doświetlacz

urzą­dze­nie lub lampa słu­żą­ca do do­dat­ko­we­go doś­wiet­la­nia


SJP.pl


doświetlać

za­bieg w fo­to­gra­fii sto­so­wa­ny pod­czas naś­wiet­la­nia pa­pie­ru fo­to­gra­ficz­ne­go pod po­więk­szal­ni­kiem, po­le­ga­ją­cy na do­dat­ko­wym doś­wiet­le­niu miejsc prześ­wiet­lo­nych na ne­ga­ty­wie


SJP.pl


dość

dosyć;
1. przy­słó­wek oz­na­cza­ją­cy: tyle, ile trze­ba; do­sta­tecz­nie, na­le­ży­cie, wy­star­cza­ją­co dużo, np.: Mieć dość czasu na naukę.;
2. przy­słó­wek oz­na­cza­ją­cy: w ja­kimś stop­niu, sto­sun­ko­wo, np. Dość do­brze się na­u­czył.;
3. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy zakaz, głów­nie w po­łą­cze­niu: dość tego, np.: Dość tego, miar­ka się prze­bra­ła!; star­czy, wy­star­czy


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) w pew­nym stop­niu; w spo­sób wy­star­cza­ją­cy, w miarę

 (1.2) tyle, ile być po­win­no, wy­star­cza­ją­co dużo

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­krzy­knie­nie oz­na­cza­ją­ce zakaz, sta­now­czą proś­bę o za­prze­sta­nie ja­kie­goś dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś jest dość cie­pło.

 (1.1) Mam dość mało czasu na zro­bie­nie pro­jek­tu.

 (1.2) Chle­ba mamy już dość, nie mu­sia­łeś ku­po­wać ko­lej­ne­go bo­chen­ka.

 (2.1) Dość tego!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔɕt͡ɕ, AS: dość

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dosyć

 wykrz. dosyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dosyć, nawet

 (1.2) dosyć, wystarczająco

 (2.1) dosyć, dosyć tego, basta, stop

Wiktionary


dośćże

tyle co: dość; wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy zakaz wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą -że


SJP.pl


doża

tytuł na­czel­ni­ka w daw­nej We­ne­cji i Genui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł wy­bie­ral­ne­go na­czel­ni­ka pań­stwa w re­pu­bli­kach We­ne­cji i Genui;

Wiktionary

Doża (wł. "doge" od łac. "dux" – wódz) – tytuł przy­słu­gu­ją­cy wład­com (naj­wyż­szym urzęd­ni­kom) Re­pu­bli­ki We­nec­kiej (od roku 697) i Re­pu­bli­ki Genui (od roku 1339).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pa­no­wa­nia tego doży We­ne­cja opa­no­wa­ła Cypr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożostwo n.

:: fż. dogaressa

 przym. dożowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książę

Wiktionary


dożarty

po­tocz­nie: zaw­zię­ty, nie­u­stę­pu­ją­cy innym


SJP.pl


dożeglowywać

że­glu­jąc, do­cie­rać do celu


SJP.pl


dożostwo

daw­niej: god­ność doży (na­czel­ni­ka w daw­nej We­ne­cji i Genui)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. urząd, god­ność doży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doża mos., dogaressa ż.

 przym. dożowski

Wiktionary


dożowski

→ doża


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z dożą, do­ty­czą­cy doży

Wiktionary

Patrz:

doża

Powiązane:

 rzecz. dożostwo n., doża mos., dogaressa ż.

Wiktionary


dożreć

zeż­reć do końca; do­jeść


SJP.pl


dożuwać

zżu­wać wszyst­ko


SJP.pl


dożuć

zżuć wszyst­ko


SJP.pl


dożyca

sa­mi­ca psa z rasy dogów


SJP.pl


dożycie

wskaź­nik sta­ty­stycz­ny in­for­mu­ją­cy o tym, jak długo może trwać śred­nio życie czło­wie­ka w okre­ślo­nym wieku; do­ży­wal­ność


SJP.pl


dożylnie

przy­słó­wek

 (1.1) med. wpro­wa­dza­jąc bez­poś­red­nio do krwio­bie­gu przez żyłę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ska­le­cze­niu się do­stał w szpi­ta­lu do­żyl­nie su­ro­wi­cę prze­ciw­tęż­co­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dożylny

Wiktionary


dożylny

wpro­wa­dza­ny bez­poś­red­nio do żyły; śró­dżyl­ny, in­tra­we­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bez­poś­red­nio wpro­wa­dza­ny do krwio­bie­gu przez żyłę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mor­fi­na, glu­ko­za do­żyl­na i środ­ki na­ser­co­we. Je­szcze go­dzi­nę, je­szcze dwie. Dziew­czy­na klę­czy cały czas przy łóżku, w osła­błą rękę wło­ży­ła mu pię­kny krzy­żyk z kości sło­nio­wej. Umarł o godz. 24-tej. Za­czy­na się plaga much, setki, ty­sią­ce […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔˈʒɨlnɨ, AS: dožylny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dożylnie

Wiktionary


dożynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) koń­cze­nie żęcia, ści­na­nia zboża lub trawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożęcie n., dożynki nmos., dożynkowicz m.

 czas. dożynać ndk., dożąć dk.

 przym. dożynkowy

Wiktionary


dożynać

książ­ko­wo: zży­nać wszyst­ko lub do okre­ślo­ne­go miej­sca


SJP.pl


dożynki

tra­dy­cyj­na uro­czy­stość z okaz­ji za­koń­cze­nia żniw (zbio­ru zbóż), po­łą­czo­na z po­czę­stun­kiem, śpie­wa­mi i tań­ca­mi, ob­cho­dzo­na je­sie­nią; okręż­ne, wy­żyn­ki, obrzyn­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. roln. do­rocz­ny fe­styn or­ga­ni­zo­wa­ny ad­mi­ni­stra­cyj­nie z okaz­ji za­koń­cze­nia żniw;

 (1.2) etn. roln. tra­dy­cyj­ny obrzęd dzięk­czyn­ny koń­czą­cy zbiór zboża z pól; Glo­ger.

Wiktionary

Do­żyn­ki, "Świę­to Plo­nów", "Wień­ce" – sło­wiań­skie świę­to lu­do­we po­łą­czo­ne z obrzę­da­mi dzięk­czyn­ny­mi za ukoń­cze­nie żniw i prac po­lo­wych. W cza­sach przed­chrze­ści­jań­skich – świę­to po­gań­skie, przy­pa­da­ją­ce w okre­sie rów­no­no­cy je­sien­nej (23 wrze­śnia). Współ­cze­śnie ob­cho­dzo­ne zwy­kle w jedną z nie­dziel lub sobót sierp­nia lub wrze­śnia po za­koń­cze­niu żniw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­wie cała wieś uczest­ni­czy w ob­cho­dach do­ży­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔˈʒɨ̃nʲci, AS: dožỹnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożynanie n., dożęcie n., dożynkowicz m., zażynki nmos., żniwo n.

 czas. dożynać ndk., dożąć dk., żąć ndk.

 przym. dożynkowy, żniwny

Wiktionary


dożynkowy

→ do­żyn­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z do­żyn­ka­mi

Wiktionary

Patrz:

dożynki

Przykłady

 (1.1) Nasze koło go­spo­dyń wiej­skich przy­go­to­wa­ło z psze­nicz­nych kło­sów wspa­nia­ły wie­niec do­żyn­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɔʒɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: dožỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożynki nmos., dożynkowicz m., dożęcie n., dożynanie n.

 czas. dożynać ndk., dożąć dk.

Wiktionary


dożywalność

wskaź­nik sta­ty­stycz­ny in­for­mu­ją­cy o tym, jak długo może trwać śred­nio życie czło­wie­ka w okre­ślo­nym wieku; do­ży­cie


SJP.pl


dożywać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. dożyć)

 (1.1) żyć tak długo, aż nie dotr­wa się pew­nej chwi­li

 (1.2) książk. być u schył­ku swo­je­go życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy nowy sy­stem ma do­pro­wa­dzić do tego, że pra­cow­ni­cy w ogóle nie będą do­ży­wać do eme­ry­tu­ry?

 (1.2) Ale w bój o gęsie życie tre­ser­ka za­an­ga­żo­wa­ła wtedy nawet tro­chę prasę i udało się: uta­len­to­wa­na, choć nieco mści­wa gąska, do­ży­wa póź­nej sta­ro­ści u pew­nych go­spo­da­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywalność ż.

 czas. dożyć dk.

 przym. dożywotni

Wiktionary


dożywieniowy

przy­miot­nik od: do­ży­wie­nie


SJP.pl


dożywocie

1. kara do­ży­wot­nie­go wię­zie­nia;
2. świad­cze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne komuś do końca jego życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świad­cze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne komuś do końca życia na mocy te­sta­men­tu lub umowy

 (1.2) po­sia­da­nie cze­goś do końca życia

 (1.3) okres po­zo­sta­ły do końca życia

 (1.4) praw. umowa cy­wil­no­praw­nej prze­nie­sie­nia włas­no­ści nie­ru­cho­mo­ści za za­pew­nie­nie do­ży­wot­nie­go utrzy­ma­nia;

 (1.5) pot. kara do­ży­wot­nie­go po­zba­wie­nia wol­no­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • umowa o do­ży­wo­cie – ro­dzaj umowy cy­wil­no­praw­nej
  • do­ży­wo­cie – po­tocz­ne okre­śle­nie kary do­ży­wot­nie­go po­zba­wie­nia wol­no­ści
  • Do­ży­wo­cie – ko­me­dia Alek­san­dra Fre­dry
  • Do­ży­wo­cie – po­wieść Marty Ki­siel
  • Do­ży­wo­cie – cykl po­wie­ści Marty Ki­siel

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Bro­nek do­stał do­ży­wo­cie za mor­der­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɔʒɨˈvɔt͡ɕɛ, AS: dožyvoće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywotnik m.

 przym. dożywotni

 przysł. dożywotnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) gw. Górny Śląsk wymienka

Wiktionary


dożywotka

po­tocz­nie: kara do­ży­wot­nie­go po­zba­wie­nia wol­no­ści; do­ży­wo­cie


SJP.pl


dożywotni

1. ma­ją­cy trwać do końca życia, np. do­ży­wot­ni zakaz;
2. ma­ją­cy okre­ślo­ną funk­cję do końca swo­je­go życia, np. do­ży­wot­ni pre­zes


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który potr­wa do końca czy­je­goś życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne rze­czy­po­spo­li­te mie­wa­ły obie­ra­nych na­czel­ni­ków swo­ich: to w jed­nej na rok jeden kon­sul, to w innej pre­zy­dent na lat dzie­sięć, to je­szcze w in­nych, do­ży­wot­ni do­żo­wie. W rze­szy nie­miec­kiej obie­ra­ny był do­ży­wot­ni ce­sarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi, AS: dožyvotʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywocie n., dożywotnik m.

 czas. dożyć, dożywać

 przysł. dożywotnio, dożywotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doczesny

Wiktionary


dożywotniczka

1. ko­bie­ta peł­nią­ca jakąś funk­cję, rolę do­ży­wot­nio;
2. więź­niar­ka od­sia­du­ją­ca wyrok do­ży­wo­cia


SJP.pl


dożywotnik

1. czło­wiek peł­nią­cy jakiś urząd do­ży­wot­nio;
2. wię­zień ska­za­ny na do­ży­wo­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba, która prze­no­si włas­ność nie­ru­cho­mo­ści na na­byw­cę w za­mian za jego do­ży­wot­nie utrzy­ma­nie i opie­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywocie n.

 przym. dożywotni

Wiktionary


dożywotnio

przy­słó­wek

 (1.1) do końca życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obli­czu co­rocz­nej zmia­ny urzęd­ni­ków rzym­skiej ma­gi­stra­tu­ry senat, któ­re­go człon­ko­wie wy­bie­ra­ni byli do­ży­wot­nio, sta­no­wił osto­ję po­li­tycz­nej cią­gło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dożywotni

 rzecz. dożywocie n.

Wiktionary


dożywotniość

→ do­ży­wot­ni


SJP.pl

Patrz:

dożywotni

dożywotność

→ do­ży­wot­ny


SJP.pl

Patrz:

dożywotny

dożywotny

daw­niej: do­ży­wot­ni


SJP.pl


dożyć

1. żyjąc, dotr­wać do pew­ne­go czasu;
2. być w koń­co­wym okre­sie życia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. do­ży­wać)

 (1.1) przetr­wać aż do okre­ślo­ne­go mo­men­tu życia

 (1.2) zna­leźć się w koń­co­wym eta­pie życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożycie n., dożywalność n.

Wiktionary


dożąć

książ­ko­wo: zżąć wszyst­ko lub do okre­ślo­ne­go miej­sca


SJP.pl


dp.

skrót od: do­pu­szcza­ją­cy (ocena)


SJP.pl


dpa

De­uts­che Pres­se-Agen­tur, nie­miec­ka agen­cja pra­so­wo-in­for­ma­cyj­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • De­mo­kra­tycz­na Par­tia Al­bań­czy­ków
  • De­uts­che Pres­se-Agen­tur
  • Di­fe­ny­lo­a­mi­na
  • Kwas di­pi­ko­li­no­wy
  • DPA Mi­crop­ho­nes (Da­nish Pro Audio) – duń­ska firma pro­du­ku­ją­ca mi­kro­fo­ny dla bran­ży pro-audio

Wikipedia


dpd

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dia­gram prze­pły­wu da­nych
  • DPDgroup
  • DPD Pol­ska

Wikipedia


dpi

skrót od: dots per inch - licz­ba punk­tów na cal; jed­nost­ka roz­dziel­czo­ści urzą­dze­nia cy­fro­we­go


SJP.pl

dpi ( dots per inch) – licz­ba pla­mek obra­zu przy­pa­da­ją­ca na cal. Jed­nost­ka sto­so­wa­na do okre­śle­nia roz­dziel­czo­ści obra­zów ge­ne­ro­wa­nych przez dru­kar­ki, plo­te­ry, naś­wiet­lar­ki itp. Po­ję­cie to jest bar­dzo roz­po­wszech­nio­ne i czę­sto sto­so­wa­ne także jako po­tocz­ny za­mien­nik okre­śleń po­krew­nych, jak ppi (pi­xels per inch – pik­se­li na cal), czyli jed­no­stek roz­dziel­czo­ści obra­zów ra­stro­wych, oraz spi (sam­ples per inch – pró­bek na cal), czyli jed­no­stek roz­dziel­czo­ści ska­ne­rów.

Wikipedia


dpk

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. do­bro­wol­ne pod­da­nie się karze;

 (1.2) polit. De­mo­kra­tycz­na Par­tia Kur­dy­sta­nu;

 (1.3) polit. De­mo­kra­tycz­na Par­tia Ko­so­wa;

 (1.4) praw. adm. De­par­ta­ment Po­stę­po­wań Kar­nych (wy­dział niek­tó­rych in­sty­tu­cji pań­stwo­wych)

 (1.5) med. dobra prak­ty­ka kli­nicz­na;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) depek

Wiktionary


dpn.

skrót od: do­peł­niacz; D.


SJP.pl


dps

skrót od: dom po­mo­cy spo­łecz­nej


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = dom po­mo­cy spo­łecz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ze­spół nad­mier­ne­go ob­ni­że­nia kro­cza
  • kod IATA portu lot­ni­cze­go Den­pa­sar
  • dom po­mo­cy spo­łecz­nej
  • Ruch na rzecz Praw i Wol­no­ści (DPS) – buł­gar­ska par­tia po­li­tycz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są­sie­dzi od­sta­wi­li na sta­rość ojca do DPS-u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. depeesowiec m., depeesiarz m.

 przym. depeesowy

Wiktionary


dpt

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • di­pro­py­lo­tryp­ta­mi­na
  • dpt – dawny sym­bol diop­trii
  • DPT – szcze­pion­ka prze­ciw­ko bło­ni­cy, krztu­śco­wi i tęż­co­wi

Wikipedia


dpt.

skrót od: diop­tria


SJP.pl


dr

skrót od: dok­tor (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = dok­tor (sto­pień na­u­ko­wy)

 (1.2) = dok­tor (le­karz)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dr – dok­tor
  • Dok­tor – po­tocz­ne okre­śle­nie le­ka­rza
  • DR

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dr Ste­fan Ba­nach otrzy­mał tytuł na­u­ko­wy bez ukoń­cze­nia stu­diów wyż­szych.

 (1.1) Wi­dzia­ła pani dzi­siaj dra Ko­wal­skie­go? (albo: dr. Ko­wal­skie­go)

 (1.1) Wi­dzia­ła pani dzi­siaj dr Ko­wal­ską? (je­dy­na po­praw­na forma)

 (1.2) Chciał­bym do­nieść, że wi­dzia­łem dr. dr. (= dok­to­rów) Ja­błoń­skie­go i Ga­bry­cha w pracy po spo­ży­ciu al­ko­ho­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔktɔr, AS: doktor

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1-2) w odniesieniu do kobiet nieodm., np. z dr Orłowską

 (1.1-2) skrót od doktor pisany jest bez kropki; kropka na końcu oznacza odmianę skrótu, np. dr. = dra = doktora

tłumaczenia.

* duński: (1.1) ph.d., dr.; (1.2) dr.

* esperanto: (1.1) d-ro, d-ino; (1.2) d-ro, d-ino

* hiszpański: (1.1) Dr.; (1.2) Dr.

* jidysz: (1.1) ד״ר (d״r); (1.2) ד״ר (d״r)

* niemiecki: (1.1) Dr.; (1.2) Dr.

* rosyjski: (1.1) д-р

* ukraiński: (1.1) д-р

źródła.

== dr (język szwabski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedimek

 (1.1) rodzajnik określony rodzaju męskiego liczby pojedynczej

odmiana.

przykłady.

 (1.1) Heid isch dr fẽmfde Auguschd. → Jutro jest piąty sierpnia.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lek. med.

Wiktionary


dra

skrót od: dok­tor (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


drab

1. po­gard­li­wie: rosły, wy­so­ki męż­czyz­na, dry­blas; łobuz; ban­dy­ta;
2. daw­niej: żoł­nierz pie­szy, pa­cho­łek, sługa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. łobuz, bu­dzą­cy strach męż­czyz­na

 (1.2) hist. sze­re­go­wy pie­cho­ty w daw­nym woj­sku pol­skim

 (1.3) gwara. ktoś cho­dzą­cy za dat­ka­mi w ostat­ki

Wiktionary

Drab – żoł­nierz, sze­re­go­wy pie­cho­ty w woj­sku pol­skim XV i XVI wieku. Uz­bro­jo­ny w rusz­ni­cę z zam­kiem skał­ko­wym albo w pikę lub też w sza­blę albo topór[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drap, AS: drap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drabisko

Wiktionary


drabant

ta­niec sta­ro­pol­ski poś­red­ni mię­dzy po­lo­ne­zem i ma­zu­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz ze stra­ży przy­bocz­nej mo­nar­chy lub ja­kie­goś do­stoj­ni­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) cho­re­ogr. ta­niec sta­ro­pol­ski z przyś­piew­ka­mi, tań­czo­ny na za­koń­cze­nie we­se­la

Wiktionary

Dra­bant – dawny ta­niec. Za­sięg ge­o­gra­ficz­ny bar­dzo sze­ro­ki, obej­mu­ją­cy całą Pol­skę. Czę­sto wy­stę­pu­ją­cy jako róż­ne­go ro­dza­ju "krzy­ża­ki". Jego obec­ność w lo­kal­nym wiej­skim re­per­tu­a­rze ta­necz­nym wska­zu­je na wpływ kul­tu­ry ta­necz­nej dwo­rów i dwor­ków (np. w oko­li­cach Koł­bie­li).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: 'drabãnt, AS: drabãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drabancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trabant

Wiktionary


drabczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


drabek

re­gio­nal­nie: dra­bi­na


SJP.pl


drabi

1. po­gard­li­wie: rosły, wy­so­ki męż­czyz­na, dry­blas; łobuz; ban­dy­ta;
2. daw­niej: żoł­nierz pie­szy, pa­cho­łek, sługa


SJP.pl


drabik

1. dra­bik drzew­ko­wa­ty - mech z ro­dzi­ny dra­bi­ko­wa­tych;
2. rzad­kie zdrob­nie­nie od: drab (rosły, wy­so­ki męż­czyz­na)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­dy­nand Dra­bik – ma­larz, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny
  • Sła­wo­mir Dra­bik – żuż­lo­wiec
  • Win­cen­ty Dra­bik – ma­larz i sce­no­graf
  • Sta­ni­sław Dra­bik – tenor i re­ży­ser ope­ro­wy

Wikipedia


drabikowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


drabina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­na lub me­ta­lo­wa kon­struk­cja z dwóch pio­no­wych belek po­łą­czo­nych po­zio­my­mi szcze­bla­mi ułat­wia­ją­ca wcho­dze­nie na nie­wiel­kie wy­so­ko­ści, zaz­wy­czaj do kilku me­trów;

 (1.2) bok wozu dra­bi­nia­ste­go

 (1.3) przen. struk­tu­ra, układ o cha­rak­te­rze hie­rar­chicz­nym

Wiktionary

Dra­bi­na – kon­struk­cja ułat­wia­ją­ca wcho­dze­nie na nie­wiel­kie wy­so­ko­ści, zaz­wy­czaj do kilku me­trów. Wy­ko­na­na z drew­na lub me­ta­lu, skła­da się z dwóch pio­no­wych belek po­łą­czo­nych po­zio­my­mi szcze­bla­mi. Dra­bi­ny mają czę­sto kon­struk­cję skła­da­ną ułat­wia­ją­cą jej tran­sport. Sta­no­wi pod­sta­wo­we wy­po­sa­że­nie wozów stra­żac­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­mie­nia­nia prze­pa­lo­nej ża­rów­ki woźna spa­dła z dra­bi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈbʲĩna, AS: drabʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabiniak mrz., drabiny nmos.

:: zdrobn. drabinka ż.

 przym. drabinowy, drabinkowy, drabiniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. drabka

Wiktionary


drabiniak

po­tocz­nie: wóz dra­bi­nia­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. fur­man­ka o kon­struk­cji szkie­le­to­wej do tran­spor­tu siana, sno­pów zboża itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­darz po­je­chał dra­bi­nia­kiem na pole po siano.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabina ż., drabinka ż., drabiny nmos.

 przym. drabinowy, drabinkowy, drabiniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wóz drabiniasty, drabiny, lytrok; gw. Górny Śląsk drabiniok, rżebrzyniak

Wiktionary


drabiniasty

po­dob­ny do dra­bi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do dra­bi­ny, zwią­za­ny z dra­bi­ną

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przy­po­mi­na­ją­cy dra­bi­nę, ma­ją­cy cechy dra­bi­ny

 (2.2) przen. uło­żo­ny we­dług rangi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scho­dy w holu z pier­wsze­go na dru­gie pię­tro są jed­no­bie­go­we typu dra­bi­nia­ste­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabina ż., drabiniak mrz., drabiniok mrz., drabinka ż., drabiny nmos.

 przym. drabinowy, drabinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. drabiasty

 (2.2) hierarchiczny

Wiktionary


drabiniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dra­bi­nia­sty wóz, dra­bi­niak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drabiniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk rżebrzyniak

Wiktionary


drabinka

zdrob­nie­nie od: dra­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dra­bi­na

 (1.2) sport. ro­dzaj przy­rzą­du gim­na­stycz­ne­go po­dob­ne­go do dra­bi­ny

 (1.3) w go: spo­sób ła­pa­nia grupy ka­mie­ni po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu ich przy każ­dym ko­lej­nym ruchu w atari;

 (1.4) haft dra­bin­ko­wy

 (1.5) pot. ka­lo­ry­fer o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej dra­bi­nę

 (1.6) sport. sche­mat roz­sta­wie­nia za­wod­ni­ków lub dru­żyn i ich po­je­dyn­ków w ko­lej­nych fa­zach tur­nie­ju, roz­gry­wa­ne­go sy­ste­mem pu­cha­ro­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dra­bin­ka elek­tro­in­sta­la­cyj­na
  • Dra­bin­ka gim­na­stycz­na
  • Dra­bin­ka pi­lo­to­wa
  • Dra­bin­ka za­bur­to­wa
  • Dra­bin­ki
  • Dra­bin­ka – sy­tu­a­cja w go
  • Dra­bi­na (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie ma sensu grać tego jo­se­ki, jeśli dra­bin­ka nie dzia­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈbʲĩnka, AS: drabʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabiniak mrz., drabina ż.

 przym. drabinkowy, drabinowy, drabiniasty

Wiktionary


drabinki

zdrob­nie­nie od: dra­bi­ny


SJP.pl

Zo­bacz też: Dra­bin­ki gim­na­stycz­ne – dra­bin­ki pio­no­we, wy­po­sa­że­nie sal spor­to­wych.

Wikipedia


drabinkowy

przy­miot­nik od: dra­bin­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dra­bin­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabinka ż., drabiniak mrz., drabina ż.

 przym. drabiniasty

Wiktionary


drabinowcowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


drabinowiec

dra­bi­no­wiec mrocz­ny (tor­fo­wy) - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny me­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


drabinowy

przy­miot­nik od: dra­bi­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dra­bi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabinka ż., drabiniak mrz., drabina ż.

 przym. drabiniasty

Wiktionary


drabiny

śro­do­wi­sko­wo: wóz dra­bi­nia­sty


SJP.pl


drabisko

zgru­bie­nie od: drab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekspr. zgrub. drab

Wiktionary


drabiński

naz­wi­sko


SJP.pl


drabka

re­gio­nal­nie: dra­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. dra­bi­na

Wiktionary


draby

po­tocz­nie: dłu­gie, chude ręce


SJP.pl

Draby – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szyn, w so­łect­wie Draby.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

We wsi po­ło­żo­nej w są­siedzt­wie po­łud­nio­wych gra­nic Za­łę­czań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go znaj­du­je się pom­nik przy­ro­dy – ja­ski­nia od­kry­ta przez ge­o­lo­ga z Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go, Adama Szyn­kie­wi­cza, który na cześć swo­jej żony naz­wał ją imie­niem „Ewa”.

Wikipedia


dracena

krzew lub drze­wo podz­wrot­ni­ko­we z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; w Pol­sce ho­do­wa­na w do­nicz­kach jako kwiat ozdob­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dra­ca­e­na|ref=tak|Vand.|L.., ro­dzaj ro­śli­ny tro­pi­kal­nej z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych, nie­rzad­ko ozdob­nej;

Wiktionary

Dra­ce­na, smo­ko­wiec ("Dra­ca­e­na" Vand. ex L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Liczy około 188 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych w sub­tro­pi­kal­nych i tro­pi­kal­nych re­jo­nach Afry­ki, Azji, Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, Au­stra­lii oraz na Wy­spach Ka­na­ryj­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki dra­ce­ny do­ra­sta­ją do roz­mia­rów drzew.

Wiktionary


drach

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. la­ta­wiec

 (1.2) łódź. kwa­dra­to­wy la­ta­wiec

Wiktionary

Drach – po­wieść Szcze­pa­na Twar­do­cha, opu­bli­ko­wa­na w 2014 roku. Autor otrzy­mał za nią Na­gro­dę Fun­da­cji im. Ko­ściel­skich; utwór zna­lazł się też w fi­na­le Na­gro­dy Li­te­rac­kiej Nike.

Akcja po­wie­ści roz­gry­wa się od 1906 do 2014 roku, głów­nie na te­re­nach po­mię­dzy Gli­wi­ca­mi a Ryb­ni­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy byłem mały czę­sto pu­szcza­li­śmy z ko­le­ga­mi dra­chy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. dracheta, drachetka, drachyta

Wiktionary


drachal

naz­wi­sko


SJP.pl


dracharz

śro­do­wi­sko­wo: osoba kie­ru­ją­ca lotem la­taw­ca


SJP.pl


dracheta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - la­ta­wiec

Wiktionary


drachma

1. sta­ro­żyt­na jed­nost­ka masy w wielu kra­jach;
2. sta­ro­żyt­na srebr­na mo­ne­ta;
3. do 2002 r. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gre­cji (1 drach­ma = 100 lept), za­stą­pio­na przez euro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mo­ne­ta w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;

 (1.2) monet. no­wo­żyt­na wa­lu­ta Gre­cji w la­tach 1832-2002

 (1.3) hist. sta­ro­grec­ka jed­nost­ka masy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drach­ma – sta­ro­żyt­na jed­nost­ka masy
  • drach­ma – srebr­na mo­ne­ta an­tycz­na
  • drach­ma – no­wo­żyt­na jed­nost­ka wa­lu­to­wa Gre­cji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdraxma, AS: draχma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drachmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) GRD

Wiktionary


drachmowy

→ drach­ma


SJP.pl

Patrz:

drachma

drachyta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. la­ta­wiec, patrz: dra­che­ta

Wiktionary


draco

Draco – ro­dzaj ja­szczu­rek z po­dro­dzi­ny Dra­co­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny aga­mo­wa­tych (Aga­mi­dae).

Wikipedia


dracula

[czy­taj: dra­ku­la] Dra­ku­la;
1. przy­do­mek dwóch śred­nio­wiecz­nych wład­ców wo­ło­skich;
2. li­te­rac­ka po­stać hra­bie­go-wam­pi­ra, spo­pu­la­ry­zo­wa­na przez licz­ne wy­daw­nict­wa i filmy o tym ty­tu­le


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dra­cu­la – ro­dzaj sy­mo­dial­nych, epi­fi­tycz­nych i ter­re­strial­nych stor­czy­ków z pod­ple­mie­nia Ple­u­rot­hal­li­di­nae
  • Dra­cu­la – ame­ry­kań­ski, hisz­pań­sko­ję­zycz­ny hor­ror z 1931 rok
  • Dra­cu­la – bry­tyj­ski hor­ror z 1958 roku
  • Dra­cu­la – hor­ror z 1979 roku
  • Dra­cu­la – bry­tyj­ski hor­ror z 2006 roku
  • Dra­cu­la – bry­tyj­ski se­rial stwo­rzo­ny przez duet Ga­tiss-Mof­fat, z 2020 roku
  • Dra­cu­la – se­rial te­le­wi­zyj­ny pro­duk­cji bry­tyj­skiej sta­cji te­le­wi­zyj­nej Sky Li­ving oraz ame­ry­kań­skiej sieci te­le­wi­zyj­nej NBC
  • Dra­cu­la – sin­gel au­stra­lij­skie­go ze­spo­łu Tame Im­pa­la
  • Dra­ku­la
  • Dra­ku­la (po­wieść)

Wikipedia


dracz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Durrës, mia­sto w Al­ba­nii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Durrës – mia­sto w za­chod­niej Al­ba­nii,
  • Iwan Dracz
  • Krzysz­tof Dracz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Mi­chał An­ge­los na pod­bi­tym przez sie­bie te­ry­to­rium się­ga­ją­cym od Dra­czu aż do Za­to­ki Ko­rync­kiej wpro­wa­dził sprę­ży­stą woj­sko­wą ad­mi­ni­stra­cję ze sto­li­cą w Arcie.

 (1.1) Dą­że­nia Ser­bii na­pot­ka­ły na zde­cy­do­wa­ny sprze­ciw Au­stro-Wę­gier i Włoch, które na krót­ko przed do­tar­ciem Ser­bów do Dra­czu ostrze­gły, że nie po­go­dzą się z serb­skim ko­ry­ta­rzem nad Adria­ty­kiem.

Wiktionary


draczność

→ dracz­ny


SJP.pl

Patrz:

draczny

draczny

gwa­ro­wo: śmiesz­ny i dzi­wacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. żart. reg. za­baw­ny, uciesz­ny, dzi­wacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam dracz­ny strój na bal prze­bie­rań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hecny

Wiktionary


draft

1. szkic, wzór ja­kie­goś pisma;
2. wy­druk prób­ny;
3. w spor­tach ame­ry­kań­skich (np. NBA, NHL): wybór mło­dych za­wod­ni­ków (głów­nie gra­czy uni­wer­sy­tec­kich) do dru­żyn za­wo­do­wych


SJP.pl

Draft (ang. "za­ciąg", "pobór") – w spor­cie spo­sób wy­bie­ra­nia no­wych gra­czy do lig za­wo­do­wych, naj­czę­ściej spoś­ród mło­dych za­wod­ni­ków, roz­po­czy­na­ją­cych ka­rie­rę pro­fe­sjo­nal­ną. Ma na celu – przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie – wy­rów­na­nie po­zio­mu dru­żyn w obrę­bie ligi. Po­pu­lar­ny prze­de wszyst­kim w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


draftowy

→ draft


SJP.pl

Patrz:

draft

drag

slan­go­wo: nar­ko­tyk; drug


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. nar­ko­tyk

 (1.2) przen. żart. lek, zwła­szcza sil­nie dzia­ła­ją­cy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) slang. per­for­man­ce lub sztu­ka sce­nicz­na opar­ta na świa­do­mym prze­ry­so­wa­niu płci, wy­glą­du i za­cho­wa­nia

 (2.2) slang. pot. prze­bra­nie, em­ploi w stylu drag queen, drag king

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drag queen
  • drag king
  • drag­ster
  • Drag Ra­cing
  • Drag – au­stra­lij­ska grupa mu­zycz­na
  • Drag – miej­sco­wość w Nor­we­gii w gmi­nie Tysf­jord, w okrę­gu Nord­land
  • Drag – miej­sco­wość w Szwe­cji w gmi­nie Kal­mar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nikt nie bę­dzie sprze­da­wał dra­gów na moim te­re­nie bez mo­je­go zez­wo­le­nia!

 (2.1) W dragu na sce­nie na­praw­dę czuję się w swoim ży­wio­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drak, AS: drak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drug

Wiktionary


draga

1. ma­szy­na do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; ba­gier, ba­grow­ni­ca, czer­par­ka, czer­pacz­ka, po­głę­biar­ka, szla­mow­nik;
2. ro­dzaj włoka do den­nych po­ło­wów mor­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • draga – po­głę­biar­ka
  • draga – urzą­dze­nie po­ło­wo­we, ro­dzaj włoka bez skrzy­deł, do den­nych po­ło­wów mor­skich
  • Draga – wieś w żu­pa­nii po­żedz­ko-sla­woń­skiej, w gmi­nie Ve­li­ka
  • Draga – wieś w okrę­gu Bistrița-Năsăud, w gmi­nie Silivașu de Câmpie
  • Draga – wieś w gmi­nie Ig
  • Draga – wieś w gmi­nie Loški Potok
  • Draga – wieś w gmi­nie miej­skiej Nova Go­ri­ca
  • Draga – wieś w gmi­nie Škofja Loka
  • Draga – wieś w gmi­nie Šmarješke To­pli­ce
  • Draga – wieś w gmi­nie Štore
  • Draga – wieś w okrę­gu ra­skim, w gmi­nie Tutin

Wikipedia


dragacz

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dra­gacz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, sie­dzi­ba gminy Dra­gacz.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dra­gacz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 652 miesz­kań­ców. Jest czwar­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Dra­gacz.

Wikipedia


dragan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dra­gan – imię mę­skie po­pu­lar­ne głów­nie w kra­jach po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich, od­po­wied­nik sta­ro­pol­skie­go imie­nia Dro­go­mir
  • Dra­gan – naz­wi­sko
  • An­drzej Dra­gan (ur. 1978) – pol­ski fizyk te­o­re­tyk i ar­ty­sta fo­to­graf
  • An­to­ni Dra­gan (ur. 1957) – pol­ski dzia­łacz stu­denc­ki i przed­się­bior­ca
  • Bar­ba­ra Mi­ster­ska-Dra­gan (ur. 1956) – pol­ska przed­się­bior­ca, au­dy­tor i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Fran­ci­szek Dra­gan (1911–1968) – pol­ski ma­larz
  • Mar­cin Dra­gan (1882–1966) – pol­ski ar­chi­wi­sta i pe­da­gog
  • Mi­ro­sław Dra­gan (ur. 1959) – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Sta­ni­sław Dra­gan (1941–2007) – pol­ski bok­ser
  • Woj­ciech Dra­gan (ur. 1976) – pol­ski psy­cho­log i bio­log

Wikipedia


draganek

estra­gon;
1. ga­tu­nek by­li­cy, ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
2. przy­pra­wa z ziela tej ro­śli­ny


SJP.pl


dragant

1. masa cu­kier­ni­cza z cukru pudru, że­la­ty­ny i wody;
2. wyrób z ta­kiej masy;
3. daw­niej: ozdob­ny cu­kie­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. zwy­kle w lm zdob­ni­cza masa cu­kier­ni­cza spo­rzą­dzo­na z cukru pudru, że­la­ty­ny i wody

 (1.2) wyrób cu­kier­ni­czy z dra­gan­tu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­cie danie skła­da­ło się z owo­ców ogro­do­wych i cu­krów roz­ma­i­tych na ta­le­rzach i pół­mi­skach, mię­dzy które sta­wia­no z cukru lo­do­wa­te­go mi­ster­nie zro­bio­ne basz­ty, cyfry, herby, domy dra­gan­ta­mi zwane, które bie­sia­du­ją­cy ła­miąc bu­rzy­li.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dragantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tragant, tragantum, tragagant, tragakant

Wiktionary


dragma

dawna srebr­na mo­ne­ta grec­ka; drach­ma


SJP.pl


dragoman

tłu­macz i poś­red­nik mię­dzy cu­dzo­ziem­ca­mi a miesz­kań­ca­mi Bli­skie­go Wscho­du; tar­dżu­man, drog­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. tłu­macz, prze­wod­nik i poś­red­nik mię­dzy cu­dzo­ziem­ca­mi a miesz­kań­ca­mi Bli­skie­go Wscho­du;

Wiktionary

Dra­go­man ("arab­ski: tar­gu­man") – tłu­macz, prze­wod­nik i poś­red­ni­czą­cy mię­dzy cu­dzo­ziem­ca­mi a miesz­kań­ca­mi Bli­skie­go Wscho­du.

Funk­cja dra­go­ma­na miała szcze­gól­ne zna­cze­nie w im­pe­rium os­mań­skim. Obok obo­wiąz­ków tłu­ma­cza wią­za­ła się rów­nież czę­ścio­wo z za­da­nia­mi o cha­rak­te­rze dy­plo­ma­tycz­nym, zwła­szcza w re­la­cjach Wy­so­kiej Porty z kra­ja­mi chrze­ści­jań­ski­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Funk­cja dra­go­ma­na miała szcze­gól­ne zna­cze­nie w im­pe­rium os­mań­skim.

 (1.1) A Ko­to­wicz — wiesz ty, kto to Ko­to­wicz? On pra­co­wał jakiś czas, jako dra­go­man, w biu­rze taj­nej po­li­cji w Lon­dy­nie (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈɡɔ̃mãn, AS: dragõmãn

Wiktionary


dragomir

imię mę­skie


SJP.pl

Zo­bacz też: Dra­go­mir – wieś w Ru­mu­nii.

Dra­go­mir ( Драгомир) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Płow­diw, w gmi­nie Sy­e­di­ne­nie. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 czerw­ca 2020 roku miej­sco­wość li­czy­ła 310 miesz­kań­ców.

Wikipedia


dragon

żoł­nierz lek­kiej jazdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz lek­kiej jazdy, pie­szy i konny, póź­niej tylko konny

 (1.2) pot. żart. o po­tęż­nej i ener­gicz­nej ko­bie­cie, która lubi dy­ry­go­wać, do­wo­dzić in­ny­mi

 (1.3) rzem. luźna, sze­ro­ka patka na tyl­nej czę­ści pła­szcza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dra­gon – żoł­nierz for­ma­cji zwa­nej dra­go­nią
  • Dra­gon – ro­dzi­na stat­ków kos­micz­nych firmy SpaceX
  • Dra­gon – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Dra­gon – ma­ga­zyn przez­na­czo­ny dla gra­czy Dun­ge­ons & Dra­gons
  • Dra­gon – rasa go­łę­bia do­mo­we­go
  • Dra­gon – ko­lej­ka gór­ska w parku roz­ryw­ki Ener­gy­lan­dia w Za­to­rze
  • Dra­gon – spor­to­wy jacht ba­la­sto­wy
  • „Dra­gon” – sin­gel Lia­moo
  • ORP „Dra­gon” – krą­żow­nik pol­ski z okre­su II wojny świa­to­wej
  • M47 Dra­gon – ame­ry­kań­ski prze­no­śny ze­staw prze­ciw­pan­cer­ny
  • Newag Dra­gon – lo­ko­mo­ty­wa elek­trycz­na pro­du­ko­wa­na przez Newag
  • smok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdraɡɔ̃n, AS: dragõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dragonia m.

 przym. dragoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) herod-baba

Wiktionary


dragonada

prze­śla­do­wa­nie hu­ge­no­tów za cza­sów Lud­wi­ka XIV we Fran­cji


SJP.pl


dragonia

konna pie­cho­ta XVII wieku, zło­żo­na z dra­go­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. dawna for­ma­cja woj­sko­wa od XVI do XVIII wieku wal­czą­ca pie­szo, ale uży­wa­ją­ca koni do prze­mie­szcza­nia się, przeksz­tał­co­na póź­niej w ka­wa­le­rię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwał­tow­na szar­ża hu­sa­rii Lu­bo­mir­skie­go znio­sła naj­pierw do­szczęt­nie dra­go­nię Rit­te­ra, a na­stęp­nie cięż­ka jazda obu wo­dzów pol­skich czo­ło­wo prze­ła­ma­ła tabor szwedz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dragon m., dragonik m., dragonada ż., dragoneria ż.

 przym. dragoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. dragoneria

Wiktionary


dragować

po­głę­biać za po­mo­cą dragi


SJP.pl


dragowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dragowy

1. zwią­za­ny z kul­tu­rą drag qu­e­ens;
2. → drag; nar­ko­ty­ko­wy


SJP.pl


dragoński

1. od­no­szą­cy się do dra­go­na, daw­ne­go żoł­nie­rza lek­kiej jazdy;
2. prze­no­śnie: ob­ce­so­wy, zu­chwa­ły, nie­de­li­kat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z dra­go­na­mi, do­ty­czą­cy dra­go­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dragon mos., dragonia ż.

Wiktionary


dragster

po­tocz­nie:
1. nar­ko­man; nar­kus, ćpun, ćpacz, szpry­cer, rast­man;
2. kie­row­ca sa­mo­cho­du wy­ści­go­we­go z sil­ni­kiem odrzu­to­wym lub tło­ko­wym


SJP.pl

Drag­ster – sa­mo­chód uży­wa­ny w wy­ści­gach na krót­kich dy­stan­sach np. 1/4 mili. Zaz­wy­czaj mon­tu­je się w nich ulep­szo­ne sil­ni­ki tło­ko­we, jed­nak zda­rza­ją się ma­szy­ny z sil­ni­ka­mi odrzu­to­wy­mi.

W drag­ste­rach naj­waż­niej­sze jest duże przy­spie­sze­nie – na dy­stan­sie 402,336 metra sa­mo­cho­dy te nie osią­ga­ją peł­nej pręd­ko­ści, która mo­gła­by mieć de­cy­du­ją­ce zna­cze­nie w dłuż­szym wy­ści­gu. Ważna jest także ae­ro­dy­na­mi­ka po­ja­zdu. Zwrot­ność nie od­gry­wa tu dużej roli po­nie­waż tor wy­ści­gu po­zba­wio­ny jest za­krę­tów.

Wikipedia


dragun

naz­wi­sko


SJP.pl

Dra­gun – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Nord­west­mec­klen­burg, wcho­dzi w skład Związ­ku Gmin Ga­de­busch.

Wikipedia


drahański

→ Wy­ży­na Dra­hań­ska


SJP.pl

Patrz:

Wyżyna Drahańska

drahimski

1. → Dra­him (dziś Stare Draw­sko);
2. miód dra­him­ski - pszcze­li miód nek­ta­ro­wy z Po­je­zie­rza Draw­skie­go


SJP.pl


drahla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Mać­kow­ce. ga­la­re­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. galareta.

Wiktionary


drailing

dawna miara wina; kufa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. duża becz­ka w któ­rej le­ża­ko­wa­ło wino

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈjilʲĩŋk, AS: drai ̯ilʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kufa

Wiktionary


drajw

drive;
1. urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne kom­pu­te­ra do za­pi­su i od­czy­tu da­nych; sta­cja dy­sków;
2. in­ten­syw­ność i na­pię­cie rytmu ty­po­we dla mu­zy­ki roc­ko­wej i jaz­zo­wej


SJP.pl


drajwer

1. w in­for­ma­ty­ce: pro­gram kom­pu­te­ro­wy albo plik od­po­wie­dzial­ny za od­po­wied­nią współ­pra­cę urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne­go z kom­pu­te­rem; dri­ver, ste­row­nik;
2. typ kija do gry w golfa


SJP.pl


draka

po­tocz­nie:
1. awan­tu­ra, kłót­nia, bójka, bi­ja­ty­ka;
2. śmiesz­na, nie­co­dzien­na sy­tu­a­cja; jaja, ubaw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kłót­nia, awan­tu­ra

 (1.2) pot. nie­ty­po­we wy­da­rze­nie

Wiktionary

Draka ( Драка) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bur­gas, w gmi­nie Sre­dec. W 2023 roku li­czy­ła 52 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po po­raż­ce swo­jej dru­ży­ny miej­sco­wi ki­bi­ce wy­wo­ła­li po­rząd­ną drakę na głów­nych uli­cach mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdraka, AS: draka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. draczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, burda, granda

 (1.2) numer

Wiktionary


drake

naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Fran­cis Drake [czy­taj: frans-is drejk] - że­glarz an­giel­ski (1540-1596)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cis Drake – an­giel­ski że­glarz
  • Frank Drake – ame­ry­kań­ski astro­nom
  • Drake – ka­na­dyj­ski aktor i raper
  • Drake (ze­spół mu­zycz­ny) – pol­ski ze­spół szan­to­wo-fol­ko­wy
  • Drake – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McHenry
  • Drake (ang. Drake Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Macon
  • Drake – miej­sco­wość w hrab­stwie Ten­ter­field w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia

Wikipedia


drakkar

sta­tek wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­ny przez wi­kin­gów, po­sia­da­ją­cy na drew­nia­nym ka­dłu­bie cha­rak­te­ry­stycz­ną ozdo­bę w po­sta­ci rzeź­by, np. smoka; lang­skip, snek­kar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. żegl. bez­po­kła­do­wy, drew­nia­ny sta­tek wio­sło­wo-ża­glo­wy bu­do­wa­ny w VIII–XII w. w Skan­dy­na­wii, zwy­kle za­o­pa­trzo­ny na dzio­bie w rzeź­bę w for­mie głowy smoka;

Wiktionary

Drak­kar ( Drek­ki - smok) – naj­więk­szy typ lang­ski­pów, okrę­tów wi­kin­gów. Naj­więk­szy znany drak­kar miał 45 m dłu­go­ści i 34 pary wio­seł. Mogły jed­nak ist­nieć więk­sze – nawet do 120 miejsc dla wio­śla­rzy. We­dług sag skan­dy­naw­skich, okręt taki po­sia­dał król duń­ski Kanut I Wiel­ki (1018–1035). Zaz­wy­czaj jed­nak do drak­ka­rów za­li­cza­no jed­nost­ki o licz­bie wio­seł wy­no­szą­cej co najm­niej 60. Zre­kon­stru­o­wa­ny w 1881 r. w Nor­we­gii drak­kar miał 25 m dłu­go­ści, 5 m sze­ro­ko­ści oraz 16 par wio­seł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nor­ma­no­wie sta­ra­li się upo­dab­niać bitwy mor­skie do lą­do­wych, dla­te­go przy­wią­zy­wa­li do sie­bie burty okrę­tów usta­wia­jąc drak­ka­ry w jedną bądź kilka linii, które ście­ra­ły się czo­ło­wo z nie­przy­ja­cie­lem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) langskip

Wiktionary


drako

palma drako - liana z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych; smo­cza palma


SJP.pl


drakon

ostrosz dra­kon - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ostro­szo­wa­tych


SJP.pl

Dra­kon ( Δράκων – „Smok”) – pra­wo­daw­ca ateń­ski, żył w VII wieku p.n.e., twór­ca pier­wsze­go pi­sa­ne­go ko­dek­su praw ateń­skich. Wy­bra­ny zo­stał na ar­chon­ta (jeden z dzie­wię­ciu naj­wyż­szych urzęd­ni­ków w sta­ro­żyt­nych Ate­nach) w 621 r. p.n.e. Uło­żo­ny przez niego ko­deks, bę­dą­cy spi­sem ist­nie­ją­cych już dużo wcze­śniej praw zwy­cza­jo­wych, sły­nął z su­ro­wo­ści (stąd też do dziś tzw.

Wikipedia


drakonidy

rój me­te­o­rów zwią­za­ny z ko­me­tą Gia­co­bi­nie­go-Zin­ne­ra


SJP.pl

Dra­ko­ni­dy (DRA) zwane też Gia­co­bi­ni­dy – co­rocz­ny stały rój me­te­o­rów o ak­tyw­no­ści mię­dzy 6 paź­dzier­ni­ka a 10 paź­dzier­ni­ka i mak­si­mum przy­pa­da­ją­cym na 8 paź­dzier­ni­ka.

Ich ra­diant znaj­du­je się w gwia­zdo­zbio­rze Smoka. Są po­zo­sta­ło­ścią ko­me­ty 21P/Gia­co­bi­ni-Zin­ner, ich wzmo­żo­ną ak­tyw­ność ob­ser­wu­je się w la­tach po­wro­tu ko­me­ty w oko­li­ce Słoń­ca.

Wikipedia


drakoński

su­ro­wy, re­stryk­cyj­ny, bezwz­ględ­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. bar­dzo re­stryk­cyj­ny i su­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem, mimo dra­koń­skiej „po­li­ty­ki jed­ne­go dziec­ka”, śred­nia ro­dzi­na ma przy­najm­niej dwoje dzie­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drakon m.

 przysł. drakońsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwzględny, surowy, rygorystyczny

Wiktionary


drakula

Dra­cu­la;
1. przy­do­mek dwóch śred­nio­wiecz­nych wład­ców wo­ło­skich;
2. li­te­rac­ka po­stać hra­bie­go-wam­pi­ra, spo­pu­la­ry­zo­wa­na przez licz­ne wy­daw­nict­wa i filmy o tym ty­tu­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) fant. hra­bia-wam­pir, ar­che­ty­po­wa po­stać wam­pi­ra wy­wo­dzą­ca się z po­wie­ści pi­sa­rza Brama Sto­ke­ra;

Wiktionary

Dra­ku­la (oryg. "Dra­cu­la") – po­stać fik­cyj­na, wam­pir, hra­bia, wy­kre­o­wa­ny w 1897 roku w po­wie­ści "Dra­cu­la" przez ir­landz­kie­go pi­sa­rza Brama Sto­ke­ra. Spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w kul­tu­rze po­pu­lar­nej, za poś­red­nict­wem licz­nych adap­ta­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­tó­rzył, że „nie jest Dra­ku­lą, który wys­sie krew człon­ków Rady”, ale „czło­wie­kiem ma­ją­cym wie­dzę i przy­go­to­wa­nie do peł­nie­nia tej funk­cji”.

Wiktionary


drakunkuloza

cho­ro­ba tro­pi­kal­na wy­wo­ły­wa­na przez ni­cie­nia pa­so­ży­tu­ją­ce­go w tkan­ce pod­skór­nej - dra­kun­ku­lu­sa, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. owrzo­dze­nia­mi na koń­czy­nach dol­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez nit­kow­ca pod­skór­ne­go;

Wiktionary

Dra­kun­ku­lo­za ( dra­cun­cu­lo­sis, gu­i­nea worm di­se­a­se, dra­cun­cu­lia­sis) – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza wy­wo­ły­wa­na przez nit­kow­ca pod­skór­ne­go ("Dra­cun­cu­lus me­di­nen­sis"). Daw­niej wy­stę­po­wa­ła w wielu kra­jach pasa zwrot­ni­ko­we­go w Afry­ce i w Azji Środ­ko­wej, gdzie na­zy­wa­no go "risz­tą" (z ję­zy­ka ta­dżyc­kie­go: nić, nitka). Obec­nie jest stwier­dza­na wy­łącz­nie w kilku kra­jach Afry­ki: Su­da­nie Po­łud­nio­wym, Mali, Etio­pii i Cza­dzie. Licz­ba cho­rych spa­dła z około 3,5 mi­lio­na w roku 1986 do 1058 w roku 2011 i 22 w roku 2015.

Wikipedia


drakunkulus

ni­cień pa­so­żyt­ni­czy wy­stę­pu­ją­cy w kra­jach tro­pi­kal­nych, wy­wo­łu­ją­cy dra­kun­ku­lo­zę ob­ja­wia­ją­cą się m.in. owrzo­dze­nia­mi na koń­czy­nach dol­nych; robak me­dyń­ski, risz­ta


SJP.pl


dralon

sztucz­ne włó­kno akry­lo­we o spe­cjal­nym prze­kro­ju po­przecz­nym


SJP.pl


dram

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ar­me­nii (1 dram = 100 lumów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ar­me­nii;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: drama

Wiktionary

Dram (orm. դրամ) – jed­nost­ka mo­ne­tar­na uży­wa­na w Ar­me­nii i Gór­skim Ka­ra­ba­chu (do 2023), 1 dram = 100 lumów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koszt prze­dłu­że­nia wizy wy­no­si 500 dra­mów za każdy dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drãm, AS: drãm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dramowy

Wiktionary


drama

1. po­tocz­nie: afera, awan­tu­ra; draka;
2. śro­do­wi­sko­wo: dra­mat az­ja­tyc­ki;
3. utwór sce­nicz­ny z pier­wszej po­ło­wy XIX wieku, bli­ski me­lo­dra­ma­to­wi w dą­że­niu do ja­skra­wych sen­ty­men­tal­nych efek­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drama – rzeka w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Drama – ro­dzaj gry fa­bu­lar­nej
  • Drama – wieś w Buł­ga­rii
  • Drama – jed­nost­ka re­gio­nal­na w Gre­cji
  • Drama – gmina w Gre­cji
  • Drama – mia­sto w Gre­cji
    • Drama – sta­cja ko­le­jo­wa w tym mie­ście
  • Drama – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Šentjernej
  • Drama – me­to­da po­moc­ni­cza w na­u­cza­niu
  • Drama – ze­spół mu­zycz­ny
  • Drama – album bry­tyj­skiej grupy Yes z 1980 roku
  • Drama – album ame­ry­kań­skiej grupy Flaw z 2000 roku

Wikipedia


dramacik

zdrob­nie­nie od: dra­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dra­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dra­mat, lecz tylko mały dra­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat m., dramatyczność ż.

 przym. dramatyczny

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramat

1. jeden z trzech, obok li­ry­ki i epiki, głów­nych ro­dza­jów li­te­rac­kich, obej­mu­ją­cy ut­wo­ry przez­na­czo­ne za­sad­ni­czo do wy­sta­wie­nia na sce­nie;
2. utwór li­te­rac­ki przez­na­czo­ny do wy­sta­wia­nia w te­a­trze lub w innej po­sta­ci dra­ma­tur­gicz­nej;
3. zda­rze­nie, które wy­wo­łu­je cięż­kie prze­ży­cie, kło­po­ty, nie­szczę­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. jeden z trzech ro­dza­jów li­te­rac­kich, obok li­ry­ki i epiki;

 (1.2) utwór li­te­rac­ki, któ­re­go akcja przed­sta­wio­na jest w for­mie dia­lo­gów i mo­no­lo­gów, przez­na­czo­ny do wy­sta­wie­nia na sce­nie

 (1.3) nie­szczę­śli­we wy­da­rze­nie bądź sy­tu­a­cja

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. gdy chce­my za­ak­cen­to­wać bez­na­dziej­ność ja­kiejś sy­tu­a­cji

 (2.2) pot. iron. gdy chce­my za­ak­cen­to­wać bła­hość lub nie­do­rzecz­ność czy­ichś dy­le­ma­tów

 (2.3) pot. iron. gdy chce­my zadr­wić z czy­jejś wy­po­wie­dzi (nawet gdy ta wy­po­wiedź nie wy­ra­ża czy­ichś dy­le­ma­tów)

Wiktionary

Zo­bacz też: dra­mat (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Dra­mat (z gr. δρᾶμα "drâma", czyli „dzia­ła­nie, akcja”) – jeden z trzech ro­dza­jów li­te­rac­kich (obok li­ry­ki i epiki). Jest to wła­ści­wie ro­dzaj sztu­ki na gra­ni­cy te­a­tru i li­te­ra­tu­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dra­mat wy­wo­dzi się z tra­dy­cji li­te­rac­kiej an­tycz­nej Gre­cji.

 (1.2) Jed­nym z naj­bar­dziej zna­nych dra­ma­tów jest „Ham­let” Szek­spi­ra.

 (1.3) Sy­tu­a­cja ma­te­rial­na tej ro­dzi­ny to praw­dzi­wy dra­mat.

 (1.3) Hi­sto­ria car­skich mał­żeństw pełna jest dra­ma­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrãmat, AS: drãmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramaturg m., dramaturgia ż., dramaturgiczność ż., dramatyczność ż., dramatyzm m., dramatyzacja ż., dramatyzowanie n.

:: zdrobn. dramacik mrz.

 czas. dramatyzować ndk., udramatyzować dk., udramatycznić dk.

 przym. dramaturgiczny, dramatyczny

 przysł. dramaturgicznie, dramatycznie

 temsłow. -dram

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sztuka

 (2.1) masakra

 (2.2) masakra, żałosne

 (2.3) żałosne

Wiktionary


dramatologia

1. nauka o dra­ma­cie, jego te­o­rii i hi­sto­rii;
2. kie­ru­nek stu­diów zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem dra­ma­tu


SJP.pl


dramatopisarka

au­tor­ka dra­ma­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. teatr. au­tor­ka dra­ma­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­ba­ga­tel­ne zna­cze­nie dla obra­zu pol­skiej kul­tu­ry ma fakt, że Ra­dzi­wił­ło­wa jest pier­wszą pol­ską dra­ma­to­pi­sar­ką, sa­mo­dziel­ną i ory­gi­nal­ną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarstwo n.

:: fm. dramatopisarz mos.

 przym. dramatopisarski

Wiktionary


dramatopisarski

→ dra­ma­to­pi­sarz, → dra­ma­to­pi­sar­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dra­ma­to­pi­sar­stwem albo dra­ma­to­pi­sa­rzem, do­ty­czą­cy dra­ma­to­pi­sar­stwa

Wiktionary

Patrz:

dramatopisarz, → dramatopisarstwo

Przykłady

 (1.1) Jego ta­lent dra­ma­to­pi­sar­ski ujaw­nił się już pod­czas stu­diów dzien­ni­kar­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarka ż., dramatopisarz mos., dramatopisarstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramaturgiczny

Wiktionary


dramatopisarstwo

1. twór­czość dra­ma­tur­gicz­na; dra­ma­tur­gia;
2. pi­sa­nie dra­ma­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. teatr. twór­czość dra­ma­tycz­na

 (1.2) liter. teatr. pi­sa­nie dra­ma­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład bę­dzie do­ty­czył dra­ma­to­pi­sar­stwa Wy­spiań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarka ż., dramatopisarz mos.

 przym. dramatopisarski

Wiktionary


dramatopisarz

osoba pi­szą­ca dra­ma­ty te­a­tral­ne; dra­ma­turg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. teatr. autor dra­ma­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teatr wy­sta­wił kil­ka­na­ście sztuk dra­ma­to­pi­sa­rzy an­glo­ję­zycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarstwo n.

:: fż. dramatopisarka ż.

 przym. dramatopisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramaturg

Wiktionary


dramatoza

nad­mier­ne uka­zy­wa­nie nie­szczę­ścia w fil­mach i książ­kach


SJP.pl


dramaturg

osoba pi­szą­ca dra­ma­ty te­a­tral­ne; dra­ma­to­pi­sarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pi­sarz two­rzą­cy dra­ma­ty przez­na­czo­ne do wy­sta­wie­nia na sce­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) uta­len­to­wa­ny dra­ma­turg i no­we­li­sta, zło­żył dy­rek­cji te­a­trów naj­no­wszy swój dra­mat (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drãˈmaturk, AS: drãmaturk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat m., drama ż., dramaturgia ż., dramaturgiczność ż., dramatyczność ż., dramatyzm m., dramatyzacja ż., dramatyzowanie n.

 czas. dramatyzować, udramatyzować, udramatycznić

 przym. dramaturgiczny, dramatyczny

 przysł. dramaturgicznie, dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramatopisarz

Wiktionary


dramaturgia

1. twór­czość dra­ma­tycz­na; dra­ma­to­pi­sar­stwo;
2. nauka o bu­do­wie dra­ma­tu;
3. na­pię­cie w prze­bie­gu wy­da­rzeń, zwła­szcza w dra­ma­cie


SJP.pl


dramaturgiczność

→ dra­ma­tur­gicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dra­ma­tur­gicz­ne; cecha tych, któ­rzy są dra­ma­tur­gicz­ni

Wiktionary

Patrz:

dramaturgiczny

Powiązane:

 przym. dramaturgiczny

 przysł. dramaturgicznie

 rzecz. dramat mrz., dramaturg mos.

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramaturgiczny

→ dra­ma­tur­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dra­ma­to­pi­sar­stwem albo dra­ma­to­pi­sa­rzem, do­ty­czą­cy dra­ma­to­pi­sar­stwa

 (1.2) zwią­za­ny z dra­ma­tur­gią, do­ty­czą­cy dra­ma­tur­gii

Wiktionary

Patrz:

dramaturgia

Przykłady

 (1.1) Dok­tor zo­stał dzie­ka­nem wy­dzia­łu dra­ma­tur­gicz­ne­go.

 (1.1) Twór­czość dra­ma­tur­gicz­na sta­no­wi wąski mar­gi­nes jego dzia­łal­no­ści pi­sar­skiej.

 (1.2) Epi­zo­dycz­na for­mu­ła filmu szko­dzi jego jed­no­ści dra­ma­tur­gicz­nej oraz wpły­wa na szki­co­we po­trak­to­wa­nie po­sta­ci (…).

 (1.2) Było też kilka uda­nych wer­sji „Je­zio­ra ła­bę­dzie­go” od­cho­dzą­cych od aka­de­mic­kie­go sche­ma­tu dra­ma­tur­gicz­ne­go i cho­re­o­gra­ficz­ne­go tego ba­le­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramaturgia ż., dramaturg mos., dramaturgiczność ż., dramat mrz., dramatyczność ż.

 przysł. dramaturgicznie

 wykrz. dramat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramatopisarski

Wiktionary


dramaturżka

→ dra­ma­turg; dra­ma­to­pi­sar­ka


SJP.pl


dramatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) jak w dra­ma­cie

 (1.2) w spo­sób prze­peł­nio­ny grozą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Od stro­ny ulicy Zwie­rzy­niec­kiej nad­cią­gnę­ła druga dama. Z jej siat­ki dra­ma­tycz­nie ster­cza­ły blade nogi kur­cza­ka w ce­lo­fa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatyzowanie n., dramat mrz., dramaturg mos., dramatyczność ż.

 wykrz. dramat

 przym. dramatyczny

Wiktionary


dramatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dra­ma­tycz­nie


SJP.pl


dramatyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dra­ma­tycz­ny; bar­dziej dra­ma­tycz­ny


SJP.pl


dramatyczność

→ dra­ma­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dra­ma­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są dra­ma­tycz­ni

Wiktionary

Patrz:

dramatyczny

Powiązane:

 rzecz. dramat m., drama ż., dramacik m., dramaturg m., dramaturgia ż., dramatyzowanie n.

 przym. dramatyczny, dramaturgiczny

 przysł. dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramatyczny

1. do­ty­czą­cy dra­ma­tu, ma­ją­cy cechy dra­ma­tu; sce­nicz­ny, te­a­tral­ny;
2. pełen na­pię­cia, grozy; wstrzą­sa­ją­cy, tra­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teatr. liter. do­ty­czą­cy dra­ma­tu jako ut­wo­ru li­te­rac­kie­go

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. pełen na­pię­cia, cięż­ki, po­ru­sza­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W Rzy­mie po­sel­stwo za­sta­ło sy­tu­a­cję dra­ma­tycz­ną, bo wła­śnie wy­bu­chło pow­sta­nie an­ty­pa­pie­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat mrz., drama ż., dramacik mrz., dramaturg mos., dramatyk mos., dramatyzm mrz., dramatyczność ż., dramatyzowanie n.

 czas. dramatyzować ndk., udramatyzować dk.

 przysł. dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramatyzacja

1. przy­sto­so­wa­nie dzie­ła li­te­rac­kie­go lub mu­zycz­ne­go do wy­sta­wie­nia na sce­nie;
2. na­da­nie ja­kie­muś wy­da­rze­niu formy wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go;
3. ro­bie­nie z cze­goś dra­ma­tu, gro­ma­dze­nie ele­men­tów tra­gicz­nych, eska­la­cja na­pię­cia


SJP.pl


dramatyzacyjny

→ dra­ma­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

dramatyzacja

dramatyzm

1. splot nie­szczę­śli­wych oko­licz­no­ści stwa­rza­ją­cych sy­tu­a­cję bez wyj­ścia; tra­gizm;
2. odz­na­cza­nie się ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi dla dra­ma­tu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go; dra­ma­tycz­ność, sce­nicz­ność


SJP.pl


dramatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dra­ma­ty­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat m., dramatyzacja ż., dramatyzm m., dramatyczność ż., dramaturg m., dramatyka ż., dramatyk m., dramatyczka ż.

 czas. dramatyzować ndk.

 przym. dramatyczny, dramatyzacyjny

 przysł. dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramatyzować

1. przy­go­to­wy­wać do wy­sta­wie­nia na sce­nie w po­sta­ci przed­sta­wie­nia, na­da­wać formę dra­ma­tu; usce­nicz­niać;
2. przed­sta­wiać zda­rze­nia z prze­sa­dą, na­da­jąc im cechy dra­ma­tu, wy­ol­brzy­mia­jąc nie­szczę­ście; tra­gi­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udra­ma­ty­zo­wać)

 (1.1) pot. przed­sta­wiać w prze­sad­nie dra­ma­tycz­ny spo­sób

 (1.2) liter. teatr. prze­ra­biać na dra­mat, na formę sce­nicz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatyzowanie n., dramat mrz., dramaturg mos.

 wykrz. dramat

 przym. dramatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tragizować, panikować, przesadzać, wyolbrzymiać

Wiktionary


dramiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Fran­ci­szek Dra­miń­ski (zm. przed 19 li­sto­pa­da 1718) – stol­nik i skarb­nik beł­ski
  • Lu­do­mir Dra­miń­ski (1893–1944) – pod­po­rucz­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, in­ży­nier
  • Mar­cin Dra­miń­ski (1940–2020) – che­mik, pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny
  • Mi­ko­łaj Dra­miń­ski (zm. przed 19 sierp­nia 1682) – cho­rą­ży ho­ro­del­ski, sę­dzia de­pu­tat wo­je­wódz­ki beł­ski
  • Zenon Dra­miń­ski (1934–2001) – po­li­tyk, poseł na Sejm PRL IX ka­den­cji

Wikipedia


dramolet

nie­wiel­ki utwór sce­nicz­ny o do­wol­nej for­mie i te­ma­ty­ce


SJP.pl


dramowy

→ drama


SJP.pl

Patrz:

drama

dramstik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. spoż. po­du­dzie z kur­cza­ka

Wiktionary


dranica

cien­ka, wąska deska łu­pa­na z pnia drze­wa igla­ste­go, uży­wa­na w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym zwy­kle do kry­cia da­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ręcz­nie łu­pa­na de­szczuł­ka sto­so­wa­na na po­kry­cia da­cho­we;

Wiktionary

Dra­ni­ca – drew­nia­ny ma­te­riał do wy­ko­ny­wa­nia po­kryć da­cho­wych. Ręcz­nie łu­pa­na de­szczuł­ka. Wy­mia­ry dra­ni­cy:

Wikipedia


dranicowy

przy­miot­nik od: dra­ni­ca


SJP.pl


draniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dranik

bia­ło­ru­ski pla­cek ziem­nia­cza­ny z do­dat­kiem ce­bu­li


SJP.pl


draniowaty

po­tocz­nie: po­stę­pu­ją­cy nie­e­tycz­nie; byd­la­ko­wa­ty, ła­chu­dro­wa­ty, łaj­da­ko­wa­ty


SJP.pl


dranka

cien­ka li­stwa słu­żą­ca do obi­ja­nia su­fi­tów i ścian w drew­nia­nych bu­dyn­kach jako po­dło­że pod tynk


SJP.pl


drapacz

1. po­tocz­nie: bar­dzo wy­so­ki bu­dy­nek, ma­ją­cy kil­ka­dzie­siąt pię­ter; dra­pacz chmur, wie­żo­wiec;
2. wy­cie­racz­ka do obu­wia zro­bio­na z drze­wa lub drutu;
3. na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do kru­sze­nia brył, spulch­nia­nia ziemi i wy­gra­bia­nia chwa­stów; kul­ty­wa­tor, ek­styr­pa­tor, brona sprę­ży­no­wa;
4. ma­szy­na słu­żą­ca do roz­cze­sy­wa­nia przę­dzy;
5. na­rzę­dzie ka­mien­ne wy­ko­ny­wa­ne z wió­rów i odłup­ków, po­wszech­ne w gór­nym pa­le­o­li­cie, me­zo­li­cie i ne­o­li­cie;
6. mała kot­wi­ca z czte­re­ma wy­gię­ty­mi ła­pa­mi usta­wio­ny­mi na krzyż, uży­wa­na do kot­wi­cze­nia łodzi oraz po­szu­ki­wa­nia i wy­ła­wia­nia przed­mio­tów za­to­pio­nych na ma­łych głę­bo­ko­ściach;
7. daw­niej: krzyw­dzi­ciel, zdzier­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. kul­ty­wa­tor

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dra­pacz chmur
  • dra­pacz Cni­cus – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • dra­pacz – na­rzę­dzie krze­mien­ne
  • dra­pacz – kul­ty­wa­tor, brona sprę­ży­no­wa
  • dra­pacz, dra­pak – kot­wi­ca czte­ro­ła­po­wa
  • Dra­pacz – przy­sió­łek wsi Chwo­stek w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Herby

Wikipedia

Powiązane:

 czas. drapać, zdrapywać

Wiktionary


drapaczka

1. po­tocz­nie: przed­miot do dra­pa­nia się;
2. przed­miot do ście­ra­nia pa­zu­rów, przez­na­czo­ny dla kotów


SJP.pl


drapaczowy

→ dra­pacz


SJP.pl

Patrz:

drapacz

drapak

po­tocz­nie:
1. stara, zdar­ta mio­tła, dru­ciak do szo­ro­wa­nia itp.;
2. za­baw­ka do dra­pa­nia dla kota;
3. dawne ostre na­rzę­dzie ka­mien­ne;
4. brzyd­kie drze­wo igla­ste;
5. w wy­ra­że­niu "dać dra­pa­ka" - uciec, zbiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stara, zni­szczo­na mio­tła lub szczot­ka

 (1.2) za­baw­ka dla kota, czę­sto po­łą­czo­na z bud­ka­mi, do któ­rych zwie­rzę może wcho­dzić, lub/i le­go­wi­skiem

 (1.3) ro­dzaj stru­ga

 (1.4) ro­dzaj kot­wi­cy

 (1.5) bot. lud. w lm. je­ży­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dra­pak – ro­dzaj stru­ga
  • dra­pak – ro­dzaj kot­wi­cy
  • dra­pak – zdar­ta, zu­ży­ta mio­tła lub szczot­ka, także dru­ciak
  • Dra­pak – wieś w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Opa­le­ni­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­rzuć w końcu ten dra­pak.

 (1.2) Ku­pi­li­śmy sier­ściu­cho­wi dra­pak, żeby nie ni­szczył mebli, ale on dalej woli dra­pać skó­rza­ną ka­na­pę…

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdrapywać, wdrapywać się, drapać ndk., drapnąć dk.

 rzecz. drapanie n., drapanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) jeżyna; lud. czernica, dziady, jeżyny, ostrężyna

Wiktionary


drapakowy

→ dra­pak


SJP.pl

Patrz:

drapak

drapalnia

od­dział fa­bry­ki, w któ­rym od­by­wa się dra­pa­nie tka­nin


SJP.pl


drapanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dra­pać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du cią­głe­go dra­pa­nia rana nie chcia­ła się za­go­ić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpãɲɛ, AS: drapãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wdrapywać się, zdrapywać, drapać ndk.

 rzecz. drapak m., zdrapka ż., drapanka ż.

Wiktionary


drapanka

pi­san­ka zdo­bio­na przez wy­dra­py­wa­nie wzo­rów na sko­rup­ce za­bar­wio­nej na jeden kolor; kro­szon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. pi­san­ka pow­sta­ją­ca przez wy­dra­py­wa­nie wzo­rów na zew­nętrz­nej bar­wio­nej po­wło­ce jajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Wiel­ka­noc przy­go­tu­je­my dra­pan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapać ndk.

 rzecz. drapak mrz., drapanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kroszonka, kraszanka

Wiktionary


draparka

ma­szy­na do dra­pa­nia tka­nin, na­da­ją­ca im pu­szy­stość i wło­cha­tość; je­żar­ka


SJP.pl

Dra­par­ka – ma­szy­na włó­kien­ni­cza, słu­żą­ca do na­da­wa­nia tka­ni­nom wło­cha­to­ści, pu­szy­sto­ści. Tka­ni­na jest prze­pu­szcza­na mię­dzy dwoma wał­ka­mi z igła­mi gła­dzą­cy­mi i dra­pią­cy­mi.

Wikipedia


draparnia

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w fa­bry­ce pa­pie­ru do dra­pa­nia filcu


SJP.pl


draparski

przy­miot­nik od: dra­par­ka


SJP.pl


drapać

1. skro­bać, po­cie­rać czymś ostrym, np. paz­nok­cia­mi;
2. o ubra­niu, kurzu itp.: draż­nić skórę, po­wo­do­wać swę­dze­nie;
3. dra­pać się:
a) skro­bać się, po­cie­rać się czymś ostrym;
b) iść pod górę, mę­cząc się; piąć się, prze­dzie­rać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­cią­gać po czymś paz­nok­cia­mi lub pa­zu­ra­mi

 (1.2) zdzie­rać po­wierzch­nię czymś ostrym lub szorst­kim

 (1.3) o pyle, kurzu: do­sta­wać się do nosa, gar­dła po­wo­du­jąc swę­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dra­pać się

 (2.1) dra­pać (1.1) sa­me­go sie­bie, naj­czę­ściej wsku­tek swę­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Palił fajkę i odru­cho­wo wsu­wał ust­nik mię­dzy gu­zi­ki ko­szu­li i dra­pał się po pier­si z wy­ra­zem ulgi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrapat͡ɕ, AS: drapać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapanka ż., drapanie n., podrapanie n., drapacz m., drapaczka ż., drapak m., zdrapka ż.

 czas. drapnąć, podrapać, wydrapać, wdrapywać się, zdrapywać, rozdrapać

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) czochrać się

Wiktionary


drapała

1. skro­bać, po­cie­rać czymś ostrym, np. paz­nok­cia­mi;
2. o ubra­niu, kurzu itp.: draż­nić skórę, po­wo­do­wać swę­dze­nie;
3. dra­pać się:
a) skro­bać się, po­cie­rać się czymś ostrym;
b) iść pod górę, mę­cząc się; piąć się, prze­dzie­rać się


SJP.pl


draperia

tka­ni­na uło­żo­na w de­ko­ra­cyj­ne fałdy, sto­so­wa­na głów­nie na ozdob­ne za­sło­ny, por­tie­ry itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał uło­żo­ny kunsz­tow­nie w fałdy;

Wiktionary

Dra­pe­ria – de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na uło­żo­na w ozdob­ne fałdy, sto­so­wa­na jako ele­ment wy­stro­ju wnętrz.

Dra­pe­rie szcze­gól­nie po­pu­lar­ne były w re­pre­zen­ta­cyj­nych wnę­trzach ba­ro­ko­wych.

Two­rzo­no także imi­ta­cje dra­pe­rii ze stiu­ku, tynku, ka­mie­nia lub drew­na, nie­kie­dy po­zła­ca­ne, które oprócz de­ko­ra­cji wnętrz słu­ży­ły rów­nież do ozda­bia­nia oł­ta­rzy i na­grob­ków, a od XVIII wieku także ele­wa­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drapowanie

 przym. draperiowy

 czas. drapować

Wiktionary


draperiowy

→ dra­pe­ria


SJP.pl

Patrz:

draperia

drapichrust

1. po­tocz­nie: osoba młoda, zwy­kle chło­pak, skora do ro­bie­nia psot; gał­gan, hul­taj;
2. daw­niej: obie­żyś­wiat, włó­czę­ga; obie­ży­sas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. młoda osoba, skłon­na do psot i nie­po­waż­nie się za­cho­wu­ją­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲixrust, AS: drapʹiχrust

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachmyta, łapserdak, nicpoń, gałgan, hultaj, huncwot, ladaco, nic dobrego, niecnota, obwieś, oczajdusza, psiadusza, psiajucha, psianoga, psubrat, ptaszek, utrapieniec

Wiktionary


drapiestwo

daw­niej:
1. ra­bo­wa­nie, plą­dro­wa­nie, łu­pie­nie; gra­bież, ra­bu­nek;
2. gra­bież­cy, łu­pież­cy


SJP.pl


drapiewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Te­o­dor Dra­piew­ski − rzym­sko­ka­to­lic­ki za­kon­nik
  • Wła­dy­sław Dra­piew­ski − pol­ski ma­larz

Wikipedia


drapież

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gra­bież, ra­bo­wa­nie, ra­bu­nek

 (1.2) daw. to, co zra­bo­wa­no

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrapʲjɛʃ, AS: drapʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 przym. drapieżczy, drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapieżca mos./mzw., drapieżnica ż., drapieżnictwo n., drapieżnik mzw.

Wiktionary


drapieżca

1. zwie­rzę za­bi­ja­ją­ce inne zwie­rzę­ta w celu zdo­by­cia po­ży­wie­nia; dra­pież­nik;
2. daw­niej: rabuś, na­past­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub kraj na­pa­da­ją­cy

 (1.2) zool. zwie­rzę, któ­re­go po­kar­mem są inne zwie­rzę­ta, a jego spo­sób odży­wia­nia do­pro­wa­dza do śmier­ci ofiar

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trwo­ga za­kra­dła się do serc zu­chwa­łych dra­pież­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drapieżczy, drapieżny

 rzecz. drapieżnik mzw., drapieżnica ż., drapież ż., drapieżczość ż.

 przysł. drapieżnie

 czas. drapieżyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drapieżnik

Wiktionary


drapieżczy

→ dra­pież­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ekol. taki, który żywi się in­ny­mi zwie­rzę­ta­mi

 (1.2) przen. ce­cha­mi przy­po­mi­na­ją­cy dra­pież­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

drapieżca

Przykłady

 (1.1) Wil­czy­ca miała dra­pież­cze spoj­rze­nie.

 (1.2) Gdzieś na Sar­dy­nii wiódł swój dra­pież­czy żywot.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 przym. drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapieżca mos./mzw., drapieżnica ż., drapieżnictwo n., drapieżnik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapieżny

Wiktionary


drapieżne

1. o zwie­rzę­tach: ży­wią­cy się mię­sem in­nych zwie­rząt;
2. świad­czą­cy o byciu dra­pież­ni­kiem, np. dra­pież­na pa­szcza;
3. agre­syw­ny, bezwz­ględ­ny, za­bor­czy;
4. zwra­ca­ją­cy uwagę swoją in­ten­syw­no­ścią, np. agre­syw­ny ma­ki­jaż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­ni­vo­ra|ref=tak., rząd lą­do­wych i wod­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych;

Wiktionary

Dra­pież­ne (Car­ni­vo­ra) – rząd lą­do­wych i wod­nych ssa­ków z in­fra­gro­ma­dy ło­ży­skow­ców (Pla­cen­tia) w obrę­bie pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych (The­ria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele mniej­szych ga­tun­ków dra­pież­nych jest owa­do­żer­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżnik mzw., drapieżnica ż.

 przym. drapieżny

Wiktionary


drapieżnica

→ dra­pież­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca zwie­rzę­cia, któ­re­go po­kar­mem są inne zwie­rzę­ta, a jego spo­sób odży­wia­nia do­pro­wa­dza do śmier­ci ofiar

Wiktionary

Patrz:

drapieżnik

Przykłady

 (1.1) Śle­pia dra­pież­ni­cy wle­pio­ne były w drga­ją­cy punkt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżca m., drapieżność ż., drapieżnictwo n., drapieżne nmos.

:: fm. drapieżnik m.

 przym. drapieżny, drapieżczy

 przysł. drapieżnie

 czas. drapieżyć

Wiktionary


drapieżnictwo

od­dzia­ły­wa­nie an­ta­go­ni­stycz­ne po­mię­dzy po­pu­la­cja­mi, w któ­rym osob­ni­ki jed­nej po­pu­la­cji sta­no­wią po­ży­wie­nie osob­ni­ków dru­giej po­pu­la­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekol. forma za­spo­ka­ja­nia po­trzeb po­kar­mo­wych przez zja­da­nie ciała ofia­ry;

Wiktionary

Dra­pież­nict­wo – bywa de­fi­nio­wa­ne jako spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów, po­le­ga­ją­cy na wy­ko­rzy­sta­niu jako po­karm ciała in­ne­go zwie­rzę­cia i w odróż­nie­niu od pa­so­żyt­nict­wa pro­wa­dzą­cy do śmier­ci ofia­ry. W eko­lo­gii jest trak­to­wa­ne jako jedna z form an­ta­go­ni­stycz­nych za­leż­no­ści mię­dzy­ga­tun­ko­wych ("dra­pież­nik"–"ofia­ra") lub wew­nątrz­ga­tun­ko­wych (np. ka­ni­ba­lizm), które wyksz­tał­ci­ły się w toku ko­e­wo­lu­cji (adap­ta­cja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ni­ba­lizm jest jedną z form dra­pież­nict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drapieżczy, drapieżny

 rzecz. drapież ż., drapieżnik mzw., drapieżnica ż.

 czas. drapieżyć

Wiktionary


drapieżniczka

sa­micz­ka dra­pież­ne­go zwie­rzę­cia


SJP.pl


drapieżniczy

→ dra­pież­nik


SJP.pl

Patrz:

drapieżnik

drapieżnie

przy­słó­wek

 (1.1) za­cho­wu­jąc się w spo­sób na­past­li­wy, agre­syw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżca mzw./mos., drapieżnik mzw., drapieżność ż.

 przym. drapieżczy, drapieżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agresywnie, chciwie, grabieżczo, krwiożerczo, napastliwie, okrutnie, zaborczo, zachłannie

Wiktionary


drapieżniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dra­pież­nie


SJP.pl


drapieżniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dra­pież­ny


SJP.pl


drapieżnik

zwie­rzę ży­wią­ce się mię­sem in­nych zwie­rząt; zwie­rzę dra­pież­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę, któ­re­go po­kar­mem są inne zwie­rzę­ta, a jego spo­sób odży­wia­nia do­pro­wa­dza do śmier­ci ofiar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­cioł na­le­ży do dra­pież­ni­ków, jaw­nie na­pa­da­ją­cych na swą zdo­bycz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲjɛʒʲɲik, AS: drapʹi ̯ežʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 rzecz. drapież ż., drapieżca m., drapieżność ż., drapieżnictwo n., drapieżne nmos.

:: fż. drapieżnica ż.

 przym. drapieżny, drapieżczy

 przysł. drapieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapieżca

Wiktionary


drapieżność

→ dra­pież­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. cecha dra­pież­ni­ków

 (1.2) chci­wość, za­bor­czość

Wiktionary

Patrz:

drapieżny

Przykłady

 (1.1) Mi­łosz kie­dyś za­pła­ci za swoją dra­pież­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 przym. drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapieżnik mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) agresywność, napastliwość, wojowniczość

Wiktionary


drapieżny

1. o zwie­rzę­tach: ży­wią­cy się mię­sem in­nych zwie­rząt;
2. świad­czą­cy o byciu dra­pież­ni­kiem, np. dra­pież­na pa­szcza;
3. agre­syw­ny, bezwz­ględ­ny, za­bor­czy;
4. zwra­ca­ją­cy uwagę swoją in­ten­syw­no­ścią, np. agre­syw­ny ma­ki­jaż


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. taki, który żywi się in­ny­mi zwie­rzę­ta­mi

 (1.2) przen. ce­cha­mi przy­po­mi­na­ją­cy dra­pież­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­stem zła, dra­pież­na, za­kła­ma­na.

 (1.2) Wy­cią­gnął ręce dra­pież­ne jak pta­sie szpo­ny i chwy­cił sze­ro­kie rę­ka­wy jej ciem­no­błę­kit­nej sukni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲjɛʒnɨ, AS: drapʹi ̯ežny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżca m., drapieżnik m., drapieżnica ż., drapieżność ż., drapieżnictwo n., drapieżne nmos., drapież ż.

 czas. drapieżyć

 przym. drapieżczy

 przysł. drapieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwiożerczy

Wiktionary


drapieżyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. na­pa­dać i łupić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królu, Krzy­ża­cy dra­pie­żą przy gra­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drapieżczy, drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapież ż., drapieżca mos./mzw., drapieżnica ż., drapieżnictwo n., drapieżnik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabić, łupić, plądrować, rabować, zagrabiać

Wiktionary


drapirzyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. palec środ­ko­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲiʒɨt, AS: drapʹižyt

Wiktionary


drapiński

naz­wi­sko


SJP.pl


drapnąć

1. szarp­nąć, prze­cią­gnąć paz­nok­cia­mi, pa­zu­ra­mi lub czymś ostrym; skrob­nąć;
2. po­tocz­nie: czmych­nąć, um­knąć, zwiać;
3. po­tocz­nie: ująć kogoś, aresz­to­wać, cap­nąć;
4. po­tocz­nie: ukraść coś, zwę­dzić;
5. drap­nąć się - drap­nąć sie­bie sa­me­go


SJP.pl


drapol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. ornit. ptak z rzędu szpo­nia­stych

Wiktionary


drapowanie

de­ko­ra­cyj­ny układ fałd na tka­ni­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dra­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapować ndk.

 rzecz. draperia ż.

Wiktionary


drapować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udra­po­wać)

 (1.1) two­rzyć na ma­te­ria­le fałdy, mar­szcze­nia

 (1.2) po­kry­wać po­mar­szczo­nym ma­te­ria­łem

 (1.3) przy­pi­sy­wać wznio­słe cechy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dra­po­wać się (dk. udra­po­wać się)

 (2.1) ukła­dać się w ozdob­ne fałdy

 (2.2) dra­pu­jąc, na­kła­dać na sie­bie

 (2.3) przy­bie­rać wznio­słe pozy i po­ka­zy­wać się jako ktoś wy­jąt­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­te­riał zo­stał de­li­kat­nie dra­po­wa­ny, aby uzy­skać mięk­ką fak­tu­rę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draperia ż., drapowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałdować, marszczyć

 (2.3) udawać

Wiktionary


drapowy

przy­miot­nik

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. be­żo­wy

Wiktionary


draska

siar­ko­wa­na część pu­deł­ka, o którą po­cie­ra się za­pał­kę, lont itp. przy za­pa­la­niu; po­tar­ka, po­cier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ścian­ka pu­deł­ka od za­pa­łek po­kry­ta spe­cjal­ną masą, słu­żą­ca do za­pa­la­nia za­pa­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mühlhaus sapał i szu­kał za­pa­łek. Zaz­grzy­ta­ła dra­ska, fajka buch­nę­ła iskra­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potarka

Wiktionary


draskowy

→ dra­ska, np. pe­tar­da dra­sko­wa


SJP.pl


drasnąć

lekko ska­le­czyć lub ude­rzyć


SJP.pl


drastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dra­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­ża­ła, że da­wa­łem zły przy­kład jej dziec­ku i po­sta­no­wi­ła dra­stycz­nie ogra­ni­czyć kon­tak­ty.

 (1.1) Tra­cił siły na upor­czy­wą walkę z losem, który per­ma­nent­nie i dra­stycz­nie uś­wia­da­miał – "nie tędy".

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drastyczny

 rzecz. drastyczność ż.

Wiktionary


drastyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dra­stycz­nie


SJP.pl


drastyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dra­stycz­ny


SJP.pl


drastyczność

→ dra­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest dra­stycz­ne

Wiktionary

Patrz:

drastyczny

Powiązane:

 przym. drastyczny

 przysł. drastycznie

Wiktionary


drastyczny

1. sil­nie dzia­ła­ją­cy, sku­tecz­ny, ostry;
2. nie­przyz­wo­i­ty, nies­macz­ny, obra­ża­ją­cy po­czu­cie mo­ral­no­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen ja­skra­wo­ści, wy­ra­zi­sto­ści, cza­sem też - bru­tal­no­ści

 (1.2) o zmia­nie lub o me­to­dzie: gwał­tow­ny, ra­dy­kal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tzw. krwa­wą środę (15 VIII ) w kil­ku­na­stu punk­tach kraju za­bi­to 29, a ra­nio­no 43 po­li­cjan­tów i żan­dar­mów. Po ak­cjach tych na­stę­po­wa­ły dra­stycz­ne "pa­cy­fi­ka­cje" ko­zac­kie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drastyczność ż.

 przysł. drastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskrawy, mocny, rażący

 (1.2) zdecydowany

Wiktionary


dratewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od drat­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) przest. żart. szewc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈtɛfka, AS: dratefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dratwa ż.

Wiktionary


dratwa

grube, szew­skie nici


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. szew­ska lub ry­mar­ska nić

Wiktionary

Drat­wa – gruba, mocna nić ko­nop­na lub lnia­na, na­sy­co­na smołą lub wo­skiem, uży­wa­na do szy­cia skór i in­nych twar­dych ma­te­ria­łów przez szew­ców i ry­ma­rzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] we fla­ne­lo­wej ka­mi­zel­ce i przy­gar­bio­nej po­sta­wie na ni­skim stoł­ku sie­dząc, szy­dłem i drat­wą przy­szy­wał po­desz­wę do sta­re­go buta […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdratfa, AS: dratfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dratewka ż.

 przym. dratwowy

Wiktionary


dratwowy

→ drat­wa


SJP.pl

Patrz:

dratwa

drawa

1. wieś w Pol­sce;
2. do­pływ Du­na­ju;
3. do­pływ No­te­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nych Wło­szech, po­łud­nio­wej Au­strii, wschod­niej Sło­we­nii i pół­noc­nej Chor­wa­cji, sta­no­wi część gra­ni­cy chor­wac­ko-wę­gier­skiej, prawy do­pływ Du­na­ju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drawa – rzeka w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, do­pływ Du­na­ju
  • Drawa – rzeka w Pol­sce, do­pływ No­te­ci
  • Drawa – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Drawa – sy­stem kie­ro­wa­nia ogniem
  • Drawa – re­gion sta­ty­stycz­ny w Sło­we­nii

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podrawie n.

 przym. drawski, podrawski

Wiktionary


drawicz

naz­wi­sko


SJP.pl


drawid.

skrót od: dra­wi­dyj­ski


SJP.pl


drawida

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Sri Lanki i Indii


SJP.pl


drawidologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. etn. jęz. nauka o lu­dach dra­wi­dyj­skich, ich ję­zy­kach i kul­tu­rze

Wiktionary

Dra­wi­do­lo­gia – nauka o ję­zy­kach, li­te­ra­tu­rze, sztu­ce, hi­sto­rii, spo­łe­czeń­stwie, życiu co­dzien­nym i oby­cza­jach, po­li­ty­ce, re­li­gii, fi­lo­zo­fii itp. wła­ści­wych dla dra­wi­dyj­skiej czę­ści Indii, dzie­dzi­na skła­do­wa in­do­lo­gii, a więc i orien­ta­li­sty­ki. Dra­wi­do­lo­gia za­wie­ra w sobie mię­dzy in­ny­mi ta­mi­li­sty­kę.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) drawidystyka

Wiktionary


drawidowie

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Sri Lanki i Indii


SJP.pl

Dra­wi­do­wie, Dra­wi­dzi – grupa ludów za­miesz­ku­ją­ca po­łud­nio­we Indie i pół­noc­ną Sri Lankę, po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­ka­mi dra­wi­dyj­ski­mi. Naj­więk­sze ludy dra­wi­dyj­skie to Ta­mi­lo­wie, Ke­ral­czy­cy, Te­lu­go­wie, Kan­na­dy­go­wie i Tulu.

Ist­nie­ją hi­po­te­zy, że to Dra­wi­do­wie zbu­do­wa­li tzw.

Wikipedia


drawidyjka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Sri Lanki i Indii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy ludów za­miesz­ku­ją­cych po­łud­nie Indii i pół­noc Sri Lanki, po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi dra­wi­dyj­ski­mi;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Drawida mos.

 przym. drawidyjski

Wiktionary


drawidyjski

do­ty­czą­cy Dra­wi­dów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Dra­wi­dów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dra­wi­da­mi, do­ty­czą­cy Dra­wi­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. każdy z 85 ję­zy­ków ję­zy­ków na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ję­zy­ków uży­wa­nych w po­łud­nio­wych In­diach, na Sri Lance i za­chod­nim Pa­ki­sta­nie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drawida mos., Drawidyjka ż.

Wiktionary


drawidzi

lud za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny Sri Lanki i Indii; Dra­wi­do­wie


SJP.pl


drawieński

przy­miot­nik od: Draw­no


SJP.pl


drawit

mi­ne­rał z grupy tur­ma­li­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

Dra­wit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy tur­ma­li­nów. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim.

Zo­stał naz­wa­ny przez Gu­sta­va Tscher­ma­ka w 1883 roku na cześć ła­ciń­skiej nazwy rzeki Drawy (Drave), rzeki pły­ną­cej na te­re­nie Au­strii oraz Sło­we­nii, gdzie mi­ne­rał zo­stał po raz pier­wszy zna­le­zio­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdravʲit, AS: dravʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dravit

Wiktionary


drawnianin

miesz­ka­niec Draw­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


drawnianka

miesz­kan­ka Draw­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


drawno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Draw­no ( Ne­u­we­dell) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Draw­no. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. go­rzow­skie­go.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2010 r. mia­sto miało 2382 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdravnɔ, AS: dravno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drawieński

Wiktionary


drawski

przy­miot­nik od: Drawa, Draw­sko, Draw­sko Po­mor­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Draw­sko

 (1.2) przym. od Draw­sko Po­mor­skie

 (1.3) przym. od Drawa (do­pływ Du­na­ju)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrafsʲci, AS: drafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drawszczanin m., drawszczanka ż., Drawa ż.

 przym. podrawski

Wiktionary


drawsko

przy­miot­nik od: Drawa, Draw­sko, Draw­sko Po­mor­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Draw­sko – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Draw­sko
  • Draw­sko – osada w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Draw­sko
  • Draw­sko – gmina w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim
  • Draw­sko – gro­ma­da
  • Draw­sko – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim

Wikipedia


drawszczanin

miesz­ka­niec Draw­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Draw­ska Po­mor­skie­go

 (1.2) miesz­ka­niec Draw­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drafʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: drafščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drawsko n.

:: fż. drawszczanka ż.

 przym. drawski

Wiktionary


drawszczanka

miesz­kan­ka Draw­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Draw­ska Po­mor­skie­go

 (1.2) miesz­kan­ka Draw­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drafʃˈt͡ʃãnka, AS: drafščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drawsko n.

:: fm. drawszczanin mos.

 przym. drawski

Wiktionary


drała

po­tocz­nie: szyb­ka uciecz­ka; w zwro­cie: dać drała


SJP.pl


drałować

po­tocz­nie: iść szyb­ko


SJP.pl


drań

po­tocz­nie: czło­wiek podły, nik­czem­ny, prze­wrot­ny; łobuz, nic­poń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. męż­czyz­na podły, nie­go­dzi­wy, zły, nik­czem­ny

Wiktionary

Drań – trze­ci sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Agniesz­ki Chy­liń­skiej z jej czwar­te­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Never En­ding Sorry". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 25 stycz­nia 2023.

Kom­po­zy­cja zna­la­zła się na 14. miej­scu listy OLiA, naj­czę­ściej odt­wa­rza­nych ut­wo­rów w pol­skich roz­gło­śniach ra­dio­wych. Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus pla­ty­no­we­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 50 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nic mi w życiu nie wy­cho­dzi! Męż­czyź­ni, któ­rych ko­cha­łam, oka­za­li się wszy­scy dra­nia­mi! Zo­sta­łam sama, bez opar­cia, bez za­wo­du… Ty jeden byłeś dla mnie dobry!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drãɲ, AS: drãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draństwo n.

 przym. drański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajdak, łotr, łobuz, nicpoń, niegodziwiec, nikczemnik, szubrawiec; pogard. kanalia, kreatura; pot. bydlak, bydlę, gad, gadzina, gnida, padalec, parszywiec, plugawiec, podlec, swołocz, szuja, ścierwo, świnia; reg. sobaka; slang. wredol; posp. sukinkot, łachudra; wulg. skurwiel, skurwysyn, sukinsyn; eufem. skurczybyk, skurkowaniec; gw. Śląsk Cieszyński łazynga, ożygon, pieróńszczok

Wiktionary


drańcie

gwa­ro­wo:
1. czło­wiek ma­ją­cy złą opi­nię;
2. stara, zni­szczo­na rzecz


SJP.pl


drański

po­tocz­nie:
1. nik­czem­ny, podły; ło­trow­ski;
2. do­kucz­li­wy, uciąż­li­wy, niez­no­śny


SJP.pl


drańsko

po­tocz­nie:
1. nik­czem­ny, podły; ło­trow­ski;
2. do­kucz­li­wy, uciąż­li­wy, niez­no­śny


SJP.pl


draństwo

po­tocz­nie:
1. ło­tro­stwo, świń­stwo
2. ho­ło­ta, ło­bu­ze­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. świń­stwo, wy­jąt­ko­wa nie­spra­wied­li­wość; podły czyn

 (1.2) pot. grupa ło­bu­zów; ho­ło­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że nocne, po­ta­jem­ne gło­so­wa­nie nad po­praw­ka­mi do kon­sty­tu­cji to zwy­kłe drań­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrãj̃stfɔ, AS: drãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drań m.

 przym. drański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łotrostwo, świństwo, podłość, łajdactwo, wulg. kurewstwo, skurwysyństwo

 (1.2) łobuzeria

Wiktionary


draśnięcie

lekko ska­le­czyć lub ude­rzyć


SJP.pl


draźnię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. pierś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdraʑɲɛ, AS: draźńe

Wiktionary


draż

cu­kie­rek z twar­dą po­le­wą; draż, dra­żet­ka


SJP.pl


draża

cu­kie­rek z twar­dą po­le­wą; draż, dra­żet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. twar­dy cu­kie­rek w for­mie pa­styl­ki lub kulki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie z ko­le­ga­mi za­ja­da­my się dra­ża­mi. Bar­dzo one nam sma­ku­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. drażetka ż.

Wiktionary


drażeta

drob­ny, okrą­gły cu­kie­rek z li­kie­rem, sy­ro­pem lub słod­ką masą pod twar­dą po­wło­ką; dra­żet­ka


SJP.pl


drażetka

1. cu­kie­rek z twar­dą po­le­wą; draża, draż;
2. lek w for­mie ta­blet­ki pow­le­czo­nej war­stwą słod­kiej masy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: draża

 (1.2) cuk. cu­kie­rek w for­mie pa­styl­ki w sko­rup­ce (otocz­ce cu­kro­wej)

 (1.3) farm. ro­dzaj ta­blet­ki pow­le­ka­nej;

Wiktionary

Dra­żet­ka – ta­blet­ka pow­le­czo­na otocz­ką cu­kro­wą (naj­czę­ściej sa­cha­ro­zą). Otocz­ka dra­żet­ki sta­no­wi od 30% do 80% jej masy.

Dra­żet­ka jest pier­wszą po­sta­cią ta­blet­ki pow­le­ka­nej wpro­wa­dzo­ną do lecz­nict­wa – miało to miej­sce w 1891 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na mi­ko­łaj­ki do­sta­łem mnó­stwo dra­że­tek. Spo­koj­nie star­czy do 7 stycz­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈʒɛtka, AS: dražetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draża ż.

 przym. drażetkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pastylka

Wiktionary


drażliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób draż­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażliwość ż.

 przym. drażliwy

Wiktionary


drażliwiec

po­tocz­nie: osoba skłon­na do czu­cia się po­draż­nio­nym, do obra­ża­nia się; obra­żal­ski


SJP.pl


drażliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: draż­li­wie


SJP.pl


drażliwość

→ draż­li­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest draż­li­wy, kogo łatwo roz­draż­nić

 (1.2) cecha cze­goś, co draż­ni, wy­wo­łu­je za­draż­nie­nia, może pro­wa­dzić do nie­po­ro­zu­mień

Wiktionary

Patrz:

drażliwy

Wymowa:

IPA: draʒˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: dražlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażnienie n., rozdrażnienie n., zadrażnienie n.

 czas. drażnić ndk., rozdrażnić dk., rozdrażniać ndk., zadrażnić dk., zadrażniać ndk.

 przym. drażliwy

 przysł. drażliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadpobudliwość, nadwrażliwość, impulsywność, nerwowość

 (1.2) delikatność, subtelność

Wiktionary


drażliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: draż­li­wy


SJP.pl


drażliwy

1. mo­gą­cy do­pro­wa­dzić do za­draż­nień, nie­po­ro­zu­mień; draż­nią­cy;
2. skłon­ny do obra­ża­nia się; prze­czu­lo­ny, wraż­li­wy, po­bud­li­wy;
3. wy­ma­ga­ją­cy de­li­kat­no­ści;
4. dra­stycz­ny, nie­przyz­wo­i­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który draż­ni, pro­wa­dzi do roz­draż­nie­nia, nie­po­ro­zu­mień, zde­ner­wo­wa­nia

 (1.2) o czło­wie­ku: taki, który jest skłon­ny do ner­wo­wo­ści, po­bud­li­wo­ści; zbyt wraż­li­wy, prze­czu­lo­ny

 (1.3) taki, który jest dra­stycz­ny; nie jest ła­god­ny, po­god­ny, de­li­kat­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed po­dej­mo­wa­niem te­ma­tów draż­li­wych chro­ni­ła au­to­cen­zu­ra, fakt, że rzeź­by de­mon­stro­wa­no pu­blicz­nie.

 (1.2) Mar­cel jest dość draż­li­wą osobą i cał­kiem łatwo można go wy­pro­wa­dzić z rów­no­wa­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draʒˈlʲivɨ, AS: dražlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażliwość, rozdrażnienie

 czas. drażnić

 przysł. drażliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obraźliwy, obrażalski

Wiktionary


drażnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|draż­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: dražʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drażnić

 rzecz. drażliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) denerwowanie, dokuczanie

Wiktionary


drażniąco

→ draż­nić


SJP.pl

Patrz:

drażnić

drażnić

de­ner­wo­wać, robić coś na prze­kór


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) iry­to­wać, de­ner­wo­wać kogoś; dzia­łać komuś na nerwy

 (1.2) po­draż­niać, wy­wo­ły­wać po­draż­nie­nie (np. skóry)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny draż­nić się

 (2.1) dro­czyć się z kimś, prze­ko­ma­rzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie draż­nij tego psa, bo gdy się na­praw­dę zde­ner­wu­je, może cię ugryźć!

 (1.2) Więk­szość ty­po­wych kos­me­ty­ków do­stęp­nych w su­per­mar­ke­tach draż­ni moją skórę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdraʒʲɲit͡ɕ, AS: dražʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrażnienie n., drażnienie n., rozdrażnienie n., drażliwość ż.

 czas. przedrzeźnić, podrażnić dk., zadrażnić dk.

 przym. drażliwy

Wiktionary


drażownica

urzą­dze­nie do ro­bie­nia dra­że­tek, uży­wa­ne w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym


SJP.pl


dread

[czy­taj: dred] włosy splą­ta­ne w długi, gruby strąk; dred


SJP.pl


dreadmaker

[czy­taj: dred­mej­ker] osoba osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się za­pla­ta­niem dre­dów


SJP.pl


dreadnought

dawny okręt wo­jen­ny; dred­not


SJP.pl


dreadziarz

[czy­taj: dre­dziarz] osoba ma­ją­ca dredy; dre­dziarz


SJP.pl


dreamliner

[czy­taj: drim­laj­ner] marka sa­mo­lo­tów


SJP.pl


drebel

łódź do prze­wo­że­nia ży­wych ryb, bez­poś­red­nio po ich wy­ło­wie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. łódź ry­bac­ka o czę­ścio­wo dziur­ko­wa­nym dnie, dzię­ki któ­re­mu tran­spor­to­wa­ne żywe ryby, mają do­stęp do wody

Wiktionary

Dre­bel – ro­dzaj stat­ku lub łodzi, słu­żą­cy do prze­wo­zu ży­wych ryb. Dre­blem na­zy­wa się także do­dat­ko­wą skrzy­nię na ryby, cią­gnię­tą za łódką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɛbɛl, AS: drebel

Wiktionary


drech

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, młoda osoba no­szą­ca dres jako ubra­nie co­dzien­ne, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­czep­nym, agre­syw­nym za­cho­wa­niem, czę­sto po­peł­nia­ją­ca drob­ne lub po­waż­niej­sze prze­stęp­stwa; dres, dre­siarz


SJP.pl


drechol

śro­do­wi­sko­wo: dre­siarz; dres


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. dre­siarz, dres

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drechu, drech

Wiktionary


dred

włosy splą­ta­ne w długi, gruby strąk; dread


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­myk wło­sów sple­cio­ne w strąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka razy zro­bił mi się dred, który roz­plą­ty­wa­ła mi fryz­jer­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dredziarz m., dredziara ż.

Wiktionary


dredek

zdrob­nie­nie od: dred: dre­dzik


SJP.pl


drednot

dawny okręt wo­jen­ny; dre­ad­no­ught


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. wojsk. pan­cer­nik o sil­nej ar­ty­le­rii głów­nej du­że­go ka­li­bru, bę­dą­cy przed­sta­wi­cie­lem ge­ne­ra­cji okrę­tów bu­do­wa­nej na kilka lat przed i po I woj­nie świa­to­wej;

 (1.2) pot. duży pan­cer­nik (okręt)

Wiktionary

Dred­not (ang. "Dre­ad­no­ught") – okre­śle­nie ge­ne­ra­cji pan­cer­ni­ków (okrę­tów li­nio­wych) bu­do­wa­nych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa po­cho­dzi od nazwy bry­tyj­skie­go pan­cer­ni­ka HMS „Dre­ad­no­ught”, który wszedł do służ­by w grud­niu 1906 roku jako pier­wszy okręt zbu­do­wa­ny we­dług no­wych kon­cep­cji. W sto­sun­ku do wcze­śniej­szych pan­cer­ni­ków (zwa­nych przed­dred­no­ta­mi lub pre­dred­no­ta­mi), dred­no­ty cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dred­no­ty pow­sta­wa­ły na po­cząt­ku XX (dwu­dzie­ste­go) wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛdnɔt, AS: drednot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeddrednot mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pancernik

Wiktionary


dredy

włosy splą­ta­ne w dłu­gie, grube strą­ki


SJP.pl

Dredy (dre­ad­lo­ki, z ang. "dre­ad­locks") – ro­dzaj fry­zu­ry pow­sta­łej ze sfil­co­wa­nych pęków wło­sów na gło­wie. Dredy są ty­po­we dla osób iden­ty­fi­ku­ją­cych się z fi­lo­zo­fią ruchu Ra­sta­fa­ri, ale no­szo­ne są także przez wiele in­nych grup i sub­kul­tur oraz w wy­ni­ku mody.

Wikipedia


dredziara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta lub dziew­czy­na no­szą­ca dredy

 (1.2) pot. ko­bie­ta lub dziew­czy­na ro­bią­ca komuś dredy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dred m.

:: fm. dredziarz m.

Wiktionary


dredziarz

osoba ma­ją­ca dredy; dre­a­dziarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. neol. męż­czyz­na lub chło­piec no­szą­cy dredy

 (1.2) pot. neol. męż­czyz­na lub chło­piec ro­bią­cy komuś dredy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dred m.

:: fż. dredziara ż.

Wiktionary


dredzik

zdrob­nie­nie od: dred: dre­dek


SJP.pl


dregowicze

ple­mię wschod­nio­sło­wiań­skie


SJP.pl

Dre­go­wi­cze, Dro­go­wi­cze – ple­mię wschod­nio­sło­wiań­skie za­miesz­ku­ją­ce od IX do XII wieku te­re­ny dzi­siej­szej Bia­ło­ru­si.

Wikipedia


drehbuch

sce­no­pis fil­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. zob. sce­no­pis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛjbux, AS: drei ̯buχ

Wiktionary


dreiser

naz­wi­sko, m.in. The­o­do­re Dre­i­ser (1871-1945), ame­ry­kań­ski po­wie­ścio­pi­sarz


SJP.pl


drej

naz­wi­sko


SJP.pl


drejdel

czwo­ro­bocz­ny bą­czek z li­te­rą he­braj­ską po każ­dej stro­nie, uży­wa­ny w ży­dow­skiej grze ha­zar­do­wej w cza­sie Cha­nu­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. czwo­ro­bocz­ny bą­czek do upra­wia­nia tra­dy­cyj­nej gry ha­zar­do­wej na sło­dy­cze w świę­to Cha­nu­ka;

Wiktionary

Drej­del, dri­dyl ( ‏דריידל‎ "drejdl"; ‏סביבון‎ "se­wi­won") – czwo­ro­bocz­ny bą­czek z po­je­dyn­czą li­te­rą he­braj­ską po każ­dej stro­nie, który służy do upra­wia­nia tra­dy­cyj­nej ży­dow­skiej gry ha­zar­do­wej pod­czas świę­ta Cha­nu­ka.

Przed pow­sta­niem pań­stwa Iz­ra­el w 1948 r.

Wikipedia


drejer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. to­karz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dryjer, tokorz

Wiktionary


drela

naz­wi­sko


SJP.pl

Drela ( Dreh­le) – rzeka znaj­du­ją­ca się na te­re­nie Po­je­zie­rza Iław­skie­go, źró­dła znaj­du­ją się w oko­li­cy je­zio­ra Skier­tąg, na wschód od Mo­rą­ga, wpada do je­zio­ra Ruda Woda (zlew­nia Ka­na­łu El­blą­skie­go). Drela prze­pły­wa przez te­re­ny gminy Morąg i gminy Mał­dy­ty. Naj­więk­sza miej­sco­wo­ścią po­ło­żo­ną nad tą rzeką jest Morąg.

Wikipedia


drelich

1. gruba, mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na lub lnia­na, o splo­cie uko­śnym, uży­wa­na na ubra­nia ro­bo­cze, po­krow­ce itp.
2. ubra­nie z tka­ni­ny dre­li­cho­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. mocna tka­ni­na uży­wa­na do pro­duk­cji odzie­ży ro­bo­czej i po­krow­ców;

 (1.2) pot. odzież z dre­li­chu (1.1)

Wiktionary

Dre­lich – ro­dzaj moc­nej, gru­bej, półl­nia­nej lub lnia­nej tka­ni­ny wy­ko­na­nej w splo­cie sko­śnym, z os­no­wą po­trój­ną. Dre­lich zna­lazł za­sto­so­wa­nie jako ma­te­riał na po­kry­cia ma­te­ra­ców, odzież ro­bo­czą, mar­ki­zy, worki, obru­sy, po­krow­ce, piór­ni­ki oraz let­nie ubra­nia woj­sko­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy kel­ne­rzy no­si­li to­por­ne far­tu­chy z dre­li­chu.

 (1.2) Wy­wo­ła­ny na po­je­dy­nek facet w dre­li­chach chwiej­nym kro­kiem ru­szył w kie­run­ku Zygi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛlʲix, AS: drelʹiχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drelichowy

Wiktionary


drelichowy

przy­miot­nik od: dre­lich


SJP.pl


drelichy

1. gruba, mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na lub lnia­na, o splo­cie uko­śnym, uży­wa­na na ubra­nia ro­bo­cze, po­krow­ce itp.
2. ubra­nie z tka­ni­ny dre­li­cho­wej


SJP.pl


dreliszek

zdrob­nie­nie od: dre­lich


SJP.pl


drelować

wyj­mo­wać pest­ki z owo­ców; dry­lo­wać, pest­ko­wać, wy­pest­ko­wy­wać, wy­dry­lo­wy­wać


SJP.pl


drelowski

przy­miot­nik od: Dre­lów


SJP.pl


drelów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dre­lów (gwa­ro­wo "Dre­ló­vo") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Dre­lów. Leży na ob­sza­rze Za­klę­sło­ści Ło­ma­skiej.

18 lu­te­go 2025 w Dre­lo­wie dosz­ło do spad­ku me­te­o­ry­tu.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dre­lów. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


drelówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. roln. techn. siew­nik rzę­do­wy

Wiktionary


dren

są­czek;
1. rurka sto­so­wa­na przy od­pro­wa­dza­niu wy­dzie­lin z ran lub jam ciała;
2. prze­wód, rurka słu­żą­ca do od­pro­wa­dza­nia nad­mia­ru wód grun­to­wych oraz do osu­sza­nia bu­dyn­ków, ulic itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. rura od­pro­wa­dza­ją­ca wody grun­to­we

 (1.2) med. rurka ma­ją­ca od­pro­wa­dzać płyny poza ciało cho­re­go

 (1.3) elektr. jedna z elek­trod w tran­zy­sto­rze po­lo­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ele­ment dre­na­żu
  • dren – ob­szar tran­zy­sto­ra uni­po­lar­ne­go
  • Dren – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej
  • Dren – wieś w Ser­bii, w mie­ście Bel­grad, w gmi­nie miej­skiej La­za­re­vac
  • Dren – wieś w Ser­bii, w mie­ście Bel­grad, w gmi­nie miej­skiej Obre­no­vac
  • Dren – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Ko­stel

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drenaż m., drenowanie n.

 czas. drenować ndk.

Wiktionary


drenarka

ma­szy­na do dre­no­wa­nia


SJP.pl

Dre­nar­ka – urzą­dze­nie me­lio­ra­cyj­ne (wąż z PCW z ot­wor­ka­mi umie­szczo­ny pod po­wierzch­nią ziemi lub rurki ce­ra­micz­ne), słu­żą­ce do od­pro­wa­dza­nia nad­mia­ru wody z grun­tu (tor­fo­wisk, za­głę­bień ziem­nych, miejsc pod­mo­kłych przez­na­czo­nych pod bu­do­wę) w celu jego osu­sze­nia. Woda od­pro­wa­dza­na może być do rowów, rzek, sta­wów lub in­nych ma­ga­zy­nów wody. Dre­nar­ka może słu­żyć rów­nież do na­wad­nia­nia. Pra­wi­dło­we dzia­ła­nie dre­nar­ki w za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia za­le­ży od kie­run­ku spadu kła­dzio­ne­go węża lub ce­ra­mi­ki.

Wikipedia


drenarski

do­ty­czą­cy dre­no­wa­nia, wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy dre­no­wa­niu


SJP.pl


drenaż

1. osu­sza­nie grun­tów za po­mo­cą ukła­da­nych pod zie­mią dre­nów; dre­no­wa­nie;
2. sieć po­dziem­nych ka­na­łów do osu­sza­nia gleby; dre­now­nia;
3. od­pro­wa­dza­nie pły­nów z or­ga­niz­mu przy po­mo­cy dre­nów;
4. zmniej­sza­nie ilo­ści pie­nię­dzy na rynku;
5. dre­naż móz­gów - emi­gra­cja za­rob­ko­wa spe­cja­li­stów wy­so­kiej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. osu­sza­nie gleby za po­mo­cą dre­nów umie­szcza­nych pod po­wierzch­nią ziemi; dre­no­wa­nie

 (1.2) techn. sieć ka­na­łów po­dziem­nych (dre­nów) słu­żą­ca do osu­sza­nia i re­gu­lo­wa­nia stop­nia wil­got­no­ści gleby;

 (1.3) med. od­pro­wa­dza­nie z or­ga­niz­mu pły­nów ustro­jo­wych (np. ropy, krwi, żółci) za po­mo­cą dre­nów; sącz­ko­wa­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dre­naż – ele­ment kon­struk­cji hy­dro­tech­nicz­nych
  • dre­naż – w me­dy­cy­nie od­pro­wa­dza­nie tre­ści płyn­nych z pew­nych na­rzą­dów lub ob­sza­rów ciała

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drenowanie n., dren m., drenarka ż.

 czas. drenować ndk.

 przym. drenażowy

Wiktionary


drenażowy

przy­miot­nik od: dre­naż


SJP.pl


drenik

1. zdrob­nie­nie od: dren;
2. dre­nik wen­ty­la­cyj­ny - rurka sto­so­wa­na w le­cze­niu za­pa­le­nia ucha


SJP.pl

Dre­nik – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Škofljica. W 2018 roku li­czy­ła 67 miesz­kań­ców.

Wikipedia


drenowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dre­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dren m., drenaż m.

 czas. drenować ndk.

Wiktionary


drenować

1. osu­szać grunt przez od­pro­wa­dza­nie nad­mia­ru wody sącz­ka­mi;
2. od­pro­wa­dzać sącz­ka­mi nad­miar wy­dzie­lin z or­ga­niz­mu; sącz­ko­wać;
3. po­tocz­nie: po­zba­wiać pie­nię­dzy lub za­so­bów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) techn. osu­szać teren

 (1.2) przen. po­zba­wiać za­so­bów lub pie­nię­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drenaż mrz., dren mrz., drenowanie n.

Wiktionary


drenownia

sy­stem rur od­pły­wo­wych do osu­sza­nia grun­tu; dre­naż


SJP.pl


drenowy

przy­miot­nik od: dren


SJP.pl


drepanis

ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, wy­stę­pu­ją­cy nieg­dyś na Ha­wa­jach, z ga­tun­ku uwa­ża­ne­go za wy­mar­ły


SJP.pl

Dre­pa­nis – wy­mar­ły ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny łu­ska­czy (Car­du­e­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych (Frin­gil­li­dae).

Wikipedia


drepanocyt

zwy­kle w l.mn.: krwin­ki czer­wo­ne w kształ­cie sier­pa lub zia­ren owsa, wy­stę­pu­ją­ce we krwi osób cho­rych na nie­dokr­wi­stość sier­po­wa­tą


SJP.pl


drepanocytoza

cho­ro­ba ge­ne­tycz­na ob­ja­wia­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem we krwi dre­pa­no­cy­tów; nie­dokr­wi­stość sier­po­wa­ta


SJP.pl


dreptacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­di­ster|Cla­ir­vil­le|ref=tak., chrząszcz z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych;

Wiktionary

Drep­tacz ("Ba­di­ster") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych i po­dro­dzi­ny dzie­ro­wa­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wierz­cho­łek po­kryw u drep­ta­cza jest za­o­krą­glo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreptanie n., podreptanie n.

 czas. dreptać ndk., podreptać dk.

Wiktionary


dreptak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. koń

Wiktionary


dreptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drep­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dreptać ndk.

 rzecz. dreptacz mzw.

Wiktionary


dreptanina

po­tocz­nie:
1. drep­ta­nie tam i z po­wro­tem;
2. na­prze­mien­ne pod­no­sze­nie nóg w tym samym miej­scu;
3. wy­ko­ny­wa­nie ru­ty­no­wych obo­wiąz­ków, cią­głe zaj­mo­wa­nie się jakąś spra­wą


SJP.pl


dreptać

iść ma­ły­mi kro­ka­mi; prze­bie­rać no­ga­mi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. po­drep­tać)

 (1.1) cho­dzić szyb­ko i drob­ny­mi kro­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadę do cen­trum au­to­bu­sem, na jed­nym z przy­stan­ków wcho­dzi kil­ku­na­sto­let­ni Cygan i gra na roz­kle­ko­ta­nej har­mo­nii. Obok niego drep­cze może dzie­się­cio-dwu­na­sto­let­nia dziew­czyn­ka z pla­sti­ko­wym kub­kiem (…)

 (1.1) Otyły Nor­man Schwarz­kopf wpadł jak bomba do ich nie­du­że­go po­mie­szcze­nia, na czele grupy za­a­fe­ro­wa­nych ofi­ce­rów drep­czą­cych za nim krok w krok ni­czym ka­czusz­ki za do­rod­ną matką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛptat͡ɕ, AS: dreptać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreptanie n., dreptacz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodzić, biegać

Wiktionary


dres

strój skła­da­ją­cy się z dłu­gich spod­ni i bluzy, no­szo­ny przez spor­tow­ców pod­czas tre­nin­gów, wy­stę­pów itp., także jako strój do­mo­wy lub co­dzien­ny, zwła­szcza przez dre­sia­rzy; dresy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. sport. wy­god­ny strój tre­nin­go­wy (kom­plet góra i dół) no­szo­ny naj­czę­ściej przez spor­tow­ców

 (1.2) gw-pl|Tar­nów. bot. rdest ptasi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry dre­sia­rzy

Wiktionary

Dres – strój spor­to­wy, prze­waż­nie dwu­czę­ścio­wy, skła­da­ją­cy się z lek­kiej luź­nej kurt­ki (zwy­kle za­pi­na­nej z przo­du na suwak) i luź­nych spod­ni. Dres uszy­ty jest z ma­te­ria­łu łatwo wchła­nia­ją­ce­go pot, naj­czę­ściej ba­weł­ny, we­lu­ru lub tka­ni­ny po­lie­stro­wej (np. or­ta­lio­nu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­kła­dam dres i idę po­bie­gać.

 (2.1) Brat Ka­ro­li­ny jest dre­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛs, AS: dres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarz m., dresiara ż.

:: zdrobn. dresik m.

 przym. dresiarski

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strój sportowy

 (2.1) dresiarz

Wiktionary


dresiara

przed­sta­wi­ciel­ka sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, młoda dziew­czy­na no­szą­ca dres jako ubra­nie co­dzien­ne, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­czep­nym, agre­syw­nym za­cho­wa­niem, czę­sto po­peł­nia­ją­ca drob­ne lub po­waż­niej­sze prze­stęp­stwa (np. wy­mu­sza­nie pie­nię­dzy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, dziew­czy­na z blo­ko­wi­ska na co dzień no­szą­ca ubra­nia spor­to­we, ko­ja­rzo­na z za­czep­nym za­cho­wa­niem, tan­det­nym gu­stem i skłon­no­ścią do po­peł­nia­nia drob­nych prze­stępstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ona po­tra­fi? A taka Her­buś to lep­sza? Nawet z twa­rzy jej widać, że pro­stacz­ka. Taka tro­chę jak Doda. Dre­sia­ra. Miss blo­ko­wi­ska. Panie to chyba im zaz­dro­szczą, że tak kry­ty­ku­ją? A czego mamy zaz­dro­ścić? Pię­ciu minut sławy bez po­kry­cia?

 (1.1) Każda dre­sia­ra wie, że im bar­dziej kogoś ko­chasz, tym bar­dziej po­win­naś to ukry­wać, zwła­szcza w sta­łym związ­ku. Ten, kto bar­dziej kocha, jest za­wsze pod butem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈɕara, AS: dreśara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarstwo n.

:: fm. dresiarz

 przym. dresiarski

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lambadziara

Wiktionary


dresiarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jazd dre­sia­rza

Wiktionary


dresiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ogół dre­sia­rzy

Wiktionary


dresiarski

→ dre­siarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dre­sem lub kul­tu­rą dre­sia­rzy

Wiktionary

Patrz:

dresiarz

Wymowa:

IPA: drɛˈɕarsʲci, AS: dreśarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres mos./mrz.

Wiktionary


dresiarsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób dre­siar­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈɕarskɔ, AS: dreśarsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres mos./mrz.

Wiktionary


dresiarstwo

spo­sób za­cho­wa­nia się i po­stę­po­wa­nia dre­sia­rzy: ek­spo­no­wa­nie i uży­wa­nie siły fi­zycz­nej do roz­wią­zy­wa­nia kon­flik­tów, do­ko­ny­wa­nie kra­dzie­ży, ro­zbo­jów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spo­sób bycia ty­po­wy dla dre­sia­rzy

 (1.2) ogół dre­sia­rzy lub grupa dre­sia­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] spryt­na, ale grzecz­na li­ce­a­list­ka udaje, że roz­gry­zła dre­siar­stwo, bo spo­ty­ka ta­kich ludzi po dro­dze do domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarz m., dresiara ż.

 przym. dresiarski

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blokerstwo

Wiktionary


dresiarz

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, młoda osoba no­szą­ca dres jako ubra­nie co­dzien­ne, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­czep­nym, agre­syw­nym za­cho­wa­niem, czę­sto po­peł­nia­ją­ca drob­ne lub po­waż­niej­sze prze­stęp­stwa; dres, drech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) so­cjol. pejor. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej ma­ją­cy w zwy­cza­ju no­sze­nie na co dzień dre­sów, ko­ja­rzo­ny z agre­sją i po­sta­wa­mi aspo­łecz­ny­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz przy­pom­nij­my, o co tyle ha­ła­su – trzej mło­dzi Ro­sja­nie i Ka­zach zo­sta­li na­pad­nię­ci przez grupę pol­skich dre­sia­rzy. Ukra­dzio­no im pie­nią­dze i te­le­fo­ny ko­mór­ko­we.

 (1.1) W ga­ze­tach się o tym nie prze­czy­ta, bo tam jak piszą „dre­siarz”, to wia­do­mo, od razu musi być zły czło­wiek. Ale czy to jest praw­da?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛɕaʃ, AS: dreśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarstwo n., dres m., dresik m.

:: fż. dresiara ż.

 przym. dresiarski, dresowy

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dres, dresol, dresowiec, kark, blokers

Wiktionary


dresik

zdrob­nie­nie od: dres


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres mos./mrz.

Wiktionary


dresing

[czy­taj: dres-ing] sos z ma­jo­ne­zu, z przy­pra­wa­mi, do­da­wa­ny do zim­nych po­traw; dres­sing


SJP.pl


dresiwo

żar­to­bli­wie: ubra­nie dre­so­we


SJP.pl


dresowy

przy­miot­nik od: dres


SJP.pl


dressing

[czy­taj: dres-ing] sos z ma­jo­ne­zu, z przy­pra­wa­mi, do­da­wa­ny do zim­nych po­traw; dre­sing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zimny sos do sa­ła­tek i su­ró­wek, zwy­kle na bazie oliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobry dres­sing to pod­sta­wa suk­ce­su pod­czas przy­rzą­dza­nia sa­ła­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛsʲĩŋk, AS: dresʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres m.

 przym. dresowy, dressingowy

Wiktionary


dresy

strój skła­da­ją­cy się z dłu­gich spod­ni i bluzy, no­szo­ny przez spor­tow­ców pod­czas tre­nin­gów, wy­stę­pów itp., także jako strój do­mo­wy lub co­dzien­ny, zwła­szcza przez dre­sia­rzy; dres


SJP.pl


dreszcz

uczu­cie zimna po­łą­czo­ne z mi­mo­wol­ny­mi ru­cha­mi mię­śni, wy­stę­pu­ją­ce pod­czas cho­ro­by lub wsku­tek ner­wo­wej re­ak­cji na coś; mro­wie, ciar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. od­czu­cie zimna wraz z drże­niem ciała wy­wo­ła­ne silną emo­cją lub cho­ro­bą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oglą­da­jąc nowy film Gu­il­ler­mo, nie­jed­no­krot­nie prze­bie­gły mnie dre­szcze.

 (1.1) Od trze­ciej posz­ły dre­szcze po tra­wach i miet­li­cach, wśród któ­rych za­czę­ły sykać mo­no­ton­nie cy­ka­dy, aż odez­wa­ły się suche, me­ta­licz­ne chrzę­sty w wiel­kich, sre­brzy­stych, po pia­sku rzu­ca­ją­cych się ostach, mię­dzy któ­re­mi prze­bie­ga­ły, niby czar­ne bły­ska­wi­ce, roz­draż­nio­ne go­rą­cem ja­szczur­ki. sic.

 (1.1) Cia­łem de­tek­ty­wa wstrząs­nął lekki dreszcz. Ktoś bu­szo­wał w apar­ta­men­cie, pod­czas gdy on był prak­tycz­nie bez­bron­ny.

 (1.1) Świe­żo oto ści­skał rękę pani Emi­lii, i uścisk ów nie zo­sta­wił mu żad­ne­go wra­że­nia, pod­czas gdy dziś je­szcze pa­mię­tał cie­pło dłoni panny Ma­ry­ni i doz­na­wał pew­ne­go ro­dza­ju dre­szczu na samo o tym wspom­nie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛʃt͡ʃ, AS: drešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreszczowiec m.

:: zdrobn. dreszczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciarki

Wiktionary


dreszcze

uczu­cie zimna po­łą­czo­ne z mi­mo­wol­ny­mi ru­cha­mi mię­śni, wy­stę­pu­ją­ce pod­czas cho­ro­by lub wsku­tek ner­wo­wej re­ak­cji na coś; mro­wie, ciar­ki


SJP.pl

Dre­szcze – drob­no­fa­li­ste drże­nie ciała (10 – 20/sek.) wy­wo­ła­ne nie­sko­or­dy­no­wa­ny­mi skur­cza­mi mię­śni, po­ja­wia­ją­ce się zwy­kle pod­czas szyb­kie­go wzro­stu ogól­nej tem­pe­ra­tu­ry ciała do wy­so­kich war­to­ści. Dre­szcze wy­stę­pu­ją u zwie­rząt sta­ło­ciepl­nych, w tym u czło­wie­ka.

Wikipedia


dreszczowiec

film lub książ­ka o sen­sa­cyj­nej akcji, prze­peł­nio­nej at­mos­fe­rą grozy i nie­sa­mo­wi­to­ści; thril­ler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ut­wo­ru sen­sa­cyj­ne­go, filmu lub po­wie­ści ma­ją­ce­go wy­wo­łać u od­bior­cy uczu­cie grozy; w odróż­nie­niu od hor­ro­ru za­gro­że­nie jest re­al­ne;

Wiktionary

Dre­szczo­wiec (z thril­ler) – ro­dzaj ut­wo­ru sen­sa­cyj­ne­go, po­wie­ści, filmu lub se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go, ma­ją­ce­go wy­wo­łać u czy­tel­ni­ka bądź widza dreszcz emo­cji. Wy­ko­rzy­stu­je on na­pię­cie, nie­pew­ność i ta­jem­ni­czość jako głów­ne ele­men­ty ut­wo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­ra­mi oglą­dał dre­szczow­ce, a potem się bał, gdy ktoś pukał do drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛʃˈt͡ʃɔvʲjɛt͡s, AS: dreščovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreszcz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) thriller

Wiktionary


dreszczowy

przy­miot­nik od: dreszcz


SJP.pl


dreszczyk

po­tocz­nie:
1. zdrob­nie­nie od: dreszcz;
2. silne od­czu­cie wy­wo­ła­ne w związ­ku z jakąś sy­tu­a­cją


SJP.pl


dreszować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|War­mia. młó­cić

Wiktionary


dresówka

po­tocz­nie: dzia­ni­na, tka­ni­na dre­so­wa


SJP.pl


drewa

naz­wi­sko


SJP.pl


drewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fio­dor Dre­wicz – ge­ne­rał ro­syj­ski, uczest­nik walk z pow­stań­ca­mi ko­ściusz­kow­ski­mi, (1767-1816), syn Iwana
  • Iwan Dre­wicz – ge­ne­rał ro­syj­ski, uczest­nik walk z kon­fe­de­ra­ta­mi bar­ski­mi, zm. 1786 lub 1800
  • Mi­chał Dre­wicz – funk­cjo­na­riusz Po­li­cji Pań­stwo­wej, zm. 1940, po­cho­wa­ny w Mied­no­je

Wikipedia


drewienko

mały ka­wa­łek drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: drew­no

 (1.2) pot. nie­wiel­ki ka­wa­łek drew­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę sza­fecz­kę zro­bi­my sobie z dre­wien­ka.

 (1.2) Od czasu do czasu do­rzu­cał do ognia kilka dre­wie­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈvʲjɛ̃nkɔ, AS: drevʹi ̯ẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. drewno.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szczapa, szczapka, polanko, patyk, klocek

Wiktionary


drewienkowy

→ dre­wien­ko; drew­ko­wy


SJP.pl


drewko

po­lan­ko, szczap­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mały ka­wa­łek drew­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź wsuń drew­ko, żeby się furt­ka nie ot­wie­ra­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewienko n., drewno n., drwa nmos., drewniak mzw./mrz., drewnienie n., zdrewnienie n., drewutnia ż.

 czas. drewnieć ndk., zdrewnieć dk.

 przym. drewniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drewienko, drewno

Wiktionary


drewkowe

→ drew­ko; dre­wien­ko­wy


SJP.pl


drewkowy

→ drew­ko; dre­wien­ko­wy


SJP.pl


drewlanie

ple­mię wschod­nio­sło­wiań­skie


SJP.pl

Drew­la­nie (sta­ro­rus. "Древлѧне") – ple­mię wschod­nio­sło­wiań­skie. Jedno z ple­mion wy­mie­nio­nych w "Po­wie­ści do­rocz­nej".

Wikipedia


drewlanin

czło­nek ple­mie­nia wschod­nio­sło­wiań­skie­go


SJP.pl


drewlański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Drew­la­na­mi, do­ty­czą­cy Drew­lan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drewlanin mos.

Wiktionary


drewnal

gra­fi­ka na­ma­lo­wa­na na drew­nia­nej po­wierzch­ni


SJP.pl


drewniacki

naz­wi­sko


SJP.pl


drewniaczek

zdrob­nie­nie od: drew­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od drew­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewniak m.

Wiktionary


drewniaczki

zdrob­nie­nie od: drew­niak


SJP.pl

Drew­niacz­ki (niem. "Wil­helms­wal­de") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skórcz.

Ko­lo­nia wcho­dzi w skład so­łect­wa Wiel­ki Bu­ko­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


drewniak

1. drew­nia­ny, par­te­ro­wy bu­dy­nek;
2. but z drew­nia­ną po­desz­wą;
3. duża drew­nia­na czcion­ka dru­kar­ska;
4. po­spo­li­ty w Pol­sce sta­wo­nóg dra­pież­ny ży­ją­cy m. in. pod korą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. but (zwy­kle kla­pek) z drew­na lub na gru­bej drew­nia­nej po­desz­wie

 (1.2) pot. drew­nia­ny bu­dy­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­no­cep­ha­lus co­ra­co­i­de­us|ref=tak., ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aspre­di­ni­dae|ref=tak.;

 (2.2) biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­po­xy­lon|Bull.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny próch­nil­co­wa­tych;

 (2.3) zool. pot. wij drew­niak, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lit­ho­bius for­fi­ca­tus|ref=tak. z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lit­ho­bii­dae|ref=tak., sta­wo­nóg ży­ją­cy prze­waż­nie pod korą drzew;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) slang. przen. czło­wiek spo­koj­ny, stro­nią­cy od roz­ry­wek

 (3.2) gw-pl|War­sza­wa. głu­pek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drew­niak – ro­dzaj cho­da­ka wy­ko­na­ne­go z drew­na
  • drew­niak (Hy­po­xy­lon) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny Xy­la­ria­ce­ae
  • drew­niak (Lit­ho­bius) – ro­dzaj wijów z gro­ma­dy pa­recz­ni­ków
  • drew­niak, drew­niak dwu­barw­ny (Bu­no­cep­ha­lus co­ra­co­i­de­us) – ga­tu­nek ryby słod­ko­wod­nej z ro­dzi­ny Aspre­di­ni­dae
  • Drew­niak – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • An­drzej Drew­niak (ur. 1947) – dzia­łacz spor­to­wy, ka­ra­te­ka stylu ky­o­kus­hin
  • Bo­gu­sław Drew­niak (1927–2017) – żoł­nierz AK, hi­sto­ryk i ar­chi­wi­sta
  • Le­szek Drew­niak (1951–2007) – żoł­nierz, tre­ner ka­ra­te i judo
  • To­masz Drew­niak (ur. 1964) – żoł­nierz, pilot
  • Woj­ciech Drew­niak (1922–2016) – żoł­nierz Woj­ska Pol­skie­go, wię­zień nie­miec­kich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych oraz pol­skich służb bez­pie­czeń­stwa
  • Woj­ciech Drew­niak – hi­sto­ryk oraz Yo­u­tu­ber

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­win­na była grać w te­ni­sa w drew­nia­kach.

 (1.2) Aby za­o­szczę­dzić, wy­bra­li tani noc­leg w drew­nia­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvʲɲak, AS: drevʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. drewniaczek m.

 zob. drewno.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodak, sabot

 (2.3) stonoga

 (3.1) sztywniak

Wiktionary


drewniaki

1. drew­nia­ny, par­te­ro­wy bu­dy­nek;
2. but z drew­nia­ną po­desz­wą;
3. duża drew­nia­na czcion­ka dru­kar­ska;
4. po­spo­li­ty w Pol­sce sta­wo­nóg dra­pież­ny ży­ją­cy m. in. pod korą


SJP.pl


drewniany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z drew­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. o dźwię­ku: po­cho­dzą­cy od przed­mio­tu z drew­na

 (2.2) przen. o ludz­kim gło­sie: dręt­wy, os­chły, nie­przy­jem­ny, bez wy­ra­zu

 (2.3) przen. o czę­ściach ciała: sztyw­ny, dręt­wy, niez­grab­ny

 (2.4) przen. o czło­wie­ku, sztu­ce lub wy­ra­ża­niu emo­cji: be­zbarw­ny, zimny, obo­jęt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W oko­li­cy jest mnó­stwo drew­nia­nych ka­pli­czek.

 (2.1) Drew­nia­ne brzmie­nie in­stru­men­tów per­ku­syj­nych ko­ja­rzy mi się z dziką dżun­glą.

 (2.2) Przez pięć lat mu­sia­łem zno­sić jej drew­nia­ny głos!

 (2.3) Jego drew­nia­ne dło­nie nie na­da­wa­ły się do ta­kich dro­biaz­gów.

 (2.4) Na drew­nia­nej twa­rzy do­zor­czy­ni nigdy nie go­ścił uśmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvʲˈɲãnɨ, AS: drevʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drewienko n., drewko n.

 czas. drewnieć ndk., zdrewnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. drewny

 (2.2) głuchy, pusty, szorstki

Wiktionary


drewnica

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drew­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Drew­ni­ca – część Ząbek koło War­sza­wy, dawny fol­wark
  • Drew­ni­ca – gro­ma­da
  • Drew­ni­ca – dawna gmina
  • Drew­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa na nie­ist­nie­ją­cej już linii Ma­rec­kiej Kolei Do­ja­zdo­wej
  • Szpi­tal „Drew­ni­ca” – szpi­tal dla osób do­ro­słych z za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi w Ząb­kach pod War­sza­wą.
  • drew­ni­ca (Lit­hop­ha­ne) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych; nie mylić z: sówka drew­ni­ca (Apa­mea lit­ho­xy­la­ea)

Wikipedia


drewnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. pro­ces po­le­ga­ją­cy na wni­ka­niu li­gni­ny do ścian ko­mór­ko­wych, pro­wa­dzą­cy naj­czę­ściej do śmier­ci ko­mór­ki, na zew­nątrz wi­docz­ny jako sztyw­nie­nie pędów

Wiktionary

Drew­nie­nie (li­gni­fi­ka­cja) – bio­lo­gicz­ny pro­ces in­kru­sta­cji ścia­ny ko­mór­ko­wej drzew­ni­kiem (li­gni­ną), dzię­ki czemu ścia­na ko­mór­ko­wa uzy­sku­je sztyw­ność utrzy­mu­ją­cą się nawet po obu­mar­ciu za­war­to­ści ko­mór­ki. Dzię­ki wy­sy­ce­niu li­gni­ną wzra­sta nie tylko wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­na ścia­ny ko­mór­ko­wej, lecz także od­por­ność na dzia­ła­nie mi­kro­or­ga­niz­mów i zdol­ność do pęcz­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drew­nie­nie jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ro­ślin na­czy­nio­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: drevʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. drewno.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lignifikacja

Wiktionary


drewnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bot. ule­gać pro­ce­so­wi drew­nie­nia

 (1.2) sta­wać się dręt­wym, sztyw­nym, nie­zdol­nym do ruchu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: drevʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drewienko n., drewnienie n., zdrewnienie n., drewko n.

 czas. zdrewnieć dk.

 przym. drewniany, zdrewniały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drętwieć

Wiktionary


drewnik

re­gio­nal­nie: drwal­nia - po­mie­szcze­nie do rą­ba­nia i prze­cho­wy­wa­nia drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. drwal­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drew­nik – część wsi Je­zio­rza­ny po­ło­żo­na w Pol­sce, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Drew­nik – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Ułęż
  • Drew­nik (daw­niej Stol­zen­hof) – jedna z pół­noc­nych dziel­nic El­blą­ga

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) drwalnik

Wiktionary


drewno

zło­żo­na tkan­ka ro­ślin­na ro­ślin na­czy­nio­wych, zaj­mu­ją­ca prze­strzeń mię­dzy rdze­niem, a kam­bium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. tkan­ka ro­ślin­na zbu­do­wa­na głów­nie z mart­wych ko­mó­rek, prze­wo­dzą­ca wodę i sole mi­ne­ral­ne z ko­rze­ni do liści oraz sta­no­wią­ca szkie­let pod­trzy­mu­ją­cy ro­śli­nę;

 (1.2) ma­te­riał uzy­ski­wa­ny z ga­łę­zi i pni drzew uży­wa­ny w bu­dow­nict­wie, sto­lar­stwie, bed­nar­stwie itp. do wyt­wa­rza­nia róż­nych przed­mio­tów oraz jako opał;

 (1.3) rzecz. zbio­ro­wy ka­wał­ki drew­na (1.2)

 (1.4) ka­wa­łek drew­na (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drew­no – su­ro­wiec drzew­ny
  • drew­no (ksy­lem) – tkan­ka ro­ślin­na
  • drew­no opa­ło­we – pa­li­wo
  • Drew­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład drew­na wcho­dzi kilka typów ko­mó­rek.

 (1.2) Ten mały kraj czer­pie zyski nie­mal wy­łącz­nie z ek­spor­tu drew­na.

 (1.3) W ko­mór­ce było dużo drew­na.

 (1.4) Jacek twier­dzi, że to pani córka rzu­ci­ła w okno drew­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvnɔ, AS: drevno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewniak m., drewnienie n., zdrewnienie n., drewutnia ż.

:: zdrobn. drewienko n.

 czas. drewnieć ndk., zdrewnieć dk.

 przym. drewniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) polano, szczapa

Wiktionary


drewnochron

po­tocz­nie: płyn­ny śro­dek do kon­ser­wa­cji drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­pa­rat w pły­nie do kon­ser­wa­cji drew­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drew­nia­ne ele­men­ty tej kon­struk­cji za­bez­pie­czy­łem drew­no­chro­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvˈnɔxrɔ̃n, AS: drevnoχrõn

Wiktionary


drewnodajny

do­star­cza­ją­cy drew­na


SJP.pl


drewnojad

1. chrząszcz ży­wią­cy się drew­nem;
2. chrząszcz z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych, ho­do­wa­ny jako owad kar­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. or­ga­nizm odży­wia­ją­cy się drew­nem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­ni­ki są drew­no­ja­da­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvˈnɔjat, AS: drevnoi ̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksylofag

Wiktionary


drewnopochodny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, w któ­re­go skład wcho­dzi drew­no; bę­dą­cy efek­tem prze­ro­bu drew­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opra­co­wa­ny ostat­nio ma­te­riał drew­no­po­chod­ny odz­na­cza się wy­jąt­ko­wą wy­trzy­ma­ło­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɛvnɔpɔˈxɔdnɨ, AS: drevnopoχodny

Wiktionary


drewnopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści drew­na; przy­po­mi­na­ją­cy drew­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy ja­kieś cechy (wy­gląd, wła­ści­wo­ści) drew­na, imi­tu­ją­cy drew­no

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedni uwa­ża­ją meble z ma­te­ria­łów drew­no­po­dob­nych za ele­ganc­kie, inni widzą w nich sym­bol braku gustu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɛvnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: drevnopodobny

Wiktionary


drewnowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drew­no­wiec – ro­dzaj grzy­bów
  • drew­no­wiec – ro­dzaj stat­ku

Wikipedia


drewnowkręt

ro­dzaj śruby do drew­na; drze­wow­kręt


SJP.pl


drewnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Drew­now­ski ("forma żeń­ska": Drew­now­ska, "licz­ba mnoga:" Drew­now­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 1289 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. war­szaw­skim (257 osób), łom­żyń­skim (187 osób) i bia­ło­stoc­kim (169 osób).

Wikipedia


drewny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. drew­nia­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvnɨ, AS: drevny

Wiktionary


drewutnia

po­mie­szcze­nie do rą­ba­nia i prze­cho­wy­wa­nia drew­na; drwal­ka, drwal­nia, drew­nik (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­mie­szcze­nie, w któ­rym rąbie się i skła­da drwa przez­na­czo­ne na po­trze­by go­spo­dar­stwa do­mo­we­go

Wiktionary

Dre­wut­nia – prze­wiew­na bu­dow­la do prze­cho­wy­wa­nia drew­na przez­na­czo­ne­go na opał. Może być kon­struk­cją sa­mo­dziel­ną, przy­le­gać lub być czę­ścią in­nych bu­dyn­ków. Dre­wut­nia może być w po­sta­ci szopy lub sta­no­wić tylko za­da­sze­nie.

Głów­nym celem bu­do­wy tego typu obiek­tów jest ochro­na drew­na przed de­szczem i śnie­giem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɛˈvutʲɲa, AS: drevutʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drewko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwalnia, drwalka

Wiktionary


dreyfus

naz­wi­sko, m.in. Al­fred Dre­y­fus (1859-1935), fran­cu­ski ofi­cer


SJP.pl


dreyfusard

przed­sta­wi­ciel obozu in­te­lek­tu­al­nej le­wi­cy we Fran­cji w okre­sie tzw. spra­wy Dre­y­fu­sa; dre­y­fu­si­sta


SJP.pl


dreyfuss

naz­wi­sko, m.in. Ri­chard Dre­y­fuss, ame­ry­kań­ski aktor


SJP.pl


drezdenczanin

miesz­ka­niec Dre­zden­ka (mia­sta w Pol­sce); Dre­zde­nec­cza­nin


SJP.pl


drezdenczanka

miesz­kan­ka Dre­zden­ka (mia­sta w Pol­sce); Dre­zde­nec­czan­ka


SJP.pl


drezdenecczanin

miesz­ka­niec Dre­zden­ka (mia­sta w Pol­sce); Dre­zden­cza­nin


SJP.pl


drezdenecczanka

miesz­kan­ka Dre­zden­ka (mia­sta w Pol­sce); Dre­zden­czan­ka


SJP.pl


drezdenecki

przy­miot­nik od: Dre­zden­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dre­zden­kiem, do­ty­czą­cy Dre­zden­ka, po­cho­dzą­cy z Dre­zden­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezdenko n., drezdenczanin m., drezdenczanka ż.

Wiktionary


drezdenka

miesz­kan­ka Drez­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Drez­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃nka, AS: drezdẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezno n.

:: fm. drezdeńczyk mos.

 przym. drezdeński

Wiktionary


drezdenko

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dre­zden­ko (daw­niej Drzeń, Drie­sen) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim. Sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Dre­zden­ko. Leży na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rza Wiel­ko­pol­skie­go i Po­mor­skie­go, nad No­te­cią, 40 km na wschód od Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃nkɔ, AS: drezdẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drezdenczanin m., drezdenczanka ż.

 przym. drezdenecki

Wiktionary


drezdeńczyk

miesz­ka­niec Drez­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Drez­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: drezdẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezno n.

:: fż. drezdenka ż.

 przym. drezdeński

Wiktionary


drezdeński

przy­miot­nik od: Drez­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Drez­na, zwią­za­ny z Drez­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃j̃sʲci, AS: drezdẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezno n., drezdeńczyk m., drezdenka ż.

Wiktionary


drezno

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­nich Niem­czech;

 (1.2) geogr. nazwa wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Drez­no ( Dres­den, Drježdźany, Drážďany, daw­niej "Drezd­no") – mia­sto we wschod­nich Niem­czech, na Po­gó­rzu Za­chod­nio­su­dec­kim, po­ło­żo­ne nad Łabą, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sak­so­nia. Mia­sto liczy 554 649 miesz­kań­ców, a Aglo­me­ra­cja dre­zdeń­ska ok. 1,036 mln miesz­kań­ców (2004).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drez­no leży nad Łabą.

 (1.2) Drez­no znaj­du­je się nie­da­le­ko Cie­pie­lo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛznɔ, AS: drezno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drezdeńczyk mos., drezdenka ż.

 przym. drezdeński

Wiktionary


drezyna

mały po­jazd szy­no­wy o na­pę­dzie ręcz­nym, uży­wa­ny przy ro­bo­tach to­ro­wych do prze­wo­zu ma­te­ria­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. mały po­jazd ko­le­jo­wy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie przy pra­cach to­ro­wych;

Wiktionary

Dre­zy­na – po­moc­ni­czy po­jazd ko­le­jo­wy z na­pę­dem me­cha­nicz­nym ręcz­nym lub spa­li­no­wym, słu­żą­cy do na­dzo­ru stanu linii ko­le­jo­wych, a także do dia­gno­sty­ki lub prze­wo­zu pra­cow­ni­ków i ma­te­ria­łów w celu utrzy­my­wa­nia na­wierzch­ni linii ko­le­jo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dosz­ło do zde­rze­nia po­cią­gu oso­bo­we­go z dre­zy­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈzɨ̃na, AS: drezỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drezynowy

Wiktionary


drezynka

zdrob­nie­nie od: dre­zy­na


SJP.pl


drezynowy

→ dre­zy­na


SJP.pl

Patrz:

drezyna

dreżewski

naz­wi­sko


SJP.pl


drgalnica

nit­ko­wa­ty glon z rzędu Hor­mo­go­na­les; oscy­la­to­ria


SJP.pl

Drgal­ni­ca ("Oscil­la­to­ria") – ro­dzaj jed­no­ko­mór­ko­wych lub ko­lo­nij­nych sinic, na­le­żą­cych do klasy Cy­a­nop­hy­ce­ae, rzędu Oscil­la­to­ria­les. Ich cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną, dzię­ki któ­rej zaw­dzię­cza­ją swą nazwę, jest oscy­la­cyj­ny ruch ich nici: jed­nym koń­cem przy­cze­pio­ne są do po­dło­ża, na­to­miast drugi wy­ko­nu­je mia­ro­we, wa­ha­dło­we ruchy.

Wikipedia


drgalnik

drgal­nik obrze­żo­ny - szkod­nik że­ru­ją­cy na na­dziem­nych i po­dziem­nych czę­ściach sie­wek i mło­dych sa­dzo­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. chrząszcz z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ela­te­ri­dae|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

Wiktionary


drgania

okre­so­wa zmia­na stanu ukła­du (np. wa­ha­dła, stru­ny, ob­wo­du elek­trycz­ne­go), za­cho­dzą­ce do­ko­ła pew­ne­go po­ło­że­nia rów­no­wa­gi pod wpły­wem ener­gii do­star­czo­nej do tego ukła­du


SJP.pl

Drga­nia, oscy­la­cje (z łac. "oscil­la­tio" – ko­ły­sa­nie, wa­ha­nie), cza­sem wi­bra­cje – pro­ce­sy, w trak­cie któ­rych pewne wiel­ko­ści fi­zycz­ne na prze­mian rosną i ma­le­ją w cza­sie. Cza­sem na­kła­da się dwa do­dat­ko­we wa­run­ki na te zmia­ny:

Wikipedia


drganie

okre­so­wa zmia­na stanu ukła­du (np. wa­ha­dła, stru­ny, ob­wo­du elek­trycz­ne­go), za­cho­dzą­ce do­ko­ła pew­ne­go po­ło­że­nia rów­no­wa­gi pod wpły­wem ener­gii do­star­czo­nej do tego ukła­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szyb­kie, ledwo wi­docz­ne drob­ne ruchy, szyb­ka oscy­la­cja, wi­bra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez chwi­lę znów było sły­chać wycie wia­tru i drga­nie osad okien­nych.

 (1.1) Gdy sły­szy­my dźwięk, układ ko­ste­czek słu­cho­wych – mło­te­czek, ko­wa­deł­ko i strze­miącz­ko – prze­ka­zu­je drga­nia z błony bę­ben­ko­wej do ucha wew­nętrz­ne­go.

 (1.1) (…) jazda z nie­po­praw­nie dzia­ła­ją­cym dy­fe­ren­cja­łem wy­wo­łu­je wy­raź­nie od­czu­wal­ne drga­nia kie­row­ni­cy oraz pro­ble­my pod­czas wy­ko­ny­wa­nia za­krę­tów i in­nych ma­ne­wrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɡãɲɛ, AS: drgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

 przym. rozedrgany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wibracja

Wiktionary


drganiowy

do­ty­czą­cy drgań, zwią­za­ny z drga­nia­mi, np. sy­gnał, obraz drga­nio­wy


SJP.pl


drgawka

zwy­kle w licz­bie mno­giej: na­pa­do­we, nie­za­leż­ne od woli skur­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. skurcz pęcz­ka mię­śnio­we­go nie­za­leż­ny od woli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drgawkowość ż.

 przym. drgawkowy

 czas. drgać

Wiktionary


drgawkowy

przy­miot­nik od: drgaw­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od drgaw­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­dacz­ka al­ko­ho­lo­wa wy­stę­pu­je znacz­nie czę­ściej niż otę­pie­nie al­ko­ho­lo­we. Ob­ja­wia się ona, po­dob­nie jak inne po­sta­cie pa­dacz­ki, na­pa­da­mi drgaw­ko­wy­mi z utra­tą przy­tom­no­ści, sta­na­mi zam­ro­czeń po­łą­czo­ny­mi nie­kie­dy z agre­sją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drgawka ż.

 czas. drgać

Wiktionary


drgać

wy­ko­ny­wać szyb­kie, pow­ta­rza­ją­ce się ruchy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać szyb­kie, ledwo wi­docz­ne ruchy

 (1.2) fiz. wy­ko­ny­wać ruchy oscy­la­cyj­ne

 (1.3) o gło­sie, dźwię­ku: brzmieć w spo­sób prze­ry­wa­ny

 (1.4) o świet­le: świe­cić w spo­sób prze­ry­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɡat͡ɕ, AS: drgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drganie n., drgawka ż., drgnięcie n., drgalnik m.

 czas. drgnąć dk., podrygiwać ndk., wzdrygnąć się dk.

 przym. drgawkowy, przeciwdrgawkowy, rozedrgany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wibrować, oscylować

 (1.4) migać, migotać

Wiktionary


drgnienie

po­ru­szyć się, oży­wić się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­na­nie led­wie wi­docz­ne­go ruchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mysz le­ża­ła bez drgnie­nia wśród pię­knej por­ce­la­ny i ape­tycz­nych ka­wał­ków tortu orze­cho­we­go, a żon­ki­le w ko­bal­to­wym wa­zo­nie skła­nia­ły nad nią ża­łob­nie swe ane­micz­ne głów­ki.

Wiktionary


drgnięcie

po­ru­szyć się, oży­wić się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szyb­kie, drob­ne i niez­nacz­ne, pra­wie nie­wi­docz­ne po­ru­sze­nie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʲɟɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: drʹǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać, drżeć, drgnąć

 rzecz. drżenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dygnięcie

Wiktionary


drgnąć

po­ru­szyć się, oży­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) nagle po­ru­szyć się niez­nacz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­tor­skie­mu z wra­że­nia tak drgnę­ły ręce, że upu­ścił spo­dek, który roz­prys­nął się na po­dło­dze.

 (1.1) A wtedy mart­we po­wie­ki drgnę­ły, za­trze­po­ta­ły i od­sło­ni­ły oczy, de­mo­nicz­nie zie­lo­ne na tle szkar­łat­nej od po­so­ki twa­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

 rzecz. drgnięcie n.

Wiktionary


driada

nimfa ży­ją­ca w lesie lub na drze­wie


SJP.pl


driakiew

1. ska­bio­za, ro­śli­na ziel­na lub pół­krzew z ro­dzi­ny szcze­cio­wa­tych
2. w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu: lek sto­so­wa­ny na wszel­kie do­le­gli­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sca­bio­sa|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­ni­co­wa­tych o ko­szycz­ko­wa­tych kwia­tach wy­stę­pu­ją­cych w róż­nych ko­lo­rach w za­leż­no­ści od ga­tun­ku;

 (1.2) hist. sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu lek spo­rzą­dza­ny z wielu róż­nych skład­ni­ków, uwa­ża­ny za le­czą­cy wszel­kie cho­ro­by

 (1.3) daw. ja­kie­kol­wiek le­kar­stwo ma­ją­ce le­czyć roz­ma­i­te do­le­gli­wo­ści

Wiktionary

Dria­kiew ("Sca­bio­sa" L.) – ro­dzaj ro­ślin w za­leż­no­ści od uję­cia za­li­cza­ny do ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych "Ca­pri­fo­lia­ce­ae" lub szcze­cio­wa­tych "Dip­sa­ca­ce­ae". Na­le­ży do niego bli­sko 70 ga­tun­ków, ewen­tu­al­nie wię­cej w przy­pad­ku włą­cze­nia tu ga­tun­ków z ro­dza­ju "Lo­me­lo­sia".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­dłu­że­nie kwit­nie­nia driak­wi i na­chył­ka można uzy­skać po­przez re­gu­lar­ne usu­wa­nie przek­wi­tłych kwia­to­sta­nów […].

 (1.2) Ale z leków i przy­praw se­kret­nych naj­droż­sze i ja­ko­by skarb strze­żo­ne były w skle­pie bal­sam i dria­kiew.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) panaceum

Wiktionary


driakiewnik

cha­ber dria­kiew­nik - ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl


dribler

spor­to­wiec (zwła­szcza pił­karz) ma­ją­cy świet­nie opa­no­wa­ną umie­jęt­ność dry­blin­gu; dry­bler


SJP.pl


dribling

pro­wa­dze­nie piłki bli­sko sie­bie lek­ki­mi pchnię­cia­mi i czę­stą zmia­ną kie­run­ku dla zmy­le­nia prze­ciw­ni­ka; dry­bling


SJP.pl


driblingowy

→ dri­bling; dry­blin­go­wy


SJP.pl


driblować

pro­wa­dzić piłkę (w piłce noż­nej) lub krą­żek (w ho­ke­ju) bli­sko sie­bie lek­ki­mi pchnię­cia­mi i czę­stą zmia­ną kie­run­ku dla zmy­le­nia prze­ciw­ni­ka; dry­blo­wać


SJP.pl


drift

tech­ni­ka jazdy sa­mo­cho­dem opie­ra­ją­ca się na kon­tro­lo­wa­nych po­śliz­gach; drif­ting


SJP.pl

Zo­bacz też: Drift – miej­sco­wość w Korn­wa­lii (An­glia).

Drift, także: drif­ting – tech­ni­ka jazdy sa­mo­cho­dem z tyl­nym na­pę­dem w kon­tro­lo­wa­nym po­śliz­gu świa­do­mie za­i­ni­cjo­wa­nym przez kie­row­cę. Jed­no­cze­śnie jest to nazwa dy­scy­pli­ny spor­tu mo­to­ro­we­go ucho­dzą­cej za naj­bar­dziej wi­do­wi­sko­wy i jed­no­cze­śnie naj­pręż­niej roz­wi­ja­ją­cy się sport mo­to­ro­wy na świe­cie.

Wikipedia


drifter

osoba upra­wia­ją­ca drift (tech­ni­ka jazdy sa­mo­cho­dem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mot. osoba upra­wia­ją­ca styl jazdy sa­mo­cho­dem zwany drif­tem (w kon­tro­lo­wa­nym po­śliz­gu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʲiftɛr, AS: drʹifter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drift m.

 czas. driftować ndk.

Wiktionary


drifterka

→ drif­ter


SJP.pl

Patrz:

drifter

drifterski

→ drift, → drif­ter


SJP.pl

Patrz:

drift, → drifter

drifting

tech­ni­ka jazdy sa­mo­cho­dem opie­ra­ją­ca się na kon­tro­lo­wa­nych po­śliz­gach; drift


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drift - tech­ni­ka jazdy
  • Drif­ting - pio­sen­ka Ji­mie­go Hen­dri­xa

Wikipedia


driftingowy

→ drif­ting


SJP.pl

Patrz:

drifting

driftować

jeź­dzić sa­mo­cho­dem w kon­tro­lo­wa­nym po­śliz­gu


SJP.pl


driftowy

→ drift


SJP.pl

Patrz:

drift

driftowóz

po­tocz­nie: sa­mo­chód przez­na­czo­ny do jazdy w kon­tro­lo­wa­nym po­śliz­gu


SJP.pl


drill

od­mia­na rapu za­po­cząt­ko­wa­na w Chi­ca­go na po­cząt­ku 2010 roku, ce­chu­ją­ca się mrocz­ny­mi, bru­tal­ny­mi i ni­hi­li­stycz­ny­mi tre­ścia­mi i agre­syw­ny­mi be­a­ta­mi in­spi­ro­wa­ny­mi tra­pem


SJP.pl

Drill – pier­wsze ko­mer­cyj­ne wy­daw­nict­wo grupy Ra­dio­he­ad, która za­de­biu­to­wa­ła 5 maja 1992 roku na 101. miej­scu listy prze­bo­jów w Wiel­kiej Bry­ta­nii. Przez fanów Ra­dio­he­ad jest uwa­ża­ne za ra­ry­tas, gdyż nie jest do­stęp­ne w ogól­nym obie­gu.

Wikipedia


drillowiec

[czy­taj: dri­lo­wiec] raper wy­ko­nu­ją­cy ut­wo­ry w stylu drill


SJP.pl


drillowy

→ drill [czy­taj: dri­lo­wy]


SJP.pl


drin

po­tocz­nie: drink


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Al­ba­nii, w zle­wi­sku Morza Adria­tyc­kie­go, pow­sta­je z po­łą­cze­nia Czar­ne­go Drinu i Bia­łe­go Drinu;

Wiktionary

Drin (alb. "Drini", serb. Дрим – "Drim") – rzeka w pół­noc­nej Al­ba­nii, w zle­wi­sku Morza Adria­tyc­kie­go. Dłu­gość – 285 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 11 756 km², śred­ni prze­pływ – 352 m³/s.

Drin pow­sta­je z po­łą­cze­nia Czar­ne­go Drinu i Bia­łe­go Drinu koło miej­sco­wo­ści Kukës.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. driński

Wiktionary


drina

po­tocz­nie: drink


SJP.pl

Drina (serb. Дрина) – rzeka w Bośni i Her­ce­go­wi­nie oraz w Ser­bii; prawy, naj­dłuż­szy do­pływ Sawy. Dłu­gość wy­no­si 346 km, a po­wierzch­nia zlew­ni – 19 570 km².

Rzeka pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Piva i Tara na pół­noc od ma­sy­wu Dur­mi­tor, koło miej­sco­wo­ści Hum i Šćepan Polje. Pły­nie przez Góry Dy­nar­skie, na rów­ni­nie Po­sa­wie two­rzy sze­ro­ką do­li­nę z ta­ra­sa­mi, a do Sawy ucho­dzi na pół­noc­ny za­chód od miej­sco­wo­ści Bo­ga­tić w Ser­bii.

Wikipedia


drinas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. posp. drink

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pi­cie piwka czy ma­łe­go dri­na­sa od czasu do czasu zaraz nie zni­we­czy diety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʲĩnas, AS: drʹĩnas

Wiktionary


drineczek

pie­szczot­li­wie: drink


SJP.pl


drink

napój przy­rzą­dza­ny prze­de wszyst­kim z al­ko­ho­lu i in­nych skład­ni­ków, np. soków owo­co­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) spoż. napój zło­żo­ny z kilku wy­mie­sza­nych ze sobą al­ko­ho­li, al­ko­ho­lu z so­kiem, wodą itp.

 (1.2) kie­li­szek, szklan­ka itp. ta­kie­go na­po­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moim ulu­bio­nym drin­kiem jest wódka z wodą so­do­wą.

 (1.2) Kel­ner przy­niósł nam dwa drin­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drʲĩŋk, AS: drʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drinkowanie n.

 czas. drinkować ndk.

 przym. drinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koktajl alkoholowy, drinas

 (1.2) kieliszek

Wiktionary


drink-bar

bar, któ­re­go spe­cjal­no­ścią są na­po­je al­ko­ho­lo­we; drink bar


SJP.pl


drinkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) picie drin­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie poz­wo­lę na żadne drin­ko­wa­nie przy dzie­ciach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drink mrz.

 czas. drinkować

Wiktionary


drinkować

po­tocz­nie: po­pi­jać al­ko­hol, zwła­szcza w nad­mia­rze; upi­jać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pić drin­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest obóz har­cer­ski, tu nie wolno drin­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drink mrz., drinkowanie n.

Wiktionary


drinkowy

→ drink


SJP.pl

Patrz:

drink

driopitek

ko­pal­na małpa z ro­dzi­ny człe­koksz­tałt­nych


SJP.pl

Drio­pi­tek ("Dry­o­pit­he­cus") – ro­dzaj wy­mar­łych małp człe­koksz­tałt­nych z ro­dzi­ny "Dry­o­pit­he­ci­dae", ży­ją­cych w okre­sie środ­ko­we­go i póź­ne­go mio­ce­nu (10–14 mln lat temu). Wy­stę­po­wa­ły na te­re­nie Eu­ro­py, choć ska­mie­nia­ło­ści jed­ne­go ga­tun­ku zna­le­zio­no także w Chi­nach. Niek­tó­rzy ucze­ni włą­czy­li do drio­pi­te­ków ro­dza­je "Pro­con­sul" i "Si­va­pit­he­cus". Do ro­dza­ju drio­pi­te­ków na­le­żą na­stę­pu­ją­ce ga­tun­ki:

Wikipedia


driozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej jurze


SJP.pl

Drio­za­ur ("Dry­o­sa­u­rus") – dwu­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny or­ni­to­pod bę­dą­cy ba­zal­nym przed­sta­wi­cie­lem kladu Igu­a­no­don­tia, ży­ją­cy w póź­nej jurze na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Jego ska­mie­nia­ło­ści od­kry­to na za­cho­dzie USA. Miał mocno umię­śnio­ną szczę­kę, za­koń­czo­ną kost­nym, bez­zęb­nym dzio­bem. Dłu­gość - 3-4 metry, wagi 400 - 500 kg. Zna­cze­nie nazwy: ja­szczur drzew­ny, ja­szczur leśny, ja­szczur dąb.

Wikipedia


driozaury

ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej jurze


SJP.pl

Drio­za­u­ry – grupa di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych z in­fra­rzę­du or­ni­to­po­dów.

Wikipedia


drip

1. me­to­da pa­rze­nia kawy za po­mo­cą za­pa­rza­cza z pa­pie­ro­wym fil­trem;
2. kawa przy­go­to­wa­na w ten spo­sób;
3. za­pa­rzacz do przy­go­to­wy­wa­nia ta­kiej kawy; drip­per


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. pot. czyjś świet­ny, modny i ory­gi­nal­ny styl ubie­ra­nia się

 (1.2) kulin. spo­sób pa­rze­nie kawy w stoż­ko­wa­tym na­czy­niu z fil­trem – mie­lo­ne ziar­na kawy są w nim za­le­wa­ne wrząt­kiem a go­to­wy napój po­wo­li ska­pu­je do pod­sta­wio­nej fi­li­żan­ki

 (1.3) cuk. de­ko­ra­cja cu­kier­ni­cza, gdy po­le­wa cze­ko­la­do­wa lub lu­kro­wa spły­wa po bo­kach tortu, two­rząc efek­tow­ne za­sty­głe sople i kro­ple

Wiktionary


dripper

[czy­taj: dri­per] za­pa­rzacz z pa­pie­ro­wym fil­trem do przy­go­to­wy­wa­nia kawy; drip


SJP.pl


dripping

spo­sób ma­lo­wa­nia obra­zu, po­le­ga­ją­cy na wy­le­wa­niu farby na jego po­wierzch­nię i umie­jęt­nym po­ru­sza­niu nim, w celu uzy­ska­nia nie­ty­po­wych efek­tów, two­rzo­nych przez za­sy­cha­ją­ce za­cie­ki; co­u­la­ge


SJP.pl

Drip­ping (ang. "drip" - kapać) - tech­ni­ka ma­lar­ska po­le­ga­ją­ca na wy­le­wa­niu farby na płót­no i prze­chy­la­niu go, co poz­wa­la uzy­skać nie­o­cze­ki­wa­ne formy two­rzą­ce przez ście­ka­ją­cą farbę. Znana także pod nazwą co­u­la­ge. Sto­so­wa­na przez ame­ry­kań­skich ma­la­rzy kręgu ek­spre­sjo­niz­mu ab­strak­cyj­ne­go (np. Jack­son Pol­lock).

Wikipedia


drive

[czy­taj: drajw] drajw;
1. urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne kom­pu­te­ra do za­pi­su i od­czy­tu da­nych; sta­cja dy­sków;
2. in­ten­syw­ność i na­pię­cie rytmu ty­po­we dla mu­zy­ki roc­ko­wej i jaz­zo­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drive – ja­poń­ska ko­me­dia oby­cza­jo­wa z 2002 roku
  • Drive – ame­ry­kań­ski film akcji z 2011 roku
  • Drive – album stu­dyj­ny bry­tyj­skie­go DJ-a i pro­du­cen­ta mu­zycz­ne­go Ga­ret­ha Emery’ego
  • Drive – album stu­dyj­ny ho­len­der­skie­go DJ-a i pro­du­cen­ta mu­zycz­ne­go Tiësto
  • Drive – sin­gel ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go In­cu­bus
  • Drive – sin­gel fran­cu­skie­go DJ i pro­du­cen­ta mu­zycz­ne­go Da­vi­da Gu­et­ty
  • Drive – sin­gel bry­tyj­skie­go pio­sen­ka­rza Eda She­e­ra­na
  • Drive – se­rial emi­to­wa­ny w sta­cji Fox Bro­ad­ca­sting Com­pa­ny
  • Drive – ja­poń­skie stu­dio ani­ma­cji
  • over­dri­ve
  • napęd (ang. drive)

Wikipedia


drive-in

[czy­taj: draj­win] usłu­ga (kino, bar itp.) z któ­rej można sko­rzy­stać bez wy­sia­da­nia z sa­mo­cho­du; dri­ving-in


SJP.pl


driveable

przy­miot­nik

 (1.1) prze­jezd­ny

Wiktionary


driver

[czy­taj: draj­wer] w in­for­ma­ty­ce: pro­gram kom­pu­te­ro­wy albo plik od­po­wie­dzial­ny za od­po­wied­nią współ­pra­cę urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne­go z kom­pu­te­rem i kon­tro­lu­ją­cy tę współ­pra­cę; draj­wer; ste­row­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. in­form. ste­row­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dri­ver – seria gier kom­pu­te­ro­wych
  • Dri­ver (w Sta­nach Zjed­no­czo­nych wy­da­na jako Dri­ver: You Are the Whe­el­man) – gra kom­pu­te­ro­wa, wy­da­na w 1999 roku
  • Dri­ver – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Maxim
  • The Dri­ver (Kie­row­ca) – film z 1978 roku
  • ste­row­nik urzą­dze­nia
  • Drive

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrajvɛr, AS: drai ̯ver

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drajwer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterownik, drajwer, firmware, kontroler

Wiktionary


drivespace

DriveSpace (po­cząt­ko­wo znane jako DoubleSpace) – pro­gram na­rzę­dzio­wy do kom­pre­sji dy­sków do­star­cza­ne z sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym MS-DOS od wer­sji 6.0 w 1993 roku do 2000 roku razem z wy­da­niem Win­dows Me. Celem DriveSpace jest zwięk­sze­nie ilo­ści da­nych, jaką użyt­kow­nik może prze­cho­wy­wać na dy­skach po­przez kom­pre­sję i de­kom­pre­sję da­nych „w locie”. Choć jest przez­na­czo­ny głów­nie do użyt­ku z dy­ska­mi twar­dy­mi, ob­słu­gu­je rów­nież dy­skiet­ki. Nie jest do­stęp­ny w sy­ste­mie Win­dows XP i póź­niej­szych.

Wikipedia


driving-in

[czy­taj: draj­win(g) in] usłu­ga (kino, bar itp.) z któ­rej można sko­rzy­stać bez wy­sia­da­nia z sa­mo­cho­du; drive-in


SJP.pl


driń

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drr, drrr, drin, drrń, dry, dryn, drynd, dryń


SJP.pl


driński

1. przy­miot­nik od: Drin (rzeka w Al­ba­nii);
2. przy­miot­nik od: Drina (rzeka w Bośni i Her­ce­go­wi­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dri­nem, do­ty­czą­cy Drinu (rzeki w Al­ba­nii)

 (1.2) zwią­za­ny z Driną, do­ty­czą­cy Driny (rzeki w BiH oraz Ser­bii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drin mrz., Drina ż.

Wiktionary


drk

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = geogr. polit. De­mo­kra­tycz­na Re­pu­bli­ka Konga;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • DRK – De­mo­kra­tycz­na Re­pu­bli­ka Konga
  • DRK (De­uts­ches Rotes Kreuz) – Nie­miec­ki Czer­wo­ny Krzyż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo za­war­cia po­ro­zu­mie­nia, sy­tu­a­cję w DRK nadal okre­śla się jako nie­sta­bil­ną.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) DR Konga

Wiktionary


drl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = polit. De­mo­kra­tycz­ny Ruch Le­wi­cy (w Li­ba­nie);

 (1.2) = geogr. polit. Do­niec­ka Re­pu­bli­ka Lu­do­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • DRL – De­mo­kra­tycz­ny Ruch Le­wi­cy w Li­ba­nie
  • DRL – Do­niec­ka Re­pu­bli­ka Lu­do­wa
  • DRL – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


drm

[czy­taj: de-er-EM]
1. skrót od: Di­gi­tal Rights Ma­na­ge­ment - sy­ste­my kon­tro­li do­stę­pu do da­nych w for­mie cy­fro­wej;
2. skrót od: Di­rect Ren­de­ring Ma­na­ger - kom­po­nent sy­ste­mu wyś­wiet­la­nia gra­fi­ki trój­wy­mia­ro­wej w sy­ste­mie Linux;
3. skrót od: Di­gi­tal Radio Mon­dia­le - stan­dard cy­fro­wej emi­sji ra­dio­fo­nicz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – sy­ste­my kon­tro­li do­stę­pu do da­nych w for­mie cy­fro­wej
  • Di­rect Ren­de­ring Ma­na­ger – kom­po­nent sy­ste­mu wyś­wiet­la­nia gra­fi­ki trój­wy­mia­ro­wej w sy­ste­mie Linux
  • Di­gi­tal Radio Mon­dia­le – stan­dard cy­fro­wej emi­sji ra­dio­fo­nicz­nej na fa­lach dłu­gich, śred­nich i krót­kich
  • De­uts­che Renn­sport-Me­i­sters­chaft – nie­miec­ka seria wy­ści­gów sa­mo­cho­dów tu­ry­stycz­nych, po­przed­nicz­ka DTM

Wikipedia


drobek

naz­wi­sko


SJP.pl


drobiarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ho­dow­lą dro­biu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ho­dow­czy­ni dro­biu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiarski

Wiktionary


drobiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li dro­biu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiarski

 rzecz. drób mrz.

Wiktionary


drobiarski

zwią­za­ny z ho­dow­lą dro­biu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dro­biar­stwem lub dro­bia­rza­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiarstwo n., drobiarz mos., drobiarka ż., drób mrz., drobiarnia ż.

 przym. drobiowy

Wiktionary


drobiarstwo

ho­dow­la i przet­wór­stwo dro­biu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ho­dow­la dro­biu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiarski

 rzecz. drób mrz.

Wiktionary


drobiarz

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie dro­biar­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca dro­biu

 (1.2) sprze­daw­ca dro­biu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drób m.

 przym. drobiarski

Wiktionary


drobiazg

1. mały przed­miot słu­żą­cy do co­dzien­ne­go użyt­ku, ozdo­by itp.;
2. szcze­gół bez zna­cze­nia, oko­licz­ność, spra­wa mało ważna;
3. zbio­ro­wo: o ma­łych dzie­ciach lub o dużej ilo­ści ma­łych ro­ślin, zwie­rząt albo rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś drob­ne­go, ma­łe­go, nie­wiel­kie­go

 (1.2) coś o nie­wiel­kim zna­cze­niu

wy­krzy­knik

 (2.1) nie ma pro­ble­mu!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szu­fla­dach trzy­mam tylko różne dro­biaz­gi, nie mam tam nic waż­ne­go.

 (1.2) — Nic ci się nie stało? — A, to dro­biazg, za­cią­łem się tylko w palec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbʲjask, AS: drobʹi ̯ask

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiazgowość ż., drobiazgowicz m., drobiażdżarka ż.

:: zdrobn. drobiażdżek m.

 przym. drobiazgowy

 przysł. drobiazgowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobnostka

 (1.2) błahostka, bagatela, bagatelka, betka, bzdet, bzdura, detal, drobiażdżek, drobnostka, duperele, faramuszka, fraszka, furda, głupstewko, głupstwo, mały pikuś, marność; wulg. gówno

Wiktionary


drobiazgowicz

osoba po­zba­wio­na więk­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych, in­te­re­su­ją­ca się rze­cza­mi bez więk­sze­go zna­cze­nia


SJP.pl


drobiazgowo

przy­słó­wek

 (1.1) szcze­gó­ło­wo, do­kład­nie, w spo­sób dro­biaz­go­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sfe­rze sto­sun­ków spo­łecz­nych islam pro­pa­gu­je model kon­ser­wa­tyw­ne­go ukła­du spo­łecz­ne­go ze ści­śle okre­śla­ny­mi ro­la­mi obyd­wu płci i re­gu­lu­je dro­biaz­go­wo re­la­cje w sfe­rze pro­kre­a­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobne nmos., drobiazg m., drobiażdżek m., drobiazgowość ż., drobiazgowicz m.

 przym. drobiazgowy

 wykrz. drobiazg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrupulatnie, szczegółowo

Wiktionary


drobiazgowość

→ dro­biaz­go­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dro­biaz­go­we; cecha tych, któ­rzy są dro­biaz­go­wi

Wiktionary

Patrz:

drobiazgowy

Przykłady

 (1.1) – CZ – po­wie­dział obo­jęt­nie, nie spu­szcza­jąc oczu z twa­rzy Brehy – po­praw wpis i wiedz, że je­ste­śmy wdzięcz­ni za twoją… szcze­gól­ną dro­biaz­go­wość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiazg mrz., drobiażdżek m., drobiazgowicz m., drobiażdżarka ż.

 przym. drobiazgowy

 przysł. drobiazgowo

 wykrz. drobiazg

Wiktionary


drobiazgowy

1. szcze­gó­ło­wy, do­kład­ny; skru­pu­lat­ny;
2. mało zna­czą­cy, nie­waż­ny; błahy, drob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uwz­ględ­nia­ją­cy naj­drob­niej­sze szcze­gó­ły

 (1.2) prze­sad­nie do­kład­ny, skru­pu­lat­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak, bo to nie tylko wy­pra­wy, ale także ich przy­go­to­wa­nie: zbie­ra­nie pie­nię­dzy, dro­biaz­go­wy re­se­arch, pla­no­wa­nie trasy.

 (1.2) Uży­wa­nie Mocy w celu wpły­wa­nia na świec­ki wszechś­wiat nie­u­chron­nie ko­rum­pu­je, więc wszy­scy użyt­kow­ni­cy jas­nej stro­ny albo stają się dro­biaz­go­wy­mi żan­dar­ma­mi, albo ucie­ka­ją się do ta­o­i­stycz­nej me­dy­ta­cji w po­szu­ki­wa­niu ab­so­lut­nej praw­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobne nmos., drobiazg m., drobiażdżek m., drobiazgowość ż., drobiazgowicz m., drobiażdżarka ż.

 przysł. drobiazgowo

 wykrz. drobiazg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczegółowy, skrupulatny

 (1.2) szczegółowy, skrupulatny, pedantyczny

Wiktionary


drobiażdżek

zdrob­nie­nie od: dro­biazg


SJP.pl


drobienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dro­bić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drobić

Wiktionary


drobik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dro­bik – ro­dzaj po­ro­stów
  • Kac­per Dro­bik – cho­dziarz spor­to­wy
  • Ma­rian Dro­bik – puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


drobin

1. mały ka­wa­łek, odro­bi­na;
2. mo­le­ku­ła; najm­niej­sza cząst­ka sub­stan­cji skła­da­ją­ca się z ta­kich sa­mych lub róż­nych ato­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Dro­bin – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Dro­bin.

Dro­bin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1511 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1994 roku. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie "Drob­nin" po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie biel­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbʲĩn, AS: drobʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiński

Wiktionary


drobina

1. mały ka­wa­łek, odro­bi­na;
2. mo­le­ku­ła; najm­niej­sza cząst­ka sub­stan­cji skła­da­ją­ca się z ta­kich sa­mych lub róż­nych ato­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś bar­dzo ma­łe­go, ka­wa­łe­czek cze­goś

 (1.2) mała istot­ka

 (1.3) fiz. chem. najm­niej­sza cząst­ka sub­stan­cji, wy­ka­zu­ją­ca je­szcze jej włas­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dro­bi­na:
  • Dro­bi­na – część wsi Sokół w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew
  • czą­stecz­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɔˈbʲĩna, AS: drobʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnica ż., odrobina ż., drobne nmos.

:: zdrobn. drobinka ż.

 przym. drobny, drobinowy, drobniutki

 przysł. drobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawałeczek, okruszyna, odrobina

 (1.2) kruszyna

 (1.3) cząsteczka

Wiktionary


drobinianin

miesz­ka­niec Dro­bi­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


drobinianka

miesz­kan­ka Dro­bi­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


drobinka

zdrob­nie­nie od: dro­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­leń­ka cząst­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­dziak pa­trzył na te dro­bin­ki prze­ni­ka­ją­ce do ludz­kie­go or­ga­niz­mu przez ot­war­ty sze­ro­ko otwór gę­bo­wy, ale mimo że ład­nie na­ma­lo­wa­ne i obra­zo­wo przed­sta­wio­ne, nie in­te­re­so­wa­ły go wcale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnostka ż., drobina ż.

 przym. drobny

Wiktionary


drobinkowy

→ dro­bin­ka


SJP.pl

Patrz:

drobinka

drobinowy

przy­miot­nik od: dro­bi­na


SJP.pl


drobiony

lu­do­wy ta­niec pod­ha­lań­ski; drob­ny


SJP.pl


drobiowy

przy­miot­nik od: drób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zo­o­techn. zwią­za­ny z dro­biem, przez­na­czo­ny dla dro­biu

 (1.2) spoż. spo­rzą­dzo­ny z dro­biu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈbʲjɔvɨ, AS: drobʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drób

 przym. drobiarski

Wiktionary


drobisz

1. kru­szyć, roz­drab­niać, dzie­lić na małe ka­wał­ki
2. cho­dzić ma­ły­mi kro­ka­mi, drep­tać


SJP.pl


drobić

1. kru­szyć, roz­drab­niać, dzie­lić na małe ka­wał­ki
2. cho­dzić ma­ły­mi kro­ka­mi, drep­tać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. dzie­lić na drob­ne czę­ści

 (1.2) pot. sta­wiać małe, drob­ne kroki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzy­mał konia mocno w cu­glach, ale ciem­ny wierz­cho­wiec z białą łatą na pier­siach dro­bił nie­spo­koj­nie cien­ki­mi no­ga­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruszyć

 (1.2) dreptać

Wiktionary


drobiński

zwią­za­ny z Dro­bi­nem, do­ty­czą­cy Dro­bi­na


SJP.pl


drobka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. dra­bi­na

Wiktionary


drobne

pie­nią­dze o nie­wiel­kim no­mi­na­le; bilon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. pie­nią­dze o nie­wiel­kim no­mi­na­le, mo­ne­ty

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lp. n. oraz lm. nmos. od: drob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz ja­kieś drob­ne? Ek­spe­dient­ka nie ma wydać ze stówy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbnɛ, AS: drobne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiazg m., drobina ż., drobniak m.

 czas. podrabiać, rozdrabniać ndk., rozdrobnić dk.

 przym. drobny, drobiazgowy, drobniutki

 przysł. drobno, drobiazgowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobniaki, drobnica, bilon

Wiktionary


drobniaczek

ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny drob­niacz­ko­wa­tych


SJP.pl


drobniaczkowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


drobniak

po­tocz­nie: mo­ne­ta o ni­skim no­mi­na­le; mo­niak, gro­szak


SJP.pl


drobnica

ma­leń­ki chrząszcz że­ru­ją­cy na siew­kach bu­ra­ków; kry­to­jad bu­ra­ko­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drob­ni­ca bu­ra­ko­wa – chrząszcz, ina­czej kry­to­jad bu­ra­ko­wy
  • drob­ni­ca – asor­ty­ment su­row­ca drzew­ne­go (drew­na)
  • drob­ni­ca – towar prze­sy­ła­ny w nie­wiel­kich opa­ko­wa­niach: pacz­kach, wor­kach, be­lach itp.
  • drob­ni­co­wiec

Wikipedia


drobnicowcowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z drob­ni­cow­cem, do­ty­czą­cy drob­ni­cow­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnicowiec m.

Wiktionary


drobnicowiec

sta­tek przez­na­czo­ny do prze­wo­zu to­wa­rów drob­ni­co­wych tzw. drob­ni­cy


SJP.pl

Drob­ni­co­wiec – sta­tek wodny przez­na­czo­ny do prze­wo­zu drob­ni­cy, czyli to­wa­rów prze­my­sło­wych li­czo­nych w sztu­kach, za­pa­ko­wa­nych w skrzy­nie, becz­ki, bele, worki i inne ro­dza­je opa­ko­wań, lub bez opa­ko­wa­nia, np. sa­mo­cho­dy.

Drob­ni­cow­ce roz­wi­ja­ją zwy­kle dużą pręd­kość, prze­kra­cza­ją­cą nawet 20 wę­złów. Z re­gu­ły są wy­po­sa­żo­ne w urzą­dze­nia i os­przęt prze­ła­dun­ko­wy (dźwi­gi lub bomy ła­dun­ko­we), umoż­li­wia­ją­cy im za­ła­do­wa­nie i wy­ła­do­wa­nie ła­dun­ku bez uży­cia urzą­dzeń por­to­wych.

Wikipedia


drobnicowy

1. zwią­za­ny z czymś zło­żo­nym z licz­nych i nie­wiel­kich ele­men­tów;
2. nie­wie­le zna­czą­cy, błahy, nie­i­stot­ny


SJP.pl


drobniczka

ga­tu­nek ży­wo­rod­nej ryby z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych


SJP.pl


drobniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: drob­no


SJP.pl


drobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: drob­ny


SJP.pl


drobnik

drob­nik weł­ni­sto­wło­sy - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


drobniusieńki

zdrob­nie­nie od: drob­niu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: drob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zen­ty były wów­czas drob­niu­sień­kie, bo np. ktoś tam do­stał na gwiazd­kę dwa jajka.

 (1.1) Lecz, nie­ste­ty, figa z koch­li­wych zach­cia­nek! Każdy drob­ny, drob­niu­sień­ki krok na­szych ju­na­ków ku ucię­ciu flir­tu, acz naj­nie­win­niej­sze­go, niez­mien­nie ro­zbi­jał się o przesz­ko­dy, zaw­zię­cie sta­wia­ne przez męż­czyzn Wiet­nam­czy­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: drobʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


drobniuteńki

zdrob­nie­nie od: drob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: drob­niut­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: drobʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobny, drobniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobniutki

Wiktionary


drobniutki

zdrob­nie­nie od: drob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: drob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­rej do­zor­czy­ni Ma­rian­nie po­le­ci­łem, by ku­pi­ła w skle­pie kilka świec oraz sześć fun­tów kaszy manny, bar­dzo drob­niut­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbʲˈɲutʲci, AS: drobʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobina ż., drobnostka ż., drobne nmos., drobnica ż., drobnicowiec m.

 przym. drobny

:: zdrobn. drobniuteńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobniuśki

Wiktionary


drobniuśki

zdrob­nie­nie od: drob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: drob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pia­sek to był jak złoto, cie­niuś­ki, drob­niuś­ki, biały jak mąka, jak puch pu­szy­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbʲˈɲüɕci, AS: drobʹńüśḱi

Wiktionary


drobno

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób drob­ny, szcze­gó­ło­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden ząbek czosn­ku i ce­bu­lę drob­no po­kra­jać i pods­ma­żyć na maśle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnostka ż., drobne nmos., drobina ż., drobnica ż.

 przym. drobny

Wiktionary


drobnokapitalistyczny

opar­ty na nie­wiel­kim ka­pi­ta­le


SJP.pl


drobnokolczasty

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy drob­ne kolce

Wiktionary


drobnokomórkowy

no­wot­wór (rak) drob­no­ko­mór­ko­wy - no­wot­wór płuc wy­ka­zu­ją­cy duży sto­pień zło­śli­wo­ści


SJP.pl


drobnokościsty

ma­ją­cy drob­ne kości


SJP.pl


drobnokroplisty

wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci drob­nych kro­pli


SJP.pl


drobnokwiatowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który po­sia­da drob­ne kwia­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­mal cał­ko­wi­cie ule­gła roz­kła­do­wi brą­zo­wa ada­masz­ko­wa pod­szew­ka o mo­ty­wie drob­nok­wia­to­wym.

Wiktionary


drobnolistność

→ drob­no­list­ny


SJP.pl

Patrz:

drobnolistny

drobnolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy drob­ne li­ście

Wiktionary


drobnomieszczanin

ma­ło­mie­szcza­nin;
1. czło­wiek na­le­żą­cy do klasy śred­niej, np. drob­ny przed­się­bior­ca, skle­pi­karz, urzęd­nik;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek ogra­ni­czo­ny, ma­łost­ko­wy, bez wyż­szych aspi­ra­cji; fi­li­ster, koł­tun


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­le­żą­ca do war­stwy drob­no­mie­szczań­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczaństwo n., drobnomieszczańskość ż.

:: zgrub. drobnomieszczuch m.

:: fż. drobnomieszczanka ż.

 przym. drobnomieszczański

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary


drobnomieszczanka

1. ko­bie­ta na­le­żą­ca do war­stwy drob­no­mie­szczań­stwa;
2. ko­bie­ta o cias­nych po­glą­dach, bez wyż­szych aspi­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­le­żą­ca do war­stwy drob­no­mie­szczań­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczaństwo n., drobnomieszczańskość ż., drobnomieszczuch m.

:: fm. drobnomieszczanin m.

 przym. drobnomieszczański

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary


drobnomieszczański

→ drob­no­mie­szczań­stwo; ma­ło­mie­szczań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) so­cjol. zwią­za­ny z drob­no­mie­szczań­stwem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. po­gard. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się cias­no­tą ho­ry­zon­tów, ogra­ni­czo­ny w za­in­te­re­so­wa­niach, przy­wią­za­ny do kon­we­nan­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uro­dził się w ostat­nim dzie­się­cio­le­ciu zesz­łe­go stu­le­cia, w drob­no­mie­szczań­skiej ro­dzi­nie, która od paru po­ko­leń zwią­za­na była z mia­stecz­kiem cu­krow­ni­czym na Ku­ja­wach.

 (2.1) Zwy­kli­śmy kry­ty­ko­wać drob­no­mie­szczań­skie na­wy­ki, ale w grun­cie rze­czy nie je­ste­śmy zdol­ni po­zbyć się ich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczaństwo n., drobnomieszczanin m., drobnomieszczanka ż., drobnomieszczańskość ż., drobnomieszczuch m.

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małomieszczański

 (2.1) mieszczański

Wiktionary


drobnomieszczańskość

→ drob­no­mie­szczań­ski


SJP.pl

Patrz:

drobnomieszczański

drobnomieszczaństwo

ma­ło­mie­szczań­stwo;
1. klasa spo­łecz­na, zwy­kle utoż­sa­mia­na z klasą śred­nią wła­ści­wą lub klasą śred­nią niż­szą; wła­ści­cie­le ma­łych firm, warsz­ta­tów, skle­pi­ków;
2. po­sta­wa ży­cio­wa, spo­sób my­śle­nia na­ce­cho­wa­ny bra­kiem wyż­szych aspi­ra­cji i za­in­te­re­so­wań, ogra­ni­czo­ny­mi ho­ry­zon­ta­mi, cias­no­tą po­glą­dów; fi­li­ster­stwo, koł­tuń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) so­cjol. mie­szcza­nie nie po­sia­da­ją­cy du­że­go ma­jąt­ku;

 (1.2) po­gard. cias­no­ta i ogra­ni­czo­ność w po­stę­po­wa­niu

Wiktionary

Drob­no­mie­szczań­stwo – war­stwa drob­nych wyt­wór­ców to­wa­ro­wych lub hand­la­rzy, po­sia­da­ją­cych środ­ki pro­duk­cji i nie­wiel­ką włas­ność pry­wat­ną, nie­za­trud­nia­ją­cy wcale lub za­trud­nia­ją­cy nie­wie­lu na­jem­nych pra­cow­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała ide­o­lo­gia Za­men­ho­fa za­ab­sor­bo­wa­na przez niego w domu, szko­le oraz na uli­cach Bia­łe­go­sto­ku i War­sza­wy była |ideą uci­ska­ne­go na­ro­do­wo i go­spo­dar­czo ek­splo­a­to­wa­ne­go drob­no­mie­szczań­stwa pol­sko-ży­dow­skich mia­ste­czek Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczanin m., drobnomieszczanka ż., drobnomieszczańskość ż., drobnomieszczuch m.

 przym. drobnomieszczański

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) filisterstwo, kołtuństwo

Wiktionary


drobnomieszczuch

po­gard­li­wie: drob­no­mie­szcza­nin; fi­li­ster, koł­tun


SJP.pl


drobnonogi

pier­wo­wi­je, gro­ma­da sta­wo­no­gów, nie­kie­dy trak­to­wa­na jako pod­gro­ma­da wijów


SJP.pl

Drob­no­no­gi (Symp­hy­la) – nie­wiel­ka gro­ma­da ży­ją­cych w ziemi wijów. Osią­ga­ją roz­miar ok. 2-10 mm.

Przed­sta­wi­cie­le tej gro­ma­dy rodzą się z ok. 6 pa­ra­mi od­nó­ży, pod­czas gdy do­ro­sły drob­no­nóg ma ich 12 par. Ciało be­zbarw­ne. Drob­no­no­gi żyją w ziemi i są de­try­to­fa­ga­mi – czyli or­ga­niz­ma­mi ży­wią­cy­mi się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną. Są to or­ga­niz­my o szcząt­ko­wych na­rzą­dach zmy­słów, kom­plet­nie ślepe. Chęt­nie gru­pu­ją się, a w me­trze kwa­dra­to­wym gleby można od­na­leźć do pię­ciu ty­się­cy drob­no­no­gów.

Wikipedia


drobnooki

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­ją­cy małe oczy

 (1.2) ma­ją­cy małe oka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W środ­ku Ta­ta­ry, krępe, drob­no­o­kie,
Nies­for­ną, tłum­ną, roją się sza­rań­czą

 (1.1) […] pa­nu­ją­ce ple­mię u tych hord było białe, pię­kne i do­rod­ne, ry­cer­stwo do­rod­ne i dziel­ne, gmin mały, czar­ny i drob­no­o­ki.

 (1.2) Sieć drob­no­o­ka jest za­wsze słabo na­pię­ta i two­rzy lek­kie fałdy.

 (1.2) Drob­no­o­ka siat­ka za­bez­pie­cza­ją­ca ze szwem wy­ko­na­na z trwa­łe­go po­li­pro­py­le­nu gwa­ran­tu­je sku­tecz­ną i dłu­gotr­wa­łą ochro­nę […].

Wiktionary


drobnoowocowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy drob­ne owoce

Wiktionary


drobnopestkowy

ma­ją­cy drob­ne pest­ki


SJP.pl


drobnoporek

ro­dzaj grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców


SJP.pl


drobnorolny

ma­ją­cy mało roli (ziemi upraw­nej), np. chłop drob­no­rol­ny; ma­ło­rol­ny


SJP.pl


drobnoseryjny

w eko­no­mii: pro­duk­cja drob­no­se­ryj­na - pro­duk­cja obej­mu­ją­ca serie po kilka lub kil­ka­dzie­siąt sztuk wy­ro­bu


SJP.pl


drobnostka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś nie­i­stot­ne­go, coś co nie ma du­że­go zna­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­sko­cze­nie tego muru jest dla niego drob­nost­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbˈnɔstka, AS: drobnostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobina ż., drobinka ż., drobność ż., drobnica ż., drobnicowiec m.

 przym. drobny, drobniutki

 przysł. drobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg, błahostka, bagatela, fraszka, głupstwo, małostka, bzdura, reg. betka

Wiktionary


drobnostkowość

→ drob­nost­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

drobnostkowy

drobnostkowy

1. do­ty­czą­cy drob­no­stek, spraw mało waż­nych;
2. prze­sad­nie skru­pu­lat­ny; pe­dan­tycz­ny, dro­biaz­go­wy;
3. przy­wią­zu­ją­cy zbyt dużą wagę do nie­i­stot­nych de­ta­li a po­mi­ja­ją­cy rze­czy ważne; ma­łost­ko­wy;
4. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie


SJP.pl


drobnoszlachecki

do­ty­czą­cy drob­nej szlach­ty


SJP.pl


drobnosłoisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o drew­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wą­ski­mi sło­ja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drew­no brzę­ku jest drob­no­sło­i­ste.

Wiktionary


drobnotowarowy

od­no­szą­cy się do drob­nej wyt­wór­czo­ści lub drob­ne­go rol­nict­wa; ma­ło­to­wa­ro­wy


SJP.pl


drobnoustek

drob­no­u­stek obrze­żo­ny, drob­no­u­stek ozdob­ny - ga­tun­ki ryb ak­wa­rio­wych z ro­dzi­ny smu­kle­nio­wa­tych


SJP.pl


drobnoustrój

nie­wiel­ki or­ga­nizm na­le­żą­cy do pier­wot­nia­ków, glo­nów, grzy­bów, bak­te­rii lub sinic; mi­kro­or­ga­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. or­ga­nizm żywy wi­docz­ny tylko pod mi­kro­sko­pem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ludz­kim or­ga­niz­mie wy­stę­pu­je mnó­stwo drob­no­u­stro­jów – niek­tó­re mają dzia­ła­nie po­zy­tyw­ne, inne ne­ga­tyw­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbnɔˈwustruj, AS: drobnou̯ustrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobnoustrojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikroorganizm, mikrob, zarazek; przest. bakcyl

Wiktionary


drobnowidowy

daw­niej: mi­kro­sko­po­wy


SJP.pl


drobnowidz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mi­kro­skop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co można do­strzec przez drob­no­widz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbˈnɔvʲit͡s, AS: drobnovʹic

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikroskop

Wiktionary


drobnoworkowce

rząd grzy­bów z klasy wor­kow­ców wła­ści­wych; Mi­cro­a­sca­les


SJP.pl


drobnoworkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy wor­kow­ców wła­ści­wych


SJP.pl


drobnoziarnistość

miał­kość; syp­kość


SJP.pl


drobnoziarnisty

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z drob­nych zia­re­nek, czą­stek, za­wie­ra­ją­cy drob­ne ziar­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po sta­ran­nym wy­mie­sza­niu (około 30 sek.) spo­wol­nio­no mie­sza­nie i po­da­no około 10 g pia­sku drob­no­ziar­ni­ste­go.

 (1.1) W klat­ce na po­dło­dze umie­szcza­my wy­go­to­wa­ny pia­sek drob­no­ziar­ni­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbnɔʑarʲˈɲistɨ, AS: drobnoźarʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnoziarnistość ż.

Wiktionary


drobnozębny

1. ni­by­lis drob­no­zęb­ny - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych;
2. piła drob­no­zęb­na - ga­tu­nek ryby dra­pież­nej


SJP.pl


drobnołuseczkowaty

ma­ją­cy po­stać bar­dzo ma­łych łusek; drob­no­łu­secz­ko­wy


SJP.pl


drobnołuseczkowy

ma­ją­cy po­stać bar­dzo ma­łych łusek; drob­no­łu­secz­ko­wa­ty


SJP.pl


drobnołuszczak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny łu­skow­co­wa­tych


SJP.pl


drobność

→ drob­ny


SJP.pl

Patrz:

drobny

drobny

1. mały, nie­wiel­ki; małej war­to­ści; nie­licz­ny; mało zna­czą­cy, błahy;
2. miał­ki, zło­żo­ny z ma­łych ele­men­tów;
3. de­li­kat­nej bu­do­wy, wątły, szczu­pły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go bu­do­wa jest de­li­kat­na, słabo roz­wi­nię­ta; taki, który ma nie­wiel­kie roz­mia­ry, ob­ję­tość

 (1.2) taki, który pro­wa­dzi dzia­łal­ność przed­się­bior­czą na małą skalę; jest re­a­li­zo­wa­ny w nie­wiel­kim za­kre­sie

 (1.3) taki, który skła­da się z ma­łych czę­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drob­ną rybkę, uno­sząc kłęb­ki mułu spo­mię­dzy ka­mie­ni.

 (1.1) Z drob­ne­go na­sion­ka wy­ro­sła wiel­ka i sprę­ży­sta to­po­la.

 (1.2) Mój wujek jest drob­nym przed­się­bior­cą. Jego firma dzia­ła tylko na te­re­nie na­sze­go po­wia­tu.

 (1.3) Czę­sto uży­wam drob­ne­go cukru, bo szyb­ciej się roz­pu­szcza niż ten gru­bo­ziar­ni­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbnɨ, AS: drobny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobność ż., drobina ż., drobinka ż., drobnostka ż., drobne nmos., drobnica ż., drobnicowiec m., zdrobnienie n.

 przym. drobniutki, drobniuteńki

 przysł. drobno

 czas. rozdrobnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatny, asteniczny, wątły, mizerny, niewielki

Wiktionary


drobot

naz­wi­sko


SJP.pl


droczyć

1. daw­niej: draż­nić, nękać kogoś;
2. dro­czyć się - spie­rać się z kimś, prze­ko­ma­rzać się, żar­to­bli­wie draż­nić się


SJP.pl


droga

1. pas ziemi słu­żą­cy do ko­mu­ni­ka­cji
2. jakiś szlak ko­mu­ni­ka­cyj­ny; tor, linia
3. od­po­wied­ni kie­ru­nek do­tar­cia do celu
4. po­dróż, wę­drów­ka; trasa, tor
5. spo­sób do­cho­dze­nia do cze­goś
6. dłu­gość prze­by­wa­ne­go od­cin­ka
7. fiz. dłu­gość toru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) każdy wy­ty­czo­ny lub przy­ję­ty pas te­re­nu przez­na­czo­ny do ruchu po­ja­zdów i ludzi, także zwie­rząt;

 (1.2) po­dró­żo­wa­nie

 (1.3) spo­sób doj­ścia do ja­kie­goś celu (także prze­no­śnie)

 (1.4) fiz. dłu­gość toru ciała lub punk­tu;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: drogi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • droga:
    • droga ma­gne­tycz­na,
    • droga op­tycz­na
  • droga:
    • ko­ło­wa:
      • pu­blicz­na:
      • ka­te­go­rie:
      • kra­jo­wa,
      • wo­je­wódz­ka,
      • po­wia­to­wa,
      • gmin­na,
      • klasy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dro­dze dosz­ło do groź­ne­go wy­pad­ku.

 (1.1) Po­go­da za­czy­na­ła się psuć, więc po­sta­no­wi­li­śmy wy­brać naj­krót­szą drogę do schro­ni­ska.

 (1.2) Potem czeka nas droga do Buł­ga­rii.

 (1.3) Na pla­nie nie zaz­na­czo­no, jaką drogą można dojść do zamku.

 (1.4) Po­chod­na drogi po cza­sie na­zy­wa się pręd­ko­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔɡa, AS: droga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróżny mos., drogowiec mos., drogownictwo n., drogówka ż., dróżnik mos., dróżniczka ż., podróż ż., podróżowanie n., drożność ż.

:: zdrobn. drożyna ż., dróżka ż.

 przym. drogowy, drożny, przydrożny, zdrożony, podróżny

 czas. podróżować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) marszruta

 (1.4) tor

Wiktionary


drogba

naz­wi­sko


SJP.pl


drogeria

sklep z kos­me­ty­ka­mi i ar­ty­ku­ła­mi sa­ni­tar­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. sklep pro­wa­dzą­cy sprze­daż kos­me­ty­ków, pro­stych środ­ków lecz­ni­czych i sa­ni­tar­nych oraz pro­duk­tów che­micz­nych do użyt­ku do­mo­we­go;

Wiktionary

Dro­ge­ria – sklep z kos­me­ty­ka­mi, a także z in­ny­mi ar­ty­ku­ła­mi che­micz­ny­mi. Nazwa po­cho­dzi od fran­cu­skie­go "dro­gu­e­rie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłam w dro­ge­rii i ku­pi­łam szyb­kosch­ną­cy la­kier do paz­nok­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drogeryjny

 rzecz. drogista mos.

Wiktionary


drogeriowy

→ dro­ge­ria; dro­ge­ryj­ny


SJP.pl


drogeryjny

→ dro­ge­ria; dro­ge­rio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dro­ge­rią, do­ty­czą­cy dro­ge­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogeria ż., drogista mos., drogistka ż., drogerzysta mos., drogerzystka ż.

 przym. drogistyczny

Wiktionary


drogerzysta

dro­gi­sta;
1. ab­sol­went szko­ły dro­gi­stycz­nej;
2. sprze­daw­ca w dro­ge­rii, wła­ści­ciel dro­ge­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ab­sol­went szko­ły dro­gi­stycz­nej

 (1.2) sprze­daw­ca w dro­ge­rii

 (1.3) wła­ści­ciel dro­ge­rii

Wiktionary


drogerzystka

→ dro­ge­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

drogerzysta

drogi

1. ma­ją­cy wy­so­ką cenę
2. ko­cha­ny, bli­ski sercu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­so­ką cenę

 (1.2) bli­ski uczu­cio­wo

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M. B. W. lm. od: droga

Wiktionary

Drogi – mie­sięcz­nik Głów­nej Kwa­te­ry Har­ce­rek ZHP wy­da­wa­ny w War­sza­wie w la­tach 1946–1948.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marta przed wszyst­ki­mi chwa­li się, że cho­dzi w dro­gich ubra­niach, a w rze­czy­wi­sto­ści ku­pu­je je w ciu­cho­lan­dach!

 (1.1) Nowe ba­da­nie po­ka­zu­je, że Ko­pen­ha­ga jest trze­cią naj­droż­szą me­tro­po­lią na świe­cie; wy­prze­dza­ją ją tylko Oslo i Paryż.

 (1.1) Ten sa­mo­chód jest bar­dzo drogi, choć jest bez­war­to­ścio­wym gra­tem.

 (1.2) Mój sa­mo­chód jest mi bar­dzo drogi z po­wo­dów sen­ty­men­tal­nych, choć nie miał wy­so­kiej ceny.

 (1.2) Moja droga ja cię ko­cham / To mej mi­ło­ści pieśń / Moja droga ja cię ko­cham / Aż mi to trud­no znieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔɟi, AS: droǵi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. drogo

 rzecz. drożyzna ż.

 czas. zdrożeć, drożeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosztowny

 (1.2) bliski

Wiktionary


drogiet

daw­niej: tka­ni­na weł­nia­na lub pół­weł­nia­na na jed­wab­nej os­no­wie, rza­dziej jed­wab­na ze srebr­ną nicią; dro­jet


SJP.pl


drogista

dro­ge­rzy­sta;
1. ab­sol­went szko­ły dro­gi­stycz­nej;
2. sprze­daw­ca w dro­ge­rii, wła­ści­ciel dro­ge­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wła­ści­ciel dro­ge­rii

 (1.2) daw. sprze­daw­ca w dro­ge­rii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɟista, AS: droǵista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogeria ż., drogerzysta m.

:: fż. drogistka

 przym. drogeryjny, drogistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogerzysta

 (1.2) drogerzysta

Wiktionary


drogistka

ab­sol­went­ka szko­ły dro­gi­stycz­nej; sprze­daw­czy­ni w dro­ge­rii; wła­ści­ciel­ka dro­ge­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wła­ści­ciel­ka dro­ge­rii

 (1.2) daw. sprze­daw­czy­ni w dro­ge­rii

Wiktionary


drogistowski

→ dro­gi­sta; dro­gi­stycz­ny


SJP.pl


drogistyczny

→ dro­gi­sta; dro­gi­stow­ski


SJP.pl


drogman

tłu­macz i poś­red­nik mię­dzy cu­dzo­ziem­ca­mi a miesz­kań­ca­mi Bli­skie­go Wscho­du; tar­dżu­man, dra­go­man


SJP.pl


drogo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: drogi (wart dużo pie­nię­dzy)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) W. lp. od: droga

Wiktionary

Drogo (ur. ok. 1118 w Épinoy, zm. 16 kwiet­nia 1189 w Se­bo­ur­gu) – świę­ty ka­to­lic­ki, re­kluz.

Osie­ro­co­ny przy uro­dze­niu po­gro­bo­wiec, zrzekł się ro­dzin­ne­go ma­jąt­ku i zo­stał pa­ste­rzem. Swój czas dzie­lił mię­dzy piel­grzym­ki, mod­lit­wę i umart­wia­nie. Nie mogąc po­do­łać tru­dom wę­dró­wek udał się do Se­bo­ur­ga i tam zna­lazł odo­sob­nie­nie w celi przy miej­sco­wym ko­ście­le. Jest pa­tro­nem pa­ste­rzy i pa­stwisk, a jego wspom­nie­nie w Ko­ście­le ka­to­lic­kim ob­cho­dzo­ne jest w dzien­ną rocz­ni­cę śmier­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tyle pie­nię­dzy za ty­dzień wa­ka­cji, to dla mnie za drogo.

 (2.1) Wróć, cze­kam cię tęs­kli­wie, drogo moja srebr­na, • Za­słu­cha­na w księ­ży­ce, gwiaź­dzi­ce i słoń­ca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔɡɔ, AS: drogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożyzna ż., drożenie n., zdrożenie n., podrożenie n.

 czas. drożeć ndk., zdrożeć dk., podrożeć dk.

 przym. drogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. słono

Wiktionary


drogocenniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dro­go­cen­ny


SJP.pl


drogocenności

→ dro­go­cen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dro­go­cen­ne przed­mio­ty

Wiktionary

Patrz:

drogocenny

Przykłady

 (1.1) Sank­tu­a­rium trzy­ma dro­go­cen­no­ści w se­kret­nym skarb­cu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogocenność ż.

 przym. drogocenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosztowności, precjoza

Wiktionary


drogocenność

→ dro­go­cen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|dro­go­cen­ny.

Wiktionary

Patrz:

drogocenny

Powiązane:

 przym. drogocenny

 rzecz. drogocenności nmos., przecena ż.

Wiktionary


drogocenny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dużą war­tość ma­te­rial­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­kież to płót­no mo­gli­by ukry­wać w po­dzie­miach? Praw­do­po­dob­nie niez­wy­kle dro­go­cen­ne, skoro Ty­rol­czyk upie­rał się, żeby scho­wek był zu­peł­nie suchy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogocenności nmos., drogocenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezcenny

Wiktionary


drogomierz

przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści prze­by­tej drogi; ho­do­metr


SJP.pl

Dro­go­mierz, ho­do­metr (gr. "hodós", droga) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru od­le­gło­ści po­ko­na­nej przez obiekt. Ze wzglę­du na spo­sób usta­la­nia wy­ni­ku po­mia­ru dro­go­mierz może być urzą­dze­niem ana­lo­go­wym (me­cha­nicz­nym) lub cy­fro­wym (elek­tro­nicz­nym).

Wikipedia


drogomir

imię mę­skie


SJP.pl

Dro­go­mir, Drog­mir, Dra­go­mir, Dra­ho­mir, Dro­ho­mir, Dar­go­mier – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Drogo-" ("drogi") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło ono oz­na­czać "ten, któ­re­mu drogi jest pokój". Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem tych imion jest m.in. Dro­go­mi­ra.

Wikipedia


drogomira

imię żeń­skie


SJP.pl

Dro­go­mi­ra, Drog­mi­ra, Dra­go­mi­ra, Dra­ho­mi­ra, Dro­ho­mi­ra, Dar­go­mie­ra – sło­wiań­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Drogo-" ("drogi") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło ono oz­na­czać "ta, któ­rej drogi jest pokój". Od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Dro­go­mir i po­dob­nych.

Wikipedia


drogomirostwo

Dro­go­mir z mał­żon­ką; Dro­go­mi­ro­wie


SJP.pl


drogomirowie

Dro­go­mir z mał­żon­ką; Dro­go­mi­ro­stwo


SJP.pl


drogomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­mi­ra (Dro­go­mi­ry) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


drogomirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


drogomistrz

osoba zaj­mu­ją­ca się kon­ser­wa­cją i ba­da­niem zu­ży­cia dróg jemu pod­le­głych


SJP.pl


drogomił

imię mę­skie


SJP.pl

Dro­go­mił, Dro­mił – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Dro(go)-" („drogi”) i "-mił" („miły”). Mogło ono oz­na­czać „drogi i miły”.

Dro­go­mił imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 kwiet­nia i 18 lipca.

Wikipedia


drogomiłostwo

Dro­go­mił z mał­żon­ką; Dro­go­mi­ło­wie


SJP.pl


drogomiłowie

Dro­go­mił z mał­żon­ką; Dro­go­mi­ło­stwo


SJP.pl


drogomiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


drogomysł

imię mę­skie


SJP.pl

Dro­go­mysł – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Drogo-" ("drogi") i "-mysł" ("my­śleć", "myśl"). Mogło oz­na­czać "ma­ją­cy cenne myśli".

Dro­go­mysł imie­ni­ny ob­cho­dzi 17 czerw­ca i 18 czerw­ca.

Wikipedia


drogomysłostwo

Dro­go­mysł z mał­żon­ką; Dro­go­my­sło­wie


SJP.pl


drogomysłowie

Dro­go­mysł z mał­żon­ką; Dro­go­my­sło­stwo


SJP.pl


drogomysłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­my­sła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


drogomyśl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ślą­sku Cie­szyń­skim;

Wiktionary

Dro­go­myśl ( Drahomyšl, Dra­ho­mischl) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Stru­mień.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza wzmian­ka o Dro­go­my­ślu po­cho­dzi z 1454 roku.

Wiktionary


drogosz

dro­gosz ża­łob­ny - mu­chów­ka z ro­dzi­ny bu­jan­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Gó­rach Sto­ło­wych o wy­so­ko­ści ok. 681 m n.p.m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­gosz – szczyt w Su­de­tach
  • dro­gosz (He­mi­pent­hes) – ro­dzaj owa­dów z ro­dzi­ny bu­jan­ko­wa­tych
  • Le­szek Dro­gosz – pol­ski bok­ser

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Dro­go­sza pój­dzie­my szla­kiem bez­poś­red­nio na Róg.

Wiktionary


drogoszewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­go­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Dro­go­sze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Miast­ko­wo
  • Dro­go­sze­wo – osada w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Miast­ko­wo
  • Dro­go­sze­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Pia­ski
  • Dro­go­sze­wo – gro­ma­da

Wikipedia


drogoszostwo

Dro­gosz z mał­żon­ką; Dro­go­szo­wie


SJP.pl


drogoszowie

Dro­gosz z mał­żon­ką; Dro­go­szo­stwo


SJP.pl


drogoszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


drogosław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­go­sław – imię sta­ro­pol­skie
  • Dro­go­sław – dziel­ni­ca Nowej Rudy
  • Dro­go­sław – herb szla­chec­ki
  • Dro­go­sław – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Dro­go­sław – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków

Wikipedia


drogosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Dro­go­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Drogo-" („drogi”) i "-sława" („sława”). Mogło ono oz­na­czać „ta, któ­rej droga jest sława”. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIV wieku (1400 rok).

Dro­go­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 marca, 15 paź­dzier­ni­ka, 15 grud­nia.

Wikipedia


drogosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


drogosławostwo

Dro­go­sław z mał­żon­ką; Dro­go­sła­wo­wie


SJP.pl


drogosławowie

Dro­go­sław z mał­żon­ką; Dro­go­sła­wo­stwo


SJP.pl


drogosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dro­go­sła­wa (Dro­go­sła­wy) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


drogowe

dawna opła­ta po­bie­ra­na od prze­jeż­dża­ją­cych; myto


SJP.pl


drogowiec

osoba pra­cu­ją­ca przy bu­do­wie lub na­pra­wie dróg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba pra­cu­ją­ca przy bu­do­wie, na­pra­wie lub utrzy­ma­niu dróg

 (1.2) pot. osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w bu­do­wie dróg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­fi­te opady śnie­gu znowu za­sko­czy­ły dro­gow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: drogovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdroże n., drogownictwo n., droga ż., dróżka ż., drogówka ż.

 przym. drogowy, przydrożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. drożnik

Wiktionary


drogownictwo

dział bu­dow­nict­wa zaj­mu­ją­cy się pro­jek­to­wa­niem, bu­do­wą i kon­ser­wa­cją dróg


SJP.pl

Dro­gow­nict­wo – dział bu­dow­nict­wa zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi pro­jek­to­wa­nia, bu­do­wy, utrzy­ma­nia i mo­der­ni­za­cji dróg ko­ło­wych.

Za­sad­ni­czą dzia­łal­no­ścią dro­gow­nict­wa jest pro­jek­to­wa­nie, bu­do­wa, od­bu­do­wa, re­mon­ty i or­ga­ni­za­cja prac dro­go­wych oraz let­nie i zi­mo­we utrzy­ma­nie dróg.

Wikipedia


drogowskaz

znak przy­droż­ny in­for­mu­ją­cy o kie­run­ku i od­le­gło­ści od danej miej­sco­wo­ści; kie­run­kow­skaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ta­blicz­ka lub ta­blicz­ki, naj­czę­ściej na słu­pie, sta­wia­ne w po­bli­żu drogi i wska­zu­ją­ce kie­ru­nek, w jakim trze­ba się udać, by osią­gnąć wy­mie­nio­ny na ta­blicz­ce cel oraz do­dat­ko­wo od­le­głość lub czas tej po­dró­ży;

 (1.2) przen. to, co wyz­na­cza kie­ru­nek roz­wo­ju, sta­no­wi wzór

Wiktionary

Dro­gow­skaz – znak dro­go­wy pio­no­wy (tzn. w po­sta­ci ta­bli­cy z na­pi­sa­mi i ewen­tu­al­nie sym­bo­la­mi), wska­zu­ją­cy kie­ru­nek do miej­sco­wo­ści lub obiek­tu na dro­dze, usta­wia­ny zaz­wy­czaj na skrzy­żo­wa­niu dróg lub przed nim. Może być pro­sto­kąt­ną ta­bli­cą z na­ma­lo­wa­ny­mi strzał­ka­mi, albo sam być uksz­tał­to­wa­ny w for­mie po­dob­nej do strzał­ki lub wskaź­ni­ka, skie­ro­wa­ne­go w stro­nę miej­sca na nim opi­sa­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poś­ród drzew mą­drych kro­czysz, ka­mień / Chwa­li Cię — kłosy, oczy szczy­głów, wilg / I dachy sto­dół, dro­gow­ska­zów ramię, / I wiatr, co nigdy w po­chwa­le nie za­milkł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɡɔfskas, AS: drogofskas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drogowskazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierunkowskaz, gw. Górny Śląsk wyjgwajzer

Wiktionary


drogowskazowy

→ dro­gow­skaz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dro­gow­ska­zu

Wiktionary

Patrz:

drogowskaz

drogowy

zwią­za­ny z drogą, do­ty­czą­cy drogi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy drogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca ja­dą­cy z nad­mier­ną pręd­ko­ścią spo­wo­do­wał wy­pa­dek dro­go­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɡɔvɨ, AS: drogovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. droga.

Wiktionary


drogoń

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


drogówka

po­tocz­nie: po­li­cja dro­go­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­li­cja dro­go­wa

Wiktionary

Dro­gów­ka – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 2012 w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Sma­rzow­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. droga ż., drogowiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) policja drogowa

Wiktionary


drogówkowy

→ dro­gów­ka


SJP.pl

Patrz:

drogówka

drohicki

przy­miot­nik od: Dro­hi­czyn; dro­hi­czyń­ski


SJP.pl


drohiczyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce na Pod­la­siu;

 (1.2) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­hi­czyn – mia­sto w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Dro­hi­czyn – w la­tach 1795–1863 sa­mo­dziel­ne mia­sto Dro­hi­czyn (Ruski)
  • Dro­hi­czyn – mia­sto na Bia­ło­ru­si, sie­dzi­ba po­wia­tu, w ob­wo­dzie brze­skim
  • Dro­hi­czyn – gmina miej­sko-wiej­ska w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim
  • Dro­hi­czyn – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w gu­ber­ni sied­lec­kiej
  • Dro­hi­czyn – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1939 roku w woj. po­le­skim (obec­nie na Bia­ło­ru­si)
  • Dro­hi­czyn – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Pir­ko­wi­cze, w re­jo­nie dro­hi­czyń­skim, w ob­wo­dzie brze­skim, na Bia­ło­ru­si
  • Bitwa pod Dro­hi­czy­nem
  • De­ka­nat Dro­hi­czyn
  • Dro­hi­czyn (gro­ma­da)
  • Gmina Dro­hi­czyn (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Zie­mia dro­hic­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Dro­hi­czy­nie krę­co­no (…) od­cin­ki se­ria­lu "Oj­ciec Ma­te­usz".

 (1.1-2) Przez Dro­hi­czyn prze­szedł front wschod­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈxʲit͡ʃɨ̃n, AS: droχʹičỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drohiczynianin m., drohiczynianka ż.

 przym. drohiczyński, drohicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. Drohiczyn Poleski

Wiktionary


drohiczynianin

miesz­ka­niec Dro­hi­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Dro­hi­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do pow­sta­nia klubu przy­czy­ni­li się za­moż­ni dro­hi­czy­nia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohiczyn m.

:: fż. drohiczynianka ż.

 przym. drohiczyński

Wiktionary


drohiczynianka

miesz­kan­ka Dro­hi­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Dro­hi­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tur­nie­ju znowu zwy­cię­ży­ła jedna z dro­hi­czy­nia­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohiczyn m.

:: fm. drohiczynianin m.

 przym. drohiczyński

Wiktionary


drohiczyński

przy­miot­nik od: Dro­hi­czyn; dro­hic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Dro­hi­czy­na, zwią­za­ny z Dro­hi­czy­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego obra­zy tra­fi­ły do dro­hi­czyń­skie­go mu­ze­um.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohiczyn m., drohiczynianin mos., drohiczynianka ż.

 przym. drohicki

Wiktionary


drohobycki

przy­miot­nik od: Dro­ho­bycz, mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dro­ho­by­czem, do­ty­czą­cy Dro­ho­by­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śla­dem lat ubie­głych Koło Ślą­skie Sto­wa­rzy­sze­nia Przy­ja­ciół Ziemi Dro­ho­byc­kiej w By­to­miu or­ga­ni­zu­je letni wy­po­czy­nek dzie­ci i mło­dzie­ży z na­ju­boż­szych pol­skich ro­dzin z po­wia­tu dro­ho­byc­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohobycz mrz., drohobyczanin m., drohobyczanka ż.

Wiktionary


drohobycz

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim;

Wiktionary

Dro­ho­bycz ( Дрогобич, ‏דראָהאָביטש‎) – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie lwow­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu dro­ho­byc­kie­go i hro­ma­dy Dro­ho­bycz.

Dro­ho­bycz leży nad Ty­śmie­ni­cą w Be­ski­dach Brzeż­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dro­ho­bycz to mia­sto znaj­du­ją­ce się w ob­wo­dzie lwow­skim nad rzeką Ty­śmie­ni­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈxɔbɨt͡ʃ, AS: droχobyč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drohobyczanin m., drohobyczanka ż., Drohobyczka ż.

 przym. drohobycki

Wiktionary


drohobyczanin

miesz­ka­niec Dro­ho­by­cza


SJP.pl


drohobyczanka

miesz­kan­ka Dro­ho­by­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Dro­ho­by­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohobycz mrz.

 przym. drohobycki

Wiktionary


drohomirecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Sas Dro­ho­mi­rec­ki
  • Ka­zi­mierz Dro­ho­mi­rec­ki
  • Ma­ka­ry Dro­ho­mi­rec­ki
  • Ma­riusz Dro­ho­mi­rec­ki
  • Dro­ho­mi­rec­cy

Wikipedia


droid

an­dro­id, robot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. za­a­wan­so­wa­ny robot wy­po­sa­żo­ny w sztucz­ną in­te­li­gen­cję

Wiktionary

Zo­bacz też: krój pisma Droid.

Droid – okre­śle­nie więk­szo­ści bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych ro­bo­tów w fik­cyj­nym świe­cie "Gwiezd­nych wojen", w tym an­dro­i­dów – zaz­wy­czaj wy­po­sa­żo­nych w pe­wien ro­dzaj sztucz­nej in­te­li­gen­cji.

Ist­nie­je pięć pod­sta­wo­wych ka­te­go­rii (ang. "de­gre­es") dro­i­dów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leia spoj­rza­ła w jego stro­nę i poś­piesz­nie od­pra­wi­ła dro­i­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. droidka ż.

Wiktionary


droidka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. droid stwo­rzo­ny na wzór ko­bie­ty lub za­cho­wu­ją­cy się tak jakby miał cechy żeń­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dro­id­ka jej córki, WA-2V, wy­ro­sła jak spod ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. droid m.

Wiktionary


drojet

daw­niej: tka­ni­na weł­nia­na lub pół­weł­nia­na na jed­wab­nej os­no­wie, rza­dziej jed­wab­na ze srebr­ną nicią; dro­giet


SJP.pl


dromader

wiel­błąd o jed­nym gar­bie, ho­do­wa­ny w Azji i w Afry­ce; wiel­błąd jed­no­garb­ny; jed­no­garb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. wiel­błąd jed­no­garb­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. środ. polit. osoba tran­spor­tu­ją­ca ma­te­ria­ły agi­ta­cyj­ne (bi­bu­łę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie wy­sła­ni przez nas po­wró­ci­li po dwóch ty­god­niach z ośmio­ma dro­ma­de­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃ˈmadɛr, AS: drõmader

Wiktionary


dromaderiusz

daw­niej: dro­ma­der - wiel­błąd jed­no­garb­ny


SJP.pl


dromaderka

gar­bat­ka dro­ma­der­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


dromeozaur

ga­tu­nek di­no­za­u­ra


SJP.pl

Dro­me­o­za­ur ("Dro­ma­e­o­sa­u­rus") – ro­dzaj wy­mar­łe­go te­ro­po­da z ro­dzi­ny dro­me­o­za­u­rów (Dro­ma­e­o­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie, około 76–70 mln lat temu, na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Jego nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów δρομευς/"dro­me­us" i σαυρος/"sa­u­ros" i oz­na­cza „bie­ga­ją­cy ja­szczur”.

Wikipedia


dromeozaury

ga­tu­nek di­no­za­u­ra


SJP.pl

Dro­me­o­za­u­ry (Dro­ma­e­o­sa­u­ri­dae) – ro­dzi­na te­ro­po­dów na­le­żą­cych do grupy Ma­ni­rap­to­ra. Czę­sto po­tocz­nie na­zy­wa­ne „rap­to­ra­mi”. Okre­śle­nie to spo­pu­la­ry­zo­wał film "Park Ju­raj­ski" Ste­ve­na Spiel­ber­ga. Nazwa Dro­ma­e­o­sa­u­ri­dae oz­na­cza „bie­ga­ją­ce ja­szczu­ry” – od grec­kich słów "dro­me­us"/δρομευς („bie­gacz”) i "sa­u­ros"/σαυρος („ja­szczur”).

Wikipedia


dromofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed po­dró­żo­wa­niem


SJP.pl

Dro­mo­fo­bia (łac. dro­mop­ho­bia) - jest to ni­czym nie­u­za­sad­nio­ne wy­stę­po­wa­nie lęku przed prze­cho­dze­niem przez ulicę. Chory boi się także wszel­kie­go ro­dza­ju po­dró­ży, rów­nież my­śle­nia o nich.

Wikipedia


dromomania

pa­to­lo­gicz­ny popęd do wę­dro­wa­nia; po­rio­ma­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. popęd do włó­czę­gi i po­dró­ży, czę­sto przy ogra­ni­czo­nej świa­do­mo­ści swo­ich czy­nów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poriomania

Wiktionary


dromon

wo­jen­ny, wio­sło­wy okręt bi­zan­tyj­ski; dro­mo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mar. typ śred­nio­wiecz­ne­go, ga­le­ro­po­dob­ne­go okrę­tu wo­jen­ne­go uży­wa­ne­go głów­nie przez Bi­zan­cjum

Wiktionary

Dro­mon, dro­mo­na (gr. δρόμων "dromōn") – okręt wio­sło­wo-ża­glo­wy, uży­wa­ny na Morzu Śró­dziem­nym przez floty Bi­zan­cjum (jako głów­ny typ okrę­tu wo­jen­ne­go) i Ara­bów, bu­do­wa­ny w róż­nych wa­rian­tach od V do XII wieku.

Wczes­ne dro­mo­ny miały jeden rząd wio­seł i przy­po­mi­na­ły jed­no­masz­to­we li­bur­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. dromona

Wiktionary


dromona

wo­jen­ny, wio­sło­wy okręt bi­zan­tyj­ski; dro­mon


SJP.pl


dromos

długi, wąski ko­ry­tarz pro­wa­dzą­cy do wnę­trza gro­bow­ców my­keń­skich lub etru­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­mos – ro­dzaj ko­ry­ta­rza.
  • Dro­mos – jedna z kon­ku­ren­cji olim­pij­skich w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Wikipedia


dron

bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny; drona, bez­za­ło­go­wiec, bez­pi­lo­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bez­za­ło­go­wy apa­rat la­ta­ją­cy do za­sto­so­wań cy­wil­nych lub mi­li­tar­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny – po­wietrz­na jed­nost­ka bez­za­ło­go­wa
    • Dron bo­jo­wy – Bez­za­ło­go­wy bo­jo­wy sta­tek po­wietrz­ny
    • Dron jed­no­kie­run­ko­we­go ataku – Bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny jed­no­ra­zo­we­go użyt­ku –
    • Dron prze­chwy­tu­ją­cy – przez­na­czo­ny do zwal­cza­nia in­nych dro­nów
    • Dron świa­tło­wo­do­wy – ste­ro­wa­ny przez łącze świa­tło­wo­do­we
    • Dron ude­rze­nio­wy
  • Dron lą­do­wy - Bez­za­ło­go­wy po­jazd na­ziem­ny
  • Dron mor­ski - Bez­za­ło­go­wy po­jazd na­wod­ny
  • Dron pod­wod­ny
    • Au­to­no­micz­ny po­jazd pod­wod­ny
    • Zdal­nie kie­ro­wa­ny po­jazd pod­wod­ny
  • Dron ka­mi­ka­ze – po­tocz­ne okre­śle­nie od­no­szo­ne do róż­nych form dro­nów jed­no­kie­run­ko­we­go ataku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dron tran­spor­tu­ją­cy nar­ko­ty­ki spadł na par­kin­gu su­per­mar­ke­tu w Mek­sy­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃n, AS: drõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dronizowanie n.

 czas. dronizować ndk.

 przym. dronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezzałogowy statek latający, UAV, bezzałogowy system latający, UAS, bezpilotnik

Wiktionary


drona

bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny; drona, bez­za­ło­go­wiec, bez­pi­lo­to­wiec


SJP.pl

Drona – in­dyj­ski film akcji z ele­men­ta­mi fan­ta­sty­ki. W ro­lach głów­nych Ab­his­hek Bach­chan, Priy­an­ka Cho­pra, Kay Kay Menon i Jaya Bha­du­ri. Film pow­stał w 2008 roku w Pra­dze, w sta­nie Ma­ha­rasz­tra, Ra­dża­stan (m.in w mie­ście Bi­ka­ner) i Na­mi­bii. W fil­mie po­ka­za­no in­dyj­ską sztu­kę walki (Ka­la­ri­pa­y­at z po­łud­nia Indii, z re­jo­nów ma­la­ja­lam, Chhau z Za­chod­nie­go Ben­ga­lu, Gatka sik­hów) i walkę na mie­cze. Film spot­kał się z nie­po­wo­dze­niem i zo­stał odrzu­co­ny przez kry­ty­ków i wi­dzów.

Wikipedia


droniarka

mi­ło­śnicz­ka lub ope­ra­tor­ka dro­nów


SJP.pl


droniarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dro­niar­stwem, do­ty­czą­cy dro­niar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droniarstwo n.

Wiktionary


droniarz

mi­ło­śnik lub ope­ra­tor dro­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ope­ra­tor drona

Wiktionary


dronik

zdrob­nia­le: dron


SJP.pl


dronopad

zma­so­wa­ny atak dro­na­mi


SJP.pl


dronować

po­słu­gi­wać się bez­za­ło­go­wym stat­kiem la­ta­ją­cym (dro­nem)


SJP.pl


dronowy

→ dron, → drona


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dro­nem, do­ty­czą­cy drona

Wiktionary

Patrz:

dron, → drona

Powiązane:

 rzecz. dron m.

Wiktionary


dront

wy­tę­pio­ny ga­tu­nek ptaka z rzędu go­łę­bi; dodo


SJP.pl


dronty

ro­dzi­na wy­mar­łych pta­ków nie­lot­nych, do XVIII w. ży­ją­cych na Ma­ska­re­nach


SJP.pl

Dron­ty, dron­to­wa­te, go­łę­bie ol­brzy­mie (Rap­hi­dae) – wy­róż­nia­na nie­kie­dy wy­mar­ła ro­dzi­na pta­ków z rzędu go­łę­bio­wych (Co­lum­bi­for­mes). Obej­mo­wa­ła ga­tun­ki nie­lot­ne za­miesz­ku­ją­ce trzy wyspy z ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów na Oce­a­nie In­dyj­skim: Ma­u­ri­tius, Re­u­nion i Ro­dri­gu­es. Zo­sta­ły od­kry­te ok. 1507 roku przez że­gla­rzy por­tu­gal­skich.

Wikipedia


drop

naj­cięż­szy ptak la­ta­ją­cy z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, z rzędu żu­ra­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Otis tarda|ref=tak., rzad­ki, chro­nio­ny, osia­dły ptak eu­ro­pej­ski, naj­cięż­szy z la­ta­ją­cych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drop to naj­cięż­szy ptak la­ta­ją­cy świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔp, AS: drop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dropie nmos.

 przym. dropi

Wiktionary


dropi

naj­cięż­szy ptak la­ta­ją­cy z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, z rzędu żu­ra­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ornit. zwią­za­ny z dro­piem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drop mzw.

Wiktionary


dropiarz

my­śli­wy po­lu­ją­cy na dro­pie


SJP.pl


dropiasty

przy­po­mi­na­ją­cy barwą dro­pia; dro­pia­ty


SJP.pl


dropiata

klacz lub suka cęt­ko­wa­na


SJP.pl


dropiatka

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z rzędu siew­ko­wych


SJP.pl

Dro­piat­ka, drop­nik, bie­gacz ("Pe­dio­no­mus tor­qu­a­tus") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka bę­dą­ce­go je­dy­nym ży­ją­cym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny dro­pia­tek (Pe­dio­no­mi­dae), na­le­żą­cej do rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes). Jest en­de­mi­tem au­stra­lij­skim. Ga­tu­nek za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


dropiaty

przy­po­mi­na­ją­cy barwą dro­pia; dro­pia­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cęt­ko­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Od­chwy­ce­nie się" (co po ko­ro­niar­sku zna­czy: przyj­ście do sie­bie) na­stę­po­wa­ło zwy­kle, kiedy Tili, strzy­gną­wszy dro­pia­tym okiem, de­cy­do­wa­ła, że już można po­wie­dzieć jakąś śmiesz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈpʲjatɨ, AS: dropʹi ̯aty

Wiktionary


dropie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oti­di­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oti­di­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu dropi (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: drop

Wiktionary

Dro­pie, dro­pio­wa­te (Oti­di­for­mes) – rząd Oti­di­for­mes i ro­dzi­na Oti­di­dae śred­nich lub du­żych pta­ków ne­o­gna­tycz­nych. Za­li­cza­ją się do niej naj­więk­sze obec­nie ży­ją­ce ptaki la­ta­ją­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptaki z rzędu dro­piów nie mają gru­czo­łu ku­pro­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drop mzw., dropiowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dropiowate

Wiktionary


dropik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny dro­pio­wa­tych


SJP.pl


dropiowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu dropi


SJP.pl


dropiowaty

1. ma­ją­cy ciem­ne cętki na ja­śniej­szym tle; dro­pia­ty, dro­pia­sty;
2. o ce­chach dro­pio­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


dropiowy

→ drop (ptak); dropi


SJP.pl


dropić

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: zdo­by­wać przed­mio­ty lub pie­nią­dze przez za­bi­ja­nie prze­ciw­ni­ków; lo­o­to­wać


SJP.pl


dropowy

→ drop


SJP.pl

Patrz:

drop

drops

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) twar­dy, spła­szczo­ny, zwy­kle okrą­gły cu­kie­rek do ssa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. cu­kie­rek w kształ­cie pła­skie­go walca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dawaj Azie drop­sów – nie karmi się psa sło­dy­cza­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dropsik mrz.

Wiktionary


dropshipping

[czy­taj: drop­szi­ping] śro­do­wi­sko­wo: zle­ca­nie wy­sył­ki to­wa­ru dla do­staw­cy w sprze­da­ży in­ter­ne­to­wej


SJP.pl

Drops­hip­ping – model lo­gi­stycz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w sprze­da­ży przez In­ter­net po­le­ga­ją­cy na prze­nie­sie­niu pro­ce­su wy­sył­ki to­wa­ru na do­staw­cę. Rola skle­pu in­ter­ne­to­we­go w tym mo­de­lu spro­wa­dza się do zbie­ra­nia za­mó­wień i prze­sy­ła­nia ich do do­staw­cy, który re­a­li­zu­je wy­sył­kę to­wa­ru do klien­ta. Po­dob­nie jak w hand­lu de­ta­licz­nym, sprze­daw­ca osią­ga zysk z róż­ni­cy po­mię­dzy ceną hur­to­wą a de­ta­licz­ną.

Wikipedia


dropshippingowy

→ drops­hip­ping [czy­taj: drop­szi­pin­go­wy]


SJP.pl


dropshot

[czy­taj: drop­szot] w te­ni­sie: ude­rze­nie pi­łecz­ki od dołu, skra­ca­ją­ce jej lot; drop­szot, drop shot


SJP.pl


dropsik

zdrob­nie­nie od: drops


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od drops

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie drops, lecz tylko mały drop­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drops m.

Wiktionary


dropstop

ela­stycz­ny dysk umie­szcza­ny w szyj­ce bu­tel­ki, peł­nią­cy funk­cję do­zow­ni­ka do na­po­jów


SJP.pl


dropsy

po­tocz­nie: pacz­ka drop­sów


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: drops

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc przy kasie, weź mię­to­we drop­sy dla Ta­dzi­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔpsɨ, AS: dropsy

Wiktionary


dropszot

w te­ni­sie: ude­rze­nie pi­łecz­ki od dołu, skra­ca­ją­ce jej lot; drops­hot, drop shot


SJP.pl


dropy

drob­ne przer­wa­nia lub za­nie­czy­szcze­nia wy­stę­pu­ją­ce na war­stwie ma­gne­tycz­nej taśmy wideo, po­wo­du­ją­ce krót­kie przer­wy pod­czas jej odt­wa­rza­nia


SJP.pl


droszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


droszków

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drosz­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko
  • Drosz­ków – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Zabór

Wikipedia


drotkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


drozd

śred­ni ptak śpie­wa­ją­cy z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki, owa­do­żer­ny ptak śpie­wa­ją­cy po­sia­da­ją­cy róż­no­rod­ne upie­rze­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Drozd – pol­ski praw­nik
  • Ewa Drozd – pol­ska po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i pe­da­gog, po­słan­ka na Sejm
  • Gri­go­rij Drozd – ro­syj­ski bok­ser
  • Paweł Drozd – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy
  • Re­na­ta Drozd – pol­ska śpie­wacz­ka
  • Rafał Drozd – pol­ski aktor i wo­ka­li­sta
  • Siar­hiej Drozd – bia­ło­ru­ski ho­ke­i­sta
  • Wik­to­ria Drozd – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • dro­zdy – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych
  • dro­zdo­wa­te – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych
  • 1030M Drozd – ro­syj­ski sy­stem obro­ny ak­tyw­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­rze­niem jest wszyst­kich mia­stecz­ko­wych ptasz­ni­ków za­sta­wiać w tym za­kąt­ku sidła na wilgi, kra­ski, dzwoń­ce, dro­zdy, je­mio­łu­chy - do­stęp wszak­że do pu­stel­ni rów­nie trud­ny od stro­ny wody, jak lądu.

 (1.1) Wy­szedł z drum­li głos cudny, aż rozbrz­mia­ły echa, i zaraz w za­ro­ślach odez­wa­ły się dro­zdy, zięby, si­kor­ki, pieg­że i inne drob­ne ptact­wo, jakby ukry­ta ka­pe­la, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔst, AS: drost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droździk mzw., drozdek mzw., drozdówka ż., Drozdowo n., drozdowate lm nm.

 przym. droździ, drozdowy, drozdowaty

Wiktionary


drozda

śred­ni ptak śpie­wa­ją­cy z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Dro­zda – pol­ska na­u­czy­ciel i en­to­mo­log
  • Jo­an­na Dro­zda – pol­ska ak­tor­ka
  • Petr Dro­zda – cze­cho­sło­wac­ki za­pa­śnik
  • Ta­de­usz Dro­zda – pol­ski sa­ty­ryk, komik, aktor i kon­fe­ran­sjer
  • Te­re­sa Dro­zda – pol­ska dzien­ni­kar­ka ra­dio­wa

Wikipedia


drozdaczek

dro­zda­czek ciem­ny - ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych, spo­ra­dycz­nie za­la­tu­ją­cy do Pol­ski


SJP.pl


drozdek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl


drozdowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych, małej lub śred­niej wiel­ko­ści, o ubar­wie­niu grzbie­tu z re­gu­ły brą­zo­wa­wym, spo­ty­ka­nych na całym świe­cie (poza An­tark­ty­dą); na­le­żą do niej mię­dzy in­ny­mi: śpie­wa­ki, sło­wi­ki, dro­zdy


SJP.pl

Dro­zdo­wa­te (Tur­di­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


drozdowaty

o ce­chach dro­zdo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


drozdowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Paweł Dro­zdo­wicz (ur. 1971) – ma­larz
  • Woj­ciech Dro­zdo­wicz (ur. 1954) – ksiądz ka­to­lic­ki
  • Zbi­gniew Dro­zdo­wicz (ur. 1948) – fi­lo­zof, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • To­masz Dro­zdo­wicz (ur. 1963) – re­ży­ser

Wikipedia


drozdowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­zdo­wo – część wsi Dę­bia­ny w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­cie
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Rzew­nie
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no
  • Dro­zdo­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Ko­wa­le Olec­kie
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Orzysz
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na
  • Dro­zdo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Rymań

Wikipedia


drozdowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Dro­zdow­ski – pol­ski pił­karz
  • Boh­dan Dro­zdow­ski – pol­ski pro­za­ik i tłu­macz
  • Bro­ni­sław Dro­zdow­ski – pol­ski che­mik
  • Da­nu­ta Dro­zdow­ska – pol­ska na­u­ko­wiec
  • Flo­rian Dro­zdow­ski herbu Pi­la­wa – kasz­te­lan i miecz­nik wiski
  • Hen­ryk Dro­zdow­ski – pol­ski fizyk
  • Jan Dro­zdow­ski – pol­ski gi­ta­rzy­sta, muzyk, kom­po­zy­tor
  • Kac­per Dro­zdow­ski – pol­ski sza­chi­sta
  • Ma­ciej Dro­zdow­ski – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Wi­ni­cjusz Dro­zdow­ski – pol­ski fizyk
  • Wła­dy­sław Dro­zdow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Wac­ław Dro­zdow­ski – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


drozdowy

→ drozd; droź­dzi


SJP.pl


drozdoń

dro­zdoń pstry - ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych, za­la­tu­ją­cy do Pol­ski


SJP.pl


drozdy

ro­dzi­na drob­nych pta­ków śpie­wa­ją­cych z rzędu wró­blo­wa­tych, obej­mu­ją­ca około 300 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych po­łud­nio­wą i środ­ko­wą Eu­ro­pę, pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę oraz środ­ko­wą i pół­noc­no-wschod­nią Azję


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dro­zdo­wa­te – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych
  • Dro­zdy – po­dro­dzi­na pta­ków
  • Dro­zdy – część wsi Ko­śmin w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Gró­jec
  • Dro­zdy – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Dro­zdy – część wsi Czacz­ki Małe w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Tu­rośń Ko­ściel­na
  • Dro­zdy – część wsi Stare Sza­bły w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Śnia­do­wo
  • Dro­zdy – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Po­cza­pów
  • Dro­zdy – osada (dawna wieś) w Miń­sku
  • Dro­zdy – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie stoł­pec­kim, w siel­so­wie­cie Świer­żeń Stary
  • Dro­zdy – chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Prze­bro­dzie. Daw­niej Dro­zdy Bo­ro­we
  • Dro­zdy – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Wołki
  • Dro­zdy – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bia­ło­cer­kiew­skim

Wikipedia


drozdówka

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny mu­cho­łó­wek


SJP.pl

Dro­zdów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie par­czew­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w 1786 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


drozofila

drob­na mu­chów­ka z ro­dzi­ny wy­wilż­no­wa­tych


SJP.pl


drozometr

przy­rząd me­te­o­ro­lo­gicz­ny do mie­rze­nia ilo­ści rosy


SJP.pl


droździ

→ drozd; dro­zdo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dro­zdem, do­ty­czą­cy dro­zda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drozd m., drozdowate nmos.

 przym. drozdowy, drozdowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drozdowy

Wiktionary


droździk

ptak z ro­dzi­ny dro­zdów, o ciem­no­o­liw­ko­wym upie­rze­niu w rdza­we plamy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tur­dus ilia­cus|ref=tak., ga­tu­nek dro­zda, najm­niej­szy z eu­ro­pej­skich przed­sta­wi­cie­li ro­dza­ju Tur­dus;

Wiktionary

Droź­dzik, drozd rdza­wo­bocz­ny ("Tur­dus ilia­cus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych (Tur­di­dae). Wy­stę­pu­je w Eu­raz­ji i w pół­noc­nej Afry­ce (pod­czas zi­mo­wa­nia). Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɔʑd͡ʑik, AS: droźʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drozd m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drozd rdzawoboczny

Wiktionary


drożdż

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Drożdż – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, te­o­log
  • Boh­dan Drożdż – far­ma­ce­u­ta, fi­to­che­mik
  • Jerzy Drożdż – pol­ski urzęd­nik, dy­plo­ma­ta
  • Józef Drożdż – harc­mistrz, wie­lo­let­ni ko­men­dant hufca ZHP w Biel­sku-Bia­łej, na­u­czy­ciel, czło­nek ruchu oporu
  • Ka­zi­mierz Drożdż – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz spor­to­wy, se­na­tor IV i V ka­den­cji
  • Lud­wik Drożdż – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz po­li­tycz­ny w okre­sie PRL
  • Mie­czy­sław Drożdż – pol­ski in­ży­nier che­mik i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Olga Drożdż – pol­ska za­wod­nicz­ka tre­nu­ją­ca strze­lect­wo spor­to­we
  • Wik­tor Drożdż – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny i związ­ko­wy

Wikipedia


drożdżak

grzyb na­le­żą­cy do droż­dży, wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­by grzy­bi­cze - droż­dży­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cia­sto droż­dżo­we

Wiktionary

Droż­dżak – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Krzyw­da. W po­bli­żu prze­pły­wa Mała By­strzy­ca.

W przesz­ło­ści wieś no­si­ła nazwę Wólka Ra­do­ry­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drożdżówka ż., drożdże nmos., drożdżyca ż.

Wiktionary


drożdżaki

grzyb na­le­żą­cy do droż­dży, wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­by grzy­bi­cze - droż­dży­ce


SJP.pl


drożdżakobójczy

ni­szczą­cy droż­dża­ki


SJP.pl


drożdżakopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści droż­dża­ka; dzia­ła­ją­cy jak droż­dżak


SJP.pl


drożdżakowy

→ droż­dżak


SJP.pl

Patrz:

drożdżak

drożdżarnia

po­mie­szcze­nie w go­rzel­ni przez­na­czo­ne do ho­dow­li i fer­men­ta­cji droż­dży; droż­dżow­nia


SJP.pl


drożdżarstwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją droż­dży; droż­dżow­nict­wo


SJP.pl


drożdżarz

osoba za­trud­nio­na przy wy­ro­bie droż­dży


SJP.pl


drożdże

1. jed­no­ko­mór­ko­we grzy­by o ma­łych, elip­so­i­dal­nych ko­mór­kach, rozm­na­ża­ją­ce się zwy­kle przez pącz­ko­wa­nie;
2. masa zło­żo­na z jed­no­ko­mór­ko­wych grzy­bów, wy­ko­rzy­sty­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym przy pro­duk­cji al­ko­ho­lu i w pie­kar­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sac­cha­ro­my­ces|ref=tak., ro­dzaj jed­no­ko­mór­ko­wych grzy­bów, które bez tlenu, na po­dło­żu za­wie­ra­ją­cym cu­kier, wy­wo­łu­ją fer­men­ta­cję al­ko­ho­lo­wą;

 (1.2) cuk. kulin. masa z droż­dży (1.1) wy­ko­rzy­sty­wa­na m.in. w pie­kar­nict­wie, pi­wo­war­stwie i go­rzel­nict­wie

Wiktionary

Droż­dże – ter­min ma­ją­cy dwa zna­cze­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) 1410 to rok bitwy pod Grun­wal­dem albo – w bim­brow­ni­czej aneg­do­cie – wzór na po­łą­cze­nie jed­nej czę­ści droż­dży, czte­rech cukru i dzie­się­ciu wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔʒd͡ʒɛ, AS: drožǯe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżowiec m., drożdżówka ż., drożdżak m., drożdżakowate n., drożdżyca ż.

 przym. drożdżowy, drożdżakowaty, drożdżycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Poznań,Biskupizna,Kujawy,Krajna,Grudziądz,Działdowo,Zbijewo,Kalisz młodzie

Wiktionary


drożdżowate

ro­dzi­na grzy­bów od­dy­cha­ją­cych bezt­le­no­wo


SJP.pl


drożdżowaty

o ce­chach droż­dżo­wa­tych


SJP.pl


drożdżowiec

cia­sto droż­dżo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. kulin. pot. cia­sto droż­dżo­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔʒˈd͡ʒɔvʲjɛt͡s, AS: drožǯovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżyca ż., drożdże nmos., drożdżówka ż.

 przym. drożdżowy

Wiktionary


drożdżownia

1. fa­bry­ka droż­dży;
2. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne w go­rzel­ni do fer­men­ta­cji droż­dży; droż­dżar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy droż­dże

Wiktionary


drożdżownictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją droż­dży; droż­dżar­stwo


SJP.pl


drożdżowy

przy­miot­nik od: droż­dże


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny z uży­ciem droż­dży

 (1.2) mykol. zwią­za­ny z droż­dża­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Droż­dżo­we kned­le w Cze­chach na­le­żą niez­mien­nie do ulu­bio­nych po­traw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔʒˈd͡ʒɔvɨ, AS: drožǯovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżyca ż., drożdże nmos., drożdżówka ż., drożdżowiec m.

Wiktionary


drożdżyca

grzy­bi­ca wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by cho­ro­bot­wór­cze - droż­dża­ki, po­wo­du­ją­ca zmia­ny w skó­rze, na bło­nach ślu­zo­wych, paz­nok­ciach oraz w na­rzą­dach wew­nętrz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. grzy­bi­cza in­fek­cja skóry, błon ślu­zo­wych, paz­nok­ci itp.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • droż­dży­ca – kan­dy­do­za
    • droż­dży­ca po­chwy – kan­dy­do­za po­chwy
  • droż­dży­ca – bla­sto­my­ko­za (droż­dży­ca pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska)
  • droż­dży­ca – pa­ra­kok­cy­dio­i­do­mi­ko­za (droż­dży­ca bra­zy­lij­ska, droż­dży­ca po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­daw­ko­wa­nie w an­ty­bio­ty­ko­te­ra­pii może pro­wa­dzić do za­chwia­nia rów­no­wa­gi bio­lo­gicz­nej i po­ja­wie­nia się róż­ne­go ro­dza­ju grzy­bic, droż­dżyc itp.

 (1.1) Droż­dży­ca oka jest po­waż­nym, rop­nym, zwy­kle wrzo­dzie­ją­cym za­ka­że­niem, które może skut­ko­wać śle­po­tą lub ogra­ni­cze­niem wi­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżowiec m., drożdżówka ż., drożdżak m., drożdżakowate n., drożdże lp.

 przym. drożdżowy, drożdżakowaty, drożdżycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kandydoza, kandydiaza, kandydioza, bielnica, moniliaza

Wiktionary


drożdżyński

naz­wi­sko


SJP.pl


drożdżówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. małe, słod­kie pie­czy­wo droż­dżo­we;

 (1.2) kulin. ro­dzaj cia­sta droż­dżo­we­go, czę­sto z po­syp­ką

Wiktionary

Zo­bacz też: wieś Droż­dżów­ka.

Droż­dżów­ka – w kuch­ni pol­skiej, wyrób pie­kar­ni­czy w po­sta­ci słod­kie­go pie­czy­wa droż­dżo­we­go z na­dzie­niem, czę­sto po­kry­te­go lu­krem, po­le­wą lub kru­szon­ką. Jako na­dzie­nie sto­su­je się m.in. mak, biały ser, budyń, ja­go­dy i inne owoce. Wy­stę­pu­ją też droż­dżów­ki z kil­ko­ma róż­ny­mi na­dzie­nia­mi, na przy­kład ma­ko­wo-se­ro­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie naj­bar­dziej lubię świe­że droż­dżów­ki z mle­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔʒˈd͡ʒufka, AS: drožǯufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdże nmos., drożdżowiec m., drożdżak m., drożdżyca ż., drożdżakowce nmos., drożdżakowate nmos.

 przym. drożdżowy, drożdżówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. szneka; reg. śl. kołoczyk; reg. sznek

Wiktionary


drożej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: drogo


SJP.pl


drożeć

zwięk­szać swoją cenę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dro­żeć, zdro­żeć)

 (1.1) sta­wać się droż­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Które wa­rzy­wa naj­bar­dziej dro­że­ją zimą?

 (1.1) Ben­zy­na już nie bę­dzie dro­żeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożyzna ż.

 czas. zdrożeć, podrożeć dk.

 przym. drogi

 przysł. drogo

Wiktionary


drożnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. dróż­nik

 (1.2) daw. ro­bot­nik na­pra­wia­ją­cy drogę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. mapa dro­go­wa, opis dro­go­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) współcz. pot. drogowiec

Wiktionary


drożność

→ droż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest droż­ne

Wiktionary

Patrz:

drożny

Powiązane:

 przym. drożny

 przysł. drożnie

 rzecz. rozdroże n., drożny mos., droga ż.

Wiktionary


drożny

1. nie­zat­ka­ny, bez przesz­kód dla prze­pły­wu;
2. umoż­li­wia­ją­cy prze­mie­szcza­nie się, roz­prze­strze­nia­nie się;
3. poz­wa­la­ją­cy na spraw­ny prze­pływ, tran­sport cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­zat­ka­ny, bez przesz­kód dla prze­pły­wu

 (1.2) daw. od­no­szą­cy się do drogi, zdat­ny/słu­żą­cy do drogi, dro­go­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. sługa peł­nią­cy obo­wiąz­ki pod­czas po­dró­ży swo­ich panów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli drogi od­de­cho­we posz­ko­do­wa­ne­go nie są droż­ne, oczyść je.

 (1.2) Do­god­ne wa­run­ki prze­pra­wy wpły­wa­ły na układ sieci droż­nej.

 (1.2) Nie były to cu­gan­ty, lecz do­brze sprzę­żo­na czwór­ka koni droż­nych, sil­nych, ro­słych i ści­głych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdroże n., drożność ż., droga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejezdny, przepuszczalny

 (1.2) drogowy

Wiktionary


droższy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: drogi


SJP.pl


drożyna

wąska droga; dróż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nie­wiel­ka droga

Wiktionary

Dro­ży­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Rad­wa­ni­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­żo­no Wład­ka na wozie puł­kow­ni­ka i nocą pu­ści­li się leśną dro­ży­ną na losy ku temu dwor­ko­wi…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdroże n., droga ż., dróżka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drożynka, dróżka

Wiktionary


drożynka

zdrob­nie­nie od: dro­ży­na


SJP.pl


drożyzna

po­tocz­nie: wy­so­kie ceny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­kie ceny ar­ty­ku­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nu­ry sym­bol fran­cu­skiej re­wo­lu­cji zna­lazł swoje miej­sce w samym cen­trum na­mio­to­we­go mia­stecz­ka, które pow­sta­ło w pro­te­ście prze­ciw dro­żyź­nie i nie­spra­wied­li­wo­ści spo­łecz­nej w Iz­ra­e­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożenie n., zdrożenie n., podrożenie n.

 czas. drożeć ndk., zdrożeć dk., podrożeć dk.

 przym. drogi

 przysł. drogo

Wiktionary


drożyć

dro­żyć się:
1. żądać drogo za coś, nie chcieć ob­ni­żyć ceny;
2. cenić się, nie­łat­wo go­dzić się na coś


SJP.pl


drożyński

naz­wi­sko


SJP.pl


drożyźniany

→ dro­żyz­na


SJP.pl

Patrz:

drożyzna

drr

drrr;
1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drin, driń, drrń, dry, dryn, drynd, dryń;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie zimna; brr, brrr


SJP.pl


drrr

drr;
1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drin, driń, drrń, dry, dryn, drynd, dryń;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie zimna; brr, brrr


SJP.pl


drrń

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drr, drrr, driń, dryń, dry, drin, drynd, dryn


SJP.pl


drs

skrót od: Drag Re­duc­tion Sy­stem - sy­stem ułat­wia­ją­cy wy­prze­dza­nie w wy­ści­gach F1


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Di­rect Re­gi­stra­tion Sy­stem – elek­tro­nicz­ny sy­stem re­je­stra­cji
  • Um­pi­re De­ci­sion Re­view Sy­stem – tech­no­lo­gia sto­so­wa­na w spor­cie
  • ICL DRS – seria kom­pu­te­rów
  • Drag Re­duc­tion Sy­stem – ru­cho­me tylne skrzy­dło sto­so­wa­ne w Fo­rum­le 1
  • DRS Tech­no­lo­gies – ame­ry­kań­ska firma
  • MC D.R.S. – bry­tyj­ski raper
  • Dope Reach Squad – buł­gar­ska grupa reg­gae
  • Schwe­i­zer Radio DRS – szwaj­car­skie radio
    • DRS 1 – kanał radio Schwe­i­zer Radio DRS
    • DRS 2 – kanał radio Schwe­i­zer Radio DRS
    • DRS 3 – kanał radio Schwe­i­zer Radio DRS
    • DRS 4 News – kanał radio Schwe­i­zer Radio DRS

Wikipedia


druch

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) reg. pozn. cią­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On czy­tał knipy druch a druch. (on cią­gle i cią­gle czy­tał książ­ki)

Wiktionary


druciaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dru­ciak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciak m.

Wiktionary


druciak

dru­cia­ny przed­miot do szo­ro­wa­nia na­czyń; dra­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zmy­wak dru­cia­ny słu­żą­cy do szo­ro­wa­nia garn­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dru­ciak – zmy­wak dru­cia­ny
  • dru­ciak – gwóźdź z małą głów­ką
  • dru­ciak – ha­czyk węd­kar­ski z drutu (nie kuty)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrut͡ɕak, AS: drućak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drut m., drucik m., drutowiec m.

:: zdrobn. druciaczek m.

 przym. druciany

Wiktionary


druciaki

dru­cia­ny przed­miot do szo­ro­wa­nia na­czyń; dra­pak


SJP.pl


drucianka

wy­cie­racz­ka z drutu


SJP.pl


druciany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z drutu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈt͡ɕãnɨ, AS: drućãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drutowiec mzw., druciak mzw., drut, drucik

Wiktionary


druciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. prze­stęp­cza ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca fel­la­tio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈt͡ɕara, AS: drućara

Wiktionary


druciarka

ma­szy­na do wy­ro­bu drutu


SJP.pl


druciarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy druty; dru­tow­nia


SJP.pl


druciarski

przy­miot­nik od: dru­ciarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dru­cia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciarz mos.

Wiktionary


druciarstwo

zawód dru­cia­rza, rze­mio­sło dru­ciar­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zawód dru­cia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciarz mos.

Wiktionary


druciarz

1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy wy­ro­by z drutu;
2. czło­wiek dru­tu­ją­cy pę­knię­te garn­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z drutu

 (1.2) daw. wę­drow­ny rze­mieśl­nik ła­ta­ją­cy garn­ki dru­tem

Wiktionary

Dru­ciarz – wę­drow­ny rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się dru­ciar­stwem, który na­pra­wiał sprzę­ty go­spo­dar­stwa do­mo­we­go i wy­ra­biał drob­ne przed­mio­ty do­mo­we­go użyt­ku z drutu, na przy­kład łapki na myszy. W szcze­gól­no­ści dru­to­wał ro­zbi­te na­czy­nia ce­ra­micz­ne, na przy­kład gli­nia­ne garn­ki, co po­le­ga­ło na sil­nym ścią­gnię­ciu sko­rup siat­ką dru­cia­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś za­kład za­trud­niał dwu­dzie­stu dru­cia­rzy z ponad pięt­na­sto­let­nim sta­żem za­wo­do­wym.

 (1.2) Babka ka­za­ła dru­cia­rzo­wi po­ła­tać ten stary gar, w któ­rym jej naj­le­piej klu­ski wy­cho­dzi­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciarstwo n., drut mrz., drutowiec mzw.

 przym. druciarski

Wiktionary


drucidło

płyta z jed­nym lub wię­cej ot­wo­ra­mi ro­bo­czy­mi słu­żą­ce do cią­gnie­nia drutu w pro­ce­sie jego wyt­wa­rza­nia; ro­dzaj cią­ga­dła


SJP.pl


drucieniec

bez­krę­go­wiec o wy­dłu­żo­nym ciele, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją w ciele sta­wo­no­gów, głów­nie owa­dów; wło­śniak, nit­ni­ko­wiec, nit­ko­wiec


SJP.pl


drucieńce

bez­krę­go­wiec o wy­dłu­żo­nym ciele, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją w ciele sta­wo­no­gów, głów­nie owa­dów; wło­śniak, nit­ni­ko­wiec, nit­ko­wiec


SJP.pl


drucik

zdrob­nie­nie od: drut (prze­wód)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od drut; cien­ki lub krót­ki drut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drut m., drutowanie n., druciak mzw., drutowiec mzw.

 czas. drutować ndk.

 przym. druciany

Wiktionary


drucikowy

→ dru­cik


SJP.pl

Patrz:

drucik

drucker

[czy­taj: dru­ker] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean-Pier­re Druc­ker – luk­sem­bur­ski ko­larz szo­so­wy
  • Mi­chel Druc­ker – fran­cu­ski dzien­ni­karz i pre­zen­ter
  • Peter Druc­ker – nie­miec­ki ek­spert ds. za­rzą­dza­nia, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Tomáš Druc­ker – sło­wac­ki me­ne­dżer i po­li­tyk
  • Wil­hel­mi­na Druc­ker – ho­len­der­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na, su­fra­żyst­ka i pi­sar­ka

Wikipedia


druczek

1. zdrob­nie­nie od: druk; mały drob­ny druk;
2. for­mu­larz urzę­do­wy, blan­kiet;
3. bro­szur­ka, ulot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. od druk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dru­czek nie ma żad­ne­go tek­stu na od­wro­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarz mzw./mos., druk m., drukarka ż., drukowanie n., drukarstwo n.

 czas. drukować ndk.

Wiktionary


druczkarz

osoba zaj­mu­ją­ca się ręcz­nym lub ma­szy­no­wym wy­tła­cza­niem de­se­ni na tka­ni­nach


SJP.pl


druczkowy

1. → dru­czek; blan­kie­to­wy, for­mu­la­rzo­wy;
2. do­ty­czą­cy daw­nej tech­ni­ki wy­tła­cza­nia de­se­ni na tka­ni­nach za po­mo­cą spe­cjal­nej dru­kar­ki


SJP.pl


drug

[czy­taj: drag] slan­go­we okre­śle­nie nar­ko­ty­ku; drag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. nar­ko­tyk, zob. drag.

Wiktionary


druga

druga go­dzi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 2 w nocy lub po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiad jemy o dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwa

 przym. drugi

 rzecz. dwa n.

Wiktionary


drugak

coś, co zaj­mu­je dru­gie miej­sce lub jest zwią­za­ne z licz­bą 2, np. pokój


SJP.pl


drugdy

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) stpol. gdzie in­dziej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruɡdɨ, AS: drugdy

Wiktionary


drugi

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 2


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) zaj­mu­ją­cy ostat­nie miej­sce w dwu­e­le­men­to­wym zbio­rze o okre­ślo­nej ko­lej­no­ści ele­men­tów

 (1.2) przest. inny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. żegl. drugi ofi­cer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) dzień mie­sią­ca po pier­wszym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (4.1) druga: go­dzi­na druga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za za­ję­cie dru­gie­go miej­sca przyz­na­wa­ny jest srebr­ny medal.

 (2.1) W dru­gim rogu do­strze­gli­śmy wor­ko­wa­te gnia­zdo os.

 (4.1) […] z po­wo­du wi­gi­lii[,] tak waż­ne­go festu, jakim jest Nowy Rok, naz­na­czo­no sesją na go­dzi­nę drugą po po­łud­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruɟi, AS: druǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., drugie n., druga ż.

 temsłow. drugo-

 liczporz. drugie

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 2., przest. wtóry

Wiktionary


drugie

druga go­dzi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. krót­ko na dru­gie danie

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy

 (2.1) jedna z form od­mia­ny li­czeb­ni­ka drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co jest dziś na dru­gie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruɟjɛ, AS: druǵi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drugi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugie danie

Wiktionary


drugo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na dru­gie miej­sce, po­drzęd­ność lub na­stęp­stwo tego, do czego się od­no­si człon drugi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drugi

 rzecz. dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary


drugoinstancyjny

do­ty­czą­cy dru­giej in­stan­cji


SJP.pl


drugoklasista

uczeń dru­giej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń dru­giej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoklasistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. drugak

Wiktionary


drugoklasistka

uczen­ni­ca dru­giej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca dru­giej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoklasista m.

Wiktionary


drugoligowiec

1. za­wod­nik gra­ją­cy w dru­giej lidze
2. pot. o kimś, kto zaj­mu­je niż­szą po­zy­cję, sta­no­wi­sko, nie cie­szy się pre­sti­żem, "gra w dru­giej lidze"


SJP.pl


drugoligowy

1. na­le­żą­cy do dru­giej ligi, ty­po­wy dla dru­giej ligi, roz­gry­wa­ny przez ze­spo­ły z dru­giej ligi;
2. nie­uz­na­wa­ny za naj­lep­sze­go w swo­jej dzie­dzi­nie


SJP.pl


drugoobiegowy

o wy­daw­nict­wie, pra­sie, książ­ce: wy­da­ny nie­o­fi­cjal­nie i nie­le­gal­nie, poza za­się­giem cen­zu­ry


SJP.pl


drugoplanowość

→ dru­go­pla­no­wy


SJP.pl

Patrz:

drugoplanowy

drugoplanowy

bę­dą­cy na dru­gim pla­nie, dal­szy, mniej ważny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) film. teatr. szt. po­ło­żo­ny poza pier­wszym pla­nem

 (1.2) film. liter. teatr. od­gry­wa­ją­cy mniej istot­ną rolę

 (1.3) mniej ważny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. drugoplanowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) epizodyczny

 (1.3) drugorzędny, poboczny

Wiktionary


drugoroczniak

1. stu­dent dru­gie­go roku;
2. uczeń po­zo­sta­ją­cy w tej samej kla­sie na drugi rok; dru­go­rocz­ny;
3. za­wod­nik, który drugi rok gra w danej lidze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę

 (1.2) środ. więz. prze­stęp­ca od­sia­du­ją­cy drugi rok w wię­zie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy w kla­sie aż trzech dru­go­rocz­nia­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdruɡɔˈrɔt͡ʃʲɲak, AS: drugoročʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoroczny mos., drugoroczność ż.

 przym. drugoroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. uczn. spadochroniarz

Wiktionary


drugoroczność

efekt nie­o­trzy­ma­nia pro­mo­cji do na­stęp­nej klasy


SJP.pl


drugoroczny

uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) eduk. uczę­szcza­ją­cy drugi rok do danej szko­ły lub na stu­dia

 (1.2) eduk. pow­ta­rza­ją­cy klasę lub rok nauki

 (1.3) ogrod. kwit­ną­cy i owo­cu­ją­cy do­pie­ro w dru­gim roku roz­wo­ju

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) urz. uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciek jest dru­go­rocz­nym ucz­niem tech­ni­kum.

 (1.2) W na­szej kla­sie jest jeden dru­go­rocz­ny uczeń.

 (1.3) Mar­chew to ro­śli­na dru­go­rocz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoroczność ż., drugoroczniak mos.

:: fż. drugoroczna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dwuletni

 (2.1) drugoroczniak, repetent

Wiktionary


drugorzutowy

na­le­żą­cy do dru­gie­go rzutu; od­no­szą­cy się do dru­gie­go rzutu


SJP.pl


drugorzęd

w daw­niej­szych kla­sy­fi­ka­cjach: epoka obej­mu­ją­ca okres tria­su, jury i kredy


SJP.pl


drugorzędność

→ dru­go­rzęd­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dru­go­rzęd­ne

Wiktionary

Patrz:

drugorzędny

Powiązane:

 przym. drugorzędny

Wiktionary


drugorzędny

1. na­le­żą­cy do niż­szej ka­te­go­rii;
2. ma­ją­cy mniej­sze zna­cze­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mniej ważny, niż­szej ka­te­go­rii

 (1.2) mniej war­to­ścio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­nym po­dręcz­nym był na­rze­czo­ny, pan Bar­wic­ki. Lecz były rów­nież po­ma­gie­ry dru­go­rzęd­ne, mię­dzy in­ny­mi Hi­po­lit Wie­lo­sław­ski i Ce­za­ry Ba­ry­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugorzędność ż.

 przysł. drugorzędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugoplanowy, podrzędny, pomniejszy

 (1.2) gorszy, kiepski

Wiktionary


drugorzędowy

przy­miot­nik

 (1.1) za­kla­sy­fi­ko­wa­ny do dru­gie­go rzędu

 (1.2) chem. o al­ko­ho­lu: z ato­mem węgla po­łą­czo­nym z grupą hy­drok­sy­lo­wą i dwoma in­ny­mi ato­ma­mi węgla

 (1.3) chem. o ami­nie: o dwóch gru­pach al­ki­lo­wych lub ary­lo­wych bez­poś­red­nio zwią­za­nych z ato­mem azotu

 (1.4) chem. o soli: bę­dą­ca po­chod­ną aminy dru­go­rzę­do­wej

Wiktionary


drugostronny

znaj­du­ją­cy się na dru­giej stro­nie


SJP.pl


drugowojenny

zwią­za­ny z drugą wojną świa­to­wą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z drugą wojną świa­to­wą, do­ty­czą­cy dru­giej wojny świa­to­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na skraj­nie inne doś­wiad­cze­nie dru­go­wo­jen­ne, nie­miec­ka pa­mięć o Armii Czer­wo­nej jest dużo po­zy­tyw­niej­sza od pol­skiej.

 (1.1) Ar­gen­tyń­scy strzel­cy wy­bo­ro­wi uży­wa­li róż­no­rod­nych ka­ra­bi­nów; niek­tó­rzy pro­du­ko­wa­nych w Ar­gen­ty­nie wer­sji Ma­u­se­ra 98k i ce­low­ni­ków op­tycz­nych z dru­go­wo­jen­nych nad­wy­żek sprzę­to­wych (…)

Wiktionary


drugstore

[czy­taj: drag­stor] w USA: nie­wiel­ki sklep z kos­me­ty­ka­mi, pod­sta­wo­wy­mi le­ka­mi, prasą itp. oraz z czę­ścią ba­ro­wą


SJP.pl


druh

1. przy­ja­ciel, to­wa­rzysz;
2. czło­nek or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) harc. czło­nek or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej

 (1.2) książk. przy­ja­ciel, to­wa­rzysz, kum­pel

 (1.3) stra­żak ochot­nik

Wiktionary

Druh ("Druh Syn­chro") – pro­sty, pol­ski apa­rat fo­to­gra­ficz­ny na film (błonę zwo­jo­wą typu 120 z pa­pie­rem ochron­nym o sze­ro­ko­ści 60 mm, na szpu­lach z gru­bym rdze­niem) pro­du­ko­wa­ny od 1956 roku przez War­szaw­skie Za­kła­dy Fo­to­op­tycz­ne w dwóch wer­sjach: Druh i Druh Syn­chro - wer­sji wzbo­ga­co­nej o gnia­zdo syn­chro­ni­za­cji i sanki do lampy bły­sko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Druhu dru­ży­no­wy!

 (1.2) Je­steś dla mnie dru­hem.

 (1.3) Gdyby nie dru­ho­wie z miej­sco­wej OSP, za­byt­ko­wy ko­ściół w Ptasz­ko­wej stra­wił­by pożar wznie­co­ny przez pod­pa­la­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drux, AS: druχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużba mos./ż., druhna ż.

Wiktionary


druhenka

zdrob­nie­nie od: druh­na


SJP.pl


druhna

1. młoda ko­bie­ta to­wa­rzy­szą­ca pan­nie mło­dej;
2. człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) harc. zwy­cza­jo­we okre­śle­nie ko­bie­ty na­le­żą­cej do har­cer­stwa

 (1.2) etn. ko­bie­ta to­wa­rzy­szą­ca pan­nie mło­dej pod­czas ślubu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza druh­na zo­sta­nie huf­co­wą na Weł­now­cu.

 (1.2) Oprócz panny mło­dej drugą naj­waż­niej­szą ko­bie­tą na ślu­bie jest druh­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużbantka ż.

:: fm. (1.1) druh m.

:: fm. (1.2) drużba m., drużbant m.

:: zdrobn. druhenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. rzad. drużbantka

Wiktionary


druid

sta­ro­żyt­ny ka­płan cel­tyc­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. sta­ro­żyt­ny ka­płan cel­tyc­ki;

 (1.2) rel. ka­płan we współ­czes­nym dru­i­dyz­mie (ne­o­dru­i­dyz­mie)

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „dru­i­dzi”. Zo­bacz też: Dru­i­dzi.

Druid (łac. "dru­i­des" albo "dru­i­da", z cel­tyc­kie­go) – sta­ro­żyt­ny ka­płan cel­tyc­ki, który prze­wo­dził obrzę­dom i ce­re­mo­niom re­li­gij­nym. Dru­i­dzi spra­wo­wa­li także sądy oraz prze­po­wia­da­li przysz­łość z lotu pta­ków lub z wnętrz­no­ści zwie­rząt. Jedna z trzech kast ka­płań­skich, obok bar­dów i fi­li­dów ("vates"), u Cel­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W życiu Hel­we­tów dużą rolę od­gry­wa­li ka­pła­ni, zwani dru­i­da­mi, re­kru­tu­ją­cy się zwy­kle z czo­ło­wych rodów ple­mię­e­mie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrujit, AS: drui ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druidyzm m., neodruidyzm m.

:: fż. druidka ż., druidessa ż.

 przym. druidyczny, neodruidyczny, druidzki

Wiktionary


druidessa

sta­ro­żyt­na ka­płan­ka cel­tyc­ka; dru­id­ka


SJP.pl


druidka

sta­ro­żyt­na ka­płan­ka cel­tyc­ka; dru­i­des­sa


SJP.pl


druidyczny

do­ty­czą­cy dru­i­dyz­mu (np. dru­i­dycz­ne świą­ty­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dru­i­dyz­mem, do­ty­czą­cy dru­i­dyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druid m., druidyzm m.

Wiktionary


druidyzm

1. kult re­li­gij­ny sta­ro­żyt­nych Cel­tów (m.in. wiara w wę­drów­kę dusz i od­da­wa­nie czci przy­ro­dzie)
2. sy­stem spo­łecz­ny sta­ro­żyt­nych Cel­tów ze zna­czą­cą rolą dru­i­dów


SJP.pl


druidzki

→ druid


SJP.pl

Patrz:

druid

druizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia wyz­na­wa­na przez dru­zów

Wiktionary


druk

1. pro­ces dru­ko­wa­nia;
2. krój dru­ko­wa­nych liter; tech­ni­ka dru­ko­wa­nia;
3. wszel­ka pu­bli­ka­cja dru­ko­wa­na;
4. deseń na tka­ni­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. pro­ces dru­ko­wa­nia

 (1.2) druk. od­bit­ka bę­dą­ca efek­tem druku (1.1)

 (1.3) biur. czę­sto lm. druki: pismo, akta, for­mu­larz

 (1.4) ogół cech liter wy­dru­ko­wa­ne­go tek­stu

 (1.5) zdo­bie­nie skóry lub tka­ni­ny od­bit­ka­mi

 (1.6) wzór od­bi­ty na tka­ni­nie

 (1.7) tka­ni­na z dru­kiem (1.5)

 (1.8) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pawąz

 (1.9) gw-pl|Bu­ko­wi­na. dy­szel

Wiktionary

Druk ( Druck ‘na­cisk’) – wie­lo­krot­ne od­bi­cie obra­zu z formy dru­ko­wej na po­dło­że dru­ko­we (np. na pa­pier dru­ko­wy). Po­tocz­nie na­zy­wa­na "dru­kiem" jest rów­nież każda kopia, czyli od­bit­ka dru­ko­wa.

Za druk uważa się rów­nież roz­ma­i­te tech­ni­ki po­wie­la­nia tek­stu i gra­fi­ki za­rów­no me­to­da­mi tra­dy­cyj­ny­mi, z uży­ciem ma­szyn dru­kar­skich, jak i no­wo­czes­ny­mi me­to­da­mi kom­pu­te­ro­wy­mi z uży­ciem kom­pu­te­ro­wych urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych, jak dru­kar­ki, plo­te­ry itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te książ­ki wła­śnie wysz­ły z druku.

 (1.3) Sprawdź te druki.

 (1.4) Ten tekst na­pi­sa­ny jest zbyt małym dru­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druk, AS: druk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarka ż., drukarnia ż., drukarz m., drukarstwo n., drukowanie n.

:: zdrobn. druczek m.

 czas. drukować ndk.

 przym. drukarski

 przysł. drukiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drukowanie

 (1.3) akt, druczek, formularz, pismo

 (1.4) czcionka, font

Wiktionary


druk.

skrót od: dru­kar­stwo, dru­kar­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


drukareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dru­kar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarka ż.

Wiktionary


drukarenka

zdrob­nie­nie od: dru­kar­nia


SJP.pl


drukarka

urzą­dze­nie współ­pra­cu­ją­ce z kom­pu­te­rem, słu­żą­ce do prze­no­sze­nia tek­stu lub obra­zu na pa­pier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do dru­ko­wa­nia;

Wiktionary

Dru­kar­ka – urzą­dze­nie współ­pra­cu­ją­ce z kom­pu­te­rem oraz in­ny­mi urzą­dze­nia­mi, słu­żą­ce do prze­no­sze­nia da­ne­go tek­stu czy obra­zu na różne no­śni­ki druku (pa­pier, folia, płót­no itp.). Niek­tó­re dru­kar­ki po­tra­fią pra­co­wać bez kom­pu­te­ra, np. dru­ko­wać zdję­cia wy­ko­na­ne cy­fro­wym apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym (po po­dłą­cze­niu go do dru­kar­ki lub po wło­że­niu karty pa­mię­ci z za­pi­sa­ny­mi zdję­cia­mi do wbu­do­wa­ne­go w dru­kar­kę slotu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Firma za­ku­pi­ła dru­kar­kę, która dru­ku­je na pa­pie­rze for­ma­tu A3, ale bez ko­lo­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkarka, AS: drukarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. drukować.; zdrobn. drukareczka, drukarenka

Wiktionary


drukarkowy

→ dru­kar­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dru­kar­ką, do­ty­czą­cy dru­kar­ki

Wiktionary

Patrz:

drukarka

Powiązane:

 rzecz. drukarz mzw./mos., drukowanie n., drukarstwo n., drukarka ż.

Wiktionary


drukarnia

1. za­kład zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją dru­ków, ta­kich jak: książ­ki, cza­so­pis­ma, ulot­ki itp.;
2. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym dru­ko­wa­ne są wzory na tka­ni­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją dru­ków; miej­sce, w któ­rym się dru­ku­je

Wiktionary

Dru­kar­nia – za­kład pro­duk­cyj­ny zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem róż­no­rod­nych wy­ro­bów po­li­gra­ficz­nych. W szcze­gól­no­ści mogą to być ga­ze­ty i cza­so­pis­ma, bro­szu­ry i książ­ki, jak rów­nież sze­reg dru­ków ak­cy­den­so­wych łącz­nie z opa­ko­wa­nia­mi. Dru­ko­wać może za­rów­no na ma­so­wą skalę, jak i druki sper­so­na­li­zo­wa­ne, czyli takie, gdzie każda kopia jest uni­kal­nym eg­zem­pla­rzem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec woził przed wojną pa­pier pla­to­nem do kra­kow­skiej dru­kar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkarʲɲa, AS: drukarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarz m., drukarka ż., druk m., wydruk m., drukarstwo n., drukowanie n.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk.

 przym. drukarski

Wiktionary


drukarniany

→ dru­kar­nia


SJP.pl

Patrz:

drukarnia

drukarski

do­ty­czą­cy dru­ka­rza, druku, dru­ko­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do druku, dru­kar­ni, dru­ka­rza albo dru­ko­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez wiele lat pra­co­wa­łem w bran­ży po­li­gra­ficz­nej i dru­kar­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkarsʲci, AS: drukarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarz m., druk m., drukarka ż., drukarnia ż., drukowanie n., drukarstwo n.

 czas. drukować

Wiktionary


drukarstwo

zawód, za­ję­cie dru­ka­rza; po­li­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­mysł obej­mu­ją­cy wszyst­kie dzia­ły tech­ni­ki dru­kar­skiej;

 (1.2) techn. dru­ko­wa­nie ksią­żek, gazet itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk m., druczek m., drukarka ż., drukarz m., drukarnia ż., drukowanie n., wydrukowanie n., zadrukowywanie n., zadrukowanie n., poddruk m., wydruk m.

 czas. drukować ndk., zadrukowywać ndk., zadrukować dk.

 przym. drukarski, drukowalny, drukarkowy, drukarniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) druk

Wiktionary


drukarz

1. pra­cow­nik dru­kar­ni;
2. prze­sta­rza­le: wła­ści­ciel dru­kar­ni;
3. kor­nik dru­karz - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w za­wo­dzie dru­kar­skim, pra­cow­nik dru­kar­ni;

 (1.2) przest. wła­ści­ciel ofi­cy­ny dru­kar­skiej, wy­daw­ca

 (1.3) pot. sę­dzia pił­kar­ski, który sprze­da­je („dru­ku­je”) mecze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. kor­nik dru­karz

Wiktionary

Dru­karz – zawód po­le­ga­ją­cy na dru­ko­wa­niu ksią­żek lub gazet. Daw­niej od­ci­ska­li oni czcion­ki na pa­pie­rze. Do naj­słyn­niej­szych dru­ka­rzy na­le­że­li m.in.: Jan Gu­ten­berg i Ła­zarz An­dry­so­wicz.

Po­tocz­nie każdy wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go. Ina­czej po­li­graf, ma­szy­ni­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Cie­ka­we, ile ten cho­ler­ny dru­karz wziął za ostat­ni mecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrukaʃ, AS: drukaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk m., drukarnia ż., drukowanie n., drukarstwo n., drukarka ż., drukarenka ż., poddruk m., nadruk m., wydrukowanie n., nadrukowanie n., nadrukowywanie n., podrukowanie n., zadrukowywanie n., zadrukowanie n., druczek m.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk., nadrukowywać ndk., nadrukować dk., podrukować dk., zadrukowywać ndk., zadrukować dk.

 przym. drukarski, drukarniany, drukowy, drukarkowy

 przysł. drukiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. impresor

Wiktionary


druki

wszel­kie wy­daw­nict­wa dru­ko­wa­ne, pisma, książ­ki, bro­szu­ry, blan­kie­ty, for­mu­la­rze itp.


SJP.pl


drukiem

1. pro­ces dru­ko­wa­nia;
2. krój dru­ko­wa­nych liter; tech­ni­ka dru­ko­wa­nia;
3. wszel­ka pu­bli­ka­cja dru­ko­wa­na;
4. deseń na tka­ni­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) dru­ku­jąc

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: druk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieł­ko to wy­da­no dru­kiem w Cie­szy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk mrz., drukarz mos., drukowanie n.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk.

Wiktionary


druknefel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. za­trzask

Wiktionary


druknąć

po­tocz­nie: wy­dru­ko­wać


SJP.pl


drukomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, do dru­ko­wa­nia

Wiktionary


drukowalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dru­ko­wal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drukowalny

 przysł. drukowalnie

Wiktionary


drukowalny

da­ją­cy się dru­ko­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. moż­li­wy do wy­dru­ko­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sław­ny dru­ko­wal­ny w 3D pi­sto­let zde­le­ga­li­zo­wa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukowanie n., drukarstwo n., drukowalność ż.

 przysł. drukowalnie

Wiktionary


drukowane

po­tocz­nie: li­te­ry dru­ko­wa­ne; tekst dru­ko­wa­ny


SJP.pl


drukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie od­bi­tek przy po­mo­cy prasy dru­kar­skiej albo dru­kar­ki

 (1.2) od­da­wa­nie pu­bli­ka­cji do druku

 (1.3) umie­szcza­nie na tka­ni­nach wzo­rów po­przez bar­wie­nie, wy­tła­cza­nie, od­ci­ska­nie

 (1.4) wy­ko­ny­wa­nie trój­wy­mia­ro­wych kopii przy uży­ciu dru­kar­ki 3D

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dru­kar­ka poz­wa­la na dru­ko­wa­nie na pły­tach CD i DVD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrukɔˈvãɲɛ, AS: drukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk m., drukarka ż., drukarz m., drukarnia ż., drukarstwo n., wydrukowanie n., zadrukowywanie n., zadrukowanie n., druczek m., poddruk m., wydruk m., wdrukowanie n.

 czas. drukować ndk., zadrukowywać ndk., zadrukować dk.

 przym. drukarski, drukowalny, drukarkowy, drukarniany

 przysł. drukiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wydawanie, publikowanie

Wiktionary


drukowany

przy­miot­nik

 (1.1) pow­sta­ły za po­mo­cą druku, nie­o­dręcz­ny

 (1.2) o pi­śmie: wy­glą­dem na­śla­du­ją­cy dru­ko­wa­ne (1.1) książ­ki (pro­ste, nie­po­chy­łe i nie­po­łą­czo­ne li­te­ry, zaz­wy­czaj tylko wer­sa­li­ki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ban­knot to pa­pie­ro­wy, dru­ko­wa­ny śro­dek płat­ni­czy, emi­to­wa­ny przez bank.

Wiktionary


drukować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić od­bit­ki na pra­sie dru­kar­skiej albo dru­kar­ce

 (1.2) dawać coś do druku, pu­bli­ko­wać

 (1.3) umie­szczać na tka­ni­nie wzór przez bar­wie­nie, wy­tła­cza­nie, od­ci­ska­nie

 (1.4) pot. o sędzi pił­kar­skim: sprze­da­wać mecze, nie­ucz­ci­wie sę­dzio­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkɔvat͡ɕ, AS: drukovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druczek m., drukarstwo n., wydruk m., drukarz, drukarnia, drukarka, druk, drukowanie

 czas. wydrukować, nadrukować, przedrukować

 przym. drukarski

 przysł. drukiem

Wiktionary


drukowy

→ druk


SJP.pl

Patrz:

druk

drum'n'bass

[czy­taj: dram en bas lub dram en bejs] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej z szyb­kim tem­pem; drum and bass


SJP.pl


drum'n'bassowy

→ drum'n'bass [czy­taj: dra­mend­bej­so­wy]; dru­mand­bas­so­wy


SJP.pl


drumandbassowy

→ drum and bass [czy­taj: dra­mend­bej­so­wy]; drum'n'bas­so­wy


SJP.pl


drumla

pry­mi­tyw­ny nie­wiel­ki in­stru­ment mu­zycz­ny ze sprę­żyn­ką poś­rod­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. me­ta­lo­wy in­stru­ment wy­da­ją­cy dźwię­ki dzię­ki wzbu­dza­niu drgań umie­szczo­nej w ustach sprę­ży­stej blasz­ki;

 (1.2) daw. reg-pl|Kresy. obraź. głu­pia ko­bie­ta

Wiktionary

Drum­la ( Tru­mel, "bęben") – lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­szedł z drum­li głos cudny, aż rozbrz­mia­ły echa, i zaraz w za­ro­ślach odez­wa­ły się dro­zdy, zięby, si­kor­ki, pieg­że i inne drob­ne ptact­wo, jakby ukry­ta ka­pe­la, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrũmla, AS: drũmla

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfa żydowska

Wiktionary


drumlak

naz­wi­sko


SJP.pl


drumlin

po­lo­dow­co­wy owal­ny pa­gó­rek spo­ty­ka­ny na ob­sza­rach roz­le­głych nizin, o osi dłu­giej rów­no­le­głej do trasy spły­wu lo­dow­ca, stro­mym stoku od­lo­dow­co­wym i ła­god­nym prze­ciw­le­głym


SJP.pl

Drum­lin – forma rzeź­by te­re­nu po­cho­dze­nia gla­cjal­ne­go, ni­skie, owal­ne, wy­dłu­żo­ne wzgó­rze o asy­me­trycz­nym pro­fi­lu po­dłuż­nym ze stro­mym sto­kiem prok­sy­mal­nym i ła­god­niej­szym sto­kiem dy­stal­nym, uło­żo­ne rów­no­le­gle do kie­run­ku ruchu lo­dow­ca w obrę­bie mo­re­ny den­nej, wy­stę­pu­ją­ce gru­po­wo w for­mie pól drum­li­no­wych. Zbu­do­wa­ne są zwy­kle w ca­ło­ści z gliny zwa­ło­wej, cza­sem przy­kry­wa­ją­cej star­sze osady flu­wio­gla­cjal­ne (pia­ski i żwiry wod­no­lo­dow­co­we).

Wikipedia


drumlinowy

→ drum­lin


SJP.pl

Patrz:

drumlin

drummer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. per­ku­si­sta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perkusista, bębniarz

Wiktionary


drunkoreksja

[czy­taj: dran­ko­rek­sja] ogra­ni­cza­nie je­dze­nia, aby móc napić się al­ko­ho­lu bez obaw o przy­ty­cie; al­ko­rek­sja, dran­ko­rek­sja


SJP.pl


druon

[czy­taj: druĄ] naz­wi­sko, m.in. Ma­u­ri­ce Druon, fran­cu­ski pi­sarz i po­li­tyk


SJP.pl


druskienicki

→ Dru­skie­ni­ki; dru­skien­nic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Dru­skie­nik, zwią­za­ny z Dru­skie­ni­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Druskieniki nmos.

Wiktionary


druskieniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu olic­kim.

Wiktionary

Dru­skie­ni­ki (cza­sem błęd­nie "Dru­skien­ni­ki"; lit. "Dru­ski­nin­kai") – mia­sto na Lit­wie, w Dzu­kii, po­pu­lar­ne uz­dro­wi­sko po­ło­żo­ne na brze­gu Niem­na. Lud­ność: ok. 12,9 tys. miesz­kań­ców (2021), po­wierzch­nia mia­sta – 22 km². Naj­więk­sze i naj­no­wo­cze­śniej­sze uz­dro­wi­sko na Lit­wie, jedno z naj­lep­szych uz­dro­wisk kli­ma­tycz­nych i bal­ne­o­lo­gicz­nych w Eu­ro­pie. Wy­stę­pu­ją tu licz­ne źró­dła mi­ne­ral­ne i po­kła­dy bo­ro­wi­ny. Znaj­du­je się tu 9 sa­na­to­riów i cen­trum bal­ne­o­lo­gicz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. druskieniczanin m., druskieniczanka ż.

 przym. druskienicki

Wiktionary


druskienniki

mia­sto na Lit­wie


SJP.pl


druszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


drut

1. cien­ki pręt me­ta­lo­wy;
2. prze­wód te­le­fo­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. długi, cien­ki i ela­stycz­ny ele­ment me­ta­lo­wy;

 (1.2) pot. prze­wód elek­trycz­ny, zwła­szcza gdy mało ela­stycz­ny

 (1.3) ręk. przy­rząd do ro­bó­tek ręcz­nych;

 (1.4) daw. gwara. więz. wódka

Wiktionary

Drut – wyrób hut­ni­czy lub ele­ment kon­struk­cyj­ny, któ­re­go wy­mia­ry po­przecz­ne są nie­wiel­kim ułam­kiem dłu­go­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sufit jest zbro­jo­ny gru­by­mi dru­ta­mi.

 (1.1) Ta siat­ka jest zro­bio­na z drutu.

 (1.2) Zer­wa­ło chyba gdzieś druty, bo nie ma prądu.

 (1.3) Bab­cia zro­bi­ła mi na dru­tach cie­pły sza­lik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drut, AS: drut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciak m., drutowanie n., druciarz m., druciarnia ż., Drutarnia ż., drutowiec m.

:: zdrobn. drucik m.

 czas. drutować ndk.

 przym. druciany, drutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. śl. jeglica

 (1.4) gaz

Wiktionary


drutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dru­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niedrutowanie n., drut mrz., drutowiec mzw., drucik mrz.

 czas. drutować ndk.

Wiktionary


drutowaty

rzad­ko: po­dob­ny do drutu


SJP.pl


drutować

ota­czać, łą­czyć, umac­niać coś dru­tem


SJP.pl


drutowce

larwa chrzą­szcza ży­ją­ca w próch­nie lub gle­bie


SJP.pl


drutowiec

larwa chrzą­szcza ży­ją­ca w próch­nie lub gle­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. roln. larwa owada z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ela­te­ri­dae|ref=tak.) o mocno wy­dłu­żo­nym ciele, gle­bo­wy szkod­nik upraw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈtɔvʲjɛt͡s, AS: drutovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drut m., drucik m., druciak m., drutowanie n., druciarz m., druciarnia ż., Drutarnia ż.

 czas. drutować ndk.

 przym. druciany, drutowy

Wiktionary


drutownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy druty; dru­ciar­nia


SJP.pl


drutowy

przy­miot­nik od: drut


SJP.pl


druty

pręt z me­ta­lu, pla­sti­ku lub drew­na do robót dzia­nych


SJP.pl


druz

czło­nek arab­skiej sekty re­li­gij­nej w Syrii i Li­ba­nie, łą­czą­cej ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, ju­da­iz­mu, is­la­mu i daw­nych wie­rzeń Bli­skie­go Wscho­du


SJP.pl


druza

sku­pie­nie krysz­ta­łów na­ro­słych na ścia­nach wol­nej prze­strze­ni w skale


SJP.pl


druzga

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) daw­niej: cząst­ka pow­sta­ła wsku­tek ro­zbi­cia cze­goś; odła­mek, ka­wa­łek


SJP.pl


druzgoczący

ogrom­ny, przy­tła­cza­ją­cy; druz­go­cą­cy


SJP.pl


druzgocący

ogrom­ny, przy­tła­cza­ją­cy; druz­go­czą­cy


SJP.pl


druzgot

skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się z okru­chów róż­nych skał lub kości zwie­rząt; okru­cho­wiec, brek­cja


SJP.pl


druzgotać

ro­zbi­jać na drob­ne ka­wał­ki; kru­szyć, miaż­dżyć, tłuc


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdruz­go­tać)

 (1.1) ro­zbi­jać na czę­ści przy uży­ciu wiel­kiej siły

 (1.2) spo­wo­do­wać po­gor­sze­nie czy­je­goś psy­chicz­ne­go sa­mo­po­czu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­klerz wy­strze­lił z jego ręki jak z ba­li­sty, […] ze świ­stem prze­le­ciał przez całe pod­wó­rze, wyrż­nął w kroksz­tyn muru, druz­go­cąc go w drzaz­gi.

 (1.2) Matka rów­nież się nie odzy­wa­ła. Całym jej cia­łem wstrzą­sał tylko ury­wa­ny szloch, który druz­go­tał mnie bar­dziej niż naj­gor­sza nawet awan­tu­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druzgot m.

 czas. podruzgotać dk., zdruzgotać dk.

 przym. druzgocący, druzgoczący

 przysł. druzgocąco, druzgocząco

Wiktionary


druzno

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Druz­no, Druż­no↓ ( Dra­u­sen­see) – płyt­kie, za­ra­sta­ją­ce je­zio­ro del­to­we na Żu­ła­wach Wi­śla­nych. Je­zio­ro po­ło­żo­ne jest w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie El­bląg. Sta­no­wi część Za­le­wu Wi­śla­ne­go od­cię­tą alu­wia­mi.

Wikipedia


druzowie

arab­ska sekta re­li­gij­na w Syrii i Li­ba­nie, łą­czą­ca ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, ju­da­iz­mu, is­la­mu i daw­nych wie­rzeń Bli­skie­go Wscho­du


SJP.pl

Dru­zo­wie, al–muwaḥḥidūn (arab. دروز "durūz," hebr. דרוזים, "dru­zim") – grupa et­nicz­no-re­li­gij­na, która wy­ło­ni­ła się z egip­skie­go is­ma­i­liz­mu w XI wieku na Bli­skim Wscho­dzie.

Wśród Dru­zów po­pu­lar­na jest te­o­ria, we­dług któ­rej wy­wo­dzą się oni od bi­blij­ne­go ka­pła­na Ma­dia­ni­tów Jetro, te­ścia Moj­że­sza, który choć nie był Żydem, wspie­rał ten lud.

Wikipedia


druzus

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dru­zus Star­szy
  • Dru­zus Młod­szy – (Dru­zus II Ka­stor)
  • Dru­zus III – syn Ger­ma­ni­ka
  • Dru­zus IV syn Kla­u­diu­sza
  • Dru­zus – imię mę­skie
  • Dru­sus – owad wodny z rzędu Tri­chop­te­ra

Wikipedia


druzyjka

człon­ki­ni arab­skiej sekty re­li­gij­nej w Syrii i Li­ba­nie, łą­czą­cej ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, ju­da­iz­mu, is­la­mu i daw­nych wie­rzeń Bli­skie­go Wscho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni dru­zyz­mu, sekty is­lam­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druzyzm mrz.

:: fm. druz mos.

 przym. druzyjski

Wiktionary


druzyjski

przy­miot­nik od: Druz, druz


SJP.pl


druć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Dnie­pru;

Wiktionary

Druć (bia­ło­rus. "Друць") – rzeka na Bia­ło­ru­si o dłu­go­ści 295 km i śred­nim prze­pły­wie wody 30 m³/s, prawy do­pływ Dnie­pru.

Rzeka prze­pły­wa przez trzy ob­wo­dy: wi­teb­ski, mo­hy­lew­ski i ho­mel­ski. Głów­ne mia­sta le­żą­ce nad rzeką Druć to To­ło­czyn i Ro­ha­czów. Sta­no­wi­ła część linii I ro­zbio­ru Pol­ski.

Wikipedia


drużak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. drugi rój w roku

Wiktionary


drużba

męż­czyz­na to­wa­rzy­szą­cy panu mło­de­mu do ślubu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na to­wa­rzy­szą­cy panu mło­de­mu pod­czas ślubu;

 (1.2) daw. druh, przy­ja­ciel

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) daw. przy­jaźń, życz­li­wość

 (2.2) daw. świta we­sel­na (druż­bo­wie i druh­ny)

 (2.3) daw. grupa przy­ja­ciół, dru­hów, dru­ży­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Druż­ba – do­da­tek do Ga­ze­ty Gdań­skiej
  • Druż­ba (Best Men) – film
  • Druż­ba – ro­syj­ska nazwa ru­ro­cią­gu Przy­jaźń
  • Druż­ba – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie brze­skim, w siel­so­wie­cie Czer­naw­czy­ce
  • Druż­ba − wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Gro­dzie
  • Druż­ba – dawna nazwa uz­dro­wi­ska Sweti Kon­stan­tin i Sweta Elena
  • Druż­ba (daw­niej Alem­bork) – wieś w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim
  • Druż­ba) – wieś w Da­ge­sta­nie, w re­jo­nie ka­ja­kienc­kim
  • Druż­ba – osied­le w Ose­tii Pół­noc­nej, w re­jo­nie mo­zdoc­kim
  • Druż­ba – osied­le w ob­wo­dzie briań­skim, w re­jo­nie diat­kow­skim
  • Druż­ba – wieś w Tuwie, w ko­żu­u­nie baj-taj­giń­skim
  • Druż­ba – mia­sto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wios­nę 1939 roku, w samą Wiel­ka­noc, byłem na ich ślu­bie w roli druż­by.

 (2.1) Po­łą­czy­ła nas druż­ba więk­sza niźli ko­go­kol­wiek na świe­cie.

 (2.2) Na środ­ku izby stół okrą­gły, pod bia­łym, sutym obru­sem, gdzie przy ja­rzą­cych brą­zo­wych świecz­ni­kach ży­dow­skich suta za­sta­wa, ta­le­rze po­nie­cha­ne tak, jak do­pie­ro co od nich cała we­sel­na druż­ba wsta­ła, w nie­ła­dzie, gdzie nikt o sprzą­ta­niu nie myśli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużbant m., druh m.

:: fż. druhna ż.

Wiktionary


drużbacki

naz­wi­sko


SJP.pl


drużbant

świa­dek ślubu (druż­ba)


SJP.pl


drużbart

gra w karty roz­po­wszech­nio­na w Pol­sce w XVIII wieku


SJP.pl

Druż­bart – sta­ro­pol­ska gra kar­cia­na dla 4 osób roz­gry­wa­na talią 36 lub 32 kart po­le­ga­ją­ca na bra­niu lew. Gra wy­wo­dzi się od pół­noc­no­nie­miec­kiej gry brus­bart, która z kolei wy­wo­dzi się od naj­star­szej zna­nej eu­ro­pej­skiej gry kar­cia­nej karnöffel. Gry z ro­dzi­ny brus­bart cha­rak­te­ry­zu­ją się skom­pli­ko­wa­nym star­szeń­stwem kart, bra­kiem obo­wiąz­ku do­kła­da­nia do ko­lo­ru i bra­kiem jed­no­rod­ne­go ko­lo­ru atu­to­we­go.

Wikipedia


drużbice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Druż­bi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce. Leży nad rzeką Gra­bią. Ma sta­tus so­łect­wa.

W 1943 Niem­cy wpro­wa­dzi­li nazwę oku­pa­cyj­ną Drusch­feld.

W Druż­bi­cach znaj­du­je się Szko­ła Pod­sta­wo­wa im. Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki. Nie­o­po­dal ce­gla­ny bu­dy­nek, w któ­rym szko­ła mie­ści­ła się w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym.

Wikipedia


drużbicki

przy­miot­nik od: Druż­bi­ce


SJP.pl


drużbować

po­tocz­nie: asy­sto­wać przy ślu­bie w roli druż­by lub druh­ny


SJP.pl


drużbowski

→ druż­ba (rzad­ko)


SJP.pl


drużka

1. młoda panna, to­wa­rzy­szą­ca pan­nie mło­dej do ślubu; druh­na;
2. daw­niej: przy­ja­ciół­ka, to­wa­rzysz­ka


SJP.pl


drużkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


drużno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Druż­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie El­bląg
  • Druż­no – gro­ma­da
  • Druz­no (Druż­no) – je­zio­ro

Wikipedia


drużny

daw­niej: przy­jaz­ny, ser­decz­ny, zgod­ny


SJP.pl


drużyna

1. najm­niej­szy po­dod­dział wojsk pie­cho­ty;
2. grupa har­ce­rzy, po­dzie­lo­na na za­stę­py;
3. ze­spół ludzi po­wo­ła­ny w celu wy­ko­na­nia ja­kie­goś za­da­nia;
4. daw­niej: kom­pa­nia, to­wa­rzy­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa stwo­rzo­na do wy­peł­nia­nia okre­ślo­ne­go obo­wiąz­ku, wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­ne­go za­da­nia

 (1.2) wojsk. mały od­dział pie­cho­ty;

 (1.3) pod­sta­wo­wa jed­nost­ka har­cer­ska;

 (1.4) hist. for­ma­cja zbroj­na śred­nio­wiecz­nych wład­ców sło­wiań­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dru­ży­na – jedna z jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych har­cer­stwa,
  • dru­ży­na spor­to­wa – ze­spół spor­to­wy, szcze­gól­nie w grach ze­spo­ło­wych,
  • dru­ży­na – po­dod­dział woj­sko­wy,
  • dru­ży­na po­cią­go­wa,
  • Dru­ży­na – herb szla­chec­ki,
  • Dru­ży­na ksią­żę­ca – od­dział przy­bocz­ny księ­cia,
  • Dru­ży­na – seria po­wie­ści Johna Fla­na­ga­na
  • Dru­ży­na – cza­so­pis­mo dla mło­dzie­ży wiej­skiej, 1912–1921, z przer­wa­mi,
  • Dru­ży­na – dwu­ty­god­nik in­struk­to­rów har­cer­skich, 1956–1963,
  • Dru­ży­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na.
  • Dru­ży­na Poz­nań­ska – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Dru­ży­nie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­dio­lań­ska dru­ży­na po­ko­na­ła pił­ka­rzy z Ne­a­po­lu do­pie­ro w do­gryw­ce.

 (1.2) Dru­ży­na bo­jo­wa wzo­ro­wo wy­peł­ni­ła swoje za­da­nie.

 (1.3) Wstą­pi­łem do dru­ży­ny w pier­wszej kla­sie gim­naz­jum, a teraz je­stem już za­stę­po­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈʒɨ̃na, AS: družỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużynowy m., drużynowa ż.

:: zdrobn. drużynka ż.

 przym. drużynowy, wewnątrzdrużynowy, drużynowa

 przysł. drużynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompania, gromada, grupa, zespół

Wiktionary


drużynka

zdrob­nie­nie od: dru­ży­na


SJP.pl


drużynnik

daw­niej: żoł­nierz wcho­dzą­cy w skład dru­ży­ny ksią­żę­cej


SJP.pl


drużynowa

ko­men­dant­ka dru­ży­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta/dziew­czy­na opie­ku­ją­ca się dru­ży­ną har­cer­ską

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) forma żeń­ska przy­miot­ni­ka → dru­ży­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza dru­ży­no­wa bę­dzie miała 25. uro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdruʒɨ̃ˈnɔva, AS: družỹnova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużyna ż.

:: fm. drużynowy m.

 przym. drużynowy

Wiktionary


drużynowy

przy­miot­nik od: dru­ży­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy dru­ży­ny, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dru­ży­ny

 (1.2) sport. taki, który jest roz­gry­wa­ny przez dru­ży­nę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba opie­ku­ją­ca się dru­ży­ną har­cer­ską

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pło­nie ogni­sko i szu­mią knie­je, dru­ży­no­wy jest wśród nas. Opo­wia­da sta­ro­daw­ne dzie­je, bo­ha­ter­ski wskrze­sza czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdruʒɨ̃ˈnɔvɨ, AS: družỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużyna ż., drużynnik m.

:: fż. drużynowa ż.

 przysł. drużynowo

Wiktionary


drużynówka

po­tocz­nie: spot­ka­nie po­mię­dzy dru­ży­na­mi, kon­kurs dru­ży­no­wy


SJP.pl


drużyński

naz­wi­sko


SJP.pl


drw

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = hist. polit. De­mo­kra­tycz­na Re­pu­bli­ka Wiet­na­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był spe­cjal­nym do­rad­cą de­le­ga­cji DRW na roz­mo­wy pa­ry­skie, które do­pro­wa­dzi­ły do chwi­lo­we­go po­ko­ju w Wiet­na­mie i umoż­li­wi­ły wy­co­fa­nie się USA z Wiet­na­mu w 1973 roku.

Wiktionary


drwa

drew­no po­rą­ba­ne na opał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­rą­ba­ne ka­wał­ki drew­na, np. na opał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewko n., drwal mos., drwalnia ż., drwalka ż.

 przym. drwiący

Wiktionary


drwal

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­ci­na­niem drzew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek pra­cu­ją­cy w le­śnict­wie, który ścina drze­wa;

 (1.2) pot. ktoś no­szą­cy się w cha­rak­te­ry­stycz­nym stylu – z gęstą, wy­pie­lę­gno­wa­ną brodą, kra­cia­stą ko­szu­lą i dżin­sa­mi

Wiktionary

Drwal – czło­wiek pra­cu­ją­cy w le­śnict­wie, który ścina drze­wa i do­star­cza drew­no np. dla prze­my­słu bu­dow­la­ne­go i pa­pier­ni­cze­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bro­da­ty drwal ścina drze­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drval, AS: drval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwa lm nm., drewno n., drwalnictwo n., drwalka ż., drwalnia ż., drwalnik mzw.

Wiktionary


drwalka

po­mie­szcze­nie do rą­ba­nia i prze­cho­wy­wa­nia drew­na; drwal­nia, dre­wut­nia, drew­nik (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała drwal­nia

 (1.2) ko­bie­ta drwal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvalka, AS: drvalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: (1.2) fm. drwal m.

Wiktionary


drwalnia

po­mie­szcze­nie do rą­ba­nia i prze­cho­wy­wa­nia drew­na; drwal­ka, dre­wut­nia, drew­nik (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. po­mie­szcze­nie do rą­ba­nia i prze­cho­wy­wa­nia drew­na (obec­nie naj­czę­ściej na opał)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvalʲɲa, AS: drvalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwa lm., drwal m., drwalka ż., drwalnik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwalka; drewutnia, reg. drwalnik, drewnik

Wiktionary


drwalnictwo

zawód drwa­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zwią­za­na z wy­cin­ką drzew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwal mos.

Wiktionary


drwalniczek

drwal­ni­czek Sak­se­se­na - ga­tu­nek kor­ni­ka


SJP.pl


drwalnik

chrząszcz, któ­re­go larwy że­ru­ją w drew­nie, szkod­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. drwal­nia

 (1.2) ga­tu­nek chrzą­szcza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvalʲɲik, AS: drvalʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwal m., drwalnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drewnik

Wiktionary


drwalowy

→ drwal; drwal­ski


SJP.pl


drwalski

→ drwal; drwa­lo­wy


SJP.pl


drwalstwo

za­ję­cie drwa­la


SJP.pl


drwiarstwo

drwi­na, szy­der­stwo


SJP.pl


drwiarz

daw­niej: czło­wiek skłon­ny do drwin, wy­śmie­wa­nia się; kpiarz, szy­der­ca


SJP.pl


drwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: drvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drwić

 rzecz. drwina ż.

 przysł. drwiąco

 przym. drwiący

Wiktionary


drwina

zło­śli­we, lek­ce­wa­żą­ce słowa lub żarty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­śmia­nie sło­wem lub ge­stem w spo­sób dot­kli­wy czy­ichś po­glą­dów, za­cho­wań lub oby­cza­jów, z re­gu­ły bę­dą­ce oka­za­niem po­gar­dy i wy­wyż­sze­nia się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drwi­na – potok, do­pływ By­strzy­cy Łom­nic­kiej,
  • Drwi­na Długa – potok, do­pływ Se­ra­fy.
  • Drwin­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek bar­dzo czę­sto był przed­mio­tem drwin ze stro­ny ko­le­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvʲĩna, AS: drvʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwienie n., zadrwinienie n., wydrwinienie n., Drwina ż., drwiarz m.

:: zdrobn. drwinka ż.

 czas. drwić ndk., zadrwić dk., wydrwić dk.

 przysł. drwiąco

 przym. drwiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kpina, szyderstwo, docinki

Wiktionary


drwinia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Drwi­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Drwi­nia, nad Drwin­ką.

In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Pa­ster­nik, Pod­stru­że, Po­rę­ków.

Wieś pier­wszy raz no­to­wa­na była w do­ku­men­cie księ­cia Bo­le­sła­wa Wstyd­li­we­go z 1270 roku.

Wikipedia


drwinka

zdrob­nie­nie od: drwi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. drwi­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drwin­ka – stru­ga, do­pływ Drwi­ny Dłu­giej
  • Drwin­ka – rzeka, do­pływ Wisły

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drwina ż.

 przysł. drwiąco

 czas. drwić

 przym. drwiący

Wiktionary


drwinkować

stro­ić drwin­ki; dow­cip­ko­wać, żar­to­wać


SJP.pl


drwionek

ga­tu­nek chrzą­szcza


SJP.pl


drwionkowate

ro­dzi­na chrzą­szczy, obej­mu­ją­ca głow­nie ga­tun­ki bę­dą­ce szkod­ni­ka­mi drzew


SJP.pl

Drwion­ko­wa­te, drwal­ni­ko­wa­te (Ly­me­xy­li­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i serii (in­fra­rzę­du) Cu­cu­ji­for­mia. Je­dy­na ro­dzi­na mo­no­ty­po­wej na­dro­dzi­ny Ly­me­xy­le­o­i­dea. Obej­mu­je około 50 ga­tun­ków. Chrzą­szcze te ce­chu­ją się wy­dłu­żo­nym i wal­co­wa­tym cia­łem, wy­łu­pia­sty­mi ocza­mi i po­kry­wa­mi co najm­niej nieco roz­chy­lo­ny­mi u wierz­choł­ka.

Wikipedia


drwionkowaty

o ce­chach drwion­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


drwiąco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wy­ra­ża­ją­cy drwi­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spró­buj­my, może tym razem się uda! - wy­krzy­knął drwią­co.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwina ż., drwienie n., zadrwinienie n., wydrwinienie n., Drwina ż., drwiarz m., drwinka ż.

 czas. drwić ndk., zadrwić dk., wydrwić dk.

 przym. drwiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyderczo, kpiąco, ironicznie, prześmiewczo

Wiktionary


drwiąco-litościwy

drwią­cy i li­to­ści­wy


SJP.pl


drwiący

książ­ko­wo: wy­ra­ża­ją­cy drwi­nę; kpią­cy, iro­nicz­ny, kpiar­ski, zło­śli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy drwi­nę

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. drwić#pl|drwić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za nim, na ganku, widać było zie­lo­ną, zło­tym ga­lo­nem oszy­tą czap­kę i tro­chę hardą, a tro­chę drwią­cą twarz mło­de­go lo­ka­ja.

 (1.1) Na widok Ju­sty­ny nie po­su­nął się ku niej, jak to by­wa­ło naj­czę­ściej, z żar­to­bli­wą ga­lan­te­rią, nie spoj­rzał jej w oczy z drwią­cą ad­mi­ra­cją, ale prze­ciw­nie, zbli­żył się z zu­peł­ną po­wa­gą w po­sta­wie i na twa­rzy i rękę swą ko­ści­stą, lecz białą i wy­pie­lę­gno­wa­ną, ru­chem ser­decz­nym po jej rękę wy­cią­gnął.

 (1.1) Nagle umil­kła. W zmro­ku, który za­czy­nał już pokój ten na­peł­niać, usły­sza­ła głos drwią­cy i po­gard­li­wy, który jeden tylko wy­mó­wił wyraz: „Bydło!”

 (1.1) — Na wszyst­ko cię bła­gam, ojcze — za­wo­łał Wi­told — po­rzuć ten ton drwią­cy i roz­ją­trzo­ny, z jakim prze­ma­wiasz, ile­kroć pew­nych stron życia dla mnie nad życie droż­szych, do­ty­ka­my!…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwa ż., drwina ż., drwienie n., zadrwinienie n., wydrwinienie n., Drwina ż., drwiarz m., drwinka ż.

 czas. drwić ndk., zadrwić dk., wydrwić dk.

 przysł. drwiąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąśliwy, kpiarski, kpiący, szyderczy

Wiktionary


drwić

wy­śmie­wać lub kpić z kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) szy­dzić z kogoś, wy­śmie­wać, kpić, lek­ce­wa­żyć kogoś lub coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczę się bez gnie­wu żyć choć cią­gle ze mnie drwią.

 (1.1) Wszy­scy drwią z sa­mo­chwal­ców, a jed­nak im blaga w życiu po­ma­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drvʲit͡ɕ, AS: drvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwienie n., drwina ż., drwinka ż.

 przym. drwiący

 przysł. drwiąco

Wiktionary


drwiński

przy­miot­nik od: Drwi­nia


SJP.pl


drwęca

rzeka w Pol­sce, prawy do­pływ Wisły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, prawy do­pływ dol­nej Wisły;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce

Wiktionary

Drwę­ca ( Dre­wenz) – rzeka w pół­noc­nej Pol­sce na Po­je­zie­rzu Ma­zur­skim i Po­je­zie­rzu Cheł­miń­sko-Do­brzyń­skim, prawy do­pływ dol­nej Wisły. Dłu­gość rzeki wy­no­si 241 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 5536 km². Wy­pły­wa ze wschod­nich sto­ków Góry Dy­lew­skiej (Czar­ci Jar) na wy­so­ko­ści 191 m n.p.m., pły­nie na po­łud­nio­wy za­chód i ucho­dzi do Wisły na wy­so­ko­ści 36,6 m n.p.m., a jej koń­co­wy od­ci­nek sta­no­wi gra­ni­cę To­ru­nia i Zło­to­rii. Wyz­na­cza po­łud­nio­wą gra­ni­cę ziemi cheł­miń­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Ostró­dę prze­pły­wa rzeka Drwę­ca.

 (1.2) Dzwo­ni­ła jakaś ko­bie­ta z Drwę­cy, pro­sząc o in­ter­wen­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwęczanin mos., drwęczanka ż.

 przym. drwęcki

Wiktionary


drwęcki

przy­miot­nik od: Drwę­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Drwę­cy, zwią­za­ny z Drwę­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drwęca ż.

Wiktionary


dry

1. [czy­taj: draj] o trun­ku, zwy­kle winie: wy­traw­ny; sec;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drr, drrr, driń, drrń, drin, dryn, drynd, dryń


SJP.pl

Dry – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w Re­gio­nie Cen­tral­nym, w de­par­ta­men­cie Lo­i­ret.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1025 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 45 osób/km² (wśród 1842 gmin Cen­tre, Dry pla­su­je się na 385. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 566.).

Wikipedia


dryblas

po­tocz­nie: nad­mier­nie wy­ro­śnię­ty chło­piec lub męż­czyz­na; drą­gal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec lub męż­czyz­na nad­mier­nie wy­ro­śnię­ty i niez­grab­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dry­blas nie miał na sobie pół­ko­żusz­ka ani dżin­sów, ani kur­tecz­ki od­sła­nia­ją­cej oko­li­ce nerek.

Wiktionary


dryblasowaty

po­tocz­nie: wy­so­ki, niez­grab­ny


SJP.pl


drybler

spor­to­wiec (zwła­szcza pił­karz) ma­ją­cy świet­nie opa­no­wa­ną umie­jęt­ność dry­blin­gu; dri­bler


SJP.pl


dryblerka

1. sports­men­ka ma­ją­ca świet­nie opa­no­wa­ną umie­jęt­ność dry­blin­gu;
2. po­tocz­nie: dry­bling


SJP.pl


dryblerki

1. sports­men­ka ma­ją­ca świet­nie opa­no­wa­ną umie­jęt­ność dry­blin­gu;
2. po­tocz­nie: dry­bling


SJP.pl


dryblerski

→ dry­bler


SJP.pl

Patrz:

drybler

drybling

pro­wa­dze­nie piłki bli­sko sie­bie lek­ki­mi pchnię­cia­mi i czę­stą zmia­ną kie­run­ku dla zmy­le­nia prze­ciw­ni­ka; dri­bling


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. seria szyb­kich wy­ma­chów no­ga­mi nad piłką po­łą­czo­nych z na­gły­mi zwro­ta­mi ciała i zmia­na­mi kie­run­ku po­ru­sza­nia się za­wod­ni­ka w celu omi­nię­cia za­wod­ni­ków prze­ciw­nej dru­ży­ny i nie­stra­ce­nia przy tym piłki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dry­bling (piłka nożna)
  • Zwód (ko­szy­ków­ka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɨblʲĩŋk, AS: dryblʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drybler m., dryblowanie n.

 czas. dryblować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiwanie, dryblowanie

Wiktionary


dryblingowy

→ dry­bling; dri­blin­go­wy


SJP.pl


dryblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dry­blo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dryblować ndk.

 rzecz. drybling mrz.

Wiktionary


dryblować

pro­wa­dzić piłkę (w piłce noż­nej) lub krą­żek (w ho­ke­ju) bli­sko sie­bie lek­ki­mi pchnię­cia­mi i czę­stą zmia­ną kie­run­ku dla zmy­le­nia prze­ciw­ni­ka; dri­blo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) sport. po­ru­szać się w spo­sób ma­ją­cy na celu zmy­le­nie i omi­nię­cie prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ma Pan przy­do­mek "Dril­lo". Co on oz­na­cza? – Kie­dyś byłem pił­ka­rzem, lu­bi­łem dry­blo­wać – stąd przy­do­mek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈblɔvat͡ɕ, AS: dryblovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drybling m., dryblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiwać, reg. pozn. kitować się

Wiktionary


dryden

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dry­den – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie La­pe­er
  • Dry­den – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tomp­kins
  • Dry­den – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tomp­kins
  • Dry­den – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Lee
  • Dry­den (ang. Dry­den Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie La­pe­er
  • Dry­den (ang. Dry­den Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Si­bley
  • Dry­den (ang. Dry­den Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tomp­kins
  • Dry­den w On­ta­rio
  • Eras­mus Dry­den – an­giel­ski po­li­tyk
  • John Dry­den (1631–1700) – an­giel­ski poeta i dra­ma­turg

Wikipedia


dryf

1. ruch kry na morzu; znos, dryft;
2. zba­cza­nie stat­ku z obra­ne­go kursu pod wpły­wem wia­tru lub prądu;
3. prąd mor­ski zwią­za­ny z wia­trem o sta­łym kie­run­ku;
4. kąt zno­sze­nia stat­ku z kursu;
5. dryf kon­ty­nen­tów - po­zio­me prze­mie­szcza­nie się kon­ty­nen­tów; dryft kon­ty­nen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­ria i or­ga­niz­my uno­szo­ne w wo­dzie;

 (1.2) żegl. zno­sze­nie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej z kursu pod wpły­wem wia­tru;

 (1.3) w wind­sur­fin­gu: bocz­ny ruch deski w kie­run­ku za­wietrz­nej wsku­tek wia­tru lub zno­sze­nia przez prąd

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dryf (hy­dro­bio­lo­gia) – ter­min hy­dro­bio­lo­gicz­ny, zwie­rzę­ta uno­szo­ne w wo­dzie
  • dryf (że­glu­ga) – zno­sze­nie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej z kursu pod wpły­wem wia­tru
  • dryf kon­ty­nen­tów
  • dryf ge­ne­tycz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɨf, AS: dryf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryfter mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) dryfowanie

Wiktionary


dryfkotwa

Dryf­kot­wa – ro­dzaj pły­wa­ją­cej kot­wi­cy w po­sta­ci cza­szy przy­po­mi­na­ją­cej spa­do­chron lub dłu­gie­go, stoż­ko­wa­te­go worka bez dna.

Dryf­kot­wa wy­rzu­co­na za burtę jach­tu, ha­mu­je jego bieg i po­ma­ga utrzy­mać jed­nost­kę dzio­bem do fali przy sztor­mo­wa­niu. Za­da­niem dryf­kot­wy jest zmniej­sze­nie pręd­ko­ści dry­fo­wa­nia z wia­trem i falą oraz usta­wie­nie jed­nost­ki dzio­bem do fali, co za­po­bie­ga jej prze­wró­ce­niu na burtę.

Wikipedia


dryfomierz

mier­nik od­chy­le­nia ką­to­we­go od no­mi­nal­ne­go kursu, sto­so­wa­ny głow­nie w ukła­dach na­wi­ga­cyj­nych


SJP.pl


dryfować

1. być zno­szo­nym przez fale mor­skie, prąd mor­ski, wiatr (o krze, stat­ku lub innym obiek­cie pły­wa­ją­cym)
2. prze­no­śnie: skła­niać się ku ja­kiejś idei, nawet nie do końca świa­do­mie
3. prze­no­śnie: bier­nie pod­da­wać się lo­so­wi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdry­fo­wać)

 (1.1) żegl. pod­da­wać się dzia­ła­niu fal, prą­dów lub wia­tru, uno­sząc się na wo­dzie

 (1.2) geol. prze­mie­szczać się po po­wierzch­ni kuli ziem­skiej jako efekt pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych

 (1.3) od­cho­dzić od wła­ści­we­go toku spra­wy, od isto­ty idei

 (1.4) zda­wać się na los

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryfowanie n., dryfter mos./mrz.

Wiktionary


dryfowy

→ dryf


SJP.pl

Patrz:

dryf

dryft

1. ruch kry, stat­ku lub in­nych obiek­tów pły­wa­ją­cych pod wpły­wem wia­tru, fali i prą­dów mor­skich; znos; dryf;
2. nie­sta­bil­ność pa­ra­me­trów urzą­dze­nia w cza­sie;
3. dryft kon­ty­nen­tów - po­zio­me prze­mie­szcza­nie się kon­ty­nen­tów; dryf kon­ty­nen­tów;
4. dryft ge­ne­tycz­ny - pod­sta­wo­wy pro­ces na­tu­ral­nej ewo­lu­cji, po­le­ga­ją­cy na fluk­tu­a­cji czę­sto­ści genu w po­pu­la­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dryft – prze­no­sze­nie ma­te­ria­łów na ląd przez prądy mor­skie, ma­te­ria i or­ga­niz­my uno­szo­ne w rzece
  • Wę­drów­ka kon­ty­nen­tów, na­zy­wa­na także dryf­tem
  • Dryf ge­ne­tycz­ny lub dryft ge­ne­tycz­ny – pod­sta­wo­wy pro­ces ne­u­tral­nej ewo­lu­cji
  • dryf

Wikipedia


dryfter

mały sta­tek ry­bac­ki przy­sto­so­wa­ny do ło­wie­nia ryb sie­cia­mi dry­fu­ją­cy­mi; luger; lu­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nie­wiel­ki sta­tek ry­bac­ki przez­na­czo­ny do ło­wie­nia ryb sie­cia­mi dry­fu­ją­cy­mi

 (1.2) oce­a­nogr. dry­fu­ją­ca sonda oce­a­no­gra­ficz­na mie­rzą­ca pa­ra­me­try wody;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. pot. ktoś, kto czę­sto jest pod wpły­wem nar­ko­ty­ków lub al­ko­ho­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – ro­dzaj jed­nost­ki ry­bac­kiej
  • dryf­ter – ro­dzaj sondy oce­a­no­gra­ficz­nej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dryf m., dryfowanie n., zdryfowanie n.

 czas. dryfować ndk., zdryfować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luger, lugier

Wiktionary


dryftowy

przy­miot­nik od: dryft (np. tran­zy­stor dryf­to­wy, prądy dryf­to­we)


SJP.pl


dryg

1. rzad­ko: jed­no­ra­zo­we po­ru­sze­nie, skurcz mię­śni; pod­skok;
2. po­tocz­nie: zdol­ność, skłon­ność do cze­goś; smy­kał­ka, żyłka, glik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zwy­kle w zwro­cie „mieć dryg do cze­goś” – pot. mieć do cze­goś skłon­ność, ta­lent do ro­bie­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kocha łowić ryby i ma do tego nie­sa­mo­wi­ty dryg.

 (1.1) – Bied­na dziew­czy­na… Ani w pracy się jej nie ukła­da­ło, bo nie miała drygu do nie­miec­kie­go…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨk, AS: dryk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) predyspozycja, pot. smykałka, pot. żyłka

Wiktionary


dryga

ro­dzaj sieci ry­bac­kiej; mrzeż­na, mrze­ża, dry­ga­wi­ca, dry­gu­bi­ca


SJP.pl

Dryga – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la.

Wieś le­śnict­wa no­wod­wor­skie­go w eko­no­mii gro­dzień­skiej w dru­giej po­ło­wie XVII wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


drygalski

naz­wi­sko


SJP.pl


dryganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dry­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drygać ndk.

Wiktionary


drygant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) śrpol., także. gw-pl|Pod­ha­le,Ma­zu­ry. ogier

 (1.2) gw-pl|War­mia,Ma­zu­ry. żwawy, krzep­ki koń

 (1.3) etn. obe­rek, pol­ski ta­niec lu­do­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Dą­bro­wa Tar­now­ska. klu­ska ziem­nia­cza­na

Wiktionary

Dry­gant ( Dri­gant, Basteirücken, Bástya-hát, 1481 m), błęd­nie na­zy­wa­ny cza­sa­mi Trzy­ga­niem ("Tri­gant") – długi i za­le­sio­ny grzbiet koń­czą­cy od po­łud­nio­wej stro­ny Grań Baszt w sło­wac­kich Ta­trach. Cią­gnie się od po­łud­nio­wych sto­ków Skraj­nej Basz­ty do Szczyrb­skie­go Je­zio­ra; jego po­łud­nio­wy ko­niec okrą­ża Droga Wol­no­ści i ko­lej­ka elek­trycz­na. Grzbiet Dry­gan­ta wraz z Gra­nią Baszt od­dzie­la­ją Do­li­nę Mię­gu­szo­wiec­ką od Do­li­ny Mły­nic­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Na próż­no ka­pe­la wy­gry­wa­ła skocz­ne dry­gan­ty, szta­je­ry i me­nu­e­ty, li­be­ria, w bia­łych kos­ma­tych sur­du­tach, nie­stru­dze­nie roz­no­si­ła słod­kie musz­ka­te­le i ali­kan­ty, a cza­ru­ją­ce go­spo­dy­nie usi­ło­wa­ły oży­wić gnu­śną za­ba­wę - nuda nie dała się roz­pro­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɨɡãnt, AS: drygãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dryś mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.2) drygus

Wiktionary


drygawica

ro­dzaj sieci ry­bac­kiej; dryga, mrzeż­na, mrze­ża, dry­gu­bi­ca


SJP.pl

Dry­ga­wi­ca – na­rzę­dzie ry­bac­kie. Trój­ścien­ne, sie­cio­we, oplą­tu­ją­ce na­rzę­dzie, sto­so­wa­ne w po­ło­wach na­rzę­dzia­mi za­staw­ny­mi. Skła­da się z trzech pła­tów tka­ni­ny sie­cio­wej ob­sa­dzo­nych na wspól­nych lin­kach: pod­bo­rze, nad­bo­rze i dwóch bocz­nych. Zew­nętrz­ne ścia­ny sie­cio­we, tzw.

Wikipedia


drygawka

ro­dzaj wio­sła do kie­ro­wa­nia trat­wą lub ga­la­rem


SJP.pl

Dry­gaw­ka – dłu­gie wio­sło fli­sac­kie umie­szczo­ne na przo­dzie lub tyle trat­wy, słu­żą­ce do jej ste­ro­wa­nia.

"dry­gaw­ka", zwana na Po­mo­rzu – ste­rem, na wscho­dzie Pol­ski – opo­czy­ną, w Kra­kow­skiem – po­ja­zdem, jest to duże wio­sło dłu­go­ści 8-9 m, w grub­szym końcu pła­sko za­cio­sa­ne lub też opra­wio­ne w cien­kie de­szczu­łecz­ki /wy­łącz­nie na Du­naj­cu/. Śred­ni­ca dłu­ży­cy przez­na­czo­nej na wyrób dry­gaw­ki wy­no­si w grub­szym końcu ok. 20 cm.

Wikipedia


drygać

po­tocz­nie: pod­ska­ki­wać, drgać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. bać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryganie n.

Wiktionary


drygała

po­tocz­nie: pod­ska­ki­wać, drgać


SJP.pl


drygle

rze­czow­nik

 (1.1) łódź. zimne nóżki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona to z głowy i nóżek / zmie­ni tej świni ety­kie­tę / wie­dząc, co do czego służy / zrobi dry­gle czy ga­la­re­tę. (Ta­de­usz Ka­ra­sie­wicz)

Wiktionary


drygliwy

daw­niej:
1. o me­lo­dii, tańcu: żywy, szyb­ki, ryt­micz­ny; skocz­ny;
2. wy­wo­łu­ją­cy drże­nie, skłon­ny do drże­nia; drżą­cy, dy­go­czą­cy, dy­got­li­wy


SJP.pl


drygnąć

po­tocz­nie: pod­sko­czyć, drgnąć


SJP.pl


drygubica

ro­dzaj sieci ry­bac­kiej; dryga, dry­ga­wi­ca, mrzeż­na, mrze­ża


SJP.pl


dryguś

dry­guś zmien­ny - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


dryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wynik trzech oczek na rzu­co­nej kost­ce

 (1.2) daw. trój­kąt

 (1.3) daw. trzy­kon­ny za­przęg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dryja – herb szla­chec­ki
  • Dryja – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Tu­lisz­ków

Wikipedia


dryjakiew

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. maść, le­kar­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈjäcɛf, AS: dryi ̯äḱef

Wiktionary


dryjer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. to­karz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drejer, tokorz

Wiktionary


dryka

naz­wi­sko


SJP.pl


drykier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­o­bla­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To­karz dry­kier od­po­wied­ni po­trzeb­ny jest do fa­bry­ki wy­ro­bów srebr­nych przy ulicy Dzi­kiej № 10.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drykiernia ż.

 czas. drykować ndk.

 przym. drykierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyoblarz

Wiktionary


drykiernia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. warsz­tat, w któ­rym wy­o­bla­ne są bla­sza­ne przed­mio­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma miała też dry­kier­nię pro­du­ku­ją­cą róż­ne­go ro­dza­ju garn­ki me­ta­lo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drykier m.

 czas. drykować ndk.

 przym. drykierski

Wiktionary


drykować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. wyt­wa­rzać przed­mio­ty z bla­chy po­przez stop­nio­we do­ci­ska­nie jej do obra­ca­ją­ce­go się wzor­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ry­su­nek go­to­wy; każdy więc warsz­tat za­bie­ra się do przy­go­to­wa­nia po­szcze­gól­nych czę­ści przed­mio­tu: to­karz ob­ta­cza lane lub dry­ku­je z bla­chy gład­kie pro­fi­le, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drykier m., drykiernia ż.

 przym. drykierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyoblać

Wiktionary


dryl

pru­ska me­to­da wy­cho­waw­cza pro­wa­dzą­ca do śle­pe­go po­słu­szeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) woj­sko­wa, bezwz­ględ­na dy­scy­pli­na

 (1.2) twar­da tre­su­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­dril­lus le­u­cop­ha­e­us|ref=tak., ga­tu­nek małpy z ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨl, AS: dryl

Wiktionary


dryling

strzel­ba my­śliw­ska o trzech lu­fach; dry­lin­ger; trój­luf­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. broń z trze­ma lu­fa­mi;

Wiktionary

Dry­ling – ła­ma­na broń my­śliw­ska o trzech lu­fach, zwy­kle jedna jest na na­bo­je ku­lo­we, a dwie na śru­to­we. Spo­ty­ka się także dry­ling-ek­spre­sy o dwóch lu­fach ku­lo­wych i jed­nej śru­to­wej oraz dry­lin­gi ze wszyst­ki­mi lu­fa­mi gwin­to­wa­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɨlʲĩŋk, AS: drylʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trójlufka

Wiktionary


drylinger

strzel­ba my­śliw­ska o trzech lu­fach; dry­ling; trój­luf­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. zob. dry­ling.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈlʲĩŋɡɛr, AS: drylʹĩŋger

Wiktionary


drylowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dry­lo­wać.

Wiktionary

Dry­lo­wa­nie, cza­sem "dre­lo­wa­nie" (z niem. "dril­len" = świ­dro­wać) – pro­ces usu­wa­nia pe­stek z owo­ców.

Urzą­dze­nia do usu­wa­nia pe­stek z owo­ców za­rów­no w prze­my­śle przet­wór­czym, jak i w go­spo­dar­stwach do­mo­wych na­zy­wa­ją się dry­low­ni­ca­mi.

Ręcz­ne dry­lo­wa­nie wy­ko­ny­wa­ne bywa przy po­mo­cy róż­nych drob­nych przy­rzą­dów np. wy­gię­te­go drutu, spi­nek do wło­sów, "dziad­ka do dry­lo­wa­nia" (przy­rzą­du po­dob­ne­go do dziad­ka do orze­chów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdrɨlɔˈvãɲɛ, AS: drylovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drylować

 rzecz. drylownica ż.

Wiktionary


drylować

1. wyj­mo­wać pest­ki z owo­ców; dre­lo­wać, pest­ko­wać, wy­dry­lo­wy­wać, wy­pest­ko­wy­wać;
2. w rol­nict­wie, ogrod­nict­wie: wy­sie­wać ro­śli­ny sy­ste­mem rzę­do­wym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. po­zba­wiać owoce pe­stek

 (1.2) roln. siać rzę­da­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do cia­sta po­trze­bu­ję pół ki­lo­gra­ma dry­lo­wa­nych wiśni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈlɔvat͡ɕ, AS: drylovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drylownica ż., drylowanie n.

 czas. wydrylować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążyć, wydrążać

Wiktionary


drylownica

przy­rząd do usu­wa­nia pe­stek z owo­ców; od­pest­czar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do me­cha­nicz­ne­go usu­wa­nia pe­stek z owo­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɨlɔvʲˈɲit͡sa, AS: drylovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drylować

 rzecz. drylowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpestczarka

Wiktionary


drymlas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. męż­czyz­na nader wy­so­ki i przy tym niez­grab­ny; dry­blas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Prze­pra­szam — w spra­wie urzę­do­wej… ktoś wła­śnie te­le­fo­nu­je! // — To pew­nie Sa­cho­ros z rady miej­skiej, albo ten drym­las Dwuj­kow­ski!

 (1.1) […] na po­cie­sze­nie owej usz­ko­dzo­nej dziew­czy­ny, zja­wił się zu­peł­nie nie­spo­dzie­wa­nie jeden z pa­ni­czów, […] pięt­na­sto­let­ni drym­las i z sze­ro­ko roz­sta­wio­ne­mi rę­ko­ma zbli­żał się do niej, praw­do­po­dob­nie rów­nież w ce­lach ja­kie­goż ma­sa­żu […].

 (1.1) Ucząc się do­brze, za­wsze chwa­lo­ny […], za­pro­si­łem córki mo­je­go go­spo­da­rza na eg­za­men, upew­nia­jąc je, że do­sta­nę order […]. Tym­cza­sem order do­stał nie­ja­ki drym­las Ło­ziń­ski, chło­pak ma­ją­cy dwa razy tyle lat co ja, a ja… tylko po­chwa­łę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dryblas.; daw. drymblas, drylbas

Wiktionary


drymonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na lasu

Wiktionary


dryn

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drr, drrr, driń, drrń, dry, drin, drynd, dryń


SJP.pl


drynd

gwa­ro­wo: do­roż­ka


SJP.pl


drynda

gwa­ro­wo: do­roż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stary po­jazd

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. tak­sów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryndziorz mos.

Wiktionary


dryndać

1. po­tocz­nie: dzwo­nić;
2. daw­niej: chwiać się, ko­ły­sać się; dyn­dać (się)


SJP.pl


dryndnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drynd­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dryndnąć

Wiktionary


dryndnąć

po­tocz­nie: zadz­wo­nić, za­te­le­fo­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. za­te­le­fo­no­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɨ̃ndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: drỹndnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryndnięcie n.

Wiktionary


dryndolić

daw­niej, po­tocz­nie: grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; pi­to­lić, dyn­do­lić, rzę­po­lić, brzą­kać


SJP.pl


dryndziarski

→ dryn­dziarz; do­roż­kar­ski, fia­kier­ski


SJP.pl


dryndziarz

1. prze­sta­rza­le: do­roż­karz;
2. w gwa­rze poz­nań­skiej: tak­sów­karz


SJP.pl


dryndziorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. daw. do­roż­karz

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. tak­sów­karz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drynda ż.

Wiktionary


dryp

wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, na­śla­du­ją­cy od­głos drep­ta­nia no­ga­mi


SJP.pl


dryssa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji i na Bia­ło­ru­si (obwód wi­teb­ski), prawy do­pływ Dźwi­ny;

Wiktionary


drytooling

[czy­taj: draj­tu­ling] ro­dzaj wspi­nacz­ki zi­mo­wej z wy­ko­rzy­sta­niem sprzę­tu ty­po­we­go dla wspi­nacz­ki lo­do­wej (np. cze­ka­ny, raki) na nie­o­blo­dzo­nych dro­gach skal­nych


SJP.pl

Dry­to­o­ling (rów­nież dry-to­o­ling) – forma wspi­nacz­ki mik­sto­wej, upra­wia­na na na­gich, po­zba­wio­nych lodu i śnie­gu dro­gach wspi­nacz­ko­wych. Po­dob­nie jak we wspi­nacz­ce mik­sto­wej, dry­to­o­lin­go­wiec używa pary cze­ka­nów i raków do po­ko­na­nia drogi. Do ase­ku­ra­cji wy­ko­rzy­stu­je wy­łącz­nie sprzęt do wspi­nacz­ki skal­nej; wiele współ­czes­nych dróg dry­to­o­lin­go­wych jest w pełni obi­tych punk­ta­mi ase­ku­ra­cyj­ny­mi, po­dob­nie jak drogi wspi­nacz­ki spor­to­wej.

Wikipedia


dryzlować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. włók. krę­cić nici, prząść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] sta­ro­sta za­cie­ra­jąc ręce, krę­cąc wąsa, po­cią­ga­jąc pasa, wszedł do kom­na­ty, gdzie dwie panie dryz­lo­wa­ły po­glą­da­jąc w mil­cze­niu jedna na drugą, nie bez nie­ja­kiej nie­chę­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryzlowanie n.

Wiktionary


dryń

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka lub dzwo­nie­nie bu­dzi­ka; drr, drrr, driń, drrń, dry, drin, drynd, dryn


SJP.pl


dryświata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie wi­teb­skim, ma­ją­ca swe źró­dło w je­zio­rze Dryś­wia­ty i ucho­dzą­ca do Dzis­ny;

Wiktionary

Dryś­wia­ta (biał. "Дрысвята / Друкша") – rzeka na Bia­ło­ru­si, na Po­je­zie­rzu Bra­sław­skim, ad­mi­ni­stra­cyj­nie w ob­wo­dzie wi­teb­skim. Ma swoje źró­dło w je­zio­rze Dryś­wia­ty i ucho­dzi do rzeki Dzis­nej we wsi Ko­zia­ny.

Wikipedia


drzazga

ma­leń­ki ka­wa­łek ja­kie­goś ma­te­ria­łu, który się wbił w (pod) skórę; zadra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki, ostry odła­mek ja­kie­goś ma­te­ria­łu (drew­na, me­ta­lu, szkła itp.)

 (1.2) mały, drew­nia­ny odłu­pek, sto­so­wa­ny prze­waż­nie jako pod­pał­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Bie­sia­da-Drzaz­ga (ur. 1960) – pol­ska zo­o­tech­nicz­ka
  • Beata Drzaz­ga – pol­ska przed­się­bior­czy­ni
  • Ed­ward Drzaz­ga (1924–2018) – pol­ski woj­sko­wy
  • Hen­ryk Drzaz­ga (1913–1982) – pol­ski na­u­czy­ciel i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Józef Drzaz­ga (1914–1978) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Ka­zi­mierz Drzaz­ga (ur. 1951) – pol­ski związ­ko­wiec, urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy i po­li­tyk
  • Krzysz­tof Drzaz­ga (ur. 1995) – pol­ski pił­karz
  • Ro­bert Drzaz­ga (XX–XXI w.) – pol­ski praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • Ta­de­usz Drzaz­ga (ur. 1975) – pol­ski sztan­gi­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pa­ni­kuj tak! To tylko mała drzaz­ga.

 (1.1) Bied­na Anu­sia, któ­rej pię­kny Ba­bi­nicz nieco w gło­wie za­wró­cił, że­gna­ła się z nim bar­dzo czule, ale on się trzy­mał ostro i do­pie­ro na samem od­jezd­nem rzekł jej:

:: — Żeby nie jedno licho, które w sercu jako cierń sie­dzi, tobym się był pew­nie w wać­pan­nie na umor roz­ko­chał.

:: Anu­sia po­my­śla­ła sobie, że nie­masz ta­kiej drzaz­gi, któ­rej­by nie można przy cier­pli­wo­ści igieł­ką wy­dłu­bać, lecz że i bała się tro­chę tego Ba­bi­ni­cza, więc nie rze­kła nic — westch­nę­ła cicho i od­je­cha­ła.

 (1.2) Znów hu­knął strzał, tym razem drzaz­gi po­sy­pa­ły się z kości. (…) Nim upły­nął kwa­drans, cała izba grzmia­ła wy­strza­ła­mi. Dym prze­sło­nił świa­tło świec i po­sta­cie strze­la­ją­cych. (…) drzaz­gi le­cia­ły z cza­szek, wióry ze ścian i z ram por­tre­tów…

 (1.2) — …Nie wy­krę­cisz się sia­nem. Sta­waj­no teraz, sta­waj, bo wiem, że cię tchórz obla­tu­je, choć się za or­szań­skie­go mi­strza po­da­jesz (…) pan Wo­ło­dy­jow­ski nie śpie­szył się i nie wy­do­by­wa­jąc je­szcze sza­bli, obej­rzał się na­o­ko­ło po nie­bie (…) przed domem mrok pa­no­wał zu­peł­ny.

:: — Do­brze się dzień za­czy­na — rzekł pan Wo­ło­dy­jow­ski — ale słoń­ce nie­pręd­ko je­szcze wej­dzie. Może waść ży­czysz, żeby nam poś­wie­ci­li? (…) szlach­ta za­to­czy­ła w mil­cze­niu krąg na­o­kół ry­ce­rzy; wszy­scy pod­nie­śli za­pa­lo­ne drzaz­gi w górę, za nimi umie­ści­li się inni, cie­ka­wi i nie­spo­koj­ni; w środ­ku prze­ciw­ni­cy mie­rzy­li się oczy­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒazɡa, AS: ḍžazga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadra, zadzior, zadziora, gw. Poznań żgak, żgok, daw. gw. Kraków skałka, gw. Górny Śląsk drzizga, drzyzga

 (1.2) trzaska, szczapka

Wiktionary


drzazgowaty

rzad­ko: ma­ją­cy pełno drzazg


SJP.pl


drzazgowski

naz­wi­sko


SJP.pl


drzażdżka

zdrob­nie­nie od: drzaz­ga


SJP.pl


drzemanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drze­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drzemać ndk.

 rzecz. drzemka ż.

Wiktionary


drzemać

1. lekko, czuj­nie spać;
2. po­zo­sta­wać w ukry­ciu, nie ujaw­niać się;
3. po­zo­sta­wać w bez­ru­chu, być bez­czyn­nym, bier­nie ist­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lekko, czuj­nie spać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies drze­mał na fo­te­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛ̃mat͡ɕ, AS: ḍžẽmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzemka ż., drzemanie n.

 czas. zdrzemnąć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kimać

Wiktionary


drzemka

1. lekki sen; pół­sen;
2. po­tocz­nie: przy­cisk w bu­dzi­ku wy­łą­cza­ją­cy alarm i włą­cza­ją­cy go po­now­nie po krót­kiej chwi­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ki sen, prze­spa­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz drzem­ka do czwar­tej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛ̃mka, AS: ḍžẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzemanie n., zdrzemnięcie n.

 czas. drzemać ndk., zdrzemnąć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półsen, gara; pot. kima, spanko

Wiktionary


drzemlik

jeden z najm­niej­szych pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­łów, chro­nio­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Falco co­lum­ba­rius|ref=tak., ga­tu­nek so­ko­ła, wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­nych czę­ściach Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

Wiktionary

Drzem­lik, sokół drzem­lik, sokół kró­lik ("Falco co­lum­ba­rius") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych (Fal­co­ni­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛ̃mlʲik, AS: ḍžẽmlʹik

Wiktionary


drzeniów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drze­niów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Cy­bin­ka
  • Drze­niów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Tu­pli­ce
  • Drze­niów – gro­ma­da

Wikipedia


drzewce

1. drew­nia­na część niek­tó­rych przed­mio­tów, słu­żą­ca do umo­co­wa­nia in­nych czę­ści
2. część omasz­to­wa­nia stat­ku słu­żą­ca do pod­no­sze­nia żagli, ban­de­ry lub świa­teł na­wi­ga­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) drew­nia­na część broni drzew­co­wej i obu­cho­wej;

 (1.2) drew­nia­ny drą­żek, do któ­re­go mo­cu­je się flagę lub sztan­dar;

 (1.3) belka, bę­dą­ca czę­ścią omasz­to­wa­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drzew­ce – ele­ment skła­do­wy broni
  • drzew­ce – ele­ment skła­do­wy sztan­da­ru
  • drzew­ce – ele­ment skła­do­wy omasz­to­wa­nia
  • drzew­ce – drze­wia­sta struk­tu­ra da­nych w in­for­ma­ty­ce
  • Drzew­ce – część mia­sta Go­sty­nin
  • Drzew­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Białe Błota
  • Drzew­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Na­łę­czów
  • Drzew­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym
  • Drzew­ce – ko­lo­nia w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym
  • Drzew­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Lipce Re­y­mon­tow­skie
  • Drzew­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Drzew­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ol­szów­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowę zdraj­cy wet­knię­to na drzew­ce i wy­sta­wio­no ponad murem zam­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛft͡sɛ, AS: ḍžefce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drzewny

Wiktionary


drzewiak

au­stra­lij­ski ssak na­drzew­ny z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Den­dro­la­gus|S. Müller|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju drze­wiak (1.1)

Wiktionary

Drze­wiak ("Den­dro­la­gus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drze­wia­ki jedzą li­ście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n.

 przym. drzewny

Wiktionary


drzewianie

śred­nio­wiecz­ne ple­mię za­chod­nio­sło­wiań­skie


SJP.pl

Drze­wia­nie – jedno z za­chod­nich ple­mion sło­wiań­skich (Sło­wian po­łab­skich). Nazwa ple­mie­nia po­cho­dzi od słowa "drewo" ["drze­wo"]. Za­miesz­ki­wa­li pu­szcze na za­chod­nim brze­gu dol­nej Łaby. Na­le­że­li do Związ­ku obo­dryc­kie­go, zanim od IX wieku przesz­li pod pa­no­wa­nie nie­miec­kie.

Wikipedia


drzewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. hist. przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z naj­bar­dziej wy­su­nię­tych na za­chód ple­mię­e­mion sło­wiań­skich, ok. 1000 r. za­miesz­ku­ją­ce­go pu­szcze na za­chod­nim brze­gu dol­nej Łaby;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewiański m., drzewiańszczyzna ż.

:: fż. Drzewianka ż.

 przym. drzewiański

Wiktionary


drzewiarka

wóz z kło­ni­ca­mi uży­wa­ny do tran­spor­tu drew­na ko­pal­nia­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wóz uży­wa­ny do prze­wo­że­nia ko­pal­niak

Wiktionary

Drze­wiar­ka ("Chi­ro­po­do­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


drzewiarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z drze­wiar­stwem, do­ty­czą­cy drze­wiar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewiarstwo n., drzewiarz mos.

 przym. drzewiasty

Wiktionary


drzewiarz

pra­cow­nik prze­my­słu drzew­ne­go; spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tech­no­lo­gii drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. leśn. pra­cow­nik prze­my­słu drzew­ne­go

 (1.2) środ. leśn. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tech­no­lo­gii drew­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w toku ne­go­cja­cji obec­nych zasad drze­wia­rze zwró­ci­li się do UOKiK o za­o­pi­nio­wa­nie ich pro­jek­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewiarstwo n., drzewo m., drzewko n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

 przym. drzewiarski, drzewiasty

Wiktionary


drzewiasty

ma­ją­cy cechy drze­wa, bę­dą­cy drze­wem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy drze­wa, bę­dą­cy drze­wem

 (1.2) po­dob­ny do drze­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ḍʒɛˈvʲjastɨ, AS: ḍževʹi ̯asty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n., drzewko n., drzewiarz mos., drzewiarstwo n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

 przym. drzewny, drzewiarski

Wiktionary


drzewica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. żeń­ski demon leśny, za­miesz­ku­ją­cy drze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drze­wi­ca – (Den­dro­cy­gna) ro­dzaj gęsi
  • Drze­wi­ca – herb szla­chec­ki
  • Drze­wi­ca – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca
  • Drze­wi­ca – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Drze­wi­ca
  • Drze­wi­ca – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo
  • Drze­wi­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w Drze­wi­cy, w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Drze­wi­ca – gmina miej­sko-wiej­ska w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim
  • Drze­wi­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie opo­czyń­skim w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim
  • Zamek w Drze­wi­cy

Wikipedia


drzewicki

przy­miot­nik od: Drze­wi­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Drze­wic­ki – pol­ski szlach­cic
  • Adam Drze­wic­ki – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik i poseł na Sejm
  • Jan Drze­wic­ki – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i urzęd­nik
  • Ma­ciej Drze­wic­ki – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i urzęd­nik
  • Krzysz­tof Drze­wic­ki – pol­ski praw­nik

Wikipedia


drzewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Drze­wicz (kaszb. "Drze­wicz", niem. "Dre­witz") – osada leśna ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce.

Osada jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Swor­ne­ga­cie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


drzewiczanin

miesz­ka­niec Drze­wi­cy


SJP.pl


drzewiczanka

miesz­kan­ka Drze­wi­cy


SJP.pl


drzewiczka

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Drze­wicz­ka – rzeka wy­pły­wa­ją­ca z lasów Garbu Giel­niow­skie­go, prawy do­pływ Pi­li­cy.

Prze­pły­wa przez Pe­try­ko­zy, Par­czó­wek, Opocz­no (Zalew Tu­li­pan), Drze­wi­cę (od któ­rej bie­rze nazwę i gdzie znaj­du­je się Je­zio­ro Drze­wiec­kie o po­wierzch­ni 81 ha), Odrzy­wół, gdzie ut­wo­rzo­ny jest czte­ro­hek­ta­ro­wy zalew, i Brze­ski, po czym wpada do Pi­li­cy na wy­so­ko­ści No­we­go Mia­sta nad Pi­li­cą.

Wikipedia


drzewidło

kol­cza­sty krzew z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie tro­pi­kal­nej Ame­ry­ki, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na; pe­i­re­skia, pe­re­skia


SJP.pl

Drze­wi­dło ("Pe­re­skia" Mill.) – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków, spoś­ród któ­rych ty­po­wym jest "Pe­re­skia acu­le­a­ta" Mill. Do ro­dza­ju na­le­żą jedne z naj­star­szych roz­wo­jo­wo i naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nych ga­tun­ków kak­tu­so­wa­tych. Wyksz­tał­ca­ją li­ście asy­mi­la­cyj­ne z pła­ski­mi i mię­si­sty­mi blasz­ka­mi.

Wikipedia


drzewiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Drze­wiec­ki – skrzy­pek, trę­bacz, wach­mistrz za­wo­do­wy, al­to­wio­li­sta, pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • Aloj­zy Drze­wiec­ki – pia­ni­sta
  • Con­rad Drze­wiec­ki – tan­cerz i cho­re­o­graf
  • Filip Drze­wiec­ki – ho­ke­i­sta
  • Fran­ci­szek Drze­wiec­ki – za­kon­nik
  • Jakub Drze­wiec­ki – pia­ni­sta
  • Jan Drze­wiec­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ja­ro­sław Drze­wiec­ki – pia­ni­sta (oj­ciec Sta­ni­sła­wa)
  • Józef Drze­wiec­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Karol Drze­wiec­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Drze­wiec­ki – or­ga­ni­sta i śpie­wak
  • Mi­ro­sław Drze­wiec­ki – po­li­tyk i przed­się­bior­ca

Wikipedia


drzewiej

daw­niej: nieg­dyś, daw­niej; ongi, ongiś


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) przest. wcze­śniej, daw­niej, kie­dyś w przesz­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodź­cie, dzie­ci, dzia­dek wam opo­wie, jak to drze­wiej by­wa­ło.

 (1.1) Tak oto wcho­dzi­my w Góry Pol­skie, w które drze­wiej wdzie­ra­li się pio­ne­rzy i osad­ni­cy, kar­czu­jąc bór, sie­jąc płone zboże[,] i wy­pa­su­jąc bydło.

 (1.1) Drze­wiej było tu ina­czej, ina­czej. Kie­dyś, przed daw­ny­mi laty zie­mie te mio­dem pły­nę­ły i mle­kiem.

 (1.1) Grube, prze­ra­ża­ją­ce mu­rzy­ska mają we fra­mu­gach za­kra­to­wa­ne okna, w po­przek tych­że były drze­wiej belki, do któ­rych przy­wią­zy­wa­no ska­zań­ca.

 (1.1) Drzewiéj tu u nas inaczéj by­wa­ło: / Gdzie dziś do­li­ny, tam je­zio­ro stało, [/ Po „Go­rzec” tylko zbiérała miód pszczo­ła, / A Tatry Dunaj obléwał do­ko­ła.]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛvʲjɛ̇j, AS: ḍževʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawniej, kiedyś, niegdyś, onegdaj, ongi, ongiś

Wiktionary


drzewigowate

ro­dzi­na much, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki pa­so­ży­tu­ją­ce na in­nych owa­dach


SJP.pl


drzewigowaty

o ce­chach drze­wi­go­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


drzewigroszek

ro­śli­na trwa­ła z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl


drzewina

1. małe, skar­la­łe drze­wo;
2. drze­wa, za­ro­śla z drzew


SJP.pl

Drze­wi­na (niem. "Wie­sent­hal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Trąb­ki Wiel­kie.

Przed II wojną świa­to­wą wieś na­le­ża­ła do Wol­ne­go Mia­sta Gdańsk. Do 1947 roku miej­sco­wość no­si­ła nie­miec­ką nazwę "Wie­sent­hal".

Wikipedia


drzewinka

zdrob­nie­nie od: drze­wi­na


SJP.pl


drzewipest

drze­wo wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie tro­pi­kal­nej, któ­re­go owoce są ja­dal­ne


SJP.pl


drzewisz

chrząszcz z ro­dzi­ny kor­ni­ków, szkod­nik sie­wek i sa­dzo­nek drzew igla­stych, z któ­rych ogry­za korę


SJP.pl


drzewiński

naz­wi­sko


SJP.pl


drzewko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od drze­wo

 (1.2) małe drze­wo

 (1.3) kra­ków. cho­in­ka świą­tecz­na

 (1.4) stpol. drzew­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Drzew­ko her­ba­cia­ne jest za­wsze zie­lo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛfkɔ, AS: ḍžefko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n., drzewiarz m., drzewiarstwo n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

 przym. drzewny, drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary


drzewkowaty

po­dob­ny w kształ­cie do drzew­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy drzew­ko, ma­ją­cy po­stać drzew­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadrzewienie n., zadrzewianie n., drzewo, drzewko

 przym. drzewny

 przysł. drzewkowato

Wiktionary


drzewkowy

przy­miot­nik od: drzew­ko


SJP.pl


drzewniak

1. po­tocz­nie: per­fu­my drzew­ne;
2. re­gio­nal­nie: drew­niak


SJP.pl


drzewnica

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny drzew­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Drzew­ni­ca ("Bur­ra­mys") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny drzew­ni­co­wa­tych (Bur­ra­my­i­dae).

Wikipedia


drzewnicowate

o ce­chach drzew­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Drzew­ni­co­wa­te (Bur­ra­my­i­dae) – ro­dzi­na ma­łych ssa­ków na­drzew­nych, tor­ba­czy z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia).

Wikipedia


drzewnicowaty

o ce­chach drzew­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


drzewnictwo

dzie­dzi­na wie­dzy o drew­nie


SJP.pl

Drzew­nict­wo – nauka leśna o tech­no­lo­gii obrób­ki, przet­wa­rza­niu i za­sto­so­wa­niu drew­na jako su­row­ca i ma­te­ria­łu. Drzew­nict­wo bada za­gad­nie­nia kon­ser­wa­cji oraz tech­nicz­no-eko­no­micz­ne, zwią­za­ne z go­spo­dar­czym za­sto­so­wa­niem drew­na.

Kie­run­ki na­u­ko­we skła­da­ją­ce drzew­nict­wa to:

Wikipedia


drzewnik

na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy oprócz ce­lu­lo­zy w zdrew­nia­łych czę­ściach ro­ślin; li­gni­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drzew­nik – inna nazwa li­gni­ny
  • drzew­nik (lub drze­wik) – pol­ska nazwa lę­gniow­ca Plas­mo­pa­ra vi­ti­co­la

Wikipedia


drzewnikowy

przy­miot­nik od: drzew­nik


SJP.pl


drzewność

→ drzew­ny


SJP.pl

Patrz:

drzewny

drzewny

1. bę­dą­cy drze­wem, czę­ścią drze­wa;
2. do­ty­czą­cy prze­ro­bu drew­na;
3. prze­ro­bio­ny, wyt­wo­rzo­ny z drew­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy drze­wa czy drzew

 (1.2) zwią­za­ny z prze­ro­bem drew­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) On także przy­czy­nił się, ażeby wy­ka­zać toż­sa­mość mię­dzy dia­men­tem a wę­glem drzew­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadrzewienie n., zadrzewianie n., drzewiak mzw., drzewo n., drzewko n., drzewina ż., drzewce n.

 przym. drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary


drzewo

1. duża ro­śli­na o zdrew­nia­łej ło­dy­dze w po­sta­ci pnia;
2. ma­te­riał uzy­ska­ny ze ścię­te­go drze­wa (bez kory i ga­łę­zi); drew­no;
3. pot. ma­te­riał opa­ło­wy z drze­wa (ro­śli­ny); drew­no;
4. śro­do­wi­sko­wo, w mu­zy­ce or­kie­stro­wej: in­stru­men­ty dęte drew­nia­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dendr. wie­lo­let­nia ro­śli­na skła­da­ją­ca się z pnia i ko­ro­ny;

 (1.2) mat. graf acy­klicz­ny i spój­ny, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem od­wró­co­ne do góry no­ga­mi drze­wo (1.1);

 (1.3) in­form. struk­tu­ra da­nych re­pre­zen­tu­ją­ca drze­wo (1.2);

 (1.4) pot. środ. zob. drew­no.

 (1.5) środ. in­stru­men­ty dęte drew­nia­ne

 (1.6) zob. drze­wo os­krze­lo­we.

Wiktionary

Drze­wo – wie­lo­let­nia ro­śli­na o zdrew­nia­łym jed­nym pę­dzie głów­nym (pniu) albo zdrew­nia­łych kilku pę­dach głów­nych i ga­łę­ziach two­rzą­cych ko­ro­nę w ja­kim­kol­wiek okre­sie pod­czas roz­wo­ju ro­śli­ny. Do drzew za­li­cza­ją się naj­więk­sze ro­śli­ny lą­do­we. Grupa ta nie jest tak­so­nem – gru­pu­je tylko or­ga­niz­my ro­ślin­ne po­dob­ne mor­fo­lo­gicz­nie i funk­cjo­nal­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek, aby ułat­wić sobie pod­bie­ra­nie miodu, po­czął w ca­łych drze­wach wy­drą­żać sztucz­ne dziu­ple, czyli wy­dzia­ły­wać je, dziać, a stąd drze­wo takie w ję­zy­ku pol­skim naz­wa­no dzie­nią lub drze­wem dzia­nem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛvɔ, AS: ḍževo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drzewiarz m., drzewiarstwo n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

:: zdrobn. drzewko n.

 czas. zadrzewiać ndk., zadrzewić dk.

 przym. drzewny, drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński stróm, gw. Górny Śląsk strom

 (1.2) dendrogram

Wiktionary


drzewodruk

drze­wo­ryt;
1. tech­ni­ka gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na wy­ry­ciu ry­sun­ku w drew­nia­nym kloc­ku, po­kry­ciu farbą i od­bi­ciu na pa­pie­rze;
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl


drzewojad

motyl nocny z ro­dzi­ny tro­ci­nia­rek, szkod­nik drzew li­ścia­stych; tro­ci­niar­ka czer­wi­ca


SJP.pl


drzewoporzec

ga­tu­nek stor­czy­ka; den­dro­bium


SJP.pl


drzeworadek

drze­wo­ra­dek dę­bo­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


drzeworycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od drze­wo­ryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworyt m.

 przym. drzeworytowy

Wiktionary


drzeworyt

drze­wo­druk;
1. tech­ni­ka gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na wy­ry­ciu ry­sun­ku w drew­nia­nym kloc­ku, po­kry­ciu farbą i od­bi­ciu na pa­pie­rze;
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. tech­ni­ka gra­ficz­na druku wy­pu­kłe­go po­słu­gu­ją­ca się drew­nia­ny­mi płyt­ka­mi do wy­ko­ny­wa­nia od­bi­tek;

 (1.2) szt. od­bit­ka uzy­ska­na tech­ni­ką drze­wo­ry­tu (1.1)

Wiktionary

Drze­wo­ryt – tech­ni­ka gra­ficz­na na­le­żą­ca do druku wy­pu­kłe­go.

Do wy­ko­na­nia drze­wo­ry­tu wy­ko­rzy­stu­je się deskę, na którą na­no­si się ry­su­nek, a na­stęp­nie przy po­mo­cy spe­cjal­nych na­rzę­dzi wy­ci­na się tło, które na od­bit­ce bę­dzie białe. Po­zo­sta­wio­ne wy­pu­kłe miej­sca będą dru­ko­wa­ły. Klo­cek po­kry­wa się farbą dru­kar­ską i od­bi­ja na pa­pie­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) ja­poń­ski drze­wo­ryt po­zo­sta­wił rze­czy­wi­ście trwa­łe ślady w twór­czo­ści van Gogha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworytnictwo n., drzeworytnik m., drzeworytniczka ż., drzeworytnia ż., drzeworycik mrz.

 przym. drzeworytowy, drzeworytniczy

Wiktionary


drzeworytnia

pra­cow­nia, w któ­rej wy­ko­nu­je się drze­wo­ry­ty


SJP.pl


drzeworytnictwo

dzie­dzi­na sztu­ki wy­ko­ny­wa­nia drze­wo­ry­tów


SJP.pl


drzeworytniczka

→ drze­wo­ryt­nik


SJP.pl

Patrz:

drzeworytnik

drzeworytnik

ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się drze­wo­ryt­nict­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się drze­wo­ryt­nict­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworyt m., drzeworytnictwo n.

:: fż. drzeworytniczka ż.

 przym. drzeworytniczy, drzeworytowy

 przysł. drzeworytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ksylograf

Wiktionary


drzeworytowy

przy­miot­nik od: drze­wo­ryt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z drze­wo­ry­tem, do­ty­czą­cy drze­wo­ry­tu; wy­ko­na­ny tech­ni­ką drze­wo­ry­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworyt mrz., drzeworytnictwo n., drzeworytnik m., drzeworytniczka ż., drzeworytnia ż., drzeworycik mrz.

 przym. drzeworytniczy

Wiktionary


drzewostan

zbio­ro­wi­sko drzew ros­ną­cych nie­da­le­ko sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. ze­spół drzew ze sobą są­sia­du­ją­cych i od­dzia­łu­ją­cych na sie­bie;

 (1.2) ekol. naj­wyż­sza war­stwa eko­sy­ste­mu le­śne­go

Wiktionary

Drze­wo­stan – ze­spół drzew o zbli­żo­nych ce­chach mor­fo­lo­gicz­nych, ros­ną­cych w bez­poś­red­nim są­siedzt­wie i wza­jem­nie na sie­bie od­dzia­łu­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drze­wo­stan sos­no­wo-brzo­zo­wo-dę­bo­wy jest typem drze­wo­sta­nu mie­sza­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drzewostanowy

Wiktionary


drzewostanowy

przy­miot­nik od: drze­wo­stan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) leśn. zwią­za­ny z drze­wo­sta­nem, do­ty­czą­cy drze­wo­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewostan mrz.

Wiktionary


drzewoszek

ru­sał­ka drze­wo­szek - motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


drzewotocz

ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych (sło­ni­ków)


SJP.pl


drzewowkręt

po­tocz­nie: ro­dzaj śruby do drew­na; drew­now­kręt


SJP.pl


drzewozbiór

w le­śnict­wie: sztucz­ne zbio­ro­wi­sko róż­nych ga­tun­ków drzew


SJP.pl


drzewoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o drze­wach i krze­wach; den­dro­log


SJP.pl


drzewoznawczy

zwią­za­ny z nauką o drze­wach i krze­wach; den­dro­lo­gicz­ny


SJP.pl


drzewoznawstwo

nauka o drze­wach i krze­wach; den­dro­lo­gia


SJP.pl


drzewołaz

ga­tu­nek tro­pi­kal­nej żaby


SJP.pl


drzewołazowate

o ce­chach drze­wo­ła­zo­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl

Drze­wo­ła­zo­wa­te (Den­dro­ba­ti­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu be­zo­go­no­wych za­miesz­ku­ją­cych Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą i Środ­ko­wą. W prze­ci­wień­stwie do więk­szo­ści przed­sta­wi­cie­li Anura pro­wa­dzą dzien­ny tryb życia, a ich skóra przy­bie­ra ja­skra­we barwy. Choć wszyst­kie dzi­kie drze­wo­ła­zo­wa­te wyt­wa­rza­ją tok­sy­ny, po­ziom tok­sycz­no­ści różni się u po­szcze­gól­nych ga­tun­ków, a nawet w przy­pad­ku po­szcze­gól­nych po­pu­la­cji.

Wikipedia


drzewołazowaty

o ce­chach drze­wo­ła­zo­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl


drzewożerek

chrząszcz z ro­dzi­ny kor­ni­ków


SJP.pl


drzewożerny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. odży­wia­ją­cy się drew­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewożerność ż.

Wiktionary


drzeć

1. rwać na ka­wał­ki, np. drzeć list na strzęp­ki; roz­ry­wać, roz­dzie­rać;
2. zdzie­rać, ob­dzie­rać coś z cze­goś, np. drzeć pie­rze;
3. po­tocz­nie: szar­pać, tar­gać, np. drzeć za włosy; tar­mo­sić;
4. po­tocz­nie: ni­szczyć cią­głym uży­wa­niem, np. drzeć buty; zdzie­rać, uży­wać;
5. po­tocz­nie o re­u­ma­tycz­nym bólu: do­ku­czać;
6. drzeć się:
a) być roz­dzie­ra­nym, rwa­nym;
b) być ni­szczo­nym, zu­ży­wa­nym;
c) po­tocz­nie: szar­pać się wza­jem­nie; tar­mo­sić się;
d) po­tocz­nie: mówić, śpie­wać lub pła­kać bar­dzo gło­śno; krzy­czeć, wrze­szczeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­drzeć)

 (1.1) rwać na czę­ści, strzę­py

 (1.2) cią­gnąć nie­o­stroż­nie, tar­gać

 (1.3) zdzie­rać coś z cze­goś

 (1.4) pot. o bó­lach re­u­ma­tycz­nych: do­ku­czać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny drzeć się (dk. po­drzeć się)

 (2.1) rwać się, odry­wać się

 (2.2) ni­szczyć się, zu­ży­wać się

 (2.3) pot. krzy­czeć, wrze­szczeć lub pła­kać gło­śno

 (2.4) pot. szar­pać się naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasio drze pa­pier.

 (1.2) Dokąd drzesz to biur­ko?

 (2.1) Ten ma­te­riał łatwo się drze.

 (2.3) Prze­stań się drzeć!

 (2.3) Zo­bacz, dla­cze­go ten kot się drze tam za oknem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ḍʒɛt͡ɕ, AS: ḍžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obdartus mos., darcie n., dodarcie n., dodzieranie n., naddarcie n., naddzieranie n., nadarcie n., podarcie n., przedarcie n., przedzieranie n., rozdarcie n., rozdzieranie n., udarcie n., udzieranie n., wydarcie n., wydzieranie n., zdarcie n., zdzieranie n., darń ż.

 czas. dodrzeć dk., dodzierać ndk., nadedrzeć dk., naddzierać ndk., nadrzeć dk., podrzeć dk., przedrzeć dk., przedzierać ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., udrzeć dk., udzierać ndk., wydrzeć dk., wydzierać ndk., zedrzeć dk., zdzierać ndk.

 przym. rozdarty

Wiktionary


drzeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. biol. rdzeń (tkan­ka mię­ki­szo­wa, która wy­peł­nia pień lub ło­dy­gę ro­śli­ny)

 (1.2) stpol. istot­na część, udział

Wiktionary

Drzeń – osada po­fol­warcz­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Sła­wo­bo­rze.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.

Wikipedia


drzeńsko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drzeń­sko – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Rze­pin
  • Drzeń­sko – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Drzeń­sko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Drzeń­sko – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Drzeń­sku w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim

Wikipedia


drzikwost

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­e­ni­cu­rus ochru­ros|ref=tak., kop­ciu­szek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk świstek

Wiktionary


drzistać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pu­szczać bąki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. prze­wra­cać się

Wiktionary


drzistula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klachula, klyta, klebetnica, melikot

Wiktionary


drzizga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drzaz­ga

Wiktionary


drzon

lu­do­wa nazwa de­re­nia, krze­wu z ro­dzi­ny de­re­nio­wa­tych


SJP.pl


drzonków

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Drzon­ków (do 1945 Drent­kau) – część mia­sta Zie­lo­na Góra (od 1 stycz­nia 2015 r.) i so­łect­wo, na po­łud­nio­wym zbo­czu Wału Zie­lo­no­gór­skie­go. Do 31 grud­nia 2014 r. sa­mo­dziel­na wieś w gmi­nie Zie­lo­na Góra.

Wikipedia


drzonowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Drzo­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Drzo­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg
  • Drzo­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Drzo­no­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa
  • Drzo­no­wo – gro­ma­da
  • Drzo­no­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Drzo­no­wo Bia­ło­gardz­kie
  • Drzo­no­wo Wa­łec­kie
  • Drzo­nów
  • Je­zio­ro Drzo­now­skie

Wikipedia


drzwi

1. otwór wej­ścio­wy do bu­dyn­ku lub ja­kie­goś wnę­trza, wy­po­sa­żo­ny w ru­cho­me zam­knię­cie, np. prze­cho­dzić przez drzwi;
2. ru­cho­me zam­knię­cie ot­wo­ru wej­ścio­we­go do bu­dyn­ku lub ja­kie­goś wnę­trza, np. klam­ka u drzwi;
3. coś da­ją­ce­go moż­li­wość osią­gnię­cia ja­kie­goś celu, np. drzwi do ka­rie­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ru­cho­me za­kry­cie ot­wo­ru w ścia­nie umoż­li­wia­ją­ce­go przej­ście; sam taki otwór

 (1.2) za­kry­cie na po­do­bień­stwo drzwi (1.1) każ­de­go ot­wo­ru, przez który można wejść lub coś wkła­dać

Wiktionary

Drzwi – ru­cho­ma prze­gro­da (zaz­wy­czaj pio­no­wa), ele­ment za­my­ka­ją­cy otwór w ścia­nie bu­dyn­ku, ścian­ce mebli, ka­ro­se­rii po­ja­zdu wraz z kon­struk­cją nie­zbęd­ną do umo­co­wa­nia tego ele­men­tu.

Drzwi sto­so­wa­ne w bu­dyn­kach za­my­ka­ją ot­wo­ry słu­żą­ce do prze­cho­dze­nia po­mię­dzy po­mie­szcze­nia­mi. Tego ro­dza­ju drzwi wy­stę­pu­ją w wielu od­mia­nach, róż­nią­cych się kształ­tem, kon­struk­cją i spo­so­bem ot­wie­ra­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stare drzwi ot­wie­ra­ją się z gło­śnym pi­skiem.

 (1.2) Znowu nie dom­kną­łeś drzwi od szafy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ḍʒvʲi, AS: ḍžvʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odźwierny m., odźwierze n., odrzwia nmos.

:: zdrobn. drzwiczki nmos.

 przym. drzwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrzwia, wrota, wejście, stpol. dźwirze, reg. śl. dwiyrze, dźwiyrze, gw. Górny Śląsk dźwiyrza

 (1.2) drzwiczki

Wiktionary


drzwiczki

małe drzwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: drzwi

 (1.2) małe drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒvʲit͡ʃʲci, AS: ḍžvʹičʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzwi nmos., odźwierny m., dźwierze nmos.

 przym. drzwiowy, drzwiczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. dwiyrka, dźwiyrka

Wiktionary


drzwiowy

przy­miot­nik od: drzwi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z drzwia­mi, do­ty­czą­cy drzwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzwi nmos., drzwiczki nmos., odrzwia nmos., dźwierze nmos.

Wiktionary


drzycim

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Drzy­cim (niem. "Dretz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim.

Wikipedia


drzycimski

przy­miot­nik od: Drzy­cim


SJP.pl


drzym

ptak z rzędu łaź­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Buc­co­ni­dae|ref=tak.;

Wiktionary


drzymalski

naz­wi­sko


SJP.pl


drzymała

naz­wi­sko, m.in. Zbi­gniew Drzy­ma­ła, pol­ski przed­się­bior­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał Drzy­ma­ła
  • Zbi­gniew Drzy­ma­ła

Wikipedia


drzymy

ptak z rzędu łaź­ców


SJP.pl

Drzy­my (Buc­co­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzię­cio­ło­wych (Pi­ci­for­mes).

Wikipedia


drzyzdać

w gwa­rze ma­zo­wiec­kiej: mieć roz­wol­nie­nie


SJP.pl


drzyzga

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drzaz­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Drzyz­ga
  • Ewa Drzyz­ga
  • Fa­bian Drzyz­ga
  • To­masz Drzyz­ga
  • Woj­ciech Drzyz­ga

Wikipedia


drób

ptact­wo do­mo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zo­o­techn. ptact­wo ho­dow­la­ne (kury, gęsi, in­dy­ki, kacz­ki itp.)

 (1.2) kulin. mięso dro­biu (1.1)

Wiktionary

Drób – zbior­cze okre­śle­nie udo­mo­wio­nych pta­ków ho­do­wa­nych ze wzglę­du na mięso, jaja, pióra, skóry (stru­sia skóra), nawóz. Do dro­biu za­li­cza się mię­dzy in­ny­mi kury, gęsi (wy­wo­dzą­ce się od gęsi gę­ga­wy oraz gęsi gar­bo­no­sych), in­dy­ki, kacz­ki (piż­mo­we oraz kacz­ki wy­wo­dzą­ce się od dzi­kiej kacz­ki krzy­żów­ki), per­li­ce, go­łę­bie, utrzy­my­wa­ne w wa­run­kach fer­mo­wych stru­sie afry­kań­skie, prze­piór­ki ja­poń­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

 (1.2) Nie jadam dro­biu, wolę wie­przo­wi­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drup, AS: drup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiarstwo n., drobiarnia ż., drobiarz mos.

 przym. drobiowy, drobiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. gadzina, gw. Śląsk Cieszyński gowiydź, gw. Górny Śląsk gowiedź

Wiktionary


dróbka

wą­trób­ka, żo­łą­dek, serce, skrzy­deł­ka i szyj­ki ptact­wa do­mo­we­go, uży­wa­ne do przy­go­to­wa­nia ro­so­łu, po­traw­ki, niek­tó­rych węd­lin; po­drób­ki; po­dro­by


SJP.pl


dróżdż

naz­wi­sko


SJP.pl


dróżka

1. wąska, wy­dep­ta­na ścież­ka; dro­ży­na, ście­ży­na;
2. daw­niej:
a) piel­grzym­ka;
b) do­roż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: droga

 (1.2) wąska droga polna, leśna lub ogro­do­wa

 (1.3) daw. rel. piel­grzym­ka

 (1.4) gwara. rel. piel­grzym­ka do Czę­sto­cho­wy

 (1.5) daw. szew w skar­pe­cie lub poń­czo­sze, który idzie z tyłu od góry do pięty

 (1.6) stpol. (póź­niej gwara.) po­dróż, wę­drów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sze­dłem wczo­raj polną dróż­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruʃka, AS: druška

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-7) rzecz. droga ż., drogowiec m., podróżny mos.

 (1.1-7) przym. podróżny, przydrożny

Wiktionary


dróżki

1. wąska, wy­dep­ta­na ścież­ka; dro­ży­na, ście­ży­na;
2. daw­niej:
a) piel­grzym­ka;
b) do­roż­ka


SJP.pl


dróżniczek

→ dróż­nik


SJP.pl

Patrz:

dróżnik

dróżniczka

→ dróż­nik


SJP.pl

Patrz:

dróżnik

dróżnik

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy przej­ścia i prze­ja­zdy ko­le­jo­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dróż­nik – film
  • dróż­nik ob­cho­do­wy – pra­cow­nik kolei
  • dróż­nik prze­ja­zdo­wy – pra­cow­nik kolei
  • pań­stwo dróż­nik – po­ję­cie z te­o­rii pań­stwa

Wikipedia


drąg

długi i gruby kij


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długi i gruby kij

 (1.2) daw. dźwi­gnia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. niez­grab­ny czło­wiek

Wiktionary

Drąg – pry­mi­tyw­na broń drzew­co­wa w po­sta­ci moc­ne­go drew­nia­ne­go kija. Broń uży­wa­na przez pow­stań­ców chłop­skich, oraz pie­cho­tę pow­sta­nia stycz­nio­we­go z po­wo­du braku innej broni.

Pow­stań­ców stycz­nio­wych uz­bro­jo­nych w drągi na­zy­wa­no drą­ga­lie­ra­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ude­rzał go tym drą­giem po ple­cy­e­cach, aż dud­ni­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃ŋk, AS: drõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drągowina ż., drągowe n.

:: zdrobn. drążek mrz.

:: zgrub. drągal mos./mrz.; drąglisko mos.

 przym. drągowaty, drągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kij, pręt, sztaba, tyka, żerdź; gw. Śląsk Cieszyński watral, watrol

Wiktionary


drągal

wy­so­ki lub duży, niez­grab­ny czło­wiek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. duży niez­grab­ny męż­czyz­na

 (1.2) pot. wy­ro­śnię­ty chło­pak

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed drzwia­mi do har­ców­ki stał drą­gal z ple­ca­kiem i gi­ta­rą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drąg m., drągalisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drąg, przest. goj, reg. pozn. gibus, ginol, łągol, reg. śl. hasztabiga

 (1.2) dryblas

Wiktionary


drągowaty

o czło­wie­ku: wy­so­ki, niez­grab­ny, nie­o­krze­sa­ny


SJP.pl


drągowina

1. drze­wo­stan w okre­sie prze­cho­dze­nia ze sta­dium mło­do­cia­ne­go w doj­rza­łe, od­po­wied­ni do wy­ro­bu żer­dzi;
2. drew­no przez­na­czo­ne do wy­ro­bu żer­dzi; żer­dzio­wi­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drą­go­wi­na – Faza roz­wo­ju drze­wo­sta­nu
  • Drą­go­wi­na – wieś w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim
  • Drą­go­wi­na – gro­ma­da

Wikipedia


drągowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Drą­gow­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1018 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 442 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "drąg" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce.

Wikipedia


drągowy

przy­miot­nik od: drąg


SJP.pl


drążarka

obra­biar­ka do drą­że­nia ot­wo­rów i wgłę­bień o zło­żo­nych kształ­tach


SJP.pl

Drą­żar­ka – obra­biar­ka słu­żą­ca do usu­wa­nia ma­te­ria­łu wy­ko­rzy­stu­jąc zja­wi­sko eroz­ji. Me­to­dy ero­zyj­ne są wy­so­ko ener­ge­tycz­ne, przez co są wy­ko­rzy­sty­wa­ne w miej­scach, gdzie obrób­ka skra­wa­niem by­ła­by trud­na lub wręcz nie­moż­li­wa np. wy­ko­na­nie ot­wo­ru o śred­ni­cy 0,05 mm, usu­wa­nie ma­te­ria­łu z wew­nętrz­nych na­roż­ni­ków przed­mio­tu, obrób­ka bar­dzo twar­dych ma­te­ria­łów.

Wikipedia


drążdżewo

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc, nad rzeką Orzyc


SJP.pl

Drąż­dże­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc. Leży nad rzeką Orzyc.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Drąż­dże­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


drążek

1. przy­rząd do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych; rek;
2. nie­wiel­ki, cien­ki pręt drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy; kijek, pa­łecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: drąg

 (1.2) ele­ment kon­struk­cyj­ny o róż­nym przez­na­cze­niu, w for­mie pręta

 (1.3) sport. przy­rząd gim­na­stycz­ny w for­mie pręta na dwóch słup­kach

 (1.4) sport. przy­rząd do ćwi­czeń mu­sku­la­tu­ry w for­mie pręta do pod­cią­ga­nia się

 (1.5) cho­re­ogr. po­ręcz do ćwi­czeń ba­le­to­wych, zwy­kle przy ścia­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drą­żek ba­le­to­wy
  • drą­żek gim­na­stycz­ny
  • drą­żek ka­li­ste­nicz­ny
  • drą­żek pogo
  • drą­żek po­przecz­ny
    • drą­żek Pan­har­da
  • drą­żek skręt­ny
  • drą­żek ste­ro­wy
  • drą­żek ste­ru­ją­cy (dżoj­stik)
  • Drą­żek – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Cze­sław Drą­żek – je­zu­i­ta
  • drąg

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jeśli chcesz pro­wa­dzić sa­mo­chód, mu­sisz na­u­czyć się uży­wać drą­żek zmia­ny bie­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔ̃w̃ʒɛk, AS: drõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drąg m.

 przym. drągowy, drążkowy

 czas. drążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rek

 (1.5) barre

Wiktionary


drążel

motyl z ro­dzi­ny mo­low­ców, szkod­nik ja­bło­ni


SJP.pl


drążenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drą­żyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: drõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drążyć

Wiktionary


drążkarka

obra­biar­ka do wy­ro­bu drąż­ków o prze­kro­ju kwa­dra­to­wym


SJP.pl


drążkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


drążkowaty

po­dob­ny do drąż­ka


SJP.pl


drążkować

daw­niej: sprzę­gać psy my­śliw­skie drąż­kiem, czyli ka­wał­kiem drew­na z dwie­ma obro­ża­mi na koń­cach


SJP.pl


drążkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


drążkowy

przy­miot­nik od: drą­żek


SJP.pl


drążnia

drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych; ce­kro­pia; ce­krop­ka


SJP.pl


drążnica

motyl


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drąż­ni­ca – ro­śli­na z ro­dzi­ny ba­gni­co­wa­tych
  • Drąż­ni­ca – potok, do­pływ Ka­cza­wy

Wikipedia


drążony

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny pe­stek

Wiktionary


drążyk

naz­wi­sko


SJP.pl


drążyn

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych, któ­re­go larwy drążą ko­rze­nie lub ło­dy­gi ro­ślin


SJP.pl


drążyć

1. robić wgłę­bie­nie, wy­dłu­by­wać, wier­cić; wy­do­by­wać jakąś ma­te­rię przy po­mo­cy cze­goś; wy­ko­py­wać;
2. wy­do­by­wać pest­ki z owo­ców ta­kich jak wi­śnie; dry­lo­wać;
3. prze­no­śnie:
a) do­ku­czać, nękać;
b) do­cie­kać;
c) do­ku­czać, gnę­bić;
d) prze­ni­kać, za­kłó­cać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić wgłę­bie­nie lub otwór

 (1.2) usu­wać pest­ki z owo­ców

 (1.3) przen. upar­cie wni­kać w sedno spra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to kanał dłu­go­ści pół ki­lo­me­tra, który okręż­ną drogą cią­gnął się w skale wa­pien­nej do za­chod­niej czę­ści mia­sta. Za­sta­na­wia­no się, dla­cze­go mimo poś­pie­chu ro­bot­ni­cy nie drą­ży­li w pro­stej linii, oszczę­dza­jąc w ten spo­sób przesz­ło dwie­ście me­trów znoj­ne­go wy­sił­ku.

 (1.3) Na jakie cele cha­ry­ta­tyw­ne? – drą­ży­łem. – Na dzie­ci. – Skąd pani wie? – Dzia­łam w TPD. – Aha…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: drõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drążek m., drążenie n.

 czas. wydrążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłubać, wiercić

 (1.2) drylować

 (1.3) dociekać

Wiktionary


dręcz

1. za­da­wać cier­pie­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne oso­bie lub zwie­rzę­ciu; pa­stwić się, ka­to­wać, cie­mię­żyć;
2. drę­czyć się:
a) gryźć się czymś; mart­wić się, gnę­bić się;
b) drę­czyć sie­bie wza­jem­nie


SJP.pl


dręczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drę­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: drẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dręczyć ndk., zadręczać ndk., zadręczyć dk.

 rzecz. dręczyciel m., dręczycielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szykanowanie, gnębienie

Wiktionary


dręczyciel

ktoś, kto drę­czy kogoś, prze­śla­du­je; prze­śla­dow­ca; gnę­bi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która kogoś drę­czy, za­mę­cza, znęca się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mał­żeń­stwie jedna ze stron prze­waż­nie do­mi­nu­je drugą, sta­jąc się jej bez­kar­nym drę­czy­cie­lem, fi­zycz­nym i mo­ral­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛ̃n͇ˈt͡ʃɨt͡ɕɛl, AS: drẽṇčyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczenie n., udręka ż., udręczenie n., zadręczenie n.

:: fż. dręczycielka ż.

 czas. dręczyć ndk., udręczyć dk., zadręczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnębiciel, ciemiężca, ciemiężyciel

Wiktionary


dręczycielka

ko­bie­ta za­da­ją­ca komuś cier­pie­nia fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która kogoś drę­czy, za­mę­cza, znęca się nad nim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɛ̃n͇t͡ʃɨˈt͡ɕɛlka, AS: drẽṇčyćelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczenie n., udręczenie n., udręczanie n., zadręczenie n., zadręczanie n.

:: fm. dręczyciel m.

 czas. dręczyć ndk., udręczyć dk., udręczać ndk., zadręczyć dk., zadręczać ndk.

Wiktionary


dręczyć

1. za­da­wać cier­pie­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne oso­bie lub zwie­rzę­ciu; pa­stwić się, ka­to­wać, cie­mię­żyć;
2. drę­czyć się:
a) gryźć się czymś; mart­wić się, gnę­bić się;
b) drę­czyć sie­bie wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mę­czyć, nękać; spra­wiać komuś dy­skom­fort, ból fi­zycz­ny lub psy­chicz­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny drę­czyć się

 (2.1) mę­czyć sie­bie naw­za­jem

 (2.2) mart­wić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cała spra­wa jęła coraz bar­dziej drę­czyć mój umysł, roz­pa­lać wy­o­braź­nię.

 (1.1) Czemu, jak Bóg, mnie drę­czy­cie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: drẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadręczać

 rzecz. zadręczenie n., zadręczanie n., dręcz m., dręczenie n., dręczycielka ż., dręczyciel m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trapić, zamęczać, gnębić, torturować, molestować, prześladować

Wiktionary


dręczący

1. za­da­wać cier­pie­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne oso­bie lub zwie­rzę­ciu; pa­stwić się, ka­to­wać, cie­mię­żyć;
2. drę­czyć się:
a) gryźć się czymś; mart­wić się, gnę­bić się;
b) drę­czyć sie­bie wza­jem­nie


SJP.pl

Patrz:

dręczyć

dręstwo

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl


drętki

przy­miot­nik

 (1.1) reg. pozn. kwa­śny, cierp­ki

Wiktionary


drętwa

ryba mor­ska wyt­wa­rza­ją­ca na­pię­cie elek­trycz­ne


SJP.pl


drętwiak

po­tocz­nie: osoba dręt­wa, po­waż­na, nudna, nie­ży­wio­ło­wa; dręt­wus


SJP.pl


drętwica

1. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się znacz­nym za­ha­mo­wa­niem ru­cho­wym i ogra­ni­cze­niem re­ak­cji na bodź­ce zew­nętrz­ne; osłu­pie­nie, stu­por;
2. dręt­wi­ca karku, objaw za­pa­le­nia opon móz­go­wych


SJP.pl


drętwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dręt­wo


SJP.pl


drętwiejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dręt­wy; bar­dziej dręt­wy


SJP.pl


drętwieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) tra­cić czu­cie; tra­cić zdol­ność po­ru­sza­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drętwienie n., odrętwienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cierpnąć, martwieć, sztywnieć

Wiktionary


drętwik

pła­ska ryba mor­ska


SJP.pl


drętwota

1. brak czu­cia; skost­nie­nie, ścierp­nię­cie, odręt­wie­nie;
2. prze­no­śnie: obo­jęt­ność, nie­czu­łość;
3. prze­no­śnie: brak na­tu­ral­no­ści; sztyw­ność;
4. prze­no­śnie: sztam­pa, ru­ty­na


SJP.pl


drętwość

→ dręt­wy


SJP.pl

Patrz:

drętwy

drętwus

po­tocz­nie: osoba dręt­wa, po­waż­na, nudna, nie­ży­wio­ło­wa; dręt­wiak


SJP.pl


drętwy

1. po­zba­wio­ny czu­cia; bez­wład­ny, sztyw­ny;
2. po­zba­wio­ny ży­wszych re­ak­cji, otę­pia­ły; nudny, mo­no­ton­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bez czu­cia

 (1.2) bez emo­cji, pełen nudy, mało dy­na­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. drętwo

 rzecz. odrętwienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztywny, odrętwiały, ścierpły, zdrętwiały

 (1.2) sztywny, nudny

Wiktionary


drężek

naz­wi­sko


SJP.pl

Drę­żek – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie My­szy­niec.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej w My­szyń­cu.

Drę­żek - nazwa od Olen­drów, któ­rzy wieś za­ło­ży­li, od ich naz­wi­ska Drenz.

Wikipedia


drżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|drżeć.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • drże­nie gło­so­we
  • drże­nie sa­mo­ist­ne
  • drże­nie spo­czyn­ko­we
  • drże­nie za­mia­ro­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy czy­ta­ła prze­mó­wie­nie, nie mogła opa­no­wać ner­wo­we­go drże­nia rąk i głosu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʒɛ̃ɲɛ, AS: držẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drżeć

 rzecz. drgnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drganie

Wiktionary


drżenny

ma­ja­cze­nie drżen­ne - psy­cho­za u al­ko­ho­li­ków, ob­ja­wia­ją­ca się drże­niem mię­śni oraz oma­ma­mi; de­li­rium tre­mens, biała go­rącz­ka, ma­ja­cze­nie al­ko­ho­lo­we


SJP.pl


drżeć

1. trząść się, drgać;
2. świe­cić świa­tłem nie­rów­nym lub prze­ry­wa­nym; mi­go­tać;
3. bać się bar­dzo, lękać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) trząść się, drgać, dy­go­tać

 (1.2) być prze­stra­szo­nym, bać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały drżał ze stra­chu.

 (1.2) Doyle Lon­ne­gan jest groź­nym gang­ste­rem, przed któ­rym drży całe Il­li­no­is.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drʒɛt͡ɕ, AS: držeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drgnięcie n., drżenie n., drżączka ż.

 czas. zadrżeć

Wiktionary


drżąco

1. trzę­sąc się, drga­jąc;
2. bojąc się;
3. brzmiąc nie­rów­no, za­ła­mu­jąc się;
4. mi­go­cząc


SJP.pl


drżący

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: drżeć

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się drże­niem, nie­sta­bil­no­ścią lub wy­wo­łu­ją­cy takie wra­że­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drżenie n.

 czas. drżeć ndk., zadrżeć dk.

 przysł. drżąco

Wiktionary


drżączka

1. dre­szcze;
2. ro­śli­na z ga­tun­ku traw o kło­sach drżą­cych na wie­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Briza|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych o ser­co­wa­tych kło­sach, drżą­cych przy najl­żej­szym pod­mu­chu wia­tru;

 (1.2) pot. drże­nie, dre­szcze

Wiktionary

Drżącz­ka ("Briza" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Liczy około 20 ga­tun­ków traw wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce dziko ro­śnie drżącz­ka śred­nia ("Briza media"), drżącz­ka więk­sza ("Briza ma­xi­ma") jest upra­wia­na, a drżącz­ka mniej­sza ("Briza minor") no­to­wa­na jest jako przej­ścio­wo dzi­cze­ją­ca (efe­me­ro­fit).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta de­li­kat­na ło­dyż­ka z mnó­stwem trój­kąt­nych i w prze­dziw­ne fugi wyrż­nię­tych wi­sia­de­łek u szczy­tu to drżącz­ka, która ręką ludz­ką po­ru­szo­na wy­da­je się żywą, trwoż­li­wą isto­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drżeć

Wiktionary


drżączkowaty

tu­rzy­ca drżącz­ko­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych o dłu­gich ło­dy­gach i wą­skich li­ściach, ros­ną­ca dziko w całej Eu­ro­pie; mor­ska traw­ka; wald­har


SJP.pl


ds

skrót od: Dom Stu­den­ta


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Dom Stu­den­ta, pot. aka­de­mik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrót: do spraw, np. Mi­ni­ster­stwo ds. Edu­ka­cji.
  • Ds – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka darmsz­tad­tu
  • Ds – oz­na­cze­nie re­per­to­rium z dzia­łal­no­ści kar­nej pro­ku­ra­tu­ry. Sto­so­wa­ne jest w sy­gna­tu­rach akt pro­ku­ra­tu­ry.
  • Dom Stu­denc­ki
  • En­chi­ri­dion sym­bo­lo­rum – zbiór orze­czeń ko­ściel­nych au­tor­stwa H. Den­zin­ge­ra i A. Schönmetzera – tzw. Den­zin­ger (DS) w Ka­te­chiz­mie Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go
  • DS Au­to­mo­bi­les – marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych na­le­żą­ca do kon­cer­nu Gro­u­pe PSA
  • Citroën DS – sa­mo­chód oso­bo­wy
  • Nin­ten­do DS – prze­no­śna kon­so­la do gier
  • DirectShow – tech­no­lo­gia pro­gra­mi­stycz­na
  • Dun­ge­on Siege – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Dual SIM – funk­cja w te­le­fo­nach ko­mór­ko­wych
  • Ze­spół Downa (ang. Down syn­dro­me) – cho­ro­ba ge­ne­tycz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɛ‿ˈːs, AS: d•‿es

Wiktionary


ds.

skrót od: do spraw


SJP.pl

skrót

 (1.1) = do spraw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce przez pe­wien czas dzia­łał Peł­no­moc­nik Rządu ds. Rów­ne­go Sta­tu­su Ko­biet i Męż­czyzn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ‿ˈspraf, AS: do‿spraf

Wiktionary


dse

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = wojsk. polit. De­mo­kra­tycz­na Armia Gre­cji

Wiktionary


dsl

ang. Di­gi­tal Subs­cri­ber Line, tech­no­lo­gia sze­ro­ko­pas­mo­we­go do­stę­pu do in­ter­ne­tu


SJP.pl


dst

[skrót czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: de-es-te] do­sta­tecz­ny, do­sta­tecz­ne (ocena szkol­na); dst. (skrót może być za­koń­czo­ny krop­ką - zgod­nie z re­gu­łą, lub nie - zgod­nie ze zwy­cza­jem); dost.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • DST – Di­rec­tion de la Sur­ve­il­lan­ce du Ter­ri­to­i­re, była fran­cu­ska agen­cja kontr­wy­wia­du
  • DST – Da­y­light Sa­ving Time, skrót uży­wa­ny do oz­na­cze­nia czasu let­nie­go
  • DST – test ha­mo­wa­nia dek­sa­me­ta­zo­nem

Wikipedia


dst.

[skrót czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: de-es-te] do­sta­tecz­ny, do­sta­tecz­ne (ocena szkol­na); dst (skrót może być za­koń­czo­ny krop­ką - zgod­nie z re­gu­łą, lub nie - zgod­nie ze zwy­cza­jem); dost.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. do­sta­tecz­ny (ocena szkol­na)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 3, dost.

Wiktionary


dsz

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (1.1) = De­le­ga­tu­ra Sił Zbroj­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­wód­cy ob­sza­rów DSZ zo­sta­li pre­ze­sa­mi ob­sza­rów WiN.

Wiktionary


dt

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = tu­ryst. Dom Tu­ry­sty

Wiktionary

De­cy­to­na [dt] – jed­nost­ka miary sto­so­wa­na w rol­nict­wie. Za­stą­pi­ła sto­so­wa­ną wcze­śniej jed­nost­kę miary w po­sta­ci kwin­ta­la.

1 de­cy­to­na [dt] = 0,1 tony [t] = 1 kwin­tal = 100 kg

Miara ta po­da­wa­na jest prze­de wszyst­kim przy obli­cza­niu pło­dów rol­nych.

Wikipedia


dtp

przy­go­to­wy­wa­nie pu­bli­ka­cji za po­mo­cą kom­pu­te­ra; desk­top pu­blis­hing


SJP.pl

DTP ( desk­top pu­blis­hing – kom­pu­te­ro­wy skład tek­stu) – ter­min oz­na­cza­ją­cy pier­wot­nie ogół czyn­no­ści zwią­za­nych z przy­go­to­wa­niem na kom­pu­te­rze ma­te­ria­łów, które będą póź­niej po­wie­lo­ne me­to­da­mi po­li­gra­ficz­ny­mi. Kró­cej mó­wiąc, ter­min ten oz­na­cza "kom­pu­te­ro­we przy­go­to­wa­nie pu­bli­ka­cji do druku".

Wikipedia


dtp-owiec

śro­do­wi­sko­wo: osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wy­wa­niem pu­bli­ka­cji za po­mo­cą kom­pu­te­ra; de­te­po­wiec


SJP.pl


dts

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Di­gi­tal The­a­tre Sy­stem
  • Data Trans­for­ma­tion Ser­vi­ces
  • stent pod­wój­nej te­ra­pii ()

Wikipedia


dtv

[czy­taj: de-te-FAŁ] skrót od: Dzien­nik Te­le­wi­zyj­ny - pro­gram in­for­ma­cyj­ny te­le­wiz­ji pol­skiej w cza­sach PRL


SJP.pl

Zo­bacz też: Dzien­nik Te­le­wi­zyj­ny (DTV) – głów­ny ser­wis in­for­ma­cyj­ny TVP w cza­sach PRL, po­przed­nik Wia­do­mo­ści.

DTV – ogól­na nazwa emi­sji sy­gna­łu te­le­wi­zyj­ne­go za po­mo­cą tech­ni­ki cy­fro­wej. Obec­nie ist­nie­ją trzy głów­ne stan­dar­dy: eu­ro­pej­ski DVB, ame­ry­kań­ski ATSC i ja­poń­ski ISDB.

Wikipedia


dtwo

skrót od: do­wództ­wo; d-dztwo, dow.


SJP.pl


dtś

Dro­go­wa Trasa Śred­ni­co­wa


SJP.pl


du-du

1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos wy­do­by­wa­ny z in­stru­men­tu;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos upad­ku cze­goś cięż­kie­go; łubu-du


SJP.pl


dual

1. forma gra­ma­tycz­na od­no­szą­ca się do dwóch przed­mio­tów two­rzą­cych na­tu­ral­ne pary (oczy, uszy itp.); du­a­lis
2. pod­wój­ny ruch ma­tu­ją­cy w sza­chach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dual sla­lom (nar­ciar­stwo) – w nar­ciar­stwie
  • Dual sla­lom (ko­lar­stwo gór­skie) – w ko­lar­stwie gór­skim

Wikipedia


duala

typ ro­we­ru cros­so­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duala – mia­sto w Ka­me­ru­nie,
  • Duala – ple­mię afry­kań­skie, za­miesz­ku­ją­ce Ka­me­run,
  • duala – język z ro­dzi­ny bantu.

Wikipedia


dualis

forma gra­ma­tycz­na od­no­szą­ca się do dwóch przed­mio­tów two­rzą­cych na­tu­ral­ne pary (oczy, uszy itp.); dual


SJP.pl


dualista

zwo­len­nik fi­lo­zo­ficz­nej kon­cep­cji du­a­liz­mu, uz­na­ją­cy wspó­łist­nie­nie dwóch pier­wot­nych bytów, prze­ciw­staw­nych i uzu­peł­nia­ją­cych się, np. ma­te­rii i ducha


SJP.pl


dualistka

→ du­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

dualista

dualistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób du­a­li­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dualizm m.

 przym. dualistyczny

Wiktionary


dualistyczny

1. ma­ją­cy dwa aspek­ty; dwo­i­sty
2. do­ty­czą­cy du­a­liz­mu (po­glą­du fi­lo­zo­ficz­ne­go)
3. w po­li­ty­ce: do­ty­czą­cy wspó­łist­nie­nia dwóch państw lub dwóch or­ga­nów ad­mi­ni­stra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dwo­i­sty, o dwóch aspek­tach

 (1.2) do­ty­czą­cy du­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dualizm m.

 przysł. dualistycznie

Wiktionary


dualizacja

dzie­le­nie cze­goś na dwie czę­ści, ka­te­go­rie, grupy itp.; dy­cho­to­mi­za­cja


SJP.pl


dualizm

1. jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie dwóch od­mien­nych zja­wisk, zasad, pier­wiast­ków; dwo­i­stość;
2. kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na za­kła­da­ją­ca wspó­łist­nie­nie dwóch pier­wot­nych bytów, prze­ciw­staw­nych i uzu­peł­nia­ją­cych się, np. ma­te­rii i ducha;
3. unia dwóch państw dzia­ła­ją­cych rów­no­rzęd­nie w ra­mach jed­ne­go or­ga­niz­mu pań­stwo­we­go; ustrój du­a­li­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dwo­i­stość, ist­nie­nie obok sie­bie dwóch od­dziel­nych nur­tów, zja­wisk itd.

 (1.2) filoz. nurt w fi­lo­zo­fii uz­na­ją­cy za po­sta­wę bytu dwie odręb­ne sub­stan­cje

 (1.3) polit. ustrój po­li­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na złą­cze­niu się dwóch państw na za­sa­dzie cał­ko­wi­tej rów­no­rzęd­no­ści (np. Au­stro-Węgry)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • du­a­lizm (fi­lo­zo­fia umy­słu)
  • du­a­lizm (re­li­gia)
  • du­a­lizm an­tro­po­lo­gicz­ny – sta­no­wi­sko w fi­lo­zo­fii czło­wie­ka
  • du­a­lizm on­to­lo­gicz­ny – sta­no­wi­sko w fi­lo­zo­fii bytu
  • du­a­lizm kor­pu­sku­lar­no-fa­lo­wy
  • du­a­lizm go­spo­dar­czy
  • du­a­lizm wła­dzy – po­dział jed­ne­go z ele­men­tów władz pań­stwo­wych na dwie, względ­nie nie­za­leż­ne in­sty­tu­cje; w Pol­sce ist­nie­je du­a­lizm wszyst­kich trzech władz pań­stwo­wych (wła­dza usta­wo­daw­cza: Sejm – Sena...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­i­nin­ger uz­na­je da­le­ko po­su­nię­ty du­a­lizm ko­bie­ty i męż­czyz­ny, któ­rzy re­pre­zen­tu­ją tak samo jak u Ko­kosch­ki dwie krań­co­wo różne formy bytu.

 (1.2) […] w upo­rząd­ko­wa­niu ma­te­ria­łu wy­raź­nie zaz­na­cza się wpływ tak po­pu­lar­ne­go po­dów­czas ne­o­pla­to­niz­mu, ak­cen­tu­ją­ce­go du­a­lizm tego, co cie­les­ne i du­cho­we, ziem­skie i nie­biań­skie (…).

 (1.3) Szuj­ski ro­zu­miał, że du­a­lizm au­stro-wę­gier­ski ma trwa­ły cha­rak­ter i na nie­da­ją­cy się prze­wi­dzieć okres, sta­no­wić bę­dzie fun­da­ment mo­nar­chii au­stro-wę­gier­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dualista m., dualistka ż.

 przym. dualistyczny

 przysł. dualistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwoistość

 (1.3) ustrój dualistyczny

Wiktionary


dualność

za­sa­da du­al­no­ści (za­sa­da dwo­i­sto­ści) - jedno z praw ge­o­me­trii rzu­to­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • du­a­lizm kor­pu­sku­lar­no-fa­lo­wy
  • za­sa­da du­al­no­ści – prawo ge­o­me­trii rzu­to­wej
  • za­sa­da du­al­no­ści w te­o­rii ka­te­go­rii
  • graf du­al­ny

Wikipedia


dualny

ma­ją­cy pod­wój­ną na­tu­rę


SJP.pl


dualowy

→ dual


SJP.pl

Patrz:

dual

dualski

przy­miot­nik od: Duala (mia­sto w Ka­me­ru­nie)


SJP.pl


duant

jedna z dwóch elek­trod cy­klo­tro­nu


SJP.pl


duathlon

[czy­taj: du­at­lon] za­wo­dy spor­to­we skła­da­ją­ce się z dwóch kon­ku­ren­cji (np. bieg i ko­lar­stwo); du­at­lon, dwu­bój


SJP.pl

Du­ath­lon, du­at­lon (gr. dwu"bój") – dy­scy­pli­na spor­to­wa bę­dą­ca jedną z od­mian triath­lo­nu. Za­wod­ni­cy ko­lej­no: bie­gną, jadą ro­we­rem i znowu bie­gną.

Wikipedia


duatlon

za­wo­dy spor­to­we skła­da­ją­ce się z dwóch kon­ku­ren­cji (np. bieg i ko­lar­stwo); du­ath­lon, dwu­bój


SJP.pl


dub

[czy­taj: dab] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej, który wy­rósł z reg­gae pod ko­niec lat 60. i na po­cząt­ku lat 70.


SJP.pl

Dub – tech­ni­ka przet­wa­rza­nia na­grań mu­zycz­nych (głów­nie z ga­tun­ku reg­gae), ek­spo­nu­ją­ca zwła­szcza sek­cję ryt­micz­ną (bębny, bas), pow­sta­ła na Ja­maj­ce w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX w. Obej­mu­je za­rów­no przet­wa­rza­nie mu­zy­ki na żywo (przez re­a­li­za­to­rów dźwię­ku, tzw.

Wikipedia


dubaj

mia­sto i emi­rat w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jeden z sied­miu emi­ra­tów two­rzą­cych Zjed­no­czo­ne Emi­ra­ty Arab­skie;

 (1.2) geogr. sto­li­ca Du­ba­ju (1.1);

Wiktionary

Dubaj (arab. دبي, "trl. Du­ba­yy, trb. Du­bajj") – naj­więk­sze i naj­bar­dziej za­lud­nio­ne mia­sto w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich. Sto­li­ca emi­ra­tu Dubaj. Jest po­ło­żo­ny na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Za­to­ki Per­skiej. W 2025 li­czył ok. 4 mln miesz­kań­ców z czego 92% sta­no­wi­li imi­gran­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wa­ka­cje je­dzie­my do Du­ba­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdubaj, AS: dubai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubajczyk m., dubajczyk m., Dubajka ż., dubajka ż.

 przym. dubajski

Wiktionary


dubajczyk

miesz­ka­niec Du­ba­ju (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Du­ba­ju; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jed­nak, cho­ciaż du­baj­czy­cy mówią, że im na naf­cie nie za­le­ży i da­li­by sobie radę bez niej, to kiedy się je­dzie wzdłuż brze­gu Za­to­ki z Abu Zabi, przez Dubaj, do szej­ka­na­tu Szar­dża, Adż­ma­nu i dalej: do Umm al-Kaj­wajn i Ras al-Chaj­ma – można do­kład­nie obli­czyć w ja­kiej ko­lej­no­ści nafta wy­trys­nę­ła z ziemi – i gdzie jej w ogóle nie ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubaj mrz., Dubajczyk mos., Dubajka ż.

:: fż. dubajka ż.

 przym. dubajski

Wiktionary


dubajka

miesz­kan­ka Du­ba­ju (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Du­ba­ju; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubaj mrz., Dubajczyk mos., Dubajka ż.

:: fm. dubajczyk mos.

 przym. dubajski

Wiktionary


dubajski

przy­miot­nik od: Dubaj (emi­rat i mia­sto w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Du­ba­jem, do­ty­czą­cy Du­ba­ju, po­cho­dzą­cy z Du­ba­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubajka ż., dubajczyk mos., Dubaj mrz., Dubajczyk mos., Dubajka ż.

Wiktionary


dubaniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dubas

sta­ro­pol­ski sta­tek rzecz­ny do prze­wo­że­nia to­wa­rów; tum­bas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. żegl. ro­dzaj dużej, pła­sko­den­nej łodzi fli­sac­kiej z pnia dę­bo­we­go uży­wa­nej w Pol­sce od XVI do XIX wieku głów­nie do spła­wia­nia zboża, pro­duk­tów le­śnych czy rud me­ta­li w dół rzek, po­sia­da­ją­cy osiem wio­seł i po­je­dyn­czy maszt z ża­glem, który wy­ko­rzy­sty­wa­no w dro­dze po­wrot­nej pod prąd

Wiktionary

Dubas – w XVI- XIX wieku był to fli­sac­ki sta­tek rzecz­ny, uży­wa­ny do spła­wu zbóż, rza­dziej ar­ty­ku­łów le­śnych lub rud me­ta­li. Był po­ru­sza­ny za po­mo­cą ośmiu wio­seł pod­czas spły­wu z prą­dem rzeki, zaś w dro­dze po­wrot­nej rów­nież żagla pod­no­szo­ne­go na po­je­dyn­czym masz­cie.

Wikipedia


dubbing

[czy­taj: da­bing] za­stą­pie­nie ję­zy­ka ory­gi­nal­ne­go filmu przez inny język


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. dia­lo­gi prze­tłu­ma­czo­ne z ob­ce­go ję­zy­ka, przy­go­to­wa­ne w post­pro­duk­cji i za­stę­pu­ją­ce ory­gi­nal­ną ścież­kę dia­lo­go­wą w fil­mie, se­ria­lu lub grze kom­pu­te­ro­wej;

Wiktionary

Dub­bing – sto­so­wa­ny w post­pro­duk­cji fil­mów, se­ria­li czy gier kom­pu­te­ro­wych pro­ces pod­kła­da­nia gło­sów do już na­gra­ne­go ma­te­ria­łu. Sta­no­wi jedną z trzech – obok na­pi­sów i lek­to­ra – form opra­co­wań za­gra­nicz­nych fil­mów na inne ję­zy­ki.

W przy­pad­ku ory­gi­nal­nej wer­sji ję­zy­ko­wej dub­bing oz­na­cza zmik­so­wa­nie do­dat­ko­wych na­grań z ory­gi­nal­nym dźwię­kiem pow­sta­łym pod­czas pro­duk­cji, w wy­ni­ku czego pow­sta­je kom­plet­na ścież­ka dźwię­ko­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dub­bing do tego filmu zy­skał apro­ba­tę kry­ty­ków.

 (1.1) Ten film jest z dub­bin­giem czy z na­pi­sa­mi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdabʲĩŋk, AS: dabʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubbingowanie n., zdubbingowanie n.

 czas. dubbingować ndk., zdubbingować dk.

 przym. dubbingowy, dubbingowany

Wiktionary


dubbingowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dub­bin­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dubbingować ndk.

 rzecz. dubbing mrz.

Wiktionary


dubbingowany

[czy­taj: da­bin­go­wa­ny] taki, w któ­rym za­sto­so­wa­no dub­bing


SJP.pl


dubbingować

[czy­taj: da­bin­go­wać] za­stę­po­wać w fil­mie ory­gi­nal­ny język innym; pod­kła­dać głos pod taki film


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdub­bin­go­wać)

 (1.1) telew. film. pod­kła­dać głos do filmu tłu­ma­czo­ne­go z in­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ścież­kę dźwię­ko­wą zna­ko­mi­tej więk­szo­ści kre­skó­wek, obo­wiąz­ko­wo dub­bin­go­wa­nych, wy­peł­nia­ją wrza­ski i ło­mo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdabʲĩŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: dabʹĩŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubbingowanie n., dubbing

Wiktionary


dubbingowiec

[czy­taj: da­bin­go­wiec] aktor dub­bin­go­wy


SJP.pl


dubbingowy

[czy­taj: da­bin­go­wy] przy­miot­nik od: dub­bing, np. aktor dub­bin­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) film. zwią­za­ny z dub­bin­gem, do­ty­czą­cy dub­bin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubbing mrz.

Wiktionary


dubczek

naz­wi­sko, m.in. Alek­san­der Dub­czek (1921-1992) po­li­tyk


SJP.pl


dubczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


dubel

1. w bry­dżu po­sia­da­nie w danym ko­lo­rze do­kład­nie dwóch kart; du­ble­ton;
2. kopia, drugi eg­zem­plarz;
3. pow­tó­rze­nie tego sa­me­go uję­cia fil­mo­we­go pod­czas krę­ce­nia filmu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. pow­tó­rze­nie uję­cia fil­mo­we­go

 (1.2) iden­tycz­ny eg­zem­plarz przed­mio­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dubel – w ter­mi­no­lo­gii bry­dżo­wej, ina­czej du­ble­ton – po­sia­da­nie w jed­nym ko­lo­rze dwóch kart
  • dubel – pow­tó­rze­nie uję­cia pod­czas pro­duk­cji filmu
  • Dubel – film do­ku­men­tal­ny z 2009 roku
  • dubel – za­gra­nie w sno­o­ke­rze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fil­mow­cy za­bez­pie­cza­ją się, ro­biąc kilka dubli każ­de­go uję­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dubeltowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dublet

Wiktionary


dubelt

ptak łowny z ro­dzi­ny sie­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gal­li­na­go media|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdubɛlt, AS: dubelt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubeltówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. bekas dubelt, bekas funtowy

Wiktionary


dubeltak

pół­fa­bry­kat pow­sta­ły przy wy­ro­bie pod­kła­dów ko­le­jo­wych z kłód, w po­sta­ci belki o sze­ro­ko­ści rów­nej sze­ro­ko­ści pod­kła­du, a gru­bo­ści rów­nej pod­wo­jo­nej wy­so­ko­ści pod­kła­du


SJP.pl


dubeltowy

1. pod­wój­ny;
2. prze­kra­cza­ją­cy zwy­kłą miarę pod ja­kimś wzglę­dem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. pod­wój­ny

 (1.2) o na­po­ju, zaz­wy­czaj kawie lub al­ko­ho­lu: bę­dą­cy dwa razy moc­niej­szy, ma­ją­cy dwa razy więk­sze dzia­ła­nie

 (1.3) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. daw. po­ma­rań­czo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy lśnią­cym mo­sięż­nym barze sie­dział Fra­nek, pijąc du­bel­to­we ty­skie i ga­wę­dząc z mło­dym re­cep­cjo­ni­stą, za­stę­pu­ją­cym bar­ma­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubel m., dubeltówka ż., dubler m., dublerka ż., dublowanie n., zdublowanie n.

 czas. dublować ndk., zdublować dk.

 przym. dubeltówkowy, dublerski

 przysł. dubeltowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. podwójny.

 (1.3) gw-pl|księstwo łowickie. pumarańcowy, ceglaty, pąsowy

Wiktionary


dubeltówa

zgru­bie­nie od: du­bel­tów­ka


SJP.pl


dubeltówka

śru­to­wa broń my­śliw­ska o dwóch lu­fach gład­kich; dwu­rur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. po­pu­lar­na, gład­ko­lu­fo­wa, śru­to­wa broń my­śliw­ska o dwóch rów­no­le­głych lu­fach uło­żo­nych w pio­nie lub po­zio­mie;

Wiktionary

Du­bel­tów­ka – ro­dzaj strzel­by wy­po­sa­żo­nej w dwie lufy i ko­mo­ry na­bo­jo­we, które uło­żo­ne są rów­no­le­gle obok sie­bie: po­zio­mo lub pio­no­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek trzy­ma w sza­fie na stry­chu spory ze­staw du­bel­tó­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdubɛlˈtufka, AS: dubeltufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubelt m.

 przym. dubeltowy

 przysł. dubeltowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwururka, dwulufka, fuzja

Wiktionary


dubeninecki

przy­miot­nik od: Du­ben­ni­ki


SJP.pl


dubeninki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Du­be­nin­ki ( Du­be­ning­ken, 1938–1945 "Du­be­nin­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Du­be­nin­ki i leży na te­re­nie tej gminy.

Wikipedia


dubhe

jedna z sied­miu gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Wiel­kiej Niedź­wie­dzi­cy, two­rzą­cych syl­wet­kę Wiel­kie­go Wozu


SJP.pl

Dubhe ("Alfa Ursae Ma­jo­ris", "α UMa") – druga pod wzglę­dem jas­no­ści gwia­zda w kon­ste­la­cji Wiel­kiej Niedź­wie­dzi­cy. Wcho­dzi w skład aste­ryz­mu Wiel­kie­go Wozu. Jest od­da­lo­na o około 123 lata świetl­ne od Słoń­ca.

Wikipedia


dubia

rze­czy lub ma­te­ria­ły bu­dzą­ce wąt­pli­wo­ści


SJP.pl

Dubia (l.mn.) ( du­bium – wąt­pli­wość) – okre­śle­nie rze­czy, pojęć itp., które budzą wąt­pli­wo­ści co do ich po­praw­no­ści, au­ten­tycz­no­ści lub ja­ko­ści. W Ko­ście­le ka­to­lic­kim ter­min uży­wa­ny w śro­do­wi­sku te­o­lo­gicz­nym dla spraw od­no­szą­cych się do za­py­tań skie­ro­wa­nych do pa­pie­ża w celu wy­ja­śnie­nia wąt­pli­wo­ści dot. na­u­cza­nia Ma­gi­ste­rium Ko­ścio­ła.

Wikipedia


dubicki

przy­miot­nik od: Du­bi­cze Cer­kiew­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aleh Du­bic­ki – bia­ło­ru­ski lek­ko­at­le­ta
  • Bo­le­sław Du­bic­ki – pol­ski in­ży­nier elek­tryk
  • Bo­le­sław Du­bic­ki – pol­ski za­pa­śnik i tre­ner
  • Da­niel Du­bic­ki – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Ja­ro­sław Du­bic­ki – pol­ski ko­szy­karz i tre­ner
  • Leon Du­bic­ki – pol­ski woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Du­bic­ki – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


dubicze

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Du­bi­cze – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Stara Kor­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia NMP w Sta­rej Kor­ni­cy.

Wikipedia


dubie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dubie – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców ,
  • Dubie – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce.
  • Dubie – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim.
  • Dubie – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Draw­skiej,
  • Dubie – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Draw­no, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Draw­skiej.
  • Dubie Małe
  • Je­zio­ro Dubie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Ha­lin­ka uro­dzi­ła się w Dubiu.

Wiktionary


dubiecczanin

miesz­ka­niec Du­biec­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


dubiecczanka

miesz­kan­ka Du­biec­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


dubiecki

→ Du­biec­ko


SJP.pl

Patrz:

Dubiecko

dubiecko

→ Du­biec­ko


SJP.pl

}|-

Du­biec­ko – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Du­biec­ko. Leży nad Sanem, na Po­gó­rzu Dy­now­skim. Jest sie­dzi­bą gminy Du­biec­ko.

W okre­sie I Rze­czy­po­spo­li­tej mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żą­ce do ziemi sa­noc­kiej w wo­je­wództ­wie ru­skim.

Wikipedia

Patrz:

Dubiecko

dubiel

1. daw­niej: dureń, głu­piec, pro­stak;
2. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. głu­piec, bał­wan, pro­stak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­pio col­la­ri., mie­sza­niec kar­pia i ka­ra­sia

Wiktionary

Du­biel – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 524. W cen­trum wsi znaj­du­je się plac zabaw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdubʲjɛl, AS: dubʹi ̯el

Wiktionary


dubielno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­biel­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Pa­po­wo Bi­sku­pie
  • Du­biel­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Du­biel­no – część wsi Jania Góra w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­ka­to­wo
  • Du­biel­no – część wsi Nowa Wi­śniew­ka w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo
  • Du­biel­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


dubienczanin

miesz­ka­niec Du­bien­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


dubienczanka

miesz­kan­ka Du­bien­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


dubienecki

przy­miot­nik od: Du­bien­ka


SJP.pl


dubienka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Du­bien­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka. Leży w Ob­ni­że­niu Du­bień­skim (Po­le­sie Wo­łyń­skie), nad Weł­nian­ką (lewy do­pływ Bugu), w po­bli­żu gra­ni­cy Strze­lec­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Od 1588 r.

Wikipedia


dubieński

przy­miot­nik od: Dubna, Dubno


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­bień­ski (herb szla­chec­ki)
  • Rejon du­bień­ski
  • Po­wiat du­bień­ski
  • Wanda Du­bień­ska

Wikipedia


dubik

naz­wi­sko


SJP.pl


dubin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dubin (pol. hist. "Dupin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ju­tro­sin. Daw­niej sa­mo­dziel­ne mia­sto.

Wikipedia


dubisa

rzeka na Lit­wie; Du­by­sa


SJP.pl


dubisz

naz­wi­sko


SJP.pl


dubitować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. roz­my­ślać, za­sta­na­wiać się

Wiktionary


dubiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Du­biń­ski – pol­ski ara­bi­sta i ka­ra­i­moz­naw­ca, dzia­łacz spo­łecz­no­ści ka­ra­im­skiej
  • Alek­san­der Du­biń­ski – pol­ski tur­ko­log i orien­ta­li­sta
  • An­to­ni Du­biń­ski – pol­ski ofi­cer
  • Józef Du­biń­ski – pol­ski ofi­cer
  • Józef Du­biń­ski – pol­ski ge­o­fi­zyk i ge­o­me­cha­nik

Wikipedia


dubla

pod­wój­na staw­ka


SJP.pl


dublany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­bla­ny – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Du­bla­ny – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie lwow­skim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Du­bla­ny – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie sam­bor­skim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Du­bla­ny – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim
  • Du­bla­ny – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Du­bla­ny – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Du­bla­ny – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim
  • Du­bla­ny – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Du­bla­ny, w re­jo­nie sam­bor­skim, w ob­wo­dzie lwow­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dublański

Wiktionary


dublańczyk

ab­sol­went Aka­de­mii Rol­ni­czej w Du­bla­nach


SJP.pl


dublański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Du­blan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublany lm.

Wiktionary


dublaż

spo­sób kon­ser­wa­cji obra­zów ma­lo­wa­nych na płót­nie; du­blo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) du­blo­wa­nie, me­to­da kon­ser­wo­wa­nia obra­zów po­przez pod­kle­ja­nie od spodu no­we­go płót­na

 (1.2) neol. dub­bing

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­wsze gram z du­bla­żem naj­pierw jeśli jest taka opcja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdublaʃ, AS: dublaš

Wiktionary


dublecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od du­blet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublet m.

Wiktionary


dubler

1. aktor gra­ją­cy pewną rolę na prze­mian z innym ak­to­rem;
2. osoba za­stę­pu­ją­ca ak­to­ra w sce­nach wy­ma­ga­ją­cych spe­cjal­nych umie­jęt­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­stęp­ca ak­to­ra w sce­nach wy­ma­ga­ją­cych szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści

 (1.2) więz. wspól­nik prze­stęp­cy

Wiktionary

Du­bler (fr. "Do­u­ble­ur", ang. "photo do­u­ble", "body do­u­ble") – osoba, która za­stę­pu­je ak­to­ra w róż­nych sce­nach, w któ­rych ten nie może uczest­ni­czyć, np. szcze­gól­nie nie­bez­piecz­nych, albo wy­ma­ga­ją­cych spe­cjal­ne­go przy­go­to­wa­nia lub umie­jęt­no­ści (np. jazdy kon­nej, fech­tun­ku). Do zna­nych w hi­sto­rii kina du­ble­rów za­li­czyć można Ya­ki­mę Ca­nut­ta oraz Shel­ley Mi­chel­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­po­nu­ję zdję­cia w więk­szej od­le­gło­ści i za­stą­pie­nie Zbysz­ka du­ble­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublerstwo n., dublowanie n.

:: fż. dublerka ż.

 czas. dublować ndk.

 przym. dublerski, dubeltowy

Wiktionary


dublerka

→ du­bler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­stęp­czy­ni ak­to­ra w sce­nach wy­ma­ga­ją­cych szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści

Wiktionary

Patrz:

dubler

Powiązane:

 przym. dubeltowy

 rzecz. dubler mos., dublerstwo n.

Wiktionary


dublerski

→ du­bler


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) film. zwią­za­ny z du­ble­rem, do­ty­czą­cy du­ble­ra

Wiktionary

Patrz:

dubler

Powiązane:

 rzecz. dubler mos., dublerstwo n.

 przym. dubeltowy

Wiktionary


dublerstwo

rzad­ko: du­blo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. du­blo­wa­nie, nie­po­trzeb­ne wy­ko­ny­wa­nie tej samej czyn­no­ści przez dwie różne osoby lub in­sty­tu­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubler m., dublowanie n.

:: fż. dublerka ż.

 czas. dublować ndk.

 przym. dublerski

Wiktionary


dublet

1. drugi iden­tycz­ny eg­zem­plarz ja­kie­goś przed­mio­tu;
2. pod­wój­ny suk­ces w ja­kiejś dy­scy­pli­nie spor­to­wej;
3. para ele­men­tów o jed­na­ko­wym po­cho­dze­niu, zna­cze­niu; każdy ele­ment tej pary;
4. imi­ta­cja ka­mie­nia szla­chet­ne­go, skła­da­ją­ca się z krysz­ta­łu i ko­lo­ro­wej pod­kład­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drugi albo ko­lej­ny iden­tycz­ny eg­zem­plarz cze­goś da­ta­def|od 1827.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • du­blet – ro­dzaj ukła­du op­tycz­ne­go
  • du­blet – od­mia­na kaf­ta­nu
  • du­blet – w piłce noż­nej zdo­by­cie mi­strzo­stwa i pu­cha­ru kraju w tym samym roku
  • du­blet – ka­mie­nie ju­bi­ler­skie spo­rzą­dzo­ne z dwóch ro­dza­jów ka­mie­ni
  • du­blet – w spor­tach mo­to­ro­wych zdo­by­cie pier­wsze­go i dru­gie­go miej­sca przez kie­row­ców tego sa­me­go ze­spo­łu
  • du­blet – w pétanque dru­ży­na skła­da­ją­ca się z dwóch za­wod­ni­ków
  • du­blet elek­tro­no­wy – inne okre­śle­nie pary elek­tro­no­wej
  • du­blet so­do­wy – inne okre­śle­nie linii D sodu
  • du­blet – ro­dzaj kie­lisz­ka lub kie­li­cha
  • du­blet – w ma­te­ma­ty­ce inna nazwa pary nie­u­po­rząd­ko­wa­nej
  • du­blet – w ar­chi­wi­sty­ce drugi eg­zem­plarz ma­te­ria­łu ar­chi­wal­ne­go
  • du­blet (fi­la­te­li­sty­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słowa mię­siarz i ma­sarz to du­ble­ty, oba po­cho­dzą z pra­sło­wiań­skie­go *męsarь, lecz ma­sarz to po­życz­ka z ję­zy­ka cze­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublecik mrz.

Wiktionary


dubleton

w bry­dżu po­sia­da­nie w danym ko­lo­rze do­kład­nie dwóch kart; dubel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. w bry­dżu: dwie karty w tym samym ko­lo­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy trzech kar­tach w ko­lo­rze uz­gad­nia­nym liczy się 1 punkt za du­ble­ton, 2 punk­ty za sin­gla i 3 punk­ty za re­nons w każ­dym z po­zo­sta­łych ko­lo­rów.

Wiktionary


dubletowy

1. → du­blet;
2. po­tocz­nie: dwa razy więk­szy lub bar­dziej in­ten­syw­ny od cze­goś; pod­wój­ny, du­bel­to­wy


SJP.pl


dublin

[czy­taj da­blin albo tra­dy­cyj­nie du­blin] sto­li­ca Ir­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ir­lan­dii;

Wiktionary

Du­blin (an­giel­ska wy­mo­wa: [] lub []; Baile Átha Cliath, wym. []) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ir­lan­dii, po­ło­żo­ne w pro­win­cji Le­in­ster.

Mia­sto jest po­ło­żo­ne na wschod­nim wy­brze­żu Ir­lan­dii, nad Mo­rzem Ir­landz­kim, u uj­ścia rzeki Lif­fey (irl. An Life) do Za­to­ki Du­bliń­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdablʲĩn, AS: dablʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublińczyk mos., dublinka ż.

 przym. dubliński, poddubliński

Wiktionary


dublina

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: Du­blin

Wiktionary


dublinianka

miesz­kan­ka Du­bli­na; Du­blin­ka


SJP.pl


dublinka

miesz­kan­ka Du­bli­na; Du­bli­nian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Du­bli­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈblʲĩnka, AS: dublʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin mrz.

:: fm. dublińczyk mos.

 przym. dubliński

Wiktionary


dublińczyk

miesz­ka­niec Du­bli­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Du­bli­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­tryk jest du­bliń­czy­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈblʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: dublʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin mrz.

:: fż. dublinka ż.

 przym. dubliński

Wiktionary


dubliński

[czy­taj: da­bliń­ski albo tra­dy­cyj­nie du­bliń­ski] przy­miot­nik od: Du­blin (sto­li­ca Ir­lan­dii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Du­blin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈblʲĩj̃sʲci, AS: dublʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin mrz., dublińczyk mos., dublinka ż.

Wiktionary


dublon

dawna złota mo­ne­ta hisz­pań­ska, równa war­to­ści dwóch pi­sto­li (XVI-XIX wiek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) nu­mizm. złota mo­ne­ta o war­to­ści 2 escu­do uży­wa­na w Hisz­pa­nii m.in. w la­tach 1537–1817;

Wiktionary

Du­blon – złota mo­ne­ta hisz­pań­ska o war­to­ści 2 escu­do, wpro­wa­dzo­na w 1537 r. przez ce­sa­rza Ka­ro­la V na wzór pi­sto­la wło­skie­go i fran­cu­skie­go, przed­sta­wia­ją­ca w mo­men­cie wpro­wa­dze­nia tar­czę her­bo­wą z jed­nej i krzyż z dru­giej stro­ny. Od po­ło­wy XVIII w. krzyż zo­stał za­stą­pio­ny po­pier­siem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze u wróż­bi­tów za cięż­kie du­blo­ny ra­tun­ku szu­ka­ła, je­szcze co dzień do ko­ścio­ła bie­ga­ła, po trzy klep­sy­dry na dobę się mod­ląc, ale w końcu na duchu upa­dła.

Wiktionary


dublony

futro ba­ran­ko­we z dłu­gim wło­sem


SJP.pl


dublować

1. wy­ko­ny­wać tę samą czyn­ność co ktoś inny; pow­ta­rzać;
2. pod­wa­jać;
3. w ło­wiect­wie: strze­lić dwa razy i tra­fić dwie sztu­ki zwie­rzy­ny;
4. w bie­gach, wy­ści­gach na to­rach zam­knię­tych: wy­prze­dzać prze­ciw­ni­ka o pełne okrą­że­nie bież­ni, toru;
5. pod­kle­jać nowe płót­no pod obra­zem


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pod­wa­jać (zwięk­szać dwa razy)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dubeltowy

 rzecz. dubler mos., dublerstwo n.

Wiktionary


dubn

sztucz­nie otrzy­ma­ny pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 105 i sym­bo­lu Db


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Db i licz­bie ato­mo­wej 105;

Wiktionary

Dubn (Db dub­nium) – syn­te­tycz­ny pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 105. Jest wy­so­ce ra­dio­ak­tyw­ny. Naj­sta­bil­niej­szy z izo­to­pów, dubn-268, ce­chu­je się okre­sem półtr­wa­nia około 28 go­dzin. Znacz­nie ogra­ni­cza to za­kres badań pier­wiast­ka.

Dubn nie wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie na Ziemi, wyt­wa­rza­ny jest sztucz­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma dubn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dupn̥, AS: dupn̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dubnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Db; stara nazwa unnilpentium (Unp)

Wiktionary


dubna

mia­sto w Rosji


SJP.pl

Dubna ( Дубна) – mia­sto w cen­tral­nej eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, około 125 km na pół­noc od Mosk­wy nad Wołgą. W Dub­nej roz­po­czy­na się Kanał imie­nia Mosk­wy, łą­czą­cy rzekę Wołgę z Mosk­wą.

Wikipedia


dubniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dubno

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. miej­sco­wość w Cze­chach;
4. wieś w Pol­sce;
5. wieś na Sło­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dubno – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie mo­stow­skim, w siel­so­wie­cie Dubno
  • Dubno – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Dubno, w re­jo­nie mo­stow­skim, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim
  • Dubno – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Dubno, w re­jo­nie du­bień­skim, w ob­wo­dzie ró­wień­skim
  • Dubno – miej­sco­wość i gmina w kraju środ­ko­wo­cze­skim
  • Dubno – dawna nazwa mia­sta Du­bien­ka
  • Dubno – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Dubno – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1939 roku w woj. bia­ło­stoc­kim (obec­nie na Bia­ło­ru­si)
  • Dubno – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie du­bień­skim wo­je­wództ­wa wo­łyń­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej (obec­nie na Bia­ło­ru­si)
  • Dubno – wieś w kraju bań­sko­by­strzyc­kim
  • Dubno – mia­sto w ob­wo­dzie ró­wień­skim
  • Dubno – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim
  • Dubno – dawna wieś, obec­nie uro­czy­sko w ob­wo­dzie wo­łyń­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dubieński

Wiktionary


dubnowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dubnu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubn m.

Wiktionary


dubois

[czy­taj: Dübła lub Dibła] naz­wi­sko obce, np. Sta­ni­sław Du­bo­is (1901-1942), pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i pu­bli­cy­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­il­la­u­me Du­bo­is – fran­cu­ski po­li­tyk z XVIII wieku
  • Eugène Du­bo­is – ho­len­der­ski an­tro­po­log, od­kryw­ca pi­te­kan­tro­pa
  • Jean Bap­ti­ste Du­bo­is – pol­ski i fran­cu­ski przy­rod­nik
  • Paul Du­bo­is – fran­cu­ski ma­larz i rzeź­biarz
  • Sta­ni­sław Du­bo­is – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i pu­bli­cy­sta
  • Ma­ciej Du­bo­is – pol­ski ad­wo­kat, syn Sta­ni­sła­wa Du­bo­is
  • Jacek Du­bo­is – pol­ski ad­wo­kat, syn Ma­cie­ja Du­bo­is
  • Théodore Du­bo­is – fran­cu­ski or­ga­ni­sta, pe­da­gog i kom­po­zy­tor
  • Du­bo­is – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Du­bo­is
  • Du­bo­is – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Clark
  • Du­bo­is – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Fre­mont
  • hrab­stwo Du­bo­is (ang. Du­bo­is Co­un­ty) – w sta­nie In­dia­na

Wikipedia


dubosarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Du­bo­sa­ra­mi, do­ty­czą­cy Du­bo­sar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubosary nmos.

Wiktionary


dubosary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Moł­da­wii, w Nadd­nie­strzu;

Wiktionary

Du­bo­sa­ry ( Dubăsari, Дубоссары, "Du­bos­sa­ry", Дубоссари, "Du­bos­sa­ry") – mia­sto w Moł­da­wii (Nadd­nie­strze), nad Dnie­strem, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu Du­bo­sa­ry. Licz­ba miesz­kań­ców w 2014 roku wy­no­si­ła 25,060 ([]).

Nie­o­po­dal miej­sco­wo­ści Du­bo­sa­ry znaj­du­je się elek­trow­nia wodna.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dubosarski

Wiktionary


dubosz

naz­wi­sko


SJP.pl


dubowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dubowy

→ dub [czy­taj: da­bo­wy]


SJP.pl


dubrawski

naz­wi­sko


SJP.pl


dubrownicki

przy­miot­nik od: Du­brow­nik, mia­sto w Chor­wa­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Du­brow­ni­kiem, do­ty­czą­cy Du­brow­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubrownik mrz., dubrowniczanin mos., dubrowniczanka ż.

 przym. poddubrownicki

Wiktionary


dubrowniczanin

miesz­ka­niec Du­brow­ni­ka (mia­sta w Chor­wa­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Du­brow­ni­ka, osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubrownik mrz.

:: fż. dubrowniczanka ż.

 przym. dubrownicki

Wiktionary


dubrowniczanka

miesz­kan­ka Du­brow­ni­ka (mia­sta w Chor­wa­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Du­brow­ni­ka; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubrownik mrz.

:: fm. dubrowniczanin mos.

 przym. dubrownicki

Wiktionary


dubrownik

mia­sto w Chor­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. por­to­we mia­sto na po­łud­niu Chor­wa­cji, nad Adria­ty­kiem;

Wiktionary

Du­brow­nik ( Du­brov­nik, Ra­gu­sa, Ra­gu­za) – mia­sto w Chor­wa­cji, sto­li­ca żu­pa­nii du­brow­nic­ko-ne­ret­wiań­skiej, sie­dzi­ba Mia­sta Du­brow­nik. Jest po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej Dal­ma­cji nad Mo­rzem Adria­tyc­kim. Nieg­dyś oś­ro­dek hand­lu rangi eu­ro­pej­skiej, obec­nie prze­de wszyst­kim oś­ro­dek tu­ry­sty­ki. Port hand­lo­wy i pa­sa­żer­ski. W 2021 roku li­czy­ło 41 562 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Du­brow­nik jest głów­nym oś­rod­kiem tu­ry­stycz­nym Dal­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈbrɔvʲɲik, AS: dubrovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubrowniczanin mos., dubrowniczanka ż.

 przym. dubrownicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. perła Adriatyku

Wiktionary


dubstep

[czy­taj: dab­step] ro­dzaj elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej, pow­sta­ły pod ko­niec XX wieku


SJP.pl

Dub­step – ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej (klu­bo­wej) pow­sta­ły pod ko­niec lat 90. XX wieku w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


dubstepowy

→ dub­step [czy­taj: dab­ste­po­wy]


SJP.pl


duby

daw­niej: głu­pie rze­czy, bzdu­ry, bred­nie; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: duby sma­lo­ne - bred­nie, głup­stwa, an­dro­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­or­ges Duby – fran­cu­ski hi­sto­ryk
  • Jean Étienne Duby – szwaj­car­ski du­chow­ny, bo­ta­nik i my­ko­log

Wikipedia


duca

daw­niej: gruba i niska ko­bie­ta


SJP.pl


ducalia

[czy­taj: du­ka­lia] w śred­nio­wiecz­nym pra­wie: upraw­nie­nia przy­słu­gu­ją­ce pa­nu­ją­ce­mu, np. prawo do bicia monet


SJP.pl


ducato

[czy­taj: du­ka­to] model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


duce

[czy­taj: ducze] tytuł Be­ni­ta Mus­so­li­nie­go jako wodza fa­szyz­mu we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł uży­wa­ny przez Be­ni­ta Mus­so­li­nie­go pod­czas rzą­dów fa­szy­stow­skich we Wło­szech

Wiktionary

Duce (z wł. „wódz”, wym. "ducze") – tytuł, jaki przy­jął w 1925 r. przy­wód­ca wło­skich fa­szy­stów, Be­ni­to Mus­so­li­ni i który pod­kre­ślał jego au­to­ry­tar­ny, po­za­kon­sty­tu­cyj­ny cha­rak­ter rzą­dów jako głowy pań­stwa wło­skie­go w la­tach 1922-1943. Tytuł po­ja­wił się po raz pier­wszy w 1922 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrom­na więk­szość państw eu­ro­pej­skich od­no­si­ła się z naj­więk­szym kry­ty­cyz­mem do rzą­dów duce, wi­dząc w nich prze­ja­wy bru­tal­nej dyk­ta­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdut͡ʃɛ, AS: duče

Wiktionary


ducento

[czy­taj: du­czen­to] okres roz­wo­ju wło­skiej sztu­ki śred­nio­wiecz­nej; du­e­cen­to


SJP.pl


duch

1. ca­łoksz­tałt wła­ści­wo­ści osob­ni­czych, po­sia­da­nych przez czło­wie­ka w za­kre­sie oso­bo­wo­ści, tem­pe­ra­men­tu, emo­cji itd.; psy­che, psy­chi­ka, umysł, świa­do­mość, dusza;
2. w niek­tó­rych sy­ste­mach fi­lo­zo­ficz­nych: nie­ma­te­rial­ny skład­nik rze­czy­wi­sto­ści, byt oso­bo­wy o atry­bu­tach spraw­czych;
3. nie­ma­te­rial­na isto­ta, bez­cie­les­na zjawa, zwła­szcza ludz­ka; zjawa, widmo, upiór;
4. nie­ma­te­rial­ny pier­wia­stek jed­nost­ki ludz­kiej, czło­wie­ka; dusza;
5. treść de­cy­du­ją­ca o war­to­ści, au­ten­tycz­no­ści na­stro­ju, at­mos­fe­ry cze­goś;
6. wew­nętrz­na chęć do ak­tyw­no­ści, dzia­ła­nia, zdo­by­wa­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) nie­ma­te­rial­na po­stać, czę­sto ob­da­rzo­na nad­na­tu­ral­ny­mi zdol­no­ścia­mi;

 (1.2) dusza ludz­ka

 (1.3) zapał, en­tuz­jazm

 (1.4) umysł, myśli ludz­kie

 (1.5) tem­pe­ra­ment, uspo­so­bie­nie

 (1.6) isto­ta, treść, cha­rak­ter cze­goś

 (1.7) stpol. od­wa­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • duch w fi­lo­zo­fii
  • duch w fol­klo­rze lu­do­wym i spi­ry­tyz­mie
  • Duch – skała we wsi Sied­lec w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów
  • Duch – ame­ry­kań­ski film grozy z 1982 roku
  • Duch – nie­miec­ki dra­mat z 1982 roku
  • Duch – ame­ry­kań­ski film akcji z 2001 roku
  • Duch – in­dyj­ski film z 2003 roku
  • Duch – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2008 roku
  • Duch – album mu­zycz­ny grupy Armia
  • Duch – de­biu­tanc­ki album stu­dyj­ny Bart­ka Grzan­ka
  • Duch – pol­skie naz­wi­sko.
  • Bo­le­sław Bro­ni­sław Duch – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iwona utrzy­mu­je się z wy­wo­ły­wa­nia du­chów pod­czas płat­nych se­an­sów spi­ry­ty­stycz­nych.

 (1.3) Nie trać ducha, na pewno wszyst­ko do­brze się skoń­czy.

 (1.4) W tej trud­nej chwi­li będę z tobą du­chem!

 (1.6) Spot­ka­nie od­by­ło się w duchu po­jed­na­nia i mi­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dux, AS: duχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duchak mos., duchacz mos., dusznik m., Dusiołek m., duszyca ż., dusza ż., duchowny m., duchowość ż., duchowieństwo n., duchota ż.

 przym. duchowy, uduchowiony, duchowny, duchacki, duszny

 przysł. duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dusza

Wiktionary


ducha

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od duch

 (1.2) B. lp. od duch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest duch i nie ma ducha.

 (1.2) Widzę ducha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduxa, AS: duχa

Wiktionary


duchacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z du­cha­ka­mi, do­ty­czą­cy du­cha­ków

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) rel. na­le­żą­cy do du­cha­ków, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Klasz­tor du­chac­ki ist­niał rów­nież w Ka­li­szu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw., duchak mos.

Wiktionary


duchacz

czło­nek Zgro­ma­dze­nia Ducha Świę­te­go pod opie­ką Nie­po­ka­la­ne­go Serca Maryi Panny, ka­to­lic­kie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez Kla­u­diu­sza Po­ul­lart des Pla­ces w 1703 roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez sługę Bo­że­go Kla­u­diu­sza Po­ul­lart des Pla­ces;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świe­cie pracę mi­syj­ną pro­wa­dzi około 3050 du­cha­czy róż­nych na­ro­do­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw.

Wiktionary


duchaczka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ka­no­ni­czek Ducha Świę­te­go de Saxia


SJP.pl


duchak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. za­kon­nik z za­ko­nu Ducha Świę­te­go za­ło­żo­ne­go w Mont­pel­lier około 1180 roku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1220 Iwo Odro­wąż spro­wa­dził du­cha­ków do Pol­ski do Prąd­ni­ka pod Kra­ko­wem (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., dusza ż.

 przym. duchacki, duchowy

Wiktionary


duchamp

[czy­taj: diszą] naz­wi­sko, m.in.: Mar­cel Du­champ (1887-1968), ma­larz fran­cu­ski, stwo­rzył ter­min: ready-made, czyli uży­cie go­to­wych przed­mio­tów jako dzie­ła sztu­ki


SJP.pl


duchem

w szyb­ki spo­sób, bez zwło­ki; pio­ru­nem; w te pędy


SJP.pl


duchessa

we Wło­szech: księż­na


SJP.pl


duchesse

[czy­taj: diSZES] cięż­ka tka­ni­na jed­wab­na


SJP.pl


duchiński

naz­wi­sko


SJP.pl


duchn

od­mia­na tru­ska­wek


SJP.pl


duchna

od­mia­na tru­ska­wek


SJP.pl


duchnik

naz­wi­sko


SJP.pl


duchnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Duch­now­ski – daw­niej Duch­na, potem de Duch­ny – szla­chec­ka ro­dzi­na herbu Śle­po­wron (herb szla­chec­ki). Pier­wsza wzmian­ka o ro­dzi­nie w roku 1441. Ich gnia­zdem ro­dzin­nym są dobra Duch­ny-Wie­lu­ny le­żą­ce w ziemi łom­żyń­skiej, po­wie­cie zam­brow­skim, pa­ra­fii rut­kow­skiej, i w ziemi biel­skiej.

Wikipedia


duchota

1. wil­got­ność naj­czę­ściej po­łą­czo­na z wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą oraz bra­kiem ru­chów mas po­wie­trza; dusz­ność, za­duch, par­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dusz­ne, parne po­wie­trze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔta, AS: duχota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duszność ż.

 przym. duszny

 przysł. duszno

Wiktionary


duchovny

naz­wi­sko, m.in. David Du­chov­ny, ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny


SJP.pl


duchowieństwo

ogół du­chow­nych w danym Ko­ście­le lub kraju; kler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. ogół du­chow­nych da­ne­go ko­ścio­ła lub wspól­no­ty re­li­gij­nej, stan du­chow­ny;

Wiktionary

Du­cho­wień­stwo, ina­czej kler ( Cle­rus, z Kléros) – ogół du­chow­nych da­ne­go Ko­ścio­ła lub wspól­no­ty re­li­gij­nej.

Po­ję­cie stanu du­chow­ne­go pow­sta­ło w pra­wie wyz­na­nio­wym, które zaz­wy­czaj odróż­nia du­cho­wień­stwo, czyli kler (gr. "kléros" „"udział"”), od wier­nych, czyli la­i­ka­tu (gr. "laos" „"lud"”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Część szcze­gól­na do­ty­czą­ca du­cho­wień­stwa zo­sta­ła poś­wię­co­na za­gad­nie­niom zwią­za­nym z peł­nie­niem funk­cji pa­pie­ża, bi­sku­pa, pro­bo­szcza, wi­ka­riu­sza, za­kon­ni­ka czy na­u­czy­cie­la re­li­gii.

 (1.1) Wy­kład był poś­wię­co­ny roli du­cho­wień­stwa ży­dow­skie­go w cza­sie pow­sta­nia stycz­nio­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duchowny m., duchowość ż.

 przym. duchowy, duchowny

 przysł. duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kler, stan duchowny

Wiktionary


duchowna

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. od du­chow­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) rel. ko­bie­ta spra­wu­ją­ca po­słu­gę du­cho­wą, re­li­gij­ną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duchowny

 rzecz. duchowny mos.

Wiktionary


duchownictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauka o du­szach i du­chach

Wiktionary


duchowny

zwią­za­ny z du­cho­wień­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z du­cho­wień­stwem, do­ty­czą­cy du­cho­wień­stwa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. osoba spra­wu­ją­ca po­słu­gę du­cho­wą, re­li­gij­ną

 (2.2) rel. w ka­to­li­cyz­mie: osoba po świę­ce­niach ka­płań­skich

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Licz­ba du­chow­nych ka­to­lic­kich na świe­cie znacz­nie zmniej­szy­ła się z winy tego prze­klę­te­go ce­li­ba­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔvnɨ, AS: duχovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw., duchowieństwo n., duchowość ż.

:: fż. duchowna ż.

 przym. duchowy

 przysł. duchownie, duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) osoba duchowna, kapłan, prezbiter, diakon

 (2.2) reg. śl. wielebniczek

Wiktionary


duchowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób du­cho­wy, do­ty­czą­cy du­cho­wo­ści

Wiktionary

Du­cho­wo ( Du­cha­we, 1936 - 1945 "We­in­ber­ge") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może po­wi­nie­nem być le­ka­rzem albo mni­chem. Za­miast wy­głu­piać się na sce­nie, roz­wi­jać się du­cho­wo, me­dy­to­wać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔvɔ, AS: duχovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duszek m., duchowość ż., dusza ż., zaduszki nmos., duchowny m., duchowieństwo n.

 przym. duchowy, zaduszny, duchowny

Wiktionary


duchowość

→ du­cho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co du­cho­we, co od­no­si się do życia wew­nętrz­ne­go czło­wie­ka

Wiktionary

Du­cho­wość – po­ję­cie wie­loz­nacz­ne, ko­ja­rzo­ne albo z dzia­ła­niem sił nad­na­tu­ral­nych, albo ze szcze­gól­nym (czę­sto z war­to­ściu­ją­cym epi­te­tem „wyż­szy”) wy­mia­rem psy­chi­ki; może też być poj­mo­wa­na w spo­sób łą­czą­cy po­wyż­sze dwa spo­so­by, trak­tu­jąc wy­miar du­cho­wy jako na­le­żą­cy do sfery nad­na­tu­ral­nej.

Wikipedia

Patrz:

duchowy

Wymowa:

IPA: duˈxɔvɔɕt͡ɕ, AS: duχovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duszek m., dusza ż., duchowny m., duchowieństwo n., uduchowienie n.

 przym. duchowy, duchowny

 przysł. duchowo

Wiktionary


duchowy

przy­miot­nik od: duch


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do sfery ducha i du­cho­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej czę­ste spo­wie­dzi wy­ni­ka­ły z głę­bo­kiej po­trze­by du­cho­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔvɨ, AS: duχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duchak mos., duch m., dusznik mos., duchowość ż., dusza ż., duchowieństwo n., duchowny mos.

 przym. duchowny

 przysł. duchowo

Wiktionary


duchy

1. ca­łoksz­tałt wła­ści­wo­ści osob­ni­czych, po­sia­da­nych przez czło­wie­ka w za­kre­sie oso­bo­wo­ści, tem­pe­ra­men­tu, emo­cji itd.; psy­che, psy­chi­ka, umysł, świa­do­mość, dusza;
2. w niek­tó­rych sy­ste­mach fi­lo­zo­ficz­nych: nie­ma­te­rial­ny skład­nik rze­czy­wi­sto­ści, byt oso­bo­wy o atry­bu­tach spraw­czych;
3. nie­ma­te­rial­na isto­ta, bez­cie­les­na zjawa, zwła­szcza ludz­ka; zjawa, widmo, upiór;
4. nie­ma­te­rial­ny pier­wia­stek jed­nost­ki ludz­kiej, czło­wie­ka; dusza;
5. treść de­cy­du­ją­ca o war­to­ści, au­ten­tycz­no­ści na­stro­ju, at­mos­fe­ry cze­goś;
6. wew­nętrz­na chęć do ak­tyw­no­ści, dzia­ła­nia, zdo­by­wa­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pu­sty

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: duch

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duchy – po­e­mat dra­ma­tycz­ny Alek­san­dra Świę­to­chow­skie­go
  • Duchy – film z 1986 roku (tytuł al­ter­na­tyw­ny: Upio­ry)
  • Duchy – film fa­bu­lar­ny z 2007 roku pro­duk­cji ma­ce­doń­sko-nie­miec­ko-wło­skiej
  • Duch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduxɨ, AS: duχy

Wiktionary


duchówka

re­gio­nal­nie: część pieca ku­chen­ne­go do prze­cho­wy­wa­nia i pod­grze­wa­nia po­traw; pie­kar­nik, pie­cyk, do­chów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) część pieca ku­chen­ne­go przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia cie­płych po­traw

Wiktionary


ducka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży kosz wi­kli­no­wy z dwoma ucha­mi

Wiktionary


ducki

naz­wi­sko


SJP.pl


duczek

naz­wi­sko


SJP.pl


duczka

naz­wi­sko


SJP.pl


duczmal

naz­wi­sko, m.in. Agniesz­ka Ducz­mal, pol­ska dy­ry­gent­ka


SJP.pl


duczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilona Du­czyń­ska
  • Te­o­dor Du­czyń­ski (?–1832, Łódź) – bur­mistrz Łodzi (1830–1831)
  • Zyg­munt Du­czyń­ski (1951, Głu­szy­ca – 2006, Szcze­cin), pol­ski re­ży­ser te­a­tru al­ter­na­tyw­ne­go
  • Ma­ciej Du­czyń­ski

Wikipedia


duda

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny;
2. pi­szczał­ka (jako in­stru­ment mu­zycz­ny lub jego część);
3. po­tocz­nie: nie­do­łę­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny dęty; zob. dudy.

 (1.2) muz. jedna z pi­szcza­łek w in­stru­men­cie pi­szczał­ko­wym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek gra­ją­cy na du­dach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) pejor. ktoś nie­zdar­ny, nie­roz­gar­nię­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (4.1) tylko w lm. zob. dudy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duda – pol­skie i ukra­iń­skie naz­wi­sko
  • duda – muzyk gra­ją­cy na du­dach
  • Duda – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Duda – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Harg­hi­ta, w gmi­nie Sub­ce­ta­te
  • Duda – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Vas­lui, w gmi­nie Duda-Epu­re­ni
  • Duda – rzeka w Ko­lum­bii
  • Duda (Car­los Edu­ar­do Ven­tu­ra, ur. 1974) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Duda – por­tu­gal­ski pił­karz
  • Duda-Gracz (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduda, AS: duda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudziarz mos.

 czas. dudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dudziarz; przest. dudarz

 (3.1) gamoń, niedołęga, fujara, kiep, niedojda

Wiktionary


dudabus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. au­to­bus wy­bor­czy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kam­pa­niach pol­skie­go po­li­ty­ka An­drze­ja Dudy

Wiktionary


dudarz

osoba gra­ją­ca na du­dach; du­dziarz; duda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. muz. du­dziarz, czło­wiek gra­ją­cy na du­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biegą, biegą pa­nien­ki, / biegą do du­da­rza dziad­ka. / „Witaj du­da­rzu, wi­ta­my radzi, / w we­so­łej przy­cho­dzisz dobie…”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudy nmos., dudziarz m.

 przym. dudziarski

Wiktionary


dudała

naz­wi­sko


SJP.pl


dudczak

naz­wi­sko


SJP.pl


dudeczka

zdrob­nie­nie od: dudka


SJP.pl


dudek

ptak z rzędu kra­sko­wa­tych o cha­rak­te­ry­stycz­nym, brą­zo­wym czu­bie z piór na gło­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Upupa epops|ref=tak., śred­ni ptak wę­drow­ny o upie­rze­niu w ko­lo­rach po­ma­rań­czo­wym, czar­nym i bia­łym, z czu­bem na gło­wie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. głu­piec

Wiktionary

Dudek ("Upupa epops") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny dud­ków (Upu­pi­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję i Afry­kę. Wy­róż­nia się gli­nia­sto­po­ma­rań­czo­wym ubar­wie­niem z czar­no-biało prę­go­wa­nym grzbie­tem i skrzy­dła­mi oraz czar­nym ogo­nem z białą prze­pa­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Dok­tor pow­tó­rzył tylko to, co jakiś dudek po­wie­dział na śledzt­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdudɛk, AS: dudek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dudzić

Wiktionary


dudinka

mia­sto w Rosji, sto­li­ca Taj­myr­skie­go Okrę­gu Au­to­no­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny daw­ne­go Taj­myr­skie­go (Doł­gań­sko-Nie­niec­kie­go) Okrę­gu Au­to­no­micz­ne­go, w Kraju Kras­no­jar­skim, nad Du­din­ką (1.2) i Je­ni­se­jem;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Je­ni­se­ju;

Wiktionary

Du­din­ka ( Дудинка) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny daw­ne­go Taj­myr­skie­go (Doł­gań­sko-Nie­niec­kie­go) Okrę­gu Au­to­no­micz­ne­go, w Kraju Kras­no­jar­skim.

Po­ło­żo­ne jest na pra­wym brze­gu Je­ni­se­ju, w miej­scu, w któ­rym wpada do niego rzeka Du­din­ka.

Wikipedia


dudka

1. pi­szczał­ka
2. dolna część sto­si­ny pióra, za­wie­ra­ją­ca zes­chłe błon­ki ro­go­we; dusza
3. po­tocz­nie: płuco byd­lę­ce uży­wa­ne jako po­tra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gwara. pi­szczał­ka

 (1.2) jedna z czę­ści pta­sie­go pióra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp. zob. dudek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) albo Pa­cho­lę­ciu w dudki za­graj­my i na pi­szcza­łecz­kach roz­we­se­laj­my (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdutka, AS: dutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piszczałka

Wiktionary


dudki

byd­lę­ce płuca przez­na­czo­ne do spo­ży­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. pie­nią­dze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dudki – ro­dzi­na pta­ków z rzędu Bu­ce­ro­ti­for­mes
  • Dudki – część mia­sta Trze­bi­nia
  • Dudki – część wsi Le­szczy­nek w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kutno
  • Dudki – przy­sió­łek wsi Świer­czy­ny w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie
  • Dudki – część wsi Żarki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Li­biąż
  • Dudki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Dudki – część wsi Ja­sie­ni­ca Ro­siel­na w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca Ro­siel­na
  • Dudki – część wsi Gło­go­wiec w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Tryń­cza
  • Dudki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki
  • Dudki – część wsi Lu­boj­na w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie My­ka­nów
  • Dudki – część wsi Mię­dzy­bro­dzie Bial­skie w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Dudki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dudy nmos.

 przym. dudziarski

Wiktionary


dudkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dudkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dud­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dudkować ndk.

Wiktionary


dudkowate

ro­dzi­na pta­ków o cha­rak­te­ry­stycz­nym dużym dzio­bie


SJP.pl


dudkowaty

o ce­chach dud­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


dudkować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. za­bie­gać o czy­jeś wzglę­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dutˈkɔvat͡ɕ, AS: dutkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudkowanie n.

Wiktionary


dudkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


dudkowiec

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


dudkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dudlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dud­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dudlać ndk.

Wiktionary


dudlać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pła­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już som nie wiym, czy dud­lać, czy śmiać mi się chce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudlanie n.

Wiktionary


dudley

[czy­taj: DADli] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Dud­ley – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii w hrab­stwie West Mid­lands, w dy­stryk­cie Dud­ley na po­łud­nie od Wol­ver­hamp­ton, bę­dą­ce czę­ścią ko­nur­ba­cji Black Co­un­try. W 2021 roku li­czy­ło 64 270 miesz­kań­ców.

Wikipedia


dudlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. kok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk neclik

Wiktionary


dudlić

za­chłan­nie pić


SJP.pl


dudnienie

1. zmia­na am­pli­tu­dy drga­nia w wy­ni­ku na­ło­że­nia się dwóch fal o zbli­żo­nych czę­stot­li­wo­ściach;
2. od­głos pow­sta­ły w wy­ni­ku ta­kie­go na­ło­że­nia się fal aku­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie głu­che­go od­gło­su

Wiktionary

Dud­nie­nie – okre­so­we zmia­ny am­pli­tu­dy drga­nia wy­pad­ko­we­go pow­sta­łe­go ze zło­że­nia dwóch drgań o zbli­żo­nych czę­stot­li­wo­ściach. Ob­ser­wu­je się je dla wszyst­kich ro­dza­jów drgań, w tym i wy­wo­ła­nych fa­la­mi.

W roku 1955 A.T. For­re­ster, R.A. Gud­mund­sen i P.O. John­son ob­ser­wo­wa­li dud­nie­nie świa­tła po­cho­dzą­ce­go z dwóch nie­za­leż­nych źró­deł świa­tła wi­dzial­ne­go o pra­wie iden­tycz­nej czę­stot­li­wo­ści. Uzy­ska­no czę­stot­li­wość dud­nień w za­kre­sie mi­kro­fal.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podudnienie n., zadudnienie n.

 czas. dudnieć ndk., podudnić dk., zadudnić dk., zadudnieć dk., dudnić ndk.

 przym. dudniący, dudnieniowy

Wiktionary


dudnieniowy

→ dud­nie­nie


SJP.pl

Patrz:

dudnienie

dudnieć

dud­nić;
1. wy­da­wać głu­chy, bu­czą­cy od­głos; hu­czeć;
2. o dźwię­ku:
a) brzmieć głu­cho i gło­śno;
b) wzmac­niać się i osła­biać okre­so­wo


SJP.pl


dudniący

dud­nieć;
1. wy­da­wać głu­chy, bu­czą­cy od­głos; hu­czeć;
2. o dźwię­ku:
a) brzmieć głu­cho i gło­śno;
b) wzmac­niać się i osła­biać okre­so­wo


SJP.pl

Patrz:

dudnić, → dudnieć

dudnić

dud­nieć;
1. wy­da­wać głu­chy, bu­czą­cy od­głos; hu­czeć;
2. o dźwię­ku:
a) brzmieć głu­cho i gło­śno;
b) wzmac­niać się i osła­biać okre­so­wo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­da­wać głu­chy od­głos

 (1.2) o dźwię­ku: brzmieć głu­cho i gło­śno

 (1.3) fiz. akust. o dźwię­ku zło­żo­nym z dwóch tonów o po­dob­nej czę­stot­li­wo­ści: wzmac­niać się i osła­biać okre­so­wo

 (1.4) grać mocno ude­rza­jąc kla­wi­sze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdudʲɲit͡ɕ, AS: dudʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudnienie n., podudnienie n., zadudnienie n.

 czas. dudnieć ndk., podudnić dk., zadudnić dk., zadudnieć dk.

 przym. dudniący, dudnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) huczeć; war. dudnieć

 (1.2) tętnić; war. dudnieć

 (1.3) falować, oscylować; war. dudnieć

 (1.4) bębnić; war. dudnieć

Wiktionary


dudra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. par­tacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bazger, ciachrocz, complok, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


dudu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawna drob­na mo­ne­ta w in­dyj­skim Pu­du­cher­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dudu – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Ilfov, w gmi­nie Chiaj­na
  • Dudu – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Te­le­or­man, w gmi­nie Plo­pii-Slăvitești
  • Dudu – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po, w dy­stryk­cie Afrin
  • Dudu (Olegário Tolóí de Oli­ve­i­ra, ur. 1939, zm. 2024) – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Dudu – król z dy­na­stii aka­dyj­skiej
  • Dudu (Edu­ar­do Fran­ci­sco de Silva Neto, ur. 1980) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Dudu Paraíba (Car­los Edu­ar­do de Souza Tomé, ur. 1985) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Dudu Omag­be­mi (MacPherlin Dudu Omag­be­mi, ur. 1985) – ni­ge­ryj­ski pił­karz
  • Dudu Ge­or­ge­scu (ur. 1950) – ru­muń­ski pił­karz
  • Dudu Ce­a­ren­se (Ale­xan­dro Silva de Souza, ur. 15 kwiet­nia 1983 w For­ta­le­zie) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Dudu (Edu­ar­do Pe­re­i­ra Ro­dri­gu­es (ur. 1992) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Dudu Ka­ra­ka­ya (ur. 1985) – tu­rec­ka lek­ko­at­let­ka

Wikipedia


duduk

ar­meń­ski in­stru­ment dęty drew­nia­ny z pod­wój­nym stro­i­kiem, wy­ra­bia­ny zwy­kle z drew­na mo­re­li


SJP.pl

Duduk – in­stru­ment dęty drew­nia­ny z pod­wój­nym stro­i­kiem, po­cho­dzą­cy z Ar­me­nii, wy­ra­bia­ny zaz­wy­czaj z drew­na mo­re­li. Ma cie­płe, no­so­we brzmie­nie zbli­żo­ne do sak­so­fo­nu.

Po­pu­lar­ny na te­re­nie Bli­skie­go Wscho­du. Duduk po­sia­da ponad 1500-let­nią tra­dy­cję (we­dług in­nych źró­deł nawet 3000 lat), i choć naj­pew­niej swoje po­cho­dze­nie zaw­dzię­cza Or­mia­nom, jest także waż­nym ele­men­tem kul­tu­ry tu­rec­kiej, gru­ziń­skiej i azer­skiej.

Wikipedia


duduś

pie­szczot­li­wie o dziec­ku, rza­dziej o czło­wie­ku do­ro­słym


SJP.pl


dudy

osoba gra­ją­ca na du­dach; du­dziarz; du­darz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) muz. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych;

 (1.2) pot. po­dro­by, wnętrz­no­ści zwie­rząt (płuco, serce i wą­tro­ba)

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. płuca (za­rów­no zwie­rzę­ce jak i ludz­kie)

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. man­kie­ty ko­szu­li

Wiktionary

Zo­bacz też: Dudy.

Dudy, gajdy – in­stru­ment mu­zycz­ny dęty drew­nia­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten Szkot gra na du­dach.

 (1.1) Mój tata grał na du­dach; pię­knie gry­wał pi­ja­ny, • Ale kiedy na trzeź­wo, okrop­nie rzę­po­lił […]

 (1.2) Wą­trób­ka była tania, lub tzw. dudy — śle­dzio­na, płuca, ka­wa­łek serca itd..

 (1.3) Coś mu tak w tych du­dach rzę­zia­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdudɨ, AS: dudy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudziarz, dudarz

:: zdrobn. dudki

 przym. dudziarski

 czas. dudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. kozioł, gajdy, koza, niepoprawnie kobza

Wiktionary


dudycz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Du­dycz (1533–1589) – wę­gier­sko-pol­ski dzia­łacz re­for­ma­cyj­ny
  • He­le­na Du­dycz – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Ja­ro­sław Du­dycz (ur. 1987) – pol­ski poeta
  • Piotr Du­dycz (1902–1973) – pol­ski żoł­nierz
  • Ra­do­sław Du­dycz (ur. 1974) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


dudypta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji w Kraju Kras­no­jar­skim, prawy do­pływ Pia­si­ny;

Wiktionary

Du­dyp­ta ( Дудыпта) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji w Kraju Kras­no­jar­skim, prawy do­pływ Pia­si­ny. Dłu­gość rzeki wy­no­si 387 km. Wy­stę­pu­ją tu różne ga­tun­ki ryb np. muk­sun, czyr.

Du­dyp­ta ucho­dzi do Pia­si­ny we wsi Kre­sty. Od tego miej­sca przez 700 km aż do uj­ścia Pia­si­na jest że­glow­na.

Wikipedia


dudziak

naz­wi­sko


SJP.pl


dudziarka

→ du­dziarz


SJP.pl

Patrz:

dudziarz

dudziarski

→ du­dziarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z du­dzia­rzem, do­ty­czą­cy du­dzia­rza

Wiktionary

Patrz:

dudziarz

Przykłady

 (1.1) Zaraz po ka­pe­li du­dziar­skiej wy­stą­pił pie­śniarz z Mu­rza­sich­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudarz mos., dudki lm nm., dudy lm nm., dudziarz mos.

Wiktionary


dudziarz

osoba gra­ją­ca na du­dach; du­darz; duda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. mu­zy­kant gra­ją­cy na du­dach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­dziarz – góra w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce
  • Du­dziarz – ar­ty­sta-muzyk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdud͡ʑaʃ, AS: duʒ́aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudy nmos., dudarz mos., duda ż.

:: fż. dudziarka ż.

 przym. dudziarski, dudowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. duda, przest. dudarz, żart. dławiduda

Wiktionary


dudzic

naz­wi­sko


SJP.pl


dudzicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dudziec

naz­wi­sko


SJP.pl


dudzik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzmi­tryj Du­dzik (ur. 1977) – bia­ło­ru­ski ho­te­i­sta
  • Eu­ge­nia Du­dzik (1926–2018) – pol­ska pe­da­goż­ka, dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Fran­ci­szek Du­dzik (1902–1970) – pol­ski pilot woj­sko­wy
  • Maria Te­re­sa Du­dzik (1860–1918) – pol­ska za­kon­ni­ca, za­ło­ży­ciel­ka Zgro­ma­dze­nia Sióstr Fran­cisz­ka­nek Bło­go­sła­wio­nej Ku­ne­gun­dy
  • Paweł Du­dzik (ur. 1956) – pol­ski per­ku­si­sta
  • Ro­bert Du­dzik (ur. 1966) – aktor i dra­ma­turg
  • Sła­wo­mir Du­dzik (ur. 1967) – pol­ski praw­nik
  • Zdzi­sław Du­dzik – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


dudzinski

naz­wi­sko


SJP.pl


dudzić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. głu­pio wy­glą­dać i nie móc słowa prze­mó­wić

 (1.2) daw. tru­dzić kogoś, zaj­mo­wać czyjś czas

 (1.3) od­po­wia­dać prze­ło­żo­ne­mu na iry­tu­ją­ce py­ta­niafakt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duda ż., dudy nmos., dudek m., dudzenie n., dudzista m.

 przym. dudowy, dudkowy

Wiktionary


dudziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Du­dziń­ski – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:

Wikipedia


duecento

[czy­taj: du­e­czen­to] okres roz­wo­ju wło­skiej sztu­ki śred­nio­wiecz­nej; du­cen­to


SJP.pl


duecik

zdrob­nie­nie od: duet


SJP.pl


duende

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca to, co jest au­ten­tycz­nie hisz­pań­skie


SJP.pl

Du­en­de, albo tener du­en­de w wol­nym tłu­ma­cze­niu oz­na­cza „mieć duszę". Jest to stan, w któ­rym rolę od­gry­wa­ją silne emo­cje, ek­spre­sja i au­ten­tycz­ność, czę­sto po­wią­za­ne z fla­men­co. Ta ar­ty­stycz­na nazwa, po­wią­za­na zwła­szcza z mu­zy­ką po­cho­dzi od nad­przy­ro­dzo­nej po­sta­ci z mi­to­lo­gii hisz­pań­skiej.

Wikipedia


duero

rzeka w Por­tu­ga­lii i Hisz­pa­nii; Douro


SJP.pl

Duero (hiszp. "Duero", wym. ; port. "Douro", wym. ; łac. "Du­rius") – rzeka w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii o dłu­go­ści 895 km, na od­cin­ku około 130 ki­lo­me­trów jest rzeką gra­nicz­ną mię­dzy tymi kra­ja­mi. Naj­bar­dziej za­sob­na w wodę na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim i trze­cia pod wzglę­dem dłu­go­ści. Ob­szar źró­dło­wy w Gó­rach Ibe­ryj­skich na wy­so­ko­ści 2080 m n.p.m. w ma­sy­wie Sier­ra de Ur­bión, na pół­noc­ny za­chód od mia­sta Soria w Hisz­pa­nii.

Wikipedia


duet

1. utwór na dwa głosy lub dwa in­stru­men­ty;
2. ze­spół dwu­o­so­bo­wy wy­ko­nu­ją­cy taki utwór; duo;
3. para tan­ce­rzy lub łyż­wia­rzy wy­stę­pu­ją­ca przed pu­blicz­no­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół mu­zycz­ny zło­żo­ny z dwóch osób

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny przez­na­czo­ny dla dwóch in­stru­men­tów lub na dwa głosy

 (1.3) para tan­ce­rzy, łyż­wia­rzy itp. wy­stę­pu­ją­cych przed pu­blicz­no­ścią

 (1.4) w XVII–XVIII w.: cie­płe na­kry­cie głowy

Wiktionary

Duet – kom­po­zy­cja przez­na­czo­na dla dwóch śpie­wa­ków lub utwór mu­zycz­ny na dwa głosy wo­kal­ne, bę­dą­cy sa­mo­dziel­nym dzie­łem lub czę­ścią jed­nej z wiel­kich form mu­zycz­nych: opery, ope­ret­ki, kan­ta­ty, ora­to­rium. Duety wo­kal­ne czę­sto mają cha­rak­ter pe­da­go­gicz­ny, wów­czas wy­stę­pu­ją pod ła­ciń­ską nazwą "bi­ci­nium".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na fir­mo­wą im­pre­zę szef za­pro­sił duet smycz­ko­wy.

 (1.2) Ten duet na skrzyp­ce i wio­lon­cze­lę jest nie­zły, ale już pisał pan lep­sze kom­po­zy­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduwɛt, AS: duu̯et

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. duecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) para

 (1.3) para

Wiktionary


duetowy

→ duet


SJP.pl

Patrz:

duet

dufanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dufać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaufać, ufać, dufać ndk.

 przym. zaufany

 rzecz. zaufany mos.

Wiktionary


dufać

daw­niej: ufać, wie­rzyć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. ufać, mieć na­dzie­ję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) bę­dziesz­li wier­nie dufać Panu swemu a bę­dziesz cho­dził praw­dzi­we­mi dro­ga­mi Jego (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdufat͡ɕ, AS: dufać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dufanie n., zaufany mos.

 czas. ufać, zaufać

 przym. zaufany

Wiktionary


dufinka

kulka ziem­nia­cza­na sma­żo­na na głę­bo­kim oleju


SJP.pl


dufniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: duf­nie


SJP.pl


dufniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dufny


SJP.pl


dufność

→ dufny


SJP.pl

Patrz:

dufny

dufny

1. za­ro­zu­mia­ły; pewny sie­bie;
2. pełen wiary, ufny


SJP.pl


dufour

[czy­taj: diFUR] szczyt w Al­pach


SJP.pl


duga

drew­nia­ny, łu­ko­wa­ty przed­miot słu­żą­cy do przy­mo­co­wa­nia rze­mie­ni przy cho­mą­cie do dysz­li za­przę­gu; duha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­ny, łu­ko­wa­ty przed­miot słu­żą­cy do przy­mo­co­wa­nia rze­mie­ni przy cho­mą­cie do dysz­li za­przę­gu

Wiktionary

Duga ( Дуга), zwany też Okiem Mosk­wy – nie­u­ży­wa­na obec­nie in­sta­la­cja ra­dziec­kie­go stra­te­gicz­ne­go ra­da­ru po­za­ho­ry­zon­tal­ne­go (OTH) pra­cu­ją­ce­go w za­kre­sie fal krót­kich, znaj­du­ją­ca się m.in. nie­o­po­dal Czar­no­by­la na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie ki­jow­skim. Znana wśród krót­ko­fa­low­ców i pro­fe­sjo­nal­nych użyt­kow­ni­ków fal krót­kich jako "Rus­sian Wo­od­pec­ker".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduɡa, AS: duga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dugować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duha

Wiktionary


dugi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. długi

Wiktionary


duglas

sa­mo­lot marki Do­u­glas; Do­u­glas


SJP.pl


dugopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dłu­go­pis

Wiktionary


dugować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Ka­szu­by, po­wiat kar­tu­ski, po­wiat wej­he­row­ski, Ko­cie­wie, po­wiat tczew­ski, War­mia, Ku­ja­wy, Kur­pie, nad Nar­wią, Cie­cha­no­wiec, Słu­go­ci­ce (gmina Będ­ków). pod­wa­żać, pod­no­sić cię­żar za po­mo­cą dugi (także. drąga, łomu, dźwi­gni)

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa, po­wiat cie­cha­now­ski, po­wiat ko­niń­ski. nieść, dźwi­gać lub cią­gnąć cięż­ki przed­miot; także. rzad. dźwi­gać, pod­no­sić kogoś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Wej­he­ro­wo. na­da­wać się, przy­da­wać się; być zdat­nym, być coś war­tym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa.: Od dźwi­ga­nia aż mi ręce // Osła­bli, // A że pełne du­go­wa­łem // Wciąż becz­ki, // Więc se czło­wiek podch­mie­li­wał // Tro­szecz­ki.

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa.: — A co! zmę­czy­łeś się? — nie ma rady, trze­ba dźwi­gać bo dok­to­rzy utrzy­mu­ją że przy ta­kiej pracy opad­ną nam brzusz­ki. // — E wiesz co? — to chyba blaga, ja już drugi sno­pek du­gu­ję do góry a jed­nak brzuch mi jakoś nic a nic nie opada.

 (1.2) Za ty­dzień po­szedł chło­pak na prze­wia­dy, zo­ba­czył, że szafa skoń­czo­na, coś go kołka sku­si­ło szafę na plecy brać i do domu du­go­wać! Ze Żych­li­na ga­lan­ty sztuk drogi, sza­fi­sko cięż­kie, — ober­wał się może, czy co?

 (1.2) Za­pro­wa­dzi­ły mnie do sto­do­ły, omo­ta­ły nogi po­stron­kiem, prze­rzu­ci­ły po­stro­nek przez belkę i dalej du­go­wać w górę…

 (1.2) Pan Prot rów­nież po­lo­wan­ka // Za­pa­le­niec wiel­ki — // Ten nie chy­bia wcale nigdy, // Bo strze­la z… bu­tel­ki — // A nad ranem kiedy wraca, // To, jak an­ty­po­dy, // Aż go muszą stró­że nocni // Du­go­wać na scho­dy!..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Powiśle korsować

Wiktionary


duha

drew­nia­ny, łu­ko­wa­ty przed­miot słu­żą­cy do przy­mo­co­wa­nia rze­mie­ni przy cho­mą­cie do dysz­li za­przę­gu; duga


SJP.pl

Zo­bacz też: Duha (rejon smor­goń­ski).

Duha ( Дуга) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie zwia­hel­skim, w hro­ma­dzie Ba­ra­szi. W 2001 roku li­czy­ła 80 miesz­kań­ców.

Wikipedia


duhan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. gw-pl|Spisz. tytoń do fajki

 (1.2) gw-pl|Za­ko­pa­ne. tytoń do fajki po­cho­dze­nia wę­gier­skie­go

Wiktionary


duisburczyk

[czy­taj: di­zbur­czyk] miesz­ka­niec Du­is­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Du­is­bur­ga; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duisburg mrz.

:: fż. duisburka ż.

 przym. duisburski

Wiktionary


duisburg

[czy­taj: di­zburk] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w Za­głę­biu Ruhry;

Wiktionary

([], Du­is­borg, [])– mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Düsseldorf, w Za­głę­biu Ruhry ("Ruhr­ge­biet"). Mia­sto leży nad Renem i jest dużym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. duisburczyk mos., duisburka ż.

 przym. duisburski

Wiktionary


duisburka

[czy­taj: di­zbur­ka] miesz­kan­ka Du­is­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Du­is­bur­ga; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duisburg mrz.

:: fm. duisburczyk mos.

 przym. duisburski

Wiktionary


duisburski

[czy­taj: di­zbur­ski] do­ty­czą­cy Du­is­bur­ga (mia­sto w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Du­is­bur­giem, do­ty­czą­cy Du­is­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duisburg mrz., duisburczyk mos., duisburka ż.

Wiktionary


dujawica

re­gio­nal­nie: za­mieć śnież­na, deszcz z wia­trem


SJP.pl


dujker

ro­dzaj an­ty­lo­py


SJP.pl

Duj­ker ("Cep­ha­lop­hus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


duk

ro­dzaj małp wą­sko­no­sych z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


SJP.pl

Duk ("Py­gath­rix") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


dukacik

zdrob­nie­nie od: dukat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dukat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dukat, lecz tylko mały du­ka­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dukat m.

Wiktionary


dukaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


dukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dukać ndk.

Wiktionary


dukas

[czy­taj: diKA] naz­wi­sko, m.in. Paul Dukas (1865-1935), fran­cu­ski kom­po­zy­tor


SJP.pl


dukat

złota mo­ne­ta bita w We­ne­cji od 1284 roku i roz­po­wszech­nio­na potem w całej Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. złota mo­ne­ta uży­wa­na w Eu­ro­pie od XIII do XIX w.;

 (1.2) hist. me­trol. miara masy okre­śla­ją­ca sto­su­nek ilo­ści me­ta­lu szla­chet­ne­go do wagi brut­to stopu

 (1.3) hist. adm. jed­nost­ka te­ry­to­rial­na śred­nio­wiecz­nej bi­zan­tyj­skiej or­ga­ni­za­cji woj­sko­wej

Wiktionary

Dukat – złota lub srebr­na mo­ne­ta uży­wa­na w Eu­ro­pie od póź­ne­go śred­nio­wie­cza do po­cząt­ków XX wieku. We­dług niek­tó­rych źró­deł okre­śle­nie to na­le­ży ogra­ni­czać je­dy­nie do zło­tej mo­ne­ty eu­ro­pej­skiej, o masie ok. 3,5 grama, któ­rej pier­wow­zo­rem był złoty flo­ren bity we Flo­ren­cji od 1252 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dam ci trzy­sta du­ka­tów i miej­sce na moim dwo­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdukat, AS: dukat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dukacik m.

 przym. dukatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwony złoty, pot. czerwoniec, holender; daw. cząty

Wiktionary


dukatowy

przy­miot­nik od: dukat


SJP.pl


dukać

czy­tać, mówić coś z tru­dem, nie­po­rad­nie, ją­ka­jąc się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mówić z tru­dem, nie­wy­raź­nie lub ją­ka­jąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dukał tak przez całą pre­zen­ta­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdukat͡ɕ, AS: dukać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydukać dk.

 rzecz. dukanie n., wydukanie n.

Wiktionary


duke

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • diuk – tytuł ary­sto­kra­tycz­ny
  • Duke – album Ge­ne­sis
  • Duke – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie środ­ko­wo­bo­śniac­kim, w gmi­nie Ki­sel­jak
  • La Duke Is­land – ka­na­dyj­ska wyspa
  • Duke Uni­ver­si­ty – uni­wer­sy­tet w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ka­ro­li­nie Pół­noc­nej, w mie­ście Dur­ham
  • (20037) Duke – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


dukielski

przy­miot­nik od: Dukla


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Dukli, zwią­za­ny z Duklą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈcɛlsʲci, AS: duḱelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dukla ż.

Wiktionary


dukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dukla

mały szyb gór­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dukla – mia­sto w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Dukla. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kro­śnień­skie­go. Dukla leży w daw­nej ziemi kra­kow­skiej hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski.

We­dług da­nych Urzę­du Gminy mia­sto li­czy­ło 1865 miesz­kań­ców na dzień 31 grud­nia 2025.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza wzmian­ka o Dukli po­cho­dzi z roku 1336.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdukla, AS: dukla

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dukielski

Wiktionary


duklanin

miesz­ka­niec Dukli


SJP.pl


duklanka

miesz­kan­ka Dukli


SJP.pl


duknąć

po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś z dużą trud­no­ścią, nie­po­rad­nie, ją­ka­jąc się; wy­du­kać


SJP.pl


duksztański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Dukszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dukszty lm.

Wiktionary


dukszty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duksz­ty − mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim
  • Duksz­ty − wieś na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim
  • Duksz­ty − je­zio­ro na Lit­wie
  • Duksz­ty – fol­wark na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim
  • Duksz­ty − gmina na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim
  • Duksz­ty − gmina na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim
  • Duksz­ty − dawna gmina w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wi­leń­skim
  • Duksz­ty – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Duksz­ty, w re­jo­nie igna­liń­skim, na Lit­wie
  • Duksz­ty Stare

Wikipedia

Powiązane:

 przym. duksztański

Wiktionary


dukt

1. pro­sta droga w lesie pow­sta­ła przez wy­cię­cie drzew; linia ostę­po­wa, tryba, prze­sie­ka;
2. wy­gląd pisma, wy­ni­ka­ją­cy z szyb­ko­ści pi­sa­nia i spo­so­bu pro­wa­dze­nia pióra;
3. daw­niej: wy­gląd liter w pi­śmie lub w druku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. leśna droga po­dzia­ło­wa pow­sta­ła po wy­cię­ciu pasa drzew

 (1.2) przen. kie­ru­nek czy­ichś dzia­łań bądź roz­wo­ju cze­goś

 (1.3) przest. ogól­ny wy­gląd liter w pi­śmie odręcz­nym lub w druku, także. spo­sób ry­so­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dukt leśny
  • dukt (DTP)
  • Dukt – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Dukt – część wsi Brzó­za w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gło­wa­czów

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przesieka, tryba

Wiktionary


duktor

wałek w ma­szy­nie dru­kar­skiej, słu­żą­cy do roz­pro­wa­dza­nia farby


SJP.pl


dul

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. palić pa­pie­ro­sa;
2. pić wódkę


SJP.pl


dulag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. gwara. obo­zo­wa: je­niec­ki obóz przej­ścio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdulak, AS: dulak

Wiktionary


dulak

naz­wi­sko


SJP.pl


dulawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. lufka do pa­pie­ro­sów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fifka

Wiktionary


dulcian

[czy­taj: dul­czian] dawny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów, po­pu­lar­ny w mu­zy­ce re­ne­san­su i ba­ro­ku, pro­to­typ fa­go­tu; dol­cian, dul­cjan


SJP.pl


dulcimer

[czy­taj: dulc-imer] pro­to­typ for­te­pia­nu, ro­dzaj cym­ba­łów z kla­wia­tu­rą i drew­nia­ny­mi mło­tecz­ka­mi ob­cią­gnię­ty­mi skórą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dul­ci­mer (cym­ba­ły gór­skie lub cym­ba­ły ap­pa­la­skie) – ro­dzaj pro­go­we­go in­stru­men­tu stru­no­we­go (szar­pa­ne­go), zaz­wy­czaj o trzech lub czte­rech stru­nach. In­stru­ment ten po­cho­dzi z Wysp Bry­tyj­skich, jego pie...
  • Dul­ci­mer (dul­ci­mer mło­tecz­ko­wy) – inna nazwa cym­ba­łów, uży­wa­na w Pol­sce czę­sto jako okre­śle­nie cym­ba­łów śred­nio­wiecz­nych.

Wikipedia


dulcjan

dawny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów, po­pu­lar­ny w mu­zy­ce re­ne­san­su i ba­ro­ku, pro­to­typ fa­go­tu; dol­cian, dul­cian


SJP.pl


dulcyna

syn­te­tycz­ny śro­dek sło­dzą­cy uży­wa­ny przez dia­be­ty­ków


SJP.pl

Dul­cy­na (z dul­cis – słod­ki) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ary­lo­wa po­chod­na mocz­ni­ka. Od­kry­ta w 1884 roku przez Jo­sep­ha Ber­li­ner­ba­ua. Jest to biały kry­sta­licz­ny pro­szek roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, około 100–300 razy słod­szy od cukru spo­żyw­cze­go. W prze­ci­wień­stwie do sa­cha­ry­ny nie daje gorz­kie­go pos­ma­ku. W pier­wszej po­ło­wie XX wieku była sto­so­wa­na jako sztucz­ny śro­dek sło­dzą­cy.

Wikipedia


dulcynea

prze­sta­rza­le, iro­nicz­nie: uko­cha­na, dama serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. iron. wy­bran­ka, uko­cha­na, dama serca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spójrz, znów kupił kwia­ty dla tej swo­jej dul­cy­nei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdult͡sɨ̃ˈnɛa, AS: dulcỹnea

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogdanka

Wiktionary


dulcyt

zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie wy­stę­pu­ją­cy w soku niek­tó­rych drzew podz­wrot­ni­ko­wych


SJP.pl


dulczeć

po­tocz­nie:
1. tru­dzić się, ślę­czeć nad czymś;
2. prze­by­wać gdzieś z przy­mu­su


SJP.pl


dulczyć

ślę­czeć nad czymś, tru­dzić się


SJP.pl


duldać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­dul­dać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyduldać dk.

Wiktionary


dulemba

naz­wi­sko


SJP.pl


dulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dulia

rzym­sko­ka­to­lic­ki kult świę­tych, anio­łów, re­lik­wii itp.


SJP.pl


dulik

naz­wi­sko


SJP.pl


dulić

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. palić pa­pie­ro­sa;
2. pić wódkę


SJP.pl


duliński

naz­wi­sko


SJP.pl


dulka

ru­cho­my pier­ścień me­ta­lo­wy lub wi­deł­ki, przy­mo­co­wa­ne do burty łodzi, słu­żą­ce do osa­dza­nia wio­seł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. ele­ment łodzi wio­ślar­skiej w po­sta­ci ru­cho­me­go pier­ście­nia me­ta­lo­we­go lub wi­de­łek, przy­mo­co­wa­nych do burty łodzi, słu­żą­cy do utrzy­my­wa­nia wio­sła w od­po­wied­niej po­zy­cji;

Wiktionary

Nie mylić z: Dukla.

Dulka – część łodzi wio­ślar­skiej słu­żą­ca do utrzy­my­wa­nia wio­sła w od­po­wied­niej po­zy­cji.

Umie­szczo­na bez­poś­red­nio na bur­cie (ło­dzie tu­ry­stycz­ne, ry­bac­kie) lub na od­sad­ni w ło­dziach spor­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skó­rza­ny man­kiet wio­sła za­bez­pie­cza je przed ście­ra­niem przez dulkę.

 (1.1) Wkła­da­my wio­sła w dulki i ru­sza­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdulka, AS: dulka

Wiktionary


dulkowy

→ dulka


SJP.pl

Patrz:

dulka

dulles

[czy­taj: dales] naz­wi­sko, m.in. John Dul­les (1888-1959), ame­ry­kań­ski po­li­tyk, Czło­wiek Roku ma­ga­zy­nu Time w 1954


SJP.pl


dulmeński

konik dul­meń­ski - nie­miec­ka rasa kuców


SJP.pl


duloksetyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek z grupy in­hi­bi­to­rów wy­chwy­tu zwrot­ne­go se­ro­to­ni­ny i no­ra­dre­na­li­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C18H19NOS., sto­so­wa­ny w le­cze­niu de­pre­sji, za­bu­rzeń lę­ko­wych oraz przew­le­kłe­go bólu;

Wiktionary

Du­lok­se­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy in­hi­bi­to­rów wy­chwy­tu zwrot­ne­go se­ro­to­ni­ny i no­ra­dre­na­li­ny (SNRI), sto­so­wa­ny w le­cze­niu de­pre­sji, ze­spo­łu lęku uo­gól­nio­ne­go, bólu w ne­u­ro­pa­tii cu­krzy­co­wej i fi­bro­mial­gii. Zo­sta­ła zat­wier­dzo­na przez FDA w 2004 r. W niek­tó­rych kra­jach sto­so­wa­na w te­ra­pii wy­sił­ko­we­go nie­trzy­ma­nia moczu (SUI)[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inny psy­chia­tra, do któ­re­go posz­łam już sama, za­pro­po­no­wał du­lok­se­ty­nę.

Wiktionary


dulologia

dzie­dzi­na hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się nie­wol­nict­wem


SJP.pl


dulsk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dulsk – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ra­do­min
  • Dulsk – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Dulsk – dawna gmina wiej­ska
  • Dulsk – gro­ma­da w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim
  • Dulsk – gro­ma­da w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim

Wikipedia


dulski

naz­wi­sko


SJP.pl


dulszczyzna

obłu­da, koł­tu­ne­ria, za­kła­ma­na mo­ral­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. drob­no­mie­szczań­skie za­kła­ma­nie, koł­tu­ne­ria, cias­no­ta ho­ry­zon­tów, fa­ry­ze­u­szo­stwo, przy jed­no­czes­nym wy­so­kim mnie­ma­niu o włas­nych wa­lo­rach mo­ral­nych

Wiktionary

Dul­szczyz­na – po­sta­wa fi­li­stra i koł­tu­na. Po­ję­cie zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne do ję­zy­ka pol­skie­go dzię­ki suk­ce­so­wi te­a­tral­ne­mu dra­ma­tu "Mo­ral­ność pani Dul­skiej" Ga­brie­li Za­pol­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­steś jed­nak za­ra­żo­ny dul­szczyz­ną. Cie­ka­wa je­stem, jak ty byś się czuł, gdy­byś uro­dził dziec­ko i był bez gro­sza u ob­cych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dulˈʃt͡ʃɨzna, AS: dulščyzna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwójna moralność

Wiktionary


duluth

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­luth – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Gwin­nett
  • Du­luth – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie St. Louis
  • Du­luth – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Clark
  • Du­luth (ang. Du­luth Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie St. Louis

Wikipedia


duląbka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Du­ląb­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Dę­bo­wiec. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Świę­te­go Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła w Cie­kli­nie.

W 1595 roku wieś po­ło­żo­na w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go była włas­no­ścią sta­ro­sty kras­no­staw­skie­go Jana Mnisz­cha

Wikipedia


dulęba

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­lę­ba – przy­sió­łek wsi Osto­jów w woj. świę­to­krzy­skim w pow. skar­ży­skim w gmi­nie Su­ched­niów
  • Adam Du­lę­ba – pol­ski woj­sko­wy
  • An­drzej Du­lę­ba – pol­ski woj­sko­wy
  • Hen­ryk Du­lę­ba – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i ro­bot­ni­czy
  • Igna­cy Du­lę­ba – pol­ski pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Jan Du­lę­ba – pol­ski woj­sko­wy
  • Le­szek Du­lę­ba – pol­ski in­ży­nier
  • Maria Du­lę­ba – pol­ska ak­tor­ka
  • Ma­riusz Du­lę­ba – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Wła­dy­sław Du­lę­ba (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia


dum

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: duma

Wiktionary

Dum (tłu­ma­cze­nie: "Od­wa­ga", an­giel­ski tytuł "Strength", nie­miec­ki "Dum: Blu­ti­ge Rache") to bol­ly­wo­odz­ki thril­ler z 2003 roku wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez E. Nivas, au­to­ra "Shool" i "Bar­da­asht". W ro­lach głów­nych Vivek Obe­roi i Atul Kul­kar­ni oraz Dia Mirza. Te­ma­tem filmu jest śmier­tel­ne zma­ga­nie dwóch męż­czyzn: zde­cy­do­wa­ne­go na śmierć w obro­nie ro­dzi­ny, uko­cha­nej i swo­ich ide­a­łów Udaya (Vivek Obe­roi) i sprze­daj­ne­go, za­bi­ja­ją­ce­go bez skru­pu­łów po­li­cjan­ta Shan­ka­ra (Atul Kul­kar­ni).

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== dum (język duń­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

przy­miot­nik

 (1.1) głupi

od­mia­na.

 (1.1) dum, dumt, dumme

przy­kła­dy.

 (1.1) Din dumme ko! → Ty głu­pia krowo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũm, AS: dũm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dum (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) głupi

odmiana.

 (1.1) dum, dumt, dumme

przykłady.

 (1.1) Din dumme ko! → Ty głupia krowo!

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

 (1.1) klog

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz. dumhed

 czas. dumme sig

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dum (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) głupi

odmiana.

 (1.1) dum, dumt, dumme

przykłady.

 (1.1) Din dumme ko! → Ty głupia krowo!

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


dum-dum

po­cisk ze spi­ło­wa­nym czub­kiem


SJP.pl


duma

1. po­czu­cie włas­nej war­to­ści, god­ność
2. ktoś lub coś bę­dą­ce po­wo­dem do chlu­by
3. utwór li­te­rac­ki, ro­dzaj bal­la­dy hi­sto­rycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­czu­cie oso­bi­stej god­no­ści

 (1.2) zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie;

 (1.5) przest. myśl, roz­my­śla­nie, ma­rze­nie

 (1.6) polit. izba niż­sza par­la­men­tu ro­syj­skie­go;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: dumać

Wiktionary

Duma – po­czu­cie włas­nej god­no­ści i war­to­ści; stan za­do­wo­le­nia z sie­bie sa­me­go z po­wo­du po­dej­mo­wa­nych wy­sił­ków czy uzy­ska­nych ko­rzy­ści. Duma ne­u­ro­tycz­na to ter­min stwo­rzo­ny przez Karen Hor­ney na okre­śle­nie stanu ner­wi­co­we­go, w któ­rym po­czu­cie dumy jest nie­a­dek­wat­nie wy­so­kie w sto­sun­ku do rze­czy­wi­stych osią­gnięć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obra­zie widać zde­cy­do­wa­ne­go XVI-wiecz­ne­go (= szes­na­sto­wiecz­ne­go) szlach­ci­ca pa­trzą­ce­go przed sie­bie z wy­raź­ną dumą.

 (1.2) Ze sły­szal­ną dumą w gło­sie stwier­dzi­ła, że świat byłby pię­kniej­szy, gdyby wszy­scy byli tacy jak ona.

 (1.3) Gra­tu­lu­je­my ci wszy­scy z ca­łe­go serca z okaz­ji wy­gra­nia kon­kur­su. Je­steś dumą na­szej ro­dzi­ny.

 (1.4) Dumy po­cho­dzą z XVII wieku i wy­ko­ny­wa­ne były przy akom­pa­nia­men­cie róż­nych in­stru­men­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũma, AS: dũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaduma ż., dumanie n.

 czas. dumać ndk.

 przym. dumny

 przysł. dumnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godność, ambicja, honor

 (1.2) pycha, nieprzystępność, wyniosłość

 (1.3) chluba, chwała, ozdoba

Wiktionary


dumami

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) N. lm. od: duma

Wiktionary


dumanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dumać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dumać ndk.

 rzecz. duma ż.

Wiktionary


dumas

[czy­taj: diMA] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Alek­san­der Dumas (1802-1870) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dumas – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Desha
  • Dumas – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Tip­pah
  • Dumas – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Moore
  • Ale­xan­dre Dumas (oj­ciec)
  • Ale­xan­dre Dumas (syn)
  • Adolp­he Dumas – fran­cu­ski poeta i dra­ma­turg
  • Char­les Dumas – ame­ry­kań­ski sko­czek wzwyż, mistrz olim­pij­ski
  • Jean-Bap­ti­ste Dumas – fran­cu­ski che­mik i po­li­tyk
  • Ro­land Dumas – fran­cu­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Vito Dumas – ar­gen­tyń­ski że­glarz sa­mot­ny

Wikipedia


dumasowski

w stylu ut­wo­rów Alek­san­dra Du­ma­sa, na­wią­zu­ją­cy do jego bo­ha­te­rów


SJP.pl


dumać

książ­ko­wo: roz­my­ślać, roz­trzą­sać coś w my­ślach, za­sta­na­wiać się; me­dy­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) my­śleć, za­sta­na­wiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad czym tak du­masz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũmat͡ɕ, AS: dũmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duma ż., dumanie n., dumka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medytować, rozmyślać

Wiktionary


dumała

książ­ko­wo: roz­my­ślać, roz­trzą­sać coś w my­ślach, za­sta­na­wiać się; me­dy­to­wać


SJP.pl


dumański

naz­wi­sko


SJP.pl


dumka

li­rycz­na, lu­do­wa pieśń ukra­iń­ska w for­mie bal­la­dy lub utwór li­te­rac­ki opar­ty na tej pie­śni


SJP.pl

Dumka – ukra­iń­ska wie­loz­wrot­ko­wa pieśń w for­mie bal­la­dy o rzew­nym na­stro­ju, czę­sto wy­ra­ża­ją­ca żal po utra­co­nej oso­bie lub tęs­kno­tę do ja­kie­goś miej­sca czy wy­da­rze­nia; zwy­kle wy­ko­ny­wa­na z to­wa­rzy­sze­niem ban­du­ry.

Dumka to też forma mu­zycz­na roz­wi­nię­ta w okre­sie ro­man­tyz­mu i bę­dą­ca bli­skim od­po­wied­ni­kiem ele­gii; czę­sto wzo­ro­wa­na na ukra­iń­skich dum­kach.

Wikipedia


dummy

[czy­taj: dami] wer­sja no­we­go cza­so­pis­ma albo ga­ze­ty pre­zen­to­wa­na po­ten­cjal­nym czy­tel­ni­kom, re­kla­mo­daw­com, dru­kar­niom itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dummy – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Dummy – album Por­tis­he­ad
  • Dummy – ame­ry­kań­ski film z 1979 w re­ży­se­rii Fran­ka Perry’ego
  • Brzu­cho­mów­ca (Dummy) – ame­ry­kań­ski film z 1979 w re­ży­se­rii Grega Pri­ti­ki­na

Wikipedia


dumnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dumny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­dził dum­nie wy­pro­sto­wa­ny, prę­żył mię­śnie i lśnił jak wys­ma­ro­wa­ny oliwą gla­dia­tor.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dumny

 rzecz. duma ż.

Wiktionary


dumniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dum­nie


SJP.pl


dumniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dumny


SJP.pl


dumnieć

sta­wać się dum­nym


SJP.pl


dumność

→ dumny


SJP.pl

Patrz:

dumny

dumny

ma­ją­cy po­czu­cie włas­nej war­to­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pewny sie­bie, ma­ją­cy po­czu­cie włas­nej god­no­ści

 (1.2) wy­nio­sły, pysz­ny, o wy­gó­ro­wa­nym mnie­ma­niu

 (1.3) za­do­wo­lo­ny z cze­goś, ma­ją­cy dumę, sa­tys­fak­cję z cze­goś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Był zresz­tą ze swego po­cho­dze­nia dumny, pa­mię­tam, jak kie­dyś oś­wiad­czył: "Wy­ście je­szcze po drze­wach cho­dzi­li, kiedy my two­rzy­li­śmy już wiel­ką kul­tu­rę!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũmnɨ, AS: dũmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duma ż.

 przysł. dumnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ambitny, honorowy, reg. śl. pyszny

 (1.2) zarozumiały, zadufany, dufny

Wiktionary


dumortieryt

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów o gra­na­to­wo-nie­bie­skiej bar­wie


SJP.pl

Du­mor­tie­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go pa­le­on­to­lo­ga M.E. Du­mor­tie­ra (1803-1876).

Wikipedia


dumper

po­jazd me­cha­nicz­ny za­o­pa­trzo­ny w wy­wrot­kę ko­leb­ko­wą, słu­żą­cy do prze­wo­że­nia ma­te­ria­łów syp­kich


SJP.pl


dumping

[czy­taj: dam­ping] sprze­daż to­wa­rów po ce­nach niż­szych od kosz­tów pro­duk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ekon. sprze­daż to­wa­rów za gra­ni­cą po ce­nach niż­szych niż te, za które sprze­da­je się je w swoim kraju;

Wiktionary

Dum­ping (ang. imie­słów od cza­sow­ni­ka "dump" ‘wy­wa­lać; zrzu­cać; za­rzu­cać’ [w do­my­śle: rynek to­wa­ra­mi]) – po­li­ty­ka go­spo­dar­cza po­le­ga­ją­ca na sprze­da­ży swo­ich pro­duk­tów za gra­ni­cę po ce­nach niż­szych niż na rynku kra­jo­wym (dum­ping ce­no­wy, " price dum­ping") lub po ce­nach niż­szych od kosz­tów ich wyt­wo­rze­nia (dum­ping kosz­to­wy, " cost dum­ping").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dumpingowy

 przysł. dumpingowo

Wiktionary


dumpingować

[czy­taj: dam­pin­go­wać] sprze­da­wać po ce­nach niż­szych niż kosz­ty pro­duk­cji; sto­so­wać dum­ping


SJP.pl


dumpingowy

[czy­taj: dam­pin­go­wy] przy­miot­nik od: dum­ping, np. ceny dum­pin­go­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od dum­ping

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdãmpʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: dãmpʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dumping m.

Wiktionary


dumski

→ Duma


SJP.pl

Patrz:

Duma

dunaj

rzeka w Eu­ro­pie, druga pod wzglę­dem dłu­go­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Eu­ro­pie;

Wiktionary

Dunaj (łac. "Da­nu­bius", niem. "Donau", sło­wac. "Dunaj", sło­weń. "Do­na­va", węg. "Duna", chorw. "Dunav", serb. i bułg. Дунав, rum. "Dunărea", ukr. Дунай) – druga co do dłu­go­ści (po Woł­dze) rzeka w Eu­ro­pie.

Rzeka prze­pły­wa z za­cho­du na wschód przez wiele eu­ro­pej­skich krain ge­o­gra­ficz­nych, z któ­rych naj­więk­sze to Wy­ży­na Ba­war­ska, Kot­li­na Pa­noń­ska i Ni­zi­na Wo­ło­ska. Jej do­rze­cze po­kry­wa duże re­jo­ny Eu­ro­py Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dunaj to druga co do dłu­go­ści rzeka Eu­ro­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũnaj, AS: dũnai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podunaje n.

 przym. dunajski, naddunajski, zadunajski, środkowodunajski

Wiktionary


dunajec

rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, prawy do­pływ Wisły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły;

Wiktionary

Du­na­jec ( Du­na­jec) – rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, prawy do­pływ Wisły (rzeka II rzędu). Pow­sta­je z po­łą­cze­nia wód Czar­ne­go Du­naj­ca i Bia­łe­go Du­naj­ca w Nowym Targu; za po­cząt­ko­wy od­ci­nek uważa się Czar­ny Du­na­jec (w naj­wyż­szym biegu Wyżni Cho­cho­łow­ski Potok).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pod­tar­now­skich Zgło­bi­cach wy­ło­wio­no z Du­naj­ca ciało 57-let­niej ko­bie­ty.

 (1.1) Wierz­by, które rodzą grusz­ki zna­leźć można w Szczaw­ni­cy nad Du­naj­cem oraz w ar­bo­re­tum w Kór­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũˈnajɛt͡s, AS: dũnai ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dunajecki

Wiktionary


dunajecki

przy­miot­nik od: Du­na­jec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Du­naj­cem, do­ty­czą­cy Du­naj­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunajec mrz.

Wiktionary


dunajewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Du­na­jew­ski (forma żeń­ska: Du­na­jew­ska; licz­ba mnoga: Du­na­jew­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


dunajski

→ Dunaj


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Dunaj

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Du­naj­ski – pol­ski dzien­ni­karz, re­por­ter śled­czy, poeta, pi­sarz
  • Ma­ciej Du­naj­ski – pol­ski fizyk te­o­re­tycz­ny
  • Piotr Du­naj­ski – ka­to­lic­ki ksiądz i po­li­tyk

Wikipedia

Patrz:

Dunaj

Przykłady

 (1.1) I wnet por­wał ją du­naj­ski prąd i szyb­ko zni­knę­ła za ho­ry­zont.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũˈnajsʲci, AS: dũnai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunaj m.

 przym. naddunajski

Wiktionary


dunajskoszwabski

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Szwa­ba du­naj­skie­go

Wiktionary


dunajów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a daw­niej mia­stecz­ko, na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim;

Wiktionary

Du­na­jów (ukr. Дунаїв) – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim.

Wieś po­ło­żo­na 19 km na wschód od Prze­my­ślan nad Złotą Lipą. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Du­na­jów w po­wie­cie prze­my­ślań­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dunajowski

Wiktionary


dunant

[czy­taj: diNĄ] naz­wi­sko, m.in. Jean Henri Du­nant (1828-1910), za­ło­ży­ciel Czer­wo­ne­go Krzy­ża


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henri Du­nant (1828–1910) – za­ło­ży­ciel Czer­wo­ne­go Krzy­ża, la­u­re­at pier­wszej Po­ko­jo­wej Na­gro­dy Nobla
  • (1962) Du­nant – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


dunaway

[czy­taj: DAnełej] naz­wi­sko


SJP.pl


duncan

[czy­taj: dan­ken lub dun­kan] naz­wi­sko, m.in. Isa­do­ra Dun­can (1877-1927), ame­ry­kań­ska tan­cer­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dun­can – miej­sco­wość w Ka­na­dzie
  • Dun­can – miej­sco­wość w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Gre­en­lee
  • Dun­can – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Bo­li­var
  • Dun­can – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Plat­te
  • Dun­can – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Han­cock
  • Dun­can – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Step­hens
  • Dun­can – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Spar­tan­burg
  • Dun­can (ang. Dun­can Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mon­roe
  • Dun­can (ang. Dun­can Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mer­cer
  • Dun­can (ang. Dun­can Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ho­ugh­ton
  • Dun­can (ang. Dun­can Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Sul­li­van
  • Dun­can (ang. Dun­can Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Tioga

Wikipedia


dundee

[czy­taj: dandi] mia­sto w Szko­cji


SJP.pl

Dun­dee (wym. []; gael. "Dùn Dèagh") – mia­sto i jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na (ang. "co­un­cil area") w Szko­cji, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym brze­gu za­to­ki Firth of Tay, przy uj­ściu rzeki Tay do za­to­ki Firth of Tay (estu­a­rium Morza Pół­noc­ne­go).

Hi­sto­ria Dun­dee sięga epoki że­la­za i jest zwią­za­na z ludem Pik­tów.

Wikipedia


dundel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. wy­dzie­li­na z nosa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smark, reg. pozn. babol

Wiktionary


dunder

daw­niej, żar­to­bli­wie: pio­run; dziś żywe w po­tocz­nych związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych "niech cię (mnie, go itp.) dun­der świ­śnie" albo "bodaj cię (mnie, go itp.) dun­der świs­nął" - niech prze­pad­nie, niech cię (mnie, go itp.) pio­run strze­li


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) żart. wy­ra­ża­ją­cy zdzi­wie­nie lub gniew, zaz­wy­czaj w wy­ra­że­niu: niech to dun­der świ­śnie

 (1.2) gwara. pot. grzmot

Wiktionary


dunderować

daw­niej, ru­basz­nie: zrzę­dzić, gro­mić, łajać


SJP.pl


dunfermline

[czy­taj: dan­ferm­lajn] mia­sto w Szko­cji


SJP.pl

Dun­ferm­li­ne (gael. "Dùn Phàrlain") – mia­sto ("city") w Szko­cji, w re­gio­nie Fife. Mia­sto usy­tu­o­wa­ne jest w po­bli­żu za­to­ki Firth of Forth na Morzu Pół­noc­nym.

Mia­sto jest hi­sto­rycz­ną sto­li­cą Szko­cji. Ro­bert I Bruce zo­stał po­cho­wa­ny w tu­tej­szym opact­wie Dun­ferm­li­ne Abbey za­ło­żo­nym w 1070 roku. Jest oto­czo­ne od pół­no­cy po po­łud­nie do­li­ną Pit­ten­crieff. W 2005 r. mia­sto li­czy­ło ok. 39 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


dunganie

naród w Chi­nach


SJP.pl

Dun­ga­nie ( Дунгане) – grupa et­nicz­na po­cho­dze­nia chiń­skie­go, za­miesz­ku­ją­ca Kir­gi­stan i Ka­zach­stan. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem dun­gań­skim z grupy ję­zy­ków chiń­skich. Wyz­na­ją islam w wer­sji sun­nic­kiej.

Ety­mo­lo­gia nazwy "Dun­ga­nie" (chiń. 东干族; pi­ny­in "Dōnggānzú") nie jest jasna, praw­do­po­dob­nie jest po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go; uży­wa­ją jej tu­rec­ko­ję­zycz­ni są­sie­dzi Dun­ga­nów, od któ­rych mogli prze­jąć ją Ro­sja­nie.

Wikipedia


dunganin

przed­sta­wi­ciel na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go w Kir­gi­sta­nie i po­łud­nio­wym Ka­zach­sta­nie


SJP.pl


dunganka

przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go w Kir­gi­sta­nie i po­łud­nio­wym Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej po­cho­dze­nia chiń­skie­go, za­miesz­ku­ją­cej Kir­gi­stan i Ka­zach­stan;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Dunganin mos.

 przym. dungański

Wiktionary


dungański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dun­ga­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) jęz. język Dun­ga­nów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunganin mos., Dunganka ż.

Wiktionary


dungija

jed­no­masz­to­wy sta­tek z trój­kąt­nym ża­glem, uży­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści w In­diach


SJP.pl


dunhill

marka pa­pie­ro­sów


SJP.pl

Dun­hill – eks­klu­zyw­na marka pa­pie­ro­sów pro­du­ko­wa­nych przez Bri­tish Ame­ri­can To­bac­co. Zaz­wy­czaj ich cena jest wyż­sza od śred­niej ceny pa­pie­ro­sów sprze­da­wa­nych w danym re­gio­nie. Są ek­spor­to­wa­ne głów­nie do Eu­ro­py, po­łud­nio­wej Azji, Nowej Ze­lan­dii i Au­stra­lii, ale można je rów­nież kupić przez in­ter­net lub w skle­pach ty­to­nio­wych w USA, Ma­lez­ji i Ka­na­dzie. Są do­stęp­ne na Cy­prze i w Cze­chach. W In­do­nez­ji pro­duk­cją pa­pie­ro­sów pod marką Dun­hill zaj­mu­je się Ben­to­el Group.

Wikipedia


duniec

naz­wi­sko


SJP.pl


dunikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Du­ni­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Emil Du­ni­kow­ski – pol­ski ge­o­log, po­dróż­nik
  • Sa­mu­el Du­ni­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Se­ba­stian Du­ni­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Win­cen­ty Du­ni­kow­ski-Du­ni­ko – pol­ski rzeź­biarz i ma­larz
  • Xa­we­ry Du­ni­kow­ski – pol­ski rzeź­biarz, ma­larz i pe­da­gog

Wikipedia


dunin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Dunin
  • Bar­ba­ra Dunin
  • Jakub Dunin
  • Ja­nusz Dunin
  • Kinga Dunin
  • Mar­cin Dunin-Sul­go­stow­ski
  • Piotr Dunin
  • To­masz Dunin
  • Du­ni­no­wie herbu Ła­będź

Wikipedia


duninowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Du­ni­no­wo (kaszb. "Dëninowò", Dünnow) – wieś w pół­noc­nej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ustka. Ma sta­tus so­łect­wa. Wieś leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 203.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo Du­ni­no­wo, w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Du­ni­nów­ko oraz Ko­lo­nia Du­ni­no­wo.

Wikipedia


dunit

głę­bi­no­wa skała mag­mo­wa zło­żo­na głów­nie z oli­wi­nu, za­wie­ra­ją­ca do­miesz­ki chro­mi­tu, pi­rok­se­nu i ma­gne­ty­tu; oli­wi­nit


SJP.pl

Dunit – ul­tra­za­sa­do­wa głę­bi­no­wa skała po­cho­dze­nia mag­mo­we­go z ro­dzi­ny pe­ry­do­ty­tów, nie­za­wie­ra­ją­ca w swym skła­dzie mi­ne­ral­nym wol­nej krze­mion­ki (SiO2), a je­dy­nie krze­mion­kę zwią­za­ną w in­nych mi­ne­ra­łach, któ­rej za­war­tość jest niż­sza od 45% wa­go­wych. Za­sob­na w że­la­zo, a uboga w al­ka­lia – sód i potas.

Wikipedia


dunitowy

→ dunit


SJP.pl

Patrz:

dunit

duniłowicki

→ Du­ni­ło­wi­cze (agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


duniłowicze

agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Du­ni­ło­wi­cze (biał. Дунілавічы) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie wi­teb­skim w re­jo­nie po­staw­skim. Leży nad je­zio­rem Bla­dym i Świd­no. Przez miej­sco­wość bie­gnie droga R110, a na po­łud­nie od niej droga R45.

Mia­sto ma­gnac­kie po­ło­żo­ne było w końcu XVIII wieku w po­wie­cie osz­miań­skim wo­je­wództ­wa wi­leń­skie­go.

Wikipedia


dunka

po­tocz­nie: sznu­ro­wa­ny but spor­to­wy z nisko wy­pro­fi­lo­wa­ną po­desz­wą i wzmac­nia­ją­cym koł­nie­rzem; Nike Dunk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści duń­skiej lub oby­wa­tel­ka Danii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­cin przy­jaź­ni się z sym­pa­tycz­ną Dunką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũŋka, AS: dũŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dania ż., duński mrz.

:: fm. Duńczyk mos.

 przym. duński

Wiktionary


dunkel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) spoż. ciem­ne piwo psze­nicz­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Art­hur Dun­kel (1932–2005) – dy­plo­ma­ta szwaj­car­ski
  • He­in­rich Dun­kel (1878–1922) – so­poc­ki ar­chi­tekt z prze­ło­mu XIX i XX wieku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotr za­bie­ra się za wa­rze­nie dun­ke­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũŋkɛl, AS: dũŋkel

Wiktionary


dunker

rasa psów goń­czych po­cho­dzą­ca z Nor­we­gii


SJP.pl

Dun­ker – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych i po­so­kow­ców, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do pod­sek­cji psów goń­czych o śred­niej wiel­ko­ści. Pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


dunkierczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Dun­kier­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũŋʲˈcɛrt͡ʃɨk, AS: dũŋʹḱerčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunkierka ż.

:: fm. dunkierka ż.

 przym. dunkierski

Wiktionary


dunkierka

mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Dun­kier­ki

Wiktionary

Dun­kier­ka ( Dun­ker­que, ; Du­in­ker­ke) – mia­sto we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Pół­noc­nym, usy­tu­o­wa­ne nie­da­le­ko gra­ni­cy z Bel­gią; naj­bar­dziej wy­su­nię­te na pół­noc mia­sto Fran­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dũŋʲˈcɛrka, AS: dũŋʹḱerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunkierka ż.

:: fm. dunkierczyk mos.

 przym. dunkierski

Wiktionary


dunkierski

przy­miot­nik od: Dun­kier­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Dun­kier­ki, zwią­za­ny z Dun­kier­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kró­lew­skie Siły Po­wietrz­ne (RAF) spot­ka­ło w cza­sie kam­pa­nii dun­kier­skiej i po niej wiele nie­u­za­sad­nio­nych za­rzu­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũŋʲˈcɛrsʲci, AS: dũŋʹḱersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunkierka ż., dunkierczyk mos., dunkierka ż.

Wiktionary


dunlop

marka opon


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dun­lop – wieś w Szko­cji
  • Dun­lop – szkoc­ki ser
  • Dun­lop Tyres – marka opon na­le­żą­ca do ame­ry­kań­skie­go przed­się­bior­stwa Go­o­dy­e­ar Tire and Rub­ber Com­pa­ny
  • Dun­lop Rub­ber – dawne bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo prze­my­słu gu­mo­we­go, 1889–1985
  • Dun­lop Sport – bry­tyj­ski pro­du­cent sprzę­tu spor­to­we­go
  • Dun­lop Ma­nu­fac­tu­ring – ame­ry­kań­ski pro­du­cent in­stru­men­tów mu­zycz­nych
  • John Boyd Dun­lop – bry­tyj­ski wy­na­laz­ca
  • James Dun­lop – szkoc­ki astro­nom
  • Andy Dun­lop – bry­tyj­ski muzyk
  • Blair Dun­lop – bry­tyj­ski aktor
  • Al­fred Dun­lop – au­stra­lij­ski te­ni­si­sta
  • Ge­or­ge Dun­lop – pół­noc­no­ir­landz­ki pił­karz

Wikipedia


dunst

śrut o śred­ni­cy 1 do 1,75 mm


SJP.pl


duo

mu­zycz­ny duet


SJP.pl

Duo – forma mu­zycz­na oz­na­cza­ją­ca dwóch mu­zy­ków gra­ją­cych na róż­nych lub jed­na­ko­wych in­stru­men­tach mu­zycz­nych, z któ­rych żaden nie pełni funk­cji akom­pa­niu­ją­cej lub utwór na dwa in­stru­men­ty.

Ty­po­wą formą duo jest utwór na dwoje skrzy­piec z akom­pa­nia­men­tem basu ge­ne­ral­ne­go (so­na­ta trio­wa). Duo było rów­nież utoż­sa­mia­ne od po­ło­wy XVIII wieku z so­na­tą na skrzyp­ce oraz for­te­pian.

Wikipedia


duodecyliard

licz­ba 10 do po­tę­gi 75.


SJP.pl


duodecylion

licz­ba wy­no­szą­ca 10^72


SJP.pl

Du­o­de­cy­lion – licz­ba 1072, czyli je­dyn­ka i 72 zera w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) du­o­de­cy­lion oz­na­cza 1039, czyli sek­sty­liard w po­zo­sta­łych kra­jach.

W ukła­dzie SI mnoż­ni­ko­wi 1072 nie od­po­wia­da żaden prze­dro­stek jed­nost­ki miary.

Wikipedia


duodecym

od­le­głość (in­ter­wał) mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi wy­no­szą­ca 12 stop­ni skali


SJP.pl


duodecyma

od­le­głość (in­ter­wał) mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi wy­no­szą­ca 12 stop­ni skali


SJP.pl

Du­o­de­cy­ma – in­ter­wał zło­żo­ny za­war­ty mię­dzy dwu­na­sto­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je du­o­de­cy­ma czy­sta. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar.

Wikipedia


duodioda

dioda skła­da­ją­ca się z dwóch ze­spo­łów elek­trod


SJP.pl

Du­o­dio­da – lampa elek­tro­no­wa, od­mia­na diody próż­nio­wej, w któ­rej znaj­du­je się jedna wspól­na ka­to­da (ża­rzo­na poś­red­nio lub bez­poś­red­nio) i dwie od­dziel­ne anody.

Du­o­dio­dy pro­stow­ni­cze sto­so­wa­ne były w dwu­po­łów­ko­wych pro­stow­ni­kach lam­po­wych (roz­wią­za­nie takie wy­ma­ga­ło uz­wo­je­nia trans­for­ma­to­ra za­si­la­ją­ce­go z wy­pro­wa­dzo­nym od­cze­pem ze środ­ka).

Wikipedia


duola

zapis mu­zycz­ny: dwie nuty w miej­scu, w któ­rym po­win­ny wy­stę­po­wać trzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. fi­gu­ra ryt­micz­na, w któ­rej nuta z krop­ką dzie­li się na dwie równe czę­ści;

Wiktionary

Duola – nie­re­gu­lar­ne roz­wi­nię­cie ryt­micz­ne, w któ­rym fi­gu­ra ryt­micz­na skła­da się z dwóch za­miast trzech rów­nych czę­ści (nut tej samej war­to­ści cza­so­wej). W no­ta­cji duola zwy­kle oz­na­cza­na jest cyfrą 2 i łu­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­zart nie zwykł uży­wać duoli w swych kom­po­zy­cjach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈwɔla, AS: duu̯ola

Wiktionary


duopol

funk­cjo­no­wa­nie na rynku zbytu dwóch kon­ku­ru­ją­cych ze sobą pro­du­cen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. wy­stę­po­wa­nie na rynku tylko dwóch kon­ku­ru­ją­cych na tym samym polu pod­mio­tów go­spo­dar­czych;

 (1.2) polit. sy­tu­a­cja, w któ­rej na sce­nie po­li­tycz­niej dzia­ła­ją tylko dwie li­czą­ce się i kon­ku­ru­ją­ce par­tie po­li­tycz­ne, mar­gi­na­li­zu­ją­ce inne siły po­li­tycz­ne

Wiktionary

Du­o­pol – sy­tu­a­cja na rynku, w któ­rej kon­ku­ru­ją mię­dzy sobą dwaj przed­się­bior­cy i ta forma kon­ku­ren­cji oli­go­po­li­stycz­nej jest wy­ko­rzy­sty­wa­na do ana­li­zy. Naj­czę­ściej oma­wia­ne mo­de­le du­o­po­lu to:

Wikipedia


duopolowy

→ du­o­pol


SJP.pl

Patrz:

duopol

duorema

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. mar. zob. bi­re­ma.

Wiktionary


dup

słowo oz­na­cza­ją­ce mocne i gło­śne ude­rze­nie w kogoś lub w coś, zwy­kle po upad­nię­ciu


SJP.pl


dupa

wul­gar­nie:
1. po­ślad­ki, tyłek; zad, rzyć,
2. atrak­cyj­na sek­su­al­nie ko­bie­ta; laska, dziwa, du­pen­cja, towar;
3. czło­wiek nie­za­rad­ny, ofer­ma; nie­zda­ra, śla­ma­za­ra, gamoń;
4. tył cze­goś, tylna część cze­goś; zad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. po­ślad­ki lub odbyt

 (1.2) pot. pejor. obraź. wulg. nie­za­rad­na osoba, ofer­ma

 (1.3) wulg. (po­ten­cjal­na) part­ner­ka sek­su­al­na

 (1.4) wulg. dziew­czy­na (tylko w ze­sta­wie­niach: fajna, nie­zła itp. dupa – ale także stara dupa, czyli stare bab­sko)

 (1.5) wulg. żeń­ski na­rząd płcio­wy (naj­czę­ściej w wy­ra­że­niu dać dupy)

 (1.6) daw. każde za­głę­bie­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) wulg. pot. okrzyk świad­czą­cy o po­raż­ce, prze­gra­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dupa, wł. Luc Du­pan­lo­up (1945–2000) – bel­gij­ski ry­sow­nik
  • Dupa – al­ter­na­tyw­na nazwa rzeki Tupa (na Ukra­i­nie)
  • po­ślad­ki – na­zy­wa­ne wul­gar­nie dupą
  • El Dupa – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Düpą – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Dupa Tu­wi­ma – rzeź­ba
  • Dupa Sło­nia – skała
  • Dupa z mar­mu­ru – film
  • Dupa bi­sku­pa – gra
  • odbyt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz ją tak swę­dzia­ła dupa, że zgwał­ci­ła i bi­sku­pa.

 (1.2) Ależ z cie­bie dupa, nic nie po­tra­fisz za­łat­wić!

 (1.3) Kazio wpadł wczo­raj na im­pre­zę z cał­kiem nie­złą dupą.

 (1.4) Świet­na dupa z tej ak­tor­ki!

 (2.1) Tyle się uczy­łem i co?! No i dupa!

 (2.1) No i dupa zbita!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupa, AS: dupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupek mos./mzw., dupencja ż., dupiastość ż., dupowatość ż.

:: zdrobn. dupcia ż., dupeczka ż., dupka ż.

:: zgrub. dupsko

 czas. dupczyć, wydupczyć, podupczyć

 przym. dupiasty, dupiaty, dupny, dupowaty, do dupy

 przysł. dupowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zadek, tyłek; przest. współcz. reg. rzyć; reg. śl. rzić; eufem. cztery litery, gdzie plecy kończą swoją szlachetną nazwę, siedzenie, pupa

 (1.2) safanduła, niedojda, niedorajda, gapa

 (1.3-4) dupencja, laska, cizia

Wiktionary


dupcia

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: dupa; du­pecz­ka, du­peń­ka, dupka, du­pi­na, du­pin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dupa

 (1.2) atrak­cyj­na ko­bie­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupka ż., dupeczka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

 przym. dupny

Wiktionary


dupczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. od­cza­sow­ni­ko­wy od|dup­czyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może to był jakiś pie­przo­ny hisz­pań­ski kel­ner, wa­ka­cyj­ny skok w bok, jak­byś była jakąś na­sto­let­nią dziw­ką, którą wzię­ło na wa­ka­cyj­ne dup­cze­nie. Du­po­daj­ka. Pie­przo­ne an­giel­skie cipy; tro­chę słoń­ca, san­grii i dadzą każ­de­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupa ż., dupsko n.

 czas. dupczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanie, bzykanko, dymanko, ruchanie, ruchanko

Wiktionary


dupczyć

wul­gar­nie: od­by­wać sto­su­nek płcio­wy; współ­żyć sek­su­al­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wulg. upra­wiać z kimś seks (jako stro­na ak­tyw­na)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dup­czyć się (dk. brak)

 (2.1) wulg. upra­wiać seks

 (2.2) wulg. psuć się, źle dzia­łać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No i cza­isz, gość dup­czył jego żonę, to do­stał w mordę.

 (2.1) Jaś dup­czy się z Mał­go­sią.

 (2.2) Coś mi się dup­czy w te­le­fo­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupt͡ʃɨt͡ɕ, AS: dupčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupa ż., dupka ż., dupeczka ż., dupsko n., dupczenie n.

 przym. dupiaty, dupiasty, dupowaty

 wykrz. dupa

 czas. dupnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. bzykać, chrobotać, ciupciać, ciumkać, dymać, jebać, młócić, pierdolić, posuwać, rypać, rżnąć, walić, zapinać; przest. chędożyć

Wiktionary


dupeczka

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: dupa; dup­cia, du­peń­ka, dupka, du­pi­na, du­pin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: dupa

 (1.2) pot. młoda, sek­su­al­nie atrak­cyj­na dziew­czy­na/ko­bie­ta

Wiktionary

Du­pecz­ka – skała w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej. Pod wzglę­dem ad­mi­ni­stra­cyj­nym na­le­ży do wsi Będ­ko­wi­ce w gmi­nie Wiel­ka Wieś, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim. Skała znaj­du­je się w środ­ko­wej czę­ści Do­li­ny Będ­kow­skiej, przy Bran­dy­so­wej Po­la­nie pow­sta­łej na dnie roz­sze­rze­nia bocz­ne­go wą­wo­zu łą­czą­ce­go się z dnem do­li­ny po oro­gra­ficz­nie pra­wej stro­nie po­to­ku Będ­ków­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa­dzie­ścia lat, 170 cen­ty­me­trów wzro­stu, para wspa­nia­łych nóg i du­pecz­ka – jak dla mnie – mi­strzo­stwo świa­ta. Miała lekki kom­pleks z po­wo­du ma­łych pier­si, moim zda­niem jed­nak nic im nie bra­ko­wa­ło.

 (1.2) Udami na­tra­fi­ła na po­dło­kiet­nik ka­na­py. Wtedy jego palce mus­nę­ły bok jej szyi. – Do dia­bła, na­praw­dę nie­zła z cie­bie du­pecz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈpɛt͡ʃka, AS: dupečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupka ż., dupcia ż., dupunia ż., dupeńka ż., zadupie n.

 przym. dupny

 wykrz. dupa

 czas. dupczyć

Wiktionary


dupek

1. obraź­li­wie: osoba po­gar­dza­na, lek­ce­wa­żo­na przez in­nych;
2. po­tocz­nie: walet w kar­tach; jopek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) grub. pejor. osoba lek­ce­wa­żo­na i po­gar­dza­na z racji swej nie­za­rad­no­ści, głu­po­ty i na­iw­no­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) grub. walet w kar­tach

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: dupka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z cie­bie dupek!

 (2.1) Zo­sta­ły mu na ręce same dzie­wiąt­ki i dupki.

 (3.1) Mam w domu pla­kat dwóch ład­nych dupek z „Pla­y­bo­ya”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupɛk, AS: dupek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupa ż., dupka ż., dupsko n., dupol m., dupuś m., dupniak m.

 przym. dupowaty

 wykrz. dupa

 czas. dupnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupol, dupuś, zero, oferma, fujara

 (2.1) jupek, jopek, walet

Wiktionary


dupelbir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. piwo du­bel­to­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈpɛlbʲir, AS: dupelbʹir

Wiktionary


dupencja

mło­dzie­żo­wo: zgrab­na, atrak­cyj­na dziew­czy­na; laska, cizia, la­sen­cja, sunia, la­chon, du­per­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) atrak­cyj­na dziew­czy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


duperel

po­tocz­nie: rzecz lub spra­wa, którą nie warto się zaj­mo­wać; głup­stwo, bła­host­ka, dro­biazg, drob­nost­ka, betka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drob­nost­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupsko n.

Wiktionary


duperela

po­tocz­nie: rzecz lub spra­wa, którą nie warto się zaj­mo­wać; głup­stwo, bła­host­ka, dro­biazg, drob­nost­ka, betka


SJP.pl


duperele

po­tocz­nie: bred­nie, kłam­stwa, bzdu­ry; an­dro­ny, ba­nia­lu­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. posp. spra­wy, kwe­stie mało ważne

 (1.2) posp. nie­przy­dat­ne przed­mio­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań gadać o tych du­pe­re­lach i po­wiedz coś o cho­ro­bie Krysi.

 (1.2) Chyba go znaj­dziesz w szu­fla­dzie z du­pe­re­la­mi w kan­tor­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɛˈrɛlɛ, AS: duperele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duperelny

:: zdrobn. duperelki

 rzecz. duperelki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdury, głupoty, głupstwa

 (1.2) rupiecie

Wiktionary


duperelka

po­tocz­nie: rzecz lub spra­wa, którą nie warto się zaj­mo­wać; głup­stwo, bła­host­ka, dro­biazg, drob­nost­ka, betka


SJP.pl


duperelki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. zdrobn. od: du­pe­re­le

 (1.2) pot. posp. drob­ne mało przy­dat­ne przed­mio­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taśmę kle­ją­cą trzy­ma­my w szu­fla­dzie z du­pe­rel­ka­mi w kan­tor­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duperele lm nm.

 przym. duperelny

Wiktionary


duperelny

→ du­pe­re­le


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) posp. błahy, nie­i­stot­ny

Wiktionary

Patrz:

duperele

Powiązane:

 rzecz. duperele nmos., duperelki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bzdurny, głupi; neutr. banalny, błahy, drobny, nieistotny, nieważny; książk. bagatelny, trywialny

Wiktionary


duperka

mło­dzie­żo­wo: zgrab­na, atrak­cyj­na dziew­czy­na; laska, cizia, la­sen­cja, sunia, la­chon, du­pen­cja


SJP.pl


dupeńka

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: dupa; dup­cia, du­pecz­ka, dupka, du­pi­na, du­pin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupeczka ż.

Wiktionary


dupiarz

po­tocz­nie: męż­czyz­na uga­nia­ją­cy się za ko­bie­ta­mi; ko­bie­ciarz, ba­biarz, po­dry­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. slang. ba­wi­da­mek

 (1.2) posp. slang. nie­u­dacz­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupʲjaʃ, AS: dupʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupcia ż., dupek mos., dupencja ż.

 czas. dupczyć ndk.

 przym. dupiasty, dupny

Wiktionary


dupiasto

przy­słó­wek

 (1.1) kiep­sko, nie­faj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż.

Wiktionary


dupiastość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kiep­skość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupiasty

du­pia­ty;
1. wul­gar­nie: taki, który ma wy­dat­ne bio­dra i po­ślad­ki; bio­drza­sty;
2. po­tocz­nie: kiep­ski, nie­do­bry, nie­u­da­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. o wy­dat­nych po­ślad­kach

 (1.2) wulg. do ni­cze­go, kiep­ski, byle jaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem du­pia­sta, jak po­win­nam się ubie­rać?

 (1.2) Du­pia­sta po­go­da w ten we­e­kend, więc z braku in­nych zajęć trosz­kę po­pra­cu­ję…

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dupa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupiaty

 (1.2) reg. śl. dupiaty; wulg. do dupy, dupny, chujowy, gówniany, pizdowaty, zjebany; eufem. ciulowy; pot. do chrzanu, do kitu, dziadowski, ruski; neutralnie beznadziejny, kiepski, marny, do niczego

Wiktionary


dupiaty

du­pia­sty;
1. wul­gar­nie: taki, który ma wy­dat­ne bio­dra i po­ślad­ki; bio­drza­sty;
2. po­tocz­nie: kiep­ski, nie­do­bry, nie­u­da­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. o wy­dat­nych po­ślad­kach

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wulg. zły, sła­bej ja­ko­ści, fe­ler­ny, nie­cie­ka­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten te­le­fon jest jakiś du­pia­ty – mam go od ty­god­nia, a już się zep­suł.

 (1.2) Ten film był na­praw­dę du­pia­ty; po pół­go­dzi­nie chcia­ło mi się spać.

 (1.2) Na tak du­pia­tej im­pre­zie nie byłem od dawna.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dupa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupiasty

 (1.2) do dupy

Wiktionary


dupina

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: dupa; dup­cia, du­pecz­ka, du­peń­ka, dupka, du­pin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. dupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż.

Wiktionary


dupinka

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: dupa; dup­cia, du­pecz­ka, du­peń­ka, dupka, du­pi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pięt­ka chle­ba

Wiktionary


dupka

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: dupa; dup­cia, du­pecz­ka, du­peń­ka, du­pi­na, du­pin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od dupa

 (1.2) pie­szczot­li­wie o po­ślad­kach

 (1.3) pot. spoż. krom­ka chle­ba od­kro­jo­na ze skra­ju bo­chen­ka, pięt­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od dupek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dupka – wznie­sie­nie w miej­sco­wo­ści Sied­lec w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów
  • Dupka – wznie­sie­nie w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Zar­szyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Jak bab­cia chleb wyj­mo­wa­ła z pieca bła­ga­ły­śmy, żeby nam dupkę od­kro­i­ła i pos­ma­ro­wa­ła ma­słem, które się cu­dow­nie roz­pu­szcza­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupencja ż., zadupie n., dupeczka ż., dupina ż., dupcia ż., dupunia ż., dupeńka ż., dupsko n., udupianie n., udupienie n., dupczenie n., wydupczenie n., dupek m., dupowatość ż., podupczenie n., zdupczenie n., dupol m., dupuś m., dupnięcie n.

 czas. dupnąć dk., udupiać ndk., udupić dk., dupczyć ndk., wydupczyć dk., podupczyć dk., zdupczyć dk.

 przym. dupny, dupiasty, dupowaty, do dupy

 przysł. dupnie, dupiasto, dupowato, do dupy

 wykrz. dupa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupeczka, dupina, dupcia, dupunia, dupeńka

 (1.2) pupa, pupcia, rzytka, dupeczka, dupina, dupcia, dupunia, dupeńka, zadeczek, tyłeczek

 (1.3) piętka, przylepka; reg. skrajka

Wiktionary


dupla

daw­niej: pod­wo­jo­ny po­da­tek; pod­wój­nik


SJP.pl

Dupla – w daw­nej Pol­sce grun­to­wy po­da­tek nadz­wy­czaj­ny. Pła­co­ny w XVI wieku przez szlach­tę i chło­pów na po­trze­by wo­jen­ne, sta­no­wił dwu­krot­ność (60 gr z łanu) po­dat­ku zwy­czaj­ne­go (sym­pli - 30 gr). Duplą na­zy­wa­no też tzw. "nową kwar­tę", wpro­wa­dzo­ną w 1632, z któ­rej wpły­wy miały być przez­na­czo­ne na utrzy­ma­nie ar­ty­le­rii ko­ron­nej.

Wikipedia


dupleks

1. kom­plet skła­da­ją­cy się z dwóch klisz au­to­ty­po­wych słu­żą­cych do re­pro­duk­cji tego sa­me­go ory­gi­na­łu jed­no­barw­ne­go dru­kiem dwu­barw­nym
2. kar­ton kle­jo­ny dwu­barw­ny, uży­wa­ny na okład­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­pleks (druk)
  • Du­pleks (te­le­ko­mu­ni­ka­cja)
  • Lo­ko­mo­ty­wa Du­plex – cze­ska lo­ko­mo­ty­wa
  • Star­sza pani musi zni­knąć, ory­gi­nal­ny tytuł Du­plex – film z 2004 roku w re­ży­se­rii Danny'ego DeVito
  • Du­plex (stal)
  • TGV Du­plex – fran­cu­ski po­ciąg du­żych pręd­ko­ści na­le­żą­cy do grupy po­cią­gów TGV

Wikipedia


dupleksowy

przy­miot­nik od: du­pleks


SJP.pl


duplika

od­po­wiedź skar­żą­ce­go na re­pli­kę w są­dzie


SJP.pl


duplikacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od du­pli­kat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duplikat m.

Wiktionary


duplikacja

1. pod­wo­je­nie licz­by cze­goś;
2. aber­ra­cja chro­mo­so­mów po­le­ga­ją­ca na pod­wo­je­niu od­cin­ka chro­mo­so­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dwu­krot­ne zwięk­sze­nie ilo­ści cze­goś

 (1.2) genet. aber­ra­cja chro­mo­so­mo­wa po­le­ga­ją­ca na pod­wo­je­niu frag­men­tu chro­mo­so­mu;

Wiktionary

Du­pli­ka­cja – pod­wo­je­nie frag­men­tu chro­mo­so­mu na sku­tek nie­sy­me­trycz­nej wy­mia­ny od­cin­ków chro­ma­tyd i cza­sem błęd­ne­go cros­sing-over. Może to po­wo­do­wać cho­ro­by ge­ne­tycz­ne. Jedna z aber­ra­cji struk­tu­ral­nych chro­mo­so­mów.

Du­pli­ka­cja genu może być spo­wo­do­wa­na po­wie­le­niem frag­men­tu chro­mo­so­mu albo re­tro­tran­spo­zy­cją.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. duplika ż., duplikat m., duplikowanie n., zduplikowanie n.

 czas. duplikować ndk., zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwojenie, zdublowanie, zdwojenie

Wiktionary


duplikat

kopia;
1. drugi eg­zem­plarz do­ku­men­tu, pisma; odpis, wtór­nik;
2. przed­miot odt­wo­rzo­ny na wzór in­ne­go przed­mio­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kopia

 (1.2) drugi eg­zem­plarz lub odpis ja­kie­goś do­ku­men­tu

Wiktionary

Du­pli­kat (łac. du­pli­ca­re — pod­wa­jać) — drugi eg­zem­plarz obiek­tu, iden­tycz­ny z pier­wszym. W odróż­nie­niu od kopii, du­pli­kat nie jest ut­wo­rzo­ny na wzór ory­gi­na­łu, ale po­cho­dzi z tego sa­me­go źró­dła, co pier­wszy eg­zem­plarz.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. duplikacja ż., duplikowanie n., zduplikowanie n., duplikacik mrz.

 czas. duplikować ndk., zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtórnik

 (1.2) wtórnik, odpis

Wiktionary


duplikator

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ko­pio­wa­nia cze­goś


SJP.pl


duplikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­wa­ja­nie licz­by cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zduplikowanie n., duplikacja ż., duplikat m.

 czas. duplikować ndk., zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwajanie

Wiktionary


duplikować

pod­wa­jać, rza­dziej pow­ta­rzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdu­pli­ko­wać)

 (1.1) dwu­krot­nie zwięk­szać ilość cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś opo­wia­dał hi­sto­rię. Potem za­czę­to tę hi­sto­rię spi­sy­wać, po­nie­waż wy­na­le­zio­no pismo. Potem za­czę­to ją du­pli­ko­wać, po­nie­waż wy­na­le­zio­no druk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duplika ż., duplikacja ż., duplikat m., duplikowanie n., zduplikowanie n.

 czas. zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dublować, podwajać, zdwajać

Wiktionary


duplo

daw­niej: pod­wo­jo­ny po­da­tek; pod­wój­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duplo (ba­to­ni­ki) − ba­to­ni­ki marki Fer­re­ro
  • Duplo (kloc­ki) − seria kloc­ków marki Lego

Wikipedia


dupnegatyw

ne­ga­ty­wo­wa kopia filmu do se­ryj­ne­go wy­ko­ny­wa­nia po­zy­ty­wo­wych kopii, wyś­wiet­la­nych w ki­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. film. ma­te­riał ne­ga­ty­wo­wy uży­wa­ny w pro­ce­sie du­pli­ka­to­wa­nia fo­to­gra­fii lub filmu

Wiktionary


dupniak

po­tocz­nie: gra to­wa­rzy­ska po­le­ga­ją­ca na od­gad­nię­ciu, który z gra­czy jest au­to­rem ano­ni­mo­we­go klap­sa; sa­lo­no­wiec, dup­nik


SJP.pl


dupniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dupny


SJP.pl


dupnik

po­tocz­nie: gra to­wa­rzy­ska po­le­ga­ją­ca na od­gad­nię­ciu, który z gra­czy jest au­to­rem ano­ni­mo­we­go klap­sa; sa­lo­no­wiec, dup­niak


SJP.pl

Dup­nik – skała w miej­sco­wo­ści Prze­gi­nia w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia. Znaj­du­je się w od­le­gło­ści około 800 m na po­łud­nie od ko­ścio­ła w Prze­gi­ni, na wznie­sie­niu w pra­wym zbo­czu Do­li­ny Rac­ław­ki. Jest to ob­szar Wy­ży­ny Ol­ku­skiej w obrę­bie Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej.

Wikipedia


dupny

wul­gar­ne:
1. kiep­ski, bez­na­dziej­ny; do dupy;
2. wiel­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. kiep­ski, marny, do ni­cze­go

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. grub. wiel­ki, duży

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. grub. świet­ny, bar­dzo dobry, naj­lep­szy

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. grub. śmiesz­ny, nie­po­waż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dupny był ten film, wy­łą­czy­łem w po­ło­wie.

 (1.2) Po dru­giej stro­nie ulicy wy­bu­do­wa­li jakiś nowy dupny sklep.

 (1.3) W tym roku syl­we­ster był na­praw­dę dupny!

 (1.4) No nie bydź dupny, prze­cież ten pies cię nie baj­śnie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupa ż., dupka ż., dupcia ż., dupeczka ż., dupsko n., przydupas mos.

 przym. dupowaty, dupiasty, dupiaty, do dupy

 wykrz. dupa, do dupy

 czas. dupnąć

 przysł. do dupy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. do dupy, dupiasty, chujowy, pizdowaty, zjebany; posp. ciulowy; neutralnie beznadziejny, kiepski

 (1.2) wulg. zajebisty; neutralnie duży, wielki, ogromny

 (1.3) wulg. zajebisty

 (1.4) głupi, śmieszny, niepoważny

Wiktionary


dupnąć

wul­gar­nie:
1. ude­rzyć; wal­nąć, grzmot­nąć, trzep­nąć;
2. zep­suć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. ude­rzyć

 (1.2) wulg. za­trzy­mać, zła­pać

 (1.3) młodz. wulg. spo­żyć napój, naj­czę­ściej ener­ge­tycz­ny

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny dup­nąć się (ndk. brak)

 (2.1) wulg. ude­rzyć się

 (2.2) wulg. prze­wró­cić się

 (2.3) wulg. po­ło­żyć się

 (2.4) wulg. po­my­lić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupka ż., dupsko n., dupek m.

 czas. dupczyć ndk.

 przym. dupny, dupiaty, dupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć, pierdyknąć; neutr. uderzyć

 (1.2) pot. przyskrzynić

 (1.3) pot. łyknąć; neutr. wypić

 (2.1) wulg. jebnąć się, pierdolnąć się; posp. pieprznąć się, pierdyknąć się; neutr. uderzyć się

 (2.2) wulg. wypierdolić się

 (2.3) neutr. położyć się

 (2.4) wulg. jebnąć się

Wiktionary


dupochron

po­tocz­nie: coś, co jest w sta­nie uza­sad­nić czy­jeś dzia­ła­nie; du­po­kryt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wulg. rzecz lub osoba, która służy lub może po­słu­żyć do uspra­wied­li­wie­nia niec­ne­go dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uwierz, jeśli nikt nie znaj­dzie tych pla­nów, wszy­scy będą chcie­li mieć jakiś du­po­chron.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupokrytka

Wiktionary


dupodaj

wul­gar­nie: osoba sta­ra­ją­ca się przy­po­do­bać komuś, by uzy­skać dla sie­bie ko­rzyść; du­po­da­jek, du­po­da­jec, wła­zi­du­pek


SJP.pl


dupodajca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. więz. bier­ny ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈdajt͡sa, AS: dupodai ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupodajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciota, dupodajec

Wiktionary


dupodajec

wul­gar­nie: osoba sta­ra­ją­ca się przy­po­do­bać komuś, by uzy­skać dla sie­bie ko­rzyść; du­po­daj, du­po­da­jek, wła­zi­du­pek


SJP.pl


dupodajek

wul­gar­nie: pro­sty­tut­ka; bladź, kurwa, kur­wi­szcze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. męż­czyz­na, który utrzy­mu­je kon­tak­ty sek­su­al­ne z wie­lo­ma męż­czyz­na­mi

Wiktionary


dupodajka

wul­gar­nie: pro­sty­tut­ka; bladź, kurwa, kur­wi­szcze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. prze­stęp­cza pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈdajka, AS: dupodai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupodajca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


dupodajny

wul­gar­nie:
1. roz­wią­zły, pu­szczal­ski;
2. da­ją­cy się prze­ku­pić


SJP.pl


dupogodzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wulg. jed­nost­ka czasu mie­rzo­na dla czyn­no­ści, która po­le­ga na sie­dze­niu (np. praca umy­sło­wa, bier­ny od­po­czy­nek)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na py­ta­nie, co w pracy męczy ich naj­bar­dziej, naj­czę­ściej od­po­wia­da­ją: du­po­go­dzi­ny.

Wiktionary


dupogodziny

po­tocz­nie: jed­nost­ka czasu mie­rzo­na dla czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych w po­zy­cji sie­dzą­cej


SJP.pl


dupojebaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od du­po­je­bak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupojebak m.

Wiktionary


dupojebak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. ak­tyw­ny ho­mo­sek­su­a­li­sta, pe­de­ra­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈjɛbak, AS: dupoi ̯ebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupojebstwo n.

:: zdrobn. dupojebaczek m.

Wiktionary


dupojebstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. ho­mo­sek­su­al­ny sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈjɛpstfɔ, AS: dupoi ̯epstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupojebak m.

Wiktionary


dupokrytka

po­tocz­nie: coś, co jest w sta­nie uza­sad­nić czy­jeś dzia­ła­nie; du­po­chron


SJP.pl


dupol

wul­gar­nie: głu­piec, na­iw­niak lub ktoś za­ro­zu­mia­ły


SJP.pl


dupoliz

wul­gar­nie: lizus, poch­leb­ca; du­po­właz, wa­ze­li­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. lizus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy ja mam ta­kie­go pecha, czy co, bo do ja­kiej pracy nie pójdę, tra­fia mi się za­wsze jakiś pier­do­lo­ny du­po­liz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. włazodup, włazidupa, lizodup, przydupas; pot. cmokier, komplemenciarz, nadskakiwacz, podlizuch, podlizywacz, podnóżek, potakiewicz, wazelina, wazeliniarz; dworak, klakier, pochlebca, serwilista

Wiktionary


dupolot

po­tocz­nie: pla­sti­ko­wy przy­rząd z uchwy­tem do zja­zdów po śnie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. pla­sti­ko­wy przy­rząd do zjeż­dża­nia po śnie­gu na po­ślad­kach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłuszko, ślizgacz

Wiktionary


dupondius

sta­ro­żyt­na mo­ne­ta rzym­ska równa 2 asom


SJP.pl

Du­pon­dius – mo­ne­ta rzym­ska war­to­ści 2 asów, bita po­cząt­ko­wo z brązu, póź­niej mo­sięż­na.

Wpro­wa­dzo­na w cza­sach re­pu­bli­ki po mo­dy­fi­ka­cji sy­ste­mu mo­ne­tar­ne­go pod ko­niec III wieku p.n.e. i orien­ta­cyj­nie oz­na­cza­na na re­wer­sie sym­bo­lem II. W ce­sar­stwie po re­for­mie Au­gu­sta emi­to­wa­na bez oz­na­czeń, o wadze nor­ma­tyw­nej 13,64 g (½ uncji); dla odróż­nie­nia od mie­dzia­ne­go asa bita z mo­sią­dzu zwa­ne­go "ori­chal­cum".

Wikipedia


dupont

ame­ry­kań­ski kon­cern che­micz­ny oraz zbro­je­nio­wy, za­ło­żo­ny w 1802 roku jako fa­bry­ka pro­chu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­pont – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Du­pont – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Put­nam
  • Du­pont – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Lu­zer­ne
  • Du­pont – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wa­u­pa­ca
  • DuPont – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wa­szyng­ton
  • Du Pont – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ge­or­gia
  • Du­pont (ang. Du­pont Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wa­u­pa­ca
  • Char­les Jo­seph Du­pont (1863–1935) – ge­ne­rał dy­wiz­ji armii fran­cu­skiej, szef Misji Woj­sko­wej w Pol­sce
  • Ga­briel Du­pont (1878–1914) – fran­cu­ski kom­po­zy­tor
  • Mar­ga­ret Os­bor­ne DuPont – te­ni­sist­ka
  • De­ni­se Du­pont i Ma­de­le­i­ne Du­pont – duń­skie cur­ler­ki
  • Sa­mu­el Fran­cis Du Pont (1803–1865) – ame­ry­kań­ski ad­mi­rał

Wikipedia


dupowato

przy­słó­wek

 (1.1) nudno, brzyd­ko, nie­faj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupowatość

→ du­po­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­za­rad­ność ży­cio­wa

Wiktionary

Patrz:

dupowaty

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupowaty

po­gard­li­wie: niez­ręcz­ny, nie­po­rad­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) posp. nie­za­rad­ny lub nie­po­rad­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Du­po­wa­tych szpie­gów macie w swo­ich sze­re­gach, to­wa­rzysz­ko Pa­bie­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈvatɨ, AS: dupovaty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dupa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiepski

Wiktionary


dupowkręt

wul­gar­nie: osoba schle­bia­ją­ca komuś w celu po­zy­ska­nia jego wzglę­dów; wdu­pow­kręt, pod­li­zuch, pod­li­zy­wacz, lizus, kom­ple­men­ciarz


SJP.pl


dupowóz

po­tocz­nie: sa­mo­chód słu­żą­cy głów­nie do co­dzien­ne­go prze­mie­szcza­nia się


SJP.pl


dupowłaz

wul­gar­nie: lizus, poch­leb­ca; du­po­liz, wa­ze­li­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lizus, wa­ze­li­niarz

Wiktionary


duppozytyw

kopia go­to­we­go filmu z po­zy­ty­wo­wym obra­zem i dźwię­kiem na drob­no­ziar­ni­stej ta­śmie o małej czu­ło­ści; kopia la­wen­do­wa (dup­po­zy­ty­wo­wa)


SJP.pl


duppozytywowy

kopia dup­po­zy­ty­wo­wa - kopia go­to­we­go filmu z po­zy­ty­wo­wym obra­zem i dźwię­kiem na drob­no­ziar­ni­stej ta­śmie o małej czu­ło­ści; kopia la­wen­do­wa, dup­po­zy­tyw


SJP.pl


dupsko

1. zgru­bie­nie od: dupa (po­ślad­ki, tyłek); pup­sko;
2. po­spo­li­cie: młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta; laska, du­pen­cja, la­sen­cja, towar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grub. zgrub. od dupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ryza pa­pie­ru, którą wrę­czył mi gość, za­sko­czy­ła mnie bar­dziej, niż jego zdzi­wił widok mo­je­go ciała sauté. Mimo to wzię­łam pa­ku­nek w ręce, a on po­kle­pał mnie po po­ślad­kach i mru­knął: – Takie dup­sko to ro­zu­miem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupka ż., dupek m., udupianie n., udupienie n., duperel m., przydupas m., dupczenie n., wydupczenie n., zadupie n.

 czas. dupnąć, udupiać ndk., udupić dk., dupczyć ndk., wydupczyć dk.

 przym. dupny, dupiasty

 przysł. dupnie

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. dupek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupek mzw./mos.

Wiktionary


dur

ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na pa­łecz­ką sal­mo­nel­li; tyfus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ostra cho­ro­ba za­kaź­na;

 (1.2) muz. ro­dzaj skali mu­zycz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dur brzusz­ny (tyfus, tyfus brzusz­ny) – wy­wo­ła­ny przez Sal­mo­nel­la typhi
  • Dur pla­mi­sty (tyfus pla­mi­sty) – wy­wo­ła­ny przez Ric­kett­sia pro­va­ze­ki
  • Dur po­wrot­ny (tyfus po­wrot­ny) – wy­wo­ła­ny przez Bor­re­lia re­cur­ren­tis
  • Dur rze­ko­my (pa­ra­ty­fus) – wy­wo­ła­ny przez Sal­mo­nel­la pa­ra­typ­hi
  • Skala du­ro­wa w mu­zy­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy sły­sza­łeś już Me­nu­et G-dur Pa­de­rew­skie­go?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dur, AS: dur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. durowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyfus

Wiktionary


dur-moll

w mu­zy­ce: sy­stem dur-moll - sy­stem to­nal­ny opie­ra­ją­cy się na po­kre­wień­stwie skal du­ro­wych i mo­lo­wych


SJP.pl


dura

od­mia­na psze­ni­cy bo­ga­ta w biał­ko; psze­ni­ca twar­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. dziu­ra

Wiktionary

Dura (arab. دوره) – mia­sto w Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej (Za­chod­ni Brzeg). We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2008 liczy 27 972 miesz­kań­ców.

Wikipedia


duracz

ogłu­piać, mamić, ma­ni­pu­lo­wać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raj­mund Du­racz – pol­ski woj­sko­wy
  • Te­o­dor Du­racz – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, ad­wo­kat
  • Wa­len­ty Du­racz – pol­ski przed­się­bior­ca

Wikipedia


duraczyć

ogłu­piać, mamić, ma­ni­pu­lo­wać


SJP.pl


duraczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


duraj

naz­wi­sko


SJP.pl

Duraj – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Pa­rzę­czew.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia


durak

naz­wi­sko


SJP.pl


dural

stop glinu, mie­dzi, man­ga­nu i ma­gne­zu; du­ra­lu­mi­nium


SJP.pl


duraleks

marka szkła har­to­wa­ne­go i firma; Du­ra­lex


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj har­to­wa­ne­go szkła sto­so­wa­ne­go do wy­ro­bu na­czyń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duralex

Wiktionary


duraleksowy

→ du­ra­leks; du­ra­le­xo­wy


SJP.pl


duralex

marka szkła har­to­wa­ne­go i firma; Du­ra­leks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. du­ra­leks.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duraleks

Wiktionary


duralexowy

→ du­ra­lex; du­ra­lek­so­wy


SJP.pl


duralowy

przy­miot­nik od: dural


SJP.pl


duraluminiowy

przy­miot­nik od: du­ra­lu­mi­nium


SJP.pl


duraluminium

stop glinu, mie­dzi, man­ga­nu i ma­gne­zu; dural


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. stop alu­mi­nium z mie­dzią, man­ga­nem i ma­gne­zem;

Wiktionary

Du­ra­lu­mi­nium (skró­to­wo: dural) – ogól­na nazwa sto­pów me­ta­li, przez­na­czo­nych do prze­rób­ki pla­stycz­nej, za­wie­ra­ją­cych głów­nie alu­mi­nium oraz do­dat­ki sto­po­we: zwy­kle miedź (2,0–4,9%), man­gan (0,3–1,0%), ma­gnez (0,15–1,8%), czę­sto także krzem, że­la­zo i inne w łącz­nej ilo­ści ok. 6 do 8%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Du­ra­lu­mi­nium znaj­du­je za­sto­so­wa­nie przy bu­do­wie sa­mo­lo­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duraluminiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dural

Wiktionary


duramente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: su­ro­wo, szorst­ko, twar­do


SJP.pl


duran

ga­tu­nek szkła o dużej od­por­no­ści che­micz­nej, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu na­czyń la­bo­ra­to­ryj­nych


SJP.pl

Duran – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Gers.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 650 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 99 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Duran pla­su­je się na 493. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1361.).

Wikipedia


durangijski

przy­miot­nik od: Du­ran­go


SJP.pl


durango

1. mia­sto w Mek­sy­ku;
2. stan w Mek­sy­ku;
3. model sa­mo­cho­du marki Dodge


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­ran­go – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez firmę Dodge
  • Du­ran­go – sto­li­ca stanu Du­ran­go
  • Du­ran­go – stan po­ło­żo­ny na pół­noc­nym za­cho­dzie kraju, w gó­rach Sier­ra Madre Oc­ci­den­tal
  • Du­ran­go – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Viz­ca­ya, w Kraju Ba­sków
  • Du­ran­go – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie La Plata
  • Du­ran­go – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Du­bu­que
  • Du­ran­go – ze­spół wy­ści­go­wy GP2
  • Du­ran­go – seria ko­mik­so­wa
  • „Du­ran­go” – mek­sy­kań­ski okręt z II wojny świa­to­wej i po­wo­jen­ne­go, okręt-mu­ze­um

Wikipedia


duranowy

→ duran


SJP.pl

Patrz:

duran

duras

[czy­taj: diRA] miej­sco­wość we Fran­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duras – dziel­ni­ca Sint-Tru­i­den
  • Duras – gmina
  • Duras – król
  • Mar­gu­e­ri­te Duras – fran­cu­ska re­ży­ser­ka
  • (11499) Duras – pla­ne­to­i­da
  • Duras – hrab­stwo
  • Duras – po­stać Star Trek
  • Duras – od­mia­na wi­no­ro­śli
  • Duras – zamek w Bel­gii

Wikipedia


durastal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fik­cyj­ny ma­te­riał w uni­wer­sum „Gwiezd­nych Wojen” słu­żą­cy m.in. do bu­do­wy mie­czy świetl­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy do­łą­czysz, usły­szysz prze­mo­wę o tym, jak to je­ste­śmy praw­dzi­wy­mi obroń­ca­mi Im­pe­rium, istną linią fron­tu, osta­tecz­ną gra­ni­cą, na któ­rej du­ra­stal spo­ty­ka się z próż­nią, a to oz­na­cza, że je­ste­śmy straż­ni­ka­mi dum­nej spu­ściz­ny ple ple plee ple ple.

Wiktionary


durban

mia­sto w RPA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki;

Wiktionary

Dur­ban (zulu "eThekwini", wym.) – mia­sto i głów­ny port Po­łud­nio­wej Afry­ki i naj­więk­sze mia­sto pro­win­cji KwaZulu-Natal (nie jest jed­nak jej sto­li­cą, którą jest dużo mniej­szy Pie­ter­ma­rit­zburg). Dur­ban po­ło­żo­ny jest nad Oce­a­nem In­dyj­skim. Jest on jed­nym z naj­więk­szych miast RPA i liczy ponad 3,4 mln miesz­kań­ców (2007). Jest dużym oś­rod­kiem tu­ry­stycz­nym, co zaw­dzię­cza sub­tro­pi­kal­ne­mu kli­ma­to­wi oraz licz­nym pla­żom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: durban, AS: durban

Wiktionary

Powiązane:

 przym. durbański

Wiktionary


durbanka

miesz­kan­ka Dur­ba­nu (mia­sta w RPA)


SJP.pl


durbańczyk

miesz­ka­niec Dur­ba­nu (mia­sta w RPA)


SJP.pl


durbański

→ Dur­ban (mia­sto w RPA)


SJP.pl


durch

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. durś.

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. cał­kiem

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. cią­gle

 (1.4) reg-pl|Poz­nań. na prze­strzał

Wiktionary


durchfal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roz­wol­nie­nie

Wiktionary


durczak

naz­wi­sko


SJP.pl


durczok

naz­wi­sko


SJP.pl


durda

naz­wi­sko


SJP.pl


durex

marka pre­zer­wa­tyw


SJP.pl

Durex – nazwa kilku róż­nych pro­duk­tów obec­nych na ryn­kach świa­to­wych. Naj­po­pu­lar­niej­szą czę­ścią marki Durex są pre­zer­wa­ty­wy pro­du­ko­wa­ne przez bry­tyj­sko-ho­len­der­ską kor­po­ra­cję RB (dawny Rec­kitt Benc­ki­ser). Ofe­ro­wa­ne są rów­nież żele in­tym­ne oraz ga­dże­ty.

Nazwa, za­re­je­stro­wa­na w 1929 roku przez Lon­don Rub­ber Com­pa­ny, jest skró­tow­cem gru­po­wym ut­wo­rzo­nym z an­giel­skich słów "du­ra­bi­li­ty, re­lia­bi­li­ty and ex­cel­len­ce" (od­po­wied­nio: trwa­łość, nie­za­wod­ność, do­sko­na­łość).

Wikipedia


dureń

1. po­gard­li­wie: głu­piec, bał­wan;
2. ro­dzaj gry w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek mało in­te­li­gent­ny

 (1.2) pot. obraź­li­wa forma zwro­tu do męż­czyz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ro­dzaj nie­ha­zar­do­wej gry kar­cia­nej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Dureń (film).

Dureń – gra kar­cia­na dla dwóch do sze­ściu osób, po­cho­dzą­ca z Rosji. W dur­nia można grać jako in­dy­wi­du­al­ny za­wod­nik, można rów­nież for­mo­wać ze­spo­ły (dwu- lub trzy­o­so­bo­we).

W grze w dur­nia nie wy­ła­nia się zwy­cięz­cy, ale prze­gra­ne­go, który otrzy­mu­je miano ty­tu­ło­we­go "dur­nia". Za­da­niem gra­czy jest po­zby­cie się swo­ich kart, więc prze­gry­wa ta osoba lub ze­spół, który po­sia­da karty, kiedy nie ma ich już rywal.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten dureń nie zna nawet ta­blicz­ki mno­że­nia.

 (1.2) Nie po­ka­zuj mi się wię­cej na oczy, dur­niu!

 (2.1) Chodź za­grać w dur­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdurɛ̃ɲ, AS: durẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. durnica ż., durnota ż., wydurnianie się n., durnowatość ż.

 przym. durny, durnowaty

 czas. wydurniać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) durnota, matoł, głąb, pacan, patafian, palant, kałmuk, mongoł, nieuk, bałwan, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, półgłówek, półinteligent, ćwerćinteligent

 (2.1) durak

Wiktionary


durga

żeń­skie bó­stwo hin­du­i­stycz­ne


SJP.pl

Durga (de­wa­na­ga­ri दुर्गा "for­te­ca", দুর্গা) – żeń­skie bó­stwo hin­du­i­stycz­ne, wo­jow­ni­cza forma Dewi. Do Durgi nie mają mieć do­stę­pu kon­ku­ren­ci (jej imię oz­na­cza też „Nie­przy­stęp­na”). Jest ona rów­nież niez­wy­cię­żo­na w boju. Cza­sa­mi Durga pow­sta­je z Wisz­nu jako moc snu lub jako moc stwór­cza tego boga lub wy­ła­nia się z bo­gi­ni Par­wa­ti, mał­żon­ki Śiwy.

Wikipedia


durian

1. tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych; zy­bucz­ko­wiec;
2. owoc tego drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. dendr. drze­wo z ro­dzi­ny weł­nia­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ce z Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej;

 (1.2) bot. spoż. owoc du­ria­na (1.1)

Wiktionary

Du­rian – ja­dal­ny owoc kilku ga­tun­ków drzew z ro­dza­ju du­rian "Durio".

Ist­nie­je ok. 30 uz­na­nych ga­tun­ków, z któ­rych co najm­niej dzie­więć wyt­wa­rza ja­dal­ne owoce; po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nych ob­sza­rów po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji.

Na­zy­wa­ny w niek­tó­rych re­gio­nach „kró­lem owo­ców” du­rian wy­róż­nia się du­ży­mi roz­mia­ra­mi, sil­nym za­pa­chem i skór­ką po­kry­tą kol­ca­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdurʲjãn, AS: durʹi ̯ãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zybuczkowiec, rościan

Wiktionary


durianowy

→ du­rian


SJP.pl

Patrz:

durian

durka

naz­wi­sko


SJP.pl


durkheim

naz­wi­sko, np. Émile Durk­he­im (1858-1917) [czy­taj: eMIL dirKEM], fran­cu­ski fi­lo­zof, so­cjo­log i pe­da­gog


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Émile Durk­he­im – fran­cu­ski fi­lo­zof, so­cjo­log i pe­da­gog
  • (10330) Durk­he­im – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Bad Dürkheim – uz­dro­wi­sko­we mia­sto po­wia­to­we w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat w Niem­czech
  • Bad Dürkheim – po­wiat w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat w Niem­czech

Wikipedia


durlak

naz­wi­sko


SJP.pl


durlej

naz­wi­sko


SJP.pl


durlik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ire­ne­usz Dur­lik – pol­ski in­ży­nier
  • Marek Dur­lik – pol­ski chi­rurg i tran­splan­to­log
  • Mag­da­le­na Dur­lik – pol­ska le­kar­ka, in­ter­nist­ka i tran­splan­to­log

Wikipedia


durnawy

po­tocz­nie: nieco durny


SJP.pl


durniacha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. na­iw­niak, łat­wo­wier­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. durny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frajer, naiwniak, lolek, jeleń

Wiktionary


durnica

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny traw; ką­kol­ni­ca, raj­gras an­giel­ski;
2. daw­niej: głu­pia ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. lud. zob. ło­chy­nia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­zbie­ra­ła kosz grzy­bów i pie­kieł­ko dur­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: durʲˈɲit͡sa, AS: durʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dureń, durnota

 przym. durny, durnowaty

 czas. zdurnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. łochynia.

Wiktionary


durniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: dur­nie, durno


SJP.pl


durniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: durny


SJP.pl


durnieńki

zdrob­nie­nie od: durny


SJP.pl


durnostojka

po­tocz­nie: nie­wiel­ki przed­miot (np. fi­gur­ka) peł­nią­cy tylko funk­cję de­ko­ra­cyj­ną; ku­rzo­łap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. nie­wiel­ki przed­miot, który nie ma za­sto­so­wa­nia prak­tycz­ne­go, a je­dy­nie pełni funk­cję de­ko­ra­cyj­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele osób coraz czę­ściej de­kla­ru­je, że nie ku­pu­je już dro­biaz­gów, które po­tocz­nie na­zy­wa się ku­rzo­łap­ka­mi czy dur­no­stoj­ka­mi, bo ma świa­do­mość tego, że są to pro­duk­ty chiń­skiej pro­duk­cji i sła­bej ja­ko­ści.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibelot

Wiktionary


durnota

po­tocz­nie:
1. brak roz­sąd­ku; bez­myśl­ność;
2. coś po­zba­wio­ne sensu; bzdu­ra;
3. osoba mało roz­gar­nię­ta lub ro­bią­ca rze­czy nie­mą­dre; dureń


SJP.pl


durnowatość

→ dur­no­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dur­no­wa­te; cecha tych, któ­rzy są dur­no­wa­ci

Wiktionary

Patrz:

durnowaty

Powiązane:

 rzecz. dureń m., durnowacenie n., durnienie n., zdurnienie n.

 czas. durnowacieć ndk., durnieć ndk., zdurnieć dk.

 przym. durnowaty, durny

 przysł. durnowato, durnie

Wiktionary


durnowaty

głup­ko­wa­ty, ogra­ni­czo­ny umy­sło­wo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z lekka głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio nawet za­czę­łam się z kimś spo­ty­kać. Ale po­pa­trzy­łam na niego i dosz­łam do wnio­sku, że le­piej już mieć psa niż dur­no­wa­te­go fa­ce­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdurnɔˈvatɨ, AS: durnovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. durnowatość ż., dureń m., durność ż., durnota ż., durnica ż.

 czas. durnieć ndk., zdurnieć dk.

 przym. durny, zdurniały

 przysł. durnowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygłupi, głupawy, głupkowaty, głupowaty, przygłupiasty, matołkowaty, mułowaty, matołowaty, cepowaty, debilowaty, imbecylowaty, idiotowaty, głąbowaty, kretynowaty, tumanowaty

Wiktionary


durność

→ durny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co durne; cecha tych, któ­rzy są durni

Wiktionary

Patrz:

durny

Powiązane:

 przym. durny, durnowaty

Wiktionary


durny

głupi, na­iw­ny, nie­roz­sąd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) grub. mało in­te­li­gent­ny, głupi; na­iw­ny, mało roz­sąd­ny

 (1.2) daw. hardy, zu­chwa­ły

 (1.3) daw. zbroj­ny

 (1.4) reg. góry. dumny, pysz­ny

Wiktionary

Durny – ósmy album ze­spo­łu Ko­niec Świa­ta, wy­da­ny w 2021 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdurnɨ, AS: durny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dureń m., durniacha m., durnota ż., durnica ż., durność ż., durnowatość ż., durnienie n., zdurnienie n.

 czas. durnieć ndk., zdurnieć dk.

 przym. durnowaty

 przysł. durnie, durnowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupi, ograniczony, tępy, kretyński, debilny, idiotyczny

Wiktionary


duroc

[czy­taj: durak] rasa świni do­mo­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duroc – sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • Ge­ra­ud Duroc – fran­cu­ski ge­ne­rał
  • Duroc – rasa świni

Wikipedia


duromer

po­li­me­ro­we two­rzy­wo sztucz­ne ma­ją­ce cechy me­ta­lu lub ce­ra­mi­ki


SJP.pl


durometr

przy­rząd do ba­da­nia twar­do­ści róż­nych ma­te­ria­łów; twar­do­ścio­mierz


SJP.pl


duroplast

po­li­me­ro­we two­rzy­wo sztucz­ne po­sia­da­ją­ce cechy me­ta­lu lub ce­ra­mi­ki


SJP.pl


duroplastyczny

→ du­ro­plast


SJP.pl

Patrz:

duroplast

durować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. trwać

Wiktionary


durowo

1. → dur (cho­ro­ba);
2. opar­ty na gamie z wiel­ką ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem; dur, major, ma­jo­ro­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­ro­wo – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w Wą­grow­cu
  • Du­ro­wo – osied­le po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści Wą­grow­ca
  • Du­ro­wo – wieś, w re­jo­nie ryl­skim ob­wo­du kur­skie­go, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne siel­so­wie­tu du­row­skie­go
  • Du­ro­wo – wieś w ob­wo­dzie li­piec­kim, w re­jo­nie do­briń­skim
  • Du­ro­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Du­ro­wo, w re­jo­nie sa­fo­now­skim, w ob­wo­dzie smo­leń­skim

Wikipedia


durowość

cecha cze­goś opar­te­go na gamie z wiel­ką ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem


SJP.pl


durowy

1. → dur (cho­ro­ba);
2. opar­ty na gamie z wiel­ką ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem; dur, major, ma­jo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy skali dia­to­nicz­nej, gamy lub to­na­cji z wiel­ką ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem

 (1.2) med. do­ty­czą­cy duru (cho­ro­by)

 (1.3) daw. wy­wo­łu­ją­cy odu­rze­nie, obłęd, zam­ro­cze­nie umy­słu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dur m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majorowy

Wiktionary


durra

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, któ­rej ziar­no przet­wa­rza­ne jest na mąkę, kaszę, paszę; sorgo


SJP.pl


dursać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Au­gu­stow­skie, Ostro­łęc­kie, Ko­cie­wie, Su­wal­szczyz­na. sztur­chać; kłuć, dźgać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Przy czym nad­mie­niam, że sola jest podłą rybą, bo się roz­wa­la okrut­nie. [...] Na pa­tel­ni by­ło­by go­rzej, a we fryt­kow­ni­cy cho­ciaż prze­wra­cać i dur­sać jej nie trze­ba''.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Suwalszczyzna korsać

Wiktionary


durski

naz­wi­sko


SJP.pl


durszlaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dursz­lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. durszlak m.

Wiktionary


durszlak

dziur­ko­wa­ne na­czy­nie do od­ce­dza­nia wody; ina­czej ce­dzak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gastr. kulin. dziur­ko­wa­na miska do od­ce­dza­nia

 (1.2) środ. sport. strze­lect­wo tar­cza z licz­ny­mi prze­strze­li­na­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dursz­lak – na­czy­nie ku­chen­ne z po­dziur­ko­wa­nym dnem
  • Dursz­lak – skała wa­pien­na w Im­bra­mo­wi­cach na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyj­mij je łyżką ce­dza­ko­wą na dursz­lak, do­brze od­sącz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdurʃlak, AS: duršlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. durszlaczek m.

 przym. durszlakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cedzak

Wiktionary


durszlakowaty

ma­ją­cy wiele drob­nych ot­wo­rów, pełen dziur


SJP.pl


durszlakowy

→ dursz­lak


SJP.pl

Patrz:

durszlak

durum

od­mia­na psze­ni­cy bo­ga­ta w biał­ko; psze­ni­ca twar­da


SJP.pl


duryt

bar­dzo twar­dy skład­nik węgla ka­mien­ne­go o ciem­no­sza­rej bar­wie


SJP.pl


durzyć

1. oszu­ki­wać kogoś
2. pod­ko­chi­wać się w kimś


SJP.pl


durzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


durś

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cią­gle

Wiktionary


duser

prze­sta­rza­le:
1. kom­ple­ment, czułe słów­ko
2. wy­na­gro­dze­nie, za­pła­ta za usłu­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. kom­ple­ment, poch­leb­stwo, słod­kie słów­ko

 (1.2) daw. wy­na­gro­dze­nie za usłu­gę

 (1.3) daw. rzad. ciast­ko, kar­me­lek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdusɛr, AS: duser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. duserek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komplement

Wiktionary


dusiacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Du­siat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dusiaty lm.

Wiktionary


dusiaty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim;

Wiktionary

Du­sia­ty (lit. "Du­se­tos") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu uciań­skim, 30 km od Je­zio­ro­sów w re­jo­nie je­zio­ro­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Du­sia­tów|Ms=Du­sia­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dusiacki

Wiktionary


dusiciel

1. wąż za­bi­ja­ją­cy zdo­bycz po­przez du­sze­nie jej splo­ta­mi swo­je­go ciała; boa du­si­ciel
2. mor­der­ca du­szą­cy swoje ofia­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. mor­der­ca du­szą­cy swoją ofia­rę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. herp. wąż za­du­sza­ją­cy ofia­ry

 (2.2) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­i­dae|Gray|ref=tak., wąż z ro­dzi­ny du­si­cie­lo­wa­tych

 (2.3) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Boa con­stric­tor|Lin­na­e­us|ref=tak., wąż z po­dro­dzi­ny boa;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) bot. ekol. po­ro­śle za­du­sza­ją­ce inną ro­śli­nę swoim pną­czem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ną ofia­rę du­si­cie­la zna­leź­li grzy­bia­rze.

 (2.1) Mo­żesz słowy uła­go­dzić psa gniew­ne­go, zdu­mieć byka, ocza­ro­wać węża du­si­cie­la, prze­stra­szyć ty­gry­sa, roz­czu­lić lwa; ale na tego pot­wo­ra, na tę roz­pę­ta­ną ar­ma­tę — nie masz spo­so­bu.

 (2.2) Łat­wym w cho­wie du­si­cie­lem jest boa tę­czo­wy.

 (2.3) Prze­myt­ni­ko­wi ode­bra­no mło­de­go du­si­cie­la i przy­wie­zio­no do ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusiciele nmos., dusicielowate nmos.

:: fż. dusicielka ż.

 czas. dusić ndk., dusić się ndk., udusić dk., duszenie n., uduszenie n.

 przym. dusicielski, duszony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.3) boa dusiciel, boa

Wiktionary


dusicielka

→ du­si­ciel


SJP.pl

Patrz:

dusiciel

dusicielski

→ du­si­ciel


SJP.pl

Patrz:

dusiciel

dusigrosz

osoba stro­nią­ca od wy­da­wa­nia pie­nię­dzy, nawet na pod­sta­wo­we po­trze­by; ską­piec, skne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek chci­wy i skąpy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skąpiec, centuś, chciwiec, chytrus, harpagon, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; reg. śl. dziurdziuch

Wiktionary


dusik

na­szyj­nik przy­po­mi­na­ją­cy obro­żę; czo­ker, cho­ker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. na­szyj­nik cias­no przy­le­ga­ją­cy do szyi

Wiktionary


dusikorzeń

cho­ro­ba ko­rze­ni upraw­nych ro­ślin bo­bo­wa­tych


SJP.pl


dusikufel

żar­to­bli­wie: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; mo­czy­mor­da, mo­czy­gę­ba, pi­ja­czy­na, opój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. ktoś kto re­gu­lar­nie pije lub na­du­ży­wa al­ko­ho­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobre chło­pi­sko i wiel­ka szko­da, że taki du­si­ku­fel.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak, pijaczyna, pijanica, opój, moczymorda

Wiktionary


dusiołek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) neol. książk. zły duch czy­ha­ją­cy na wę­drow­ców, aby pod­czas ich snu „wy­du­sić” z nich duszę – po­stać z wier­sza Bo­le­sła­wa Le­śmia­na pod tym samym ty­tu­łem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­sio­łek – wiersz Bo­le­sła­wa Le­śmia­na
  • Du­sio­łek – wo­do­spad w Be­ski­dzie Małym
  • Du­sio­łek - Rajd pie­szy w Be­ski­dzie Wy­spo­wym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­lazł z rowu Du­sio­łek, jak pół­ba­bek z łoża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈɕɔwɛk, AS: duśou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszenie n., duszność ż., dusznica ż., dusidło n., dusiennica ż., dusimiech m., duch m.

 czas. dusić, udusić, poddusić, podduszać, przydusić, przyduszać, zadusić, zdusić

 przym. duszny

 przysł. duszno

Wiktionary


dusić

1. ści­skać kogoś (isto­tę żywą) w ten spo­sób, że unie­moż­li­wia się mu od­dy­cha­nie;
2. coś (np. dym) dusi kogoś - utrud­nia mu od­dy­cha­nie;
3. dusić mięso, wa­rzy­wa itp. - go­to­wać je na wol­nym ogniu pod przy­kry­ciem;
4. dusić coś - po­tocz­nie: ści­skać, przy­ci­skać coś;
5. dusić coś w sobie - nie wy­ja­wiać pro­ble­mów, nie po­ru­szać pew­nych kwe­stii, mę­cząc się przez to psy­chicz­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ta­mo­wać od­dy­cha­nie, za­ci­ska­jąc gar­dło lub usta i nos

 (1.2) po­draż­niać drogi od­de­cho­we

 (1.3) kulin. go­to­wać pod przy­kry­ciem, w nie­wiel­kiej ilo­ści tłu­szczu lub wody

 (1.4) przen. o uczu­ciach tłu­mić, pow­strzy­my­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dusić się (dk. brak)

 (2.1) dusić (1.1) jeden dru­gie­go, wza­jem­nie

 (2.2) ginąć z braku po­wie­trza

 (2.3) o po­tra­wach: być du­szo­nym (1.3)

 (2.4) przen. nie wy­trzy­my­wać cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zła­pał ją za gar­dło i za­czął dusić.

 (1.2) Stra­ża­ków dusił gry­zą­cy dym.

 (1.3) Gu­lasz na­le­ży dusić na małym ogniu przez około pół go­dzi­ny.

 (1.4) Nic nie od­po­wie­dzia­ła, du­sząc w sobie płacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduɕit͡ɕ, AS: duśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusiciel m., duszność ż., dusznica ż., dusidło n., dusiennica ż., duszenie n., Dusiołek m.

 czas. udusić, poddusić, podduszać, przydusić, przyduszać, zadusić, zdusić

 przym. duszny, duszony

 przysł. duszno

Wiktionary


dusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


dustin

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­stin – imię mę­skie
  • Du­stin – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Hug­hes
  • Du­stin (ang. Du­stin Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt

Wikipedia


dusunka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej z pół­noc­nej czę­ści wyspy Bor­neo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Dusun

Wiktionary


dusza

1. w re­li­gii i fi­lo­zo­fii: nie­śmier­tel­ny i nie­ma­te­rial­ny byt w ma­te­rii oży­wio­nej i nie­o­ży­wio­nej, który w przy­pad­ku or­ga­niz­mów ży­wych opu­szcza je w chwi­li śmier­ci;
2. wszyst­ko, co skła­da się na oso­bo­wość czło­wie­ka;
3. me­ta­lo­wa sztab­ka wkła­da­na do że­laz­ka daw­ne­go typu po roz­ża­rze­niu, po­wo­du­ją­ca jego na­grze­wa­nie;
4. część in­stru­men­tu smycz­ko­we­go;
5. chłop pań­szczyź­nia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. nie­ma­te­rial­ny byt opu­szcza­ją­cy czło­wie­ka (w niek­tó­rych re­li­giach także zwie­rzę) w chwi­li śmier­ci;

 (1.2) przen. czło­wiek, osoba

 (1.3) przen. duch, isto­ta cze­goś

 (1.4) me­ta­lo­wa część daw­ne­go że­laz­ka, którą pod­grze­wa­no na ogniu, a na­stęp­nie umie­szcza­no wew­nątrz niego za­pew­nia­jąc wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę;

 (1.5) muz. w in­stru­men­tach smycz­ko­wych pa­ty­czek łą­czą­cy górną i dolną płytę pudła re­zo­nan­so­we­go;

 (1.6) wolna prze­strzeń mię­dzy bie­ga­mi scho­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dusza – w re­li­gii
  • dusza – w te­o­lo­gii ka­to­lic­kiej
  • dusza – w fi­lo­zo­fii
  • dusza – część że­laz­ka
  • dusza – ele­ment in­stru­men­tów smycz­ko­wych
  • dusza – część kon­struk­cyj­na scho­dów
  • Dusza – ra­dziec­ki film na­krę­co­ny w 1981 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chrze­ści­ja­nie wie­rzą, że dusza jest nie­śmier­tel­na.

 (1.1) Pło­mień świe­cy sym­bo­li­zu­je duszę osoby zmar­łej.

 (1.2) W tej głu­szy nie uś­wiad­czysz żad­nej duszy.

 (1.3) Ta praca jest nudna, bez­sen­sow­na… Po pro­stu nie ma w niej duszy!

 (1.4) Na stry­chu zna­la­złam dusze do sta­re­go że­laz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃa, AS: duša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., Zaduszki nmos.

:: zdrobn. duszyczka ż., duszka ż.

 przym. zaduszny, duchowy, duszny

 przysł. duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duch

 (1.3) duch

Wiktionary


duszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Du­szak – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Fran­ci­szek Du­szak – pol­ski i so­wiec­ki dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Kamil Du­szak – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Sta­ni­sław Du­szak – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i dzien­ni­karz

Wikipedia


duszan

imię mę­skie


SJP.pl

Du­szan – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od słów: dusza, duch. Uży­wa­ne głów­nie w Cze­chach, Sło­wa­cji oraz kra­jach po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich.

Wikipedia


duszanbe

(do 1929 Du­szam­be, 1929-61 Sta­li­na­bad) sto­li­ca Ta­dży­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ta­dży­ki­sta­nu;

Wiktionary

Du­szan­be ( Душанбе, w la­tach 1924–1929 Du­szam­be, w la­tach 1929–1961 Sta­li­na­bad) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ta­dży­ki­sta­nu, po­ło­żo­ne u zbie­gu rzek Wa­rzob i Ko­far­ni­hon. W 2020 roku li­czy­ło ok. 948 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duˈʃãnbɛ, AS: dušãnbe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszanbejczyk mos., duszanbejka ż.

 przym. duszanbejski, duszanbijski

Wiktionary


duszanbejczyk

miesz­ka­niec Du­szan­be; Du­szan­bij­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Du­szan­be

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃãnˈbɛjt͡ʃɨk, AS: dušãnbei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszanbe n.

:: fż. duszanbejka ż.

 przym. duszanbejski, duszanbijski

Wiktionary


duszanbejka

miesz­kan­ka Du­szan­be; Du­szan­bij­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Du­szan­be

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃãnˈbɛjka, AS: dušãnbei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszanbe n.

:: fm. duszanbejczyk mos.

 przym. duszanbejski, duszanbijski

Wiktionary


duszanbejski

→ Du­szan­be; du­szan­bij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Du­szan­be

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃãnˈbɛjsʲci, AS: dušãnbei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszanbejka ż., duszanbejczyk mos., Duszanbe n.

 przym. duszanbijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszanbijski

Wiktionary


duszanbijczyk

miesz­ka­niec Du­szan­be; Du­szan­bej­czyk


SJP.pl


duszanbijka

miesz­kan­ka Du­szan­be; Du­szan­bej­ka


SJP.pl


duszanbijski

→ Du­szan­be; du­szan­bej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Du­szan­be (sto­li­cą Ta­dży­ki­sta­nu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszanbe n., duszanbejczyk mos., duszanbejka ż.

 przym. duszanbejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszanbejski

Wiktionary


duszanostwo

Du­szan z mał­żon­ką; Du­sza­no­wie


SJP.pl


duszanowie

Du­szan z mał­żon­ką; Du­sza­no­stwo


SJP.pl


duszanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Du­sza­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


duszatyński

przy­miot­nik od: Du­sza­tyn (wieś)


SJP.pl


duszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


duszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


duszeczka

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: dusza; du­szycz­ka, dusz­ka


SJP.pl


duszek

1. po­stać ba­śnio­wa, ma­leń­ka isto­ta o ce­chach nad­przy­ro­dzo­nych
2. zdrob­nie­nie od: duch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ba­śnio­wa, drob­na isto­ta o ce­chach nad­przy­ro­dzo­nych, zwy­kle sprzy­ja­ją­ca czło­wie­ko­wi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • du­szek – ro­dzaj ssa­ków
  • Du­szek – nie­miec­ki film z 2013
  • du­szek – w grach te­re­no­wych i LARP-ach: osoba peł­nią­ca funk­cję sę­dzie­goi mo­de­ra­to­ra
  • spri­te
  • duch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduʃɛk, AS: dušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duchowość ż.

 przysł. duchowo

Wiktionary


duszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) unie­moż­li­wia­nie komuś od­dy­cha­nia po­przez za­ci­ska­nie gar­dła

 (1.2) kulin. po­wol­ne go­to­wa­nie pod przy­kry­ciem w nie­wiel­kiej ilo­ści wody

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • du­sze­nie – od­cię­cie do­pły­wu po­wie­trza
  • du­sze­nie – me­to­da sto­so­wa­na przez różne ga­tun­ki węży
  • du­sze­nie – chwyt w walce wręcz
  • du­sze­nie – pro­ces obrób­ki żyw­no­ści
  • udu­sze­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duˈʃɛ̃ɲɛ, AS: dušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dusić.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. brezowanie

Wiktionary


duszeszczipatielnyj

z ro­syj­skie­go: ckli­wy, wzru­sza­ją­cy; prze­sad­nie uczu­cio­wy


SJP.pl


duszka

zdrob­nie­nie od: dusza; du­szycz­ka


SJP.pl

Dusz­ka ( Душка) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Kyr­dża­li, w gmi­nie Czer­no­o­cze­ne. Miej­sco­wość wy­lud­nia­ła.

Wikipedia


duszkiem

o piciu: jed­nym tchem, jed­nym ły­kiem, ha­u­stem


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) o piciu: bez przer­wy, po­mię­dzy jed­nym a dru­gim od­de­chem; jed­nym tchem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: du­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­la­łem sobie pełną szklan­kę mleka i wy­pi­łem ją dusz­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃʲcɛ̃m, AS: dušʹḱẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na hejnał

Wiktionary


duszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dusznawy

nieco dusz­ny


SJP.pl


dusznica

dusz­ni­ca bo­les­na - cho­ro­ba pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku zmian w na­czy­niach wień­co­wych i nie­dokr­wie­nia mię­śnia serca; dła­wi­ca pier­sio­wa; ste­no­kar­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lud. prze­ra­ża­ją­ca isto­ta, zmora (na Ma­zo­wszu)

Wiktionary

Dusz­ni­ca – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny. Leży nad je­zio­rem Ga­ła­duś przy gra­ni­cy z Litwą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dusić

 rzecz. Dusiołek mzw., duszność ż.

Wiktionary


dusznicki

przy­miot­nik od: Dusz­ni­ki, Dusz­ni­ki-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dusz­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy Dusz­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszniki nmos.

Wiktionary


dusznicowy

przy­miot­nik od: dusz­ni­ca


SJP.pl


duszniczanin

miesz­ka­niec Dusz­nik lub Dusz­nik-Zdro­ju


SJP.pl


duszniczanka

miesz­kan­ka Dusz­nik lub Dusz­nik-Zdro­ju


SJP.pl


duszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dusz­no


SJP.pl


duszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dusz­ny


SJP.pl


dusznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba, która zo­sta­ła ofia­ro­wa­na Ko­ścio­ło­wi wraz z zaj­mo­wa­ną przez nią zie­mią, w za­mian za mod­lit­wy w in­ten­cji duszy ofia­ro­daw­cy

Wiktionary

Dusz­nik ("Ma­cro­der­ma") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny li­ro­no­so­wa­tych (Me­ga­der­ma­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduʃʲɲik, AS: dušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszyca ż., dusza ż., duszyczka ż., zaduszki nmos., duch m., Duszniki nmos.

 przym. duchowy, zaduszny

Wiktionary


duszniki

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dusz­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Dusz­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Dusz­ni­ki
    • Dusz­ni­ki - gmina w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
    • Dusz­ni­ki – gro­ma­da
  • Dusz­ni­ki – dawna wieś, obec­nie po­łud­nio­wa część wsi Ustok w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Dusz­ni­ki-Zdrój

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duʃʲˈɲici, AS: dušʹńiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dusznicki

Wiktionary


duszniki-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. uz­dro­wi­sko­we mia­sto w Pol­sce, na ziemi kłodz­kiej, w po­wie­cie kłodz­kim;

Wiktionary

Dusz­ni­ki-Zdrój ( Bad Re­i­nerz, Dušníky) – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, gra­ni­czą­ce z Cze­cha­mi. Hi­sto­rycz­nie miej­sco­wość znaj­do­wa­ła się w hrab­stwie kłodz­kim. Po­ło­żo­ne w do­li­nie rzeki By­strzy­cy Dusz­nic­kiej, od­dzie­la­ją­cej Góry Or­lic­kie od Gór By­strzyc­kich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duʃʲˈɲici ˈzdruj, AS: dušʹńiḱi zdrui ̯

Wiktionary


duszno

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że od­czu­wa­my trud­no­ści w od­dy­cha­niu

Wiktionary

Dusz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no. We wsi znaj­du­je się ne­o­go­tyc­ki ko­ściół pw. św. Do­ro­ty z 1865, a w po­bli­żu wznie­sie­nie Wału Wy­dar­tow­skie­go z wieżą wi­do­ko­wą.

Wieś du­chow­na, włas­ność ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju było dusz­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃnɔ, AS: dušno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dusiołek mzw., duchota ż., duszność ż.

 czas. dusić ndk., udusić dk.

 przym. duszny

Wiktionary


duszność

1. wil­got­ność naj­czę­ściej po­łą­czo­na z wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą oraz bra­kiem ru­chów mas po­wie­trza; du­cho­ta, za­duch, par­ność;
2. utrud­nio­ne od­dy­cha­nie, uczu­cie braku po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dusz­ne

 (1.2) med. su­biek­tyw­ne po­czu­cie ogra­ni­cze­nia od­de­chu;

Wiktionary

Dusz­ność (łac. "dysp­noe") – su­biek­tyw­ne od­czu­cie braku po­wie­trza, bar­dzo czę­sto po­łą­czo­ne ze wzmo­żo­nym wy­sił­kiem mię­śni od­de­cho­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dusznica ż., duszenie n., uduszenie n., duchota ż., przyducha ż., Dusiołek mzw.

 przym. duszny

 przysł. duszno

 czas. dusić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchota, zaduch

 (1.2) zadyszka, krótki oddech, utrudniony oddech

Wiktionary


duszny

1. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą, dużą wil­got­no­ścią oraz bez­wietrz­no­ścią, ty­po­wy dla ta­kie­go stanu; parny;
2. daw­niej: zwią­za­ny z duszą, du­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy uczu­cie go­rą­ca, w któ­rym trud­no od­dy­chać

 (1.2) du­szą­cy (o za­pa­chu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ tutaj dusz­ne po­wie­trze! Ot­wórz okno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃnɨ, AS: dušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch ż., dusza ż., Dusiołek mzw., duchota ż., duszność ż.

 czas. dusić ndk., udusić dk.

 przysł. duszno

Wiktionary


duszochwat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rel. ten, który „chwy­ta dusze”, łowca dusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ła­ciń­ski du­szo­chwat Kun­ce­wicz w War­sza­wie spra­wo­wał już ła­ciń­ski obrzą­dek, na­ocz­ni świad­ko­wie wi­dzie­li go w ła­ciń­skich sza­tach, w ła­ciń­skim ko­ście­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈʃɔxfat, AS: dušoχfat

Wiktionary


duszonka

po­tra­wa z ziem­nia­ków, węd­li­ny, ce­bu­li i ka­pu­sty, przy­go­to­wy­wa­na nad ogni­skiem w dużym garze; pie­czon­ka, pra­żon­ka


SJP.pl


duszony

ugo­to­wa­ny pod przy­kry­ciem, na wol­nym ogniu


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od dusić

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kulin. przy­rzą­dza­ny lub przy­rzą­dzo­ny w pro­ce­sie du­sze­nia, tzn. wol­ne­go go­to­wa­nia lub obs­ma­ża­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od prze­pi­su sos mógł być go­to­wa­ny, du­szo­ny lub po­da­wa­ny na su­ro­wo.

 (2.1) Potem po­da­no cie­trze­wie du­szo­ne w czer­wo­nym winie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusiciel mos./mzw., duszenie n., uduszenie n.

 czas. dusić ndk., udusić dk.

Wiktionary


duszoszczypatielny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. od­wo­łu­ją­cy się do emo­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na taki du­szo­szczy­pa­tiel­ny tekst musi ktoś za­re­a­go­wać…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃɔʃt͡ʃɨpaˈtʲjɛlnɨ, AS: dušoščypatʹi ̯elny

Wiktionary


duszoznawczy

odz­na­cza­ją­cy się znaw­stwem duszy, psy­chi­ki ludz­kiej


SJP.pl


duszp.

skrót od: dusz­pa­sterz, dusz­pa­ster­ski


SJP.pl


duszpasterka

→ dusz­pa­sterz


SJP.pl

Patrz:

duszpasterz

duszpasterski

→ dusz­pa­sterz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dusz­pa­ster­stwem

Wiktionary

Patrz:

duszpasterz

Przykłady

 (1.1) Or­dy­na­riusz miej­sca po­wo­łu­je radę dusz­pa­ster­ską i okre­śla jej sta­tut.

 (1.1) Do­pu­szczal­ne jest od­pra­wie­nie mszy wo­tyw­nej ze wzglę­dów dusz­pa­ster­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterzowanie n., duszpasterz m., nieduszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przysł. duszpastersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasterski

Wiktionary


duszpastersko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zgod­nie z za­sa­da­mi dusz­pa­ster­ski­mi, jak dusz­pa­sterz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O. Jo­za­fat był dusz­pa­ster­sko za­an­ga­żo­wa­nym za­kon­ni­kiem.

 (1.1) W ty­god­ni­ku wy­dru­ko­wa­no jego wy­wiad z Ce­le­sti­no Mi­glio­re, pt. „Dusz­pa­ster­sko z nun­cju­szem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterz n., duszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

Wiktionary


duszpasterstwo

dzia­łal­ność dusz­pa­ste­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na dzia­łal­ność Ko­ścio­ła, po­le­ga­ją­ca na gło­sze­niu zasad wiary i ce­le­bro­wa­niu li­tur­gii;

Wiktionary

Dusz­pa­ster­stwo – zor­ga­ni­zo­wa­na dzia­łal­ność spo­łecz­na ko­ścio­łów po­le­ga­ją­ca na gło­sze­niu zasad wiary i ce­le­bro­wa­niu li­tur­gii w róż­nych gru­pach, nad któ­ry­mi opie­kę ze stro­ny ko­ścio­łów spra­wu­je dusz­pa­sterz. Zaz­wy­czaj do­ko­nu­je się ono w ra­mach pa­ra­fii (dusz­pa­ster­stwo pa­ra­fial­ne) oraz w ra­mach dusz­pa­sterstw spe­cjal­nych, np.: Dusz­pa­ster­stwo Aka­de­mic­kie, Dusz­pa­ster­stwo Przed­się­bior­ców i Pra­co­daw­ców itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­no­ra­ta po­ma­ga­ła w dusz­pa­ster­stwie aka­de­mic­kim, wszę­dzie jej było pełno.

 (1.1) Mło­dzi po­je­cha­li do Ziemi Świę­tej z dusz­pa­ster­stwem piel­grzym­ko­wym ar­chi­die­cez­ji ka­to­wic­kiej.

 (1.1) Nowy ko­le­ga w pracy i mój nowy pro­boszcz po­cho­dzą z tego sa­me­go dusz­pa­ster­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterz m., duszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary


duszpasterz

pod­nio­śle: ksiądz (od­mia­na "dusz­pa­ste­rzów" prze­sta­rza­ła)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny, któ­re­mu po­wie­rzo­no obo­wiąz­ki wzglę­dem grupy wier­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmar­ły pro­boszcz był dusz­pa­ste­rzem za­an­ga­żo­wa­nym.

 (1.1) Ka­to­wic­cy dusz­pa­ste­rze usta­li­li wspól­nie trasę te­go­rocz­nej pro­ce­sji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny

Wiktionary


duszpasterzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­łal­ność dusz­pa­ste­rza, upo­wszech­nia­nie zasad wiary i spra­wo­wa­nie li­tur­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan Be­y­zym poś­wię­cił życie dusz­pa­ste­rzo­wa­niu wśród trę­do­wa­tych na Ma­da­ga­ska­rze.

 (1.1) Dusz­pa­ste­rzo­wa­nie w Pa­new­ni­kach przy­spo­rzy­ło mu wiele sa­tys­fak­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterz n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapłaństwo

Wiktionary


duszpasterzować

peł­nić obo­wiąz­ki dusz­pa­ste­rza


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. rel. peł­nić obo­wiąz­ki dusz­pa­ster­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Jo­za­fat nie tylko dusz­pa­ste­rzo­wał, ale spa­lał się dla Chry­stu­sa.

 (1.1) Po­lo­nia bu­do­wa­ła włas­ne świą­ty­nie, w któ­rych dusz­pa­ste­rzo­wa­no po pol­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterz n., duszpasterzowanie n.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary


duszwłaścicielstwo

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. hist. szlach­ta, ogół wła­ści­cie­li chło­pów ziem­skich

Wiktionary


duszyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. dusza ludz­ka

 (1.2) przest. dusza zmar­łe­go, duch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leży ciało, barzo stęka, / Du­szy­ca się barzo lęka, / Bog się z licz­by upo­mi­na, / Dy­ja­beł na grze­chy wspo­mi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈʃɨt͡sa, AS: dušyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusza, dusznik, duszyczka, duszka, duch

 przym. zaduszny

Wiktionary


duszyczka

zdrob­nie­nie od: dusza; dusz­ka


SJP.pl


duszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Du­szyń­ski – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Jerzy Du­szyń­ski – pol­ski bio­che­mik, wi­ce­mi­ni­ster nauki
  • Ju­lian Du­szyń­ski – pol­ski ofi­cer
  • Ka­je­tan Du­szyń­ski – pol­ski sprin­ter
  • Paweł Du­szyń­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • To­masz Du­szyń­ski – pol­ski dzien­ni­karz, pi­sarz i sce­na­rzy­sta gier kom­pu­te­ro­wych
  • Zyg­munt Du­szyń­ski – pol­ski ofi­cer, par­ty­zant, urzęd­nik pań­stwo­wy i mi­li­cjant
  • Bo­le­sła­wa Du­szyń­ska – pol­ska fi­lo­zof i fi­lo­log kla­sycz­ny

Wikipedia


duszący

głów­nie o za­pa­chu: osza­ła­mia­ją­cy, odu­rza­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dusz­ny (o za­pa­chu)

Wiktionary


dutek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg. góry. pie­niądz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gó­rach w tym roku bez śnie­gu i bez dut­ków.

 (1.1) Piwo grza­ne - 6 dut­ków

Wiktionary


dutka

1. jeden z naj­star­szych in­stru­men­tów lu­do­wych; fu­jar­ka; pi­szczał­ka;
2. dolna część sto­si­ny pióra ma­ją­ca po­stać przez­ro­czy­stej rurki;
3. urzą­dze­nie do po­skra­mia­nia za­kła­da­ne na górną wargę konia, skła­da­ją­ce się z desek i sznu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­stru­ment lu­do­wy

 (1.2) drew­nia­ny przy­rząd za­kła­da­ny na wargę konia, słu­żą­cy jego po­skro­mie­niu

 (1.3) przez­ro­czy­sta rurka w pió­rze ptaka, bę­dą­ca dolną czę­ścią sto­si­ny

Wiktionary

Dutka – przy­rząd do po­skra­mia­nia koni skła­da­ją­cy się z dwóch ka­wał­ków drew­na po­łą­czo­nych ze sobą za­wia­so­wo, mię­dzy które uj­mu­je się górną wargę konia i ją za­ci­ska, lub w for­mie pałki ze sznur­ko­wą pętlą, którą na­kła­da się na górną wargę i ją skrę­ca – ucisk dutki wyz­wa­la en­dor­fi­ny i od­wra­ca uwagę zwie­rzę­cia, co poz­wa­la na wy­ko­na­nie za­bie­gów lecz­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jam jest dutka Je­zu­sa mo­je­go, będę mu grać z serca uprzej­me­go…

 (1.2) Pani Basiu, pro­szę za­ło­żyć Ka­re­mu dutkę, bo ina­czej nie damy rady wstrzy­knąć mu leku.

 (1.3) Zro­bił pię­kny pió­ro­pusz, pow­sty­ka­wszy dutki wszyst­kich uzbie­ra­nych piór sów w pasek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdutka, AS: dutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fujarka, piszczałka

Wiktionary


dutki

1. jeden z naj­star­szych in­stru­men­tów lu­do­wych; fu­jar­ka; pi­szczał­ka;
2. dolna część sto­si­ny pióra ma­ją­ca po­stać przez­ro­czy­stej rurki;
3. urzą­dze­nie do po­skra­mia­nia za­kła­da­ne na górną wargę konia, skła­da­ją­ce się z desek i sznu­ra


SJP.pl


dutkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Dut­kie­wicz (ur. 1977) – ame­ry­kań­ski muzyk pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • An­drzej Dut­kie­wicz (ur. 1942) – pol­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Artur Dut­kie­wicz (ur. 1958) – pol­ski pia­ni­sta jaz­zo­wy
  • Eu­ge­niusz Dut­kie­wicz (1947-2002) – pol­ski ksiądz
  • Fe­liks Dut­kie­wicz (1872-1932) – pol­ski sę­dzia i mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści
  • Jan Józef Dut­kie­wicz (1818-1902) – pol­ski ma­larz
  • Józef Dut­kie­wicz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ka­ta­rzy­na Dut­kie­wicz (ur. 1973) – pol­ska sa­mo­rzą­do­wiec, dzien­ni­kar­ka i po­li­tyk
  • Ma­ciej Dut­kie­wicz (ur. 1958) – pol­ski re­ży­ser
  • Mar­cin Dut­kie­wicz (ur. 1986) – pol­ski ko­szy­karz
  • Marek Dut­kie­wicz (ur. 1949) – pol­ski tek­ściarz, sce­na­rzy­sta i dzien­ni­karz
  • Ma­riusz Dut­kie­wicz (ur. 1975) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


dutkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


duto

na­kład­ka zmięk­cza­ją­ca w po­sta­ci be­zbarw­nej szyb­ki z wy­tra­wio­nym ry­sun­kiem kon­cen­trycz­nych pier­ście­ni, na­kła­da­na na obiek­tyw ka­me­ry lub apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, po­wo­du­ją­ca od­chy­le­nie pro­mie­ni świetl­nych


SJP.pl


duumvirat

wspól­ne rządy dwóch osób; du­um­wi­rat


SJP.pl


duumwir

w Ce­sar­stwie Rzym­skim:
1. urzęd­nik na­le­żą­cy do du­um­wi­ra­tu
2. osoba sto­ją­ca na czele mia­sta


SJP.pl


duumwirat

wspól­ne rządy dwóch osób; du­um­vi­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: rządy spra­wo­wa­ne przez dwu­o­so­bo­we ko­le­gium

 (1.2) dwie osoby sprzy­mie­rzo­ne ze sobą w ja­kimś celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duumwir

Wiktionary


duval

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duval (ang. Duval Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ja­sper
  • hrab­stwo Duval (ang. Duval Co­un­ty) – w sta­nie Flo­ry­da
  • hrab­stwo Duval (ang. Duval Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


duvall

naz­wi­sko, m.in. Ro­bert Du­vall, ame­ry­kań­ski aktor i re­ży­ser


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Du­vall – mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie King
  • Adam Du­vall – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Clea DuVall – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Ga­briel Du­vall – ame­ry­kań­ski po­li­tyk i praw­nik
  • Ro­bert Du­vall – ame­ry­kań­ski aktor, re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, pro­du­cent i pio­sen­karz
  • Shel­ley Du­vall – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, pro­du­cent­ka fil­mo­wa, sce­na­rzyst­ka, pio­sen­kar­ka
  • Wil­liam DuVall – ame­ry­kań­ski muzyk, kom­po­zy­tor, wo­ka­li­sta, autor tek­stów, pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia


dux

przy­wód­ca, ksią­żę, wódz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dux – wódz rzym­ski
  • Dux – dawna nie­miec­ka marka sa­mo­cho­dów
  • Dux – wyt­wór­nia fo­no­gra­ficz­na
  • Cla­i­re Dux – nie­miec­ka śpie­wacz­ka
  • Ka­zi­mierz Dux – pol­ski le­karz
  • Dux – ła­ciń­ska forma księ­cia
  • Düx
  • Li­to­ria dux – ga­tu­nek płaza no­wog­wi­nej­skie­go

Wikipedia


duć

gwa­ro­wo: dąć, mocno wiać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zaduć)

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le,Bu­ko­wi­na,Śląsk Cie­szyń­ski. mocno wiać, dmu­chać, dąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ducie n.

Wiktionary


dułak

naz­wi­sko


SJP.pl

Dułak "(Dul­lack)" – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, znany z je­dy­nej pie­czę­ci.

Wikipedia


duń.

skrót od: duń­ski


SJP.pl


duńczyk

oby­wa­tel Danii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści duń­skiej, oby­wa­tel Danii, miesz­ka­niec Danii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nie­go lata setki ty­się­cy Duń­czy­ków po­je­cha­ło na wa­ka­cje do Tur­cji.

 (1.1) W re­fe­ren­dum Duń­czy­cy zde­cy­do­wa­li za­cho­wać swoją do­tych­cza­so­wą wa­lu­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũj̃n͇t͡ʃɨk, AS: dũĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dania ż., duńskość ż., duńczyk m., duński m., duńszczyzna ż.

:: fż. Dunka ż.

 przym. duński

 przysł. duńsko

Wiktionary


duński

do­ty­czą­cy Duń­czy­ków, Danii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Danii lub Duń­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Danii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duń­scy pił­ka­rze po raz ko­lej­ny wy­gra­li z An­glią.

 (1.1) Kiedy Chry­stian III obej­mu­je wła­dzę w 1536 roku, roz­wią­zu­je nor­we­ską Radę Pań­stwa, a Nor­we­gia zo­sta­je przeksz­tał­co­na z sa­mo­dziel­ne­go kró­le­stwa (pod rzą­da­mi tego sa­me­go mo­nar­chy co Dania) w duń­ską pro­win­cję.

 (2.1) W Danii mówi się po duń­sku.

 (2.1) Ję­zy­kiem na­ro­do­wym Wysp Ow­czych jest fa­rer­ski, ale wszyst­kie fa­rer­skie dzie­ci uczą się w szko­le duń­skie­go, po­nie­waż jest to drugi urzę­do­wy język w tym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũj̃sʲci, AS: dũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dania ż., Duńczyk mos., Dunka ż.

Wiktionary


duńskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem duń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem duń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku duń­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukę pro­wa­dzo­no głów­nie w ję­zy­ku gren­landz­kim aż do nowej usta­wy szkol­nej w 1950 roku, kiedy to ut­wo­rzo­no dwa typy klas: gren­landz­ko­ję­zycz­ne i duń­sko­ję­zycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdũj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: dũĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


duńskość

→ duń­ski


SJP.pl

Patrz:

duński

duś

1. ści­skać kogoś (isto­tę żywą) w ten spo­sób, że unie­moż­li­wia się mu od­dy­cha­nie;
2. coś (np. dym) dusi kogoś - utrud­nia mu od­dy­cha­nie;
3. dusić mięso, wa­rzy­wa itp. - go­to­wać je na wol­nym ogniu pod przy­kry­ciem;
4. dusić coś - po­tocz­nie: ści­skać, przy­ci­skać coś;
5. dusić coś w sobie - nie wy­ja­wiać pro­ble­mów, nie po­ru­szać pew­nych kwe­stii, mę­cząc się przez to psy­chicz­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Duś – pol­ski bi­skup
  • Zyg­munt Duś – mon­ta­ży­sta, czło­nek Pol­skiej Aka­de­mii Fil­mo­wej
  • Duś – je­zio­ro na Lit­wie
  • Duś – je­zio­ro w Pol­sce

Wikipedia


dużo

1. wiel­ki, znacz­nych roz­mia­rów;
2. wy­ro­śnię­ty, do­ro­sły


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) w wiel­kiej ilo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­kar­nia upie­kła dziś dużo pącz­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʒɔ, AS: dužo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiele, mnogo, sporo, mnóstwo, multum; przest. krocie; daw. mnogo; wulg. od chuja, w chuj

Wiktionary


dużutki

zdrob­nie­nie od: duży


SJP.pl


duży

1. wiel­ki, znacz­nych roz­mia­rów;
2. wy­ro­śnię­ty, do­ro­sły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, któ­re­go roz­miar jest po­nad­prze­cięt­ny

 (1.2) taki, któ­re­go ilość, na­tę­że­nie, skala lub inna do­myśl­na cecha jest znacz­na w po­rów­na­niu z obiek­ta­mi tego sa­me­go ro­dza­ju

 (1.3) taki, który osią­gnął pe­wien sto­pień doj­rza­ło­ści lub do­ro­sło­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Duży – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 1988 roku
  • Duży Dół
  • Duży Potok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­da­no jed­nak żad­nych pro­po­zy­cji do­ty­czą­cych fi­nan­so­wa­nia, zwła­szcza re­mon­tu bar­dzo du­że­go bu­dyn­ku.

 (1.1) Rysie to bar­dzo płoch­li­we sa­mot­ni­ki, lubią duże lasy, z za­ro­śla­mi i po­wa­lo­ny­mi drze­wa­mi, w któ­rych łatwo się ukryć.

 (1.2) Pre­zy­dent za­wsze miał dużą grupę dłu­go­let­nich współ­pra­cow­ni­ków, z któ­ry­mi spo­ty­kał się i ofi­cjal­nie, i pry­wat­nie.

 (1.2) Na tym te­re­nie były duże pro­ble­my z kra­dzie­ża­mi drew­na.

 (1.3) Mama nie nie­cier­pli­wi się tro­chę, że taki duży chło­pak miesz­ka sam i wciąż przy­cho­dzi do niej na obia­dy?

 (1.3) To już co praw­da duża dziew­czy­na, ale nie od­wa­ży­ła­bym się pu­ścić jej samej przy tym ruchu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʒɨ, AS: dužy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dużość ż.

 przysł. dużo

 licz. dużo

Wiktionary


dużyński

naz­wi­sko


SJP.pl


dvb-t

na­ziem­na te­le­wiz­ja cy­fro­wa


SJP.pl

DVB-T (ang. "Di­gi­tal Video Bro­ad­ca­sting – Ter­re­strial") – stan­dard te­le­wiz­ji cy­fro­wej DVB na­da­wa­nej na­ziem­nie, opu­bli­ko­wa­ny po raz pier­wszy w roku 1997. Cy­fro­we wideo, dźwięk i dane do­dat­ko­we są prze­sy­ła­ne w stru­mie­niu tran­spor­to­wym MPEG przy uży­ciu mo­du­la­cji COFDM. Do kom­pre­sji audio/wideo wy­ko­rzy­stu­je się stan­dard MPEG-2 lub MPEG-4 (H.264). Na­stęp­cą stan­dar­du DVB-T jest DVB-T2.

Wikipedia


dvd

[czy­taj: di­wi­di] skrót od: Di­gi­tal Video Disk (Di­gi­tal Ver­sa­ti­le Disc);
1. sy­stem cy­fro­we­go za­pi­su da­nych na od­po­wied­nich temu sy­ste­mo­wi dy­skach (pły­tach);
2. płyta za­pi­sa­na tym sy­ste­mem;
3. urzą­dze­nie do odt­wa­rza­nia tych płyt; odt­wa­rzacz DVD


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = ang. Di­gi­tal Ver­sa­ti­le Disc lub Di­gi­tal Video Disc → cy­fro­wy dysk ogól­ne­go przez­na­cze­nia;

 (1.2) = ang. Di­gi­tal Ver­sa­ti­le Disc lub Di­gi­tal Video Disc → pot. urzą­dze­nie słu­żą­ce do odt­wa­rza­nia lub na­gry­wa­nia DVD (1.1)

Wiktionary

DVD ("Di­gi­tal Video Disc" lub "Di­gi­tal Ver­sa­ti­le Disc") – roz­po­wszech­nio­ny w roku 1995 stan­dard za­pi­su da­nych na op­tycz­nym no­śni­ku da­nych, po­dob­nym do CD-ROM (te same wy­mia­ry: 12 lub 8 cm), lecz o więk­szej po­jem­no­ści uzy­ska­nej dzię­ki zwięk­sze­niu gę­sto­ści za­pi­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta dru­kar­ka poz­wa­la na dru­ko­wa­nie na pły­tach CD i DVD.

 (1.2) W tym na­pę­dzie DVD za­ci­na się kie­szeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dʲi‿vʲi‿ˈdʲi, AS: dʹi‿vʹi‿dʹi

Wiktionary


dvd-r

stan­dard za­pi­su da­nych na pły­cie DVD


SJP.pl

DVD-R – jeden ze stan­dar­dów jed­no­krot­ne­go za­pi­su in­for­ma­cji na no­śni­ku da­nych, jakim jest dysk op­tycz­ny DVD. Umoż­li­wia zapis 4,7 GB (4,38 GiB) da­nych na jedną stro­nę no­śni­ka, co w wy­pad­ku dy­sków dwu­stron­nych daje po­jem­ność 9 GB. Kom­pa­ty­bil­ny z DVD-R stan­dard wie­lo­krot­ne­go za­pi­su in­for­ma­cji to DVD-RW.

Wikipedia


dvi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Di­gi­tal Vi­su­al In­ter­fa­ce – stan­dard złą­cza po­mię­dzy kartą gra­ficz­ną a mo­ni­to­rem kom­pu­te­ra
  • DVI (plik TeX) – pod­sta­wo­wy for­mat wy­ni­ko­wy sy­ste­mu skła­du do­ku­men­tów TeX (i po­chod­nych)
  • Di­gi­tal Video In­te­rac­ti­ve

Wikipedia


dw

skró­to­wiec

 (1.1) = in­form. do wia­do­mo­ści (pole adre­so­we w pocz­cie elek­tro­nicz­nej)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • De­uts­che Welle (skrót DW) – nie­miec­ka sta­cja na­daw­cza
    • DW-TV – nie­miec­ka sta­cja za­gra­nicz­na
  • Durch­bru­chwa­gen (skrót DW) – nie­miec­ki czołg
  • hur­tow­nia da­nych () – ro­dzaj bazy da­nych
  • droga wo­je­wódz­ka
  • Drum Works­hop – pro­du­cent in­stru­men­tów per­ku­syj­nych
  • Dark Works­hop – wy­daw­ca pier­wszej gry AMMORPG
  • DreamWeaver – pro­gram do two­rze­nia wi­tryn i edy­tor HTML firmy Adobe
  • Dok­tor Who – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


dw.

skrót od: do wia­do­mo­ści


SJP.pl

skrót

 (1.1) = do wia­do­mo­ści

 (1.2) = do walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­li­cjan­ci z Wy­dzia­łu dw. z Prze­stęp­czo­ścią Go­spo­dar­czą i Ko­rup­cją Ko­men­dy Miej­skiej Po­li­cji w Słup­sku za­trzy­ma­li 23-let­nie­go męż­czyz­nę, dzia­ła­ją­ce­go me­to­dą „na za­gro­żo­ne oszczęd­no­ści”.

Wiktionary


dwa

li­czeb­nik głów­ny oz­na­cza­ją­cy licz­bę 2 (np. dwa ciast­ka, dwie po­ma­rań­cze, dwaj chłop­cy)


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny (po­rząd­ko­wy: drugi • zbio­ro­wy: dwoje)

 (1.1) licz­ba 2

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) cyfra 2

 (2.2) pot. eduk. ocena mier­na

 (2.3) daw. pot. eduk. ocena nie­do­sta­tecz­na (w skali czte­ro­stop­nio­wej)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 2 (licz­ba)
  • kli­mat wil­got­ny kon­ty­nen­tal­ny z go­rą­cym latem oraz suchą i mroź­ną zimą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (1.1) Po je­zio­rze pły­wa­ją dwie kacz­ki. Na­kar­mi­my te dwie kacz­ki?

 (2.1) Dwa­dzie­ścia jest za­pi­sy­wa­ne jako dwa-zero.

 (2.2) Ce­li­na znowu otrzy­ma­ła dwa z bio­lo­gii.

 (2.3) Mirek ma dwa z che­mii i ge­o­gra­fii na świa­dect­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dva, AS: dva

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwanaście, dwadzieścia, dwieście

:: zbiorowy: dwoje

 rzecz. druga ż., dwojaczki lm nm., dwojenie n., dwójka ż., podwajanie n., zdwajanie n.

 czas. dwoić ndk., dwoić się ndk., podwoić dk.

 przym. podwójny

 przedr. dwu-

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski: 2; zapis rzymski: II

 (2.2) mierny; pot. dwója, dwójka,

 (2.3) niedostateczny; pot. dwója, dwójka, lufa, kosa, gała, gol, lacz, kapa, pała

Wiktionary


dwadzieścia

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 20


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 20

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­daż na­sze­go no­we­go pro­duk­tu wzro­sła o dwa­dzie­ścia pro­cent.

 (1.1) Dwie de­ka­dy to dwa­dzie­ścia lat.

 (1.1) Swoją pier­wszą firmę za­ło­ży­łem dwa­dzie­ścia lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa, AS: dvaʒ́ėśća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziesta ż., dwudziestka ż., dwa n.

 przym. dwudziesty

 licz. dwadzieścioro, dwa

 przedr. dwudziesto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 20, zapis rzymski XX

Wiktionary


dwadzieściakroć

dwa­dzie­ścia razy; dwu­dzie­sto­krot­nie


SJP.pl


dwadzieścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 20, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 20

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­kład przysz­ło za­led­wie dwa­dzie­ścio­ro stu­den­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvad͡ʑɛ̇ɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: dvaʒ́ėśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestka ż.

 przym. dwudziesty

 licz. dwadzieścia

Wiktionary


dwaj

forma li­czeb­ni­ka.

 (1.1) mę­sko­o­so­bo­wa forma li­czeb­ni­ka głów­ne­go dwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W łódce sie­dzie­li dwaj męż­czyź­ni z psem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvaj, AS: dvai ̯

Wiktionary


dwakroć

dwa razy; dwu­krot­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. dwa razy

li­czeb­nik głów­ny

 (2.1) przest. o pie­nią­dzach dwie­ście ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I na­bio­rą złota, i hia­cyn­tu, i szar­ła­tu, i kar­ma­zy­nu dwa­kroć far­bo­wa­ne­go, i bi­sio­ru.

 (2.1) Ma­ją­tek pana w do­brach i go­to­wiź­nie wy­no­sił dwa­kroć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukrotność ż.

 przym. dwukrotny

 przysł. dwukrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukrotnie

Wiktionary


dwanaście

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 12


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 12

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 12 (licz­ba)
  • Dwa­na­ście – po­wieść kry­mi­nal­na Mar­ci­na Świet­lic­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gminy, które do­ko­nu­ją wpłat na rzecz zwięk­sze­nia sub­wen­cji, są zo­bli­go­wa­ne do wno­sze­nia ich w dwu­na­stu rów­nych ra­tach w ter­mi­nie do 15-tego każ­de­go mie­sią­ca. sic.

 (1.1) Moim za­da­niem był lot po trój­ką­cie, nad chmu­ra­mi, na wy­so­ko­ści dwu­na­stu ki­lo­me­trów…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvãˈnaɕt͡ɕɛ, AS: dvãnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż., dwa n.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaścioro, dwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 12, zapis rzymski XII, tuzin, reg. śl. dwanost

Wiktionary


dwanaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 12, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 12

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa­na­ścio­ro ucz­niów z na­szej klasy (pię­ciu chłop­ców i sie­dem dziew­czy­nek) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvãnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: dvãnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaście

Wiktionary


dwanost

li­czeb­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dwa­na­ście

Wiktionary


dwatysiącewatowy

ma­ją­cy moc dwóch ty­się­cy watów


SJP.pl


dwc

skró­to­wiec

 (1.1) = de­kla­ra­cja war­to­ści cel­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ‿vu‿ˈt͡sɛ, AS: de‿vu‿ce

Wiktionary


dwernicki

naz­wi­sko


SJP.pl


dwernik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dwer­nik (w la­tach 1977–1981 Prze­łom) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad po­to­kiem Dwer­nik i w po­bli­żu jego uj­ścia do Sanu.

W skład so­łect­wa "Dwer­nik" wcho­dzą także Dwer­ni­czek, Na­sicz­ne i Ca­ryń­skie.

Wikipedia


dwieście

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 200


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 200

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez tar­go­wa­nia za­pła­cił cenę dwu­stu pięć­dzie­się­ciu ty­się­cy fran­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ, AS: dvʹi ̯ėśće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwusetny, dwóchsetny

 rzecz. dwusetka ż.

Wiktionary


dwight

[czy­taj: dłajt] an­giel­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwight – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Dwight – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Mor­ris
  • Dwight – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie But­ler
  • Dwight – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Dwight (ang. Dwight Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Dwight (ang. Dwight Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Huron
  • Dwight (ang. Dwight Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land

Wikipedia


dwikoski

→ Dwi­ko­zy; dwi­ko­ziań­ski


SJP.pl


dwikozianin

miesz­ka­niec Dwi­ko­zów


SJP.pl


dwikozianka

miesz­kan­ka Dwi­ko­zów


SJP.pl


dwikoziański

→ Dwi­ko­zy; dwi­ko­ski


SJP.pl


dwikozy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Dwi­ko­zy w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Dwi­ko­zy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy. Ma sta­tus so­łect­wa. Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ne są w Ma­ło­pol­sce, w ziemi san­do­mier­skiej.

Wikipedia


dwina

rzeka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Rosji, ucho­dzą­ca do Morza Bia­łe­go;

Wiktionary

Nie mylić z: Dźwi­na.

Dwina ( Северная Двина, "Sie­wier­na­ja Dwina") albo Dźwi­na Pół­noc­na – rzeka w pół­noc­nej Rosji. Pow­sta­je z po­łą­cze­nia Su­cho­ny i Jugu. Pły­nie po te­re­nach ni­zin­nych z licz­ny­mi roz­le­wi­ska­mi i od­no­ga­mi. Ucho­dzi do Za­to­ki Dwiń­skiej Morza Bia­łe­go, two­rząc deltę o po­wierzch­ni 900 km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Siewierodwińsk m., Dźwina ż.

 przym. dwiński

Wiktionary


dwiyrka

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drzwicz­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwiyrka

Wiktionary


dwiyrze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drzwi

Wiktionary


dwiński

przy­miot­nik od: Dwina (rzeka w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dwiną, do­ty­czą­cy Dwiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dwina ż.

Wiktionary


dwoina

w gar­bar­stwie: jedna z dwu warstw, na które prze­ci­na się skórę w jej gru­bo­ści; szpal­ta


SJP.pl

Dwo­i­na lub szpal­ta – po­śled­ni ga­tu­nek skóry.

Skóra świń­ska oraz byd­lę­ca jest zbyt gruba do wielu za­sto­so­wań, dla­te­go w toku pro­duk­cji roz­ci­na się ją (dwoi) na dwie war­stwy: wierzch­nią (skórę li­co­wą) o po­żą­da­nej gru­bo­ści oraz po­zo­sta­łość, czyli dwo­i­nę.

Wikipedia


dwoinka

bak­te­ria o kształ­cie zia­ren­ka fa­so­li, zwy­kle cho­ro­bot­wór­cza; di­plo­kok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. mor­fo­lo­gicz­na forma bak­te­rii pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku po­łą­cze­nia dwóch ko­mó­rek ut­wo­rzo­nych po po­dzia­le ami­to­tycz­nym;

Wiktionary

Dwo­in­ka ( Di­plo­coc­cus; l. mn. "di­plo­coc­ci") – mor­fo­lo­gicz­na forma bak­te­rii pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku po­łą­cze­nia dwóch ko­mó­rek ut­wo­rzo­nych po po­dzia­le ami­to­tycz­nym. Czę­sto po­sia­da­ją wspól­ną otocz­kę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dvɔˈjĩnka, AS: dvoi ̯ĩnka

Wiktionary


dwoinkowy

przy­miot­nik od: dwo­in­ka


SJP.pl


dwoistość

→ dwo­i­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skła­da­nie się z dwóch czę­ści, aspek­tów

Wiktionary

Patrz:

dwoisty

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re zgro­ma­dze­nia ka­tar­skie sto­so­wa­ły taki du­a­lizm do każ­dej rze­czy­wi­sto­ści, przez co do­cho­dzi­li do przed­kła­da­nia dwo­i­sto­ści pro­ro­ków, dwo­i­stej po­sta­ci Chry­stu­sa i w końcu dwo­i­ste­go Po­cząt­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdwajanie n., podwajanie n.

 czas. dwoić

 przym. dwoisty

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dualność, dualizm

Wiktionary


dwoisty

zło­żo­ny z dwóch czę­ści, czę­sto prze­ciw­staw­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie czę­ści, dwie na­tu­ry, dwie po­sta­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwoistość ż., podwajanie n., zdwajanie n.

 przysł. dwoiście, podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwojaki, dualny, podwójny, dwudzielny

Wiktionary


dwoić

1. zwięk­szać dwu­krot­nie; pod­wa­jać;
2. dzie­lić coś na dwie czę­ści; prze­po­ła­wiać, rozd­wa­jać;
3. daw­niej: róż­nić się, nie zga­dzać się;
4. dwoić się:
a) po­więk­szać się dwu­krot­nie;
b) uka­zy­wać się, być wi­dzia­nym w pod­wój­nej po­sta­ci;
c) po­tocz­nie: dwoić się i troić - sta­rać się być wszę­dzie, w wielu miej­scach; uwi­jać się, czwo­rzyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. pod­wa­jać, du­pli­ko­wać

 (1.2) rzad. dzie­lić na dwa, rozd­wa­jać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) zwra­cać się do kogoś w licz­bie mno­giej (za­i­mek wy)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dwoić się

 (3.1) daw. róż­nić się, nie zga­dzać się

 (3.2) pod­wa­jać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔjit͡ɕ, AS: dvoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., dwojaczki nmos., zdwajanie n., dwa n., dwoistość ż.

 liczgł. dwa

 przysł. podwójnie

Wiktionary


dwojaczek

kwiet­ni­czek dwo­ja­czek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bo­gat­ko­wa­tych


SJP.pl


dwojaczki

1. dwoje dzie­ci uro­dzo­nych w cza­sie jed­ne­go po­ro­du; bliź­nię­ta;
2. zdrob­nie­nie od: dwo­ja­ki (na­czy­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dwoje dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas tego sa­me­go po­ro­du

 (1.2) zdrobn. od: dwo­ja­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈjat͡ʃʲci, AS: dvoi ̯ačʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwojaki nmos., dwója ż., dwojakość ż., dwa n.

 czas. dwoić, podwoić

 przym. dwojaki, dwojaczy

 przysł. dwojako, w dwójnasób

 licz. dwa, dwojaki

 temsłow. drugo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bliźnięta, bliźniaki

Wiktionary


dwojak

1. du­bel­tów­ka o pio­no­wym ukła­dzie luf;
2. typ ukła­du krysz­ta­łów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwo­jak – ro­dzaj mo­ne­ty
  • Dwo­jak – żleb w Małym Gie­won­cie w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • ro­dzaj bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, od­mia­na czwo­ra­ka

Wikipedia


dwojaki

wy­stę­pu­ją­cy w dwóch od­mia­nach, ga­tun­kach, ro­dza­jach


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) taki, który ma dwa typy, dwie po­sta­ci, od­mia­ny, formy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) daw. na­czy­nie o dwóch osob­nych ko­mo­rach po­łą­czo­nych uchem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwo­ja­ki – ro­dzaj na­czy­nia
  • Dwo­ja­ki – miej­sce w Do­li­nie Ja­rząb­czej w Ta­trach Za­chod­nich
  • Dwo­ja­ki – miej­sce w Do­li­nie Sta­ro­ro­bo­ciań­skiej w Ta­trach Za­chod­nich
  • Dwo­ja­ki – szczyt w Do­li­nie Bia­łej Wody w Ta­trach Wy­so­kich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mał­żeń­stwie tym wi­dzia­łam dwo­ja­ką ko­rzyść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈjäci, AS: dvoi ̯äḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

 przysł. dwojako

Wiktionary


dwojako

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od­przym. → dwo­ja­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈjakɔ, AS: dvoi ̯ako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwojaki

 rzecz. dwojaki nmos., dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

 przysł. podwójnie

 licz. dwojaki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) i tak, i owak, i tak, i tak, w obie strony

Wiktionary


dwojakość

→ dwo­ja­ki


SJP.pl

Patrz:

dwojaki

dwojarka

ma­szy­na uży­wa­na w prze­my­śle przę­dzal­ni­czym


SJP.pl


dwojc

li­czeb­nik przy­słów­ko­wy wie­lo­krot­ny

 (1.1) stpol. dwu­krot­nie, dwa razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔjt͡s, AS: dvoi ̯c

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwakroć, stpol. dwojcy, stpol. dwojeć

Wiktionary


dwoje

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 2


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 2

Wiktionary

Dwoje ( Двоe) – ro­syj­ski duet mu­zycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest nas pię­cio­ro, dwóch Ro­sjan, dwoje Buł­ga­rów i ja, oby­wa­tel Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔjɛ, AS: dvoi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dwa.

Wiktionary


dwojnica

in­stru­ment dęty drew­nia­ny zbu­do­wa­ny z dwóch fu­ja­rek, od­mia­na fletu pa­ster­skie­go


SJP.pl


dwojra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary


dworacki

przy­miot­nik od: Dwo­rac­kie, Dwo­ra­ki, Dwo­ra­ki-Pi­ka­ty, Dwo­ra­ki-Staś­ki


SJP.pl


dworactwo

1. spo­sób bycia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dwo­ra­ka; ma­nie­ry dwor­skie, ety­kie­ta dwor­ska;
2. bycie dwo­ra­kiem - dwo­rza­ni­nem króla lub ma­gna­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dwor­ski spo­sób po­stę­po­wa­nia, dwor­skie ma­nie­ry, oby­cie to­wa­rzy­skie wła­ści­we miesz­kań­com dworu

 (1.2) bycie dwo­ra­kiem

 (1.3) rzad. dow­cip

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈrat͡stfɔ, AS: dvoractfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwór, dworak, dworaczka, dworzaństwo, dworszczyzna, dworstwo, dworaczyna, dworaczek, dworakowanie, dworan, dworzanin, dworowanie, dworaczenie, dworanin, dworaninek, dworaczysko, dworakierja, dwornia, dworek, dworka, dwórka, dworzanka, dworeczek dworność, dwornia, dworus, dworzysko

 przym. dworski, dworacki, dworaczy, dworecki, dworkowy dworny, dworowy, dworzański

 przysł. dworno, dworaczno, dwornie, dworsko

 czas. dworakować, dworować, dworaczyć

Wiktionary


dworaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


dworaczka

naz­wi­sko


SJP.pl


dworaczy

→ dwo­rak


SJP.pl

Patrz:

dworak

dworaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


dworak

1. dwo­rza­nin króla lub ma­gna­ta, zwła­szcza schle­bia­ją­cy dla ka­rie­ry, prze­bie­gły;
2. o czło­wie­ku nad­mier­nie ugrzecz­nio­nym, schle­bia­ją­cym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dwo­rza­nin

 (1.2) pejor. osoba schle­bia­ją­ca komuś w celu uzy­ska­nia dla sie­bie ko­rzy­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwo­rak – naz­wi­sko
  • Jan Dwo­rak (ur. 1948) – pol­ski dzien­ni­karz, pro­du­cent, po­li­tyk, pre­zes Za­rzą­du Te­le­wiz­ji Pol­skiej S.A.
  • Ja­nusz Dwo­rak (ur. 1935) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Jerzy Dwo­rak (ur. 1936) – pol­ski wol­no­mu­larz
  • Ka­zi­mierz Ju­liusz Ta­de­usz Dwo­rak (1895–1954) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Lud­wik Eu­ge­niusz Dwo­rak (1899–?) – ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Zbi­gniew Dwo­rak (1942–2013) – pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvɔrak, AS: dvorak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwórka ż., dworactwo n., dworzanin mos., dworzanka ż.

 czas. dworować

 przym. dworski, nadworny

Wiktionary


dworakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dworcowy

przy­miot­nik od: dwo­rzec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kolej. zwią­za­ny z dwor­cem, do­ty­czą­cy dwor­ca, wła­ści­wy dwor­co­wi, znaj­du­ją­cy się w obrę­bie dwor­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie prze­wod­nik w księ­gar­ni dwor­co­wej w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dworzec mrz., podwórze n.

 przym. przydworcowy

Wiktionary


dworczak

naz­wi­sko


SJP.pl


dworczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


dworecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ihor Dwo­rec­ki (ur. 1963) – ukra­iń­ski biz­nes­men
  • Mark Dwo­rec­ki (ur. 1947) – sza­chi­sta
  • Zbi­gniew Dwo­rec­ki (ur. 1932) – hi­sto­ryk

Wikipedia


dworeczek

zdrob­nie­nie od: dwo­rek


SJP.pl


dworek

nie­wiel­ki dom miesz­kal­ny, naj­czę­ściej z gan­kiem od fron­tu, mały dwór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. hist. nie­wiel­ki dwór wła­ści­cie­li ziem­skich

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: dwor­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwo­rek – nie­wiel­ki dwór zie­miań­ski
  • Dwo­rek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lwó­wek Ślą­ski
  • Dwo­rek – część wsi Woj­szyn w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec
  • Dwo­rek – część wsi Nie­doń w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Dwo­rek – część wsi Osieck w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Osieck
  • Dwo­rek – część wsi Ol­szak w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Dwo­rek – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Dwo­rek – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki Po­mor­skie
  • Dwo­rek – część wsi Olza w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Dwo­rek – część wsi Nie­kłań Mały w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Stą­por­ków
  • Dwo­rek – przy­sió­łek wsi Kal­nik w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg
  • Dwo­rek – osada wsi Kisz­ko­wo w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pię­knej do­li­nie gór­skim przerz­nię­tej ru­cza­jem / oto­czo­ne li­pa­mi świe­cą dwor­ku ścia­ny, / pa­trząc oknem na góry, na lasy, na łany…

 (1.1) Zło­żo­no Wład­ka na wozie puł­kow­ni­ka i nocą pu­ści­li się leśną dro­ży­ną na losy ku temu dwor­ko­wi…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór mrz., dworactwo n., dwórka ż.

 przym. dworkowy, nadworny

 czas. dworować

Wiktionary


dworka

szlach­cian­ka prze­by­wa­ją­ca na dwo­rze kró­lew­skim lub ma­gnac­kim, na­le­żą­ca do świty kró­lo­wej, księż­nej itp.; dama dwor­ska, panna dwor­ska, dwór­ka


SJP.pl


dworki

nie­wiel­ki dom miesz­kal­ny, naj­czę­ściej z gan­kiem od fron­tu, mały dwór


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwor­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • Dwor­ki – osada w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Dwor­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie

Wikipedia


dworkowy

przy­miot­nik od: dwo­rek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dwor­kiem, do­ty­czą­cy dwor­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dworek mrz., dwór mrz., dworactwo n.

Wiktionary


dworniak

naz­wi­sko


SJP.pl


dwornicki

naz­wi­sko


SJP.pl


dworniczak

naz­wi­sko


SJP.pl


dworniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dwor­nie


SJP.pl


dworniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dwor­ny


SJP.pl


dwornik

naz­wi­sko


SJP.pl


dworność

→ dwor­ny


SJP.pl

Patrz:

dworny

dworny

zgod­ny z ety­kie­tą dwor­ską; wyt­wor­ny, ele­ganc­ki, dwor­ski


SJP.pl


dworować

drwić, kpić, wy­śmie­wać się z kogoś, z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­wo­ro­wać)

 (1.1) daw. robić z kogoś lub cze­goś przed­miot drwin, żar­tów

 (1.2) daw. być dwo­rza­ni­nem lub cha­rak­te­ry­zo­wać się od­po­wied­nim mu za­cho­wa­niem, sty­lem życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór m., dworek m., dworzanin m., dworak m., dworzanka ż., dworactwo n., dworskość ż., dwórka ż.

 czas. podworować dk.

 przym. dworski, nadworny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. drwić, kpić, szydzić, żartować

Wiktionary


dworowik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit­słow. demon opie­kuń­czy, chro­nią­cy go­spo­dar­stwo i pola upraw­ne;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworowoj, dworowy

Wiktionary


dworski

1. zwią­za­ny z dwo­rem kró­lew­skim lub ksią­żę­cym;
2. zwią­za­ny z ma­jąt­kiem ziem­skim, na­le­żą­cy do dzie­dzi­ca;
3. pra­cu­ją­cy we dwo­rze, na fol­war­ku;
4. prze­sta­rza­łe: zgod­ny z ety­kie­tą dwor­ską; wyt­wor­ny, ele­ganc­ki, dwor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dworu kró­lew­skie­go, ksią­żę­ce­go lub ary­sto­kra­tycz­ne­go

 (1.2) hist. do­ty­czą­cy ma­jąt­ku ziem­skie­go, świad­czą­cy usłu­gi panu fe­u­dal­ne­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ob­szar dwor­ski
  • Ro­mans dwor­ski
  • Ta­niec dwor­ski
  • Ze­spół dwor­ski w Bo­le­niu
  • Ze­spół dwor­ski w Mo­gi­la­nach
  • Ze­spół dwor­ski Mo­stow­skich w War­sza­wie
  • Jacek Dwor­ski
  • Zyg­munt Dwor­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­nic­ki uspra­wied­li­wiał się przed Kmitą z za­nied­ba­nia obo­wiąz­ków poety dwor­skie­go, Ko­cha­now­ski opu­ścił dwór, by chro­nić włas­ną nie­za­leż­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔrsʲci, AS: dvorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór m., dworzanin m., dworzanka ż., dworak m., dworka ż., dworactwo n., dworskość ż., dwórka ż.

 czas. dworować

 przym. nadworny

Wiktionary


dworskość

→ dwor­ski


SJP.pl

Patrz:

dworski

dworus

po­gard­li­wie: czło­nek czy­je­goś dworu, or­sza­ku


SJP.pl


dworzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Dwo­rzak
  • Lud­wik Dwo­rzak
  • Sta­ni­sław Dwo­rzak
  • Agata Dwo­rzak-Su­bocz

Wikipedia


dworzanin

daw­niej: męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy wy­so­kie sta­no­wi­sko na dwo­rze króla, księ­cia lub ma­gna­ta, na­le­żą­cy do jego świty, or­sza­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. osoba bę­dą­ca człon­kiem świty ary­sto­kra­ty, na­le­żą­ca do dworu;

 (1.2) przen. osoba u wła­dzy lub jej to­wa­rzy­szą­ca, czło­nek ogól­nie po­ję­te­go rządu

Wiktionary

Dwo­rza­nin – osoba na­le­żą­ca do świty wy­so­ko po­sta­wio­ne­go ary­sto­kra­ty lub wład­cy ota­cza­ją­ce­go się dwo­rem. Dwo­rza­nie ko­rzy­sta­li naj­czę­ściej z wielu przy­wi­le­jów przyz­na­wa­nych przez pa­nu­ją­ce­go i zaj­mo­wa­li wy­so­kie sta­no­wi­ska w ich oto­cze­niu.

Wzo­rzec re­ne­san­so­we­go dwo­rza­ni­na przed­sta­wił Bal­das­sa­re Ca­sti­glio­ne w swoim trak­ta­cie pt. "Il cor­te­gia­no", który zo­stał za­a­dap­to­wa­ny na pol­skie wa­run­ki przez Łu­ka­sza Gór­nic­kie­go w "Dwo­rza­ni­nie pol­skim".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz po raz jakiś pan, czy dwo­rza­nin z sze­re­gu wy­je­dzie, do ka­ro­cy kró­lew­skiej się zbli­ży, kilka słów za­mie­ni i przy­sta­nie, żeby do nad­jeż­dża­ją­cych do­łą­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwór m., podworowe n., dworactwo n., podwórze n., dwórka ż., dworka ż.

:: fż. dworzanka ż.

 przym. dworski, nadworny

 czas. dworować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworak

Wiktionary


dworzanka

→ dwo­rza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od dwo­rza­nin

 (1.2) hist. liter. krót­ki utwór po­e­tyc­ki o lek­kiej for­mie, czę­sto o te­ma­ty­ce dwor­skiej

Wiktionary

Patrz:

dworzanin

Powiązane:

 rzecz. dwórka ż., dwór m., dworak m., dworactwo n., dworskość ż.

:: fm. dworzanin m.

 czas. dworować ndk.

 przym. dworski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworka, dwórka

 (1.2) epigramat, fraszka

Wiktionary


dworzański

→ dwo­rza­nin


SJP.pl

Patrz:

dworzanin

dworzec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce przy­ja­zdu, od­ja­zdu i po­sto­ju au­to­bu­sów lub po­cią­gów wraz z bu­dyn­kiem przy­sto­so­wa­nym do ob­słu­gi pa­sa­że­rów (ka­sa­mi, po­cze­kal­nią, punk­ta­mi ga­stro­no­micz­ny­mi itp.);

 (1.2) obiekt przy­sto­so­wa­ny do ob­słu­gi ruchu i tran­spor­tu lot­ni­cze­go lub pro­mo­we­go

 (1.3) daw. dwór

Wiktionary

Dwo­rzec – miej­sce przez­na­czo­ne do ob­słu­gi po­dróż­nych i prze­sy­łek (ba­ga­żu, pocz­ty).

Wy­róż­nia się dwor­ce: ko­le­jo­we, au­to­bu­so­we, lot­ni­cze (port lot­ni­czy), mor­skie i rzecz­ne (port wodny) oraz dwor­ce łą­czo­ne (np. ko­le­jo­wo-au­to­bu­so­we).

W "usta­wie z dnia 16 grud­nia 2010 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umó­wi­łem się z nimi na dwor­cu dzie­sięć minut przed od­ja­zdem au­to­bu­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔʒɛt͡s, AS: dvožec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dworcowy

 rzecz. podwórze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) port, terminal

Wiktionary


dworzysko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwo­rzy­sko – część mia­sta Gor­li­ce
  • Dwo­rzy­sko – część mia­sta Rze­szów
  • Dwo­rzy­sko – część mia­sta Szczaw­no-Zdrój
  • Dwo­rzy­sko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­cie
  • Dwo­rzy­sko – część wsi Bał­tów w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn
  • Dwo­rzy­sko – część wsi Niesz­ko­wi­ce Wiel­kie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Dwo­rzy­sko – część wsi Wię­ciór­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Dwo­rzy­sko – przy­sió­łek wsi Ma­le­rzo­wi­ce Wiel­kie w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Łam­bi­no­wi­ce
  • Dwo­rzy­sko – część wsi Wi­deł­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Kol­bu­szo­wa
  • Dwo­rzy­sko – część wsi Trze­bu­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Ma­ło­pol­ski
  • Dwo­rzy­sko – część wsi Wo­licz­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Świl­cza
  • Dwo­rzy­sko – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce

Wikipedia


dworzyszcze

1. wiel­ki, ma­syw­ny dwór; zamek;
2. daw­niej:
a) par­ce­la, plac;
b) osob­na za­gro­da chłop­ska w polu lub w lesie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwo­rzy­szcze – wieś w gmi­nie Rych­tal
  • Dwo­rzy­szcze – dawna osada w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Po­łon­ka
  • Dwo­rzy­szcze – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie lidz­kim
  • Dwo­rzy­szcze – chu­tor w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Dwo­rzy­szcze − wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Hol­sza­ny
  • Dwo­rzy­szcze – dawny fol­wark w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Hol­sza­ny
  • Dwo­rzy­szcze – daw­niej ko­lo­nia, obec­nie część Ho­ra­wi­szek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim. Wcho­dzi w skład siel­so­wie­tu Żo­dzisz­ki.
  • Dwo­rzy­szcze – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie miń­skim, w siel­so­wie­cie Szer­szu­ny
  • Dwo­rzy­szcze – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Wo­ło­żyn
  • Dwo­rzy­szcze – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Cho­cień­czy­ce
  • Dwo­rzy­szcze – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Opsa
  • Dwo­rzy­szcze – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Plisa

Wikipedia


dworzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


dwt

DWT; De­ad­we­ight Ton­na­ge, no­śność stat­ku


SJP.pl


dwu-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cych dwu­krot­ne wy­stą­pie­nie cze­goś

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cych ca­łość skła­da­ją­cą się z dwóch czę­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ra­we­le były stat­ka­mi dwu- lub trój­masz­to­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvu, AS: dvu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., dwa n.

 przym. podwójny, podwójny

 licz. dwa

 przysł. podwójnie

Wiktionary


dwuabonentowy

do­ty­czą­cy dwóch abo­nen­tów


SJP.pl


dwuacetyl

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z dwóch grup ace­ty­lo­wych; dia­ce­tyl, bia­ce­tyl


SJP.pl


dwuacetylowy

→ dwu­a­ce­tyl; dia­ce­ty­lo­wy


SJP.pl


dwuaktowy

skła­da­ją­cy się z dwóch aktów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) teatr. ma­ją­cy dwa akty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dwu­ak­to­wa opera bę­dzie pre­zen­to­wa­na wraz z wy­sta­wio­ną w ubie­głym se­zo­nie jed­no­ak­tów­ką P. Ma­sca­gnie­go "Ry­cer­skość wie­śnia­cza".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwakˈtɔvɨ, AS: dvuu̯aktovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuaktówka ż.

Wiktionary


dwuaktówka

sztu­ka te­a­tral­na lub inny utwór sce­nicz­ny skła­da­ją­cy się z dwóch aktów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. teatr. sztu­ka zło­żo­na z dwóch aktów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuaktowy

Wiktionary


dwuamid

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy dwie grupy ami­do­we, np. dwu­a­mid kwasu wę­glo­we­go; dia­mid


SJP.pl


dwuamina

zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go czą­stecz­ka za­wie­ra dwie grupy ami­no­we; dia­mi­na


SJP.pl


dwuaminowy

→ dwu­a­mi­na; dia­mi­no­wy


SJP.pl


dwuargumentowy

do­pu­szcza­ją­cy przy­łą­cze­nie dwóch war­to­ści w po­sta­ci od­po­wied­nich war­to­ści licz­bo­wych lub wy­ra­żeń ję­zy­ko­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy dwa ar­gu­men­ty, skła­da­ją­cy się z dwóch ar­gu­men­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ta­tor to wskaź­nik stop­nia nie­prze­mien­no­ści pew­ne­go dzia­ła­nia dwu­ar­gu­men­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwarɡũmɛ̃nˈtɔvɨ, AS: dvuu̯argũmẽntovy

Wiktionary


dwuarkuszowy

skła­da­ją­cy się z dwóch ar­ku­szy, wy­dru­ko­wa­ny na dwóch ar­ku­szach itp.


SJP.pl


dwuarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię dwóch arów


SJP.pl


dwuaspektowy

uj­mo­wa­ny lub uj­mu­ją­cy coś w dwóch aspek­tach


SJP.pl


dwuatomowy

zło­żo­ny z dwóch ato­mów; dia­to­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. chem. zło­żo­ny z dwóch ato­mów

Wiktionary


dwuazoniowy

sole dwu­a­zo­nio­we - związ­ki che­micz­ne pow­sta­ją­ce w re­ak­cji dia­zo­wa­nia pier­wszo­rzę­do­wych amin aro­ma­tycz­nych za po­mo­cą kwasu azo­ta­we­go; dia­zo­nio­wy


SJP.pl


dwuazotan

zwią­zek za­wie­ra­ją­cy dwie grupy azo­ta­no­we; dia­zo­tan


SJP.pl


dwuazotypia

me­to­da wy­ko­ny­wa­nia sty­ko­wych kopii ry­sun­ków wy­ko­na­nych na ma­te­ria­łach przez­ro­czy­stych; dia­zo­ty­pia


SJP.pl


dwuazowanie

re­ak­cja che­micz­na aminy aro­ma­tycz­nej z kwa­sem azo­ta­wym, w któ­rej pow­sta­je zwią­zek dia­zo­nio­wy; dia­zo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dwu­a­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dwuazować

Wiktionary


dwuazowy

za­wie­ra­ją­cy dwa atomy azotu zwią­za­ne ze sobą pod­wój­nie; dia­zo­wy


SJP.pl


dwubarwica

bia­ło­ząb­ka dwu­bar­wi­ca - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


dwubarwnie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób dwu­barw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwubarwność ż.

 przym. dwubarwny

Wiktionary


dwubarwność

→ dwu­barw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co po­sia­da dwie barwy

Wiktionary

Patrz:

dwubarwny

Powiązane:

 przym. dwubarwnie, dwubarwny

Wiktionary


dwubarwny

ma­ją­cy dwie barwy (ko­lo­ry); dwu­ko­lo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. skła­da­ją­cy się z dwóch ko­lo­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzo­zo­we i świer­ko­we lasy na wzgó­rzach ota­cza­ły dwu­barw­ną, jasną i ciem­ną zie­le­nią ma­leń­kie, ciche, ma­la­chi­to­we je­zior­ka.

 (1.1) Są od­mia­ny o kwia­tach bia­łych, ró­żo­wych, ama­ran­to­wych, li­lio­wo­fio­le­to­wych, nie­bie­skich, a także dwu­barw­nych, po­je­dyn­czych i peł­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈbarvnɨ, AS: dvubarvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwubarwność ż.

 przym. dwubarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukolorowy

Wiktionary


dwubenzantron

po­li­cy­klicz­ny di­ke­ton, barw­nik ka­dzio­wy; sto­so­wa­ny do bar­wie­nia i dru­ko­wa­nia włó­kien ce­lu­lo­zo­wych; wio­lan­tron


SJP.pl


dwubenzopirydyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­duk­cji barw­ni­ków i leków


SJP.pl


dwubieg

1. sil­nik po­sia­da­ją­cy dwa biegi;
2. urzą­dze­nie z takim sil­ni­kiem;
3. za­wo­dy spor­to­we, w któ­rym za­wod­ni­cy star­tu­ją w dwóch wy­ści­gach, a o zwy­cię­stwie de­cy­du­je łącz­ny czas


SJP.pl


dwubiegowy

1. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: ma­ją­cy dwa biegi;
2. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na­pę­do­wy o dwóch bie­gach


SJP.pl


dwubiegun

rzad­ko: dipol;
1. dwu­bie­gu­no­wy układ elek­trycz­ny lub ma­gne­tycz­ny;
2. krót­ko­fa­lo­wa an­te­na kie­run­ko­wa


SJP.pl


dwubiegunowiec

po­tocz­nie: osoba cier­pią­ca na cho­ro­bę afek­tyw­ną dwu­bie­gu­no­wą


SJP.pl


dwubiegunowość

1. struk­tu­ra dwu­bie­gu­no­wa (cze­goś), po­sia­da­nie przez coś dwóch bie­gu­nów; bi­po­lar­ność, bi­po­la­ryzm;
2. prze­no­śnie: cał­ko­wi­te prze­ci­wień­stwo; prze­ciw­staw­ność, skraj­ność


SJP.pl


dwubiegunowy

ma­ją­cy dwa bie­gu­ny; bi­po­lar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa bie­gu­ny

 (1.2) prze­cho­dzą­cy w dwa skraj­ne stany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­ży­cia este­tycz­ne, a także war­to­ści este­tycz­ne są dwu­bie­gu­no­we: po­zy­tyw­ne i ne­ga­tyw­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ, AS: dvubʹi ̯egũnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwubiegunowość ż., dwubiegunówka ż.

 przysł. dwubiegunowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bipolarny, dipolowy

Wiktionary


dwubiegunówka

po­tocz­nie: cho­ro­ba afek­tyw­na dwu­bie­gu­no­wa (ChAD)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. pot. cho­ro­ba afek­tyw­na dwu­bie­gu­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwubiegunowy

 przysł. dwubiegunowo

Wiktionary


dwubitowy

1. za­wie­ra­ją­cy dwa bity;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści dwóch bitów


SJP.pl


dwublaszkowy

ma­ją­cy dwie blasz­ki (ka­wał­ki bla­chy), np. kreza dwu­blasz­ko­wa


SJP.pl


dwuboczny

1. ma­ją­cy dwa boki;
2. sy­me­tria dwu­bocz­na - układ ciała cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się takim po­do­bień­stwem obu jego połów, że jedna wy­glą­da jak lu­strza­ne od­bi­cie dru­giej


SJP.pl


dwuboista

za­wod­nik bio­rą­cy udział w dwu­bo­ju


SJP.pl


dwuboistka

za­wod­nicz­ka bio­rą­ca udział w dwu­bo­ju


SJP.pl


dwubojowy

→ dwu­bój


SJP.pl

Patrz:

dwubój

dwuborowodór

be­zbarw­ny, tru­ją­cy gaz o odra­ża­ją­cym za­pa­chu, sto­so­wa­ny jako cenne pa­li­wo ra­kie­to­we oraz ma­te­riał do na­pę­du tor­ped pod­wod­nych; bo­ro­e­tan


SJP.pl


dwubramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem dwóch bra­mek


SJP.pl


dwubranżowość

→ dwu­bran­żo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwubranżowy

dwubranżowy

do­ty­czą­cy dwóch branż


SJP.pl


dwubrzeżny

ma­ją­cy dwa brze­gi


SJP.pl


dwubrzuścowy

mię­sień dwu­brzu­śco­wy - mię­sień ma­ją­cy dwa brzu­śce


SJP.pl


dwubój

dy­scy­pli­na spor­to­wa skła­da­ją­ca się z dwu róż­nych kon­ku­ren­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwu­bój kla­sycz­ny – al­ter­na­tyw­na nazwa kom­bi­na­cji nor­we­skiej
  • dwu­bój no­wo­czes­ny – al­ter­na­tyw­na nazwa biath­li
  • dwu­bój zi­mo­wy – al­ter­na­tyw­na nazwa biath­lo­nu

Wikipedia


dwubębnowy

ma­ją­cy dwa bębny


SJP.pl


dwucalowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch cali, wy­no­szą­cy dwa cale


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dłu­gość, sze­ro­kość lub śred­ni­cę wy­no­szą­cą dwa cale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ochoc­ki zła­pał dwu­ca­lo­we­go kieł­bia, a panna Fe­li­cya ober­wa­ła sobie ko­ron­kę u rę­ka­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡saˈlɔvɨ, AS: dvucalovy

Wiktionary


dwucalówka

1. deska o gru­bo­ści dwóch cali;
2. rura o śred­ni­cy dwóch cali


SJP.pl


dwucentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość 2 cm


SJP.pl


dwuchlorek

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy w czą­stecz­ce dwa atomy chlo­ru, np. dwuch­lo­rek siar­ki; dich­lo­rek


SJP.pl


dwuchlorobenzen

po­chod­na ben­ze­nu po­sia­da­ją­ca dwa atomy chlo­ru przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go


SJP.pl


dwuchlorodwufenylotrójchloroetan

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny daw­niej jako śro­dek owa­do­bój­czy; dich­lo­ro­di­fe­ny­lo­trich­lo­ro­e­tan, DDT


SJP.pl


dwuchloroetan

skró­to­wa nazwa 1,2-dich­lo­ro­e­ta­nu (dich­lor­ku ety­le­nu) - związ­ku che­micz­ne­go uży­wa­ne­go jako roz­pu­szczal­nik np. żywic; dich­lo­ro­e­tan


SJP.pl


dwuchlorometan

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik do re­ak­cji oraz ek­strak­cji; dich­lo­ro­me­tan, chlo­rek me­ty­le­nu


SJP.pl


dwuchodowy

pro­blem dwu­cho­do­wy - za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym białe mają na celu dać mata czar­ne­mu kró­lo­wi w dwóch naj­bliż­szych ru­chach; dwu­cho­dów­ka, za­da­nie dwu­cho­do­we


SJP.pl


dwuchodówka

za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym białe mają na celu dać mata czar­ne­mu kró­lo­wi w dwóch naj­bliż­szych ru­chach; pro­blem dwu­cho­do­wy, za­da­nie dwu­cho­do­we


SJP.pl

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Dwu­cho­dów­ka – za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym białe ma­tu­ją w swoim dru­gim po­su­nię­ciu we wszyst­kich wa­rian­tach.

Wikipedia


dwuchromian

sól kwasu chro­mo­we­go; di­chro­mian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny, sól kwasu chro­mo­we­go pow­sta­ją­ca pod­czas dzia­ła­nia kwasu siar­ko­we­go na rozt­wo­ry chro­mia­nów, uży­wa­na w la­bo­ra­to­riach oraz w prze­my­śle che­micz­nym jako silny śro­dek ut­le­nia­ją­cy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dichromian

Wiktionary


dwuchromianowy

→ dwu­chro­mian; di­chro­mia­no­wy


SJP.pl


dwuchromiany

sól kwasu chro­mo­we­go; di­chro­mian


SJP.pl


dwuchromowy

kwas dwu­chro­mo­wy - zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny chro­mu sto­so­wa­ny w prze­my­śle przy pro­duk­cji soli chro­mo­wych


SJP.pl


dwuchwyt

chwyt przy­rzą­du gim­na­stycz­ne­go w taki spo­sób, że jedna dłoń ma po­ło­że­nie na­chwyt­ne a druga pod­chwyt­ne


SJP.pl


dwuchwytnik

prze­ciw­cia­ło o dwóch gru­pach chwyt­nych; am­bo­cep­tor


SJP.pl

Dwu­chwyt­nik (am­bo­cep­tor) – prze­ciw­cia­ło obec­ne w su­ro­wi­cy, pow­sta­ją­ce pod wpły­wem im­mu­ni­za­cji ob­co­ga­tun­ko­wym biał­kiem, skła­da­ją­ce się z dwóch grup re­cep­to­ro­wych: roz­poz­na­ją­cej an­ty­gen oraz skład­ni­ki do­peł­nia­cza.

Wikipedia


dwucieniowy

w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej: rzu­ca­ją­cy cień w po­łud­nie przez część roku na po­łud­nie a przez drugą część roku na pół­noc


SJP.pl


dwuciągowy

ma­ją­cy dwa ciągi


SJP.pl


dwucukier

wę­glo­wo­dan zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek cu­krów pro­stych po­łą­czo­nych wią­za­niem gli­ko­zy­do­wym; dwu­sa­cha­ryd, bi­sa­cha­ryd, di­sa­cha­ryd, bioza


SJP.pl


dwucukry

wę­glo­wo­da­ny ut­wo­rzo­ne ze zwią­za­nych dwóch czą­ste­czek cu­krów pro­stych; bi­sa­cha­ry­dy, di­sa­cha­ry­dy


SJP.pl


dwucyfrowo

→ dwu­cy­fro­wy


SJP.pl

Patrz:

dwucyfrowy

dwucyfrowy

zło­żo­ny z dwu cyfr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch cyfr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Licz­ba pięć­dzie­siąt sześć jest licz­bą dwu­cy­fro­wą.

 (1.1) Firma może się po­chwa­lić dwu­cy­fro­wym wzro­stem sprze­da­ży w mi­nio­nym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡sɨfˈrɔvɨ, AS: dvucyfrovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwucyfrowo

Wiktionary


dwucyfrówka

po­tocz­nie: licz­ba dwu­cy­fro­wa


SJP.pl


dwucyjan

zwią­zek węgla z azo­tem, be­zbarw­ny, tru­ją­cy gaz o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu gorz­kich mig­da­łów; di­cy­jan, cyjan


SJP.pl


dwucyjanowy

→ dwu­cy­jan


SJP.pl

Patrz:

dwucyjan

dwucylindrowiec

po­tocz­nie:
1. sil­nik ma­ją­cy dwa cy­lin­dry;
2. po­jazd z sil­ni­kiem dwu­cy­lin­dro­wym


SJP.pl


dwucylindrowy

ma­ją­cy dwa cy­lin­dry, np. sil­nik dwu­cy­lin­dro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. skła­da­ją­cy się z dwóch cy­lin­drów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój mo­to­cykl jest na­pę­dza­ny dwu­cy­lin­dro­wym sil­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡sɨlʲĩnˈdrɔvɨ, AS: dvucylʹĩndrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwucylindrowiec m.

Wiktionary


dwuczerpakowy

ma­ją­cy dwa czer­pa­ki


SJP.pl


dwuczub

duży ptak z ro­dzi­ny pta­ków z rzędu chru­ście­li, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się oka­za­łym czu­bem na gło­wie


SJP.pl


dwuczuby

per­koz dwu­czu­by, ga­tu­nek per­ko­za o cha­rak­te­ry­stycz­nej parze czar­nych czu­bów na wierz­chu głowy oraz o sza­ro­bru­nat­nym, od spodu bia­łym, upie­rze­niu ciała


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy dwa czuby

Wiktionary


dwuczujnikowy

ma­ją­cy dwa czuj­ni­ki


SJP.pl


dwuczworogran

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. mat. czwar­ta po­tę­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃfɔˈrɔɡrãn, AS: dvučforogrãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuczworogranny

Wiktionary


dwuczworogranny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. mat. pod­nie­sio­ny do czwar­tej po­tę­gi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃfɔrɔˈɡrãnːɨ, AS: dvučforogrã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuczworogran

Wiktionary


dwuczynnikowy

uwa­run­ko­wa­ny dwoma czyn­ni­ka­mi


SJP.pl


dwucząstkowy

zbu­do­wa­ny z dwóch czą­stek


SJP.pl


dwuczęściowość

cecha cze­goś zło­żo­ne­go z dwóch czę­ści; pod­wój­ność, bi­nar­ność


SJP.pl


dwuczęściowy

skła­da­ją­cy się z dwu czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch czę­ści, po­dzie­lo­ny na dwie czę­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męski strój biz­ne­so­wy to gar­ni­tur dwu­czę­ścio­wy, ale także spor­to­wa ma­ry­nar­ka ze spod­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: dvučẽũ̯śćovy

Wiktionary


dwuczłonowość

→ dwucz­ło­no­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuczłonowy

dwuczłonowy

skła­da­ją­cy się z dwóch czło­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch czło­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na żą­da­nie adop­to­wa­ne­go i za zgodą adop­tu­ją­ce­go sąd opie­kuń­czy orze­ka, że adop­to­wa­ny bę­dzie nosił naz­wi­sko dwucz­ło­no­we – zło­żo­ne z jego do­tych­cza­so­we­go naz­wi­ska i naz­wi­ska osoby go adop­tu­ją­cej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvuču̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuczłonowość

Wiktionary


dwudaniowy

skła­da­ją­cy się z dwóch dań


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch dań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj w pro­mo­cji obia­dy dwu­da­nio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvudãˈɲɔvɨ, AS: dvudãńovy

Wiktionary


dwudawkowo

→ dwu­daw­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

dwudawkowy

dwudawkowy

ma­ją­cy dwie dawki


SJP.pl


dwudeklinacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) gram. od­mie­nia­ją­cy się w niek­tó­rych przy­pad­kach we­dług dwóch de­kli­na­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvudɛklʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: dvudeklʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary


dwudenar

dawna mo­ne­ta pol­ska o war­to­ści dwóch de­na­rów


SJP.pl

Dwu­de­nar – denar pod­wój­ny, srebr­na mo­ne­ta wy­bi­ja­na na Lit­wie od 1566 do 1621, bez na­pi­sów tylko z ini­cja­ła­mi króla, Po­go­nią i rzym­ską licz­bą II.

Wikipedia


dwudenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa dna

Wiktionary


dwudniaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) febra pow­ta­rza­ją­ca się co dwa dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈdʲɲat͡ʃka, AS: dvudʹńačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudniowy

 rzecz. dwudniak

 przym. dwudniowy

Wiktionary


dwudniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chłop odra­bia­ją­cy dwa dni pań­szczyz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvudʲɲak, AS: dvudʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudniowy

 rzecz. dwudniaczka

 przym. dwudniowy

Wiktionary


dwudniowy

ma­ją­cy dwa dni, trwa­ją­cy dwa dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwóch dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Ukra­i­nę przy­był z dwud­nio­wą wi­zy­tą pre­mier Szwe­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈdʲɲɔvɨ, AS: dvudʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudniak mos., dwudniaczka ż.

Wiktionary


dwudolarowy

ma­ją­cy war­tość dwóch do­la­rów


SJP.pl


dwudomowość

→ dwu­do­mo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwudomowy

dwudomowy

1. w od­nie­sie­niu do ro­ślin: ma­ją­cy kwia­ty słup­ko­we (żeń­skie) i prę­ci­ko­we (mę­skie) na róż­nych osob­ni­kach; dwu­pien­ny;
2. w od­nie­sie­niu do grzy­bów pa­so­żyt­ni­czych: wy­stę­pu­ją­cy ko­lej­no na dwu róż­nych ro­śli­nach ży­wi­ciel­skich w ko­lej­nych swo­ich sta­diach roz­wo­ju


SJP.pl


dwudrogowy

ma­ją­cy dwie drogi, prze­wo­dy


SJP.pl


dwudrożny

1. ma­ją­cy dwie drogi;
2. gło­śnik dwu­droż­ny - gło­śnik ma­ją­cy dwa gło­śni­ki w ko­lum­nie gło­śni­ko­wej


SJP.pl


dwudrutowy

1. zło­żo­ny z dwóch dru­tów;
2. wy­ko­na­ny na dwóch dru­tach dzie­wiar­skich


SJP.pl


dwudrzwiowy

ma­ją­cy dwoje drzwi lub ma­ją­cy jedne drzwi o dwu skrzy­dłach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwoje drzwi lub jedne drzwi o dwóch skrzy­dłach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak co jakiś czas prze­no­sił wzrok z te­le­wi­zo­ra na rów­nie cie­ka­wą rzecz – na zu­peł­nie nową me­blo­ścian­kę. Zro­bio­no ją z drew­na sos­no­we­go, a nie z płyty wió­ro­wej. Skła­da­ła się z pię­ciu ele­men­tów – szafy ubra­nio­wej, bie­liź­niar­ki, przesz­klo­nej wi­tryn­ki na książ­ki, szaf­ki z pół­ka­mi, za­wie­ra­ją­cej też dwie po­jem­ne szu­fla­dy, i w końcu nie­wiel­kiej dwudrz­wio­wej ko­mo­dy, na któ­rej dum­nie pre­zen­to­wał się lśnią­cy te­le­wi­zor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: dvuḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


dwudwudziestak

jeleń z je­de­na­sto­ma od­no­ga­mi na co najm­niej jedej tyce


SJP.pl


dwudyszne

o ce­chach dwu­dysz­nych (pod­gro­ma­da ryb)


SJP.pl

Dwu­dysz­ne (Dip­noi) – pod­gro­ma­da ryb mię­śnio­płet­wych (Sar­cop­te­ry­gii) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się moż­li­wo­ścią od­dy­cha­nia po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym przy po­mo­cy czę­ścio­wo uw­stecz­nio­nych skrze­li lub za po­mo­cą pę­che­rza pław­ne­go przeksz­tał­co­ne­go w ro­dzaj płuca po­łą­czo­ne­go z prze­ły­kiem (stąd nazwa "dwu­dysz­ne").

Wikipedia


dwudyszny

o ce­chach dwu­dysz­nych (pod­gro­ma­da ryb)


SJP.pl


dwudziałowy

1. dwu­dziel­ny, dwu­czę­ścio­wy;
2. o in­sty­tu­cji: ma­ją­cy dwa dzia­ły;
3. o od­dzia­le woj­sko­wym: wy­po­sa­żo­ny w dwa dzia­ła


SJP.pl


dwudziecha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od dwu­dziest­ka

Wiktionary


dwudzielność

→ dwu­dziel­ny


SJP.pl

Patrz:

dwudzielny

dwudzielny

zło­żo­ny z dwu czę­ści, dzie­lą­cy się na dwie czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­lą­cy się na dwie czę­ści, idący dwoma to­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krew pły­nie przez za­staw­kę dwu­dziel­ną do lewej ko­mo­ry serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛlnɨ, AS: dvuʒ́elny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudzielność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuczęściowy, dychotomiczny, mitralny, dualistyczny, dwoisty

Wiktionary


dwudziesta

go­dzi­na dwu­dzie­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 20, go­dzi­na ósma wie­czo­rem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dwu­dzie­sty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwadzieścia

 przym. dwudziesty

Wiktionary


dwudziestak

1. sa­miec sarny lub je­le­nia o dzie­się­ciu od­no­gach na każ­dym rogu po­ro­ża;
2. gwa­ro­wo: dwa­dzie­ścia jed­no­stek mo­ne­tar­nych


SJP.pl


dwudziestka

1. grupa dwu­dzie­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 20;
3. dwa­dzie­ścia lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 20

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 20

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) pot. ban­knot o no­mi­na­le dwu­dzie­stu zło­tych

 (1.5) pot. o wieku: dwa­dzie­ścia lat

 (1.6) pot. ko­bie­ta w wieku 20 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na dwu­dziest­ce.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem dwu­dziest­kę.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała dwu­dziest­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

 (1.4) Sprze­daw­ca wydał mi resz­tę w dwu­dziest­kach.

 (1.5) Wczo­raj stu­knę­ła mi dwu­dziest­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstka, AS: dvuʒ́estka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty

 licz. dwadzieścia, dwadzieścioro

Wiktionary


dwudziestkaczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 24

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 24

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu czte­rech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną dwu­dziest­kęcz­wór­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Do cen­trum miała nas za­brać dwu­dziest­kacz­wór­ka, a tym­cza­sem oka­za­ło się, że po se­zo­nie zmie­nio­no trasy i roz­kła­dy jazdy.

 (1.3) W ko­lek­cji śred­nio­wiecz­nych monet do peł­nej dwu­dziest­kicz­wór­ki bra­ku­je mi je­szcze ośmiu uni­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈt͡ʃfurka, AS: dvuʒ́estkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty czwarty

 licz. dwadzieścia cztery

Wiktionary


dwudziestkadwójka

1. grupa dwu­dzie­stu dwóch osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 22


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 22

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 22

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu dwóch czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na dwu­dziest­ced­wój­ce.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem dwu­dziest­kęd­wój­kę.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą dwu­dziest­kęd­wój­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈdvujka, AS: dvuʒ́estkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty drugi

 licz. dwadzieścia dwa

Wiktionary


dwudziestkadziewiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 29

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 29

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną dwu­dziest­kę­dzie­wiąt­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dwu­dziest­ka­dzie­wiąt­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w szkla­nej ga­blo­cie całą dwu­dziest­kę­dzie­wiąt­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: dvuʒ́estkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty dziewiąty

 licz. dwadzieścia dziewięć

Wiktionary


dwudziestkajedynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 21

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 21

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu jeden czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na dwu­dziest­ce­je­dyn­ce.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dwu­dziest­ka­je­dyn­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) W ko­lek­cji śred­nio­wiecz­nych monet do peł­nej dwu­dziest­ki­je­dyn­ki bra­ku­je mi je­szcze ośmiu uni­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkajɛˈdɨ̃nka, AS: dvuʒ́estkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty pierwszy

 licz. dwadzieścia jeden

Wiktionary


dwudziestkapiątka

1. licz­ba dwa­dzie­ścia pięć; przed­miot oz­na­czo­ny taką licz­bą;
2. ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu pię­ciu jed­no­stek lub czę­ści;
3. po­tocz­nie: ko­bie­ta dwu­dzie­sto­pię­cio­let­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 25

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 25

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu pię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną dwu­dziest­kę­piąt­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dwu­dziest­ka­piąt­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Bos­man z pompą za­mel­do­wał, że cała dwu­dziest­ka­piąt­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: dvuʒ́estkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty piąty

 licz. dwadzieścia pięć

Wiktionary


dwudziestkasiódemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 27

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 27

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na dwu­dziest­ce­sió­dem­ce.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dwu­dziest­ka­sió­dem­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała dwu­dziest­ka­sió­dem­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaɕuˈdɛ̃mka, AS: dvuʒ́estkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty siódmy

 licz. dwadzieścia siedem

Wiktionary


dwudziestkaszóstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 26

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 26

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu sze­ściu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy wy­ni­ków po­ja­wi­ła się dwu­dziest­ka­szóst­ka.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dwu­dziest­ka­szóst­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) W ko­lek­cji śred­nio­wiecz­nych monet do peł­nej dwu­dziest­ki­szóst­ki bra­ku­je mu je­szcze ośmiu uni­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈʃustka, AS: dvuʒ́estkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty szósty

 licz. dwadzieścia sześć

Wiktionary


dwudziestkatrójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 23

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 23

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu trzech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest dwu­dziest­ka­trój­ka.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dwu­dziest­ka­trój­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała dwu­dziest­ka­trój­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈtrujka, AS: dvuʒ́estkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty trzeci

 licz. dwadzieścia trzy

Wiktionary


dwudziestkaósemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 28

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 28

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­dzie­stu ośmiu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy wy­ni­ków po­ja­wi­ła się dwu­dziest­ka­ó­sem­ka.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z dwu­dziest­ką­ó­sem­ką.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała dwu­dziest­ka­ó­sem­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkauˈsɛ̃mka, AS: dvuʒ́estkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty ósmy

 licz. dwadzieścia osiem

Wiktionary


dwudziestkowy

→ dwu­dziest­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dwa­dzie­ścia, do­ty­czą­cy licz­by dwa­dzie­ścia

Wiktionary

Patrz:

dwudziestka

dwudziestoczterofuntowy

przy­miot­nik

 (1.1) wa­żą­cy dwa­dzie­ścia czte­ry funty

 (1.2) o dzia­le: wy­rzu­ca­ją­cy po­ci­ski wa­żą­ce dwa­dzie­ścia czte­ry funty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔfũnˈtɔvɨ, AS: dvuʒ́estočterofũntovy

Wiktionary


dwudziestoczterogodzinny

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry go­dzi­ny; ca­ło­do­bo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry go­dzi­ny

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu czte­rech go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bany mogą być tym­cza­so­we (dwu­dzie­stocz­te­ro­go­dzin­ne, mie­sięcz­ne) lub do­ży­wot­nie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estočterogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobowy

Wiktionary


dwudziestoczterolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­stocz­te­ro­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoczteroletni

 rzecz. dwudziestoczterolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoczterolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia czte­ry lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­stocz­te­ro­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: dvuʒ́estočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoczteroletni

 rzecz. dwudziestoczterolatek m.

Wiktionary


dwudziestoczteroletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry lata, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry lata itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry lata

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia czte­ry lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­dzie­stocz­te­ro­let­nia dziew­czy­na wra­ca­ła w nie­dzie­lę po po­łud­niu ze swo­jej uczel­ni w Je­le­niej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestoczterolatek m., dwudziestoczterolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoczteroosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu czte­rech osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia czte­ry osoby

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu czte­rech osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia czte­ry osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczest­ni­czy­ło osiem­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu przed­sta­wi­cie­li z dwu­dzie­stu dwu kra­jów oraz dwu­dzie­stocz­te­ro­o­so­bo­wa de­le­ga­cja Sto­wa­rzy­sze­nia "Wspól­no­ta Pol­ska" pod prze­wod­nict­wem prof. Stel­ma­chow­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estočter•osobovy

Wiktionary


dwudziestoczterotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu czte­rech tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu czte­rech to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu czte­rech to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estočterotõmovy

Wiktionary


dwudziestoczterościan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o dwu­dzie­stu czte­rech ścia­nach

Wiktionary


dwudziestodniowy

trwa­ją­cy 20 dni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈdʲɲɔvɨ, AS: dvuʒ́estodʹńovy

Wiktionary


dwudziestodwugodzinny

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dwie go­dzi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dwie go­dzi­ny

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu dwóch go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­gram kursu obej­mu­je dwu­dzie­stod­wu­go­dzin­ny tryb zajęć w trzech gru­pach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estodvugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestodwuipółletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dwa lata i pół roku


SJP.pl


dwudziestodwulatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dwa lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­stod­wu­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlatɛk, AS: dvuʒ́estodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodwuletni

 rzecz. dwudziestodwulatka ż.

Wiktionary


dwudziestodwulatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­stod­wu­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlatka, AS: dvuʒ́estodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodwuletni

 rzecz. dwudziestodwulatek m.

Wiktionary


dwudziestodwuletni

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dwa lata, ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dwa lata


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­led­wie dwu­dzie­stod­wu­let­ni słoń wcale nie musi czuć się stary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestodwulatek m., dwudziestodwulatka ż.

Wiktionary


dwudziestodwuosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu dwóch osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia dwie osoby

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu dwóch osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia dwie osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estodvuu̯osobovy

Wiktionary


dwudziestodwutomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu dwóch tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu dwóch to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu dwóch to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estodvutõmovy

Wiktionary


dwudziestodwuwatowy

ma­ją­cy moc dwu­dzie­stu dwóch watów


SJP.pl


dwudziestodziewięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­dzie­wię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodziewięcioletni

 rzecz. dwudziestodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestodziewięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­dzie­wię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodziewięcioletni

 rzecz. dwudziestodziewięciolatek m.

Wiktionary


dwudziestodziewięcioletni

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dzie­więć lat, ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dzie­więć lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia dzie­więć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matkę od­na­le­zio­no. Dwu­dzie­sto­dzie­wię­cio­let­nia ko­bie­ta przyz­na­ła się do za­wi­nię­cia dziec­ka w re­kla­mów­kę i wrzu­ce­nia do rzeki.

 (1.1) Dwu­dzie­sto­dzie­wię­cio­let­ni oj­ciec po­sta­no­wił zro­bić z syna męż­czyz­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestodziewięciolatek m., dwudziestodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestodziewięcioosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia dzie­więć osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia dzie­więć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dwudziestodziewięciotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dwudziestofrankówka

złota mo­ne­ta fran­cu­ska o war­to­ści 20 fran­ków w zło­cie, emi­to­wa­na za Na­po­le­o­na I i za Na­po­le­o­na III; na­po­le­on­dor, na­po­le­on


SJP.pl


dwudziestogodzinny

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestogroszowy

ma­ją­cy war­tość dwu­dzie­stu gro­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dwa­dzie­ścia gro­szy, ma­ją­cy war­tość dwu­dzie­stu gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: dvuʒ́estogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestogroszówka

Wiktionary


dwudziestogroszówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le dwu­dzie­stu gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si dwa­dzie­ścia gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɔɡrɔˈʃufka, AS: dvuʒ́estogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestogroszowy

Wiktionary


dwudziestojednogodzinny

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia jeden go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia jeden go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu jeden go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estoi ̯ednogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestojednolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia jeden lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­jed­no­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestojednoletni

 rzecz. dwudziestojednolatka ż.

Wiktionary


dwudziestojednolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia jeden lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­jed­no­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlatka, AS: dvuʒ́estoi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestojednoletni

 rzecz. dwudziestojednolatek m.

Wiktionary


dwudziestojednoletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia jeden lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia jeden lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­led­wie dwu­dzie­sto­jed­no­let­ni orzeł wcale nie musi czuć się stary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestojednolatek m., dwudziestojednolatka ż.

Wiktionary


dwudziestojednoosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu jeden osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia jeden osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu jeden osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia jeden osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoi ̯edn•osobovy

Wiktionary


dwudziestojednotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu jeden tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu jeden to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu jeden to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoi ̯ednotõmovy

Wiktionary


dwudziestokilkoletni

ma­ją­cy, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia kilka lat; dwu­dzie­sto­kil­ku­let­ni, dwu­dzie­sto­pa­ro­let­ni


SJP.pl


dwudziestokilkulatek

męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia kilka lat; dwu­dzie­sto­pa­ro­la­tek


SJP.pl


dwudziestokilkulatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dwa­dzie­ścia kilka lat; dwu­dzie­sto­pa­ro­lat­ka


SJP.pl


dwudziestokilkuletni

ma­ją­cy, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia kilka lat; dwu­dzie­sto­pa­ro­let­ni, dwu­dzie­sto­kil­ko­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wy­ko­ny­wa­nie ut­wo­ru poś­wię­co­ne­go stra­co­nej mło­do­ści przez dwu­dzie­sto­kil­ku­let­nie­go ar­ty­stę nie mogło brzmieć wia­ry­god­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔcilkuˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudziestoparoletni

Wiktionary


dwudziestokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwu­dzie­stu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy dwa­dzie­ścia ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) dwu­dzie­stu ki­lo­me­trów

Wiktionary


dwudziestokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 20 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvuʒ́estokorõnovy

Wiktionary


dwudziestokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) dwa­dzie­ścia razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvuʒ́estokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestokrotność ż.

 przym. dwudziestokrotny

Wiktionary


dwudziestokrotność

→ dwu­dzie­sto­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

dwudziestokrotny

dwudziestokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dwa­dzie­ścia razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się dwa­dzie­ścia razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś dwa­dzie­ścia razy

 (1.3) dwa­dzie­ścia razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈkrɔtnɨ, AS: dvuʒ́estokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestokrotność ż.

 przysł. dwudziestokrotnie

Wiktionary


dwudziestokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca dwa­dzie­ścia kątów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, która ma dwa­dzie­ścia kątów i 20 boków; wie­lo­kąt, któ­re­go suma kątów wew­nętrz­nych wy­no­si 3240°

Wiktionary

Dwu­dzie­sto­kąt – wie­lo­kąt, ma­ją­cy 20 boków. Suma jego kątów wew­nętrz­nych wy­no­si 3240°.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dwudziestokątny

Wiktionary


dwudziestokątny

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia kątów


SJP.pl


dwudziestolatek

męż­czyz­na dwu­dzie­sto­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku 20-29 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca 20-29 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­tek ma spore doś­wiad­cze­nie z ko­bie­ta­mi jak na dwu­dzie­sto­lat­ka.

 (2.1) Ku­pi­łem na gieł­dzie sta­re­go pe­u­ge­o­ta. Jak na dwu­dzie­sto­lat­ka cał­kiem do­brze się spi­su­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolecie n.

:: fż. dwudziestolatka ż.

 przym. dwudziestoletni

Wiktionary


dwudziestolatka

1. ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dwa­dzie­ścia lat;
2. okres obej­mu­ją­cy dwa­dzie­ścia lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­la­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona ma bar­dzo zni­szczo­ną cerę jak na dwu­dzie­sto­lat­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlatka, AS: dvuʒ́estolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolecie n.

:: fm. dwudziestolatek m.

 przym. dwudziestoletni

Wiktionary


dwudziestolatki

męż­czyz­na dwu­dzie­sto­let­ni


SJP.pl


dwudziestolecie

1. okres dwu­dzie­stu lat;
2. dwu­dzie­sta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres dwu­dzie­stu lat

 (1.2) dwu­dzie­sta rocz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W roku 2011 bę­dzie­my ce­le­bro­wać sym­bo­licz­ne dwu­dzie­sto­le­cie in­ter­ne­tu w Pol­sce […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: dvuʒ́estoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolatek m., dwudziestolatka ż.

 przym. dwudziestoletni

Wiktionary


dwudziestoletni

1. trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia lat; przy­pa­da­ją­cy za dwa­dzie­ścia lat;
2. bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu lat, ma­ją­cy dwa­dzie­ścia lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je się, że uciecz­ka Rim­ba­u­da od cy­wi­li­za­cji (…) była kon­sek­went­ną drogą roz­wo­ju po­e­tyc­kie­go. Dwa po­e­ma­ty prozą tego nie­speł­na dwu­dzie­sto­let­nie­go Ar­deń­czy­ka to wy­kład­nia nowej li­te­ra­tu­ry, szczy­to­we osią­gnię­cie epoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolatek m., dwudziestolatka ż., dwudziestolecie n.

Wiktionary


dwudziestoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „nad­par­la­men­ta­ry­za­cja” jest dwu­dzie­sto­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvuʒ́estolʹiterovy

Wiktionary


dwudziestometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwu­dzie­stu me­trów, wy­no­szą­cy dwa­dzie­ścia me­trów


SJP.pl


dwudziestomiesięczny

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia mie­się­cy, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia mie­się­cy itp.


SJP.pl


dwudziestomilionowy

1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 20 000 000;
2. li­czą­cy dwa­dzie­ścia mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


dwudziestominutowy

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia minut

Wiktionary


dwudziestoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́est•osobovy

Wiktionary


dwudziestoośmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­o­śmio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoośmioletni

 rzecz. dwudziestoośmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoośmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­o­śmio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoośmioletni

 rzecz. dwudziestoośmiolatek m.

Wiktionary


dwudziestoośmioletni

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia osiem lat, ma­ją­cy dwa­dzie­ścia osiem lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1543 roku do furty ka­pu­cyń­skie­go klasz­to­ru zadz­wo­nił dwu­dzie­sto­o­śmio­let­ni Fe­liks, wy­ra­ża­jąc pra­gnie­nie zo­sta­nia za­kon­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestoośmiolatek m., dwudziestoośmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoośmioosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu ośmiu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia osiem osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu ośmiu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia osiem osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯•osobovy

Wiktionary


dwudziestoośmiotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu ośmiu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu ośmiu to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu ośmiu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯otõmovy

Wiktionary


dwudziestoparolatek

męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia parę lat; dwu­dzie­sto­kil­ku­la­tek


SJP.pl


dwudziestoparolatka

męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia parę lat; dwu­dzie­sto­kil­ku­la­tek


SJP.pl


dwudziestoparoletni

ma­ją­cy, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia kilka lat; dwu­dzie­sto­kil­ku­let­ni, dwu­dzie­sto­kil­ko­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubie­głym ty­god­niu w wy­pad­ku dro­go­wym na „gier­ków­ce“ zgi­nę­ły dwie dwu­dzie­sto­pa­ro­let­nie dziew­czy­ny.

 (1.1) Nowak po­roz­ma­wiał tylko z synem in­ży­nie­ra, dwu­dzie­sto­pa­ro­let­nim fa­ce­tem o wą­skiej, smut­nej twa­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudziestokilkuletni

Wiktionary


dwudziestopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dwa­dzie­ścia pen­sów, ma­ją­cy war­tość dwu­dzie­stu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: dvuʒ́estopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestopensówka

Wiktionary


dwudziestopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le dwu­dzie­stu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: dvuʒ́estopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopensowy

Wiktionary


dwudziestopięciocentowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dwa­dzie­ścia pięć cen­tów, ma­ją­cy war­tość dwu­dzie­stu pię­ciu cen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestopięciocentówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćdolarowy

Wiktionary


dwudziestopięciocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le dwu­dzie­stu pię­ciu cen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le dwu­dzie­stu pię­ciu cen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięciocentowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćdolarówka

Wiktionary


dwudziestopięciogodzinny

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć go­dzin


SJP.pl


dwudziestopięcioipółletni

1. trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat i pół roku; przy­pa­da­ją­cy za dwa­dzie­ścia pięć lat i pół roku;
2. bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu pię­ciu lat i pół roku, ma­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat i pół roku


SJP.pl


dwudziestopięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 25 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 25 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


dwudziestopięciolatek

męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­pię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięcioletni

 rzecz. dwudziestopięciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestopięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­pię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięcioletni

 rzecz. dwudziestopięciolatek m.

Wiktionary


dwudziestopięciolecie

1. okres dwu­dzie­stu pię­ciu lat;
2. dwu­dzie­sta piąta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres dwu­dzie­stu pię­ciu lat

 (1.2) dwu­dzie­sta piąta rocz­ni­ca cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu dwu­dzie­sto­pię­cio­le­cia mojej pracy za­wo­do­wej tylko dwa razy byłem na cho­ro­bo­wym.

 (1.2) Hania z Ry­siem ob­cho­dzą dwu­dzie­sto­pię­cio­le­cie za­war­cia mał­żeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ćwierćwiecze

Wiktionary


dwudziestopięcioletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dawna dwu­dzie­sto­pię­cio­let­ni Le­o­nar­do sza­lał z mi­ło­ści do dzie­więt­na­sto­let­niej bra­zy­lij­skiej mo­del­ki Gi­sel­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestopięciolatek m., dwudziestopięciolatka ż., dwudziestopięciolecie n.

Wiktionary


dwudziestopięciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwu­dzie­stu pię­ciu me­trów, wy­no­szą­cy dwa­dzie­ścia pięć me­trów


SJP.pl


dwudziestopięcioosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu pię­ciu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia pięć osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu pię­ciu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia pięć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dwudziestopięciotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu pię­ciu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu pię­ciu to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu pię­ciu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dwudziestopięciotysięcznik

sta­tek o no­śno­ści dwu­dzie­stu pię­ciu ty­się­cy ton


SJP.pl


dwudziestopiętrowy

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i dwu­dzie­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim

Wiktionary


dwudziestoprocentowy

sta­no­wią­cy dwa­dzie­ścia pro­cent cze­goś


SJP.pl


dwudziestopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar dwu­dzie­stu punk­tów (np. czcion­ka)


SJP.pl


dwudziestosiedmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­sied­mio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosiedmioletni

 rzecz. dwudziestosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosiedmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­sied­mio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosiedmioletni

 rzecz. dwudziestosiedmiolatek m.

Wiktionary


dwudziestosiedmioletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sie­dem lat, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia sie­dem lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia sie­dem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­led­wie dwu­dzie­sto­sied­mio­let­ni wie­lo­ryb wcale nie musi czuć się stary.

 (1.2) Po dłu­gim dwu­dzie­sto­sied­mio­let­nim po­by­cie za gra­ni­cą Da­mian po­wró­cił w końcu do Hisz­pa­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestosiedmiolatek m., dwudziestosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosiedmioosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu sied­miu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia sie­dem osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu sied­miu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia sie­dem osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯•osobovy

Wiktionary


dwudziestosiedmiotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu sied­miu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu sied­miu to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu sied­miu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯otõmovy

Wiktionary


dwudziestostopniowy

1. ma­ją­cy dwa­dzie­ścia stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy dwa­dzie­ścia stop­ni, eta­pów


SJP.pl


dwudziestosześcioipółletni

1. trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat i pół roku; przy­pa­da­ją­cy za dwa­dzie­ścia sześć lat i pół roku;
2. bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu sze­ściu lat i pół roku, ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat i pół roku


SJP.pl


dwudziestosześciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­sze­ścio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosześcioletni

 rzecz. dwudziestosześciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosześciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­sze­ścio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: dvuʒ́estošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosześcioletni

 rzecz. dwudziestosześciolatek m.

Wiktionary


dwudziestosześcioletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­spek­tor Bor­man oskar­ża dwu­dzie­sto­sze­ścio­let­nią ko­bie­tę z Ka­u­lun, która po­rzu­ci­ła swe pół­to­ra­rocz­ne dziec­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestosześciolatek m., dwudziestosześciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosześcioosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu sze­ściu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia sześć osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu sze­ściu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia sześć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estošeść•osobovy

Wiktionary


dwudziestosześciotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu sze­ściu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu sze­ściu to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu sze­ściu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estošeśćotõmovy

Wiktionary


dwudziestotomowy

skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu to­mach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu to­mach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ox­ford En­glish Dic­tio­na­ry to fun­da­men­tal­ny dla ję­zy­ka an­giel­skie­go, dwu­dzie­sto­to­mo­wy słow­nik, nad któ­rym prace roz­po­czę­to je­szcze w XIX wieku. [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estotõmovy

Wiktionary


dwudziestotonowy

1. wa­żą­cy dwa­dzie­ścia ton;
2. mie­szczą­cy dwa­dzie­ścia ton cze­goś;
3. mo­gą­cy unieść dwa­dzie­ścia ton


SJP.pl


dwudziestotrzygodzinny

trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy go­dzi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy go­dzi­ny

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu trzech go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estoṭšygoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestotrzyipółletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy lata i pół roku


SJP.pl


dwudziestotrzylatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­dzie­ścia trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­dzie­sto­trzy­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestotrzyletni

 rzecz. dwudziestotrzylatka ż.

Wiktionary


dwudziestotrzylatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dwa­dzie­ścia trzy lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­dzie­ścia trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­dzie­sto­trzy­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨˈlatka, AS: dvuʒ́estoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestotrzyletni

 rzecz. dwudziestotrzylatek m.

Wiktionary


dwudziestotrzyletni

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy lata, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy lata itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy lata

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia trzy lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­dzie­sto­trzy­let­nia Keiko Ari­mo­to z ra­do­ścią prze­mie­rza­ła niez­na­ne jej ulice Ko­pen­ha­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestotrzylatek m., dwudziestotrzylatka ż.

Wiktionary


dwudziestotrzyosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu trzech osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­dzie­ścia trzy osoby

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­dzie­stu trzech osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­dzie­ścia trzy osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoṭšyosobovy

Wiktionary


dwudziestotrzytomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­dzie­stu trzech tomów, za­war­ty w dwu­dzie­stu trzech to­mach, wy­da­ny w dwu­dzie­stu trzech to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoṭšytõmovy

Wiktionary


dwudziestotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­dzie­stu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvuʒ́estotygodʹńovy

Wiktionary


dwudziestotysięcznik

sta­tek o no­śno­ści dwu­dzie­stu ty­się­cy ton


SJP.pl


dwudziestotysięczny

1. bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru wiel­ko­ści dwu­dzie­stu ty­się­cy;
2. zło­żo­ny z dwu­dzie­stu ty­się­cy jed­no­stek;
3. przez­na­czo­ny dla dwu­dzie­stu ty­się­cy osób lub rze­czy


SJP.pl


dwudziestowieczny

do­ty­czą­cy dwu­dzie­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z dwu­dzie­ste­go wieku, ży­ją­cy w dwu­dzie­stym wieku, dzie­ją­cy się w dwu­dzie­stym wieku itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się z dwu­dzie­ste­go wieku; taki, który miał miej­sce lub żył w dwu­dzie­stym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­więt­na­sto­wiecz­ne po­wie­ści trak­to­wa­ły o mi­ło­ści jed­no­stek ponad po­dzia­ła­mi spo­łecz­ny­mi, dwu­dzie­sto­wiecz­ne — o sa­mot­no­ści jed­nost­ki w świe­cie bez po­dzia­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: dvuʒ́estovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestowiecze n.

Wiktionary


dwudziestowiekowy

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia wie­ków, trwa­ją­cy dwa­dzie­ścia wie­ków


SJP.pl


dwudziestowęglowy

ma­ją­cy dwa­dzie­ścia ato­mów węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


dwudziestozłotowy

ma­ją­cy war­tość dwu­dzie­stu zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość dwu­dzie­stu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy dwa­dzie­ścia zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ban­kno­cie dwu­dzie­sto­zło­to­wym wid­nie­je ro­tun­da z Cie­szy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestozłotówka ż.

Wiktionary


dwudziestozłotówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le dwu­dzie­stu zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta lub ban­knot, któ­re­go war­tość wy­no­si dwa­dzie­ścia zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɔzwɔˈtufka, AS: dvuʒ́estozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestozłotowy

Wiktionary


dwudziestościan

dwu­dzie­sto­ścian fo­rem­ny - jedna z pię­ciu brył pla­toń­skich, ma­ją­ca 12 wierz­choł­ków, 30 kra­wę­dzi i 20 ścian bę­dą­cych trój­ką­ta­mi rów­no­bocz­ny­mi; iko­sa­edr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o dwu­dzie­stu ścia­nach

Wiktionary


dwudziesty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 20


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 20

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po dzie­więt­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) dwu­dzie­sta: go­dzi­na dwu­dzie­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od po­ło­wy lat dwu­dzie­stych za­czę­to od­kry­wać Su­wal­szczyz­nę dla tu­ry­sty­ki.

 (1.1) Po dwu­dzie­stym stop­niu po pro­stu mu­sia­ła za­trzy­mać się, żeby zła­pać od­dech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɨ, AS: dvuʒ́esty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziesta ż., dwudziestka ż.

 licz. dwadzieścia, dwadzieścioro

 temsłow. dwudziesto-

Wiktionary


dwudziestówka

daw­niej: mo­ne­ta o war­to­ści dwu­dzie­stu jed­no­stek da­ne­go pie­nią­dza


SJP.pl


dwudzionek

żar­to­bli­wie: we­e­kend


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. we­e­kend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już pią­tek, je­szcze tylko jeden dzień i dwu­dzio­nek!

Wiktionary


dwudźwięk

w mu­zy­ce: dwa dźwię­ki brzmią­ce jed­no­cze­śnie


SJP.pl


dwuelektrodowy

ma­ją­cy dwie elek­tro­dy


SJP.pl


dwuelementowy

zło­żo­ny z dwóch ele­men­tów


SJP.pl


dwuetapowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dwóch eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­do­wa ka­na­li­za­cji w Kieł­pi­nie prze­bie­gać bę­dzie dwu­e­ta­po­wo, w 2005 i 2006 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɛtaˈpɔvɔ, AS: dvuu̯etapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwufazowo, dwustopniowo

Wiktionary


dwuetapowy

skła­da­ją­cy się z dwóch eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się w dwóch eta­pach, re­a­li­zo­wa­ny w dwóch eta­pach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɛtaˈpɔvɨ, AS: dvuu̯etapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwuetapowo

Wiktionary


dwuetatowiec

po­tocz­nie: osoba pra­cu­ją­ca na dwa etaty


SJP.pl


dwuetatowość

praca na dwóch płat­nych eta­tach przez pra­cow­ni­ka


SJP.pl


dwuetatowy

pra­cu­ją­cy na dwóch eta­tach


SJP.pl


dwuetyl

zwią­zek che­micz­ny, np. szcza­wian dwu­e­ty­lu; die­tyl


SJP.pl


dwuetyloamid

dwu­e­ty­lo­a­mid kwasu li­zer­go­we­go - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na; LSD, die­ty­lo­a­mid


SJP.pl


dwuetyloamina

amina dru­go­rzę­do­wa sto­so­wa­na do pro­duk­cji gum, farb, żywic; die­ty­lo­a­mi­na


SJP.pl


dwuetylowy

→ dwu­e­tyl; die­ty­lo­wy


SJP.pl


dwueurówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le dwóch euro


SJP.pl


dwufalowy

dzia­ła­ją­cy przy po­mo­cy dwóch fal bie­gną­cych, np. układ dwu­fa­lo­wy, an­te­na dwu­fa­lo­wa


SJP.pl


dwufazowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dwóch fa­zach, eta­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obli­cze­nia zwią­za­ne z do­bo­rem pa­ra­me­trów me­cha­niz­mów na­pę­do­wych wy­się­gni­ka wy­ko­nu­je się dwu­fa­zo­wo.

 (1.1) W in­nych przy­pad­kach cho­ro­ba prze­bie­ga dwu­fa­zo­wo, po­ja­wia­ją się ob­ja­wy po­dob­ne do grypy; złe sa­mo­po­czu­cie, pod­wyż­szo­na tem­pe­ra­tu­ra i bóle głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvufaˈzɔvɔ, AS: dvufazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwufazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuetapowo, dwustopniowo

Wiktionary


dwufazowość

→ dwu­fa­zo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwufazowy

dwufazowy

1. skła­da­ją­cy się z dwóch faz, eta­pów;
2. dzia­ła­ją­cy w ukła­dzie od­po­wied­nich dwóch prą­dów prze­mien­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch faz, eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miarę upły­wu czasu coraz czę­ściej po­ja­wia­ją się cykle dwu­fa­zo­we - z ja­jecz­ko­wa­niem mniej wię­cej w po­ło­wie cyklu, mie­siącz­ki wtedy stają się re­gu­lar­niej­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvufaˈzɔvɨ, AS: dvufazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwufazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwustopniowy, dwuetapowy

Wiktionary


dwufenol

zwią­zek z dwoma gru­pa­mi fe­no­lo­wy­mi; di­fe­nol


SJP.pl


dwufenyl

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dimer ben­ze­nu; di­fe­nyl, bi­fe­nyl


SJP.pl


dwufenyloamina

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako fun­gi­cyd; di­fe­ny­lo­a­mi­na


SJP.pl


dwufenyloetan

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny; di­fe­ny­lo­e­tan


SJP.pl


dwufenylometan

zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy z ben­zo­lu przez dzia­ła­nie chlor­ku ben­zy­lu w obec­no­ści chlor­ku gli­no­we­go; di­fe­ny­lo­me­tan


SJP.pl


dwufenylowy

→ dwu­fe­nyl; di­fe­ny­lo­wy


SJP.pl


dwufosfat

ro­dzaj sztucz­ne­go na­wo­zu mi­ne­ral­ne­go fos­fo­ro­we­go; pre­cy­pi­tat


SJP.pl


dwufosforan

sól lub ester kwasu di­fos­fo­ro­we­go; di­fos­fo­ran


SJP.pl


dwufosforanowy

przy­miot­nik od: dwu­fos­fo­ran


SJP.pl


dwufosforany

sól lub ester kwasu di­fos­fo­ro­we­go; di­fos­fo­ran


SJP.pl


dwufotonowy

mi­kro­sko­pia dwu­fo­to­no­wa - jedna z od­mian mi­kro­sko­pii flu­o­re­scen­cyj­nej poz­wa­la­ją­ca na obra­zo­wa­nie pró­bek o gru­bo­ści do 1 mi­li­me­tra


SJP.pl


dwufrankowy

ma­ją­cy war­tość dwóch fran­ków


SJP.pl


dwufunkcyjność

→ dwu­funk­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

dwufunkcyjny

dwufunkcyjny

ma­ją­cy dwie funk­cje


SJP.pl


dwufuntowy

1. ma­ją­cy war­tość dwóch fun­tów;
2. wa­żą­cy dwa funty


SJP.pl


dwugarbny

wiel­błąd dwu­garb­ny - wiel­błąd o dwóch gar­bach, ho­do­wa­ny prze­de wszyst­kim w Azji; bak­trian


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa garby (naj­czę­ściej o wiel­błą­dzie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już ot­wie­ra­łem usta, chcąc go naz­wać dwu­garb­nym wiel­błą­dem, gdy rap­tem za­sta­no­wi­ła mnie jego wy­cią­gnię­ta ręka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡarbnɨ, AS: dvugarbny

Wiktionary


dwugarmond

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 20 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (7,520 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy dwu­dzie­stu punk­tom (7,518 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡarmɔ̃nt, AS: dvugarmõnt

Wiktionary


dwugatunkowy

zło­żo­ny z dwóch ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cy w dwóch ga­tun­kach


SJP.pl


dwugaz

mie­sza­ni­na gazu wę­glo­we­go i gazu wod­ne­go


SJP.pl


dwugodzinny

trwa­ją­cy dwie go­dzi­ny; dwu­go­dzi­no­wy (rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwie go­dzi­ny

 (1.2) ma­ją­cy dwie go­dzi­ny, ist­nie­ją­cy od dwóch go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związ­kow­cy roz­wa­ża­ją zor­ga­ni­zo­wa­nie ogól­no­pol­skie­go dwu­go­dzin­ne­go straj­ku ostrze­gaw­cze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwugodzinowy

rzad­ko: dwu­go­dzin­ny (trwa­ją­cy dwie go­dzi­ny)


SJP.pl


dwugramowy

wa­żą­cy dwa gramy


SJP.pl


dwugroszowy

ma­ją­cy war­tość dwóch gro­szy


SJP.pl


dwugroszówka

mo­ne­ta o war­to­ści dwu gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si dwa gro­sze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɡrɔˈʃufka, AS: dvugrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwugroszowy

Wiktionary


dwuguzka

wał­czat­ka dwu­guz­ka - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


dwugwintowy

ma­ją­cy dwa gwin­ty


SJP.pl


dwugłos

1. wy­po­wiedź dwóch osób na ten sam temat;
2. śpiew na dwa głosy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dia­log

 (1.2) muz. duet

Wiktionary

Dwu­głos – po­ję­cie uży­wa­ne w dwóch róż­nych zna­cze­niach: mu­zycz­nym oraz prze­no­śnym, do­ty­czą­cym de­ba­ty lub dy­sku­sji pu­blicz­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvuɡwɔs, AS: dvugu̯os

Wiktionary


dwugłoska

po­łą­cze­nie dwóch sa­mo­gło­sek w jed­nej sy­la­bie; dyf­tong


SJP.pl


dwugłosowość

→ dwu­gło­so­wy


SJP.pl

Patrz:

dwugłosowy

dwugłosowy

zło­żo­ny z dwóch gło­sów, skom­po­no­wa­ny na dwa głosy, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa głosy itp.


SJP.pl


dwugłowicowy

wy­po­sa­żo­ny w dwie gło­wi­ce


SJP.pl


dwugłowy

ma­ją­cy dwie głowy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie głowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wsi posz­ła fama, że Mućka u Wi­śniew­skich uro­dzi­ła dwu­gło­we cielę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡwɔvɨ, AS: dvugu̯ovy

Wiktionary


dwugłośnikowy

ma­ją­cy dwa gło­śni­ki


SJP.pl


dwuhakowy

ma­ją­cy dwa haki


SJP.pl


dwuhektarowy

1. bę­dą­cy wiel­ko­ści dwóch hek­ta­rów;
2. po­sia­da­ją­cy dwa hek­ta­ry ziemi (np. rol­nik dwu­hek­ta­ro­wy)


SJP.pl


dwuhol

jed­no­czes­ny start za sa­mo­lo­tem dwóch szy­bow­ców na li­nach ho­low­ni­czych o róż­nej dłu­go­ści


SJP.pl


dwuimienny

ma­ją­cy dwa imio­na


SJP.pl


dwuinstancyjność

→ dwu­in­stan­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

dwuinstancyjny

dwuipółgodzinny

trwa­ją­cy dwie i pół go­dzi­ny


SJP.pl


dwuipółkilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch i pół ki­lo­me­tra, wy­no­szą­cy dwa i pół ki­lo­me­tra


SJP.pl


dwuipółkrotność

→ dwu­i­pół­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

dwuipółkrotny

dwuipółkrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dwa i pół raza


SJP.pl


dwuipółletni

ma­ją­cy dwa lata i pół roku


SJP.pl


dwuipółmetrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch i pół metra


SJP.pl


dwuipółmilionowy

li­czą­cy dwa i pół mi­lio­na cze­goś


SJP.pl


dwuipółminutowy

trwa­ją­cy dwie i pół mi­nu­ty


SJP.pl


dwuizbowość

→ dwu­i­zbo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuizbowy

dwuizbowy

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z dwóch izb, po­mie­szczeń

 (1.2) praw. polit. skła­da­ją­cy się z dwóch izb par­la­men­tar­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gmina przy­go­to­wa­ła dla stró­żów prawa dwu­i­zbo­wą, wy­re­mon­to­wa­ną sie­dzi­bę.

 (1.2) W Pe­ki­nie ist­nie­je nawet par­la­ment dwu­i­zbo­wy – par­la­ment, który na­zy­wa się Ogól­no­chiń­skie Zgro­ma­dze­nie Przed­sta­wi­cie­li Lu­do­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujizˈbɔvɨ, AS: dvui ̯izbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuizbowość ż.

Wiktionary


dwuizbówka

miesz­ka­nie dwu­i­zbo­we


SJP.pl


dwujajeczny

za­wie­ra­ją­cy dwa jajka na pewną por­cję


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra dwa jajka (na pewną por­cję)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: dvui ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwujajowy

Wiktionary


dwujezdniowy

ma­ją­cy dwu­jez dni, trwa­ją­cy dwu­jez dni itp.


SJP.pl


dwujądrowy

ma­ją­cy dwa jądra


SJP.pl


dwujęzyczność

→ dwu­ję­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. po­słu­gi­wa­nie się dwoma ję­zy­ka­mi

 (1.2) cecha rze­czy na­pi­sa­nej w dwóch ję­zy­kach

 (1.3) cecha cze­goś, w czym używa się dwóch ję­zy­ków

Wiktionary

Patrz:

dwujęzyczny

Przykłady

 (1.3) Ten wrze­sień na przy­kład jest po­my­śla­ny po to, by po­ka­zać na roz­ma­i­te spo­so­by nie­miec­ko-łu­życ­ką dwu­kul­tu­ral­ność i na­tu­ral­ną dwu­ję­zycz­ność mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwujęzyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilingwizm

Wiktionary


dwujęzyczny

dwu­ję­zy­ko­wy;
1. po­słu­gu­ją­cy się dwoma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w dwóch ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się dwoma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku: mó­wią­cy w dwóch ję­zy­kach

 (1.2) na­pi­sa­ny w dwóch ję­zy­kach

 (1.3) za­miesz­ka­ny przez lud­ność, która po­słu­gu­je się dwoma ję­zy­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek był dwu­ję­zycz­ny, uro­dził się w Niem­czech, ale więk­szość życia spę­dził w Pol­sce, mówił więc po nie­miec­ku i po pol­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: dvui ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwujęzyczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) dwujęzykowy

Wiktionary


dwujęzykowy

dwu­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się dwoma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w dwóch ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się dwoma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. dwu­ję­zycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: dvui ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwujęzyczny

Wiktionary


dwukadencyjność

okres dwóch ka­den­cji


SJP.pl


dwukadencyjny

trwa­ją­cy przez dwie ka­den­cje


SJP.pl


dwukanałowy

o urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym: ma­ją­cy dwa ka­na­ły umoż­li­wia­ją­ce prze­kaz sy­gna­łów elek­trycz­nych


SJP.pl


dwukaratowy

wa­żą­cy dwa ka­ra­ty


SJP.pl


dwukartkowy

ma­ją­cy dwie kart­ki


SJP.pl


dwukasetowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny na dwie ka­se­ty

 (1.2) skła­da­ją­cy się z dwóch kaset

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukasɛˈtɔvɨ, AS: dvukasetovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukieszeniowy

Wiktionary


dwuketon

zwią­zek or­ga­nicz­ny o czą­stecz­kach za­wie­ra­ją­cych 2 grupy kar­bo­ny­lo­we (ke­to­no­we); di­ke­ton


SJP.pl


dwuketony

zwią­zek or­ga­nicz­ny o czą­stecz­kach za­wie­ra­ją­cych 2 grupy kar­bo­ny­lo­we (ke­to­no­we); di­ke­ton


SJP.pl


dwukielich

ro­dzaj kształt­ki ru­ro­wej, mufa łą­czą­ca dwie rury ka­na­li­za­cyj­ne


SJP.pl


dwukierunkowiec

po­tocz­nie: osoba, która stu­diu­je lub ukoń­czy­ła dwa kie­run­ki


SJP.pl


dwukierunkowość

→ dwu­kie­run­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

dwukierunkowy

dwukierunkowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się w dwóch kie­run­kach, ma­ją­cy dwa kie­run­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spora część ulic, do­tych­czas dwu­kie­run­ko­wych, bę­dzie uli­ca­mi jed­no­kie­run­ko­wy­mi.

 (1.1) Miała więc miej­sce dwu­kie­run­ko­wa ek­span­sja chrze­ści­jań­stwa śred­nio­wiecz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucɛrũŋˈkɔvɨ, AS: dvuḱerũŋkovy

Wiktionary


dwukilogramowy

1. wa­żą­cy 2 ki­lo­gra­my;
2. przez­na­czo­ny na 2 ki­lo­gra­my cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wa­żą­cy dwa ki­lo­gra­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam pię­kny dwu­ki­lo­gra­mo­wy schab bez kości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: dvuḱilogrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dwukilowy

Wiktionary


dwukilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy dwa ki­lo­me­try


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość dwóch ki­lo­me­trów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na całym, dwu­ki­lo­me­tro­wym od­cin­ku drogi są same dziu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: dvuḱilõmetrovy

Wiktionary


dwukilowiec

jacht z dwoma ki­la­mi; jacht dwu­ki­lo­wy


SJP.pl


dwukilowy

1. po­tocz­nie: dwu­ki­lo­gra­mo­wy;
2. jacht dwu­ki­lo­wy - jacht z dwoma ki­la­mi; dwu­ki­lo­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. dwu­ki­lo­gra­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam dwu­ki­lo­wą szyn­kę na świę­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuciˈlɔvɨ, AS: dvuḱilovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukilogramowy

Wiktionary


dwuklamrowy

ma­ją­cy dwie klam­ry


SJP.pl


dwuklapkowce

mor­ski śli­mak ty­łos­krzel­ny


SJP.pl


dwuklapkowiec

mor­ski śli­mak ty­łos­krzel­ny


SJP.pl


dwuklapkowy

ma­ją­cy dwie klap­ki


SJP.pl


dwuklapowy

o li­ściach, owo­cach, to­reb­kach na­sien­nych: po­dzie­lo­ny na dwie czę­ści


SJP.pl


dwuklasowość

→ dwu­kla­so­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuklasowy

dwuklasowy

obej­mu­ją­cy dwie klasy, ma­ją­cy dwie klasy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) eduk. ma­ją­cy dwie klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wio­sce funk­cjo­no­wa­ła dwu­kla­so­wa szko­ła pod­sta­wo­wa.

Wiktionary


dwuklasówka

po­tocz­nie: szko­ła dwu­kla­so­wa


SJP.pl


dwuklik

pod­wój­ne, szyb­kie kli­knię­cie, np. przy­ci­skiem myszy kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pod­wój­ne kli­knię­cie przy­ci­skiem myszy kom­pu­te­ro­wej

Wiktionary


dwukolczak

dwu­kol­czak śró­dziem­no­mor­ski - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych


SJP.pl

Dwu­kol­czak, dzier­ży­drze­wo ("Pa­liu­rus" Mil­ler) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych ("Rham­na­ce­ae"). Obej­mu­je 5 ga­tun­ków. Jeden z nich – dwu­kol­czak śró­dziem­no­mor­ski "P. spina-chri­sti" – ro­śnie w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, Bli­skim Wscho­dzie, w re­gio­nie Ka­u­ka­zu, na wscho­dzie po Iran, Af­ga­ni­stan, Ta­dży­ki­stan i Uzbe­ki­stan (jako in­tro­du­ko­wa­ny także w Tek­sa­sie i Chi­nach). Po­zo­sta­łe czte­ry ga­tun­ki rosną w Azji Wschod­niej od Wiet­na­mu po Pół­wy­sep Ko­re­ań­ski i Ja­po­nię, przy czym trzy z nich są en­de­mi­ta­mi Chin.

Wikipedia


dwukolny

prze­sta­rza­le: dwu­ko­ło­wy


SJP.pl


dwukolorowość

dwu­barw­ność, di­chro­izm


SJP.pl


dwukolorowy

ma­ją­cy dwa ko­lo­ry (barwy); dwu­barw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­pi­cer­ka jest dwu­ko­lo­ro­wa – górna część szara, a dolna be­żo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔlɔˈrɔvɨ, AS: dvukolorovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwubarwny

Wiktionary


dwukolumnowy

zło­żo­ny z dwóch ko­lumn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z dwóch ko­lumn

Wiktionary


dwukomorowy

ma­ją­cy dwie ko­mo­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy dwie ko­mo­ry

Wiktionary


dwukomorówka

po­tocz­nie: ką­piel dwu­ko­mo­ro­wa


SJP.pl


dwukomórkowy

skła­da­ją­cy się z dwóch ko­mó­rek


SJP.pl


dwukondygnacjowy

ma­ją­cy dwie kon­dy­gna­cje; dwu­kon­dy­gna­cyj­ny


SJP.pl


dwukondygnacyjny

ma­ją­cy dwie kon­dy­gna­cje; dwu­kon­dy­gna­cjo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z dwóch kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Chce­my, aby na placu Św. Ka­ta­rzy­ny pow­stał dwu­kon­dy­gna­cyj­ny par­king po­dziem­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: dvukõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwupoziomowy

Wiktionary


dwukonka

daw­niej: do­roż­ka dwu­kon­na


SJP.pl


dwukonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w dwa konie;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc dwóch koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o po­ja­zdach: taki, który jest za­przę­ga­ny do dwóch koni

 (1.2) techn. mot. ma­ją­cy moc dwóch koni me­cha­nicz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca cią­gni­ka będąc w sta­nie nie­trzeź­wym na­je­chał na wóz dwu­kon­ny po­wo­du­jąc rany u trzech osób.

 (1.2) Łódź wy­po­sa­żo­na jest w dwu­kon­ny sil­nik za­bur­to­wy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parokonny

Wiktionary


dwukoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 2 ko­ro­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvukorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukoronówka

Wiktionary


dwukoronówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le 2 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔrɔ̃ˈnufka, AS: dvukorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwukoronowy

Wiktionary


dwukołowiec

1. po­jazd elek­trycz­ny z dwoma ko­ła­mi po bo­kach;
2. prze­sta­rza­le: po­jazd o dwóch ko­łach; rower, bi­cykl


SJP.pl


dwukołowy

ma­ją­cy dwa koła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dwa koła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ręcz­ne­go tran­spor­tu pa­li­wa służą jed­no­ko­ło­we tacz­ki lub dwu­ko­ło­we wózki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔˈwɔvɨ, AS: dvukou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukółka ż., dwukołowiec m.

Wiktionary


dwukołówka

po­jazd na dwóch ko­łach; dwu­kół­ka


SJP.pl


dwukreślny

ok­ta­wa dwu­kreśl­na - jedna z oktaw (dźwię­ki oz­na­cza­ne ma­ły­mi li­te­ra­mi z dwój­ką arab­ską w gór­nym in­dek­sie)


SJP.pl


dwukrok

spo­sób bie­ga­nia na nar­tach sto­so­wa­ny głów­nie na pła­skim te­re­nie


SJP.pl


dwukropek

1. bie­dron­ka dwu­krop­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych;
2. wi­del­ni­ca dwu­krop­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny wi­del­ni­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. znak in­ter­punk­cyj­ny uży­wa­ny przed za­pi­sem np. cy­ta­tu lub wy­li­cza­niem pojęć

Wiktionary

Dwu­kro­pek dwu­kro­pek

Dwu­kro­pek (:) – znak in­ter­punk­cyj­ny w po­sta­ci dwóch umiej­sco­wio­nych jedna nad drugą kro­pek (:), sto­so­wa­ny w środ­ku zda­nia. Dwu­kro­pek jest zna­kiem za­po­wia­da­ją­cym nową treść, np. przy­to­cze­nie czy­jejś mowy, wy­mie­nia­nie ter­mi­nów, ty­tu­łów, ob­cych zwro­tów, wy­li­cze­nie osób lub przed­mio­tów, wpro­wa­dzo­nych zbio­ro­wo – w for­mie ogól­nej – w po­przed­niej fra­zie. Kiedy to moż­li­we, na­le­ży uni­kać uży­wa­nia dwóch dwu­krop­ków w jed­nym wy­po­wie­dze­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwu­kro­pek uży­wa­ny jest do oz­na­cze­nia, że to, co za nim stoi, jest wy­ja­śnie­niem lub roz­wi­nię­ciem tego, co go po­prze­dza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔpɛk, AS: dvukropek

Wiktionary


dwukropka

1. bie­dron­ka dwu­krop­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych;
2. wi­del­ni­ca dwu­krop­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny wi­del­ni­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. bie­dron­ka o dwóch krop­kach na pan­ce­rzy­ku

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: dwu­kro­pek

Wiktionary


dwukropkowy

1. ma­ją­cy dwie krop­ki;
2. dłu­żyn­ka dwu­krop­ko­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


dwukrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) dwa razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każ­dej nocy dwu­krot­nie per­so­nel ob­cho­dził po­ko­je, gło­śno ot­wie­rał drzwi, za­pa­lał świa­tło, gadał, bu­dził, kon­tro­lo­wał czy nikt nie robił cze­goś głu­pie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvukrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukrotność ż.

 przym. dwukrotny

 przysł. dwakroć

 licz. dwakroć

Wiktionary


dwukrotność

→ dwu­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

dwukrotny

dwukrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dwa razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się dwa razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś dwa razy

 (1.3) dwa razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ile ar­ma­ta uzy­ska­ła ocenę po­zy­tyw­ną, to urzą­dze­nia do kie­ro­wa­nia ogniem z po­wo­du dwu­krot­nych awa­rii zdysk­wa­li­fi­ko­wa­no.

 (1.3) Prze­bi­cie jest więc dwu­krot­ne. – Z tego, co za­ra­bia­my, mo­że­my utrzy­mać ro­dzi­ny, dać pracę kil­ku­dzie­się­ciu pra­cow­ni­kom firmy i ko­lej­nym, od któ­rych od­bie­ra­my ma­ku­la­tu­rę – mówi Sob­czyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔtnɨ, AS: dvukrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukrotność ż.

 przysł. dwukrotnie, dwakroć, podwójnie

 licz. dwakroć

Wiktionary


dwuksiąg

cykl dwóch ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie; dy­lo­gia


SJP.pl


dwukulturowość

→ dwu­kul­tu­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

dwukulturowy

dwukulturowy

zwią­za­ny z dwie­ma kul­tu­ra­mi, funk­cjo­nu­ją­cy w dwóch kul­tu­rach


SJP.pl


dwukumarol

śro­dek za­po­bie­ga­ją­cy two­rze­niu się skrze­plin w na­czy­niach krwio­no­śnych, ha­mu­ją­cy pow­sta­wa­nie pro­trom­bi­ny w wą­tro­bie; trom­bo­san


SJP.pl


dwukwadratowy

do­ty­czą­cy kwa­dra­tu licz­by bę­dą­cej już kwa­dra­tem


SJP.pl


dwukwas

kwas dwu­za­sa­do­wy; dik­was


SJP.pl


dwukwiatowy

fio­łek dwuk­wia­to­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych


SJP.pl


dwukółka

ro­dzaj po­wo­zu; bieda, bied­ka, biga, bida


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­jazd konny na dwóch ko­łach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkuwka, AS: dvukuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwukołowy

Wiktionary


dwukółkowy

ma­ją­cy dwa kółka


SJP.pl


dwukąt

fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, część sfery ogra­ni­czo­na dwie­ma pła­szczyz­na­mi prze­cho­dzą­cy­mi przez jej śro­dek


SJP.pl


dwukłosowy

ma­ją­cy dwa kłosy


SJP.pl


dwulampowy

ma­ją­cy dwie lampy


SJP.pl


dwulatek

dziec­ko ma­ją­ce dwa lata; dwu­rocz­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) chło­piec w wieku dwóch lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę ma­ją­ce dwa lata

 (2.2) rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ce dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W żłob­ku ut­wo­rzo­no do­dat­ko­wą grupę dla dwu­lat­ków.

 (1.1) Niek­tó­rzy dwu­lat­ko­wie nie po­tra­fią je­szcze sikać do noc­ni­ka.

 (1.1) Niek­tó­re dwu­lat­ki w na­szym żłob­ku strasz­nie pła­czą.

 (2.1) W staj­ni było pięć koni, w tym dwa dwu­lat­ki.

 (2.2) Ku­pi­łem sa­mo­chód. To dwu­la­tek, ale wy­glą­da jak pro­sto spod igły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlatɛk, AS: dvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulatka ż.

 przym. dwuletni

Wiktionary


dwulatka

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dwa lata;
2. okres obej­mu­ją­cy dwa lata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlatka, AS: dvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuletni

 rzecz. dwulatek m.

Wiktionary


dwulatki

dziec­ko ma­ją­ce dwa lata; dwu­rocz­niak


SJP.pl


dwulecie

1. okres dwóch lat;
2. druga rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dwulekowy

skła­da­ją­cy się z dwóch leków


SJP.pl


dwuletni

ma­ją­cy dwa lata, trwa­ją­cy dwa lata itp.; dwu­rocz­ny (rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem dwu­let­ni sa­mo­chód, a wszyst­ko się już w nim psuje.

 (1.2) To nie są praw­dzi­we stu­dia, tylko ja­kieś dwu­let­nie stu­dium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlɛtʲɲi, AS: dvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulecie n., dwulatek mos./mzw., dwulatka ż.

Wiktionary


dwulicowiec

czło­wiek skry­wa­ją­cy praw­dzi­we myśli i uczu­cia, by przed­sta­wić się w lep­szym świet­le; hi­po­kry­ta, kłam­ca, fa­ry­ze­usz, dwu­li­co­wiec


SJP.pl


dwulicowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dwu­li­co­wy, nie­szcze­rze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulicowość ż.

 przym. dwulicowy

Wiktionary


dwulicowość

hi­po­kryz­ja, obłu­da, fał­szy­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto swoje za­cho­wa­nie zmie­nia w za­leż­no­ści od sy­tu­a­cji i osób, z któ­ry­mi się styka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲiˈt͡sɔvɔɕt͡ɕ, AS: dvulʹicovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulicowiec m.

 przym. dwulicowy

 przysł. dwulicowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwójna moralność, fałszywość, faryzeizm, faryzejstwo, faryzeuszostwo, hipokryzja, obłuda, przewrotność, zakłamanie

Wiktionary


dwulicowy

fał­szy­wy, mó­wią­cy co in­ne­go za­leż­nie od oko­licz­no­ści i roz­mów­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­stę­pu­ją­cy we­dług zasad pod­wój­nej mo­ral­no­ści

 (1.2) daw. ma­ją­cy dwa aspek­ty, zna­cze­nia

 (1.3) daw. ma­ją­cy dwa lica, dwie twa­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę ot­war­cie po­wie­dzieć, że nie spot­ka­łem nigdy kogoś bar­dziej dwu­li­co­we­go [...]

 (1.1) Dla­cze­go wła­śnie Zbi­gniew Ro­ma­niuk jest bo­ha­te­rem pana filmu? Prze­cież oka­zu­je się osobą dwu­li­co­wą, nie broni swych po­glą­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲiˈt͡sɔvɨ, AS: dvulʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulicowość ż., dwulicowiec m.

 przysł. dwulicowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obłudny, fałszywy, nieszczery, faryzejski, jezuicki, przewrotny, zakłamany

Wiktionary


dwulinijkowy

skła­da­ją­cy się z dwóch li­ni­jek; dwu­wer­so­wy, dwu­wier­szo­wy


SJP.pl


dwuliniowy

zło­żo­ny z dwóch linii; bi­li­ne­ar­ny


SJP.pl


dwulistkowy

ma­ją­cy dwa list­ki


SJP.pl


dwulistnik

ro­śli­na ziel­na


SJP.pl

Dwu­list­nik, dwu­list, dwój­list ("Oph­rys" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego 28 ga­tun­ków, ale z po­wo­du ich zmien­no­ści i łat­wo­ści two­rze­nia mie­szań­ców w niek­tó­rych uję­ciach opi­sy­wa­nych jest bar­dzo wiele ga­tun­ków (do ponad 250).

Wikipedia


dwulistny

1. ma­ją­cy dwa li­ście;
2. ma­ją­cy li­ście uło­żo­ne po dwa w okół­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście uło­żo­ne po dwa w okół­ku

Wiktionary


dwuliterowy

zło­żo­ny z dwóch liter; bi­li­te­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z dwóch liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­li­te­ro­wy skró­to­wiec PO może zna­czyć np. Plat­for­ma Oby­wa­tel­ska bądź pro­gram ope­ra­cyj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvulʹiterovy

Wiktionary


dwuliterówka

słowo dwu­li­te­ro­we; dwój­ka


SJP.pl


dwulitrowy

1. ma­ją­cy po­jem­ność dwóch li­trów;
2. za­wie­ra­ją­cy dwa litry cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy po­jem­ność dwóch li­trów, za­wie­ra­ją­cy dwa litry cze­goś

Wiktionary


dwuliścienne

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy na­le­żą­cej do okry­to­za­ląż­ko­wych


SJP.pl

Dwu­li­ścien­ne ("Di­co­ty­le­do­nes") – wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach je­szcze do końca XX wieku tak­son obej­mu­ją­cy wszyst­kie ro­śli­ny okry­to­na­sien­ne z wy­jąt­kiem jed­no­li­ścien­nych. Nazwa tej grupy ro­ślin wy­wo­dzi się od wspól­nej dla nich cechy – obec­no­ści dwóch liści za­rod­ko­wych (li­ście­ni).

Wikipedia


dwuliścienny

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy na­le­żą­cej do okry­to­za­ląż­ko­wych


SJP.pl


dwulokalowy

ma­ją­cy dwa lo­ka­le


SJP.pl


dwulufka

ro­dzaj śru­to­wej broni my­śliw­skiej, od­mia­na du­bel­tów­ki


SJP.pl


dwulufowy

ma­ją­cy dwie lufy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy dwie lufy

Wiktionary


dwumandatowy

dy­spo­nu­ją­cy dwoma man­da­ta­mi po­sel­ski­mi, se­na­tor­ski­mi itp.


SJP.pl


dwumarkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość dwóch marek

 (1.2) wy­no­szą­cy dwie marki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok kufla le­ża­ła dwu­mar­ko­wa mo­ne­ta.

Wiktionary


dwumasa

po­tocz­nie: dwu­ma­so­we koło za­ma­cho­we - - ele­ment od­po­wie­dzial­ny za tłu­mie­nie drgań i ni­we­lo­wa­nie prze­cią­żeń dzia­ła­ją­cych na skrzy­nię bie­gów i inne czę­ści ukła­du na­pę­do­we­go


SJP.pl


dwumasowy

dwu­ma­so­we koło za­ma­cho­we - ele­ment od­po­wie­dzial­ny za tłu­mie­nie drgań i ni­we­lo­wa­nie prze­cią­żeń dzia­ła­ją­cych na skrzy­nię bie­gów i inne czę­ści ukła­du na­pę­do­we­go


SJP.pl


dwumasztowiec

sta­tek dwu­masz­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek ma­ją­cy dwa masz­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: dvũmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwumasztowy

Wiktionary


dwumasztowy

ma­ją­cy dwa masz­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o ża­glow­cu: ma­ją­cy dwa masz­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmaˈʃtɔvɨ, AS: dvũmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwumasztowiec m., dwumasztowość ż.

Wiktionary


dwumecz

kon­fron­ta­cja dwu dru­żyn lub za­wod­ni­ków, skła­da­ją­ca się z meczu i re­wan­żu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwu­mecz (ko­szy­ków­ka)
  • dwu­mecz (piłka nożna)

Wikipedia


dwumeczowy

skła­da­ją­cy się z dwóch me­czów


SJP.pl


dwumetrowiec

po­tocz­nie: osoba ma­ją­ca dwa metry wzro­stu


SJP.pl


dwumetrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch me­trów, wy­no­szą­cy dwa metry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mie­rzą­cy dwa metry albo dwa metry kwa­dra­to­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szej dru­ży­nie ko­szy­kar­skiej wy­stę­pu­ją tylko dwu­me­tro­wi za­wod­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmɛˈtrɔvɨ, AS: dvũmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwumetrowiec m.

Wiktionary


dwumetrówka

przed­miot o dłu­go­ści dwóch me­trów


SJP.pl


dwumetyl

zwią­zek che­micz­ny, np. siar­czan dwu­me­ty­lu; di­me­tyl


SJP.pl


dwumetyloamina

amina ali­fa­tycz­na, gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; di­me­ty­lo­a­mi­na


SJP.pl


dwumetyloanilina

zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy przy ogrze­wa­niu ani­li­ny z kwa­sem sol­nym i al­ko­ho­lem me­ty­lo­wym; ważny pro­dukt wyj­ścio­wy przy fa­bry­ka­cji barw­ni­ków


SJP.pl


dwumetylobenzen

po­chod­na ben­ze­nu po­sia­da­ją­ca dwie grupy me­ty­lo­we przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zob. ksy­len.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­lok­wium mie­li­śmy opi­sać otrzy­my­wa­nie dwu­me­ty­lo­ben­ze­nu z ben­ze­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvumɛˈtɨlɔˈbɛ̃w̃zɛ̃n, AS: dvumetylobẽũ̯zẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksylen

Wiktionary


dwumetyloformamid

be­zbarw­na, hi­gro­sko­pij­na, ruch­li­wa ciecz o spe­cy­ficz­nym za­pa­chu zgni­łych ryb; sto­so­wa­ny głów­nie jako roz­pu­szczal­nik sub­stan­cji or­ga­nicz­nych i jako ab­sor­bent gazów kwa­śnych


SJP.pl


dwumetylotereftalan

ester kwasu te­ref­ta­lo­we­go; ciało kry­sta­licz­ne w po­sta­ci bla­szek lub igie­łek, roz­pu­szczal­ne w czte­roch­lor­ku węgla, ace­to­nie, ete­rze i dwu­me­ty­lo­for­ma­mi­dzie


SJP.pl


dwumetylowy

eter dwu­me­ty­lo­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ete­rów, pro­du­ko­wa­ny z gazu ziem­ne­go, węgla lub bio­ma­sy; di­me­ty­lo­e­ter, eter di­me­ty­lo­wy


SJP.pl


dwumian

suma dwóch ele­men­tów bę­dą­cych zmien­ny­mi, licz­ba­mi bądź ilo­czy­na­mi zmien­nych i/lub liczb (np.: x+y, 2x-5)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. suma lub róż­ni­ca dwóch jed­no­mia­nów;

Wiktionary

Dwu­mian – suma dwóch jed­no­mia­nów. Dwu­mian jest ro­dza­jem wie­lo­mia­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dwumianik mrz.

 przym. dwumianowy

Wiktionary


dwumianik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dwu­mian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dwu­mian, lecz tylko mały dwu­mia­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwumian m.

Wiktionary


dwumianowy

ma­ją­cy dwa miana


SJP.pl


dwumiarowy

1. o wier­szu: ma­ją­cy dwie miary me­trycz­ne;
2. o tak­cie: dzie­lą­cy się na dwie jed­nost­ki ryt­micz­ne


SJP.pl


dwumiasto

ze­spół dwóch są­sia­du­ją­cych ze sobą miast


SJP.pl


dwumiejscowy

ma­ją­cy dwa miej­sca sie­dzą­ce, mie­szczą­cy dwie osoby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa miej­sca, przez­na­czo­ny dla dwóch osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół­to­ra Słup­ka także oka­zał się jed­nym z naj­bar­dziej uda­nych sa­mo­lo­tów wie­lo­za­da­nio­wych tej wojny. W wer­sji dwu­miej­sco­wej był sa­mo­lo­tem roz­poz­naw­czym, w jed­no­miej­sco­wej my­śliw­cem bom­bar­du­ją­cym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmʲjɛ̇jˈst͡sɔvɨ, AS: dvũmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuosobowy

Wiktionary


dwumies.

skrót od: dwu­mie­sięcz­nik


SJP.pl


dwumiesięcznik

pu­bli­ka­cja uka­zu­ją­ca się raz na dwa mie­sią­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­pis­mo wy­cho­dzą­ce re­gu­lar­nie co dwa mie­sią­ce

Wiktionary

Dwu­mie­sięcz­nik – cza­so­pis­mo, które uka­zu­je się raz na dwa mie­sią­ce. Dwu­mie­sięcz­ni­ki poś­wię­co­ne są naj­czę­ściej kon­kret­nej pro­ble­ma­ty­ce, np. nauce, tech­ni­ce. Niek­tó­re dwu­mie­sięcz­ni­ki wy­da­wa­ne są też w for­mie biu­le­ty­nów.

Nazwa ut­wo­rzo­na na wzór mie­sięcz­ni­ka, spo­pu­la­ry­zo­wa­na głów­nie w XX w. w związ­ku z in­ten­syw­nym roz­wo­jem cza­so­pism na­u­ko­wych i cza­so­pism fa­cho­wych. Ze wzglę­du na formę zew­nętrz­ną po­dob­ne są do mie­sięcz­ni­ków lub do kwar­tal­ni­ków.

Wikipedia


dwumiesięczny

ma­ją­cy dwa mie­sią­ce, trwa­ją­cy dwa mie­sią­ce itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa mie­sią­ce

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwóch mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dwu­mie­sięcz­nym stażu wresz­cie otrzy­ma­łem dy­plom cze­lad­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: dvũmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


dwumiliardowy

li­czą­cy dwa mi­liar­dy cze­goś


SJP.pl


dwumilimetrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch mi­li­me­trów, wy­no­szą­cy dwa mi­li­me­try


SJP.pl


dwumilionowy

1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 2 000 000;
2. li­czą­cy dwa mi­lio­ny cze­goś


SJP.pl


dwumilowy

mie­rzą­cy dwie mile


SJP.pl


dwuminutowy

trwa­ją­cy dwie mi­nu­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dwie mi­nu­ty

Wiktionary


dwumlask

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. in­form. pod­wój­ne kli­knię­cie

Wiktionary


dwumocznik

zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej; di­mocz­nik


SJP.pl


dwumodułowy

skła­da­ją­cy się z dwóch mo­du­łów


SJP.pl


dwumorgowy

ma­ją­cy dłu­gość dwóch mórg (mor­gów), wy­no­szą­cy dwa (dwie) morgi


SJP.pl


dwumotorowiec

po­jazd na­pę­dza­ny dwoma mo­to­ra­mi


SJP.pl


dwumotorowy

po­ru­sza­ny siłą dwóch mo­to­rów; dwu­sil­ni­ko­wy


SJP.pl


dwunaczyniowy

ma­ją­cy dwa na­czy­nia


SJP.pl


dwunarodowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto bądź co zwią­za­ne jest z dwoma na­ro­da­mi lub obej­mu­je dwa na­ro­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W War­sza­wie tęs­kni za wie­lo­kul­tu­ro­wym Ber­li­nem, w Niem­czech bra­ku­je jej Pol­ski. To je­dy­na rzecz, która przesz­ka­dza jej w dwu­na­ro­do­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnarɔˈdɔvɔɕt͡ɕ, AS: dvũnarodovość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunarodowościowy, dwunarodowy

Wiktionary


dwunarodowy

od­no­szą­cy się do dwóch na­ro­dów, np. pań­stwo dwu­na­ro­do­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dwoma na­ro­da­mi lub obej­mu­ją­cy dwa na­ro­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­na­ro­do­wa Bo­śnia ma być po­łą­czo­na luź­ny­mi wię­za­mi z Chor­wa­cją — roz­mo­wy w tej spra­wie odło­żo­no jed­nak na póź­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnarɔˈdɔvɨ, AS: dvũnarodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunarodowość ż.

 przym. dwunarodowościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwunarodowościowy

Wiktionary


dwunasta

go­dzi­na dwu­na­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 12 w po­łud­nie

 (1.2) go­dzi­na 12 o pół­no­cy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dwu­na­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zes bę­dzie uchwyt­ny tylko od dzie­sią­tej do dwu­na­stej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunastnica ż.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) południe

 (1.2) północ

Wiktionary


dwunastak

sa­miec sarny lub je­le­nia o sze­ściu od­no­gach na każ­dym rogu po­ro­ża


SJP.pl


dwunastka

1. grupa dwu­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 12;
3. dwa­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 12

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 12

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dwu­na­stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 12 – licz­ba na­tu­ral­na.
  • Dwu­nast­ka - ro­dzaj śru­to­wej broni my­śliw­skiej.
  • Fał­szy­wa dwu­nast­ka
  • Par­szy­wa dwu­nast­ka
  • Fał­szy­wa dwu­nast­ka II

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Długo cze­ka­łem na tram­waj. W końcu przy­je­cha­ła dwu­nast­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastka, AS: dvũnastka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunasta ż., dwunastnica ż.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary


dwunastkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dwa­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by dwa­na­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­tal­na opi­nia o tej licz­bie sięga za­mierz­chłych, je­szcze ba­bi­loń­skich cza­sów, kiedy ucho­dzi­ła za tę licz­bę, która wzbu­rza do­sko­na­łość sy­ste­mu dwu­nast­ko­we­go.

Wiktionary


dwunastnica

po­cząt­ko­wy od­ci­nek je­li­ta cien­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. po­cząt­ko­wy od­ci­nek je­li­ta cien­kie­go;

Wiktionary

Dwu­nast­ni­ca ( du­o­de­num) – ru­ro­wa­ty na­rząd wy­cho­dzą­cy z żo­łąd­ka i sta­no­wią­cy po­cząt­ko­wy od­ci­nek je­li­ta cien­kie­go krę­gow­ców. Do dwu­nast­ni­cy zwy­kle spły­wa żółć przez uj­ście prze­wo­du pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go i en­zy­my trzust­ko­we przez dwa lub jeden prze­wód wy­pro­wa­dza­ją­cy trzust­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwu­nast­ni­ca leży na wy­so­ko­ści pier­wsze­go kręgu lędź­wio­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈstʲɲit͡sa, AS: dvũnastʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż.

 przym. dwunastniczy, dwunasty, dwunastnicowy

 licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary


dwunastnicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z dwu­nast­ni­cą, do­ty­czą­cy dwu­nast­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastnica ż.

 przym. dwunastniczy

Wiktionary


dwunastniczy

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy dwu­nast­ni­cy, pro­du­ko­wa­ny w dwu­nast­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U ssa­ków za­da­niem gru­czo­łów dwu­nast­ni­czych jest pro­duk­cja i wy­dzie­la­nie soku dwu­nast­ni­cze­go, za­wie­ra­ją­ce­go en­zy­my tra­wią­ce wę­glo­wo­da­ny, biał­ka oraz tłu­szcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈstʲɲit͡ʃɨ, AS: dvũnastʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastnica ż.

 przym. dwunastnicowy

Wiktionary


dwunastoboczny

do­ty­czą­cy dwu­na­sto­bo­ku, ma­ją­cy dwa­na­ście boków, ogra­ni­czo­ny dwu­na­sto­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl


dwunastocylindrowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy dwa­na­ście cy­lin­drów

Wiktionary


dwunastodniowy

ma­ją­cy dwa­na­ście dni, trwa­ją­cy dwa­na­ście dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­na­stu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ski Ko­mi­tet Po­mo­cy Spo­łecz­nej or­ga­ni­zu­je w Szko­le Pod­sta­wo­wej nr 2 dwu­na­stod­nio­we pół­ko­lo­nie dla około dwu­stu uczest­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: dvũnastodʹńovy

Wiktionary


dwunastogodzinny

trwa­ją­cy dwa­na­ście go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­na­stu go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvũnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwunastokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dwu­na­stu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy dwa­na­ście ki­lo­me­trów


SJP.pl


dwunastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) dwa­na­ście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­tech­ni­ka Ko­sza­liń­ska dzię­ki po­mo­cy lo­kal­nych władz zwięk­szy­ła dwu­na­sto­krot­nie licz­bę stu­den­tów.

 (1.1) Pi­sarz był dwu­na­sto­krot­nie no­mi­no­wa­ny do na­gro­dy im. Ja­nu­sza A. Zajd­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvũnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwunastokrotność ż.

 przym. dwunastokrotny

Wiktionary


dwunastokrotność

→ dwu­na­sto­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

dwunastokrotny

dwunastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dwa­na­ście razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się dwa­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś dwa­na­ście razy

 (1.3) dwa­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈkrɔtnɨ, AS: dvũnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastokrotność ż.

 przysł. dwunastokrotnie

Wiktionary


dwunastokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dwu­na­sto­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dwu­na­sto­kąt, lecz tylko mały dwu­na­sto­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastokąt m.

Wiktionary


dwunastokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca 12 kątów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o dwu­na­stu bo­kach

Wiktionary

Dwu­na­sto­kąt – wie­lo­kąt o dwu­na­stu bo­kach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dwunastokątny

 rzecz. dwunastokącik mrz.

Wiktionary


dwunastokątny

przy­miot­nik

 (1.1) geom. ma­ją­cy dwa­na­ście kątów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­ne­ta ma kształt dwu­na­sto­kąt­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastokąt mrz.

Wiktionary


dwunastolatek

osoba, która ma dwa­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy dwa­na­ście lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dwa­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dwu­na­sto­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlatɛk, AS: dvũnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunastoletni

 rzecz. dwunastolatka

Wiktionary


dwunastolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dwa­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca dwa­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dwa­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dwu­na­sto­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlatka, AS: dvũnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunastoletni

 rzecz. dwunastolatek m.

Wiktionary


dwunastolatki

osoba, która ma dwa­na­ście lat


SJP.pl


dwunastolecie

1. okres dwu­na­stu lat;
2. dwu­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dwunastoletni

1. trwa­ją­cy dwa­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za dwa­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku dwu­na­stu lat, ma­ją­cy dwa­na­ście lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwa­na­ście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ude­rzy­ła z ogrom­ną siłą w kajak, któ­rym pły­nę­li Adam (…) z dwu­na­sto­let­nią córką Agat­ką.

 (1.1) Ma dwoje dzie­ci: dwu­na­sto­let­nią Dianę i trzy­let­nie­go Fi­li­pa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi, AS: dvũnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastolecie n., dwunastolatek m., dwunastolatka ż.

Wiktionary


dwunastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z dwu­na­stu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvũnastolʹiterovy

Wiktionary


dwunastometrowy

przy­miot­nik

 (1.1) mie­rzą­cy dwa­na­ście me­trów albo dwa­na­ście me­trów kwa­dra­to­wych

Wiktionary


dwunastomiesięczny

ma­ją­cy dwa­na­ście mie­się­cy, trwa­ją­cy dwa­na­ście mie­się­cy (ca­ło­rocz­ny) itp.; rocz­ny, jed­no­rocz­ny, jed­no­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­na­ście mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­na­stu mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prak­ty­ce, pa­mię­tam, zgła­sza­łem pro­jekt zmia­ny re­gu­la­mi­nu, aby ter­mi­narz po­sie­dzeń Sejmu był przy­najm­niej dwu­na­sto­mie­sięcz­ny.

 (1.1) Eko­no­mi­ści pro­gno­zo­wa­li, że pro­duk­cja prze­my­sło­wa w paź­dzier­ni­ku, w uję­ciu dwu­na­sto­mie­sięcz­nym, wzro­sła o 0,9 proc. (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: dvũnastõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roczny

 (1.2) roczny

Wiktionary


dwunastominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­na­ście minut

Wiktionary


dwunastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z dwu­na­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla dwu­na­stu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dwa­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z dwu­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dwa­na­ście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvũnast•osobovy

Wiktionary


dwunastopiętrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i dwu­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim

Wiktionary


dwunastoprocentowy

sta­no­wią­cy dwa­na­ście pro­cent cze­goś


SJP.pl


dwunastostopniowy

1. ma­ją­cy dwa­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy dwa­na­ście stop­ni, eta­pów


SJP.pl


dwunastosylabowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z dwu­na­stu sylab; dwu­na­stoz­gło­sko­wiec


SJP.pl


dwunastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwu­na­stu tomów, za­war­ty w dwu­na­stu to­mach, wy­da­ny w dwu­na­stu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvũnastotõmovy

Wiktionary


dwunastotonowy

1. zło­żo­ny z dwu­na­stu tonów mu­zycz­nych;
2. wa­żą­cy dwa­na­ście ton;
3. mie­szczą­cy dwa­na­ście ton cze­goś;
4. mo­gą­cy unieść dwa­na­ście ton


SJP.pl


dwunastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwa­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dwu­na­stu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvũnastotygodʹńovy

Wiktionary


dwunastowcy

odłam szy­iz­mu uz­na­ją­cy pier­wszych 12 ima­mów; ima­mi­ci


SJP.pl


dwunastowiec

wyz­naw­ca ima­miz­mu, odła­mu szy­iz­mu uz­na­ją­ce­go pier­wszych 12 ima­mów; ima­mi­ta


SJP.pl


dwunastowieczny

do­ty­czą­cy dwu­na­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z dwu­na­ste­go wieku, ży­ją­cy w dwu­na­stym wieku, dzie­ją­cy się w dwu­na­stym wieku itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w dwu­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z dwu­na­ste­go wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wtedy Sa­u­dyj­czyk pier­wszy raz do­strzegł w sobie wcie­le­nie dwu­na­sto­wiecz­ne­go arab­skie­go bo­ha­te­ra Sa­la­dy­na, który pow­strzy­mał armię krzy­żow­ców i wyz­wo­lił Je­ro­zo­li­mę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: dvũnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastowiecze n.

Wiktionary


dwunastozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z dwu­na­stu zgło­sek


SJP.pl

Dwu­na­stoz­gło­sko­wiec – roz­miar wier­sza sy­la­bicz­ne­go, wy­stę­pu­ją­cy prze­waż­nie w for­ma­tach śred­niów­ko­wych 6 + 6 i 7 + 5. Dwu­na­stoz­gło­sko­wiec ze śred­niów­ką po sy­la­bie szó­stej wy­stę­pu­je na przy­kład u Se­ba­stia­na Gra­bo­wiec­kie­go w jed­nym z wier­szy z "Set­ni­ka rymów du­chow­nych":

Wikipedia


dwunastozgłoskowy

zło­żo­ny z dwu­na­stu zgło­sek (sylab); dwu­na­sto­sy­la­bo­wy


SJP.pl


dwunastozwrotkowy

skła­da­ją­cy się z dwu­na­stu zwro­tek


SJP.pl


dwunastościan

wie­lo­ścian ogra­ni­czo­ny dwu­na­sto­ma wie­lo­ką­ta­mi; do­de­ka­he­dron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o dwu­na­stu ścia­nach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwu­na­sto­ścian fo­rem­ny
  • Dwu­na­sto­ścian rom­bo­wy
  • Dwu­na­sto­ścian ścię­ty
  • Dwu­dzie­sto-dwu­na­sto­ścian przy­cię­ty
  • Dwu­dzie­sto-dwu­na­sto­ścian rom­bo­wy mały
  • Dwu­dzie­sto-dwu­na­sto­ścian rom­bo­wy wiel­ki

Wikipedia


dwunasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 12


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 12

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po je­de­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) dwu­na­sta: go­dzi­na dwu­na­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­na­ste­go (dnia) maja jest nasza rocz­ni­ca ślubu.

 (1.1) Adaś świę­tu­je dwu­na­ste uro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastɨ, AS: dvũnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż.

 licz. dwanaście, dwanaścioro

 temsłow. dwunasto-

Wiktionary


dwunawowy

ma­ją­cy dwie nawy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie nawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stara Sy­na­go­ga wznie­sio­na zo­sta­ła z koń­cem XV wieku przez cze­skich Żydów. Swoją dwu­na­wo­wą formą przy­po­mi­na­ła go­tyc­kie boż­ni­ce w Pra­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈvɔvɨ, AS: dvũnavovy

Wiktionary


dwuniciowy

skła­da­ją­cy się z dwóch nici


SJP.pl


dwunitka

spe­cjal­ny ba­weł­nia­ny sznu­rek wy­ko­na­ny z dwóch po­krę­tek


SJP.pl


dwunitkowy

ma­ją­cy dwie nitki, np. ścieg dwu­nit­ko­wy


SJP.pl


dwunitrobenzen

po­chod­na ben­ze­nu po­sia­da­ją­ca dwie grupy ni­tro­we przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go


SJP.pl


dwunitrodwuglikol

ma­te­riał wy­bu­cho­wy kru­szą­cy, zwią­zek che­micz­ny ist­nie­ją­cy w wielu od­mia­nach kry­sta­licz­nych, w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej wy­stę­pu­je jako ciecz ole­i­sta; dwu­a­zo­tan dwu­e­ty­le­no­gli­ko­lu


SJP.pl


dwunogi

ma­ją­cy dwie nogi; dwu­noż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się na dwóch koń­czy­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔɟi, AS: dvũnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunożność ż.

 przym. dwunożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwunożny

Wiktionary


dwunożnie

przy­słó­wek

 (1.1) na dwóch no­gach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunożność ż.

 przym. dwunożny

Wiktionary


dwunożność

→ dwu­noż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. umie­jęt­ność po­ru­sza­nia się na obu no­gach w po­zy­cji wy­pro­sto­wa­nej;

Wiktionary

Dwu­noż­ność (ang. "bi­pe­da­lism" od łac. "bi" – dwu i "pedis" – stopy) – spo­sób po­ru­sza­nia się na tyl­nych koń­czy­nach, zwy­kle w od­nie­sie­niu do zwie­rząt, głów­nie czło­wie­ka i ko­pal­nych ho­mi­ni­dów, rów­nież w od­nie­sie­niu do niek­tó­rych ma­szyn (ro­bo­tów). Za formy dwu­noż­no­ści przyj­mu­je się cho­dze­nie, bie­ga­nie, ska­ka­nie oraz przy­ję­cie wy­pro­sto­wa­nej po­sta­wy sto­ją­cej.

Wikipedia

Patrz:

dwunożny

Przykłady

 (1.1) Obec­nie z istot ży­ją­cych na ziemi tylko czło­wiek ce­chu­je się dwu­noż­no­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: dvũnožność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunogi, dwunożny

 przysł. dwunożnie

Wiktionary


dwunożny

1. ma­ją­cy dwie nogi; dwu­no­gi;
2. wy­ko­ny­wa­ny dwie­ma no­ga­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się na dwóch koń­czy­nach

 (1.2) wy­ko­ny­wa­ny dwie­ma no­ga­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­noż­ną po­sta­wę osią­gnę­li­śmy na mał­pim eta­pie roz­wo­ju in­te­lek­tu­al­ne­go.

 (1.1) Kiedy pa­trzy­li na kra­jo­braz z po­zy­cji dwu­noż­nych istot, zmie­niał się on jak w ka­lej­do­sko­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔʒnɨ, AS: dvũnožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunóg m., dwójnóg m., dwunożność ż., dwunożnik m.

 przym. dwunogi, dwunożycowy

 przysł. dwunożnie, dwunogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwunogi

Wiktionary


dwunożowy

wy­po­sa­żo­ny w dwa noże


SJP.pl


dwunukleotyd

dwu­nu­kle­o­tyd ni­ko­ty­no­a­mi­do­a­de­ni­no­wy - ko­en­zym uczest­ni­czą­cy w pro­ce­sie od­dy­cha­nia ko­mór­ko­we­go, nie­zbęd­ny czyn­nik prze­mia­ny glu­ko­zy w or­ga­niz­mie; NAD, di­nu­kle­o­tyd


SJP.pl


dwunóg

isto­ta ma­ją­ca dwie nogi


SJP.pl


dwuobiegowy

o urzą­dze­niu: po­sia­da­ją­cy dwa nie­za­leż­ne obie­gi ro­bo­cze


SJP.pl


dwuobrożny

ziar­no­ja­dek dwu­o­broż­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl


dwuoczny

1. ma­ją­cy dwoje oczu;
2. do­ty­czą­cy oboj­ga oczu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwoje oczu

 (1.2) poz­wa­la­ją­cy na ob­ser­wo­wa­nie dwoj­giem oczu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwuocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) binokularny

Wiktionary


dwuodcinkowy

skła­da­ją­cy się z dwóch od­cin­ków


SJP.pl


dwuoddziałowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dwa od­dzia­ły

Wiktionary


dwuojczyźniany

rzad­ko: o czło­wie­ku ma­ją­cym dwie oj­czyz­ny


SJP.pl


dwuokapowy

skła­da­ją­cy się z dwóch oka­pów; dwu­spa­do­wy


SJP.pl


dwuoki

1. pen­set­nik dwu­o­ki - ga­tu­nek ryby mor­skiej z ro­dzi­ny che­to­ni­ko­wa­tych, ho­do­wa­ny w ak­wa­riach mor­skich; pen­set­nik po­ma­rań­czo­wo­prę­gi;
2. li­ściec dwu­o­ki - ga­tu­nek ro­śli­no­żer­ne­go owada z rzędu stra­szy­ków


SJP.pl


dwuokienny

ma­ją­cy dwa okna


SJP.pl


dwuoksan

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny w po­sta­ci be­zbarw­nej, ole­i­stej cie­czy; diok­san, dwut­le­nek dwu­e­ty­le­nu


SJP.pl


dwuoktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość dwóch oktaw


SJP.pl


dwuosiowy

ma­ją­cy dwie osie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie osie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuosiowość ż.

Wiktionary


dwuosnowowy

ma­ją­cy dwie os­no­wy


SJP.pl


dwuosobowość

cho­ro­ba psy­chicz­na po­le­ga­ją­ca na upa­try­wa­niu w sobie samym dwóch osób; rozd­wo­je­nie jaźni


SJP.pl


dwuosobowy

1. skła­da­ją­cy się z dwóch osób (np. dru­ży­na dwu­o­so­bo­wa);
2. przez­na­czo­ny dla dwóch osób (np. dwu­o­so­bo­wy po­jazd)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwóch osób, ma­ją­cy dwa miej­sca

 (1.2) skła­da­ją­cy się z dwóch osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "PENSJONAT" po­sia­da dwa apar­ta­men­ty dwu­po­zio­mo­we dla trzech osób i trzy po­ko­je dwu­o­so­bo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuu̯osobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwumiejscowy, tandemowy

 (1.2) tandemowy

Wiktionary


dwuostrzowy

ma­ją­cy dwa ostrza


SJP.pl


dwuotworowy

ma­ją­cy dwa ot­wo­ry


SJP.pl


dwupak

zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca dwie bu­tel­ki, pusz­ki na­po­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pacz­ka zbior­cza po dwie sztu­ki to­wa­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ja­kiej cenie macie pań­stwo dwu­pa­ki szam­po­nu?

Wiktionary


dwupalcowy

ma­ją­cy dwa palce, wy­ko­ny­wa­ny dwoma pal­ca­mi


SJP.pl


dwupalczasty

1. ma­ją­cy dwa palce;
2. le­ni­wiec dwu­pal­cza­sty - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny le­niu­chow­co­wa­tych


SJP.pl


dwupaliwowy

sil­nik dwu­pa­li­wo­wy - sil­nik za­si­la­ny dwoma pa­li­wa­mi


SJP.pl


dwupalnikowy

ma­ją­cy dwa pal­ni­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­po­sa­żo­ny w dwa pal­ni­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupalʲɲiˈkɔvɨ, AS: dvupalʹńikovy

Wiktionary


dwuparce

gro­ma­da wijów obej­mu­ją­ca ponad 12 ty­się­cy ga­tun­ków; kro­cio­no­gi


SJP.pl

Dwu­par­ce, kro­cio­no­gi (Di­plo­po­da) – gro­ma­da wijów obej­mu­ją­ca ponad 12 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków. Cha­rak­te­ry­zu­ją się przeksz­tał­ce­niem szczęk I pary w gna­to­chi­la­rium, bra­kiem szczęk II pary oraz wy­stę­po­wa­niem na tu­ło­wiu di­plo­seg­men­tów, które mają po 2 pary od­nó­ży.

Wikipedia


dwupartyjność

→ dwu­par­tyj­ny


SJP.pl

Patrz:

dwupartyjny

dwupartyjny

1. taki, w któ­re­go skład wcho­dzą dwie par­tie;
2. sy­stem dwu­par­tyj­ny - sy­stem po­li­tycz­ny, w któ­rym do­mi­nu­ją dwie kon­ku­ru­ją­ce par­tie, np. sy­stem ame­ry­kań­ski, bry­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zło­żo­ny z dwóch par­tii

 (1.2) polit. taki, w któ­rym wła­dzę spra­wu­ją dwie kon­ku­ren­cyj­ne par­tie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeśli za­bie­ram głos o tej porze to dla­te­go, że jak do­tych­czas dy­sku­sja robi wra­że­nie ra­czej dwu­par­tyj­nej, a nasz sy­stem par­la­men­tar­ny cią­gle je­szcze dwu­par­tyj­ny nie jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuparˈtɨjnɨ, AS: dvupartyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupartyjność ż.

Wiktionary


dwuparzec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy sta­wo­no­gów ro­śli­no­żer­nych z typu wijów; kro­cio­nóg


SJP.pl


dwupaskowy

prę­żec dwu­pa­sko­wy - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


dwupasmowy

skła­da­ją­cy się z dwóch pasm, dzia­ła­ją­cy w dwóch pas­mach itp.; o dro­dze, jezd­ni itp.: skła­da­ją­cy się z dwóch pasm, przez co poz­wa­la­ją­cy na po­ru­sza­nie się w prze­ciw­nych kie­run­kach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o ulicy: skła­da­ją­cy się z dwóch rów­no­le­głych pasm słu­żą­cych do po­ru­sza­nia się w tym samym kie­run­ku

 (1.2) in­form. rad. o urzą­dze­niu ko­mu­ni­ka­cyj­nym: taki, który może pra­co­wać jed­no­cze­śnie w dwu róż­nych pas­mach czę­stot­li­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Droga jest jed­nak pro­sta, dwu­pas­mo­wa, a dziu­ry na­le­żą tu do rzad­ko­ści, dla­te­go więk­szość kie­row­ców poz­wa­la sobie na moc­niej­sze do­ci­śnię­cie pe­da­ła gazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupaˈsmɔvɨ, AS: dvupasmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupasmówka ż.

Wiktionary


dwupasmówka

droga z dwoma od­dziel­ny­mi pa­sa­mi ruchu w tym samym kie­run­ku


SJP.pl


dwupazurzasty

przy­miot­nik

 (1.1)  taki, który po­sia­da dwa pa­zu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrów­ko­ja­dy mają dwu­pa­zu­rza­ste koń­czy­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur

 przym. pazurzasty

Wiktionary


dwupaństwowy

do­ty­czą­cy dwóch państw


SJP.pl


dwupensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dwa pensy, ma­ją­cy war­tość dwóch pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: dvupẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupensówka

Wiktionary


dwupensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le dwóch pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɛ̃w̃ˈsufka, AS: dvupẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwupensowy

Wiktionary


dwupeptyd

pep­tyd zło­żo­ny z dwóch ami­nok­wa­sów; di­pep­tyd


SJP.pl


dwupienność

wy­stę­po­wa­nie u ro­ślin kwia­tów mę­skich na jed­nym a kwia­tów żeń­skich na innym osob­ni­ku da­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl

Dwu­pien­ność, dio­e­cja – u ro­ślin wy­stę­po­wa­nie żeń­skich i mę­skich or­ga­nów roz­rod­czych na róż­nych osob­ni­kach. Ro­śli­ny takie okre­śla­ne są mia­nem dwu­pien­nych (roz­dziel­nopł­cio­wych). W przy­pad­ku dwu­pien­nych msza­ków i pa­prot­ni­ków rod­nie i plem­nie wy­stę­pu­ją na róż­nych ro­śli­nach (prze­dro­ślach).

Wikipedia


dwupienny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. taki, w któ­rym kwia­ty mę­skie i żeń­skie wy­stę­pu­ją na od­dziel­nych osob­ni­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dy ro­ślin dwu­pien­nych to: wierz­ba, to­po­la, szpa­rag le­kar­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupienność ż.

Wiktionary


dwupierścieniak

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


dwupierścieniowy

skła­da­ją­cy się z dwóch pier­ście­ni, np. zwią­zek dwu­pier­ście­nio­wy


SJP.pl


dwupióry

1. rzad­ko: ma­ją­cy dwa pióra;
2. wio­sło dwu­pió­re - wio­sło za­koń­czo­ne na obu koń­cach ło­pat­ka­mi, ty­po­we dla ka­ja­ków


SJP.pl


dwupiętrowy

ma­ją­cy dwa pię­tra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z dwóch pię­ter, ma­ją­cy dwa pię­tra

 (1.2) ar­chit. bud. zło­żo­ny z par­te­ru i dwóch pię­ter, ma­ją­cy trzy kon­dy­gna­cje ponad po­ziom grun­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dwu­pię­tro­wy obiekt wew­nątrz wy­ło­żo­ny zo­stał ścian­ka­mi gip­so­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: dvupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupiętrowość ż.

 przysł. dwupiętrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwupoziomowy

 (1.2) trzykondygnacyjny

Wiktionary


dwuplamek

1. kowal dwu­pla­mek - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny ko­wa­lo­wa­tych; kowal bezs­krzy­dły;
2. bę­blik dwu­pla­mek - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bę­bli­ko­wa­tych;
3. ska­kun dwu­pla­mek - ga­tu­nek owada pro­stos­krzy­dłe­go z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych;
4. my­śli­czek dwu­pla­mek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


dwuplamisty

ka­lan­dra dwu­pla­mi­sta - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków


SJP.pl


dwuplamy

1. czer­wie­niak dwu­pla­my - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych;
2. kol­co­brzuch dwu­pla­my - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ro­zdym­ko­wa­tych;
3. brzan­ka dwu­pla­ma - ga­tu­nek nie­du­żej słod­ko­wod­nej ryba ak­wa­rio­wej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;
4. prze­nie­la dwu­pla­ma - ga­tu­nek ważki


SJP.pl


dwuplanowość

→ dwu­pla­no­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuplanowy

dwuplanowy

opar­ty na dwóch ele­men­tach, skład­ni­kach, pła­szczyz­nach


SJP.pl


dwupodmiotowy

ma­ją­cy dwa pod­mio­ty


SJP.pl


dwupodział

po­dział na dwie czę­ści, np. dwu­po­dział wła­dzy


SJP.pl


dwupokojowy

zło­żo­ny z dwóch po­ko­jów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) z dwoma po­ko­ja­mi, ma­ją­cy dwa po­ko­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɔkɔˈjɔvɨ, AS: dvupokoi ̯ovy

Wiktionary


dwupokoleniowy

się­ga­ją­cy dwóch po­ko­leń, trwa­ją­cy dwa po­ko­le­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch po­ko­leń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to więc wy­sta­wa dwu­po­ko­le­nio­wa — ucz­niów An­to­nie­go Ke­na­ra i ucz­niów ucz­niów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: dvupokolẽńovy

Wiktionary


dwupokładowiec

sta­tek ma­ją­cy dwa po­kła­dy


SJP.pl


dwupokładowy

ma­ją­cy dwa po­kła­dy; dwu­po­zio­mo­wy


SJP.pl


dwupolówka

sy­stem upra­wia­nia pola w śred­nio­wie­czu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. spo­sób upra­wy roli w któ­rym grun­ty dzie­lo­ne są na dwie czę­ści ugo­ro­wa­ną i ob­sie­wa­ną, a spo­sób ich wy­ko­rzy­sta­nia zmie­nia się co roku;

Wiktionary

Dwu­po­lów­ka – prze­mien­na forma upra­wy dwóch pól. Jedno pole ob­sie­wa­no zbo­żem jarym lub ozi­mym, a dru­gie ugo­ro­wa­no, aby za­po­biec nad­mier­ne­mu wy­ja­ła­wia­niu gleby. W ko­lej­nym roku upra­wia­no pole po­przed­nio ugo­ro­wa­ne. Dwu­po­lów­ka roz­wi­nę­ła się w na­stęp­stwie sy­ste­mu ża­ro­we­go. W Pol­sce do­pie­ro w XIII wieku po­wo­li za­czę­ła ustę­po­wać miej­sca bar­dziej skom­pli­ko­wa­nej trój­po­lów­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dwupolówkowy

Wiktionary


dwupostaciowość

→ dwu­po­sta­cio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. zróż­ni­co­wa­nie w mor­fo­lo­gii sa­mi­cy i samca tego sa­me­go ga­tun­ku;

Wiktionary

Patrz:

dwupostaciowy

Przykłady

 (1.1) Dwu­po­sta­cio­wość u ro­ślin jest słabo wi­docz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postaciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dymorfizm płciowy

Wiktionary


dwupostaciowy

1. ma­ją­cy dwie po­sta­cie, wy­stę­pu­ją­cy w dwóch po­sta­ciach; dy­mor­ficz­ny;
2. przez­na­czo­ny dla dwóch osób, taki, w któ­rym biorą udział dwie po­sta­cie


SJP.pl


dwupowłokowy

ma­ją­cy dwie po­wło­ki


SJP.pl


dwupoziomowość

→ dwu­po­zio­mo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwupoziomowy

dwupoziomowy

ma­ją­cy dwa po­zio­my


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z dwóch po­zio­mów, ma­ją­cy dwa po­zio­my

 (1.2) o grze kom­pu­te­ro­wej: skła­da­ją­cy się z dwóch eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Lon­dy­nie „śmi­ga­ją” dwu­po­zio­mo­we au­to­bu­sy miej­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwupoziomowo

Wiktionary


dwupołożeniowy

w tech­ni­ce: zwią­za­ny z dwoma po­ło­że­nia­mi


SJP.pl


dwuprocentowy

sta­no­wią­cy dwa pro­cent cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­no­szą­cy dwa pro­cent, sta­no­wią­cy dwa pro­cent cze­goś

Wiktionary


dwuprocesorowy

skła­da­ją­cy się z dwóch pro­ce­so­rów


SJP.pl


dwuprofil

rzad­ko: przed­miot o dwóch pro­fi­lach; pod­wój­ny pro­fil


SJP.pl


dwupromilowy

ma­ją­cy dwa pro­mi­le


SJP.pl


dwuprzedsionkowe

rząd śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych; Dio­to­car­dia


SJP.pl


dwuprzedsionkowy

1. ma­ją­cy dwa przed­sion­ki;
2. o ce­chach dwu­przed­sion­ko­wych (rząd śli­ma­ków)


SJP.pl


dwuprzedziałowy

ma­ją­cy dwa prze­dzia­ły


SJP.pl


dwuprzegrodowy

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy dwie prze­gro­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prze­kro­ju po­przecz­nym są okrą­głe, mają chro­po­wa­tą po­wierzch­nię, rzad­ko gład­ką, są be­zbarw­ne lub słabo wy­bar­wio­ne, po­sia­da­ją zaz­wy­czaj 0–1 prze­gród, rzad­ko są dwu­prze­gro­do­we.

Wiktionary


dwuprzewodowy

ma­ją­cy dwa prze­wo­dy elek­trycz­ne


SJP.pl


dwuprzodozębowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Di­pro­to­don­tia|Owen|ref=tak., rząd ssa­ków z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych;

Wiktionary

Dwu­przo­do­zę­bow­ce (Di­pro­to­don­tia) – rząd ssa­ków z na­drzę­du au­stra­lo­tor­bo­wych (Au­stra­li­delp­hia) w obrę­bie in­fra­gro­ma­dy ssa­ków niż­szych (Me­tat­he­ria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwu­przo­do­zę­bow­ce wy­stę­pu­ją w kra­i­nie au­stra­lij­skiej.

Wiktionary


dwuprzymierze

przy­mie­rze dwóch państw, np. tajny so­jusz za­war­ty w 1879 przez Ce­sar­stwo Nie­miec­kie i Au­stro-Węgry


SJP.pl

Dwu­przy­mie­rze ( Zwe­i­bund) – tajny so­jusz za­war­ty 7 paź­dzier­ni­ka 1879 w Wied­niu, przez Ce­sar­stwo Nie­miec­kie i C.K. Au­stro-Węgry.

Wikipedia


dwupręcikowy

ma­ją­cy dwa prę­ci­ki


SJP.pl


dwupręgi

1. pyton dwu­prę­gi - ga­tu­nek węża;
2. drze­wiak dwu­prę­gi - ga­tu­nek kan­gu­ra;
3. kie­szen­nik dwu­prę­gi - ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny upio­rów


SJP.pl


dwupunktowy

1. skła­da­ją­cy się z dwóch punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar dwóch punk­tów (np. czcion­ka)


SJP.pl


dwupłaszczowy

w tech­ni­ce: ma­ją­cy dwa pła­szcze


SJP.pl


dwupłaszczyznowość

1. po­sia­da­nie dwóch pła­szczyzn, skła­da­nie się z dwóch pła­szczyzn;
2. ist­nie­nie na dwóch pła­szczyz­nach (dzie­dzi­nach, za­kre­sach) rów­no­cze­śnie; o dwóch zna­cze­niach


SJP.pl


dwupłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na dwóch pła­szczyz­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: dvupu̯aščyznovy

Wiktionary


dwupłat

sa­mo­lot po­sia­da­ją­cy dwa płaty nośne; dwu­pła­to­wiec, bi­plan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot o dwóch pła­tach no­śnych;

Wiktionary

Dwu­płat – układ kon­struk­cyj­ny pła­tow­ca, sa­mo­lo­tu o dwóch pła­tach no­śnych umie­szczo­nych jeden nad dru­gim. Naj­czę­ściej górny płat umie­szczo­ny jest nad ka­dłu­bem na wspor­ni­kach lub za­strza­łach i po­łą­czo­ny z dol­nym pła­tem za po­mo­cą roz­pó­rek oraz usz­tyw­nio­ny za po­mo­cą na­pię­tych sta­lo­wych cię­gien lub linek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbli­ża­ła się do nas eska­dra nie­miec­kich dwu­pła­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvupwat, AS: dvupu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupłatowiec m.

 przym. dwupłatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwupłatowiec

Wiktionary


dwupłatkowy

ma­ją­cy dwa płat­ki


SJP.pl


dwupłatowiec

sa­mo­lot po­sia­da­ją­cy dwa płaty nośne; dwu­płat, bi­plan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. zob. dwu­płat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy le­cia­łaś kie­dyś dwu­pła­tow­cem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: dvupu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupłat m.

 przym. dwupłatowy

Wiktionary


dwupłatowy

przy­miot­nik

 (1.1) lotn. ma­ją­cy dwa płaty, zło­żo­ny z dwóch pła­tów no­śnych, z dwóch skrzy­deł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupłat mrz., dwupłatowiec mrz.

Wiktionary


dwupłciowość

oboj­na­czość, obupł­cio­wość, oboj­nact­wo, her­ma­fro­dy­tyzm, di­sek­su­a­lizm;
1. u zwie­rząt: jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie gru­czo­łów roz­rod­czych mę­skich i żeń­skich w or­ga­niz­mie lub gru­czo­łu oboj­na­cze­go;
2. u czło­wie­ka: wro­dzo­na wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na ist­nie­niu u tej samej osoby gonad mę­skich i żeń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, który jest dwupł­cio­wy, który łączy w sobie cechy dwu płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­wio­dła ona, że oso­bo­wość o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych tylko dla jed­nej płci ogra­ni­cza po­ten­cjał danej osoby, an­dro­gi­nia na­to­miast, ina­czej dwupł­cio­wość, czyli po­sia­da­nie cech za­rów­no „mę­skich", jak i „ko­bie­cych", poz­wa­la re­a­li­zo­wać wiele roz­ma­i­tych zadań.

 (1.1) Na­le­ża­ło­by są­dzić, że nauka o walce złego z do­brym nie była roz­wi­nię­ta w nauce sła­wiań­skiej, a dwupł­cio­wość bóstw i pło­dzą­cej na­tu­ry wcale w re­li­gij­ną naukę nie wcho­dzi­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwupłciowy

Wiktionary


dwupłciowy

w bio­lo­gii: łą­czą­cy w sobie cechy dwóch płci


SJP.pl


dwupłetwiec

ryba z rzędu dwu­dysz­nych, o kształ­cie ciała wy­dłu­żo­nym, od­dy­cha­ją­ca za po­mo­cą skrze­li i płuc w po­sta­ci una­czy­nio­ne­go pę­che­rza po­łą­czo­ne­go z brzusz­ną stro­ną prze­ły­ku, ży­ją­ca w okre­sie de­wo­nu; dwu­płet­wo­wiec


SJP.pl


dwupłetwowiec

ryba z rzędu dwu­dysz­nych, o kształ­cie ciała wy­dłu­żo­nym, od­dy­cha­ją­ca za po­mo­cą skrze­li i płuc w po­sta­ci una­czy­nio­ne­go pę­che­rza po­łą­czo­ne­go z brzusz­ną stro­ną prze­ły­ku, ży­ją­ca w okre­sie de­wo­nu; dwu­płet­wiec


SJP.pl


dwupłomienicowy

ma­ją­cy dwie pło­mie­ni­ce (rury), np. ko­cioł dwu­pło­mie­ni­co­wy


SJP.pl


dwupłytkowy

skła­da­ją­cy się z dwóch pły­tek


SJP.pl


dwupłytowy

skła­da­ją­cy się z dwóch płyt


SJP.pl


dwuramienny

ma­ją­cy dwa ra­mio­na, od­no­gi itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy dwa ra­mio­na, dwa wy­gięt­ni­ki

 (1.2) fizj. po­sia­da­ją­cy dwa ra­mio­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvurãˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: dvurãmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary


dwurasowy

o zwie­rzę­ciu: bę­dą­cy skrzy­żo­wa­niem dwóch ras


SJP.pl


dwurazowy

1. za­cho­dzą­cy dwa razy;
2. mo­gą­cy być użyty dwa razy


SJP.pl


dwurdzeniowiec

po­tocz­nie: pro­ce­sor dwur­dze­nio­wy


SJP.pl


dwurdzeniowy

skła­da­ją­cy się z dwóch rdze­ni, np. pro­ce­sor dwur­dze­nio­wy


SJP.pl


dwurnik

naz­wi­sko, m.in. Ed­ward Dwur­nik, pol­ski ma­larz i gra­fik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwur­nik – pol­skie naz­wi­sko; na po­cząt­ku lat 90. XX wieku ogó­łem w Pol­sce miesz­ka­ło mniej niż 50 osób o tym naz­wi­sku.
  • Ed­ward Dwur­nik (1943–2018) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Pola Dwur­nik (ur. 1979) – pol­ska ma­lar­ka, ry­sow­nicz­ka, gra­ficz­ka, ku­ra­tor­ka, ilu­stra­tor­ka ksią­żek

Wikipedia


dwuroczniak

rzad­ko: zwie­rzę, ro­śli­na lub przed­miot ma­ją­ce dwa lata; dwu­la­tek


SJP.pl


dwuroczny

rzad­ko: dwu­let­ni (ma­ją­cy dwa lata, trwa­ją­cy dwa lata itp.)


SJP.pl


dwurodny

przy­wry dwu­rod­ne - pod­gro­ma­da pła­ziń­ców, obej­mu­ją­ca bez­wa­run­ko­we pa­so­ży­ty wew­nętrz­ne krę­gow­ców o ciele niecz­ło­no­wa­nym i list­ko­wa­nym; przy­wry di­ge­ne­tycz­ne, przy­wry di­ge­nicz­ne


SJP.pl


dwurodzajowość

→ dwu­ro­dza­jo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwurodzajowy

dwurodzinny

przez­na­czo­ny dla dwu ro­dzin, mie­szczą­cy dwie ro­dzi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwóch ro­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­kar­czo­wa­nym środ­ku lasu, osiem ki­lo­me­trów od Ka­to­wic, po­sta­wio­no par­te­ro­we dwu­ro­dzin­ne domki z cegły dla 600 gór­ni­czych ro­dzin.

 (1.1) Ostat­nio za­kład wy­koń­czył czte­ry dwu­ro­dzin­ne domki z ga­ra­ża­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvurɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuroʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwurogi

ma­ją­cy dwa rogi; dwu­roż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa rogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­żył swą dwu­ro­gą czap­kę i po­ma­sze­ro­wał dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwurożność ż., dwuróg mrz.

 przym. dwurożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwurożny

Wiktionary


dwurożne

1. ma­ją­cy dwa rogi; dwu­ro­gi;
2. o ce­chach dwu­roż­nych (rząd ro­ślin)


SJP.pl


dwurożność

→ dwu­roż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dwu­roż­ne; cecha tych, któ­rzy są dwu­roż­ni

Wiktionary

Patrz:

dwurożny

Powiązane:

 przym. dwurożny, dwurogi

 przysł. dwurożnie

Wiktionary


dwurożny

1. ma­ją­cy dwa rogi; dwu­ro­gi;
2. o ce­chach dwu­roż­nych (rząd ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa rogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojak wło­żył swą dwu­roż­ną czap­kę i po­ma­sze­ro­wał przed sie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwurożność ż., dwuróg mrz.

 przym. dwurogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwurogi

Wiktionary


dwurundowy

skła­da­ją­cy się z dwu rund, trwa­ją­cy dwie rundy


SJP.pl


dwururka

śru­to­wa broń my­śliw­ska o dwóch lu­fach gład­kich; du­bel­tów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. du­bel­tów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­szedł lud wi­dzieć zwło­ki ry­ce­rza, / Na pa­stu­szym tap­cza­nie on leży - / W ręku krzyż, w gło­wach sio­dło i burka, / A u boku kor­de­las, dwu­rur­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈrurka, AS: dvururka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwururnia ż.

 przym. dwururny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dubeltówka; daw. dwururnia

Wiktionary


dwurząd

Dwu­rząd ("Di­plo­ta­xis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych ("Bras­si­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 37 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go – w Afry­ce Pół­noc­nej, Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej i Azji Za­chod­niej – oraz w Azji Środ­ko­wej. W Pol­sce rosną dwa ga­tun­ki jako za­do­mo­wio­ne już an­tro­po­fi­ty – dwu­rząd mu­ro­wy "D. mu­ra­lis" i dwu­rząd wą­sko­list­ny "D. te­nu­i­fo­lia". Poza tym przej­ścio­wo dzi­cze­je dwu­rząd ro­kiet­to­wa­ty "D. eru­co­i­des".

Wikipedia


dwurzędny

prze­sta­rza­le: dwu­rzę­do­wy


SJP.pl


dwurzędowy

ma­ją­cy dwa rzędy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch rzę­dów lub ma­ją­cy dwa rzędy cze­goś

 (1.2) kraw. ma­ją­cy dwa rzędy gu­zi­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: dvužẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwurząd m., dwurzędówka ż., dwurzędowiec m.

Wiktionary


dwurzędówka

1. ma­ry­nar­ka ma­ją­ca dwa rzędy gu­zi­ków;
2. wieś o dwu­rzę­do­wym ukła­dzie za­bu­do­wy


SJP.pl


dwuróg

1. ro­dzaj ka­pe­lu­sza po­wszech­ne­go w XVIII i XIX wieku w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Pół­noc­nej w woj­sku i ma­ry­nar­ce, wy­wo­dzą­cy się z tri­kor­nu, ko­ja­rzo­ny z Na­po­le­o­nem Bo­na­par­te; bi­korn, bi­cor­ne;
2. ro­dzaj ko­wa­dła dwu­roż­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. dwu­roż­ny ka­pe­lusz

 (1.2) rzem. nie­wiel­kie dwu­roż­ne ko­wa­deł­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwu­róg – ro­dzaj na­kry­cia głowy z XVIII/XIX wieku
  • Dwu­róg – ro­dzaj ko­wa­dła, także tzw. dwu­róg bla­char­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­sko­wy zdjął dwu­róg i zam­knął za sobą drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwurogi, dwurożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bikorn, kapelusz stosowany

Wiktionary


dwuręczność

zdol­ność do spraw­ne­go po­słu­gi­wa­nia się obie­ma rę­ka­mi; obu­ręcz­ność


SJP.pl


dwuręczny

1. ma­ją­cy dwie ręce;
2. przy­sto­so­wa­ny do uży­wa­nia obu rę­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­sia­da­ją­cy dwie ręce

 (1.2) przy­sto­so­wa­ny do uży­wa­nia za po­mo­cą obyd­wu rąk, wy­ko­ny­wa­ny dwie­ma rę­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuręczność ż.

 przym. dwuręki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuręki

Wiktionary


dwuręki

ma­ją­cy dwie ręce; dwu­ręcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie ręce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuręczny

Wiktionary


dwusacharyd

wę­glo­wo­dan zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek cu­krów pro­stych po­łą­czo­nych wią­za­niem gli­ko­zy­do­wym; di­sa­cha­ryd, bi­sa­cha­ryd, dwu­cu­kier, bioza


SJP.pl


dwusalowy

ma­ją­cy dwie sale


SJP.pl


dwusekcyjny

ma­ją­cy dwie sek­cje


SJP.pl


dwusektorowy

zło­żo­ny z dwóch sek­to­rów


SJP.pl


dwusekundowy

trwa­ją­cy dwie se­kun­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dwie se­kun­dy

Wiktionary


dwusemestralny

ma­ją­cy dwa se­me­stry


SJP.pl


dwuseryjny

zło­żo­ny z dwóch serii, pow­sta­ły w dwóch czę­ściach, od­cin­kach


SJP.pl


dwusesyjny

skła­da­ją­cy się z dwóch sesji


SJP.pl


dwusetka

po­tocz­nie: ban­knot dwu­stu­zło­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 200

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈsɛtka, AS: dvusetka

Wiktionary

Powiązane:

 liczgł. dwieście

 przym. dwusetny

Wiktionary


dwusetlecie

dwu­sto­le­cie, dwóch­set­le­cie;
1. okres dwu­stu lat;
2. dwu­set­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres dwu­stu lat

 (1.2) dwu­set­na rocz­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvusɛˈtlɛt͡ɕɛ, AS: dvusetleće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustuletni

 rzecz. dwóchsetlecie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwóchsetlecie

Wiktionary


dwusetletni

ma­ją­cy dwie­ście lat, trwa­ją­cy dwie­ście lat itp.; dwóch­set­let­ni; dwu­stu­let­ni; dwu­sto­let­ni


SJP.pl


dwusetna

dwóch­set­ny;
1. bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru zło­żo­ne­go z dwu­stu jed­no­stek;
2. bę­dą­cy jedną z dwu­stu czę­ści


SJP.pl


dwusetny

dwóch­set­ny;
1. bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru zło­żo­ne­go z dwu­stu jed­no­stek;
2. bę­dą­cy jedną z dwu­stu czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od dwie­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cu­zi nie­daw­no ob­cho­dzi­li bar­dzo uro­czy­ście dwu­set­ną rocz­ni­cę wiel­kiej re­wo­lu­cji z 1789 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈsɛtnɨ, AS: dvusetny

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwieście

 przym. dwóchsetny

 rzecz. dwusetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwóchsetny

Wiktionary


dwusetowy

skła­da­ją­cy się z 2 setów


SJP.pl


dwusezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy dwa se­zo­ny


SJP.pl


dwusiarczek

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy zwią­za­ne z sobą dwa atomy siar­ki; di­siar­czek


SJP.pl


dwusiarczkowy

→ dwu­siar­czek; di­siarcz­ko­wy


SJP.pl


dwusieczna

pro­sta prze­cho­dzą­ca przez wierz­cho­łek kąta i dzie­lą­ca go na dwie równe czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. linia pro­sta dzie­lą­ca kąt na po­ło­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­siecz­ną kąta można wyz­na­czyć za po­mo­cą cyr­kla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɕɛt͡ʃna, AS: dvuśečna

Wiktionary


dwusieczny

ma­ją­cy ostrza z obu stron


SJP.pl


dwusiekaczowce

daw­niej: przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ma­ją­cych po jed­nej parze stale ros­ną­cych sie­ka­czy; gry­zoń


SJP.pl


dwusiekaczowiec

daw­niej: przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ma­ją­cych po jed­nej parze stale ros­ną­cych sie­ka­czy; gry­zoń


SJP.pl


dwusilnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. wy­po­sa­żo­ny w dwa sil­ni­ki, po­sia­da­ją­cy dwa sil­ni­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ, AS: dvuśilʹńikovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwumotorowy

Wiktionary


dwuskośny

na­chy­lo­ny pod dwoma róż­ny­mi ką­ta­mi do ja­kiejś osi


SJP.pl


dwuskrobiowy

za­wie­ra­ją­cy dwa łań­cu­chy skro­bi; di­skro­bio­wy


SJP.pl


dwuskrzelne

o ce­chach dwus­krzel­nych (pod­gro­ma­da gło­wo­no­gów)


SJP.pl


dwuskrzelny

o ce­chach dwus­krzel­nych (pod­gro­ma­da gło­wo­no­gów)


SJP.pl


dwuskrzydłe

rząd owa­dów (obej­mu­ją­cy około 100 000 ga­tun­ków), o dłu­go­ści od 1 mm do 5 cm, ma­ją­cych na­rzą­dy gę­bo­we kłu­ją­ce lub li­żą­ce, za­sied­la­ją­cych wszyst­kie stre­fy kli­ma­tycz­ne Ziemi; mu­chów­ki


SJP.pl


dwuskrzydłowate

ro­dzi­na drzew, w więk­szo­ści wiecz­nie zie­lo­nych, wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kal­nej Azji i Afry­ce


SJP.pl

Dwus­krzy­dło­wa­te, dwus­krzyd­lo­wa­te, dwus­krzydl­co­wa­te ("Dip­te­ro­car­pa­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu śla­zow­ców. Obej­mu­je trzy po­dro­dzi­ny: "Dip­te­ro­car­po­i­de­ae" z 13 ro­dza­ja­mi i 470 ga­tun­ka­mi, "Mo­no­to­i­de­ae" z 3 ro­dza­ja­mi i 30 ga­tun­ka­mi oraz mo­no­ty­po­wą "Pa­ka­ra­i­ma­e­o­i­de­ae" z jed­nym ga­tun­kiem.

Wikipedia


dwuskrzydłowaty

o ce­chach dwus­krzy­dło­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dwuskrzydły

1. ma­ją­cy dwa skrzy­dła - na­rzą­dy la­ta­nia (np. owady dwus­krzy­dłe);
2. o ce­chach dwus­krzy­dłych (mu­chó­wek; rząd owa­dów)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa skrzy­dła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuskrzydłowy, dwuskrzydlny

Wiktionary


dwuskrętka

skręt­ka żar­ni­ka ża­rów­ki zwi­nię­ta pow­tór­nie w kształ­cie linii śru­bo­wej o więk­szej śred­ni­cy


SJP.pl


dwuskładnikowy

zło­żo­ny z dwóch skład­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z dwóch skład­ni­ków

Wiktionary


dwusmakowy

ma­ją­cy dwa smaki


SJP.pl


dwuspadowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­sia­da dwie pła­szczyz­ny spad­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuspaˈdɔvɨ, AS: dvuspadovy

Wiktionary


dwusprzęgłowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy dwa sprzę­gła


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mech. po­sia­da­ją­cy dwa sprzę­gła

Wiktionary


dwuspójny

graf dwu­spój­ny - graf spój­ny bez wierz­choł­ków roz­dzie­la­ją­cych


SJP.pl


dwustawny

dwu­po­ło­że­nio­wy, ma­ją­cy dwa stany lub usta­wie­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. taki, który może pra­co­wać w dwóch usta­wie­niach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwustanowy, dwupołożeniowy

Wiktionary


dwuster

pod­wój­ny ze­spół urzą­dzeń ste­row­ni­czych sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca przez­na­czo­ny dla dwóch pi­lo­tów


SJP.pl

Dwu­ster – po­pu­lar­na nazwa sa­mo­lo­tów, szy­bow­ców lub śmi­głow­ców wy­po­sa­żo­nych w pod­wój­ny układ ste­ro­wa­nia. W sa­mo­lo­tach lub szy­bow­cach szkol­nych zdwo­jo­ny układ ste­ro­wa­nia przez­na­czo­ny jest dla ucz­nia i in­struk­to­ra, który dzię­ki niemu może ko­ry­go­wać po­ten­cjal­ne błędy ucz­nia.

Wikipedia


dwustolecie

dwu­stu­le­cie, dwóch­set­le­cie;
1. okres dwu­stu lat;
2. dwu­set­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dwustoletni

rzad­ko: ma­ją­cy dwie­ście lat, trwa­ją­cy dwie­ście lat itp.; dwóch­set­let­ni; dwu­set­let­ni; dwu­stu­let­ni


SJP.pl


dwustopniowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dwóch eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wiemy ze szko­ły pod­sta­wo­wej, kwas wę­glo­wy dy­so­cju­je dwu­stop­nio­wo i tym samym two­rzy dwa ro­dza­je soli - wo­do­ro­wę­gla­ny i wę­gla­ny […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustɔpʲˈɲɔvɔ, AS: dvustopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuetapowo, dwufazowo

Wiktionary


dwustopniowy

1. ma­ją­cy dwa stop­nie (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy dwa stop­nie, etapy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z dwóch stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustɔpʲˈɲɔvɨ, AS: dvustopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. dwustopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dwuetapowy, dwufazowy

Wiktionary


dwustopowiec

wiersz skła­da­ją­cy się z dwóch stóp


SJP.pl


dwustopowy

1. o wier­szu: skła­da­ją­cy się z dwóch stóp;
2. rzad­ko: ma­ją­cy dłu­gość dwóch stóp


SJP.pl


dwustosunek

ro­dzaj funk­cji w ge­o­me­trii rzu­to­wej


SJP.pl

Dwu­sto­su­nek (sto­su­nek an­har­mo­nicz­ny) czte­rech współ­li­nio­wych punk­tów – funk­cja po­sta­ci:

Wikipedia


dwustrefowy

ma­ją­cy dwie, obo­wią­zu­ją­cy w dwóch stre­fach (np. dzien­nej i noc­nej)


SJP.pl


dwustrofowy

skła­da­ją­cy się z dwóch strof; dwuz­wrot­ko­wy


SJP.pl


dwustroikowy

przy­miot­nik

 (1.1) muz. taki, który ma dwa stro­i­ki

Wiktionary


dwustronicowy

skła­da­ją­cy się z dwóch stro­nic


SJP.pl


dwustronność

→ dwu­stron­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dwu­stron­ne; cecha tych, któ­rzy są dwu­stron­ni

Wiktionary

Patrz:

dwustronny

Powiązane:

 przym. dwustronny

 przysł. dwustronnie

Wiktionary


dwustronny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go można uży­wać z dwóch stron tego cze­goś

 (1.2) taki, w który an­ga­żu­ją się dwie stro­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama zro­bi­ła mi na szy­deł­ku dwu­stron­ną czap­kę.

 (1.2) Roz­mów­cy omó­wi­li też stan sto­sun­ków dwu­stron­nych i ich per­spek­ty­wy w naj­bliż­szym cza­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈstrɔ̃nːɨ, AS: dvustrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustronicowy

 rzecz. dwustronność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bilateralny, obopólny, wzajemny

Wiktionary


dwustrunny

ma­ją­cy dwie stru­ny; dwu­stru­no­wy


SJP.pl


dwustrunowy

ma­ją­cy dwie stru­ny; dwu­strun­ny


SJP.pl


dwustrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie dwa na­bo­je


SJP.pl


dwustukilogramowy

1. wa­żą­cy 200 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 200 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


dwustukonny

ma­ją­cy dwie­ście koni, np. sil­nik dwu­stu­kon­ny


SJP.pl


dwustulecie

1. okres dwu­stu lat;
2. dwu­set­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dwustuletni

ma­ją­cy dwie­ście lat, trwa­ją­cy dwie­ście lat itp.; dwóch­set­let­ni; dwu­set­let­ni; dwu­sto­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dwie­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy dwie­ście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te dwu­stu­let­nie przed­mio­ty zo­sta­ły zna­le­zio­ne ostat­niej nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuˈlɛtʲɲi, AS: dvustuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusetlecie n.

 przym. dwóchsetletni, dwusetletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) dwóchsetletni, dwusetletni

Wiktionary


dwustumetrowiec

bie­gacz spe­cja­li­zu­ją­cy się w bie­gach na dy­stan­sie dwu­stu me­trów


SJP.pl


dwustumetrowy

ma­ją­cy dwie­ście me­trów dłu­go­ści, sze­ro­ko­ści, wy­so­ko­ści lub głę­bo­ko­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie­ście me­trów dłu­go­ści, sze­ro­ko­ści, wy­so­ko­ści albo dwie­ście me­trów kwa­dra­to­wych po­wierzch­ni

Wiktionary


dwustumetrówka

dy­stans o dłu­go­ści 200 me­trów


SJP.pl


dwustuosobowy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dwu­stu osób, ma­ją­cy dwie­ście miejsc

 (1.2) skła­da­ją­cy się z dwu­stu osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvustuu̯osobovy

Wiktionary


dwustupięćdziesięciotysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 250 000

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustupʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: dvustupʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćotyśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćmilionowy

Wiktionary


dwustuzłotowy

ma­ją­cy war­tość dwu­stu zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość dwu­stu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy dwie­ście zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­sjer, dając mi ban­knot dwu­stu­zło­to­wy, przez chwi­lę mu się przy­glą­dał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwustuzłotówka ż.

Wiktionary


dwustuzłotówka

ban­knot o no­mi­na­le dwu­stu zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta lub ban­knot któ­re­go war­tość wy­no­si dwie­ście zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuzwɔˈtufka, AS: dvustuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustuzłotowy

Wiktionary


dwusuw

dwu­takt;
1. sil­nik dwu­su­wo­wy;
2. po­jazd z sil­ni­kiem dwu­su­wo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mot. sil­nik dwu­su­wo­wy

 (1.2) po­jazd na­pę­dza­ny przez sil­nik dwu­su­wo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­o­re­tycz­nie dwu­suw jest wy­śmie­ni­tym sil­ni­kiem: ma mniej czę­ści od sil­ni­ka czte­ro­sucz­te­ro­su­wo­we­go, jest lżej­szy i mniej­szy, przy jed­na­ko­wej po­jem­no­ści po­wi­nien mieć więk­szą moc, a po­nad­to po­wi­nien pra­co­wać rów­no­mier­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwusuwowy

Wiktionary


dwusuwowy

przy­miot­nik

 (1.1) mot. techn. o sil­ni­ku: wy­ko­nu­ją­cy cały obieg pracy w ciągu dwóch ru­chów tłoka w cy­lin­drze;

 (1.2) taki, który na­pę­dza­ny jest sil­ni­kiem dwu­su­wo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re sil­ni­ki są skom­pli­ko­wa­ne, inne zaś prost­sze, ale w swej pro­sto­cie rów­nie ge­nial­ne. Przy­kła­dem może być sil­nik dwu­su­wo­wy, który dziś jest już nie­mal za­byt­kiem, ale w swych cza­sach na­pę­dzał wiele aut.

 (1.2) Kiedy za­le­ży nam na szyb­kim i spraw­nym uprząt­nię­ciu na­sze­go np. ogro­du, mo­że­my wy­ko­rzy­stać urzą­dze­nia me­cha­nicz­ne. Wy­star­czy tutaj od­śnie­żar­ka dwu­su­wo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusuw mrz., suw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwutaktowy

Wiktionary


dwusylabowość

→ dwu­sy­la­bo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwusylabowy

dwusylabowy

zło­żo­ny z dwóch sylab (zgło­sek); dwuz­gło­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. skła­da­ją­cy się z dwóch sylab

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W grec­kim mamy pięć przy­im­ków jed­no­sy­la­bo­wych, sie­dem dwu­sy­la­bo­wych i jeden trzy­sy­la­bo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvusɨlaˈbɔvɨ, AS: dvusylabovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusylabowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuzgłoskowy

Wiktionary


dwusystemowy

przy­sto­so­wa­ny do dzia­ła­nia w dwóch sy­ste­mach


SJP.pl


dwuszczytowy

ma­ją­cy dwa szczy­ty


SJP.pl


dwuszczękowy

ma­ją­cy dwie szczę­ki, np. chwy­tak dwu­szczę­ko­wy


SJP.pl


dwuszereg

pod­wój­ny sze­reg osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­wój­ny sze­reg; dwa sze­re­gi usta­wio­ne rów­no­le­gle do sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈʃɛrɛk, AS: dvušerek

Wiktionary


dwuszeregowy

ut­wo­rzo­ny z dwóch sze­re­gów rów­no­le­głych do sie­bie


SJP.pl


dwuszpaltowy

obej­mu­ją­cy dwie szpal­ty


SJP.pl


dwuszybowy

zło­żo­ny z dwóch pła­szczyzn szyby


SJP.pl


dwuszynowy

skła­da­ją­cy się z dwóch szyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy dwie szyny; wy­ko­rzy­stu­ją­cy dwie szyny

Wiktionary


dwutakt

1. w ko­szy­ków­ce: doz­wo­lo­na tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na zro­bie­niu dwóch kro­ków bez ko­zło­wa­nia przed od­da­niem rzutu czy prze­ka­za­niem piłki part­ne­ro­wi;
2. ro­dzaj sil­ni­ka wy­stę­pu­ją­ce­go np. w sy­ren­ce; sil­nik dwu­tak­to­wy, sil­nik dwu­su­wo­wy


SJP.pl

Rzut do kosza po dwu­tak­cie – spo­sób wy­koń­cze­nia akcji w ko­szy­ków­ce, któ­rej celem jest zdo­by­cie punk­tów. Po­le­ga na zro­bie­niu dwóch ostat­nich kro­ków przed od­da­niem rzutu w spe­cy­ficz­ny spo­sób - w trak­cie pier­wsze­go (dłu­gie­go) łapie się piłkę w ręce, a w trak­cie dru­gie­go (o po­ło­wę krót­sze­go) już się nie ko­złu­je.

Wikipedia


dwutaktowy

zło­żo­ny z dwóch tak­tów


SJP.pl


dwutaśmowy

ma­ją­cy dwie taśmy


SJP.pl


dwutematowy

skła­da­ją­cy się z dwóch te­ma­tów


SJP.pl


dwuteownik

kształ­tow­nik o prze­kro­ju po­przecz­nym w kształ­cie li­te­ry H; dwu­te­ów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kształ­tow­nik o kształ­cie dwóch liter T po­łą­czo­nych pod­sta­wa­mi,

Wiktionary

Dwu­te­ow­nik – kształ­tow­nik, któ­re­go prze­krój po­przecz­ny ma kształt dwóch zet­knię­tych pio­no­wy­mi kre­ska­mi liter „T” (stąd też jego nazwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pro­jek­to­wa­no strop ze­spo­lo­ny zło­żo­ny z płyty żel­be­to­wej o gru­bo­ści 250 mm i dwu­te­ow­ni­ków sta­lo­wych HEB 500 w roz­sta­wie 1 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɛˈɔvʲɲik, AS: dvuteovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuteowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dwuteówka

Wiktionary


dwuteowy

ma­ją­cy w po­przecz­nym prze­kro­ju pro­fil w kształ­cie li­te­ry H


SJP.pl


dwutercja

sto­pień czcion­ki dru­kar­skiej o wiel­ko­ści 32 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy szes­na­stu punk­tom (12,0288 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈtɛrt͡sʲja, AS: dvutercʹi ̯a

Wiktionary


dwuteówka

kształ­tow­nik o prze­kro­ju po­przecz­nym w kształ­cie li­te­ry H; dwu­te­ow­nik


SJP.pl


dwutlen

tlen w czą­stecz­kach dwu­a­to­mo­wych; dit­len


SJP.pl


dwutlenek

zwią­zek che­micz­ny, w któ­rym jeden atom pier­wiast­ka po­łą­czo­ny jest z dwoma nie­po­wią­za­ny­mi ato­ma­mi tlenu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny zło­żo­ny z jed­ne­go atomu da­ne­go pier­wiast­ka po­łą­czo­ne­go z dwoma ato­ma­mi tlenu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwutlenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ditlenek

Wiktionary


dwutomowy

skła­da­ją­cy się z dwóch tomów, za­war­ty w dwóch to­mach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch tomów, za­war­ty w dwóch to­mach, wy­da­ny w dwóch to­mach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­tam wie­czo­ra­mi dwu­to­mo­we opra­co­wa­nie o pow­sta­niach ślą­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvutõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwutomówka ż.

Wiktionary


dwuton

1. pod­wój­ny dźwięk;
2. har­mo­nia dwóch ko­lo­rów


SJP.pl


dwutonalny

skła­da­ją­cy się z dwóch tonów


SJP.pl


dwutonowy

1. zło­żo­ny z dwóch tonów mu­zycz­nych;
2. wa­żą­cy dwie tony;
3. mie­szczą­cy dwie tony cze­goś;
4. mo­gą­cy unieść dwie tony


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wa­żą­cy dwie tony

 (1.2) taki, któ­rym można prze­wo­zić ła­du­nek o wadze dwóch ton

 (1.3) muz. skła­da­ją­cy się z dwóch tonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjan­ci zdo­ła­li usko­czyć, ale przed drzwia­mi mi­ni­ster­stwa zo­sta­ła usy­pa­na ok. dwu­to­no­wa ster­ta węgla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvutõnovy

Wiktionary


dwutonówka

1. po­jazd o do­pu­szczal­nej ła­dow­no­ści dwie tony;
2. przed­miot wa­żą­cy dwie tony


SJP.pl


dwutorowość

→ dwu­to­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dwu­to­ro­we

Wiktionary

Patrz:

dwutorowy

Powiązane:

 przym. dwutorowy

Wiktionary


dwutorowy

ma­ją­cy dwa tory; od­by­wa­ją­cy się po dwóch to­rach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kolej. taki, który ma dwa tory

 (1.2) taki, który ma zdol­ność funk­cjo­no­wa­nia w dwóch nie­za­leż­nych pro­ce­sach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔˈrɔvɨ, AS: dvutorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwutorowość ż.

 przysł. dwutorowo

Wiktionary


dwutygodnik

cza­so­pis­mo wy­cho­dzą­ce co dwa ty­god­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­pis­mo wy­cho­dzą­ce re­gu­lar­nie co dwa ty­god­nie

Wiktionary

Dwu­ty­god­nik – cza­so­pis­mo, które uka­zu­je się re­gu­lar­nie w od­stę­pie dwóch ty­god­ni, zaz­wy­czaj dwa razy w mie­sią­cu.

W odróż­nie­niu od ty­god­ni­ków licz­ba wy­cho­dzą­cych dwu­ty­god­ni­ków jest ra­czej niska.

Prze­waż­nie dwu­ty­god­ni­ki poś­wię­co­ne są ja­kiejś kon­kret­nej pro­ble­ma­ty­ce, np. sztu­ce, nauce, tech­ni­ce, tu­ry­sty­ce, grom kom­pu­te­ro­wym, a także kon­kret­nym re­gio­nom ge­o­gra­ficz­nym oraz pro­ble­ma­ty­ce po­li­tycz­nej i spo­łecz­nej, co przy­bli­ża je do formy mie­sięcz­ni­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdvutɨˈɡɔdʲɲik, AS: dvutygodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwutygodniowy

Wiktionary


dwutygodniowy

ma­ją­cy dwa ty­god­nie (czter­na­ście dni), trwa­ją­cy dwa ty­god­nie (czter­na­ście dni) itp.; czter­na­stod­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dwa ty­god­nie

 (1.2) uka­zu­ją­cy się raz na dwa ty­god­nie

 (1.3) ma­ją­cy dwa ty­god­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka wzię­ła wy­jazd służ­bo­wy do Mosk­wy, a mnie Wi­no­gra­dow umie­ścił w szpi­ta­lu, na dwu­ty­god­nio­we ba­da­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvutygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwutygodnik mrz., dwutygodniówka ż.

 przysł. dwutygodniowo

Wiktionary


dwutygodniówka

po­tocz­nie: za­ro­bek za okres dwóch ty­god­ni pracy


SJP.pl


dwutysiąclecie

1. okres dwóch ty­się­cy lat;
2. dwu­ty­sięcz­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dwutysiącletni

ma­ją­cy dwa ty­sią­ce lat, trwa­ją­cy dwa ty­sią­ce lat itp.


SJP.pl


dwutysiączny

dwu­ty­sięcz­ny;
1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 2000;
2. li­czą­cy dwa ty­sią­ce cze­goś


SJP.pl


dwutysięcznik

1. sta­tek o no­śno­ści dwóch ty­się­cy ton;
2. gór­ski szczyt o wy­so­ko­ści ponad dwóch ty­się­cy me­trów nad po­zio­mem morza


SJP.pl


dwutysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) li­czą­cy dwa ty­sią­ce

 (1.2) bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru wiel­ko­ści dwóch ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bli­sko dwu­ty­sięcz­ny tłum szwa­czek wy­legł na plac przed za­kła­dem.

 (1.2) Firma za­fun­do­wa­ła dwu­ty­sięcz­ne­mu klien­to­wi małą nie­spo­dzian­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwa tysiące mrz.

Wiktionary


dwutłokowy

ma­ją­cy dwa tłoki


SJP.pl


dwuuchwytowy

ma­ją­cy dwa uchwy­ty


SJP.pl


dwuuchy

ma­ją­cy dwa ucha; dwu­usz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa ucha

Wiktionary


dwuuszny

1. do­ty­czą­cy dwoj­ga uszu;
2. ma­ją­cy dwa ucha; dwu­u­chy


SJP.pl


dwuwagonowy

ma­ją­cy dwa wa­go­ny


SJP.pl


dwuwalutowy

do­ty­czą­cy dwóch walut


SJP.pl


dwuwapniowy

za­wie­ra­ją­cy dwa atomy wap­nia w czą­stecz­ce; di­wap­nio­wy


SJP.pl


dwuwargowy

w ję­zy­koz­naw­stwie: spół­gło­ska dwu­war­go­wa - spół­gło­ska, przy któ­rej wy­ma­wia­niu pow­sta­je zwar­cie lub szcze­li­na mię­dzy war­ga­mi, np. pol­skie p, b, m; spół­gło­ska bi­la­bial­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. wy­ma­wia­ny z uży­ciem dwóch warg

 (1.2) bot. ma­ją­cy zro­śnię­te płat­ki w kształt dwóch warg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilabialny

Wiktionary


dwuwariantowy

wy­stę­pu­ją­cy w dwóch wa­rian­tach


SJP.pl


dwuwarstwa

dwu­war­stwa li­pi­do­wa - błona zbu­do­wa­na z dwóch warstw czą­ste­czek tych związ­ków che­micz­nych, spon­ta­nicz­nie pow­sta­ją­ca w rozt­wo­rach wod­nych niek­tó­rych li­pi­dów (głów­nie fos­fo­li­pi­dów)


SJP.pl


dwuwarstwowiec

zwie­rzę wie­lo­ko­mór­ko­we, u któ­re­go w roz­wo­ju za­rod­ko­wym pow­sta­ją tylko dwie war­stwy za­rod­ko­we: ek­to­der­ma i en­do­der­ma; zwie­rzę dwu­war­stwo­we


SJP.pl


dwuwarstwowość

→ dwu­war­stwo­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuwarstwowy

dwuwarstwowy

zło­żo­ny z dwóch warstw


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwie war­stwy, uło­żo­ny dwie­ma war­stwa­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuvarˈstfɔvɨ, AS: dvuvarstfovy

Wiktionary


dwuwartościowość

→ dwu­war­to­ścio­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuwartościowy

dwuwartościowy

o pier­wiast­ku: two­rzą­cy związ­ki przez łą­cze­nie każ­de­go swo­je­go atomu z dwoma ato­ma­mi pier­wiast­ka jed­no­war­to­ścio­we­go


SJP.pl


dwuwatowy

ma­ją­cy moc dwóch watów


SJP.pl


dwuwałowy

o dwóch wa­łach


SJP.pl


dwuwejściowy

ma­ją­cy dwa wej­ścia


SJP.pl


dwuwers

krót­ki wiersz skła­da­ją­cy się z dwóch wer­sów; dwu­wiersz, dy­stych


SJP.pl


dwuwiekowy

ma­ją­cy dwa wieki, trwa­ją­cy dwa wieki


SJP.pl


dwuwiersz

utwór lub stro­fa zło­żo­ne z dwu wer­sów; dy­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. utwór lub jego frag­ment zło­żo­ny z dwóch wer­sów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuwierszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystych

Wiktionary


dwuwierszowy

skła­da­ją­cy się z dwóch wier­szy


SJP.pl


dwuwierzchowy

ma­ją­cy dwa wierz­chy


SJP.pl


dwuwierzchołkowy

ma­ją­cy dwa wierz­choł­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dwa wierz­choł­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­trzań­ski Grześ jest szczy­tem dwu­wierz­choł­ko­wym.

Wiktionary


dwuwieżowy

ma­ją­cy dwie wieże


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dwie wieże

Wiktionary


dwuwijkowate

o ce­chach dwu­wij­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dwuwijkowaty

o ce­chach dwu­wij­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dwuwinian

ester kwasu wi­no­we­go, np. dwu­wi­nian cho­li­ny; di­wi­nian


SJP.pl


dwuwiniany

ester kwasu wi­no­we­go, np. dwu­wi­nian cho­li­ny; di­wi­nian


SJP.pl


dwuwiosłowy

po­ru­sza­ny za po­mo­cą dwóch wio­seł


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ny za po­mo­cą dwóch wio­seł

Wiktionary


dwuwiosłówka

łódź z dwoma wio­sła­mi; łódź dwu­wio­sło­wa


SJP.pl


dwuwirnikowy

ma­ją­cy dwa wir­ni­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dwa wir­ni­ki

Wiktionary


dwuwiązkowy

skła­da­ją­cy się z dwóch wią­zek; ma­ją­cy dwie wiąz­ki


SJP.pl


dwuwodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy dwie czą­stecz­ki wody


SJP.pl


dwuwstęgowy

ma­ją­cy dwie wstę­gi, np. mo­du­la­cja dwuw­stę­go­wa


SJP.pl


dwuwymiarowość

cecha obiek­tu lub zja­wi­ska, po­le­ga­ją­ca na tym, że jego wła­ści­wo­ści można opi­sać w dwóch wy­mia­rach prze­strze­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dwu­wy­mia­ro­we; cecha tych, któ­rzy są dwu­wy­mia­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuwymiarowy

 przysł. dwuwymiarowo

Wiktionary


dwuwymiarowy

ma­ją­cy dwa wy­mia­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ist­nie­je w dwóch wy­mia­rach (naj­czę­ściej: dłu­gość i sze­ro­kość)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­prost­szym przy­kła­dem ta­bli­cy wie­lo­wy­mia­ro­wej jest ta­bli­ca dwu­wy­mia­ro­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ, AS: dvuvỹmʹi ̯arovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuwymiarowość ż.

Wiktionary


dwuwypukły

przy­miot­nik

 (1.1) wy­pu­kły z dwóch stron

Wiktionary


dwuwyrazowy

za­wie­ra­ją­cy dwa wy­ra­zy


SJP.pl


dwuwyznaniowy

zwią­za­ny z dwoma wyz­na­nia­mi, np. cmen­tarz dwu­wyz­na­nio­wy


SJP.pl


dwuwątkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dwu­wąt­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuwątkowy

Wiktionary


dwuwątkowy

ma­ją­cy dwa wątki


SJP.pl


dwuwęglan

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy w czą­stecz­ce dwa anio­ny wę­gla­no­we; di­wę­glan


SJP.pl


dwuwęglowy

ma­ją­cy dwa atomy węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


dwuwładza

wspó­łist­nie­nie dwóch oś­rod­ków wła­dzy na ja­kimś te­ry­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. jed­no­czes­ne ist­nie­nie dwóch oś­rod­ków wła­dzy w jed­nej jed­nost­ce, naj­czę­ściej pań­stwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okres dwu­wła­dzy trwał do lipca 1945 roku, kiedy to mo­car­stwa za­chod­nie – Stany Zjed­no­czo­ne Ame­ry­ki, Wiel­ka Bry­ta­nia i Fran­cja – uz­na­ły ut­wo­rzo­ny w War­sza­wie Tym­cza­so­wy Rząd Jed­no­ści Na­ro­do­wej z udzia­łem przed­sta­wi­cie­li obozu lon­dyń­skie­go, re­zy­gnu­jąc jed­no­cze­śnie z uz­na­wa­nia władz pol­skich na uchodź­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuwładztwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuwładztwo

Wiktionary


dwuwładztwo

wspó­łist­nie­nie dwóch władz o po­kry­wa­ją­cych się kom­pe­ten­cjach na jed­nym te­ry­to­rium, w jed­nym pań­stwie


SJP.pl


dwuwłókowy

ma­ją­cy dwie włóki


SJP.pl


dwuzadaniowy

ma­ją­cy dwa za­da­nia


SJP.pl


dwuzakresowy

obej­mu­ją­cy dwa za­kre­sy, dzia­ła­ją­cy w dwóch za­kre­sach


SJP.pl


dwuzarodnikowy

pie­czar­ka dwu­za­rod­ni­ko­wa - ga­tu­nek pie­czar­ki (nazwa hand­lo­wo-ga­stro­no­micz­na); por­to­bel­lo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. po­sia­da­ją­cy dwa za­rod­ni­ki

Wiktionary


dwuzasadowy

za­wie­ra­ją­cy dwa czyn­ne atomy wo­do­ru


SJP.pl


dwuzawodowość

→ dwu­za­wo­do­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuzawodowy

dwuzaworowy

ma­ją­cy dwa za­wo­ry, np. sil­nik dwu­za­wo­ro­wy


SJP.pl


dwuzdaniowy

skła­da­ją­cy się z dwóch zdań


SJP.pl


dwuzgłoskowiec

wyraz ma­ją­cy dwie sy­la­by; dwu­sy­la­bo­wiec


SJP.pl

Dwuz­gło­sko­wiec – wzo­rzec me­trycz­ny, w któ­rym wers skła­da się tylko z dwóch sylab.

Sta­no­wi on na ogół sztucz­kę po­e­tyc­ką. Przy­kła­dem wier­sza na­pi­sa­ne­go dwuz­gło­skow­cem jest "Sonet za­wi­chost­ski" Mi­ro­na Bia­ło­szew­skie­go. Ro­bert Her­rick dwuz­gło­skow­cem (jed­no­sto­pow­cem jam­bicz­nym) na­pi­sał wiersz "Upon His De­par­tu­re Hence":

Wikipedia


dwuzgłoskowy

zło­żo­ny z dwóch zgło­sek (sylab); dwu­sy­la­bo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. skła­da­ją­cy się z dwóch zgło­sek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzɡwɔˈskɔvɨ, AS: dvuzgu̯oskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuzgłoskowiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwusylabowy

Wiktionary


dwuziarnowy

psze­ni­ca dwu­ziar­no­wa - pod­ga­tu­nek psze­ni­cy; pła­skur­ka


SJP.pl


dwuzmianowość

→ dwuz­mia­no­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuzmianowy

dwuzmianowy

prze­bie­ga­ją­cy na dwie zmia­ny, wy­ko­ny­wa­ny na dwie zmia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny w trak­cie dwóch zmian; od­by­wa­ją­cy się na dwie zmia­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­lic­ka Straż Miej­ska pra­cu­je w sy­ste­mie dwuz­mia­no­wym.

 (1.1) Trud­ne wa­run­ki lo­ka­lo­we (7 sal lek­cyj­nych, nauka dwuz­mia­no­wa, w tym rów­nież so­bo­ty, brak sali gim­na­stycz­nej) skło­ni­ły dy­rek­to­ra szko­ły w  roku do pod­ję­cia dzia­łań zwią­za­nych z ro­zbu­do­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzmʲjãˈnɔvɨ, AS: dvuzmʹi ̯ãnovy

Wiktionary


dwuznaczeniowość

→ dwuz­na­cze­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

dwuznaczeniowy

dwuznaczeniowy

taki, który po­sia­da dwa zna­cze­nia


SJP.pl


dwuznacznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dwuz­nacz­ny

Wiktionary

Dwuz­nacz­nie – pier­wszy album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Te-Trisa. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 9 wrze­śnia 2009 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Re­for­mat Re­cords w dy­stry­bu­cji Fo­no­gra­fi­ki. Pro­duk­cji na­grań pod­ję­li się, sam Te-Tris, a także Qciek, Stona, O.S.T.R., DJ Creon, DJ Tort oraz Urb. Z kolei wśród gości na pły­cie zna­leź­li się m.in. Pogz, Łona i W.E.N.A.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dwuznak mrz., dwuznaczność ż.

 przym. dwuznaczny

Wiktionary


dwuznaczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dwuz­nacz­nie


SJP.pl


dwuznacznik

dwuz­nacz­ny zwrot lub wyraz


SJP.pl


dwuznaczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dwuz­nacz­ne; cecha tych, któ­rzy są dwuz­nacz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuznak mrz.

 przym. dwuznaczny

 przysł. dwuznacznie

Wiktionary


dwuznaczny

ma­ją­cy dwa zna­cze­nia, niez­ro­zu­mia­ły, za­wie­ra­ją­cy ukry­tą aluz­ję


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy dwa zna­cze­nia, moż­li­wy do in­ter­pre­to­wa­nia na dwa różne spo­so­by

 (1.2) wy­ra­ża­ją­cy ukry­tą aluz­ję, pod­tekst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈznat͡ʃnɨ, AS: dvuznačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuznaczność m., dwuznak m.

 przysł. dwuznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednoznaczny, niejasny, nieokreślony, niewyraźny, niezrozumiały, wątpliwy, delficki, pytyjski

 (1.2) pytyjski

Wiktionary


dwuznak

znak skła­da­ją­cy się z dwóch ele­men­tów, w szcze­gól­no­ści po­łą­cze­nie dwóch liter oz­na­cza­ją­ce jedną gło­skę, np. cz, dz, sz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. znak skła­da­ją­cy się z dwóch skład­ni­ków, naj­czę­ściej dwóch liter; jedna gło­ska oz­na­czo­na za po­mo­cą dwóch liter

Wiktionary

Dwuz­nak, di­graf – dwie li­te­ry oz­na­cza­ją­ce jedną gło­skę.

Zja­wi­sko spo­ty­ka­ne w wielu sy­ste­mach or­to­gra­ficz­nych. Naj­czę­ściej do­ty­czy po­łą­cze­nia liter spół­gło­sko­wych (czyli słu­żą­cych do za­pi­sy­wa­nia spół­gło­sek). W al­fa­be­tach opar­tych na pi­śmie ła­ciń­skim naj­po­pu­lar­niej­szym dwuz­na­kiem jest po­łą­cze­nie „ch”, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w ję­zy­ku nie­miec­kim, fran­cu­skim, an­giel­skim, hisz­pań­skim, cze­skim, sło­wac­kim, pol­skim, por­tu­gal­skim i wło­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku pol­skim dwuz­na­ka­mi są „rz”, „sz”, „cz”, „ch”, „dz”, „dż”, „dź”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvuznak, AS: dvuznak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuznaczność ż.

 przym. dwuznaczny

 przysł. dwuznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) digraf

Wiktionary


dwuznakowy

skła­da­ją­cy się z dwóch zna­ków


SJP.pl


dwuzwity

1. dwu­krot­nie zwi­nię­ty;
2. lina dwuz­wi­ta - lina zbu­do­wa­na ze sple­cio­nych linek na­wi­nię­tych wokół rdze­nia


SJP.pl


dwuzwojowy

ma­ją­cy dwa zwoje


SJP.pl


dwuzwrotkowy

ma­ją­cy dwie zwrot­ki; dwu­stro­fo­wy


SJP.pl


dwuzwężkowy

ma­ją­cy dwie zwęż­ki


SJP.pl


dwuzębny

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o oso­bach ma­ją­cy dwa zęby

 (1.2) książk. o przed­mio­tach ma­ją­cy dwa zęby (ostrza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈzɛ̃mbnɨ, AS: dvuzẽmbny

Wiktionary


dwuzębowy

ma­ją­cy dwa zęby; dwu­zęb­ny


SJP.pl


dwuzłotowy

ma­ją­cy war­tość dwóch zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość dwóch zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy dwa złote

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor Le­szek Bal­ce­ro­wicz, pre­zes Na­ro­do­we­go Banku Pol­skie­go oso­bi­ście w San­do­mie­rzu pre­zen­tu­je dwu­zło­to­wą mo­ne­tę z wi­ze­run­kiem ra­tu­sza na re­wer­sie.

 (1.2) Od no­we­go roku PKO BP wpro­wa­dzi­ło mie­sięcz­ną dwu­zło­to­wą opła­tę za pro­wa­dze­nie ra­chun­ku (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzwɔˈtɔvɨ, AS: dvuzu̯otovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuzłotówka ż.

Wiktionary


dwuzłotówka

mo­ne­ta lub ban­knot o no­mi­na­le dwóch zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si dwa złote

Wiktionary

Dwu­zło­tów­ka – mo­ne­ta pol­ska bita w XVIII i XIX w. W cza­sach sa­skich i w Księ­stwie War­szaw­skim rów­na­ła się ⅓ ta­la­ra (1 talar = 6 zło­tych), za Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go 8 gro­szom srebr­nym (1 złoty = 4 gro­sze srebr­ne), a pod za­bo­rem au­striac­kim 30 kraj­ca­rom (1 złoty = 15 kraj­ca­rów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwu­zło­tów­ka wpa­dła do szcze­li­ny mię­dzy kost­ka­mi bru­ko­wy­mi i ku iry­ta­cji chłop­czy­ka nie dała się wy­dłu­bać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzwɔˈtufka, AS: dvuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuzłotowy

Wiktionary


dwuzłączka

łącz­nik ru­ro­wy do łą­cze­nia dwóch od­cin­ków prze­wo­du


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nypel – ro­dzaj złącz­ki hy­dra­u­licz­nej w kształ­cie rurki, ma­ją­cej na obu koń­cach gwin­ty zew­nętrz­ne
  • śru­bu­nek – ro­dzaj kształt­ki ru­ro­wej gwin­to­wa­nej, którą wy­ko­rzy­stu­je się do in­sta­lo­wa­nia łat­wo­ro­złącz­nych po­łą­czeń rur w in­sta­la­cjach hy­dra­u­licz­nych łą­czo­nych na gwin­ty

Wikipedia


dwułamowy

ma­ją­cy dwa łamy


SJP.pl


dwułożyskowy

ma­ją­cy dwa ło­ży­ska


SJP.pl


dwułucze

ar­chi­tek­to­nicz­na forma kon­struk­cji skle­pie­nia, dwa wza­jem­nie pro­sto­pa­dłe łuki lub ostro­łu­ki


SJP.pl


dwułuczny

przy­miot­nik od: dwu­łuk


SJP.pl


dwułuk

ro­dzaj skle­pie­nia go­tyc­kie­go


SJP.pl


dwułukowy

ma­ją­cy dwa łuki, np. sko­lio­za dwu­łu­ko­wa


SJP.pl


dwułóżkowy

ma­ją­cy dwa łóżka


SJP.pl


dwuścian

po­wierzch­nia skła­da­ją­ca się z dwóch pół­pła­szczyzn, dzie­lą­ca prze­strzeń na dwa kąty dwu­ścien­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. po­wierzch­nia pow­sta­ła z dwóch pół­pła­szczyzn o wspól­nej kra­wę­dzi;

 (1.2) miner. forma krysz­ta­łów, w któ­rych dwie ścia­ny są do sie­bie rów­no­le­głe

Wiktionary

Dwu­ścian – ro­dzaj wie­lo­ścia­nu zło­żo­ne­go z dwóch ścian wie­lo­kąt­nych dzie­lą­cych ten sam zbiór kra­wę­dzi; w trój­wy­mia­ro­wej prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej jest to fi­gu­ra zde­ge­ne­ro­wa­na, o ile przyj­mu­je się, że jej ścia­ny są pła­skie. W trój­wy­mia­ro­wej prze­strze­ni sfe­rycz­nej o ścia­nach dwu­ścia­nu można my­śleć jak o so­czew­kach (zob. prze­strzeń so­czew­ko­wa). Zwy­kle przyj­mu­je się (o ile nie zaz­na­czo­no ina­czej), że dwu­ścian jest fo­rem­ny, tzn. zło­żo­ny z dwóch wie­lo­ką­tów fo­rem­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvuɕt͡ɕãn, AS: dvuśćãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuścienny

Wiktionary


dwuścienny

1. ma­ją­cy dwie ścia­ny;
2. kąt dwu­ścien­ny - każda z dwóch czę­ści prze­strze­ni wyz­na­cza­nych przez dwu­ścian


SJP.pl


dwuślad

po­tocz­nie: po­jazd dwu­śla­do­wy; dwu­śla­do­wiec


SJP.pl


dwuśladowiec

po­tocz­nie: po­jazd dwu­śla­do­wy; dwu­ślad


SJP.pl


dwuśladowy

po­jazd dwu­śla­do­wy - po­jazd ko­ło­wy po­zo­sta­wia­ją­cy dwa ślady, np. sa­mo­chód, motor z ko­szem


SJP.pl


dwuśrednian

wiel­kość pisma (czcion­ki) równa 28 punk­tom ty­po­gra­ficz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy dwu­dzie­stu ośmiu punk­tom (10,5252 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɕrɛdʲɲãn, AS: dvuśredʹńãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dubelmytel

Wiktionary


dwuśrubowiec

sta­tek na­pę­dza­ny mo­to­rem o dwóch śru­bach


SJP.pl


dwuświecowy

ma­ją­cy dwie świe­ce


SJP.pl


dwuźródłowy

ma­ją­cy dwa źró­dła


SJP.pl


dwużaglowy

ma­ją­cy dwa żagle


SJP.pl


dwużeństwo

po­sia­da­nie dwóch współ­mał­żon­ków, forma po­li­ga­mii; bi­ga­mia


SJP.pl


dwużyłowy

skła­da­ją­cy się z dwóch żył, prze­wo­dów


SJP.pl


dwóchsetlecie

dwu­set­le­cie, dwu­sto­le­cie;
1. okres dwu­stu lat;
2. dwu­set­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres dwu­stu lat

 (1.2) dwu­set­na rocz­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusetlecie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. dwusetlecie

Wiktionary


dwóchsetletni

ma­ją­cy dwie­ście lat, trwa­ją­cy dwie­ście lat itp.; dwu­set­let­ni; dwu­stu­let­ni; dwu­sto­let­ni


SJP.pl


dwóchsetny

dwu­set­ny;
1. bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru zło­żo­ne­go z dwu­stu jed­no­stek;
2. bę­dą­cy jedną z dwu­stu czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) zob. dwu­set­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuxˈsɛtnɨ, AS: dvuχsetny

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwieście

 przym. dwusetny

Wiktionary


dwója

po­tocz­nie o oce­nie nie­do­sta­tecz­nej lub do­pu­szcza­ją­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. od dwój­ka (ocena)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile masz dwój na se­mestr?

 (1.1) Dziś można mieć same dwóje i prze­cho­dzi się do na­stęp­nej klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvuja, AS: dvui ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójka ż., dwójarz mos., dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dwójka.

Wiktionary


dwójara

po­tocz­nie: uczen­ni­ca o mier­nych oce­nach; dwój­ko­wicz­ka


SJP.pl


dwójarz

po­tocz­nie: uczeń o mier­nych oce­nach; dwój­ko­wicz, dwój­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pot. uczeń, który zwy­kle otrzy­mu­je dwóje, daw­niej naj­niż­sze oceny w szko­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam, że w pod­sta­wów­ce mie­li­śmy trzech dwó­ja­rzy, wszy­scy skoń­czy­li pod budką z piwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvujaʃ, AS: dvui ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójkowicz m., dwója ż., dwójczyna ż., dwójka ż., podwajanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójkowicz

Wiktionary


dwójca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. podn. lub iron. dwój­ka osób

 (1.2) pot. uczn. dwój­ka (ocena)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójka

 (1.2) dwa, dwója

Wiktionary


dwójchwyt

chwyt przy­rzą­du obu­rącz; dwu­chwyt


SJP.pl


dwójczyna

po­tocz­nie: dwój­ka (ocena w szko­le); dwója


SJP.pl


dwójeczka

zdrob­nie­nie od: dwój­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: dwój­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈjɛt͡ʃka, AS: dvui ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., zdwajanie n., dwójka ż.

Wiktionary


dwójka

1. cyfra oz­na­cza­ją­ca licz­bę dwa;
2. to, co zo­sta­ło oz­na­czo­ne cyfrą dwa, np. au­to­bus, karta, szko­ła, miesz­ka­nie;
3. dwie osoby;
4. pokój przez­na­czo­ny dla dwóch osób;
5. jeden z roz­mia­rów dam­skiej bie­liz­ny;
6. ocena szkol­na; dwója, cwaja;
7. drugi pro­gram Te­le­wiz­ji Pol­skiej;
8. drugi pro­gram Pol­skie­go Radia;
9. żar­to­bli­wie: wy­próż­nie­nie, de­fe­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa cyfry 2

 (1.2) eduk. ocena do­pu­szcza­ją­ca w pol­skich szko­łach, prze­do­stat­nia naj­gor­sza (w skali 1-6)

 (1.3) eduk. naj­niż­sza (nie­za­li­cza­ją­ca) ocena w pol­skich szko­łach (daw­niej, przy skali 2-5) i na pol­skich uczel­niach (obec­nie, przy skali 2-5 lub 2-6)

 (1.4) dwoje, dwie, dwaj (osoby, zwie­rzę­ta, przed­mio­ty)

 (1.5) hotel. pot. pokój przez­na­czo­ny dla dwóch osób, z jed­nym łóż­kiem lub z dwoma łóż­ka­mi

 (1.6) slang. harc. eufem. kupa, kał

 (1.7) środ. kolej. druga klasa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 2 – licz­ba na­tu­ral­na
  • Dwój­ka – sta­cja ra­dio­wa Pol­skie Radio Pro­gram II
  • Dwój­ka – sta­cja te­le­wi­zyj­na TVP2
  • Dwój­ka – po­tocz­nie Od­dział II Szta­bu Ge­ne­ral­ne­go WP
  • Dwój­ka – karta do gry

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pani od pol­skie­go chcia­ła mi wsta­wić plus dwój­kę, ale wy­pro­si­łem u niej w końcu minus trzy.

 (1.6) Druhu, muszę iść do lasu zro­bić dwój­kę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvujka, AS: dvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwa, dwoje

 rzecz. dwa n., zdwajanie n., podwajanie n., dwójkowicz mos., dwójarz mos.

:: zdrobn. dwójeczka ż.

:: zgrub. dwója ż.

 przym. dwójkowy

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dopuszczający, daw. mierny

 (1.3) niedostateczny, pała; gw. Górny Śląsk cwaja, cwajka, cwajer

 (1.4) rzad. dwójca

Wiktionary


dwójkarz

po­tocz­nie: uczeń ma­ją­cy dwój­ki; dwój­ko­wicz


SJP.pl


dwójkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dwój­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dwójkować ndk.

 rzecz. podwajanie n.

Wiktionary


dwójkowicz

po­tocz­nie: uczeń o mier­nych oce­nach; dwój­karz, dwó­jarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. uczeń, który zwy­kle otrzy­mu­je dwój­ki (daw­niej naj­niż­sze oceny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam, że He­niek w pod­sta­wów­ce był dwój­ko­wi­czem, a potem skoń­czył stu­dia i zro­bił dok­to­rat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvujˈkɔvʲit͡ʃ, AS: dvui ̯kovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójarz m., dwójka ż., podwajanie n.

 przym. dwójkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójarz

Wiktionary


dwójkowiczka

po­tocz­nie: uczen­ni­ca o mier­nych oce­nach; dwó­ja­ra


SJP.pl


dwójkowy

przy­miot­nik od: dwój­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dwa, do­ty­czą­cy licz­by dwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nie­ży­ją­cym już mu­ra­rzem Sko­wron­kiem sta­wia­li mury piw­nicz­ne sy­ste­mem dwój­ko­wym, jeden kładł za­pra­wę, drugi cegły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójka ż., dwójkowicz mos., podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) binarny

Wiktionary


dwójmyślenie

stan psy­chicz­ny ludzi pod­da­nych in­dok­try­na­cji to­ta­li­tar­ne­go pań­stwa, li­te­rac­ki ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Ge­or­ge'a Or­wel­la w po­wie­ści "Rok 1984", oz­na­cza­ją­cy ak­cep­to­wa­nie dwóch sprzecz­nych lo­gicz­nie po­glą­dów, twier­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) neol. liter. wyz­na­wa­nie dwóch po­glą­dów, które lo­gicz­nie są ze sobą sprzecz­ne;

Wiktionary

Dwój­my­śle­nie ( do­u­blet­hink) – ter­min po­cho­dzą­cy z po­wie­ści Ge­or­ge'a Or­wel­la pt. "Rok 1984", w no­wo­mo­wie oz­na­cza­ją­cy de­mon­stro­wa­nie rów­no­czes­nej wiary w wiele po­glą­dów sprzecz­nych pod wzglę­dem lo­gicz­nym. Sta­no­wi­ła ści­sły ele­ment ang­so­cu i wią­za­ła się ści­śle z po­ję­cia­mi ta­ki­mi jak "zmien­ność przesz­ło­ści", "re­gu­la­cja fak­tów", "czar­no­biał" oraz "ne­ga­cja obiek­tyw­nej rze­czy­wi­sto­ści".

Wikipedia


dwójnasób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tylko jako część zło­że­nia w wy­ra­że­niach: w dwój­na­sób, daw. dziś reg. we dwój­na­sób

Wiktionary


dwójnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz, byt o dwo­i­stej na­tu­rze

Wiktionary

Dwój­nia – sin­gel ze­spo­łu Voo Voo pro­mu­ją­cy album "Płyta z mu­zy­ką".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary


dwójniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dwój­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójniak m.

Wiktionary


dwójniak

miód pitny fer­men­to­wa­ny z brzecz­ki skła­da­ją­cej się z jed­nej czę­ści miodu i jed­nej czę­ści wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miód pitny pow­sta­ły z fer­men­ta­cji brzecz­ki, w któ­rej sto­su­nek ob­ję­to­ści miodu do wody wy­no­si 1:1

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvujɲak, AS: dvui ̯ńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., zdwajanie n.

:: zdrobn. dwójniaczek m.

Wiktionary


dwójnik

układ elek­trycz­ny, który może być po­łą­czo­ny z innym ukła­dem za poś­red­nict­wem pary za­ci­sków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. ele­ment elek­trycz­ny po­sia­da­ją­cy jedną parę za­ci­sków, za po­mo­cą któ­rych może być łą­czo­ny z ukła­dem;

 (1.2) hist. cien­ki ar­kusz me­ta­lu wyt­wa­rza­ny przez skle­py­wa­nie razem pła­tów złota i sre­bra

 (1.3) daw. mi­kro­biol. zob. dwo­in­ka.

Wiktionary

Dwój­nik czyli jed­no­wrot­nik – ele­ment (układ) elek­tro­nicz­ny, który po­sia­da dwa za­ci­ski (koń­ców­ki), które przy peł­nym włą­cze­niu ele­men­tu do ob­wo­du staną się dwoma wę­zła­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­zy­stor […] jest dwój­ni­kiem pa­syw­nym, któ­re­mu przy­pi­su­je­my jedną tylko wła­ści­wość, a zatem trak­tu­je­my go jako ele­ment ide­al­ny.

 (1.2) Dwój­nik ma za­wsze nieco bled­szy i chłod­niej­szy od­cień w po­rów­na­niu z płat­ka­mi czy­ste­go złota.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednowrotnik

Wiktionary


dwójnóg

pod­sta­wa o dwóch no­gach (pod­po­rach, pod­sta­wach)


SJP.pl

Dwój­nóg – ro­dzaj pod­sta­wy wy­po­sa­żo­nej w dwie nóżki, pod­pie­ra­ją­cej lufę w broni pal­nej. Za­da­niem dwój­no­gu jest sta­bi­li­za­cja broni.

Wikipedia


dwójłomność

1. zja­wi­sko roz­cho­dze­nia się w op­tycz­nym krysz­ta­le ani­zo­tro­po­wym w danym kie­run­ku dwóch fal, z któ­rych każda ma inną pręd­kość fa­zo­wą;
2. róż­ni­ca współ­czyn­ni­ków za­ła­ma­nia dwóch fal roz­cho­dzą­cych się w danym kie­run­ku w op­tycz­nym krysz­ta­le ani­zo­tro­po­wym


SJP.pl

Dwój­łom­ność – zdol­ność oś­rod­ków op­tycz­nych do pod­wój­ne­go za­ła­my­wa­nia świa­tła (rozd­wo­je­nia pro­mie­nia świetl­ne­go). Sub­stan­cje, dla któ­rych zja­wi­sko za­cho­dzi, na­zy­wa­my sub­stan­cja­mi dwój­łom­ny­mi.

Zja­wi­sko dwój­łom­no­ści od­krył w 1669 roku Ras­mus Bart­ho­lin, a wy­ja­śnił Au­gu­stin J.

Wikipedia


dwójłomny

taki, w któ­rym wy­stę­pu­je pod­wój­ne za­ła­ma­nie świa­tła


SJP.pl


dwór

1. ob­szer­ny dom w po­sia­dło­ści ziem­skiej;
2. ma­ją­tek ziem­ski, fol­wark; jego wła­ści­cie­le i miesz­kań­cy;
3. prze­strzeń ota­cza­ją­ca dom; pod­wó­rze; miej­sce pod gołym nie­bem;
4. sie­dzi­ba pa­nu­ją­ce­go; mo­nar­cha wraz ze swym oto­cze­niem; świta; or­szak; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "dwora" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niu "fora ze dwora" - wynoś się, nie chcę cię tu wię­cej wi­dzieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sie­dzi­ba wład­cy

 (1.2) oto­cze­nie wład­cy, lu­dzie prze­by­wa­ją­cy stale lub czę­sto na dwo­rze (1.1)

 (1.3) ar­chit. duży dom miesz­kal­ny, sie­dzi­ba daw­ne­go zie­miań­stwa

 (1.4) ma­ją­tek ziem­ski z dwo­rem (1.3) i in­ny­mi za­bu­do­wa­nia­mi

 (1.5) wła­ści­cie­le lub ad­mi­ni­stra­cja dworu (1.4)

 (1.6) zew­nę­trze, ot­war­ta prze­strzeń poza bu­dyn­kiem, świe­że po­wie­trze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwór – jęz. pole, prze­strzeń znaj­du­ją­ca się na zew­nątrz obiek­tu bu­dow­la­ne­go
  • dwór – spo­łecz­ność, wła­ści­cie­le ma­jąt­ku ziem­skie­go, jego miesz­kań­cy i pra­cow­ni­cy
    • dwór mo­nar­szy – naj­bliż­sze oto­cze­nie osoby pa­nu­ją­cej bądź jej sie­dzi­ba
  • dwór – po­sia­dłość ziem­ska wraz z kom­plek­sem za­bu­do­wań miesz­kal­nych i go­spo­dar­czych
    • dwór – ob­szer­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny (zaz­wy­czaj z gan­ka­mi i al­kie­rza­mi)
      • pol­ski dwór szla­chec­ki – sie­dzi­ba zie­miań­ska
      • dwór na kopcu – obiekt o ce­chach miesz­kal­nych i obron­nych
      • dwór obron­ny – obiekt o ce­chach miesz­kal­nych i obron­nych
      • re­zy­den­cja motte – forma przej­ścio­wa po­mię­dzy dwo­rem obron­nym a zam­kiem
  • Dwór – część mia­sta Dukla
  • Dwór – część mia­sta Jed­li­cze
  • Dwór – część mia­sta Rud­nik nad Sanem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] pan Miecz­nik san­do­mier­ski siwą po­krę­ca­jąc czu­pry­ną cią­gnął smacz­nie wę­grzy­na i roz­pra­wiał o wiel­kim fe­ście na dwo­rze króla je­go­mo­ści — […]

 (1.2) […] sam sie­bie nie poz­na­ję, ale zbrzy­dły mi uczty, zbrzy­dło wino, śpie­wa­nie, cytry i wień­ce, zbrzydł dwór ce­za­ra i nagie ciała […]

 (1.6) Mamo, mogę wyjść na dwór?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvur, AS: dvur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dworek mrz., podworowe n., dworactwo n., podwórze n., dworzanin m., dwórka ż., dworka ż., dworzanka ż.

 przym. dworski, nadworny, dworkowy

 czas. dworować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) kraków|pole., reg. śl. plac

Wiktionary


dwórka

szlach­cian­ka prze­by­wa­ją­ca na dwo­rze kró­lew­skim, ksią­żę­cym lub ma­gnac­kim, na­le­żą­ca do świty kró­lo­wej, księż­nej; dwor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ary­sto­krat­ka na­le­żą­ca do świty kró­lo­wej lub księż­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór m., dworek m., dworzanin m., dworak m., dworzanka ż., dworactwo n., dworskość ż.

 czas. dworować ndk.

 przym. dworski, nadworny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworka, dworzanka, dama dworu

Wiktionary


dy

od­mia­na sa­pro­pe­lu, ciem­ne­go mułu gnil­ne­go zbior­ni­ków wod­nych, skła­da­ją­ca się ze związ­ków po­cho­dzą­cych z roz­kła­du ma­te­rii ro­ślin­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy – osad je­zior­ny
  • Dy – sym­bol dy­spro­zu
  • DY – kod IATA

Wikipedia


dyakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Dy­a­kow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Trąby, przy­nie­sio­ny z Wę­gier.

Wikipedia


dyba

naz­wi­sko


SJP.pl


dybalski

naz­wi­sko


SJP.pl


dybanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dybać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dybać ndk.

Wiktionary


dybać

czaić się, cza­to­wać na kogoś, coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) czy­hać, cza­to­wać na kogoś lub na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcąc się uspo­ko­ić i cał­ko­wi­cie wy­klu­czyć przy­najm­niej ten obłęd­ny po­mysł, że ktoś na nią dybie, je­szcze raz uważ­nie ro­zej­rza­ła się wokół sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨbat͡ɕ, AS: dybać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dybanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nastawać

Wiktionary


dybała

czaić się, cza­to­wać na kogoś, coś


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Dy­ba­ła (1926–2016) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka
  • Zbi­gniew Dy­ba­ła (1923–1962) – funk­cjo­na­riusz (pod­puł­kow­nik) apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa PRL

Wikipedia


dybaś

naz­wi­sko


SJP.pl


dybciak

naz­wi­sko


SJP.pl


dybek

naz­wi­sko


SJP.pl


dybel

1. spe­cjal­ny świ­der sto­lar­ski;
2. me­ta­lo­wy lub drew­nia­ny kołek obu­stron­nie za­o­strzo­ny


SJP.pl


dybicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dybiec

naz­wi­sko


SJP.pl


dybka

naz­wi­sko


SJP.pl


dybki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dybki – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Brok
  • Dybki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Dybki – gro­ma­da

Wikipedia


dybkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dyblarka

ma­szy­na słu­żą­ca do dy­blo­wa­nia


SJP.pl


dyblik

dy­blik li­nia­czek - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


dyblować

łą­czyć drew­nia­ne ele­men­ty, ręcz­nie lub ma­szy­no­wo, przy uży­ciu me­ta­lo­wych koł­ków (dybli)


SJP.pl


dyboski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roman Dy­bo­ski
  • Ta­de­usz Dy­bo­ski

Wikipedia


dybowski

→ Dybów


SJP.pl

Dy­bow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Na­łęcz.

Wikipedia

Patrz:

Dybów

dybrach

stopa wier­szo­wa zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab


SJP.pl


dybrachiczny

→ dy­brach


SJP.pl

Patrz:

dybrach

dybuk

we­dług wie­rzeń ży­dow­skich: zły duch lub dusza zmar­łe­go wcie­la­ją­ca się w osoby ży­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rel. ezot. w mi­sty­cyz­mie i fol­klo­rze ży­dow­skim dusza zmar­łe­go, która za­wład­nę­ła cia­łem żywej osoby; zły duch, który wstę­pu­je w ży­we­go czło­wie­ka i na­da­je mu obcą oso­bo­wość;

Wiktionary

Dybuk ( ‏דבוק‎ "dibuk" dosł. „przyl­gnię­cie”; ‏דיבוק‎ "dibek") – w mi­sty­cyz­mie i fol­klo­rze ży­dow­skim zja­wi­sko za­wład­nię­cia cia­łem ży­we­go czło­wie­ka przez ducha zmar­łej osoby. Dy­bu­kiem na­zy­wa się też sa­me­go ducha, duszę zmar­łe­go, która nie może zaz­nać spo­czyn­ku (czy też, wśród zwo­len­ni­ków ka­ba­ły, re­in­kar­na­cji) z po­wo­du po­peł­nio­nych grze­chów i szuka osoby ży­ją­cej, aby wtar­gnąć w jej ciało.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨbuk, AS: dybuk

Wiktionary


dyby

1. w śred­nio­wie­czu: kłody lub deski z ot­wo­ra­mi, w które za­ku­wa­no ręce i nogi więź­nia
2. uchwyt słu­żą­cy do po­łą­cze­nia dwóch czę­ści masz­tu stat­ku wod­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) drew­nia­ne pęta za­my­ka­ne na ręce, głowę a nie­kie­dy i nogi ska­zań­ca;

spój­nik

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdyby

Wiktionary

Dyby – pier­wot­ne pęta drew­nia­ne, w po­sta­ci desek lub kłód z ot­wo­ra­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi zam­knię­cie rąk i nóg więź­nia. Nazwą tą czę­sto okre­śla się też gą­sior lub kłodę.

Nie wia­do­mo, czy wy­na­la­zek ten spro­wa­dzo­no do Pol­ski z Nie­miec, jed­nak nazwa zdaje się po­cho­dzić z ję­zy­ka nie­miec­kie­go, po­nie­waż uży­wa­no ich wobec zło­dziei (niem.

Wikipedia


dybów

1. w śred­nio­wie­czu: kłody lub deski z ot­wo­ra­mi, w które za­ku­wa­no ręce i nogi więź­nia
2. uchwyt słu­żą­cy do po­łą­cze­nia dwóch czę­ści masz­tu stat­ku wod­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dybów – część mia­sta Kutno
  • Dybów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Żagań
  • Dybów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew
  • Dybów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Kosów Lacki
  • zamek Dybów w To­ru­niu
  • Dy­bo­wo, Dybów-Ko­lo­nia

Wikipedia


dycha

po­tocz­nie: dzie­sięć, dzie­siąt­ka, zwła­szcza dzie­sięć zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. dzie­siąt­ka (wszyst­kie zna­cze­nia), zwy­kle dzie­sięć zło­tych

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. med. astma

 (1.3) harc. po­tocz­na nazwa na na­miot woj­sko­wy typu 10

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: dy­chać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­chu, masz tu dwie dychy (= 20 zło­tych) i skocz po piwo!

 (1.1) Jego stary bę­dzie miał już z pięć dych (= 50 lat) na karku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨxa, AS: dyχa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz.

:: zdrobn. dyszka

 (1.2)

 czas. dychać ndk.

Wiktionary


dychawica

przew­le­kła, za­pal­na cho­ro­ba dróg od­de­cho­wych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­dre­ak­tyw­no­ścią os­krze­li oraz ich skur­czem, sa­mo­ist­nie lub far­ma­ko­lo­gicz­nie od­wra­cal­nym; astma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. astma os­krze­lo­wa (cho­ro­ba zwie­rząt i ludzi)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­cha­wi­ca os­krze­lo­wa
  • dy­cha­wi­ca ser­co­wa
  • Dy­cha­wi­ca – wieś w Pol­sce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨxaˈvʲit͡sa, AS: dyχavʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychawiczność ż.

 przym. dychawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astma, dusznica; reg. śl. dycha

Wiktionary


dychawiczność

→ dy­cha­wicz­ny


SJP.pl

Patrz:

dychawiczny

dychawiczny

1. me­dy­cy­nie: do­ty­czą­cy dy­cha­wi­cy, wy­wo­ła­ny tą cho­ro­bą;
2. z tru­dem od­dy­cha­ją­cy, słaby;
3. o urzą­dze­niach: źle dzia­ła­ją­cy, stary


SJP.pl


dychać

daw­niej: od­dy­chać, zwła­szcza z tru­dem, cięż­ko; dy­szeć, sapać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Kra­ków, Bu­ko­wi­na, Pod­ha­le. od­dy­chać, od­po­czy­wać

 (1.2) gw-pl|Ma­ło­pol­ska, Zie­mia Sie­radz­ka, Ku­ja­wy. kasz­leć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oddech mrz., dycha ż.

Wiktionary


dychnonć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. od­po­cząć

Wiktionary


dychnóć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ukraść

Wiktionary


dychnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Kra­ków. od­po­cząć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Daj­cie tym ko­bie­tom dych­nąć – ko­bie­ty po­win­ny prze­cho­dzić na eme­ry­tu­rę w wieku 55 lat.

Wiktionary


dychoreiczny

→ dy­cho­rej; dy­tro­che­icz­ny


SJP.pl


dychorej

w sta­ro­żyt­nej wer­sy­fi­ka­cji: czte­roz­gło­sko­wa stopa wier­szo­wa; pod­wój­ny cho­rej (tro­chej), di­cho­rej, dy­tro­chej


SJP.pl


dychotomia

po­dział cze­goś na dwie czę­ści, zwła­szcza wy­klu­cza­ją­ce się; dwucz­ło­no­wość, dwu­dziel­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. po­dział pew­nej klasy na dwie, zwy­kle prze­ciw­staw­ne, grupy ele­men­tów lub ze­sta­wie­nie par prze­ciw­staw­nych pojęć

 (1.2) para prze­ciw­staw­nych pojęć lub dwie czę­ści pew­nej klasy przed­mio­tów

Wiktionary

Dy­cho­to­mia (gr. "di­cho­to­mos" – prze­cię­ty na dwie czę­ści) – dwu­dziel­ność; po­dział na dwie czę­ści, wza­jem­nie się wy­klu­cza­ją­ce i uzu­peł­nia­ją­ce do ca­ło­ści.

Po­dział dy­cho­to­micz­ny zbio­ru X po­le­ga na wy­róż­nie­niu w nim dwóch podz­bio­rów – A i B – które:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twór­ca struk­tu­a­liz­mu, Fer­dy­nand de Sa­us­su­re, wiele pro­ble­mów ję­zy­koz­naw­czych roz­pa­try­wał w ra­mach dy­cho­to­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja, AS: dyχotõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomiczność ż.

 przym. dychotomiczny

 przysł. dychotomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudzielność; przest. dichotomia

Wiktionary


dychotomicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) roz­dzie­la­jąc się na dwa prze­ciw­staw­ne kie­run­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomia ż., dychotomiczność ż.

 przym. dychotomiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudzielnie

Wiktionary


dychotomiczność

po­dział ja­kiejś ca­ło­ści na dwie różne czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział na dwie czę­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomia ż.

 przym. dychotomiczny

 przysł. dychotomicznie

Wiktionary


dychotomiczny

1. dwu­dziel­ny, dwo­ja­ki;
2. po­dzie­lo­ny na dwie prze­ciw­staw­ne czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dwo­ja­ki, dwu­czę­ścio­wy, dwu­dziel­ny

 (1.2) po­dzie­lo­ny na dwie prze­ciw­staw­ne czę­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomia ż., dychotomiczność ż.

 przysł. dychotomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dichotomiczny

Wiktionary


dychotomizacja

dzie­le­nie cze­goś na dwie czę­ści, ka­te­go­rie, grupy itp.; du­a­li­za­cja


SJP.pl


dychotymizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­cho­ty­mi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dychotymizować ndk.

Wiktionary


dychroiczny

→ dy­chro­izm; di­chro­icz­ny


SJP.pl


dychromatyczny

dwu­barw­ny, dwu­ko­lo­ro­wy; di­chro­ma­tycz­ny


SJP.pl


dycht

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. cał­kiem, zu­peł­nie, do­kład­nie

przy­miot­nik

 (2.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. duży

 (2.2) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. gęsty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) dicht

Wiktionary


dychtownie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zu­peł­nie, cał­ko­wi­cie, grun­tow­nie

Wiktionary


dychtowny

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. od­po­wied­ni, do­pa­so­wa­ny

Wiktionary


dychu

w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: ani sły­chu, ani dychu - brak ja­kiej­kol­wiek wie­ści, brak znaku życia


SJP.pl


dychów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dy­chów (dawna niem. nazwa "De­i­chow")) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Bo­bro­wi­ce.

W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dy­chów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bo­bro­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


dyck

[czy­taj: dajk] naz­wi­sko, m.in. An­to­on van Dyck (1599-1641), fla­mandz­ki ma­larz


SJP.pl


dycki

za­i­mek przy­słow­ny upo­wszech­nia­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­wsze

Wiktionary


dyczek

naz­wi­sko


SJP.pl


dyczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Dy­czew­ski – pol­ski dy­ry­gent
  • Leon Dy­czew­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, fi­lo­zof i so­cjo­log

Wikipedia


dyczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dyda

naz­wi­sko


SJP.pl


dydak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Dydak – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, które oz­na­cza „na­u­cza­ją­cy”, od gr. "διδαχή (di­da­che)" (zob. też: "dy­dak­ty­ka"). Praw­do­po­dob­nie hisz­pań­skie imię Diego, od imie­nia Ja­ku­ba (San­tia­go – Sanc­tus Ia­co­bus; Diego, Diago) lub jako po­cho­dzą­ce z greki, ze słowa didax- 'dok­try­na, dy­scy­pli­na nauki'. Nie można też wy­klu­czyć ibe­ryj­skie­go (prze­din­do­e­u­ro­pej­skie­go) po­cho­dze­nia imie­nia. Pa­tro­nem imie­nia jest św. Dydak, bi­skup Ka­dyk­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hisz­pa­na­mi byli św. Piotr z Al­kan­ta­ry oraz św. Dydak z Al­ka­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyka ż., dydaktyczność ż., didaskalium n.

 przym. Dydakowy, dydaktyczny

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary


dydakowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Dydak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­da­ko­wy habit pie­czo­ło­wi­cie prze­cho­wu­ją hisz­pań­skie za­kon­ni­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dydak m., didaskalium n.

Wiktionary


dydaktyczka

→ dy­dak­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w za­kre­sie dy­dak­ty­ki

Wiktionary

Patrz:

dydaktyk

Powiązane:

 przysł. dydaktycznie

 przym. dydaktyczny

 rzecz. dydaktyk mos.

Wiktionary


dydaktycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dy­dak­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. didaskalium n., autodydakta mos., Dydak mos., dydaktyczka ż., dydaktyczność ż., dydaktyk mos., dydaktyka ż., dydaktyzm mrz.

 przym. dydaktyczny

Wiktionary


dydaktyczność

→ dy­dak­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

dydaktyczny

dydaktyczny

1. zwią­za­ny z na­u­cza­niem, dy­dak­ty­ką; pe­da­go­gicz­ny;
2. książ­ko­wo: mo­ra­li­za­tor­ski, po­u­cza­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dy­dak­ty­ką

 (1.2) wy­ko­na­ny w celu po­u­cza­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­nio­słam, pro­fe­so­rze, ma­te­ria­ły dy­dak­tycz­ne na za­ję­cia z ich­tio­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: dydaktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. didaskalium n., autodydakta mos., dydaktyka ż., dydaktyzm m., dydaktyk m., dydaktyczka ż., Dydak mos.

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedagogiczny, instruktywny, kształcący, objaśniający

 (1.2) kształcący, pouczający, wychowawczy, moralizatorski

Wiktionary


dydaktyk

1. spe­cja­li­sta w za­kre­sie metod na­u­cza­nia i ucze­nia się;
2. dobry pe­da­gog, czło­wiek ma­ją­cy zdol­no­ści wy­cho­waw­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w za­kre­sie dy­dak­ty­ki

 (1.2) książk. zdol­ny pe­da­gog

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|dy­dak­ty­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­niósł jed­nak suk­ces jako wy­cho­waw­ca i dy­dak­tyk, wspie­ra­jąc pracę ze­spo­ło­wą, dążąc do uchwy­ce­nia isto­ty pro­ble­mu i za­pro­po­no­wa­nia ca­ło­ścio­we­go roz­wią­za­nia.

 (1.2) Pan Hen­ryk był za­słu­żo­nym dy­dak­ty­kiem i doś­wiad­czo­nym in­struk­to­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyczność ż., dydaktyka ż., dydaktyzm mrz.

:: fż. dydaktyczka ż.

 przym. dydaktyczny

 rzecz. dydaktycznie

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary


dydaktyka

1. dział pe­da­go­gi­ki, nauka o me­to­dach na­u­cza­nia i ucze­nia się
2. mo­ra­li­zo­wa­nie, po­u­cza­nie; dy­dak­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pedag. nauka o spo­so­bach ucze­nia

 (1.2) książk. mo­ra­li­zo­wa­nie, dy­dak­tyzm

 (1.3) środ. wy­kła­da­nie, go­dzi­ny pra­cow­ni­ka na­u­ko­we­go spę­dzo­ne na wy­kła­da­niu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: dy­dak­tyk

Wiktionary

Dy­dak­ty­ka – jedna z głów­nych ga­łę­zi nauk pe­da­go­gicz­nych, która zaj­mu­je się pro­ce­sa­mi na­u­cza­nia i ucze­nia się, wszel­ki­mi przed­mio­ta­mi na ko­lej­nych po­zio­mach tych pro­ce­sów, od przedsz­ko­la do stu­diów wyż­szych, a także ma­ją­cych miej­sce poza in­sty­tu­cja­mi oś­wia­to­wy­mi, przy zwy­kłych czyn­no­ściach. Jest to zatem nauka o sy­ste­mie po­praw­nie uza­sad­nio­nych twier­dzeń i hi­po­tez do­ty­czą­cych pro­ce­su, za­leż­no­ści i pra­wi­dło­wo­ści na­u­cza­nia a ucze­nia się oraz spo­so­bów kształ­to­wa­nia tego pro­ce­su przez czło­wie­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈdaktɨka, AS: dydaktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyk m., Dydak mos., didaskalium n., autodydakta mos.

 przym. dydaktyczny

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary


dydaktyzm

mo­ra­li­zo­wa­nie, po­u­cza­nie; dy­dak­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ze­spół cech sta­no­wią­cy o wa­lo­rach wy­cho­waw­czych i edu­ka­cyj­nych;

Wiktionary

Dy­dak­tyzm (gr. di­dak­ti­kós – da­ją­cy się na­u­czyć) – dą­że­nie do kształ­to­wa­nia u kogoś po­staw lub po­glą­dów po­przez po­u­cza­nie go lub da­wa­nie wzo­rów do na­śla­do­wa­nia.

Dy­dak­tyzm w sztu­ce to do­mi­nu­ją­ca po­sta­wa dy­dak­tycz­na w dzie­łach sztu­ki czy ut­wo­rach li­te­rac­kich, które mają na celu wy­cho­wa­nie czło­wie­ka po­przez na­u­cza­nie mo­ral­no­ści i obo­wią­zu­ją­cych norm spo­łecz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwa­lo­no m.in. spraw­ne po­łą­cze­nie dy­dak­tyz­mu z wa­lo­ra­mi ar­ty­stycz­ny­mi i prze­my­śla­ną kom­po­zy­cję ca­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyk mos.

 przysł. dydaktycznie

 przym. dydaktyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dydaktyczność, dydaktyka

Wiktionary


dydek

dytek; daw­niej:
1. drob­na mo­ne­ta;
2. pie­niądz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. pot. drob­na mo­ne­ta zdaw­ko­wa w I Rze­czy­po­spo­li­tej, także ogól­ne żar­to­bli­we okre­śle­nie ów­czes­nych pie­nię­dzy

 (1.2) reg. pozn. pierś ko­bie­ty, rzad. zwie­rzę­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dydek, dytek – po­tocz­nie tro­jak (mo­ne­ta)
    • [http://li­te­rat.ug.edu.pl/glo­gers/0007.htm Zyg­munt Glo­ger - En­cy­klo­pe­dia sta­ro­pol­ska - Dydek]
  • Ka­ta­rzy­na Dydek
  • Mał­go­rza­ta Dydek
  • Marta Dydek
  • Sta­ni­sław Dydek
  • Zbi­gniew Dydek
  • dydko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dydka bym za to nie dał – mówił w duchu – że pój­dzie do kanc­le­rza i wszyst­ko mu wyś­pie­wa.

 (1.1) Ani dydka nie mam, a wiesz, Guciu, że nie zbor­gu­ją – mru­cza­ła…

 (1.2) …pła­cze, jak się go prze­wi­ja, tak mu do­brze, a poza tym ssie dydka mamy…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyduszek

 czas. dydać, dydkać

Wiktionary


dydelf

nie­du­ży ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny dy­del­fów, tor­bacz ży­ją­cy w la­sach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Środ­ko­wej; opos­sum, opos, szczur wor­ko­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Di­delp­his|Lin­na­e­us|ref=tak., ogo­nia­sty ssak ze spi­cza­stym py­skiem i krót­ki­mi koń­czy­na­mi, z po­dro­dzi­ny dy­del­fów, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce;

Wiktionary

Dy­delf ("Di­delp­his") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny dy­del­fów (Di­delp­hi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych (Di­delp­hi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z bły­ska­wicz­ną szyb­ko­ścią i nie­sły­cha­ną zręcz­no­ścią prze­ska­ki­wa­ły z ło­dy­gi na ło­dy­gę ma­lut­kie dy­del­fy, a w dole śród zwo­jów ko­rze­ni krzą­ta­ły się drob­ne ga­tun­ki błot­nych my­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydelfik mzw., dydelfowate lm nm., dydelfy lm nm.

Wiktionary


dydelfowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich (naj­więk­sze są wiel­ko­ści kota) ssa­ków z rzędu tor­ba­czy, za­miesz­ku­ją­cych Ame­ry­kę Środ­ko­wą i Po­łud­nio­wą, o dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ce­nio­ne dla futra; dy­del­fy; oposy; szczu­ry wor­ko­wa­te


SJP.pl

Dy­del­fo­wa­te, szczu­ry wor­ko­wa­te (Di­delp­hi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dy­del­foksz­tałt­nych (Di­delp­hi­morp­hia). Obej­mu­je ga­tun­ki wszyst­ko­żer­nych, nie­wiel­kich ssa­ków po­dob­nych do szczu­ra. W za­pi­sach ko­pal­nych są znane z po­kła­dów gór­nej kredy.

Wikipedia


dydelfowaty

o ce­chach dy­del­fo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


dydelfy

ro­dzi­na nie­wiel­kich (naj­więk­sze są wiel­ko­ści kota) ssa­ków z rzędu tor­ba­czy, za­miesz­ku­ją­cych Ame­ry­kę Środ­ko­wą i Po­łud­nio­wą, o dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ce­nio­ne dla futra; oposy; dy­del­fo­wa­te; szczu­ry wor­ko­wa­te


SJP.pl

Dy­del­fy (Di­delp­hi­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych (Di­delp­hi­dae).

Wikipedia


dydeński

przy­miot­nik od: Dyd­nia; dyd­niań­ski


SJP.pl


dydko

kaduk, dia­beł, czart


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „dytko”. Zo­bacz też: dytko – ujed­noz­nacz­nie­nie.

Dydko, didko, ditko, dytko, dydo – nad­przy­ro­dzo­na isto­ta z pol­skie­go fol­klo­ru, pier­wot­nie demon z wie­rzeń sło­wiań­skich, póź­niej zde­gra­do­wa­ny do roli stra­szy­dła.

Po­stać dydka wy­wo­dzi się od zna­ne­go na Rusi de­mo­na opie­kuń­cze­go domu (por. do­mo­wik), po chry­stia­ni­za­cji zde­gra­do­wa­ne­go do roli dia­bła, zwła­szcza le­śne­go, osta­tecz­nie zaś do roli noc­ne­go stra­szy­dła, któ­rym stra­szo­no dzie­ci (por. bobo).

Wikipedia


dydnia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dyd­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Dyd­nia. Leży na Po­gó­rzu Dy­now­skim. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży na wschód od Brzo­zo­wa, 8 km na po­łud­nie od Nie­wist­ki.

Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­na w Rusi Czer­wo­nej (zie­mia sa­noc­ka) i w daw­nym wo­je­wództ­wie ru­skim. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dyd­nia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


dydniański

przy­miot­nik od: Dyd­nia; dy­deń­ski


SJP.pl


dydo

Dy­do­na


SJP.pl


dydolić

kroić coś tępym nożem


SJP.pl


dydona

le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka Kar­ta­gi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­to­lo­gicz­ne imię żeń­skie

Wiktionary

Dy­do­na (Elis­sa; Dido, po­e­tyc­ka forma "Di­do­na" po­cho­dzi od Wer­gi­liu­sza) – we­dług "Ene­i­dy" le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka Kar­ta­gi­ny i jej pier­wsza kró­lo­wa.

We­dług prze­ka­zu sta­ro­żyt­nych hi­sto­ry­ków Ti­ma­jo­sa i Pom­pe­ju­sza Tro­gu­sa w IX wieku p.n.e. z Tyru miała zbiec grupa jego miesz­kań­ców na pół­noc­ne wy­brze­ża Afry­ki, nie­da­le­ko fe­nic­kiej ko­lo­nii Utyki.

Wikipedia


dyduch

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Dy­duch (1925–1939) – har­cerz
  • Grze­gorz Dy­duch (ur. 1969) – le­karz
  • Hen­ryk Dy­duch (1896–1940) – major pie­cho­ty
  • Jan Dy­duch (ur. 1956) – ka­ra­te­ka
  • Jan Ma­ciej Dy­duch (1940–2018) – ksiądz ka­to­lic­ki
  • Jo­an­na Dy­duch – po­li­to­log
  • Lud­wik Dy­duch (1889–1946) – in­ży­nier, prze­my­sło­wiec i urzęd­nik kon­su­lar­ny
  • Marek Dy­duch (ur. 1957) – po­li­tyk
  • Woj­ciech Dy­duch (ur. 1974) – eko­no­mi­sta

Wikipedia


dydycz

naz­wi­sko


SJP.pl


dydym

mie­sza­ni­na pier­wiast­ków ziem rzad­kich zwła­szcza ne­o­dy­mu i pra­ze­o­dy­mu, uwa­ża­na daw­niej za pier­wia­stek, sto­so­wa­na do bar­wie­nia szkieł fil­trów op­tycz­nych


SJP.pl

Dydym (także didym) – nazwa za­pro­po­no­wa­na w 1841 roku przez C. G. Mo­san­de­ra dla rze­ko­me­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go ma­ją­ce­go być jed­nym z lan­ta­now­ców (pro­po­no­wa­ny sym­bol to Di). Póź­niej jed­nak oka­za­ło się, że jest to mie­sza­ni­na dwóch pier­wiast­ków, naz­wa­nych w 1885 roku przez Auera von Wels­ba­cha ne­o­dy­mem i pra­ze­o­dy­mem.

Wikipedia


dyfamacja

znie­sła­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zni­szcze­nie do­brej opi­nii o kimś przez pu­blicz­ne roz­po­wszech­nia­nie nie­praw­dzi­wych in­for­ma­cji na jego temat

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyfamować ndk.

 przym. dyfamacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerstwo, zniesławienie

Wiktionary


dyfamacyjny

→ dy­fa­ma­cja


SJP.pl

Patrz:

dyfamacja

dyfamować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. obra­żać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taka może nas dy­fa­mo­wać, brzyd­kie słowo po­wie­dzieć, a my bę­dzie­my się cie­szy­li, że to po­li­tycz­nie i z edu­ka­cyą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyfamacja

 czas. zdyfamować

Wiktionary


dyfeomorficzny

→ dy­fe­o­mor­fizm


SJP.pl

Patrz:

dyfeomorfizm

dyfeomorfizm

izo­mor­fizm roz­ma­i­to­ści róż­nicz­ko­wych


SJP.pl

Dy­fe­o­mor­fizm – izo­mor­fizm roz­ma­i­to­ści róż­nicz­ko­wych, tj. odw­zo­ro­wa­nie bi­jek­tyw­ne po­mię­dzy roz­ma­i­to­ścia­mi róż­nicz­ko­wy­mi, które jest róż­nicz­ko­wal­ne oraz takie, że odw­zo­ro­wa­nie do niego od­wrot­ne jest rów­nież róż­nicz­ko­wal­ne.

Wikipedia


dyfer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. mot. dy­fe­ren­cjał, me­cha­nizm róż­ni­co­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨfɛr, AS: dyfer

Wiktionary


dyferencja

daw­niej:
1. róż­ni­ca;
2. spor­na spra­wa, zwła­szcza o ma­ją­tek


SJP.pl


dyferencjacja

wy­o­dręb­nia­nie się wy­spe­cja­li­zo­wa­nych skład­ni­ków z ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zróż­ni­co­wa­nie, róż­ni­co­wa­nie się, wy­o­dręb­nia­nie się róż­no­rod­nych skład­ni­ków z ca­ło­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­fe­ren­cja­cja spo­łecz­na
  • dy­fe­ren­cja­cja magmy
  • dy­fe­ren­cja­cja ko­mó­rek

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨfɛrɛ̃nˈt͡sʲjat͡sʲja, AS: dyferẽncʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyferencjacyjny

Wiktionary


dyferencjacyjny

→ dy­fe­ren­cja­cja


SJP.pl

Patrz:

dyferencjacja

dyferencjalny

1. wy­ka­zu­ją­cy jakąś róż­ni­cę mię­dzy dwoma przed­mio­ta­mi lub zja­wi­ska­mi;
2. w ma­te­ma­ty­ce: róż­nicz­ko­wy


SJP.pl


dyferencjał

me­cha­nizm umoż­li­wia­ją­cy obra­ca­nie się kół z różną pręd­ko­ścią, sto­so­wa­ny w po­ja­zdach; me­cha­nizm róż­ni­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mech. ze­spół prze­kład­ni me­cha­nicz­nych umoż­li­wia­ją­cy kołom na tej samej osi obra­ca­nie się z róż­ny­mi pręd­ko­ścia­mi ką­to­wy­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jazda z nie­po­praw­nie dzia­ła­ją­cym dy­fe­ren­cja­łem wy­wo­łu­je wy­raź­nie od­czu­wal­ne drga­nia kie­row­ni­cy oraz pro­ble­my pod­czas wy­ko­ny­wa­nia za­krę­tów i in­nych ma­ne­wrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨfɛˈrɛ̃nt͡sʲjaw, AS: dyferẽncʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyferencjałowy

 rzecz. dyferencja ż., indyferencja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mechanizm różnicowy, przekładnia różnicowa, pot. dyfer

Wiktionary


dyferencyjny

daw­niej: do­ty­czą­cy sporu, bę­dą­cy przed­mio­tem sporu; spor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spor­ny

Wiktionary


dyfilobotrioza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza czło­wie­ka i zwie­rząt, wy­wo­ły­wa­na przez ta­siem­ca bru­zdo­głow­ca sze­ro­kie­go


SJP.pl


dyfrakcja

zja­wi­sko fi­zycz­ne do­ty­czą­ce zmia­ny kie­run­ku roz­cho­dze­nia się fal na kra­wę­dzi przesz­ko­dy; ugi­na­nie się fal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na ugię­ciu fali na kra­wę­dziach przesz­ko­dy lub szcze­li­ny, co po­wo­du­je jej roz­cho­dze­nie się w kie­run­kach in­nych niż pro­sto­li­nio­wy

Wiktionary

Dy­frak­cja (ugię­cie fali) – ze­spół zja­wisk zwią­za­nych ze zmia­ną kie­run­ku roz­cho­dze­nia się fali bę­dą­cy od­stęp­stwem od praw op­ty­ki ge­o­me­trycz­nej. Dy­frak­cję w węż­szym zna­cze­niu okre­śla się jako ugię­cie świa­tła wokół kra­wę­dzi przesz­ko­dy lub ot­wo­ru w ob­sza­rze cie­nia przesz­ko­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­frak­cja to jedno z pod­sta­wo­wych zja­wisk fa­lo­wych – obok in­ter­fe­ren­cji, od­bi­cia, za­ła­ma­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcjonowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugięcie fali

Wiktionary


dyfrakcyjny

zwią­za­ny z dy­frak­cją


SJP.pl


dyfraktometr

przy­rząd op­tycz­ny do ba­da­nia struk­tu­ry przed­mio­tów z wy­ko­rzy­sta­niem dy­frak­cji fal za­cho­dzą­cej na ba­da­nym przed­mio­cie


SJP.pl

Dy­frak­to­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do ana­li­zy struk­tu­ry sub­stan­cji kry­sta­licz­nych na pod­sta­wie ich obra­zów dy­frak­cyj­nych.

Dy­frak­to­metr re­je­stru­je kie­run­ki (kąty od­bły­sku) oraz na­tę­że­nia ugię­tych wią­zek pro­mie­nio­wa­nia. W za­leż­no­ści od ro­dza­ju uży­te­go pro­mie­nio­wa­nia dy­frak­to­me­try dzie­li się na rent­ge­now­skie (sto­so­wa­ne naj­czę­ściej), ne­u­tro­no­we i elek­tro­no­we.

Wikipedia


dyfraktometryczny

→ dy­frak­to­me­tria


SJP.pl

Patrz:

dyfraktometria

dyfteria

ostra cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na za­raz­kiem ma­czu­gow­ca; bło­ni­ca; dyf­te­ryt


SJP.pl


dyfteryt

ostra cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na za­raz­kiem ma­czu­gow­ca; bło­ni­ca; dyf­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. bło­ni­ca

Wiktionary


dyfterytowy

→ dyf­te­ryt


SJP.pl

Patrz:

dyfteryt

dyfterytyczny

→ dyf­te­ryt


SJP.pl

Patrz:

dyfteryt

dyftong

po­łą­cze­nie dwóch sa­mo­gło­sek w jed­nej sy­la­bie; dwu­gło­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dźwięk sa­mo­gło­sko­wy o zmien­nym prze­bie­gu ar­ty­ku­la­cji, bę­dą­cy zło­że­niem sa­mo­gło­ski i pół­sa­mo­gło­ski; przez użyt­kow­ni­ków ję­zy­ka po­strze­ga­ny jako zło­że­nie dwóch sa­mo­gło­sek;

Wiktionary

Dyf­tong, dwu­gło­ska ( δίφθογγος "dipht­hon­gos" „dwubrz­mią­cy”) – po­je­dyn­cza sa­mo­gło­ska (na ogół długa) o zmien­nym prze­bie­gu ar­ty­ku­la­cji, co spra­wia, że ucho ludz­kie sły­szy dwa dźwię­ki, mimo że są one ze­spo­lo­ne nie­ja­ko w jeden i mają wła­ści­wo­ści po­je­dyn­czej sa­mo­gło­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwę chiń­skiej sztu­ki ge­o­man­cji, „feng shui”, Po­la­cy wy­ma­wia­ją jak „feng szuj”, a tym­cza­sem w chiń­skim „shui” za­wie­ra tryf­tong [uei], a nie dyf­tong [ui] i tę sy­la­bę po­win­no wy­ma­wiać się jak „szłej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨftɔ̃ŋk, AS: dyftõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyftongizacja ż., dyftongizowanie n.

 czas. dyftongizować ndk.

 przym. dyftongiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwugłoska

Wiktionary


dyftongiczny

→ dyf­tong; dyf­ton­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy dyf­ton­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyftong mrz., dyftongizacja ż.

Wiktionary


dyftongizacja

pro­ces przeksz­tał­ca­nia się sa­mo­gło­ski w dwu­gło­skę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fonet. pro­ces przeksz­tał­ca­nia się sa­mo­gło­ski w dyf­tong;

Wiktionary

Dyf­ton­gi­za­cja – pro­ces pow­sta­wa­nia dwu­gło­sek (czyli dyf­ton­gów) z sa­mo­gło­sek pro­stych (czyli mo­nof­ton­gów). Wy­stę­pu­je m.in. w ję­zy­ku cze­skim (np. [] > []) i w niek­tó­rych gwa­rach pol­skich, np. pod­ha­lań­skiej.

W ję­zy­ku nie­miec­kim zasz­ła tak zwana dyf­ton­gi­za­cja nowo-wy­so­ko-nie­miec­ka. W jej wy­ni­ku dłu­gie sa­mo­gło­ski "î" [], "û" [] oraz "iu" [] przesz­ły od­po­wied­nio w "ei" [], "au" [] i "eu"/"äu" [] (np. "mein neues Haus" „mój nowy dom” ze "mîn niuweȥ hûs").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed szcze­li­no­wy­mi na­stę­pu­je dyf­ton­gi­za­cja wo­ka­licz­na no­só­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzat͡sʲja, AS: dyftõŋʹǵizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyftong m., dyftongizowanie n.

 czas. dyftongizować ndk.

 przym. dyftongiczny

Wiktionary


dyftongowy

→ dyf­tong; dyf­ton­gicz­ny


SJP.pl


dyftyk

dyw­dyk; tyf­tyk;
1. daw­niej: tka­ni­na weł­nia­na, jed­wab­na lub ba­weł­nia­na; ubiór z tej tka­ni­ny;
2. daw­niej: jed­wab­na kapa na konia


SJP.pl


dyfundować

ule­gać dy­fuz­ji; sa­mo­rzut­nie prze­ni­kać, mie­szać się


SJP.pl


dyfuzja

chem., fiz. mie­sza­nie się gazów, cie­czy i ciał sta­łych przy bez­poś­red­nim zet­knię­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. pro­ces sa­mo­rzut­ne­go roz­prze­strze­nia­nia się czą­ste­czek lub ener­gii w ma­te­rial­nym oś­rod­ku – gazie, cie­czy, ciele sta­łym lub plaz­ma­az­mie;

 (1.2) zob. dy­fuz­ja kul­tu­ro­wa.

 (1.3) zob. dy­fuz­ja od­po­wie­dzial­no­ści.

 (1.4) zob. dy­fuz­ja in­no­wa­cji.

Wiktionary

Dy­fuz­ja ( dif­fu­sio „roz­prze­strze­nia­nie”) – sa­mo­rzut­ny i nie­od­wra­cal­ny pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go wy­rów­nu­je się po­cząt­ko­wy nie­jed­no­rod­ny roz­kład ma­te­rii na sku­tek be­zład­ne­go ruchu ele­men­tów ukła­du.

W opi­sie mi­kro­sko­po­wym dy­fuz­ja jest wy­ni­kiem roz­prze­strze­nia­nia się czą­ste­czek w wy­ni­ku ru­chów ciepl­nych ele­men­tów ukła­du, w opi­sie ter­mo­dy­na­micz­nym jest wy­ni­kiem dzia­ła­nia sił zwią­za­nych z nie­jed­no­rod­no­ścia­mi kon­cen­tra­cji ele­men­tów ukła­du, opi­sy­wa­nych przez po­ten­cja­ły che­micz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈfuzʲja, AS: dyfuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. efuzja ż., dyfundowanie n., dyfuzor m., dyfuzjonizm m., dyfuzyjność ż., samodyfuzja ż.

 czas. dyfundować ndk.

 przym. dyfuzyjny, dyfuzjonistyczny

 przysł. dyfuzyjnie

Wiktionary


dyfuzjonista

zwo­len­nik po­glą­du przy­pi­su­ją­ce­go szcze­gól­ne zna­cze­nie pro­ce­so­wi prze­ni­ka­nia ele­men­tów jed­nej kul­tu­ry do innej


SJP.pl


dyfuzjonistyczny

→ dy­fuz­jo­nizm


SJP.pl

Patrz:

dyfuzjonizm

dyfuzjonizm

po­gląd przy­pi­su­ją­cy szcze­gól­ne zna­cze­nie pro­ce­so­wi prze­ni­ka­nia ele­men­tów jed­nej kul­tu­ry do innej


SJP.pl

Dy­fuz­jo­nizm (z łac. "diffūsio" „roz­prze­strze­nia­nie” od łac. "dif­fun­de­re" „roz­le­wać; roz­prze­strze­niać; roz­sy­py­wać” od "dis-" „roz-” i "fun­de­re" „lać; od­le­wać (metal), topić”; gr. "ισμός" „wie­dza”) – sta­no­wi­sko te­o­re­tycz­ne z wczes­ne­go etapu roz­wo­ju et­no­lo­gii lub an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej (po­czą­tek XX w.).

Wikipedia


dyfuzor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. prze­wód z ros­ną­cym prze­kro­jem po­przecz­nym, po­wo­du­ją­cym spo­wol­nie­nie prze­pły­wu cie­czy lub gazu i roz­pro­sze­nie ich stru­mie­nia;

 (1.2) techn. ele­ment roz­pra­sza­ją­cy fale dźwię­ko­we lub świetl­ne

 (1.3) fryzj. na­kład­ka na su­szar­kę o okrą­głej pod­sta­wie, która ułat­wia sty­li­za­cję wło­sów

Wiktionary

Dy­fu­zor – kanał prze­pły­wo­wy z ros­ną­cym prze­kro­jem po­przecz­nym, np. stoż­ko­wo roz­sze­rza­ją­cy się lub spi­ral­ny od­ci­nek rury, kanał mię­dzy­ło­pat­ko­wy ogra­ni­czo­ny ło­pat­ka­mi sprę­żar­ki prze­pły­wo­wej lub pompy wi­ro­wej. W dy­fu­zo­rze (w wy­ni­ku wzro­stu prze­kro­ju po­przecz­ne­go) na­stę­pu­je spo­wol­nie­nie prze­pły­wu płynu, co od­po­wia­da prze­mia­nie ener­gii ki­ne­tycz­nej stru­mie­nia w ener­gię ci­śnie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dy­fu­zor po­wo­du­je roz­pro­sze­nie świa­tła lampy bły­sko­wej, zmięk­cza­jąc je i czy­niąc bar­dziej pla­stycz­nym oraz na­tu­ral­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈfuzɔr, AS: dyfuzor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyfuzja ż.

Wiktionary


dyfuzorowy

→ dy­fu­zor


SJP.pl

Patrz:

dyfuzor

dyfuzyjnie

→ dy­fu­zyj­ny


SJP.pl

Patrz:

dyfuzyjny

dyfuzyjność

→ dy­fu­zyj­ny


SJP.pl

Patrz:

dyfuzyjny

dyfuzyjny

zwią­za­ny z dy­fuz­ją; otrzy­my­wa­ny przez dy­fuz­ję


SJP.pl


dyg

ko­bie­cy ukłon: jed­no­czes­ne ugię­cie ko­la­na i lekki skłon głową z od­cią­gnię­ciem rę­ka­mi su­kien­ki na boki


SJP.pl


dyganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dygać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈɡãɲɛ, AS: dygãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dygać

Wiktionary


dygas

naz­wi­sko


SJP.pl


dygasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


dygat

naz­wi­sko, np. Sta­ni­sław Dygat (1914 - 1978), pol­ski pi­sarz i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy


SJP.pl


dygać

1. kła­niać się, wy­ko­nu­jąc dyg
2. po­tocz­nie:
a) iść po coś
b) pod­no­sić coś cięż­kie­go
c) dygać się - bać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. dy­gnąć)

 (1.1) zwy­kle o dziew­czy­nie kła­niać się, lekko ugi­na­jąc nogi

 (1.2) pot. biec

 (1.3) środ. uczn. bać się, mart­wić się

 (1.4) środ. wojsk. robić pomp­ki lub przy­sia­dy; ćwi­czyć mię­śnie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. dy­gnąć)

 (2.1) pot. pod­no­sić, nieść cięż­ką rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨɡat͡ɕ, AS: dygać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyganie n.

Wiktionary


dygda

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., fik­cyj­ne, po­ja­wia­ją­ce się je­dy­nie w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma dnia świę­te­go Dygdy.

Wiktionary


dygenit

mi­ne­rał, siar­czek mie­dzi


SJP.pl


dygest

daw­niej: księ­ga za­wie­ra­ją­ca zbiór praw


SJP.pl


dygestia

daw­niej: tra­wie­nie; di­ge­stia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. tra­wie­nie

Wiktionary


dygestorium

osz­klo­na ko­mo­ra la­bo­ra­to­ryj­na, z któ­rej za po­mo­cą wen­ty­la­to­ra lub na­tu­ral­ne­go ciągu usu­wa­ne są szkod­li­we gazy; di­ge­sto­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. la­bo­ra­to­ryj­na przesz­klo­na ko­mo­ra, za­o­pa­trzo­na w wen­ty­la­cję wy­wiew­ną;

Wiktionary

Dy­ge­sto­rium, wy­ciąg la­bo­ra­to­ryj­ny – przesz­klo­na ko­mo­ra o kształ­cie dużej szafy, za­o­pa­trzo­na w wy­daj­ny wen­ty­la­tor stale wyd­mu­chu­ją­cy z niej po­wie­trze poza teren la­bo­ra­to­rium (naj­czę­ściej umiej­sco­wio­ny na dachu). Jej pod­sta­wo­wym za­da­niem jest za­po­bie­ga­nie wy­do­sta­wa­nia się do at­mos­fe­ry la­bo­ra­to­rium szkod­li­wych sub­stan­cji (tru­cizn, agre­syw­nych lub nie­przy­jem­nie pach­ną­cych gazów itp.), a także ochro­na przed ewen­tu­al­ny­mi po­ża­ra­mi i ek­sploz­ja­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. digestorium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) digestorium, wyciąg laboratoryjny

Wiktionary


dygitacja

w ge­o­lo­gii: dru­go­rzęd­ny fałd pow­sta­ły w pła­szczo­wi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fałdy na po­wierzch­ni grzbie­to­wej lub czo­ło­wej pła­szczo­wi­ny;

 (1.2) wy­py­cha­nie jed­nej cie­czy przez drugą w ruchu nie­re­gu­lar­nym;

Wiktionary

Dy­gi­ta­cja (od łac. "di­gi­tus" – palec) – w ge­o­lo­gii – okre­śle­nie fałdu w pła­szczo­wi­nie skal­nej od­ga­łę­zia­ją­ce­go się od głów­nej masy pła­szczo­wi­ny.

Ter­mi­nem dy­gi­ta­cja, pal­cza­stość okre­śla się rów­nież wy­py­cha­nie jed­nej cie­czy przez drugą w ruchu nie­re­gu­lar­nym, w for­mie pal­ców lub ję­zy­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨɟiˈtat͡sʲja, AS: dyǵitacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaszczowina cząstkowa

 (1.2) palczastość

Wiktionary


dygitalina

gli­ko­zyd na­ser­co­wy wy­stę­pu­ją­cy w li­ściach na­parst­ni­cy


SJP.pl


dygitalizacja

di­gi­ta­li­za­cja, cy­fry­za­cja;
1. na­da­wa­nie po­sta­ci cy­fro­wej róż­ne­go ro­dza­ju danym; di­gi­ty­za­cja;
2. upo­wszech­nie­nie się umie­jęt­no­ści ko­rzy­sta­nia z tech­ni­ki cy­fro­wej w róż­nych dzie­dzi­nach życia


SJP.pl


dygitalizacyjny

→ dy­gi­ta­li­za­cja; di­gi­ta­li­za­cyj­ny


SJP.pl


dygitalizator

urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce sy­gnał ana­lo­go­wy na sy­gnał cy­fro­wy; di­gi­ta­li­za­tor, di­gi­ti­zer, dy­gi­ta­li­zer, dy­skre­ty­za­tor, kon­wer­tor ana­lo­go­wo-cy­fro­wy


SJP.pl


dygitalizer

urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce sy­gnał ana­lo­go­wy na sy­gnał cy­fro­wy; di­gi­ti­zer, di­gi­ta­li­za­tor, dy­skre­ty­za­tor, kon­wer­tor ana­lo­go­wo-cy­fro­wy


SJP.pl


dygitalizować

na­da­wać cze­muś (mu­zy­ce, obra­zo­wi, danym) po­stać cy­fro­wą; di­gi­ta­li­zo­wać, cy­fry­zo­wać


SJP.pl


dygitalny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy tech­ni­kę cy­fro­wą; cy­fro­wy, di­gi­tal­ny, di­gi­ta­lo­wy, dy­gi­ta­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tech­no­lo­gią cy­fro­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygitalizator m., dygitalizacja ż.

 czas. dygitalizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyfrowy

Wiktionary


dygitalowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy tech­ni­kę cy­fro­wą; cy­fro­wy, di­gi­tal­ny, dy­gi­tal­ny, di­gi­ta­lo­wy


SJP.pl


dyglosja

stan, kiedy wer­sja li­te­rac­ka da­ne­go ję­zy­ka w takim stop­niu od­bie­ga od wer­sji po­tocz­nej, że można je uznać za odręb­ne ję­zy­ki


SJP.pl

Dy­glo­sja (z διγλωσσία, "di­glos­sia" „dwu­ję­zycz­ność”) – sy­tu­a­cja, w któ­rej jedna spo­łecz­ność ję­zy­ko­wa po­słu­gu­je się dwie­ma od­mia­na­mi ję­zy­ka (sy­ste­ma­mi ję­zy­ko­wy­mi), speł­nia­ją­cy­mi różne funk­cje i ma­ją­cy­mi włas­ny za­kres za­sto­so­wa­nia. Char­les Fer­gu­son opi­sał dy­glo­sję jako kon­trast mię­dzy dwoma wa­rian­ta­mi ję­zy­ko­wy­mi, wyż­szym (H, high) i niż­szym (L, low). Sta­no­wi formę spo­łecz­ne­go bi­dia­lek­tyz­mu lub bi­ling­wiz­mu. Cza­sem do­cho­dzi do wspó­łist­nie­nia wię­cej niż dwóch sy­ste­mów ję­zy­ko­wych.

Wikipedia


dygnitariat

urząd dy­gni­ta­rza; wy­so­kie, za­szczyt­ne sta­no­wi­sko


SJP.pl


dygnitarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pia­stu­ją­ca wy­so­ki urząd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitarz mos.

Wiktionary


dygnitarski

przy­miot­nik od: dy­gni­tarz


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) do­ty­czą­cy dy­gni­ta­rza, wła­ści­wy dy­gni­ta­rzo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitarz mos., dygnitarstwo n.

Wiktionary


dygnitarstwo

urząd, sta­no­wi­sko dy­gni­ta­rza


SJP.pl


dygnitarz

osoba zaj­mu­ją­ca wy­so­kie sta­no­wi­sko urzę­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś pia­stu­ją­cy wy­so­ki urząd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był zbyt wy­so­ko po­sta­wio­nym dy­gni­ta­rzem par­tyj­nym szcze­bla wo­je­wódz­kie­go i gmina to nie był jego po­ziom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨɟˈɲitaʃ, AS: dyǵńitaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitariat m., dygnitarstwo n., dygnitarzówna ż., dygnitarzowa ż.

:: zgrub. dygnitarzyna m.

:: fż. dygnitarka ż.

 przym. dygnitarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnik, notabl, prominent, VIP; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary


dygnitarzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żona dy­gni­ta­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitariat m., dygnitarstwo n., dygnitarz m., dygnitarzówna ż.

Wiktionary


dygnitarzówna

daw­niej: córka dy­gni­ta­rza


SJP.pl


dygnięcie

1. ukło­nić się, wy­ko­nu­jąc dyg;
2. po­tocz­nie:
a) pójść po coś;
b) pod­nieść coś cięż­kie­go;
c) ude­rzyć w coś z dużą siłą


SJP.pl

Dy­gnię­cie (dyg) – ukłon dziew­czę­cy i ko­bie­cy, po­le­ga­ją­cy na jed­no­czes­nym ugię­ciu ko­la­na oraz lek­kim skło­nie głowy, wraz z roz­su­nię­ciem rę­ka­mi fał­dów su­kien­ki na boki. Współ­cze­śnie rzad­ko sto­so­wa­ny. Wymóg jego wy­ko­ny­wa­nia zwią­za­ny jest z ety­kie­tą i pro­to­ko­łem dy­plo­ma­tycz­nym, obo­wią­zu­je pod­czas ce­re­mo­nii przy­wi­ta­nia z gło­wa­mi ko­ro­no­wa­ny­mi.

Wikipedia


dygnąć

1. ukło­nić się, wy­ko­nu­jąc dyg;
2. po­tocz­nie:
a) pójść po coś;
b) pod­nieść coś cięż­kie­go;
c) ude­rzyć w coś z dużą siłą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dygać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|dygać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dygać)

 (2.1) do­ko­na­ny od|dygać.

Wiktionary


dygot

drże­nie, dy­go­ta­nie, dre­szcze


SJP.pl


dygotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­go­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dygotać ndk.

Wiktionary


dygotać

trząść się ze stra­chu lub zimna


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­dy­go­tać)

 (1.1) ule­gać pow­ta­rza­ją­cym się wstrzą­som o dużej czę­stot­li­wo­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dy­go­tać się

 (2.1) rzad. wzmoc­nio­ne zna­cze­nie (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygot mrz., dygotanie n., dygotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drgać, drżeć

Wiktionary


dygotka

drże­nie, dy­go­ta­nie


SJP.pl


dygotliwy

wy­wo­łu­ją­cy drże­nie, skłon­ny do drże­nia; drżą­cy, dy­go­czą­cy, dy­gli­wy


SJP.pl


dygować

nieść coś z tru­dem; dźwi­gać, ta­szczyć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Lwów. nosić, przy­no­sić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza więk­sza ulewa roz­nie­sie go zu­peł­nie. I znów bę­dzie­my mu­sie­li zwo­zić tacz­ka­mi nawóz, dy­go­wać żwir, pia­sek, trzci­nę, bę­dzie­my mu­sie­li ukła­dać to wszyst­ko, ubi­jać, aby, skoń­czy­wszy, wkrót­ce znów roz­po­czy­nać to samo…

 (1.1) Mi­cha­sio­wa! — dyguj tu tacę!

Wiktionary


dygowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dy­go­wo (tuż po woj­nie "Degów", niem. "Degow") – wieś gmin­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Dy­go­wo.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2011 r. wieś miała 1615 miesz­kań­ców.

W miej­sco­wo­ści ma sie­dzi­bę jed­nost­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej włą­czo­na do kra­jo­we­go sy­ste­mu ra­tow­ni­czo-ga­śni­cze­go.

Wikipedia


dygowski

przy­miot­nik od: Dy­go­wo


SJP.pl


dygresja

1. wy­po­wiedź, uwaga nie­do­ty­czą­ca głów­ne­go te­ma­tu; wtrą­ce­nie, wtręt;
2. w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie: odej­ście od głów­ne­go te­ma­tu nar­ra­cji i roz­wi­ja­nie w jej obrę­bie te­ma­tów ubocz­nych, luźno lub zu­peł­nie niez­wią­za­nych z te­ma­tem głów­nym; ek­skurs;
3. w astro­no­mii: przej­ście ciała nie­bie­skie­go przez punkt stycz­no­ści rów­no­leż­ni­ka nie­bie­skie­go i wer­ty­ka­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chwi­lo­we odej­ście od głów­ne­go wątku wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Dy­gre­sja, wtrą­ce­nie (z di­gres­sio – odej­ście, ro­zej­ście się) – odej­ście od głów­ne­go te­ma­tu nar­ra­cji lub wy­po­wie­dzi. Dy­gre­sja po­le­ga na okre­so­wym wpro­wa­dze­niu wąt­ków luźno lub wcale niez­wią­za­nych z pod­sta­wo­wą tre­ścią ut­wo­ru lub wy­po­wie­dzi.

Wikipedia


dygresyjka

zdrob­nie­nie od: dy­gre­sja


SJP.pl


dygresyjność

cecha wy­po­wie­dzi lub ut­wo­ru, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się odej­ściem od głów­ne­go te­ma­tu


SJP.pl


dygresyjny

ma­ją­cy cha­rak­ter dy­gre­sji, za­wie­ra­ją­cy dy­gre­sję - wy­po­wiedź, uwagę nie­do­ty­czą­cą głów­ne­go te­ma­tu


SJP.pl


dyhydryt

mi­ne­rał, fos­fo­ran mie­dzi


SJP.pl


dyja

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Au­strii i Cze­chach, naj­dłuż­szy prawy do­pływ Mo­ra­wy, pow­sta­je z po­łą­cze­nia Dyi Mo­raw­skiej oraz Dyi Nie­miec­kiej;

Wiktionary

Dyja (cz., Thaya) – rzeka w Ma­sy­wie Cze­skim, w Au­strii i Cze­chach, w zle­wi­sku Morza Czar­ne­go, naj­dłuż­szy prawy do­pływ Mo­ra­wy, o dłu­go­ści 235 km, po­czą­wszy od miej­sco­wo­ści Raabs an der Thaya, gdzie na­stę­pu­je po­łą­cze­nie skła­da­ją­cych się na nią do­pły­wów:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podyje n.

 przym. dyjski, naddyjski, podyjski

Wiktionary


dyjak

naz­wi­sko


SJP.pl


dyjamb

czte­ro­sy­la­bo­wa stopa me­trycz­na, w któ­rej pier­wsza i trze­cia są nie­ak­cep­to­wa­ne, a druga i czwar­ta - ak­cen­to­wa­ne


SJP.pl


dyjas

naz­wi­sko


SJP.pl


dyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dyją, do­ty­czą­cy Dyi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dyja ż.

Wiktionary


dyk

naz­wi­sko


SJP.pl


dyka

naz­wi­sko


SJP.pl


dykasteria

1. w sta­ro­żyt­nych Ate­nach: jedna z dzie­się­ciu czę­ści sądu przy­się­głych;
2. od­dział urzę­du ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go lub sądu


SJP.pl

Dy­ka­ste­ria (od gr. "di­ka­ste­rion" – wła­dza, sąd) – urząd ad­mi­ni­stra­cyj­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

Więk­szość dy­ka­ste­rii wa­ty­kań­skich zwana jest obec­nie kon­gre­ga­cja­mi lub ra­da­mi. Człon­ka­mi rad mogą być osoby świec­kie, jed­nak­że w skład kon­gre­ga­cji wcho­dzą wy­łącz­nie kar­dy­na­ło­wie i bi­sku­pi.

Wikipedia


dykciarka

ma­szy­na do obrób­ki drew­na


SJP.pl


dykciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) menel pi­ja­cy dyktę (de­na­tu­rat)

Wiktionary


dykcja

spo­sób mó­wie­nia, po­praw­ne­go wy­ma­wia­nia wy­ra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób wy­ma­wia­nia wy­ra­zów i zdań

Wiktionary

Dyk­cja ( dic­tio) – spo­sób mó­wie­nia, po­praw­ne­go wy­ma­wia­nia wy­ra­zów przy uwz­ględ­nie­niu wszyst­kich pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w wy­ra­zach i na ich gra­ni­cach. Za­sad­ni­cza umie­jęt­ność w wy­ko­ny­wa­niu ta­kich za­wo­dów jak: śpie­wak, aktor, pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny lub ra­dio­wy, na­u­czy­ciel.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨkt͡sʲja, AS: dykcʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymowa

Wiktionary


dykcjonarz

dawna nazwa słow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. słow­nik

 (1.2) daw. en­cy­klo­pe­dia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpraw­dzie język li­te­rac­ki różni się znacz­nie z co­dzien­ną mową lud­no­ści nie­wyksz­tał­co­nej i dyk­cjo­narz był i jest mi je­szcze nie­zbęd­nym przy czy­ta­niu dzieł tej li­te­ra­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dykcjonarzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownik

Wiktionary


dykcyjny

→ dyk­cja


SJP.pl

Patrz:

dykcja

dykiel

naz­wi­sko, m.in. Bo­że­na Dy­kiel, pol­ska ak­tor­ka


SJP.pl


dykta

płyta skle­jo­na z nie­pa­rzy­stej licz­by for­ni­rów; sklej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyta skle­jo­na z for­ni­rów

 (1.2) środ. ty­pogr. sze­ro­kość pola znaku w danym kroju pisma

 (1.3) środ. de­na­tu­rat wy­pi­ja­ny przez me­ne­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨkta, AS: dykta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dykciarz m., dykciara ż.

 przym. dyktowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklejka; gw. Górny Śląsk szperplata

 (1.3) dentka, dynks, błękit Paryża

Wiktionary


dyktacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dyk­tat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dyk­tat, lecz tylko mały dyk­ta­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktat m.

Wiktionary


dyktafon

prze­no­śne urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce na­gry­wa­nie dźwię­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. prze­no­śny ma­gne­to­fon lub urzą­dze­nie cy­fro­we z wbu­do­wa­nym mi­kro­fo­nem, umoż­li­wia­ją­ce na­gry­wa­nie dźwię­ku;

Wiktionary

Dyk­ta­fon – prze­no­śny ma­gne­to­fon lub urzą­dze­nie cy­fro­we z wbu­do­wa­nym mi­kro­fo­nem, umoż­li­wia­ją­ce na­gry­wa­nie i odt­wa­rza­nie dźwię­ku, np. mowy. No­śni­kiem dźwię­ku może być ka­se­ta ma­gne­to­fo­no­wa o róż­nym cza­sie na­gra­nia i wiel­ko­ści lub układ elek­tro­nicz­ny za­pi­su­ją­cy w for­mie cy­fro­wej skom­pre­so­wa­ny dźwięk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨkˈtafɔ̃n, AS: dyktafõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. dyktafonik m.

Wiktionary


dyktafonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dyk­ta­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktafon m.

Wiktionary


dyktando

1. ćwi­cze­nie or­to­gra­ficz­ne po­le­ga­ją­ce na za­pi­sy­wa­niu dyk­to­wa­ne­go tek­stu;
2. daw­niej: dyk­to­wa­nie da­ne­go tek­stu; tekst za­pi­sa­ny ze słów dyk­tu­ją­ce­go; dyk­tat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. ćwi­cze­nie or­to­gra­ficz­ne po­le­ga­ją­ce na za­pi­sy­wa­niu dyk­to­wa­nej tre­ści

 (1.2) eduk. za­pi­sa­ny ze słu­chu tekst po­dyk­to­wa­ne­go ćwi­cze­nia or­to­gra­ficz­ne­go

 (1.3) na­rzu­ca­nie cze­goś

 (1.4) rada da­wa­na w celu do­ko­na­nia lep­sze­go wy­bo­ru

Wiktionary

Dyk­tan­do (łac. "dicto" – dyk­tu­ję) – ro­dzaj spraw­dzia­nu po­le­ga­ją­cy na za­pi­sa­niu ze słu­chu dyk­to­wa­ne­go tek­stu. Oce­nia­na jest po­praw­ność za­pi­su pod wzglę­dem zgod­no­ści z za­sa­da­mi or­to­gra­fii i in­ter­punk­cji. Naj­czę­ściej dyk­tan­da prze­pro­wa­dza­ne są w szko­łach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ni­za­tor­ką ogól­no­pol­skich dyk­tand była dzien­ni­kar­ka z Ka­to­wic.

 (1.2) Nie zro­bi­łaś żad­ne­go błędu w dyk­tan­dzie.

 (1.3) Au­stra­lij­czy­cy za­gra­li pod wy­raź­ne dyk­tan­do pol­skich siat­ka­rzy.

 (1.4) Ochro­niarz pod­jął de­cyz­ję sprzecz­ną z dyk­tan­dem włas­ne­go su­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktowanie n., dyktat mrz., podyktowanie n.

 czas. dyktować ndk., podyktować dk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dyktat

Wiktionary


dyktat

1. wła­dza ab­so­lut­na w pań­stwie;
2. na­rzu­ca­nie komuś swej woli lub swego zda­nia;
3. daw­niej: dyk­to­wa­nie tek­stu; dyk­tan­do


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzu­ca­nie komuś swej woli lub swego zda­nia

 (1.2) polit. wła­dza ab­so­lut­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨktat, AS: dyktat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktator m., dyktando n., dyktowanie n., dyktacik mrz.

 czas. dyktować ndk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyktatorstwo

Wiktionary


dyktator

1. osoba po­sia­da­ją­ca ab­so­lut­ną wła­dzę w pań­stwie, zwy­kle opie­ra­ją­ca się na sile armii;
2. urzęd­nik w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
3. kre­a­tor, uz­na­ny pro­jek­tant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik nadz­wy­czaj­ny w re­pu­bli­ce rzym­skiej, któ­re­mu przyz­na­wa­no cza­so­wą wła­dzę ab­so­lut­ną dla za­po­bie­że­nia kry­zy­so­wi;

 (1.2) polit. przy­wód­ca kraju, który spra­wu­je wy­łącz­ną, nie­o­gra­ni­czo­ną i nadz­wy­czaj­ną wła­dzę

 (1.3) przen. tyran

 (1.4) hist. tytuł przyz­na­wa­ny niek­tó­rym woj­sko­wym do­wód­com pow­sta­nia

 (1.5) książk. osoba na­rzu­ca­ją­ca innym swoją wolę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dyk­ta­tor – urząd w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • – przy­wód­ca pań­stwa okre­śla­ne­go jako dyk­ta­tu­ra
  • Dyk­ta­tor (The Great Dic­ta­tor) – film z 1940 roku
  • Dyk­ta­tor (The Dic­ta­tor) – film z 2012 roku
  • gra dyk­ta­tor – me­to­da ba­daw­cza w psy­cho­lo­gii

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Przez kilka mie­się­cy od in­waz­ji na Irak dyk­ta­tor sku­tecz­nie się ukry­wał

 (1.4) Ro­mu­ald Tra­u­gutt był ostat­nim dyk­ta­to­rem pow­sta­nia stycz­nio­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨkˈtatɔr, AS: dyktator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktatura ż., dyktat m., dyktatorstwo n., dyktowanie n., podyktowanie n.

:: fż. dyktatorka ż.

 czas. dyktować ndk., podyktować dk.

 przym. dyktatorski, dyktatorsko

 przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) autokrata, autokrator, despota, satrapa, tyran

 (1.4) wódz naczelny, przywódca

 (1.5) autokrata, despota, satrapa, tyran; książk. sobiepanek; pot. dzierżymorda, zamordysta

Wiktionary


dyktatorek

1. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca ab­so­lut­ną wła­dzę w pań­stwie, zwy­kle opie­ra­ją­cą się na sile armii;
2. kre­a­tor­ka, uz­na­na pro­jek­tant­ka


SJP.pl


dyktatorka

1. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca ab­so­lut­ną wła­dzę w pań­stwie, zwy­kle opie­ra­ją­cą się na sile armii;
2. kre­a­tor­ka, uz­na­na pro­jek­tant­ka


SJP.pl


dyktatorski

do­ty­czą­cy dyk­ta­to­ra lub dyk­ta­tu­ry; bezwz­ględ­ny, ar­bi­tral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z dyk­ta­to­rem lub z dyk­ta­tu­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktat mrz., dyktatura ż., dyktatorstwo n., dyktator mos., dyktatorka ż., dyktando n., dyktowanie n.

 czas. dyktować ndk.

 przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apodyktyczny, arbitralny, autokratyczny, autorytarny, autorytatywny, despotyczny, kategoryczny, samowładny, tyrański, władczy

Wiktionary


dyktatorsko

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób dyk­ta­tor­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktator mos., dyktatura ż.

 przym. dyktatorski

Wiktionary


dyktatorstwo

1. urząd, wła­dza dyk­ta­to­ra;
2. na­rzu­ca­nie innym swo­jej woli lub swo­je­go zda­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzu­ca­nie innym swej woli lub swego zda­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktowanie n., dyktat mrz., dyktator mos., dyktatura ż.

 przym. dyktatorski

 czas. dyktować

Wiktionary


dyktatura

forma spra­wo­wa­nia wła­dzy przez jedną osobę lub grupę osób, ma­ją­cą po­par­cie woj­ska i po­li­cji; rządy dyk­ta­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. forma spra­wo­wa­nia ab­so­lut­nej i nie­o­gra­ni­czo­nej wła­dzy przez jedną osobę lub grupę osób;

Wiktionary

Dyk­ta­tu­ra ( dic­ta­re – dyk­to­wać) – forma rzą­dów opar­ta na ar­bi­tral­nej wła­dzy jed­nost­ki (dyk­ta­to­ra) lub wą­skiej grupy osób, wy­ję­tych spod spo­łecz­nej kon­tro­li. Sy­stem cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­żi­mów au­to­ry­tar­nych i to­ta­li­tar­nych, sta­no­wią­cy prze­ci­wień­stwo sy­ste­mów de­mo­kra­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­zu­mie się, że oso­bi­sta dyk­ta­tu­ra jest ob­ja­wem skraj­ne­go nie­bez­pie­czeń­stwa gro­żą­ce­go re­żi­mo­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktator m., dyktat m., dyktatorstwo n., dyktowanie n.

 czas. dyktować ndk.

 przym. dyktatorski

 przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyrania, despotyzm

Wiktionary


dykteryjka

opo­wieść o za­baw­nym zda­rze­niu; aneg­dot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opo­wieść o za­baw­nym zda­rze­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨktɛˈrɨjka, AS: dykteryi ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anegdota

Wiktionary


dyktograf

daw­niej:
1. ro­dzaj wew­nętrz­ne­go te­le­fo­nu, słu­żą­ce­go do dyk­to­wa­nia li­stów;
2. te­le­fo­nicz­ne urzą­dze­nie pod­słu­cho­we


SJP.pl


dyktowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa czyn­no­ści lub pro­ce­su okre­ślo­ne­go cza­sow­ni­kiem „dyk­to­wać”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktando n., dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktator m., dyktatorka ż., dyktat mrz.

 czas. dyktować ndk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary


dyktować

1. mówić lub czy­tać tekst oso­bie, która ma go za­pi­sać;
2. na­ka­zy­wać, na­rzu­cać coś komuś;
3. o sercu, ro­zu­mie, doś­wiad­cze­niu: wska­zy­wać, pod­su­wać komuś spo­sób po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dyk­to­wać)

 (1.1) mówić lub od­czy­ty­wać tekst komuś, by go za­pi­sał

 (1.2) zmu­szać kogoś do przy­ję­cia ja­kichś wa­run­ków

 (1.3) kie­ro­wać za­cho­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel dyk­to­wał no­tat­kę, a ucz­nio­wie pil­nie prze­pi­sy­wa­li jego słowa do swo­ich brud­no­pi­sów.

 (1.2) Cła owszem, ale tylko w jedną stro­nę, Bank Świa­to­wy i MFW, tak, to po­ży­tecz­ne in­sty­tu­cje, gdy ro­zda­ją pie­nią­dze, ale prze­cież nie mogą nam dyk­to­wać swo­ich wa­run­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktando n., dyktat mrz., dyktator mos., dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktowanie n., podyktowanie n.

 czas. podyktować dk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) narzucać

 (1.3) podsuwać, wskazywać

Wiktionary


dyktowy

zwią­za­ny z dyktą


SJP.pl


dyl

1. gruba, mocna deska wy­ko­rzy­sty­wa­na do bu­do­wy stro­pów, ścian, mo­stów itp.;
2. be­to­no­wy lub żel­be­to­wy ele­ment kon­struk­cji przy­po­mi­na­ją­cy tę deskę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. oko­ro­wa­ny pień drze­wa słu­żą­cy jako ele­ment kon­struk­cyj­ny

 (1.2) bud. po­dłuż­ny pro­sto­kąt­ny ka­wa­łek ma­te­ria­łu, zwła­szcza drew­na, wzmac­nia­ją­cy kon­struk­cję bu­dow­li

 (1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lu­blin. ocena nie­do­sta­tecz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce zna­lazł się na mo­ście. Ostroż­nie kro­czył po de­skach i dy­lach ugi­na­ją­cych się pod sto­pa­mi…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨl, AS: dyl

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dylować ndk., wydylować dk.

 przym. dylowy

Wiktionary


dyla

1. gruba, mocna deska wy­ko­rzy­sty­wa­na do bu­do­wy stro­pów, ścian, mo­stów itp.;
2. be­to­no­wy lub żel­be­to­wy ele­ment kon­struk­cji przy­po­mi­na­ją­cy tę deskę


SJP.pl


dylacja

odro­cze­nie spra­wy są­do­wej


SJP.pl

Dy­la­cja (z di­la­tio – roz­cią­gnię­cie), od­kład – w daw­nym pra­wie pol­skim odro­cze­nie roz­pra­wy wy­wo­ła­ne nie­o­bec­no­ścią stro­ny spo­wo­do­wa­ną cho­ro­bą (uspra­wied­li­wio­ną, "di­la­tio prop­ter in­fir­mi­ta­tem"), li­stem in­hi­bi­cyj­nym, za­ję­cia­mi pu­blicz­ny­mi ("di­la­tio prop­ter ne­go­tia pu­bli­ca"), nie­o­bec­no­ścią w ziemi lub obec­no­ścią na innym pro­ce­sie to­czą­cym się tego sa­me­go dnia o więk­szą sumę ("pro ma­io­re").

Wikipedia


dylacyjny

zwią­za­ny z dy­la­cją


SJP.pl


dylak

naz­wi­sko


SJP.pl


dylan

naz­wi­sko, m.in. Dylan Tho­mas (1914-1953), wa­lij­ski poeta i pi­sarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bob Dylan – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz, kom­po­zy­tor
  • Jakob Dylan – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz, syn Boba Dy­la­na
  • Dylan – album Boba Dy­la­na z 1973 r.
  • Dylan – album Boba Dy­la­na z 2007 r.
  • Dylan – bóg morza w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej
  • Dylan – język pro­gra­mo­wa­nia

Wikipedia


dylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dylać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dylać ndk.

Wiktionary


dylatacja

1. zwięk­sze­nie się dłu­go­ści cze­goś wsku­tek zja­wi­ska roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej;
2. szcze­li­na po­zo­sta­wio­na w kon­struk­cji za­po­bie­ga­ją­ca jej usz­ko­dze­niom przy zmia­nie kształ­tu na­stę­pu­ją­cym pod wpły­wem czyn­ni­ków zew­nętrz­nych;
3. w fi­zy­ce: dy­la­ta­cja czasu - róż­ni­ca w tem­pie upły­wu czasu w dwóch ukła­dach po­ru­sza­ją­cych się wzglę­dem sie­bie lub znaj­du­ją­cych się w róż­nych po­lach gra­wi­ta­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. szcze­li­na ut­wo­rzo­na w kon­struk­cji ar­chi­tek­to­nicz­nej w celu wy­e­li­mi­no­wa­nia wpły­wu du­żych na­prę­żeń lub in­nych czyn­ni­ków mo­gą­cych usz­ko­dzić kon­struk­cję;

 (1.2) fiz. zwięk­sze­nie się dłu­go­ści pod wpły­wem cie­pła

 (1.3) fiz. dy­la­ta­cja czasu spo­wol­nie­nie czasu wraz ze wzro­stem pręd­ko­ści lub pola gra­wi­ta­cyj­ne­go

Wiktionary

Dy­la­ta­cja – przeksz­tał­ce­nie ge­o­me­trycz­ne, prze­pro­wa­dza­ją­ce do­wol­ną pro­stą na pro­stą do niej rów­no­le­głą. Ina­czej mó­wiąc, jest to ko­li­ne­a­cja, w któ­rej każda pro­sta jest rów­no­le­gła do swo­je­go obra­zu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dylatacyjny

Wiktionary


dylatacyjny

zwią­za­ny z dy­la­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dy­la­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylatacja ż.

Wiktionary


dylatogram

wy­kres zmia­ny wy­mia­rów li­nio­wych ciała pod wpły­wem zmian tem­pe­ra­tu­ry, otrzy­ma­ny za po­mo­cą dy­la­to­me­tru; krzy­wa dy­la­to­me­trycz­na


SJP.pl


dylatometr

przy­rząd do po­mia­ru roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej cie­czy i ciał sta­łych


SJP.pl

Dy­la­to­metr – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru li­nio­wej roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej ciał sta­łych.

Wikipedia


dylatometria

Dy­la­to­me­tria – dział fi­zy­ki, który zaj­mu­je się me­to­da­mi po­mia­ru roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej ciał. Dy­la­to­me­tria pro­wa­dzi ba­da­nia za­leż­no­ści roz­mia­rów ciał od wa­run­ków zew­nętrz­nych. Głów­nym na­rzę­dziem po­mia­ro­wym tej roz­sze­rzal­no­ści jest dy­la­to­metr.

Wikipedia


dylatometryczny

→ dy­la­to­me­tria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy dy­la­to­me­trii, wła­ści­wy dy­la­to­me­trii

Wiktionary

Patrz:

dylatometria

Powiązane:

 rzecz. dylatometria ż.

Wiktionary


dylać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. - tań­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylanie n.

Wiktionary


dylemacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­le­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dy­le­mat, lecz tylko mały dy­le­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylemat m.

Wiktionary


dylemat

trud­ny wybór mię­dzy dwie­ma wy­klu­cza­ją­cy­mi się moż­li­wo­ścia­mi; al­ter­na­ty­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­tu­a­cja wy­ma­ga­ją­ca trud­ne­go wy­bo­ru

 (1.2) log. wnio­sko­wa­nie, gdzie oprócz dwóch zdań wa­run­ko­wych trze­cią prze­słan­ką jest zda­nie al­ter­na­tyw­ne

Wiktionary

Dy­le­mat (z gr. διλήμματος "di­lem­ma­tos" 'pod­wój­ny lemat') – w lo­gi­ce tra­dy­cyj­nej nie­za­wod­ne sche­ma­ty wnio­sko­wań, w któ­rych prze­słan­ka­mi są dwa zda­nia wa­run­ko­we i al­ter­na­ty­wa (nie­ro­złącz­na), z któ­rych każ­de­mu już na grun­cie kla­sycz­ne­go ra­chun­ku zdań od­po­wia­da wła­ści­we prawo lo­gicz­ne. Wy­róż­nio­no czte­ry typy ta­kich sche­ma­tów wnio­sko­wań – dy­le­ma­ty:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­le­mat po­le­ga na tym, czy Rosja może się zmo­der­ni­zo­wać bez sa­mo­bój­czej we­ster­ni­za­cji?

 (1.1) Dy­le­mat etycz­ny pow­sta­je, gdy nie ist­nie­je jedna oczy­wi­sta, wła­ści­wa de­cyz­ja, gdy rów­nie do­brze można wy­brać jedno, jak i dru­gie roz­wią­za­nie.

 (1.1) De­fi­cyt bu­dże­to­wy rzędu 10 proc. PKB albo roz­pad sy­ste­mów za­bez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go i zdro­wot­ne­go - przed takim dy­le­ma­tem już za dwa­dzie­ścia lat sta­nie Pol­ska za spra­wą an­ty­na­tal­nej i de­po­pu­la­cyj­nej po­li­ty­ki pro­wa­dzo­nej przez ko­lej­ne rządy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylemacik mrz.

 przym. dylematyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alternatywa, kłopot, kłopotliwe położenie, problem, rozterka, trudne położenie

Wiktionary


dyletancki

od­no­szą­cy się do dy­le­tan­ta lub dy­le­tan­tyz­mu; po­wierz­chow­ny; ama­tor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy dy­le­tan­to­wi i dy­le­tan­tyz­mo­wi / dy­le­tanct­wu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨlɛˈtãnt͡sʲci, AS: dyletãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dyletancko

 rzecz. dyletant m., dyletantka ż., dyletantyzm m., dyletanctwo n.

Wiktionary


dyletancko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dy­le­tanc­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyletancki

 rzecz. dyletant mos.

Wiktionary


dyletanckość

zaj­mo­wa­nie się ja­kimś za­gad­nie­niem w spo­sób po­wierz­chow­ny, bez fa­cho­wej wie­dzy i od­po­wied­nie­go przy­go­to­wa­nia; dy­le­tan­tyzm, dy­le­tanct­wo


SJP.pl


dyletanctwo

zaj­mo­wa­nie się ja­kimś za­gad­nie­niem w spo­sób po­wierz­chow­ny, bez fa­cho­wej wie­dzy i od­po­wied­nie­go przy­go­to­wa­nia; dy­le­tanc­kość, dy­le­tan­tyzm


SJP.pl


dyletant

czło­wiek niez­na­ją­cy się na danej rze­czy, nie­kom­pe­tent­ny w danej dzie­dzi­nie; laik; pro­fan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się jakąś dzie­dzi­ną, nie zna­jąc się na niej, bez od­po­wied­nie­go przy­go­to­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skle­pie kom­pu­te­ro­wym za­trud­ni­li ja­kie­goś dy­le­tan­ta. Nie wie, co to switch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈlɛtãnt, AS: dyletãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyletanctwo n., dyletantyzm m.

:: fż. dyletantka ż.

 przym. dyletancki

 przysł. dyletancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amator, laik; książk. profan

Wiktionary


dyletantka

ama­tor­ka; ko­bie­ta, która nie jest fa­chow­cem w danej dzie­dzi­nie, zaj­mu­ją­ca się jakąś dzie­dzi­ną bez na­le­ży­te­go przy­go­to­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która nie jest fa­chow­cem w danej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyletancki

 rzecz. dyletant mos.

Wiktionary


dyletantyzm

zaj­mo­wa­nie się ja­kimś za­gad­nie­niem w spo­sób po­wierz­chow­ny, bez fa­cho­wej wie­dzy i od­po­wied­nie­go przy­go­to­wa­nia; dy­le­tanc­kość, dy­le­tanct­wo


SJP.pl


dylewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dylewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dy­le­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ko­wa­le­wo Po­mor­skie
  • Dy­le­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Dy­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Syp­nie­wo
  • Dy­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło
  • Dy­le­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald
  • Dy­le­wo – gro­ma­da
  • Dy­le­wo – dawna gmina
  • Dy­le­wo – zlik­wi­do­wa­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Dy­le­wie, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Dy­le­wo – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie lidz­kim

Wikipedia


dylewski

przy­miot­nik od: Dylew, Dy­le­wo


SJP.pl


dylica

ele­ment bu­do­wy mostu, umoż­li­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie ruchu ko­ło­we­go


SJP.pl


dylik

naz­wi­sko


SJP.pl


dylina

po­dło­ga lub płot z dylów


SJP.pl


dyliżans

kryty po­jazd konny do prze­wo­zu pa­sa­że­rów i pocz­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czte­ro­ko­ło­wy, kryty po­jazd konny prze­wo­zo­wy;

 (1.2) slang. re­gio­na­lizm - Go­rzów Wiel­ko­pol­ski au­to­bus

Wiktionary

Dy­li­żans ( di­li­gen­ce „skwa­pli­wość, poś­piech”, z di­li­gen­tia „do­kład­ność, su­mien­ność”) – duży zam­knię­ty ko­ło­wy po­jazd konny (prze­waż­nie czte­ro- lub sze­ścio­kon­ny) uży­wa­ny od po­ło­wy XVI wieku do po­ło­wy XIX wieku do prze­wo­zu pa­sa­że­rów i prze­sy­łek pocz­to­wych na sta­łych tra­sach ob­słu­gi­wa­nych we­dług usta­lo­ne­go roz­kła­du jazdy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ru­szy­li­śmy dy­li­żan­sem na spot­ka­nie pana Smit­ha.

 (1.1) Wszę­dzie wy­wra­ca­ją się dy­li­żan­se, konie po­no­szą, za­gryzł­szy wę­dzi­dła, stat­ki idą na dno, kotły pa­ro­we pę­ka­ją!

 (1.1) W Go­sty­niu do­bie­ga­ją końca prace przy bu­do­wie dy­li­żan­su pocz­to­we­go, który nie­ba­wem wy­ru­szy do Bruk­se­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈlʲiʒãw̃s, AS: dylʹižãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyliżansowy

Wiktionary


dyliżansowy

zwią­za­ny z dy­li­żan­sem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­li­żan­sem, do­ty­czą­cy dy­li­żan­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyliżans mrz.

Wiktionary


dylogia

utwór skła­da­ją­cy się z dwóch łą­czą­cych się te­ma­tycz­nie czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. muz. film. cykl skła­da­ją­cy się z dwóch ut­wo­rów li­te­rac­kich, mu­zycz­nych lub fil­mo­wych, z któ­rych każdy sta­no­wi odręb­ną ca­łość, lecz po­łą­czo­nych np. wspól­ną te­ma­ty­ką, grupą bo­ha­te­rów

Wiktionary

Dy­lo­gia – cykl li­te­rac­ki skła­da­ją­cy się z dwóch ut­wo­rów, z któ­rych każdy sta­no­wi zam­knię­tą ca­łość.

Przy­kła­dem dy­lo­gii jest "Miecz ka­ge­no­wy; opo­wieść o Kry­ście, nie­ko­ro­no­wa­nej kró­lo­wej Za­chod­nie­go Po­mo­rza" Bo­le­sła­wa Mrów­czyń­skie­go, skła­da­ją­cy się z "Armii mil­czą­cej" i "Dni chwa­ły".

Wikipedia


dylowanie

wy­kła­dać dy­la­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dylować

Wiktionary


dylować

wy­kła­dać dy­la­mi


SJP.pl


dylowy

wy­ko­na­ny z dylów


SJP.pl


dylu-dylu

wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy imi­tu­ją­cy ruch ręki pod­czas gry na skrzyp­cach


SJP.pl


dyluwialny

→ dy­lu­wium


SJP.pl

Patrz:

dyluwium

dyluwiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie dy­lu­wio­lo­gii


SJP.pl


dyluwiologia

nauka o epoce lo­dow­co­wej


SJP.pl


dyluwiologiczny

→ dy­lu­wio­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

dyluwiologia

dyluwium

star­sza epoka czwar­to­rzę­du, ce­chu­ją­ca się m.in. wiel­kim zlo­do­wa­ce­niem i po­ja­wie­niem się czło­wie­ka ne­an­der­tal­skie­go; plej­sto­cen, epoka lo­do­wa, epoka lo­dow­co­wa


SJP.pl


dylówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. deski po­dło­go­we

Wiktionary

Dy­lów­ka – rzeka two­rzą­ca górny bieg Ry­ko­lan­ki, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim []. Wy­pły­wa w miej­sco­wo­ści Ko­zie­tu­ły i pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wym przez miej­sco­wo­ści Dylew, Sie­lec, Ry­ka­ły. Tuż przed miej­sco­wo­ścią Przy­by­szew łączy się ze swoim lewym do­pły­wem Bo­rów­ką, zmie­nia nazwę na Ry­ko­lan­kę, po czym wpada do Pi­li­cy.

Wikipedia


dyląg

naz­wi­sko


SJP.pl


dylągówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dy­lą­gów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Hyżne. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dy­lą­gów­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Hyżne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


dyląż

chrząszcz z ro­dzi­ny kózek


SJP.pl


dym

lotny pro­dukt spa­la­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­duk­ty spa­la­nia za­wie­szo­ne w po­wie­trzu;

 (1.2) przen. pot. bójka z udzia­łem więk­szej licz­by osób

 (1.3) młodz. awan­tu­ra

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: dymić

Wiktionary

Dym – układ ko­lo­i­dal­ny, w któ­rym oś­rod­kiem roz­pra­sza­ją­cym jest gaz, a cząst­ki ko­lo­i­dal­ne są cząst­ka­mi sta­ły­mi. Za­wie­si­na bar­dzo drob­nych czą­stek sta­łych w gazie. Dym jest, obok mgły, jedną z po­sta­ci ga­zo­zo­lu, a naj­czę­ściej jego od­mia­ny – ae­ro­zo­lu.

Zaz­wy­czaj jest pro­duk­tem ubocz­nym spa­la­nia i czę­sto to­wa­rzy­szy ognio­wi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są­siad po­czuł dym i zadz­wo­nił po straż po­żar­ną.

 (1.1) Wdy­cha­nie dymu ty­to­nio­we­go pro­wa­dzi do cho­rób ser­co­wych.

 (1.1) Po­wie­trze było wy­peł­nio­ne dymem ni­ko­ty­no­wym.

 (1.1) Uno­sił się dym z pa­le­ni­ska.

 (1.2) Wczo­raj po im­pre­zie był nie­zły dym, aż po­li­cja przy­je­cha­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃m, AS: dỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dymnik m., zadymiarz m., zadyma ż., zadymka ż., dymienie n., zadymianie n., zadymienie n.

:: zdrobn. dymek m.

 czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

 przym. dymny, dymowy

 przysł. bezdymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopeć

 (1.2) zadyma

Wiktionary


dymacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dy­macz – część mia­sta Piotr­ków Try­bu­nal­ski, w woj. łódz­kim, w pow. mia­sto Piotr­ków Try­bu­nal­ski, w gmi­nie mia­sto Piotr­ków Try­bu­nal­ski
  • Dy­macz – przy­sió­łek wsi Bo­rzę­ci­ce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Koź­min Wiel­ko­pol­ski

Wikipedia


dymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dymać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dymać ndk.

 rzecz.

:: zdrobn. dymanko n.

Wiktionary


dymanko

po­tocz­nie: seks; bzy­kan­ko, ru­chan­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. sto­su­nek płcio­wy, współ­ży­cie sek­su­al­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Dy­man­ko jest dy­man­ko, służ­bo­wo czy pry­wat­nie… Zdra­dzi­łaś męża, złot­ko. – On pier­wszy mnie zdra­dził! – Masz do­wo­dy?

 (1.1) Raz w mie­sią­cu wpa­da­łem do wio­ski, żeby zo­ba­czyć dzie­cia­ki, iść do ko­ścio­ła i za­li­czyć dy­man­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dymanie n., wydymanie n.

 czas. dymać ndk., wydymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanie, bzykanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary


dymanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dymarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


dymarka

dawny piec do wy­ta­pia­nia że­la­za z rud


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dawny piec słu­żą­cy do wy­ta­pia­nia że­la­za z rud;

Wiktionary

Współ­czes­ne re­kon­struk­cje dy­ma­rek

Dy­mar­ka, piec dy­mar­ko­wy – dawny piec hut­ni­czy, w któ­rym przez re­duk­cję tlen­ko­wych rud że­la­za za po­mo­cą węgla drzew­ne­go otrzy­my­wa­no że­la­zo w po­sta­ci gąb­cza­stej, za­wie­ra­ją­cej żużel.

Że­la­zo na­da­ją­ce się do wy­ro­bu na­rzę­dzi, broni itp. uzy­ski­wa­no przez usu­nię­cie z łupki żużla na dro­dze wie­lo­krot­ne­go prze­ku­wa­nia. Tzw. pro­ces dy­mar­ko­wy znany był od bar­dzo dawna (w Eu­ro­pie od ok. II w. p.n.e., na zie­miach pol­skich od ok. I w. n.e.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dymarkowy

Wiktionary


dymarkowy

zwią­za­ny z dy­mar­ką


SJP.pl


dymarski

przy­miot­nik od: dy­marz


SJP.pl


dymarstwo

dawny spo­sób wy­ta­pia­nia rudy że­la­za w dy­mar­kach


SJP.pl


dymarz

daw­niej: ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ta­pia­niem rudy że­la­za w dy­mar­ce


SJP.pl


dymać

po­tocz­nie:
1. iść lub je­chać pręd­ko, pę­dzić; za­su­wać, pe­da­ło­wać;
2. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy; ciup­ciać, bzy­kać, pukać;
3. cięż­ko pra­co­wać; za­su­wać, ga­ro­wać, ha­ro­wać, tyrać;
4. oszu­ki­wać kogoś, wy­ko­rzy­stu­jąc jego łat­wo­wier­ność; ru­chać;
5. wy­wo­ły­wać mocny pod­much, dmu­chać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­dy­mać)

 (1.1) pot. iść pręd­ko

 (1.2) wulg. pot. upra­wiać seks

 (1.3) wulg. pot. oszu­kać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dymać się (dk. brak)

 (2.1) wulg. pot. upra­wiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Felek, dymaj po wódę!

 (1.2) Jaś dyma Mał­go­się.

 (1.3) Ten oszust dyma wszyst­kich na kasę.

 (2.1) Dy­ma­my się każ­de­go wie­czo­ru.

 (2.1) Jaś dyma się z Mał­go­sią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mat͡ɕ, AS: dỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dymanie n., dymanko n.

 czas. wydymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jebać, pierdolić, pieprzyć, ruchać, bzykać

Wiktionary


dymbcok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. dąb

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drew­no dębu (po­rą­ba­ne kloc­ki dębu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U Tesie na placu fater ściu­pa­li dymb­co­ka. → Oj­ciec ściął dąb na pod­wó­rzu u Te­re­ski.

 (1.2) Nie bier ino dymb­co­ków na fo­jer­ka. → Nie bierz tylko dę­bo­wych kloc­ków na ogni­sko.

Wiktionary


dymbowica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii, lewy do­pływ Ar­dże­szu, prze­pły­wa przez Bu­ka­reszt;

 (1.2) geogr. okręg w środ­ko­wej Ru­mu­nii, na Wo­ło­szczyź­nie;

Wiktionary

Dym­bo­wi­ca (rum. "Dâmbovița") – rzeka w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii, lewy do­pływ Ar­dże­szu. Jej dłu­gość wy­no­si 269 km. W dol­nym biegu prze­pły­wa przez Ni­zi­nę Wo­ło­ską. Nad Dym­bo­wi­cą leży sto­li­ca Ru­mu­nii – Bu­ka­reszt.

Wikipedia


dymecki

naz­wi­sko


SJP.pl


dymek

1. cien­ka smuga dymu;
2. zam­gle­nie obra­zu na kli­szy fo­to­gra­ficz­nej; szla­jer;
3. w ko­mik­sach itp.: część po­je­dyn­cze­go obraz­ka, przy­po­mi­na­ją­ca chmur­kę, przez­na­czo­na na słowa po­sta­ci; chmur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zob. dym.

 (1.2) pot. w ko­mik­sach, ilu­stro­wa­nych hi­sto­ryj­kach: miej­sce, w któ­rym za­mie­szczo­na jest wy­po­wiedź bo­ha­te­ra, a także: treść tejże wy­po­wie­dzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. pa­le­nie pa­pie­ro­sa, za­cią­ga­nie się dymem pa­pie­ro­so­wym

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: dymka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Benon Dymek − pol­ski hi­sto­ryk dzie­jów ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • Ed­ward Dymek − pol­ski aktor dzie­cię­cy
  • Jakub Dymek − pol­ski pu­bli­cy­sta, dzien­ni­karz, pod­ka­ster, kul­tu­roz­naw­ca i blo­ger
  • Ja­nusz Dymek − pol­ski sce­na­rzy­sta, re­ży­ser i pro­du­cent ki­no­wo-te­le­wi­zyj­ny
  • Ja­ro­sław Dymek − pol­ski strong­man
  • Marta Dymek − pol­ska ku­char­ka i au­tor­ka ksią­żek ku­li­nar­nych
  • Mi­chał Dymek − pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Mi­ro­sław Dymek – pol­ski pro­gra­mi­sta
  • Ta­de­usz Dymek – pol­ski dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i par­tyj­ny oraz na­u­czy­ciel
  • Wa­len­ty Dymek − pol­ski rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, bi­skup
  • Woj­ciech Dymek − pol­ski che­mik
  • dymek − w ko­mik­sie pole, w któ­rym umie­szcza­ny jest tekst

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ko­mik­sach dia­lo­gi bo­ha­te­rów znaj­du­ją się zam­knię­te w dym­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mɛk, AS: dỹmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadyma ż., dym m.

 przym. dymny

 czas. zadymiać, zadymić

Wiktionary


dymensja

daw­niej: wiel­kość cze­goś; wy­miar


SJP.pl


dymensjonować

daw­niej: na­da­wać cze­muś od­po­wied­ni wy­miar


SJP.pl


dymerski

naz­wi­sko


SJP.pl


dymetr

w po­ez­ji me­trycz­nej: wers zło­żo­ny z dwóch stóp lub dwóch dwu­sto­po­wych miar me­trycz­nych


SJP.pl


dymetryczny

→ dy­metr


SJP.pl

Patrz:

dymetr

dymiarka

po­tocz­nie: urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia dymu, np. do efek­tów spe­cjal­nych


SJP.pl


dymienica

bo­les­ny obrzęk za­pal­ny wę­złów chłon­nych pa­chwi­no­wych lub pa­cho­wych o po­dło­żu za­kaź­nym, cha­rak­te­ry­zu­je niek­tó­re cho­ro­by wi­ru­so­we (np. mo­no­nu­kle­o­za) i bak­te­ryj­ne (np. dżuma)


SJP.pl

Dy­mie­ni­ca (łac. "bubo") – ro­dzaj za­pa­le­nia wę­złów chłon­nych, które wy­wo­łu­je ich ucie­ple­nie i za­czer­wie­nie­nie.

Dy­mie­ni­ce cha­rak­te­ry­zu­ją niek­tó­re cho­ro­by, np. dżumę dy­mie­ni­czą, kiłę lub gruź­li­cę. Ich po­ja­wie­nie się w oko­li­cy pa­chwi­no­wej może też być ob­ja­wem wrzo­du mięk­kie­go, ziar­ni­nia­ka we­ne­rycz­ne­go.

Wikipedia


dymieniczny

→ dy­mie­ni­ca; dy­mie­ni­czy


SJP.pl


dymieniczy

→ dy­mie­ni­ca; dy­mie­nicz­ny


SJP.pl


dymienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dymić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dymić, zadymić, zadymiać

 rzecz. dym m.

 przym. dymny

 przysł. bezdymnie

Wiktionary


dyminucja

1. daw­niej: usz­ko­dze­nie, uszczer­bek;
2. w mu­zy­ce: pow­tó­rze­nie mo­ty­wu ut­wo­ru w war­to­ściach mu­zycz­nych zmniej­szo­nych o po­ło­wę


SJP.pl

Dy­mi­nu­cja – tech­ni­ka imi­ta­cyj­na po­le­ga­ją­ca na skró­ce­niu każ­dej war­to­ści ryt­micz­nej o po­ło­wę, efek­tem czego jest prze­bieg me­lo­dycz­ny dwa razy krót­szy cza­so­wo od wer­sji pier­wot­nej. Cała nuta za­mie­nia­na jest na pół­nu­tę, ósem­ka na szes­nast­kę itd.

Dy­mi­nu­cja była sze­ro­ko wy­ko­rzy­sty­wa­na w po­li­fo­nii ba­ro­ko­wej i przeksz­tał­ce­niach wa­ria­cyj­nych. Tech­ni­ką od­wrot­ną jest aug­men­ta­cja.

Wikipedia


dymion

na­czy­nie w kształ­cie ba­lo­na, z przy­dy­mio­ne­go szkła, sto­so­wa­ne do do­mo­wej pro­duk­cji wina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie szkla­ne do do­mo­we­go wy­ro­bu wina

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balon

Wiktionary


dymiony

na­czy­nie w kształ­cie ba­lo­na, z przy­dy­mio­ne­go szkła, sto­so­wa­ne do do­mo­wej pro­duk­cji wina


SJP.pl


dymisja

zwol­nie­nie kogoś z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska lub ustą­pie­nie z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwol­nie­nie kogoś ze sta­no­wi­ska, zło­że­nie z urzę­du; re­zy­gna­cja (ustą­pie­nie) z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska

Wiktionary

Dy­mi­sja (od łac. "dīmissiō" – wy­sła­nie, zwol­nie­nie lub "di­mit­te­re" – wy­da­lać) – zwol­nie­nie lub re­zy­gna­cja z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska, urzę­du lub ze służ­by.

W pań­stwach rzą­dzo­nych par­la­men­tar­nie pre­mier, po udzie­le­niu przez par­la­ment rzą­do­wi wotum nie­uf­no­ści, obo­wią­za­ny jest zgło­sić dy­mi­sję ga­bi­ne­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto bę­dzie nowym tre­ne­rem po dy­mi­sji obec­ne­go?

 (1.1) Twoja dy­mi­sja ze sta­no­wi­ska pre­ze­sa za­rzą­du to już tylko kwe­stia czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈmʲisʲja, AS: dỹmʹisʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dymisyjny

 czas. dymisjonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwołanie, zwolnienie; pot. odstawka

Wiktionary


dymisjonować

urzę­do­wo: usu­nąć, usu­wać kogoś z ja­kie­goś sta­no­wi­ska; od­wo­ły­wać (od­wo­łać)


SJP.pl


dymisyjny

→ dy­mi­sja


SJP.pl

Patrz:

dymisja

dymitr

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. De­me­triusz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dy­mitr – wer­sja imie­nia De­me­triusz
  • Dy­mitr (Spi­ri­don Jo­an­nis Ar­gi­ros, ur. 1958) – du­chow­ny Grec­kie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Dy­mitr (Di­mi­trios Be­kia­ris-Ma­wro­go­na­tos, ur. 1948) – grec­ki du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Dy­mitr – du­chow­ny Etiop­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Dy­mitr (ur. 1948) – pa­le­styń­ski du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Dy­mitr (Jihad Sa­ma­an Char­bak, ur. 1970) – bi­skup pra­wo­sław­ne­go Pa­triar­cha­tu An­tio­cheń­skie­go
  • Dy­mitr (De­me­trios Dik­ba­sa­nis, 1940-2025) – al­bań­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Dy­mitr (Iwan Iwa­no­wicz Do­bro­sier­dow, 1864-1937) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sławn
  • Dy­mitr (Ni­ko­łaj Gri­gor­je­wicz Dro­zdow, ur. 1953) – ar­cy­bi­skup wi­teb­ski i or­szań­ski Eg­zar­cha­tu Bia­ło­ru­skie­go
  • Dy­mitr (Wła­di­mir Wa­le­ria­no­wicz Gra­du­sow, 1881-1956) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Dy­mitr (Wo­ło­dy­myr Ja­re­ma, 1915-2000) – pa­triar­cha Ukra­iń­skiej Au­to­ke­fa­licz­nej Cerk­wi Pra­wo­sław­nej
  • Dy­mitr (Wi­ta­lij Wik­to­ro­wicz Je­li­sie­jew, ur. 1961) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Demetriusz m., Dymitrowicz ż./mos., dymitriada ż.

 przym. Dymitrowy

Wiktionary


dymitriada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. każda z dwóch in­ter­wen­cji po­li­tycz­no-re­li­gij­no-mi­li­tar­nych w Ce­sar­stwie Ro­syj­skim zor­ga­ni­zo­wa­nych przez pol­ską i li­tew­ską ma­gna­te­rię na po­cząt­ku XVII w.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dymitr mos.

Wiktionary


dymitriusz

imię mę­skie


SJP.pl


dymitrostwo

Dy­mitr z mał­żon­ką; Dy­mi­tro­wie


SJP.pl


dymitrow

naz­wi­sko obce, np. Ge­or­gi Dy­mi­trow (1882-1949) - buł­gar­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny


SJP.pl


dymitrowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. syn Dy­mi­tra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wasyl I Dy­mi­tro­wicz był naj­star­szym synem wiel­kie­go księ­cia mo­skiew­skie­go Dy­mi­tra Doń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dymitr m.

Wiktionary


dymitrowie

Dy­mitr z mał­żon­ką; Dy­mi­tro­stwo


SJP.pl


dymitrowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dy­mi­tra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


dymić

dymić się;
1. wy­dzie­lać dym, wy­pu­szczać kłęby dymu; kop­cić;
2. wy­dzie­lać parę; pa­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­dzie­lać dym

 (1.2) pot. szu­kać okaz­ji do bójki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dymić się

 (2.1) wy­dzie­lać dym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mi­ny po­bli­skiej fa­bry­ki cały czas dymią i brak nam świe­że­go po­wie­trza na osied­lu.

 (1.2) Co jest, koleś? Dy­misz?

 (2.1) Zo­bacz, coś tam się dymi w kącie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mʲit͡ɕ, AS: dỹmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dym m., zadymiarz m., dymienie n., zadyma ż.

 przym. dymny

 czas. zadymiać

 przysł. bezdymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopcić, dymić się

 (2.1) kopcić

Wiktionary


dymiński

naz­wi­sko


SJP.pl


dymka

1. ba­weł­nia­na lub lnia­na tka­ni­na o sko­śnym, ła­ma­nym splo­cie;
2. od­mia­na ce­bu­li o drob­nych li­ściach i małej czę­ści po­dziem­nej;
3. ja­dal­na część dymki - ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. rocz­na, mała ce­bu­la zwy­czaj­na (ja­dal­na), zwy­kle przez­na­czo­na do sa­dze­nia, otrzy­my­wa­na przez bar­dzo gęsty wy­siew na­sion

 (1.2) włók. ro­dzaj tka­ni­ny ba­weł­nia­nej, ko­nop­nej lub lnia­nej o splo­cie atła­so­wym, jed­no­barw­nej (bie­lo­nej) lub pa­sia­stej, sto­so­wa­nej daw­niej na bie­liz­nę, pod­szew­ki i obi­cia;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: dymek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dymka – mała ce­bu­la zwy­czaj­na
  • dymka – ro­dzaj tka­ni­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­sa­dzi­li­śmy dymką całe trzy ary pola za domem.

 (1.2) Z jed­ne­go metra bie­żą­ce­go dymki wyj­dzie tylko jedna pod­szew­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mka, AS: dỹmka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. dym m., dymek m., dymienie n.

 czas. dymić, odymić, odymiać, zadymić, zadymiać

 przym. dymny, dymowy

 (1.2)

 rzecz. dyma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyma

Wiktionary


dymkować

śro­do­wi­sko­wo: palić pa­pie­ro­sa lub e-pa­pie­ro­sa


SJP.pl


dymkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Dym­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Krzysz­tof Dym­kow­ski – pol­ski mo­tor­ni­czy i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ma­ciej Dym­kow­ski – pol­ski so­cjo­log i psy­cho­log
  • Mar­cin Dym­kow­ski – pol­ski pił­karz
  • Ro­bert Dym­kow­ski – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia


dymkowy

do­ty­czą­cy dymki lub dymka


SJP.pl


dymnica

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych, o bar­wie si­no­zie­lo­nej; w Pol­sce wy­stę­pu­je dym­ni­ca po­spo­li­ta zwana polną rutką;
2. część kotła pa­ro­wo­zo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fu­ma­ria|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych;

 (1.2) kolej. przed­nia część kotła pa­ro­wo­zu, sta­no­wią­ca ko­mo­rę zbie­ra­ją­cą spa­li­ny po przej­ściu przez rury ognio­we i kie­ru­ją­cą je do ko­mi­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dym­ni­ca – ele­ment kotła pa­ro­we­go pa­ro­wo­zu
  • Dym­ni­ca – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych
  • Dym­ni­ca – potok w do­rze­czu Odry
  • Dym­ni­ca – osada w Pol­sce, w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko

Wikipedia


dymnicowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych


SJP.pl


dymnicowaty

o ce­chach dym­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dymnicowy

zwią­za­ny z dym­ni­cą


SJP.pl


dymniej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dymno


SJP.pl


dymnik

1. prze­wód wen­ty­la­cyj­ny z wy­pro­wa­dze­niem na dach;
2. okien­ko w dachu


SJP.pl

Dym­nik (wy­glą­dek, ganek, wy­zior) – małe okien­ko albo otwór w dachu lub w szczy­cie pod ka­le­ni­cą.

Jego za­da­niem było od­pro­wa­dza­nie dymu z domów po­zba­wio­nych ko­mi­na. Jed­no­cze­śnie doś­wiet­la­ło pod­da­sze.

W da­chach ka­le­ni­co­wych zwa­nych dym­ni­ko­wy­mi miał on zaz­wy­czaj kształt trój­ką­ta. W niek­tó­rych re­jo­nach jak: Śląsk, Pod­ha­le, Orawa i Spisz otwór był osło­nię­ty far­tu­chem w kształ­cie pół­stoż­ka lub pó­ło­stro­słu­pa, zwany "ko­zub­kiem".

Wikipedia


dymnikowy

→ dym­nik


SJP.pl

Patrz:

dymnik

dymność

sto­pień wy­czu­wal­no­ści aro­ma­tu dymu, np. w whi­sky, po­tra­wie itp.


SJP.pl


dymny

1. pow­sta­ły z dymu; po­dob­ny do dymu
2. prze­sta­rza­le: dy­mią­cy, za­dy­mio­ny; prze­sy­co­ny dymem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dymem, do­ty­czą­cy dymu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dymny – naz­wi­sko pol­skie,
  • Wie­sław Dymny – pol­ski pla­styk, aktor, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy, poeta i sa­ty­ryk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaki dymne to in­diań­ski spo­sób ko­mu­ni­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mnɨ, AS: dỹmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dym m., dymek m., dymnik m., zadymiarz m., zadyma ż., zadymka ż., dymienie n., zadymianie n., zadymienie n.

 czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

 przym. dymowy

 przysł. bezdymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dymowy

Wiktionary


dymomierz

mier­nik stop­nia za­dy­mie­nia, naj­czę­ściej sto­so­wa­ny w prze­my­śle sa­mo­cho­do­wym do po­mia­ru stop­nia za­dy­mie­nia spa­lin sa­mo­cho­do­wych


SJP.pl


dymorficzny

do­ty­czą­cy dy­mor­fiz­mu, zwią­za­ny z dy­mor­fiz­mem


SJP.pl


dymorfizm

wy­stę­po­wa­nie or­ga­niz­mów jed­ne­go ga­tun­ku w dwu róż­nych for­mach (np. dy­mor­fizm płcio­wy); di­mor­fizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. wy­stę­po­wa­nie dwóch róż­nych form w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku pod wzglę­dem wy­glą­du itp.;

Wiktionary

Dy­mor­fizm (gr. "di­morp­hos": dwu­po­sta­cio­wy) – wy­stę­po­wa­nie w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku zwie­rząt lub ro­ślin dwóch róż­nych form, od­mien­nych pod wzglę­dem wy­glą­du, bu­do­wy i fiz­jo­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor po­dzie­lił się swo­i­mi ob­ser­wa­cja­mi na temat dy­mor­fiz­mu u lwów.

Wiktionary


dymotwórczy

wyt­wa­rza­ją­cy dym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który two­rzy dym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­glą­da­łem się przez chwi­lę, wy­si­la­łem pa­mięć, po czym uru­cho­mi­łem apa­ra­tu­rę dy­mot­wór­czą i wy­gra­mo­li­łem się z wozu, by spraw­dzić, czy dzia­ła.

Wiktionary


dymowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eli­giusz Dy­mow­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, wy­kła­dow­ca, poeta, kry­tyk li­te­rac­ki
  • Rafał Dy­mow­ski – pol­ski siat­karz
  • Ta­de­usz Dy­mow­ski – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i związ­ko­wy

Wikipedia


dymowy

zwią­za­ny z dymem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dymu

 (1.2) zro­bio­ny z dymy, dymki

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. dym m., zadyma ż.

 (1.1) przym. dymny

 (1.1) czas. dymić

Wiktionary


dymsza

naz­wi­sko, m.in. Adolf Dym­sza (1900-1975), pol­ski aktor ka­ba­re­to­wy i fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Dym­sza – pol­ski aktor
  • Anita Dym­sza – pol­ska ak­tor­ka
  • Lu­bo­mir Dym­sza – pol­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Dym­sza – wieś na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Pod­brze­zie

Wikipedia


dymy

po­tocz­nie o pa­pie­ro­sie; dymek


SJP.pl


dymówa

po­tocz­nie: po­wie­trze pełne dymu, za­duch


SJP.pl


dymówka

ga­tu­nek ja­skół­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­run­do ru­sti­ca|ref=tak., ja­skół­ka o gra­na­to­wo-czar­nym upie­rze­niu, rdza­wym czole i gar­dzie­li i sil­nie roz­wid­lo­nym ogo­nie, za­miesz­ku­ją­ca gnia­zda, które lepi wew­nątrz bu­dyn­ków;

Wiktionary

Dy­mów­ka, ja­skół­ka dy­mów­ka ("Hi­run­do ru­sti­ca") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych (Hi­run­di­ni­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈmufka, AS: dỹmufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka dymówka

Wiktionary


dyn

jed­nost­ka siły w ukła­dzie CGS


SJP.pl

Dyn – mek­sy­kań­skie cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się w la­tach 1942–1944, wy­da­wa­ne i re­da­go­wa­ne przez W. Pa­a­le­na. Jego te­ma­ty­ka do­ty­czy­ła re­flek­sji nad sy­tu­a­cją sztu­ki wo­jen­nej oraz po­szu­ki­wań związ­ku mię­dzy sztu­ką a nauką. Na ła­mach cza­so­pis­ma swoje ar­ty­ku­ły pu­bli­ko­wa­li m.in. C. Moro, A. Nin, H. Mil­ler. Za­mie­szcza­no w nim rów­nież re­pro­duk­cje prac ta­kich ar­ty­stów jak M. Cha­gall czy J. Pol­lock.

Wikipedia


dyna

jed­nost­ka siły w ukła­dzie CGS


SJP.pl

Dyna (skr. dyn od gr. "δύναμις" 'siła') – jed­nost­ka siły, jed­nost­ka po­chod­na w ukła­dzie miar CGS.

Jest to siła na­da­ją­ca ciału o masie 1 grama przy­spie­sze­nie równe 1 cm/s².

1 dyna = 10−5 N ≈ 1,019716·10−6 kgf (ki­lo­gram siły)

Wikipedia


dynak

naz­wi­sko


SJP.pl

Dynak (kurp. "Dynåk") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Jed­no­ro­żec. Wieś ma sta­tus so­łect­wa. Leży w Pu­szczy Zie­lo­nej.

Wikipedia


dynamiciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rzad. zob. dy­na­mi­tard.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak naj­bar­dziej à pro­pos ga­ze­ty ber­liń­skie do­no­szą dzi­siaj, że aresz­to­wa­ni dy­na­mi­cia­rze przy­trzy­ma­ni zo­sta­li je­dy­nie dzię­ki ostrze­że­niom na­de­sła­nym z Ber­li­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamitard; rzad. dynamitnik

Wiktionary


dynamicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­na­mit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamit m.

Wiktionary


dynamicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dy­na­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamiczność ż., dynamika ż.

 przym. dynamiczny

Wiktionary


dynamiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dy­na­micz­nie


SJP.pl


dynamiczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dy­na­micz­ny


SJP.pl


dynamiczność

→ dy­na­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dy­na­micz­ne

Wiktionary

Patrz:

dynamiczny

Wymowa:

IPA: ˌdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: dỹnãmʹičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamika ż., dynamizm m.

 przym. dynamiczny

 przysł. dynamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamizm, aktywność, ekspansywność, energiczność, przebojowość, ruchliwość, rzutkość

Wiktionary


dynamiczny

zmien­ny, ru­cho­my; ruch­li­wy, żywy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ruch­li­wy, zmien­ny, ży­wio­ło­wy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) fiz. pow­sta­ją­cy, po­ru­sza­ny lub wy­stę­pu­ją­cy wsku­tek dzia­ła­nia sił

 (2.2) fiz. akust. zwią­za­ny z na­tę­że­niem siły dźwię­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WOS jest naj­bar­dziej dy­na­micz­nym przed­mio­tem w szko­le.

 (1.1) Dodał, że śledzt­wo „jest dy­na­micz­ne i spra­wa po­zo­sta­je ot­war­ta”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamiczność ż., dynamika ż.

 przysł. dynamicznie

 czas. dynamizować, zdynamizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruchliwy, zmienny, żywiołowy

Wiktionary


dynamika

1. szyb­kość zmian zja­wisk, pro­ce­sów; ener­gia, ży­wio­ło­wość;
2. w fi­zy­ce: dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ru­chem ciał pod wpły­wem sił;
3. w mu­zy­ce:
a) zmia­ny siły dźwię­ku;
b) dział wie­dzy zaj­mu­ją­cy się zmia­na­mi na­tę­że­nia dźwię­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ru­chem ciał ma­te­rial­nych pod dzia­ła­niem sił;

 (1.2) róż­ni­ca mię­dzy naj­wyż­szym a naj­niż­szym po­zio­mem sy­gna­łu;

 (1.3) muz. siła dźwię­ku;

 (1.4) za­leż­ność mię­dzy po­ło­że­niem, pręd­ko­ścią i przy­spie­sze­niem a struk­tu­rą ro­bo­ta;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­na­mi­ka (elek­tro­a­ku­sty­ka)
  • dy­na­mi­ka (fi­zy­ka)
  • dy­na­mi­ka (mu­zy­ka)
  • dy­na­mi­ka (ro­bo­ty­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro na lek­cji fi­zy­ki bę­dzie test z dy­na­mi­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmʲika, AS: dỹnãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dynamiczny

 przysł. dynamicznie

 rzecz. dynamiczność ż., dynamizm

 czas. dynamizować, zdynamizować

Wiktionary


dynamit

kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­riał wy­bu­cho­wy otrzy­my­wa­ny z mie­szan­ki ni­tro­gli­ce­ry­ny i ziemi okrzem­ko­wej;

Wiktionary

Dy­na­mit – ma­te­riał wy­bu­cho­wy wy­na­le­zio­ny przez szwedz­kie­go che­mi­ka Al­fre­da Nobla w 1866 roku. Po­cząt­ko­wo za­wie­rał 75% ni­tro­gli­ce­ry­ny i 25% ziemi okrzem­ko­wej. Wy­ko­rzy­sta­nie tego ostat­nie­go skład­ni­ka i wyt­wo­rze­nie dy­na­mi­tu było wła­ści­wie dzie­łem przy­pad­ku – zie­mia okrzem­ko­wa zwy­kle słu­ży­ła do uszczel­nia­nia me­ta­lo­wych na­czyń, w któ­rych prze­cho­wy­wa­no al­ko­ho­lo­wy rozt­wór ni­tro­gli­ce­ry­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wy­sa­dze­nia tego bu­dyn­ku wy­star­czy­ła jedna laska dy­na­mi­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmʲit, AS: dỹnãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamitard mos.

:: zdrobn. dynamicik mrz.

 przym. dynamitowy

Wiktionary


dynamitard

re­wo­lu­cjo­ni­sta ucie­ka­ją­cy się do za­ma­chów zbroj­nych za po­mo­cą dy­na­mi­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. re­wo­lu­cjo­ni­sta do­ko­nu­ją­cy za­ma­chów bom­bo­wych za po­mo­cą dy­na­mi­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anar­chi­ści i dy­na­mi­tar­dzi krze­wią się w An­glii, w za­uł­kach lon­dyń­skich, w Whi­te­cha­pel, a z ludem ir­landz­kim to jedno ich łączy, że oj­co­wie ich cier­pie­li za Ir­lan­dyą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. dynamiciarz, dynamitnik

Wiktionary


dynamitnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rzad. zob. dy­na­mi­tard.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzien­nik „Stam­pa” za­prze­cza wia­do­mo­ści, podanéj we wczo­raj­szym te­le­gra­mie o za­mie­rzo­nem przy­by­ciu dy­na­mit­ni­ków do Rzymu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamitard; rzad. dynamiciarz

Wiktionary


dynamitowy

zwią­za­ny z dy­na­mi­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­na­mi­tem, do­ty­czą­cy dy­na­mi­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamit mrz.

Wiktionary


dynamity

kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy


SJP.pl


dynamizacja

wpro­wa­dza­nie ele­men­tów ruchu, dzia­ła­nia; oży­wia­nie, uin­ten­syw­nia­nie


SJP.pl


dynamizacyjny

→ dy­na­mi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

dynamizacja

dynamizer

pre­pa­rat kos­me­tycz­ny w po­sta­ci kremu, żelu lub pian­ki, który za­wie­ra ele­men­ty ak­tyw­ne, na­tych­miast wy­gła­dza­ją­ce skórę twa­rzy na kilka go­dzin


SJP.pl


dynamizm

1. ener­gia, zdol­ność, pręż­ność w dzia­ła­niu; ruch­li­wość, dy­na­micz­ność, dy­na­mi­ka;
2. po­gląd za­kła­da­ją­cy wew­nętrz­ną ak­tyw­ność, zmien­ność i cią­gły ruch przy­ro­dy


SJP.pl

Dy­na­mizm (od gr. δύναμη, trl. "dýnamis" – siła; ang. "dy­na­mism") – każdy po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny trak­tu­ją­cy ruch, roz­wój, zmien­ność lub sta­wa­nie się, w prze­ciw­sta­wie­niu do sta­tycz­no­ści, jako pier­wot­ny i pod­sta­wo­wy czyn­nik bytu.

Dy­na­miz­mem jest m.in. ak­ty­wizm i ma­te­ria­lizm dia­lek­tycz­ny.

Wikipedia


dynamizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­na­mi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdynamizować, dynamizować ndk.

Wiktionary


dynamizować

zwięk­szać tempo i efek­tyw­ność ja­kie­goś dzia­ła­nia; oży­wiać, uin­ten­syw­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdy­na­mi­zo­wać)

 (1.1) na­da­wać dy­na­mizm, przy­spie­szać prze­bieg lub zwięk­szać in­ten­syw­ność, ener­gię i efek­tyw­ność (pro­ce­sów, dzia­łań); oży­wiać, ak­ty­wi­zo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dy­na­mi­zo­wać się (dk. zdy­na­mi­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się bar­dziej dy­na­micz­nym, na­bie­rać tempa, szyb­ko­ści lub ener­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Róż­ni­cu­je­my też za­war­tość ser­wi­su roz­wi­ja­jąc tymi dzia­ła­nia­mi nowe źró­dła przy­cho­dów i dy­na­mi­zu­jąc ich wzrost.

 (2.1) Ceny ta­kich dzia­łek kształ­tu­ją się w za­kre­sie 60 – 150 zł/m kw. Jed­nak tutaj dy­na­mi­zu­je się rynek pier­wot­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamizacja ż., dynamizm mrz., dynamika ż., dynamizowanie n.

 czas. zdynamizować dk.

 przym. dynamiczny, dynamizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywizować, uaktywniać, ożywiać, animować, uintensywniać, mobilizować, pobudzać, intensyfikować, przyspieszać, potęgować, nasilać, nakręcać

Wiktionary


dynamo

prąd­ni­ca prądu sta­łe­go; prąd­ni­ca ro­we­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elektr. prąd­ni­ca, zwy­kle ro­we­ro­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­na­mo ro­we­ro­we − prąd­ni­ca ro­we­ro­wa
  • dy­na­mo ma­gne­to­hy­dro­dy­na­micz­ne − te­o­ria astro­no­micz­na
  • dy­na­mo at­mos­fe­rycz­ne − pro­ces prze­mian ener­ge­tycz­nych jo­nos­fe­ry
  • dy­na­mo­metr − si­ło­mierz
  • dy­na­mo­graf − wy­kres
  • dy­na­mo­fon − Tel­har­mo­nium
  • dy­na­mo­me­ta­mor­fizm − zja­wi­sko ge­o­lo­gicz­ne
  • Dy­na­mo Open Air − ho­len­der­ski fe­sti­wal he­a­vy­me­ta­lo­wy
  • ope­ra­cja Dy­na­mo − ewa­ku­a­cja Dun­kier­ki w 1940 roku
  • Dy­na­mo − pse­u­do­nim bry­tyj­skie­go iluz­jo­ni­sty
  • Di­na­mo Aba­kan
  • Di­na­mo Ak­to­be

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmɔ, AS: dỹnãmo

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. dynamo-

Wiktionary


dynamograf

przy­rząd do au­to­ma­tycz­ne­go za­pi­sy­wa­nia war­to­ści siły zmien­nej w cza­sie


SJP.pl


dynamomaszyna

prąd­ni­ca wyt­wa­rza­ją­ca prąd stały; dy­na­mo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. prąd­ni­ca wyt­wa­rza­ją­ca prąd stały

Wiktionary


dynamometr

przy­rząd do mie­rze­nia siły; si­ło­mierz


SJP.pl


dynamometria

me­to­da po­mia­ru siły mię­śni


SJP.pl


dynamówki

Po­tocz­nie: sze­ro­kie, luźne szor­ty


SJP.pl


dynar

1. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka mo­ne­tar­na byłej Ju­go­sła­wii, Iraku, Jor­da­nii i in­nych państw; dinar
2. dawna złota mo­ne­ta arab­ska; dinar
3. sta­ro­rzym­ska mo­ne­ta srebr­na; denar
4. śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta srebr­na; denar


SJP.pl


dynarczyk

fi­zycz­ny typ czło­wie­ka, wy­so­ki, śnia­dy, o wy­dat­nym nosie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­ka­nów


SJP.pl

Dy­nar­czyk ("Di­na­ro­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia


dynarek

daw­niej: trój­nóg słu­żą­cy za pod­staw­kę pod gar­nek lub ko­cioł; de­na­rek; denar


SJP.pl


dynarski

typ dy­nar­ski - typ an­tro­po­lo­gicz­ny bia­łej rasy, wy­stę­pu­ją­cy prze­waż­nie na Pół­wy­spie Bał­kań­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) an­trop. do­ty­czą­cy ciem­no­wło­se­go, ciem­no­o­kie­go, śnia­de­go czło­wie­ka o bu­do­wie smu­kłej, ale so­lid­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łem­ko­wie re­pre­zen­tu­ją typ an­tro­po­lo­gicz­ny o prze­wa­dze ele­men­tów ar­me­no­i­dal­nych i dy­nar­skich cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ro­dzi­mej lud­no­ści Bał­ka­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnarsʲci, AS: dỹnarsʹḱi

Wiktionary


dynasowy

1. cegła dy­na­so­wa - cegła ogniotr­wa­ła; dy­na­sów­ka, cegła krze­mion­ko­wa
2. wy­ro­by dy­na­so­we - ogniotr­wa­łe wy­ro­by ce­ra­micz­ne, któ­rych głów­nym skład­ni­kiem jest krze­mion­ka


SJP.pl


dynasta

wład­ca na­le­żą­cy do rodu pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. dzie­dzicz­ny wład­ca, za­ło­ży­ciel, pa­nu­ją­cy czło­nek dy­na­stii

 (1.2) daw. moż­no­wład­ca, ma­gnat, dzie­dzic wiel­kiej for­tu­ny ro­do­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnasta, AS: dỹnasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynastia ż.

 przym. dynastyczny

 przysł. dynastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokrata, monarcha, suweren

Wiktionary


dynastia

1. ród pa­nu­ją­cy, w któ­rym wła­dza prze­cho­dzi dzie­dzicz­nie;
2. prze­no­śnie: oso­bi­sto­ści ze świa­ta po­li­ty­ki, biz­ne­su itp., bę­dą­ce człon­ka­mi jed­nej ro­dzi­ny, np. dy­na­stia Ken­ne­dych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ród pa­nu­ją­cy spra­wu­ją­cy dzie­dzicz­ną wła­dzę w mo­nar­chii

 (1.2) przen. ro­dzi­na w któ­rej z ro­dzi­ca na dziec­ko prze­ka­zy­wa­ne jest sta­no­wi­sko w ro­dzin­nym przed­się­bior­stwie

Wiktionary

Dy­na­stia (gr. "dy­na­ste­ia" – wła­dza od "dýnamis" ‘siła; wła­dza’) – sze­reg wład­ców z jed­ne­go rodu (ksią­żąt, kró­lów lub ce­sa­rzy), lub sam ród, z któ­re­go oni po­cho­dzą. Ter­min sto­su­je się, gdy przy­najm­niej dwie osoby po­cho­dzą­ce z tej samej ro­dzi­ny pa­nu­ją bez­poś­red­nio po sobie lub z nie­wiel­ki­mi przer­wa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­te­dra w Spi­rze jest ko­ścio­łem gro­bo­wym dy­na­stii sa­lic­kiej i dla­te­go jest znana jako ka­te­dra ce­sar­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnastʲja, AS: dỹnastʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynasta mos., dynastyczność ż.

:: zdrobn. dynastyjka ż.

 przym. dynastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom panujący

Wiktionary


dynastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dy­na­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynasta mos.

 przym. dynastyczny

Wiktionary


dynastyczność

→ dy­na­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

dynastyczny

dynastyczny

→ dy­na­stia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­na­stią, do­ty­czą­cy dy­na­stii

Wiktionary

Patrz:

dynastia

Powiązane:

 rzecz. dynastia ż., dynasta mos., dynastyczność ż., dynastyjka ż.

 przysł. dynastycznie

Wiktionary


dynasy

hi­sto­rycz­na część śród­mie­ścia War­sza­wy


SJP.pl

Dy­na­sy – frag­ment war­szaw­skie­go Po­wi­śla, znaj­du­ją­cy się przy skar­pie wi­śla­nej.

Wikipedia


dynasówka

cegła dy­na­so­wa


SJP.pl


dynatron

tró­je­lek­tro­do­wa lampa elek­tro­no­wa


SJP.pl


dyndanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dyn­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃nˈdãɲɛ, AS: dỹndãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyndać ndk.

Wiktionary


dyndać

1. wi­sieć;
2. wahać się, ko­ły­sać, ma­chać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wi­sząc, ko­ły­sać się

 (1.2) pot. wi­sieć na szu­bie­ni­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃ndat͡ɕ, AS: dỹndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyndanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk belontać

Wiktionary


dyndolić

daw­niej, po­tocz­nie: grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; pi­to­lić, rzę­po­lić, dryn­do­lić, brzą­kać


SJP.pl


dyndu

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja okre­śla­ją­ca ruch w tył i do przo­du

Wiktionary


dyneburg

mia­sto na Łot­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Łot­wie, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, nad Dźwi­ną;

Wiktionary

Dy­ne­burg ( Da­u­gav­pils) – mia­sto na Łot­wie, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści pań­stwa, nad Dźwi­ną (nazwa w ję­zy­ku ło­tew­skim oz­na­cza zamek nad Da­u­ga­vą, tj. Dźwi­ną), mia­sto wy­dzie­lo­ne, dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Łotwy, sto­li­ca i cen­trum na­u­ko­we, prze­my­sło­we i kul­tu­ral­ne Łat­ga­lii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dyneburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Dźwińsk, hist. Dźwinów

Wiktionary


dyneburski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dy­ne­bur­giem, do­ty­czą­cy Dy­ne­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dyneburg mrz.

Wiktionary


dyneina

biał­ko bak­te­ryj­ne bio­rą­ce udział w po­ru­sza­niu się rzę­sek (wy­pu­stek wy­stę­pu­ją­cych na po­wierzch­ni ciała wielu pier­wot­nia­ków)


SJP.pl


dyngs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zob. dynks.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynks mrz.

Wiktionary


dyngus

zwy­czaj po­le­wa­nia wodą w po­nie­dzia­łek wiel­ka­noc­ny; śmi­gus; śmi­gus-dyn­gus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. śmi­gus-dyn­gus

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nie­dzia­łek Wiel­ka­noc­ny
  • śmi­gus-dyn­gus
  • Dyn­gus Day

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyngownik

:: zdrobn. dyngusek, dyngusik

 czas. dyngować, dyngusować, podyngować, podyngusować, zdyngować

 przym. dyngusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Kraków śmigus

Wiktionary


dyngusowy

zwią­za­ny z dyn­gu­sem


SJP.pl


dyngusówka

po­tocz­nie: psi­kaw­ka w kształ­cie wiel­ka­noc­ne­go jajka, uży­wa­na w lany po­nie­dzia­łek; śmi­gu­sów­ka


SJP.pl


dynia

ro­śli­na wa­rzyw­na; owoc tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­cur­bi­ta|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych;

 (1.2) kulin. duży, naj­czę­ściej żółty lub po­ma­rań­czo­wy owoc dyni (1.1)

 (1.3) uczn. głowa

 (1.4) uczn. czło­wiek otyły

 (1.5) uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.6) więz. głowa

 (1.7) więz. pięść

Wiktionary

Dynia ("Cu­cur­bi­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych. Obej­mu­je około 18 ga­tun­ków, przy czym w za­leż­no­ści od róż­nych ujęć sy­ste­ma­tycz­nych za­li­cza­nych tu tak­so­nów wy­róż­nia się ich w ran­dze ga­tun­ku od 14 do 22. Za­sięg na­tu­ral­ne­go wy­stę­po­wa­nia tych ro­ślin obej­mu­je oba kon­ty­nen­ty ame­ry­kań­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie za­sa­dzi­my tro­chę dyni.

 (1.2) Wy­drą­ży­li­śmy dynię i wło­ży­li­śmy w śro­dek świecz­kę.

 (1.3) Przy­wa­lił mu z dyni i skoń­czy­ło się ko­za­ko­wa­nie.

 (1.5) Je­szcze jedna dynia i w końcu bę­dzie ki­blo­wał z majzy.

 (1.6) Zdro­wo przy­gru­chał mu z dyni; my­śla­łem, że fra­jer wy­kor­ko­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃ɲa, AS: dỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyniowate nmos., dyniowa ż.

 przym. dyniowy, dyniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Kresy|harbuz., reg-pl|Poznań|korbol., reg-pl|Poznań|korbal., reg-pl|Górny Śląsk|bania.

 (1.3) globus, kaczan, maczuga

 (1.4) arbuz, arbuziarz, XXL

 (1.5) adin, aincka, ajncka, badyl, balon, bania, bańka, bomba, bonus, czeska piątka, error, faja, fajka, flak, galon, gała, gałczyński, gleba, glon, gong, granat, groszki, hak, jajo, jedyna, jedynka, kapeć, lacha, laczek, laska, lufa, lufa w krzakach, łabądek, łabędź, łabędź, łan, maczuga, mandat, nagroda, pała, pałencja, pawian, petarda, piątka akrobatka, piątka do góry nogami, pień, pudło, siekiera, szmata, świeca

 (1.6) arbuz, dyńka, pacyna, sufit

Wiktionary


dyniasty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dynię


SJP.pl


dyniowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa z dyni

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: dy­nio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Du­do­wa go­tu­je dzi­siaj dy­nio­wą z grzan­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyniowy

 rzecz. dynia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa dyniowa

Wiktionary


dyniowate

ro­dzi­na ro­ślin pło­żą­cych lub pną­cych obej­mu­ją­ca ponad 700 ga­tun­ków, niek­tó­re ga­tun­ki ho­do­wa­ne dla owo­ców, inne jako ro­śli­ny ozdob­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­cur­bi­ta­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych na­le­żą­ca do rzędu dy­niow­ców, w skład któ­rej wcho­dzą m.in. dynia, ka­ba­czek, ogó­rek i pa­ti­son;

Wiktionary

Dy­nio­wa­te ("Cu­cur­bi­ta­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu dy­niow­ców. Obej­mu­je ok. 990–1000 ga­tun­ków, gru­po­wa­nych w 97–98 ro­dza­jów. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, bar­dzo nie­licz­ne w stre­fie umiar­ko­wa­nej. Obec­ne są w po­dob­nej licz­bie ga­tun­ków na Nowym Świe­cie, jak i na Sta­rym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨ̃ɲɔˈvatɛ, AS: dỹńovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynia ż., dyniowce nmos.

 przym. dyniowy, dyniowaty

Wiktionary


dyniowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dynię;
2. o ce­chach dy­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt dyni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynia ż., dyniowate nmos.

 przym. dyniowy

Wiktionary


dyniowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych


SJP.pl

Dy­niow­ce ("Cu­cur­bi­ta­les") – grupa ro­ślin okry­to­na­sien­nych sta­no­wią­ca klad wy­róż­nia­ny w ran­dze rzędu w róż­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go rząd trak­to­wa­ny jest wąsko (np. w sy­ste­mie Re­ve­a­la z 1999) jako tak­son mo­no­ty­po­wy za­wie­ra­ją­cy jedną ro­dzi­nę dy­nio­wa­tych (ok. 700 ga­tun­ków pną­czy) lub sze­rzej jako cały klad sio­strza­ny dla bu­kow­ców (we­dług sy­ste­mu APG IV i An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te).

Wikipedia


dyniowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych


SJP.pl


dyniowy

ma­ją­cy smak, za­pach dyni; taki, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest dynia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­śli­ny dyni, zwią­za­ny z ro­śli­ną dyni

 (1.2) kulin. spoż. do­ty­czą­cy owocu dyni, zwią­za­ny z owo­cem dyni, zro­bio­ny z owocu dyni, za­wie­ra­ją­cy owoc dyni, przy­rzą­dzo­ny z owocu dyni, z do­dat­kiem owocu dyni

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy, taki jak kolor owocu dyni zwy­czaj­nej

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ku­pi­łam sobie dy­nio­wy la­kier do paz­nok­ci i czar­ną szmin­kę na Hal­lo­we­en.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈɲɔvɨ, AS: dỹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynia ż., dyniastość ż., dyniowość ż., dyniowatość ż., dyniowate nmos., dyniowce nmos., dyniowa ż.

 przym. dyniowaty, dyniasty

Wiktionary


dynistor

ro­dzaj ty­ry­sto­ra dio­do­we­go; dioda Shoc­kle­ya


SJP.pl

Dy­ni­stor – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy o struk­tu­rze czte­ro­war­stwo­wej typu NPNP. War­stwy te są róż­nej sze­ro­ko­ści i mają różne wiel­ko­ści kon­cen­tra­cji no­śni­ków. Taką struk­tu­rę można trak­to­wać jako po­łą­cze­nie dwóch tran­zy­sto­rów: typu PNP i NPN.

Roz­róż­nia się trzy stany pracy dy­ni­sto­ra:

Wikipedia


dynko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drew­nia­na po­kryw­ka

Wiktionary


dynks

po­tocz­nie: nie­wiel­ka rzecz, któ­rej mó­wią­cy nie po­tra­fi naz­wać; dinks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. przed­miot o naz­wie, któ­rej mó­wią­cy nie po­tra­fi okre­ślić

 (1.2) pot. de­na­tu­rat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak ot­wo­rzysz maskę, znaj­dziesz przy aku­mu­la­to­rze taki wal­co­wa­ny pio­no­wy dynks z ocz­kiem na górze.

 (1.2) Za ro­giem dwóch ko­le­si obala dynks pod ki­szo­ne ogór­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ŋks, AS: dỹŋks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dinks m., dyngs m.

:: zdrobn. dynksik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyngs, dinks, takie coś, wihajster

 (1.2) denaturat, dykta, denatka, błękit Paryża, nalewka na kościach

Wiktionary


dynksiarz

śro­do­wi­sko­wo: osoba spo­ży­wa­ją­ca de­na­tu­rat


SJP.pl


dynksik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dynks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dynks, lecz tylko mały dynk­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynks m.

Wiktionary


dynoda

ka­to­da wtór­na, z któ­rej emi­sja elek­tro­nów za­cho­dzi pod wpły­wem pa­da­ją­cych na nią elek­tro­nów


SJP.pl


dynowianin

miesz­ka­niec Dy­no­wa


SJP.pl


dynowianka

miesz­kan­ka Dy­no­wa


SJP.pl


dynowski

przy­miot­nik od: Dynów


SJP.pl


dynozaur

daw­niej: di­no­za­ur


SJP.pl


dynów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dynów (daw­niej "Denow") – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, nad Sanem, w Po­gó­rzu Dy­now­skim.

Leży w daw­nej ziemi sa­noc­kiej. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1489 po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim. Dynów uzy­skał prawo skła­du w 1611.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃nuf, AS: dỹnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dynowski

Wiktionary


dyon

dy­wiz­jon;
1. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na i tak­tycz­na od­po­wia­da­ją­ca ba­ta­lio­no­wi pie­cho­ty
2. w lot­nict­wie: sa­mo­dziel­na jed­nost­ka tak­tycz­na
3. w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej: jed­nost­ka tak­tycz­na zło­żo­na z kilku okrę­tów wo­jen­nych jed­ne­go typu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. skr. dy­wiz­jon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dywizjon

Wiktionary


dyonowy

→ dyon (dy­wiz­jon)


SJP.pl


dypirychej

an­tycz­na stopa mu­zycz­na zło­żo­na z czte­rech krót­kich sylab; te­tra­brach, pro­ce­le­us­ma­tyk


SJP.pl


dypl.

skrót od: dy­plo­mo­wa­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = dy­plo­mo­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stycz­niu 1938 r. mia­no­wa­no ko­man­do­ra dypl. Eu­ge­niu­sza Sol­skie­go attaché mor­skim w Lon­dy­nie i Pa­ry­żu, z sie­dzi­bą w Pa­ry­żu.

Wiktionary


dyplom

1. do­ku­ment świad­czą­cy o kwa­li­fi­ka­cjach;
2. wy­róż­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment stwier­dza­ją­cy czyjś tytuł na­u­ko­wy bądź za­wo­do­wy

 (1.2) wy­róż­nie­nie w for­mie ozdob­ne­go do­ku­men­tu

 (1.3) pot. praca dy­plo­mo­wa

 (1.4) pot. eg­za­min dy­plo­mo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­plom – śred­nio­wiecz­na nazwa do­ku­men­tu
  • dy­plom – do­ku­ment stwier­dza­ją­cy czy­jeś kwa­li­fi­ka­cje (np. na­u­ko­we), upraw­nie­nia za­wo­do­we
  • dy­plom – wy­róż­nie­nie (np. w kon­kur­sie)
  • świa­dect­wo
  • dy­plo­ma­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na roz­mo­wie kwa­li­fi­ka­cyj­nej mu­sia­łem po­ka­zać dy­plom.

 (1.2) Uczest­ni­cy biegu nar­ciar­skie­go otrzy­ma­li pa­miąt­ko­we dy­plo­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨplɔ̃m, AS: dyplõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomata ż., dyplomatyka ż., dyplomatyczność ż., dyplomatka ż.

:: zdrobn. dyplomik m.

 czas. dyplomować ndk.

 przym. dyplomowy, dyplomowany, dyplomatyczny

 przysł. dyplomowo, dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patent, licencja, certyfikat

 (1.2) laurka

Wiktionary


dyplomacja

1. dzia­łal­ność przed­sta­wi­cie­li da­ne­go kraju, re­pre­zen­tu­ją­cych jego in­te­re­sy za gra­ni­cą;
2. in­sty­tu­cje, urzę­dy i ich pra­cow­ni­cy trud­nią­cy się taką dzia­łal­no­ścią;
3. umie­jęt­ność zręcz­ne­go, tak­tow­ne­go za­cho­wa­nia się w każ­dej sy­tu­a­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. spo­sób pro­wa­dze­nia po­li­ty­ki mię­dzy­na­ro­do­wej środ­ka­mi po­ko­jo­wy­mi

 (1.2) adm. polit. in­sty­tu­cje i per­so­nel zaj­mu­ją­cy się po­ko­jo­wy­mi sto­sun­ka­mi mię­dzy­na­ro­do­wy­mi

 (1.3) przen. umie­jęt­ność osią­ga­nia celu w trud­nych wa­run­kach re­la­cji, bez ura­ża­nia in­nych

Wiktionary

Nie mylić z: Dy­plo­ma­ty­ka.

Ta stro­na do­ty­czy ter­mi­nu mię­dzy­na­ro­do­we­go. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia słowa „dy­plo­ma­cja”.

Dy­plo­ma­cja – czyn­no­ści pro­wa­dzo­ne mię­dzy pań­stwa­mi, w celu za­war­cia umów hand­lo­wych oraz po­zy­ska­nia wspar­cia woj­sko­we­go dla re­pre­zen­to­wa­ne­go kraju. Dy­plo­ma­cja wiąże się też z roz­wią­zy­wa­niem w po­ko­jo­wy spo­sób pro­ble­mów mię­dzy pań­stwa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor mówił prze­de wszyst­kim o po­li­ty­ce i dy­plo­ma­cji.

 (1.2) W wy­ni­ku dzia­łań dy­plo­ma­cji Prze­my­sła Ot­to­ka­ra II i Beli IV Pia­sto­wie po­dzie­li­li się na dwa obozy, pro­cze­ski i pro­wę­gier­ski.

 (1.3) Dzię­ki umie­jęt­nej dy­plo­ma­cji ONZ wpły­wy mo­carstw w tym re­gio­nie za­czę­ły się zno­sić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomata m., dyplomatka ż.

 przym. dyplomatyczny

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) korpus dyplomatyczny

 (1.3) subtelność, takt, układność, zręczność

Wiktionary


dyplomacki

→ dy­plo­ma­ta


SJP.pl

Patrz:

dyplomata

dyplomant

ab­sol­went wyż­szej uczel­ni przy­go­to­wu­ją­cy się do eg­za­mi­nu dy­plo­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, zaz­wy­czaj ab­sol­went uczel­ni, przy­go­to­wu­ją­ca się do eg­za­mi­nu dy­plo­mo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­plo­mant jest od­po­wie­dzial­ny za na­pi­sa­nie pracy speł­nia­ją­cej wy­ma­ga­nia, pro­mo­tor na­to­miast i póź­niej re­cen­zent stwier­dza­ją, czy prze­dło­żo­na praca te wy­ma­ga­nia speł­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplom

:: fż. dyplomantka

 czas. dyplomować

 przym. dyplomowany

Wiktionary


dyplomantka

ab­sol­went­ka wyż­szej uczel­ni przy­go­to­wu­ją­ca się do eg­za­mi­nu dy­plo­mo­we­go


SJP.pl


dyplomat

w śred­nio­wie­czu do­ku­ment urzę­do­wy poś­wiad­cza­ją­cy do­ko­na­nie danej czyn­no­ści praw­nej


SJP.pl


dyplomata

1. przed­sta­wi­ciel pań­stwa re­pre­zen­tu­ją­cy jego in­te­re­sy za gra­ni­cą;
2. osoba tak­tow­na, prze­bie­gła, układ­na; po­li­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. ofi­cjal­ny przed­sta­wi­ciel pań­stwa wobec in­ne­go pań­stwa

 (1.2) przen. czło­wiek bar­dzo tak­tow­ny, kul­tu­ral­ny

Wiktionary

Dy­plo­ma­ta lub przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny ( di­plo­ma­tic re­pre­sen­ta­ti­ve, représentant di­plo­ma­ti­que, di­plo­ma­tis­cher Ver­tre­ter) – ofi­cjal­ny przed­sta­wi­ciel pań­stwa za gra­ni­cą, czyli za­trud­nio­ny w dy­plo­ma­cji.

Pań­stwo, które dy­plo­ma­ta re­pre­zen­tu­je, na­zy­wa­my "pań­stwem wy­sy­ła­ją­cym", zaś pań­stwo, w któ­rym jest akre­dy­to­wa­ny – "pań­stwem przyj­mu­ją­cym". Wszy­scy przed­sta­wi­cie­le dy­plo­ma­tycz­ni akre­dy­to­wa­ni w okre­ślo­nym pań­stwie two­rzą jego kor­pus dy­plo­ma­tycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ska nie musi prze­pra­szać Mosk­wy za in­cy­dent zwią­za­ny z po­bi­ciem synów ro­syj­skich dy­plo­ma­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃ˈmata, AS: dyplõmata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomacja ż., dyplom mrz.

:: fż. dyplomatka ż.

 przym. dyplomatyczny

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary


dyplomatariusz

zbiór ory­gi­nal­nych do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych (dy­plo­ma­tów) lub ich od­pi­sów


SJP.pl


dyplomatka

1. przed­sta­wi­ciel­ka pań­stwa po­wo­ła­na do re­pre­zen­to­wa­nia jego in­te­re­sów za gra­ni­cą;
2. ko­bie­ta tak­tow­na, umie­ją­ca za­cho­wać się w każ­dej sy­tu­a­cji;
3. ro­dzaj tecz­ki na do­ku­men­ty;
4. wąski płaszcz bez paska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szy­kow­na tecz­ka, zwy­kle na do­ku­men­ty

 (1.2) kraw. ro­dzaj pła­szcza o dłu­gich wą­skich kla­pach

 (1.3) polit. wy­so­ka urzęd­nicz­ka zaj­mu­ją­ca się spra­wa­mi za­gra­nicz­ny­mi lub dzia­ła­ją­ca za gra­ni­cą

 (1.4) przen. pot. ko­bie­ta tak­tow­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­plo­mat­ka – ko­bie­ta za­trud­nio­na w sfe­rze dy­plo­ma­cji
  • dy­plo­mat­ka – ro­dzaj ubio­ru for­mal­ne­go
  • dy­plo­mat­ka – ro­dzaj tecz­ki na do­ku­men­ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Wśród ludzi, któ­rzy mnie znają ucho­dzę za wy­jąt­ko­wą dy­plo­mat­kę. Szko­da, że poz­na­łeś mnie od gor­szej stro­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃ˈmatka, AS: dyplõmatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomacja ż., dyplomatyczność ż., dyplomatyka ż.

:: fm. dyplomata m.

 przym. dyplomatyczny

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary


dyplomatorium

uro­czy­stość wrę­cze­nia dy­plo­mów ab­sol­wen­tom szko­ły wyż­szej


SJP.pl


dyplomatołek

po­tocz­nie: mało in­te­li­gent­ny i nie­u­dol­ny dy­plo­ma­ta lub po­li­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pejor. polit. marny, głupi dy­plo­ma­ta, któ­re­go dzia­ła­nia przy­no­szą szko­dę

Wiktionary


dyplomatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w myśl zasad dy­plo­ma­cji, zgod­nie z dy­plo­ma­cją

 (1.2) pot. tak­tow­nie, z wy­czu­ciem (o za­cho­wa­niu, po­stę­po­wa­niu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomacja ż., dyplomata m., dyplom mrz., dyplomatka ż.

 przym. dyplomatyczny

Wiktionary


dyplomatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dy­plo­ma­tycz­nie


SJP.pl


dyplomatyczność

→ dy­plo­ma­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

dyplomatyczny

dyplomatyczny

1. do­ty­czą­cy dy­plo­ma­cji lub dy­plo­ma­tów;
2. do­ty­czą­cy dy­plo­ma­ty­ki;
3. książ­ko­wo: od­po­wied­ni, zręcz­ny, tak­tow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z dy­plo­ma­cją lub dy­plo­ma­tą

 (1.2) przen. wy­ra­żo­ny z tak­tem, po­myśl­nie dla obu stron

 (1.3) nauk. zwią­za­ny z dy­plo­ma­ty­ką – nauką po­moc­ni­czą hi­sto­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cy­ga­nie pró­bo­wa­li do­trzeć do naj­bliż­szej pla­ców­ka­a­ców­ki dy­plo­ma­tycz­nej Fran­cji, aby zło­żyć swój pro­test.

 (1.2) Ta dy­plo­ma­tycz­na dy­spu­ta nie wnio­sła ni­cze­go no­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: dyplõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomata m., dyplomatka ż., dyplom m., dyplomatyka ż., dyplomacja ż.

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) układny, kompromisowy, taktowny, zręczny

Wiktionary


dyplomatyk

1. pra­cow­nik na­u­ko­wy zaj­mu­ją­cy się dy­plo­ma­ty­ką;
2. daw­niej: dy­plo­ma­ta


SJP.pl


dyplomatyka

nauka hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem do­ku­men­tów, zwła­szcza śred­nio­wiecz­nych


SJP.pl

Nie mylić z: Dy­plo­ma­cja.

Dy­plo­ma­ty­ka (od gr. diplōma, a to z łac. di­plo­ma = "pod­wój­nie zło­żo­ny") – nauka ba­da­ją­ca do­ku­men­ty od stro­ny kry­ty­ki na­u­ko­wej, czyli okre­śla­ją­ca przy­dat­ność za­cho­wa­nych do­ku­men­tów do badań hi­sto­rycz­nych. Poz­wa­la m.in. wy­kryć fal­sy­fi­ka­ty oraz usta­lić pro­ce­du­ry praw­ne i ad­mi­ni­stra­cyj­no-kan­ce­la­ryj­ne sto­so­wa­ne przy pow­sta­wa­niu do­ku­men­tów.

Wikipedia


dyplomatyzować

książ­ko­wo: po­stę­po­wać dy­plo­ma­tycz­nie, tak, aby ni­ko­go nie ura­zić


SJP.pl


dyplomik

zdrob­nia­le: dy­plom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­plom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dy­plom, lecz tylko mały dy­plo­mik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplom m.

Wiktionary


dyplomowany

ma­ją­cy dy­plom ukoń­cze­nia ja­kiejś uczel­ni, szko­ły itp.


SJP.pl


dyplomować

prze­sta­rza­le: wy­da­wać (wydać) komuś dy­plom


SJP.pl


dyplomowy

zwią­za­ny z uzy­ska­niem dy­plo­mu


SJP.pl


dyplomówka

po­tocz­nie: praca dy­plo­mo­wa


SJP.pl


dypodia

dwie jed­na­ko­we stopy wier­szo­we trak­to­wa­ne jako jedna ca­łość


SJP.pl

Dy­po­dia – wers zło­żo­ny z dwóch stóp. W wier­szu pol­skim wy­stę­pu­ją w czy­stej po­sta­ci dy­po­die:

Dy­po­dia dak­ty­licz­na SssSss w wier­szu pol­skim nie wy­stę­pu­je, jest na­to­miast na­tu­ral­na w po­ez­ji cze­skiej. W prak­ty­ce w wier­szu pol­skim funk­cjo­nu­ją dy­po­dia dak­ty­licz­na ka­ta­lek­tycz­na SssSs i dy­po­dia ana­pe­stycz­na hi­per­ka­ta­lek­tycz­na ssSssSs.

Wikipedia


dypsoman

osoba cier­pią­ca na okre­so­wą po­trze­bę picia al­ko­ho­lu lub za­ży­wa­nia nar­ko­ty­ków; dyp­so­ma­niak, dip­so­ma­niak, dip­so­man


SJP.pl


dypsomania

okre­so­wa po­trze­ba picia al­ko­ho­lu lub za­ży­wa­nia nar­ko­ty­ków; dip­so­ma­nia


SJP.pl


dypsomaniaczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na okre­so­wą po­trze­bę picia al­ko­ho­lu lub za­ży­wa­nia nar­ko­ty­ków; dyp­so­man­ka, dip­so­man­ka


SJP.pl


dypsomaniak

osoba cier­pią­ca na okre­so­wą po­trze­bę picia al­ko­ho­lu lub za­ży­wa­nia nar­ko­ty­ków; dip­so­ma­niak, dyp­so­man, dip­so­man


SJP.pl


dypsomaniakalny

→ dyp­so­ma­nia; dip­so­ma­nia­kal­ny


SJP.pl


dypsomanka

ko­bie­ta cier­pią­ca na okre­so­wą po­trze­bę picia al­ko­ho­lu lub za­ży­wa­nia nar­ko­ty­ków; dyp­so­ma­niacz­ka, dip­so­man­ka


SJP.pl


dyptam

by­li­na z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; dyp­tan


SJP.pl


dyptan

by­li­na z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; dyp­tam


SJP.pl


dypteros

świą­ty­nia grec­ka, w któ­rej naos oto­czo­ny był dwoma rzę­da­mi ko­lumn; dip­te­ros


SJP.pl


dyptotyzm

zja­wi­sko mor­fo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na ogra­ni­cze­niu de­kli­na­cji tylko do dwóch przy­pad­ków: nie­za­leż­ne­go i za­leż­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. cecha ję­zy­ka po­le­ga­ją­ca na ist­nie­niu tylko dwóch przy­pad­ków

Wiktionary


dyptych

dyp­tyk;
1. za­my­ka­na ta­blicz­ka do pi­sa­nia;
2. prze­no­śny oł­ta­rzyk skła­da­ją­cy się z dwóch skrzy­deł;
3. dwu­czę­ścio­wy utwór li­te­rac­ki o po­wią­za­nej tre­ści;
4. dwus­krzy­dło­wa górna część oł­ta­rza


SJP.pl


dyptyk

dyp­tych;
1. za­my­ka­na ta­blicz­ka do pi­sa­nia;
2. prze­no­śny oł­ta­rzyk skła­da­ją­cy się z dwóch skrzy­deł;
3. dwu­czę­ścio­wy utwór li­te­rac­ki o po­wią­za­nej tre­ści;
4. dwus­krzy­dło­wa górna część oł­ta­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. dwu­czę­ścio­wy, dwus­krzy­dło­wy oł­tarz

 (1.2) liter. dwu­czę­ścio­we, po­łą­czo­ne te­ma­tycz­nie dzie­ło, utwór li­te­rac­ki lub fil­mo­wy

 (1.3) szt. dwu­czę­ścio­we ma­lo­wi­dło lub pła­sko­rzeź­ba

 (1.4) hist. w sta­ro­żyt­no­ści dwie ta­blicz­ki po­łą­czo­ne za­wia­sa­mi, za­my­ka­ją­ce się jak książ­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dyp­tyk w sztu­ce re­li­gij­nej
  • dyp­ty­ki sta­ro­żyt­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨptɨk, AS: dyptyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyptych

 przym. dyptykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyptych

 (1.2) dyptych

 (1.3) dyptych

 (1.4) dyptych

Wiktionary


dyptykowy

→ dyp­tyk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dyp­ty­ku

Wiktionary

Patrz:

dyptyk

Powiązane:

 rzecz. dyptyk mrz.

Wiktionary


dyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczn. dy­rek­tor szko­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­te­ma­tyk krzy­czał, że wszyst­kim wsta­wi pały, a potem wy­słał nas do dyra.

 (1.1) Nawet nie było wia­do­mo, czy Pan­ty­ka jest je­szcze u dyra, czy już wy­szedł. W ta­kiej nie­pew­no­ści przesz­ły wszyst­kie lek­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨr, AS: dyr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrektorstwo n., dyra ż., dyro ż., dyrcia ż., dyrcio mos., dyrekcja ż., dyrektorostwo n.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, dyro

Wiktionary


dyr.

skrót od: dy­rek­tor; dy­rekt.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = adm. dy­rek­tor

 (1.2) = muz. dy­ry­gent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ża­le­nie skie­ro­wa­łem do dyr. na­czel­ne­go ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej.

 (1.2) Dzi­siej­szy kon­cert po­pro­wa­dzi dyr. fil­har­mo­nii wie­deń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɛktɔr, AS: dyrektor

Wiktionary


dyra

po­tocz­nie: dy­rek­tor­ka; dyrka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczn. dy­rek­tor­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań do­ga­dy­wać Zie­liń­skie­mu na lek­cji, zo­ba­czysz, że powie wszyst­ko dyrze.

 (1.1) Dyra chce wi­dzieć: Bla­je­ra, Sob­kow­skie­go i Haj­du­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fm. dyro m.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczn. pieszcz. dy­rek­tor­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pro­si­li­śmy dyr­cię na stud­niów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyr m., dyro m., dyra ż.

:: fm. dyrcio m.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektorka, dyra

Wiktionary


dyrcio

po­tocz­nie: dy­rek­tor; dyrek, dyro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczn. pieszcz. dy­rek­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyr­cio nie po­ja­wił się na apelu.

 (1.1) Laski wrę­czy­ły dyr­cio­wi bu­kiet róż z okaz­ji Dnia Na­u­czy­cie­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyr m., dyro m., dyra ż.

:: fż. dyrcia ż.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, dyr, dyro

Wiktionary


dyrcz

naz­wi­sko


SJP.pl


dyrda

pod­bie­gać drob­ny­mi krocz­ka­mi


SJP.pl


dyrdać

pod­bie­gać drob­ny­mi krocz­ka­mi


SJP.pl


dyrdymał

dyr­dy­ma­ła, głup­stwo; po­tocz­nie:
1. dro­biazg, coś mało waż­ne­go;
2. coś bez­sen­sow­ne­go; bzdu­ra, bred­nia


SJP.pl


dyrdymała

dyr­dy­mał, głup­stwo; po­tocz­nie:
1. dro­biazg, coś mało waż­ne­go;
2. coś bez­sen­sow­ne­go; bzdu­ra, bred­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zwy­kle w lm.: coś nie­waż­ne­go, nie­i­stot­ne­go, bła­he­go lub bez­sen­sow­ne­go, dro­biazg bez zna­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ale nie przy­je­cha­łeś tutaj prze­cież po to, żeby słu­chać ta­kich dyr­dy­ma­łów, praw­da?

 (1.1) Dzię­ki cho­ro­bie na­u­czy­łem się do­ce­niać małe rze­czy, a jed­no­cze­śnie nie przej­mo­wać się każdą dyr­dy­ma­łą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. dyrdymałka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupstwo

Wiktionary


dyrdymałka

pot. rzecz nie­waż­na, głup­stwo


SJP.pl


dyrek

po­tocz­nie: dy­rek­tor; dyro, dyr­cio


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Dyrek – pol­ski kon­struk­tor szy­bow­ców
  • Krzysz­tof Dyrek – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


dyrekcja

1. ze­spół osób kie­ru­ją­cych jakąś in­sty­tu­cją lub przed­się­bior­stwem, na któ­re­go czele stoi dy­rek­tor;
2. spra­wo­wa­nie funk­cji dy­rek­to­ra;
3. spra­wo­wa­nie funk­cji dy­ry­gen­ta i kie­row­ni­ka chóru lub or­kie­stry;
4. kie­row­nict­wo okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go pod­le­głe­go mi­ni­ster­stwu;
5. prze­sta­rza­łe: kie­ro­wa­nie, za­rzą­dza­nie, dy­ry­go­wa­nie czymś;
6. daw­niej: kie­ru­nek;
7. daw­niej: na­u­cza­nie, ucze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. grupa osób za­rzą­dza­ją­cych in­sty­tu­cją z dy­rek­to­rem na czele

 (1.2) zarz. spra­wo­wa­nie obo­wiąz­ków dy­rek­tor­skich

 (1.3) sie­dzi­ba dy­rek­cji (1.1)

 (1.4) muz. peł­nie­nie funk­cji za­rzą­dza­ją­ce­go or­kie­strą lub ze­spo­łem śpie­wa­czym

 (1.5) adm. wła­dze okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go bez­poś­red­nio za­leż­ne­go od mi­ni­ster­stwa

 (1.6) daw. kie­ru­nek

 (1.7) daw. szkol­nict­wo od­by­wa­ją­ce się w domu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­rek­cja – ina­czej za­rząd, ze­spół ludzi bądź in­sty­tu­cja na­drzęd­na kie­ru­ją­ca dzia­łal­no­ścią in­nych in­sty­tu­cji lub or­ga­ni­za­cji
  • Dy­rek­cja – część mia­sta Chełm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wi­nie­neś iść z tą spra­wą do dy­rek­cji.

 (1.3) Nad wej­ściem do dy­rek­cji za­wie­szo­no tran­spa­rent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo n., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrekcyjny

zwią­za­ny z dy­rek­cją


SJP.pl


dyrekt.

skrót od: dy­rek­tor; dyr.


SJP.pl


dyrektor

osoba za­rzą­dza­ją­ca i od­po­wia­da­ją­ca za pro­wa­dzo­ny przez sie­bie za­kład ad­mi­ni­stra­cyj­ny lub inną jed­nost­kę struk­tu­ral­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­rzą­dza­ją­ca jakąś in­sty­tu­cją

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca jakąś in­sty­tu­cją

Wiktionary

Dy­rek­tor (z di­ri­ge­re „kie­ro­wać“) – osoba kie­ru­ją­ca pracą in­sty­tu­cji lub przed­się­bior­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez poz­wo­le­nia dy­rek­to­ra nie wolno ci pod­jąć ta­kiej de­cyz­ji.

 (2.1) W tej spra­wie mu­sisz pójść do na­szej dy­rek­tor.

 (2.1) Żona Ko­wal­skie­go jest dy­rek­to­rem szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɛktɔr, AS: dyrektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fż. dyrektorka ż.

 przym. dyrektorski

 czas. dyrektorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) skr. dyr.

 (1.1) kierownik, manager, menedżer, szef

 (2.1) dyrektorka, kierowniczka, menedżerka, szefowa

Wiktionary


dyrektorek

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca i od­po­wia­da­ją­ca za pro­wa­dzo­ny przez sie­bie za­kład ad­mi­ni­stra­cyj­ny lub inną jed­nost­kę struk­tu­ral­ną


SJP.pl


dyrektoria

1. do­ku­ment ko­ściel­ny za­wie­ra­ją­cy prze­pi­sy i usta­le­nia do­ty­czą­ce or­ga­ni­za­cji, for­ma­cji i dzia­łal­no­ści eku­me­nicz­nej;
2. wska­zów­ki co do opra­wia­nia mszy świę­tej i gło­sze­nia ho­mi­lii, ujęte w formę ka­len­da­rza;
3. daw­niej: dy­rek­cja, za­rząd, kie­row­nict­wo; dy­rek­to­ria


SJP.pl


dyrektorialny

1. do­ty­czą­cy dy­rek­to­ria­tu;
2. daw­niej: od­no­szą­cy się do dy­rek­to­ra, dy­rek­cji


SJP.pl


dyrektoriat

1. w okre­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej: pię­cio­o­so­bo­wy organ naj­wyż­szej wła­dzy;
2. okres trwa­nia tej wła­dzy;
3. ustrój Fran­cji w la­tach 1795-99;
4. styl w sztu­ce fran­cu­skiej, zwią­za­ny z tym okre­sem;
5. w niek­tó­rych kra­jach: naj­wyż­szy ko­le­gial­ny organ wła­dzy w kraju lub or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

Dy­rek­to­riat (fr. "Di­rec­to­i­re") – pię­cio­o­so­bo­wy rzą­do­wy organ eg­ze­ku­ty­wy w schył­ko­wym okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej (1789–1799), usta­no­wio­ny w 1795 r. przez Kon­went Na­ro­do­wy, który na­stęp­nie, na mocy kon­sty­tu­cji roku III roz­wią­zał i przeksz­tał­cił w dwu­i­zbo­wy par­la­ment zło­żo­ny z Rady Star­szych i Rady Pię­ciu­set. Funk­cjo­no­wał do prze­wro­tu 18 bru­ma­i­re’a, do­ko­na­ne­go 18 bru­ma­i­re’a VIII roku Re­pu­bli­ki (tj. 9 XI 1799) przez Na­po­le­o­na Bo­na­par­te­go.

Wikipedia


dyrektorium

1. do­ku­ment ko­ściel­ny za­wie­ra­ją­cy prze­pi­sy i usta­le­nia do­ty­czą­ce or­ga­ni­za­cji, for­ma­cji i dzia­łal­no­ści eku­me­nicz­nej;
2. wska­zów­ki co do opra­wia­nia mszy świę­tej i gło­sze­nia ho­mi­lii, ujęte w formę ka­len­da­rza;
3. daw­niej: dy­rek­cja, za­rząd, kie­row­nict­wo; dy­rek­to­ria


SJP.pl

Dy­rek­to­rium – ko­le­gial­ne ciało za­rzą­dza­ją­ce za­ko­nem krzy­żac­kim w la­tach 1662–1664.

Dy­rek­to­rium było nadz­wy­czaj­nym za­rzą­dem za­ko­nu krzy­żac­kie­go po­wo­ła­nym po śmier­ci wiel­kie­go mi­strza Le­o­pol­da Wil­hel­ma Habs­bur­ga z po­wo­du ma­ło­let­nio­ści jego ko­a­diu­to­ra, ar­cyk­się­cia Ka­ro­la Jó­ze­fa Habs­bur­ga.

Wikipedia


dyrektorka

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca i od­po­wia­da­ją­ca za pro­wa­dzo­ny przez sie­bie za­kład ad­mi­ni­stra­cyj­ny lub inną jed­nost­kę struk­tu­ral­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: dy­rek­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łem ją, jak plot­ko­wa­ćot­ko­wa­ła o nowej dy­rek­tor­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɛkˈtɔrka, AS: dyrektorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dyrektor.

Wiktionary


dyrektorostwo

dy­rek­tor z żoną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dy­rek­tor z mał­żon­ką

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) sta­no­wi­sko dy­rek­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­na­ję­li dy­rek­to­ro­stwu swój domek przy pla­ża­a­ży w Po­bie­ro­wie.

 (1.1) Za­pro­si­ła dy­rek­to­ro­stwo na we­se­le syna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektorstwo

Wiktionary


dyrektorowa

daw­niej, dziś po­tocz­nie: żona dy­rek­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona dy­rek­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele czasu zaj­mo­wa­ło jej dziec­ko, […], resz­tę po­chła­nia­ły bale, stro­je, no i dom, gdyż mąż rze­czy­wi­ście co­dzien­nie za­pra­szał, kogo się tylko dało, prze­waż­nie mło­dzież, która nad­ska­ki­wa­ła pię­knej pani dy­rek­to­ro­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorowanie n.

Wiktionary


dyrektorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wo­wa­nie funk­cji dy­rek­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorek m., dyrektorka ż., dyrektorowa ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n.

 czas. dyrektorować ndk.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrektorować

po­tocz­nie: peł­nić funk­cję dy­rek­to­ra; dy­rek­to­rzyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) peł­nić funk­cję dy­rek­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorowanie n., dyrektorstwo n./mos.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrektorowy

→ dy­rek­tor (daw­niej); dy­rek­tor­ski


SJP.pl


dyrektorski

→ dy­rek­tor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dy­rek­to­rem, do­ty­czą­cy dy­rek­to­ra lub jego funk­cji

Wiktionary

Patrz:

dyrektor

Przykłady

 (1.1) Sta­no­wi­ska dy­rek­tor­skie ob­sa­dza­no we­dług pew­ne­go ta­jem­ni­cze­go klu­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

 czas. dyrektorować

Wiktionary


dyrektorstwo

urząd, sta­no­wi­sko dy­rek­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zarz. spra­wo­wa­nie funk­cji dy­rek­to­ra

 (1.2) dy­rek­tor z mał­żon­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wró­ci­wszy do By­to­mia, objął dy­rek­tor­stwo Opery Ślą­skiej.

 (1.2) Nasze dy­rek­tor­stwo po­le­cia­ło do Tel Awiwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

 przym. dyrektorski

 czas. dyrektorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyrektorostwo

Wiktionary


dyrektorzyca

z na­ce­cho­wa­niem ek­spre­syw­nym (ujem­nym) o dy­rek­tor­ce


SJP.pl


dyrektorzyć

po­tocz­nie: być dy­rek­to­rem


SJP.pl


dyrektorówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dom dy­rek­to­ra

Wiktionary


dyrektorówna

daw­niej: córka dy­rek­to­ra


SJP.pl


dyrektura

spra­wo­wa­nie funk­cji dy­rek­to­ra


SJP.pl


dyrektywa

roz­kaz, in­struk­cja lub norma po­stę­po­wa­nia na­ka­zu­ją­ca okre­ślo­ne za­sa­dy dzia­ła­nia; wy­tycz­na, za­le­ce­nie, nakaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. re­gu­la­cja praw­na, za­rzą­dze­nie dot. danej kwe­stii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­rek­ty­wa (woj­sko)
  • Dy­rek­ty­wa (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • roz­kaz
  • in­struk­cja
  • dy­rek­ty­wa ce­lo­wo­ścio­wa
  • norma po­stę­po­wa­nia
  • dy­rek­ty­wa w Unii Eu­ro­pej­skiej
  • dy­rek­ty­wa są­do­we­go wy­mia­ru kary
  • Dy­rek­ty­wa (in­for­ma­ty­ka)
  • Dy­rek­ty­wa kom­pi­la­to­ra
  • wy­po­wiedź dy­rek­ty­wal­na (dy­rek­tyw­na)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Firma zo­sta­ła uka­ra­na grzyw­ną w wy­so­ko­ści 250 000 zł za na­ru­sze­nie prze­pi­sów dy­rek­ty­wy o ochro­nie ży­wych zwie­rząt pod­czas tran­spor­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyrektywny, dyrektywalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytyczna, zalecenie, zarządzenie

Wiktionary


dyrektywalny

re­a­li­zo­wa­ny za po­mo­cą dy­rek­tyw - reguł po­stę­po­wa­nia; dy­rek­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dyk­tu­ją­cy pra­wi­dła, me­to­dy bądź spo­so­by po­stę­po­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektywa ż.

 przym. dyrektywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preskryptywny, nakazowy, normatywny

Wiktionary


dyrektywność

obo­wiąz­ko­wość, sta­no­wie­nie i wyz­na­cza­nie zasad dzia­ła­nia


SJP.pl


dyrektywny

da­ją­cy wska­zów­ki, wy­ty­cza­ją­cy po­stę­po­wa­nie, wska­zu­ją­cy


SJP.pl


dyrka

po­tocz­nie: dy­rek­tor; dyro, dyr­cio


SJP.pl


dyro

po­tocz­nie: dy­rek­tor; dyrek, dyr­cio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczn. dy­rek­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza­ki śmia­ły się z dyra śpią­ce­go na lek­cji.

 (1.1) Dyro chce wi­dzieć: Bla­je­ra, Pi­lec­kie­go i Haj­du­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fż. dyra ż.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, dyr

Wiktionary


dyryg.

skrót od: dy­ry­gent


SJP.pl


dyrygencki

zwią­za­ny z dy­ry­gen­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­ry­gen­tem, do­ty­czą­cy dy­ry­gen­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­ry­gent (…) po­ka­zał nam swoją in­dy­wi­du­al­ność ar­ty­stycz­ną i wy­so­kiej klasy tech­ni­kę dy­ry­genc­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɛ̃nt͡sʲci, AS: dyrygẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygowanie n., dyrygentura ż.

 czas. dyrygować ndk.

Wiktionary


dyrygent

osoba kie­ru­ją­ca wy­ko­na­niem ut­wo­ru mu­zycz­ne­go przez chór lub or­kie­strę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. czło­wiek, który kie­ru­je wy­ko­na­niem ut­wo­ru przez ze­spół mu­zycz­ny;

 (1.2) przen. pejor. czło­wiek, który lubi roz­ka­zy­wać lu­dziom

Wiktionary

Dy­ry­gent – osoba kie­ru­ją­ca ze­spo­ła­mi mu­zycz­ny­mi, ta­ki­mi jak or­kie­stry sym­fo­nicz­ne, or­kie­stry smycz­ko­we, or­kie­stry dęte, jaz­zo­we big-bandy, ze­spo­ły ka­me­ral­ne, chóry, ze­spo­ły wo­kal­ne, ze­spo­ły wo­kal­no-in­stru­men­tal­ne, a także kie­ru­ją­ca wy­ko­na­nia­mi oper i spek­ta­kli mu­zycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uży­wa­jąc usta­lo­nych wcze­śniej ge­stów, dy­ry­gent po­ka­zu­je or­kie­strze, jak na­le­ży grać.

 (1.1) Chór uważ­nie pa­trzył na dy­ry­gen­ta i cze­kał na znak, kiedy za­cząć śpie­wać.

 (1.2) Też mi się dy­ry­gent zna­lazł!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɨɡɛ̃nt, AS: dyrygẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygowanie n., dyrygentura ż.

:: fż. dyrygentka ż.

 czas. dyrygować

 przym. dyrygencki

Wiktionary


dyrygentka

→ dy­ry­gent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która dy­ry­gu­je or­kie­strą lub chó­rem

 (1.2) przen. pejor. ko­bie­ta, lu­bią­ca kie­ro­wać wszyst­kim, roz­ka­zy­wać innym, mówić co mają robić, cza­sem wy­słu­gu­ją­ca się in­ny­mi

Wiktionary

Patrz:

dyrygent

Przykłady

 (1.1) Kiedy w or­kie­stro­nie po­ja­wi­ła się dy­ry­gent­ka, wi­dzo­wie po­wi­ta­li ją grom­ki­mi bra­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɛ̃ntka, AS: dyrygẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygowanie n., dyrygentura ż.

:: fm. dyrygent mos.

 czas. dyrygować

 przym. dyrygencki

Wiktionary


dyrygentura

1. umie­jęt­ność, sztu­ka dy­ry­go­wa­nia
2. klasa w szko­le mu­zycz­nej, wy­dział w kon­ser­wa­to­rium kształ­cą­cy dy­ry­gen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sztu­ka dy­ry­go­wa­nia

 (1.2) muz. sta­no­wi­sko dy­ry­gen­ta

 (1.3) muz. klasa w szko­le mu­zycz­nej lub wy­dział w kon­ser­wa­to­rium kształ­cą­ce dy­ry­gen­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­skie uczel­nie mu­zycz­ne kształ­cą dy­ry­gen­tów w za­kre­sie spe­cjal­no­ści: dy­ry­gen­tu­ra chó­ral­na oraz dy­ry­gen­tu­ra sym­fo­nicz­no-ope­ro­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨɡɛ̃nˈtura, AS: dyrygẽntura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygowanie n., dyrygent mos., dyrygentka ż.

 czas. dyrygować

 przym. dyrygencki

Wiktionary


dyrygowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. kie­ro­wa­nie wy­stę­pem chóru lub or­kie­stry po­przez gesty wy­ko­ny­wa­ne rę­ko­ma

 (1.2) przen. wy­da­wa­nie innym po­le­ceń, na­ka­zów, roz­ka­zów w spo­sób ener­gicz­ny i nie bu­dzą­cy sprze­ci­wu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨɡɔˈvãɲɛ, AS: dyrygovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygentura ż., podyrygowanie n., zadyrygowanie n.

 czas. dyrygować ndk., podyrygować dk., zadyrygować dk.

 przym. dyrygencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) komenderowanie, rozstawianie po kątach

Wiktionary


dyrygować

1. kie­ro­wać chó­rem lub or­kie­strą pod­czas przy­go­to­wy­wa­nia i wy­ko­ny­wa­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
2. au­to­ry­ta­tyw­nie za­rzą­dzać czy­jąś pracą lub po­stę­po­wa­niem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) muz. kie­ro­wać ze­spo­łem mu­zycz­nym, pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ja­kie­goś ut­wo­ru

 (1.2) pot. przen. pejor. kie­ro­wać in­ny­mi; mówić im, co mają robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas pre­mie­ry nowej sym­fo­nii or­kie­strą dy­ry­go­wał sam kom­po­zy­tor.

 (1.2) Cią­gle wszyst­ki­mi dy­ry­gu­jesz, ale sama nie pra­cu­jesz!

 (1.2) Nie dy­ry­guj mną! Sama wiem, co mam robić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɔvat͡ɕ, AS: dyrygovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygentura ż., dyrygowanie n., podyrygowanie n., zadyrygowanie n.

 czas. podyrygować dk., zadyrygować dk.

 przym. dyrygencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozkazywać

Wiktionary


dysalteracja

jed­no­czes­ne ob­ni­ża­nie i pod­wyż­sza­nie tego sa­me­go skład­ni­ka akor­du lub linii me­lo­dycz­nej


SJP.pl


dysan

firma pro­du­ku­ją­ca no­śni­ki da­nych oraz ak­ce­so­ria kom­pu­te­ro­we


SJP.pl

Dysan Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją ma­gne­tycz­nych no­śni­ków pa­mię­ci: dy­skie­tek, taśm ma­gne­tycz­nych, a także płyt CD/DVD. Dzia­ła­ło w la­tach 1973–1984.

Firma Dysan zo­sta­ła prze­ję­ta przez Xidex Ma­gne­tics.

Wikipedia


dysartria

za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na nie­wy­raź­nym wy­ma­wia­niu gło­sek; dy­zar­tia


SJP.pl


dysartryczny

→ dy­sar­tria; dy­zar­trycz­ny


SJP.pl


dysasocjacja

w psy­cho­lo­gii: spo­sób po­strze­ga­nia wew­nętrz­nych wizji lub doz­nań jako zja­wisk zew­nętrz­nych


SJP.pl


dysautonomia

za­bu­rze­nie au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

Dy­sa­u­to­no­mia (dys­funk­cja au­to­no­micz­na, ne­u­ro­pa­tia au­to­no­micz­na) – ogól­ne okre­śle­nie sze­re­gu scho­rzeń me­dycz­nych, w któ­rych au­to­no­micz­ny układ ner­wo­wy nie dzia­ła pra­wi­dło­wo. Dy­sa­u­to­no­mia to ro­dzaj ne­u­ro­pa­tii, do­ty­ka­ją­cy nerwy prze­no­szą­ce in­for­ma­cje z mózgu i rdze­nia krę­go­we­go do serca, pę­che­rza mo­czo­we­go, źre­nic, gru­czo­łów po­to­wych i na­czyń krwio­no­śnych.

Wikipedia


dysażio

spa­dek kursu dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych po­ni­żej ich war­to­ści no­mi­nal­nej; dy­za­żio; di­sa­gio; di­sag­gio


SJP.pl


dysbakterioza

za­bu­rze­nia skła­du mi­kro­flo­ry ustro­ju, po­wo­du­ją­ce za­chwia­nie rów­no­wa­gi po­mię­dzy nią a wni­ka­ją­cy­mi z zew­nątrz drob­no­u­stro­ja­mi


SJP.pl


dysbaryczny

→ dys­ba­ryzm


SJP.pl

Patrz:

dysbaryzm

dysbaryzm

ze­spół zmian fiz­jo­lo­gicz­nych wy­wo­ła­nych de­kom­pre­sją, spad­kiem zew­nętrz­ne­go ci­śnie­nia


SJP.pl


dysbioza

pa­to­lo­gicz­ne za­bu­rze­nie rów­no­wa­gi mi­kro­flo­ry je­li­to­wej, przy­czy­nia­ją­ce się do roz­wo­ju raka trzust­ki, płuc i je­li­ta gru­be­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie rów­no­wa­gi mi­kro­bio­ty je­li­to­wej

Wiktionary

Dys­bio­za ( dys­bio­sis) – ter­min uży­wa­ny w na­u­kach bio­me­dycz­nych na okre­śle­nie zmian w skła­dzie i/lub funk­cjach mi­kro­bio­ty (zbio­ru mi­kro­or­ga­niz­mów za­sied­la­ją­cych dane śro­do­wi­sko), które są po­wią­za­ne ze sta­nem cho­ro­bo­wym albo z za­bu­rze­niem rów­no­wa­gi fiz­jo­lo­gicz­nej go­spo­da­rza. Po­ję­cie to bywa sto­so­wa­ne w od­nie­sie­niu do róż­nych „miejsc” or­ga­niz­mu (m.in. jelit, jamy ust­nej, dróg od­de­cho­wych, skóry czy po­chwy), a nie tylko do mi­kro­bio­ty je­li­to­wej.

Wikipedia


dyscernowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­scer­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyscernować ndk.

Wiktionary


dyscernować

cza­sow­nik

 (1.1) odróż­niać, roz­róż­niać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscernowanie n.

Wiktionary


dyschromatop

w me­dy­cy­nie: osob­nik nie­zdol­ny do odróż­nia­nia okiem niek­tó­rych barw; dal­to­ni­sta, achro­ma­top


SJP.pl


dyschromatopsja

nie­zdol­ność do odróż­nia­nia okiem niek­tó­rych barw; dal­to­nizm, achro­ma­top­sja, bar­wo­śle­po­ta


SJP.pl


dyschromia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie pig­men­ta­cji skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈxrɔ̃mʲja, AS: dysχrõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyschromiczny

Wiktionary


dyscyplina

1. za­sa­dy re­gu­lu­ją­ce spo­sób za­cho­wa­nia, po­stę­po­wa­nie w okre­ślo­nym śro­do­wi­sku, w danej gru­pie ludz­kiej; po­rzą­dek, po­słu­szeń­stwo, po­słuch, su­bor­dy­na­cja;
2. stan upo­rząd­ko­wa­nia czy­je­goś spo­so­bu po­stę­po­wa­nia, sy­ste­mu war­to­ści; rygor mo­ral­ny, sa­mo­kon­tro­la;
3. okre­ślo­na dzie­dzi­na wie­dzy, nauki, tech­ni­ki tip.; gałąź, ob­szar, za­kres;
4. daw­niej: ro­dzaj rózgi za­koń­czo­nej kil­ko­ma pa­sa­mi rze­mien­ny­mi, uży­wa­nej do wy­mie­rza­nia kar cie­les­nych, zwła­szcza w szko­le; batog, kań­czug


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ry­go­ry­stycz­ne za­sa­dy po­stę­po­wa­nia

 (1.2) dział nauki, tech­ni­ki itp.

 (1.3) ro­dzaj upra­wia­ne­go spor­tu

 (1.4) przest. bat o kilku rze­mie­niach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­scy­pli­na – na­rzę­dzie słu­żą­ce do prak­ty­ki po­ku­ty lub wy­mie­rza­na kary chło­sty
  • dy­scy­pli­na lotów
  • dy­scy­pli­na łącz­no­ści
  • dy­scy­pli­na na­u­ko­wa
  • dy­scy­pli­na ognia
  • dy­scy­pli­na ruchu
  • dy­scy­pli­na w kla­sie – po­ję­cie od­no­szą­ce się do za­cho­wa­nia ucz­niów w kla­sie lek­cyj­nej; utrzy­ma­nie dy­scy­pli­ny jest jedną z waż­nych umie­jęt­no­ści za­wo­du na­u­czy­cie­la
  • dy­scy­pli­na woj­sko­wa
  • dy­scy­pli­na spor­to­wa
  • sa­mo­dy­scy­pli­na – umie­jęt­ność pa­no­wa­nia nad sobą
  • Di­sci­pli­na – rzym­skie bó­stwo-per­so­ni­fi­ka­cja cech i war­to­ści pa­no­wa­nia nad sobą
  • Di­sci­pli­ne (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kon­tek­ście woj­sko­wym uważa się za dy­scy­pli­nę to, że ze­spół żoł­nie­rzy lub po­je­dyn­czy żoł­nierz wy­ko­nu­ją dane im roz­ka­zy lub in­struk­cje.

 (1.2) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.2) W więk­szo­ści kra­jów fi­lo­zo­fia nie jest przed­mio­tem na­u­cza­nym w szko­le śred­niej w ogóle, a nawet tam gdzie jest, jest wy­kła­da­na ra­czej jako hi­sto­ria myśli niż dy­scy­pli­na do prak­ty­ko­wa­nia i do­sko­na­le­nia.

 (1.3) W kra­jach an­glo­sa­skich golf jest jedną z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych dy­scy­plin spor­to­wych.

 (1.4) On także (…), co mi się najm­niej po­do­ba­ło, za roz­ma­i­te prze­stęp­stwa kar­cił nas jedną z pęka dy­scy­plin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨst͡sɨˈplʲĩna, AS: dyscyplʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplinarka ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

:: zdrobn. dyscyplinka ż.

 przym. dyscyplinarny, zdyscyplinowany, dyscyplinowany

 czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rygor, subordynacja

 (1.2) dziedzina, dział, specjalność

 (1.4) batog, bizun, kańczug; przest. korbacz

Wiktionary


dyscyplinarka

po­tocz­nie:
1. dy­scy­pli­nar­ne zwol­nie­nie z pracy;
2. ko­mi­sja dy­scy­pli­nar­na;
3. po­stę­po­wa­nie, które toczy się przed ko­mi­sją dy­scy­pli­nar­ną; roz­pra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­stę­po­wa­nie dy­scy­pli­nar­ne pro­wa­dzo­ne prze­ciw­ko komuś, kto po­peł­nił wy­kro­cze­nie służ­bo­we

 (1.2) pot. dy­scy­pli­nar­ne zwol­nie­nie z pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szef przy­ła­pał Jacka na piciu w pracy i teraz grozi mu dy­scy­pli­nar­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨst͡sɨplʲĩˈnarka, AS: dyscyplʹĩnarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

 czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

 przym. dyscyplinarny, dyscyplinowany

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinarny

do­ty­czą­cy dy­scy­pli­ny - zasad re­gu­la­mi­no­wych, po­rząd­ko­wych oraz ich prze­strze­ga­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) praw. od­no­szą­cy się do wy­kro­czeń prze­ciw­ko dy­scy­pli­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplinowanie n., dyscyplinarka ż., dyscyplina ż.

 czas. zdyscyplinować dk., dyscyplinować ndk.

 przym. dyscyplinowany

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinka

zdrob­nie­nie od: dy­scy­pli­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. dy­scy­pli­na

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdyscyplinować

Wiktionary


dyscyplinowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­scy­pli­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., zdyscyplinowanie n., dyscyplinarka ż.

 czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

 przym. dyscyplinarny

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinowany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. wy­ka­zu­ją­cy się zdy­scy­pli­no­wa­niem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: dy­scy­pli­no­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinarka ż., zdyscyplinowanie n.

 przym. zdyscyplinowany, dyscyplinarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdyscyplinowany, posłuszny, karny

Wiktionary


dyscyplinować

zmu­szać kogoś do prze­strze­ga­nia zasad dy­scy­pli­ny służ­bo­wej; su­bor­dy­no­wać, pod­po­rząd­ko­wy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdy­scy­pli­no­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzać gdzieś dy­scy­pli­nę, po­rzą­dek

 (1.2) skła­niać, zmu­szać kogoś do prze­strze­ga­nia dy­scy­pli­ny, po­rząd­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­bie po­win­ni­śmy dy­scy­pli­no­wać, pod­da­wać cier­pie­niom, wy­sta­wiać na próby, ob­wi­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinarka ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

 czas. zdyscyplinować dk.

 przym. dyscyplinarny

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinowy

→ dy­scy­pli­na


SJP.pl

Patrz:

dyscyplina

dyscyplinująco

→ dy­scy­pli­no­wać


SJP.pl

Patrz:

dyscyplinować

dyscyplinujący

taki, który dy­scy­pli­nu­je


SJP.pl


dyscypuł

daw­niej: uczeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie tam aka­de­mie, jak dawne, i od kogo ery­go­wa­ne. (…) Jak zacni są tam dy­scy­pu­ło­wie, jaki ich pro­gres i w na­u­kach apli­ka­cja.

Wiktionary


dysekcja

1. roz­cię­cie ciała, ot­wo­rze­nie zwłok;
2. ro­zbiór kry­tycz­ny ut­wo­ru przez ro­zło­że­nie na czę­ści


SJP.pl


dysektor

Dy­sek­tor (łac.) – jedna z pier­wszych lamp ana­li­zu­ją­cych, wy­ko­rzy­stu­ją­ca zja­wi­sko fo­to­e­mi­sji; sto­so­wa­na w ka­me­rach te­le­wi­zyj­nych w po­cząt­ko­wym okre­sie roz­wo­ju te­le­wiz­ji; opra­co­wa­na w 1925 r. przez Maxa Dieck­man­na i Ru­dol­fa Hella, a skon­stru­o­wa­na we­dług ich pro­jek­tu w 1934 r.

Wikipedia


dyseminacja

w se­man­ty­ce: roz­sa­dza­nie sensu da­nych pojęć, pro­wa­dzą­ce do braku in­te­gral­no­ści zna­cze­nia


SJP.pl


dysertacja

1. roz­pra­wa na­u­ko­wa na­pi­sa­na zwy­kle dla stop­nia na­u­ko­we­go;
2. daw­niej: długa roz­mo­wa, dy­sku­sja, roz­pra­wia­nie o czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. roz­pra­wa na­u­ko­wa, zwy­kle pi­sa­na w celu otrzy­ma­nia stop­nia na­u­ko­we­go

 (1.2) daw. po­waż­na dy­spu­ta o cha­rak­te­rze na­u­ko­wym

Wiktionary

Dy­ser­ta­cja – pi­sem­na praca na­u­ko­wa (praca dy­plo­mo­wa) pi­sa­na w celu uzy­ska­nia stop­nia na­u­ko­we­go, zaz­wy­czaj w for­mie roz­pra­wy. W Pol­sce na­pi­sa­nie i przed­sta­wie­nie do re­cenz­ji dy­ser­ta­cji było wa­run­kiem ko­niecz­nym otrzy­ma­nia stop­nia dok­to­ra i dok­to­ra ha­bi­li­to­wa­ne­go. [] i jest moż­li­we uzy­ska­nie stop­nia na pod­sta­wie wcze­śniej­szych pu­bli­ka­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨsɛrˈtat͡sʲja, AS: dysertacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysertacyjny

Wiktionary


dysertacyjny

zwią­za­ny z dy­ser­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nauk. zwią­za­ny z dy­ser­ta­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­cią formą jest pro­gram badań włas­nych fi­nan­so­wa­ny dość skrom­nie ze środ­ków Uczel­ni. Do­ty­czy on głów­nie prac dy­ser­ta­cyj­nych, ale rów­nież in­nych – uwz­ględ­nia­jąc w miarę moż­li­wo­ści za­in­te­re­so­wa­nia sze­ro­kie­go grona pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨsɛrtaˈt͡sɨjnɨ, AS: dysertacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysertacja ż.

Wiktionary


dysertant

autor dy­ser­ta­cji


SJP.pl


dysertować

daw­niej: pro­wa­dzić uczo­ną dy­spu­tę; dy­spu­to­wać, dy­sku­to­wać


SJP.pl


dysfagia

za­bu­rze­nie po­ły­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie po­ły­ka­nia;

Wiktionary

Dys­fa­gia – ter­min me­dycz­ny okre­śla­ją­cy utrud­nio­ne prze­cho­dze­nie po­kar­mu z jamy ust­nej przez prze­łyk do żo­łąd­ka.

Wikipedia


dysfatyczny

→ dys­faz­ja


SJP.pl

Patrz:

dysfazja

dysfazja

lek­kie, chwi­lo­we za­bu­rze­nie mowy, brak ko­or­dy­na­cji słów i trud­ność uło­że­nia ich w zda­nia mimo spraw­no­ści od­po­wied­nich mię­śni


SJP.pl


dysfemizm

uży­cie do­sad­ne­go lub nie­przyz­wo­i­te­go słowa albo wy­ra­że­nia w miej­sce bar­dziej oględ­ne­go, mniej draż­li­we­go; od­wrot­ność eu­fe­miz­mu


SJP.pl

Dys­fe­mizm (z gr. "dysphēmismós", od "dys" „źle” i "phemi" „mówić”) – prze­ci­wień­stwo eu­fe­miz­mu, za­stą­pie­nie przyz­wo­i­te­go, oględ­ne­go, obo­jęt­ne­go słowa (wy­ra­że­nia) draż­li­wym, do­sad­nym, nie­przyz­wo­i­tym.

Wikipedia


dysfolid

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych


SJP.pl

Dys­fo­lid, bo­oms­lang, z jęz. afri­ka­ans i jęz. ni­der­landz­kie­go – "boom" – "drze­wo", "slang" – "wąż" ("Disp­ho­li­dus typus") – ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych (Co­lu­bri­dae). Wąż ten nie jest agre­syw­ny, ale swoim jadem może zabić nawet do­ro­słe­go czło­wie­ka.

Wikipedia


dysfonia

za­bu­rze­nie głosu w po­sta­ci chryp­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie głosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­jąc tego cho­re­go zwró­ci­łam uwagę na nie­o­bec­ną mie­siąc przed­tem dys­fo­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈfɔ̃ɲja, AS: dysfõńi ̯a

Wiktionary


dysforia

1. przy­gnę­bie­nie, złe sa­mo­po­czu­cie, de­pre­sja;
2. nie­moż­ność od­czu­wa­nia przy­jem­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. zły na­strój wy­stę­pu­ją­cy w za­bu­rze­niach psy­chicz­nych, sa­mo­po­czu­cie na­ce­cho­wa­ne draż­li­wo­ścią, skłon­no­ścią do agre­sji i czy­nów im­pul­syw­nych;

Wiktionary

Nie mylić z: Dys­mor­fo­fo­bia.

Dys­fo­ria ( δύσφορος, δυσ- "(dus-)" trud­ność, φέρω "(phérō)" zno­sić), na­strój de­pre­syj­no-dys­fo­rycz­ny, na­strój dys­fo­rycz­ny − głę­bo­ki stan za­nie­po­ko­je­nia lub nie­za­do­wo­le­nia, prze­ci­wień­stwo eu­fo­rii. Ter­min ten jest rów­nież po­wszech­nie sto­so­wa­ny w od­nie­sie­niu do dys­fo­rii płcio­wej, któ­rej doś­wiad­cza­ją osoby, któ­rych toż­sa­mość płcio­wa nie jest zgod­na z przy­pi­sa­ną im płcią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stwier­dzo­no, że za­bu­rze­nia de­pre­syj­ne wy­ra­ża­ją się głów­nie dys­fo­rią, a po­nad­to wy­stę­pu­ją także róż­ne­go typu obra­zy de­pre­syj­ne, zwy­kle jed­nak o nie­ty­po­wym obra­zie kli­nicz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈfɔrʲja, AS: dysforʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysforyczny

Wiktionary


dysforyczny

→ dys­fo­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dys­fo­rią, do­ty­czą­cy dys­fo­rii

Wiktionary

Patrz:

dysforia

Powiązane:

 rzecz. dysforia ż.

Wiktionary


dysfotyczny

przy­miot­nik

 (1.1) ekol. hy­drol. o świet­le roz­pro­szo­nym, po­zba­wio­nym war­to­ści dla roz­wo­ju ro­ślin prze­pro­wa­dza­ją­cych fo­to­syn­te­zę

Wiktionary


dysfunkcja

1. nie­przy­sto­so­wa­nie cze­goś do peł­nie­nia okre­ślo­nych celów, zadań, ocze­ki­wań; za­bu­rze­nie, nie­do­sto­so­wa­nie;
2. w bio­lo­gii: nie­pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie ko­mór­ki, tkan­ki, na­rzą­du lub ca­łe­go or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­przy­sto­so­wa­nie cze­goś do peł­nie­nia swo­jej funk­cji

 (1.2) med. nie­pra­wi­dło­we dzia­ła­nie ko­mór­ki, tkan­ki, na­rzą­du itd.

Wiktionary

Dys­funk­cja – ob­ser­wo­wal­ne skut­ki zja­wi­ska spo­łecz­ne­go zmniej­sza­ją­ce w prze­ci­wień­stwie do eu­funk­cji adap­ta­cję (mo­dy­fi­ka­cję) sy­ste­mu spo­łecz­ne­go, przy czym dane zja­wi­sko może mieć skut­ki funk­cjo­nal­ne i dys­funk­cjo­nal­ne jed­no­cze­śnie. Przy­kła­do­wo, kon­sek­wen­cją wy­róż­nia­nia grup włas­nych i ob­cych jest pom­niej­sza­nie za­sług np.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dysfunkcyjny, dysfunkcjonalny

Wiktionary


dysfunkcjonalność

nie­przy­sto­so­wa­nie lub złe, nie­pra­wi­dło­we przy­sto­so­wa­nie cze­goś do peł­nie­nia okre­ślo­nych funk­cji; nie­funk­cjo­nal­ność, dys­funk­cyj­ność


SJP.pl


dysfunkcjonalny

taki, który nie jest do­sto­so­wa­ny lub jest nie­pra­wi­dło­wo do­sto­so­wa­ny do celów, zadań, ocze­ki­wań; nie­funk­cjo­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­sia­da dys­funk­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysfunkcja ż., dysfunkcjonalność ż.

 przysł. dysfunkcjonalnie

 przym. dysfunkcyjny

Wiktionary


dysfunkcyjność

nie­przy­sto­so­wa­nie lub złe, nie­pra­wi­dło­we przy­sto­so­wa­nie cze­goś do peł­nie­nia okre­ślo­nych funk­cji; nie­funk­cjo­nal­ność, dys­funk­cjo­nal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dys­funk­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysfunkcyjny

 przysł. dysfunkcyjnie

Wiktionary


dysfunkcyjny

→ dys­funk­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dys­funk­cją, nie­przy­sto­so­wa­ny do peł­nie­nia okre­ślo­nych funk­cji lub peł­nią­cy je nie­pra­wi­dło­wo

Wiktionary

Patrz:

dysfunkcja

Przykłady

 (1.1) (…) wspie­ra­nie roz­wo­ju dziec­ka z ro­dzi­ny dys­funk­cyj­nej trze­ba wzbo­ga­cić po­przez po­dej­mo­wa­nie czyn­no­ści spo­łecz­nych zo­rien­to­wa­nych na two­rze­nie in­sty­tu­cji, które pro­wa­dzi­ły­by dzia­ła­nia so­cjal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysfunkcja ż., dysfunkcyjność ż.

 przysł. dysfunkcjonalny

 przysł. dysfunkcyjnie, dysfunkcjonalnie

 przym. dysfunkcjonalny

Wiktionary


dysgenetyczny

→ dys­ge­nez­ja


SJP.pl

Patrz:

dysgenezja

dysgenezja

nie­pra­wi­dło­wa po­stać jaj­ni­ka lub jądra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. med. nie­pra­wi­dło­wy roz­wój jądra lub jaj­ni­ka

Wiktionary


dysgeuzja

ob­ni­że­nie lub znieksz­tał­ce­nie doz­nań sma­ko­wych


SJP.pl


dysglosja

znieksz­tał­ce­nie dźwię­ków mowy lub nie­moż­ność ich two­rze­nia jako efekt nie­pra­wi­dło­wej bu­do­wy na­rzą­dów mowy


SJP.pl


dysgracjonowany

daw­niej: po­zba­wia­ny łask


SJP.pl


dysgrafia

za­bu­rze­nia w umie­jęt­no­ści pi­sa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czę­ścio­wa lub cał­ko­wi­ta utra­ta umie­jęt­no­ści pi­sa­nia;

Wiktionary

Dys­gra­fia, agra­fia ( α – nie, γραφο – piszę) – czę­ścio­wa lub cał­ko­wi­ta utra­ta umie­jęt­no­ści pi­sa­nia, spo­wo­do­wa­na mi­kro­usz­ko­dze­nia­mi oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go lub za­bu­rze­nia­mi oś­rod­ko­wych funk­cji wzro­ko­wych i słu­cho­wych. Wy­stę­pu­je w przy­pad­kach usz­ko­dze­nia tyl­nych czę­ści dru­gie­go lub trze­cie­go za­krę­tu czo­ło­we­go pół­ku­li lewej lub za­krę­tu nad­brzeż­ne­go. Pismo dys­gra­fi­ka jest nie­e­ste­tycz­ne i nie­czy­tel­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczes­ne stwier­dze­nie dys­gra­fii daje więk­szą szan­sę na zmniej­sze­nie tego za­bu­rze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨzˈɡrafʲja, AS: dyzgrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysgrafik m.

 przym. dysgraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agrafia

Wiktionary


dysgraficzka

→ dys­gra­fik


SJP.pl

Patrz:

dysgrafik

dysgrafik

osoba cier­pią­ca na dys­gra­fię


SJP.pl


dysharmonia

1. stan braku zgod­no­ści, zgody mię­dzy ja­ki­miś ele­men­ta­mi ca­ło­ści; roz­gar­diasz, dy­so­nans, nie­ład, kon­flikt;
2. w mu­zy­ce: brak od­po­wied­nio­ści brzmie­nio­wej po­mię­dzy dźwię­ka­mi mu­zycz­ny­mi; dy­so­nans, zgrzyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. brak har­mo­nii ze­sta­wio­nych ele­men­tów

 (1.2) muz. brak współbrz­mie­nia dźwię­ków

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysharmonijny, dysharmoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdźwięk, dysonans, rozbieżność

 (1.2) rozdźwięk, dysonans

Wiktionary


dysharmoniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dys­har­mo­nicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysharmoniczny

 przysł. dysharmonicznie

Wiktionary


dysharmoniczny

w mu­zy­ce: taki, który na­ru­sza za­sa­dy har­mo­nii, czyli współbrz­mie­nia dźwię­ków mu­zycz­nych; nie­har­mo­nicz­ny, dy­so­nan­so­wy


SJP.pl


dysharmonijność

ogół cech cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bra­kiem wew­nętrz­nej spój­no­ści, zgod­no­ści; kon­flik­to­wość, ro­zbież­ność, nie­spój­ność


SJP.pl


dysharmonijny

po­zba­wio­ny har­mo­nii, wy­ka­zu­ją­cy brak wew­nętrz­nej spój­no­ści, zgod­no­ści; nie­har­mo­nij­ny, ro­zbież­ny, skłó­co­ny, nie­spój­ny


SJP.pl


dyshonor

1. utra­ta ho­no­ru, nie­sła­wa;
2. znie­wa­ga, obel­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ujma dla ho­no­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honor mrz.

 czas. honorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afront, despekt, dotknięcie, dyzgust, epitet, hańba, niesława, obelga, obraza, plama, policzek, poniżenie, ubliżenie, uchybienie, ujma, wstyd, zhańbienie, zmaza, zniewaga, znieważenie; stpol. zelżywość

Wiktionary


dysjunkcja

1. w lo­gi­ce: zda­nie zło­żo­ne z dwóch zdań po­łą­czo­nych spój­ni­kiem "albo", praw­dzi­we pod wa­run­kiem, że za­cho­dzi naj­wy­żej jedna z dwóch wska­za­nych w nich moż­li­wo­ści; za­prze­cze­nie ko­niunk­cji; niew­spół­za­cho­dze­nie;
2. roz­dzie­le­nie, przer­wa mię­dzy czę­ścia­mi ca­ło­ści, np. ob­sza­ra­mi wy­stę­po­wa­nia ja­kichś ga­tun­ków ro­ślin lub zwie­rząt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­sjunk­cja w lo­gi­ce
  • dy­sjunk­cja w re­to­ry­ce
  • dy­sjunk­cja za­się­gu

Wikipedia


dysjunkcyjny

→ dy­sjunk­cja; dy­sjunk­tyw­ny


SJP.pl


dysjunktywny

→ dy­sjunk­cja; dy­sjunk­cyj­ny


SJP.pl


dysk

1. krą­żek uży­wa­ny w spor­cie do rzu­tów w dal; nazwa tej kon­ku­ren­cji;
2. chrząst­ka mię­dzy­krę­go­wa;
3. ele­ment kon­struk­cyj­ny w kształ­cie okrą­głej tar­czy;
4. no­śnik pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. przy­rząd spor­to­wy do rzu­ca­nia na od­le­głość w kształ­cie pła­skie­go, cien­kie­go koła;

 (1.2) każdy przed­miot w kształ­cie dysku (1.1)

 (1.3) in­form. każdy no­śnik da­nych w kształ­cie dysku (1.1)

 (1.4) płyta kom­pak­to­wa

 (1.5) anat. część krę­go­słu­pa łą­czą­ca dwa kręgi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dysk – okrą­gły pła­ski przed­miot uży­wa­ny w spor­cie od sta­ro­żyt­no­ści, zo­bacz: rzut dy­skiem
  • dysk – w okre­sie an­tycz­nym wi­ze­ru­nek Słoń­ca, zo­bacz też: Aton
  • dysk Airy’ego – op­ty­ka
  • dysk (krą­żek mię­dzy­krę­go­wy) – część krę­go­słu­pa
  • dysk akre­cyj­ny – astro­no­mia
  • dysk pro­to­pla­ne­tar­ny – astro­no­mia
  • dysk – no­śnik da­nych (in­for­ma­ty­ka)
    • dysk twar­dy
    • dysk op­tycz­ny
    • dysk ho­lo­gra­ficz­ny
    • mini dysk
    • dysk lo­gicz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wod­nik wzbu­dził po­dziw pu­blicz­no­ści wrzu­ca­jąc dysk w try­bu­ny.

 (1.2) – Jak na­zy­wa­ją się te dyski na ko­łach sa­mo­cho­du? - Felgi.

 (1.3) Ku­pi­łem nowe dyski.

 (1.4) Włóż dysk do odt­wa­rza­cza.

 (1.5) Dziad­ko­wi znów wy­padł dysk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsk, AS: dysk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) talerz, płyta

 (1.3) dyskietka

 (1.4) dysk optyczny, płyta, CD

Wiktionary


dyska

1. śro­do­wi­sko­wa nazwa np. karty o dzie­się­ciu ocz­kach, mo­ne­ty dzie­się­cio­gro­szo­wej; dysz­ka;
2. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: dy­sko­te­ka


SJP.pl


dyskalceata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. daw. czło­nek odła­mu fran­cisz­ka­nów za­po­cząt­ko­wa­ne­go w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dy­skal­ce­a­tach słuch za­gi­nął.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, alkantaryn, amadeita

Wiktionary


dyskalkulia

za­bu­rze­nie umie­jęt­no­ści li­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie umie­jęt­no­ści ma­te­ma­tycz­nych;

Wiktionary

Dy­skal­ku­lia roz­wo­jo­wa – za­bu­rze­nie zdol­no­ści wy­ko­ny­wa­nia dzia­łań aryt­me­tycz­nych. Uz­na­je się, że jest to spe­cy­ficz­ne za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we o po­dło­żu śro­do­wi­sko­wym lub ge­ne­tycz­nym.

Daw­niej dy­skal­ku­lią okre­śla­no rów­nież po­dob­ne ob­ja­wy wy­ni­ka­ją­ce z or­ga­nicz­ne­go usz­ko­dze­nia mózgu, obec­nie dia­gno­zą okre­śla­ją­cą taki stan jest akal­ku­lia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­blem dy­skal­ku­lii nie do­ty­czy je­dy­nie dzie­ci i mło­dzie­ży szkol­nej, scho­rze­nie to utrud­nia życie na każ­dym eta­pie, utrud­nia np. po­ru­sza­nie się po mie­ście, po­nie­waż dy­skal­ku­li­cy mają trud­ność w roz­poz­na­wa­niu nu­me­rów au­to­bu­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskalˈkulʲja, AS: dyskalkulʹi ̯a

Wiktionary


dyskalkulik

osoba z za­bu­rze­nia­mi umie­jęt­no­ści li­cze­nia


SJP.pl


dyskant

daw­niej: dysz­kant


SJP.pl


dyskantowy

→ dy­skant; dysz­kan­to­wy


SJP.pl


dyskantysta

osoba ob­da­rzo­na wy­so­kim gło­sem chło­pię­cym i śpie­wa­ją­ca takim gło­sem; dysz­kant, dysz­kan­ci­sta


SJP.pl


dyskdżokej

osoba pro­wa­dzą­ca pro­gram muz. w radiu, te­le­wiz­ji, klu­bie muz. itp., utrzy­mu­ją­ca kon­takt z od­bior­ca­mi przez różne ko­men­ta­rze, nie­ko­niecz­nie zwią­za­ne z mu­zy­ką; di­dżej; disc joc­key


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. pre­zen­ter mu­zycz­ny w dy­sko­te­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię tego dysk­dżo­ke­ja, bo pu­szcza fajną muzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. disc jockey m., didżej mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) disc jockey, didżej, DJ

Wiktionary


dyskdżokejka

→ dysk­dżo­kej


SJP.pl

Patrz:

dyskdżokej

dyskeratoza

nie­pra­wi­dło­we, przedw­czes­ne lub nie­zu­peł­ne ro­go­wa­ce­nie war­stwy po­wierzch­nio­wej na­skór­ka, wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych cho­ro­bach skóry


SJP.pl

Dy­ske­ra­to­za (łac. "dy­ske­ra­to­sis") – pa­to­lo­gicz­ne ro­go­wa­ce­nie po­je­dyn­czych ko­mó­rek w war­stwach na­błon­ka wie­lo­war­stwo­we­go pła­skie­go, w któ­rych fiz­jo­lo­gicz­nie ro­go­wa­ce­nie nie wy­stę­pu­je (w war­stwach po­ni­żej war­stwy ro­go­wej). Jest cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą hi­sto­lo­gicz­ną niek­tó­rych cho­rób skóry, np. cho­ro­by Da­rie­ra.

Wikipedia


dyskietka

wy­mien­ny dysk ma­gne­tycz­ny o nie­wiel­kiej po­jem­no­ści, umoż­li­wia­ją­cy zapis i od­czyt da­nych; dysk ela­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. prze­no­śny no­śnik ma­gne­tycz­ny o nie­wiel­kiej po­jem­no­ści, umoż­li­wia­ją­cy za­rów­no od­czyt jak i zapis da­nych;

Wiktionary

Dy­skiet­ka, ina­czej dysk mięk­ki ( flop­py disk) – dysk wy­mien­ny, prze­no­śny no­śnik ma­gne­tycz­ny o nie­wiel­kiej po­jem­no­ści, umoż­li­wia­ją­cy za­rów­no od­czyt, jak i zapis da­nych. No­śni­kiem da­nych jest wi­ru­ją­cy krą­żek z wy­trzy­ma­łe­go two­rzy­wa sztucz­ne­go (naj­czę­ściej my­la­ru – po­li­te­ref­ta­la­nu ety­le­nu w po­sta­ci cien­kiej folii) po­kry­ty war­stwą ma­gne­tycz­ną. Śred­ni­ca krąż­ka oraz ilość moż­li­wych do za­pi­sa­nia da­nych sta­no­wią pod­sta­wo­we pa­ra­me­try dy­skiet­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­miast dy­skiet­ki le­piej użyj pa­mię­ci USB.

 (1.1) Prze­czy­tać taką dy­skiet­kę może tylko bar­dzo ar­cha­icz­ny kom­pu­ter.

 (1.1) Wy­mie­ni­łam dwa­dzie­ścia dy­skie­tek na jedną płytę kom­pak­to­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsʲˈcɛtka, AS: dysʹḱetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyskietkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysk elastyczny, dysk miękki

Wiktionary


dyskietkowy

→ dy­skiet­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. do­ty­czą­cy dy­skiet­ki

 (1.2) in­form. za­pi­sa­ny na dy­skiet­ce

Wiktionary

Patrz:

dyskietka

Powiązane:

 rzecz. dyskietka ż.

Wiktionary


dyskinetyczny

→ dy­ski­ne­za


SJP.pl

Patrz:

dyskineza

dyskineza

w me­dy­cy­nie: mi­mo­wol­ne, nie­sko­or­dy­no­wa­ne skur­cze mię­śni, po­wo­du­ją­ce szyb­kie ruchy koń­czyn, mię­śni twa­rzy, ję­zy­ka itp.


SJP.pl


dyskman

rzad­ko: prze­no­śny odt­wa­rzacz płyt kom­pak­to­wych; disc­man


SJP.pl


dysko

disco, disko;
1. dy­sko­te­ka;
2. mu­zy­ka dy­sko­te­ko­wa;
3. lokal, w któ­rym tań­czy się przy mu­zy­ce dy­sko­te­ko­wej;
4. dy­sko­te­ko­wy


SJP.pl


dyskobol

lek­ko­at­le­ta rzu­ca­ją­cy dy­skiem


SJP.pl

Dy­sko­bol – rzeź­ba My­ro­na, wy­ko­na­na w V w. p.n.e., przed­sta­wia­ją­ca at­le­tę rzu­ca­ją­ce­go dy­skiem.

Rzeź­biarz stwo­rzył ją naj­praw­do­po­dob­niej we wczes­nym okre­sie swo­jej twór­czo­ści. Uwz­ględ­nił w niej grec­ki kanon pię­kna. Po­stać jest wy­i­de­a­li­zo­wa­na, ciało przed­sta­wio­ne w peł­nej syn­te­zie.

Wikipedia


dyskobolka

lek­ko­at­let­ka rzu­ca­ją­ca dy­skiem


SJP.pl


dyskofon

urzą­dze­nie na płyty kom­pak­to­we, w któ­rych płyta za­pi­sa­na cy­fro­wo od­czy­ty­wa­na jest za po­mo­cą wiąz­ki la­se­ra; la­se­ro­fon, gra­mo­fon cy­fro­wy


SJP.pl


dyskografia

spis płyt na­gra­nych przez mu­zy­ka lub ze­spół mu­zycz­ny; pły­to­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. zbiór na­grań mu­zycz­nych da­ne­go ar­ty­sty; do­ro­bek pły­to­wy wy­ko­naw­cy;

Wiktionary

Dy­sko­gra­fia ( di­sco­grap­hie) – zbiór ut­wo­rów na­gra­nych przez da­ne­go ar­ty­stę lub ze­spół mu­zycz­ny. Lista może za­wie­rać rów­nież do­dat­ko­we in­for­ma­cje, m.in. daty wy­da­nia, czy po­zy­cje na li­stach prze­bo­jów.

Ter­min jest po­łą­cze­niem dwóch wy­ra­zów: „dysk” ( disc) – płyta fo­no­gra­ficz­na, oraz „gra­fia” ( grap­hy) – po­cho­dzi od grec­kie­go prze­drost­ka, który od­no­si się do pi­sa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dy­sko­gra­fii Kayah znaj­dzie­my ut­wo­ry wy­ko­ny­wa­ne w ję­zy­kach, po które rzad­ko się­ga­ją inni pol­scy wo­ka­li­ści m.in.: chiń­ski, la­di­no czy rom­ski.

Wiktionary


dyskoidalny

w kształ­cie dysku


SJP.pl


dyskoman

czło­wiek, który lubi cho­dzić na dy­sko­te­ki; dy­sko­muł


SJP.pl


dyskomanka

ko­bie­ta, która lubi cho­dzić na dy­sko­te­ki


SJP.pl


dyskomforcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­skom­fort

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dy­skom­fort, lecz tylko mały dy­skom­for­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskomfort m.

Wiktionary


dyskomfort

po­czu­cie nie­do­god­no­ści, złego sa­mo­po­czu­cia, braku za­do­wo­le­nia z cze­goś; fru­stra­cja, żal, go­rycz, nie­u­kon­ten­to­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uczu­cie braku za­spo­ko­je­nia wy­go­dy, kom­for­tu

 (1.2) złe sa­mo­po­czu­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmia­na czasu nie za­gra­ża zdro­wiu, cho­ciaż u czę­ści ludzi po­wo­du­je uczu­cie dy­skom­for­tu.

 (1.2) Wciąż od­czu­wasz dy­skom­fort w żo­łąd­ku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskomforcik mrz., komfort mrz.

 przym. niekomfortowy

Wiktionary


dyskomfortowy

taki, który wy­wo­łu­je dy­skom­fort, czyli po­czu­cie nie­do­god­no­ści, złego sa­mo­po­czu­cia, braku za­do­wo­le­nia z cze­goś; nie­kom­for­to­wy


SJP.pl


dyskomuł

1. stały by­wa­lec dy­sko­tek; dy­sko­man;
2. czło­wiek słu­cha­ją­cy mu­zy­ki disco (rza­dziej disco polo)


SJP.pl


dyskoncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­skont

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dy­skont, lecz tylko mały dy­skon­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskont m.

Wiktionary


dyskont

1. róż­ni­ca mię­dzy niż­szą ceną sprze­da­ży a wyż­szą ceną no­mi­nal­ną, wy­ku­pu przez emi­ten­ta, sta­no­wią­ca zysk in­we­sto­ra; dy­skon­to
2. sklep sa­mo­ob­słu­go­wy ma­ją­cy w ofer­cie wy­bra­ne pro­duk­ty po dużo niż­szych ce­nach niż inne skle­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. sklep sa­mo­ob­słu­go­wy o ogra­ni­czo­nym asor­ty­men­cie, ofe­ru­ją­cy towar w niż­szych ce­nach niż kon­ku­ren­cja;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨskɔ̃nt, AS: dyskõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

:: zdrobn. dyskoncik m.

 czas. dyskontować ndk., zdyskontować dk.

 przym. dyskontowy

Wiktionary


dyskonter

w ban­ko­wo­ści: osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca ope­ra­cje dy­skon­to­we


SJP.pl

Dy­skon­ter – osoba po­da­ją­ca wek­sel do dy­skon­ta. Naj­czę­ściej dy­skon­te­rem jest po­sia­dacz weks­la, który chce uzy­skać środ­ki pie­nięż­ne je­szcze przed ter­mi­nem płat­no­ści weks­la. W więk­szo­ści przy­pad­ków dy­skon­ta­riu­szem jest bank lub inny pod­miot go­spo­dar­czy świad­czą­cy tego typu usłu­gi. Czyn­no­ści dy­skon­ta weks­li nie są czyn­no­ścia­mi ban­ko­wy­mi (o ile nie wy­ko­nu­je ich bank).

Wikipedia


dyskonto

róż­ni­ca mię­dzy niż­szą ceną sprze­da­ży a wyż­szą ceną no­mi­nal­ną, wy­ku­pu przez emi­ten­ta, sta­no­wią­ca zysk in­we­sto­ra; dy­skont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bank. ope­ra­cja za­ku­pu przez bank weks­li lub pa­pie­rów war­to­ścio­wych przed ter­mi­nem ich płat­no­ści za niż­szą staw­kę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­skon­to rze­czy­wi­ste pro­ste – od­wrot­ność pro­cen­tu pro­ste­go
  • dy­skon­to rze­czy­wi­ste skła­da­ne – od­wrot­ność pro­cen­tu skła­da­ne­go
  • dy­skon­to hand­lo­we – me­to­da opro­cen­to­wa­nia wkła­du pie­nięż­ne­go, sto­so­wa­na w ra­chun­ku weks­li i bonów skar­bo­wych
  • Dy­skon­to – me­to­da obli­cza­nia war­to­ści obec­nej ka­pi­ta­łu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

Wiktionary


dyskontowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­skon­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdyskontowanie n., dyskonto n., dyskont mrz.

 czas. dyskontować ndk., zdyskontować dk.

 przym. dyskontowy

Wiktionary


dyskontować

1. wy­ko­rzy­sty­wać jakiś fakt lub ja­kieś oko­licz­no­ści dla sie­bie po­myśl­ne;
2. po­rów­ny­wać war­to­ści pie­nięż­ne w róż­nych okre­sach;
3. re­a­li­zo­wać wek­sel lub inne pa­pie­ry war­to­ścio­we przed ter­mi­nem ich płat­no­ści, z od­li­cze­niem dy­skon­ta


SJP.pl


dyskontowy

zwią­za­ny z dy­skon­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­skon­tem, do­ty­czą­cy dy­skon­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskont m., dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

Wiktionary


dyskontynuacja

za­prze­sta­nie kon­ty­nu­o­wa­nia cze­goś


SJP.pl


dyskopatia

usz­ko­dze­nie dysku mię­dzy­krę­go­we­go w cho­ro­bie zwy­rod­nie­nio­wej krę­go­słu­pa


SJP.pl

Dy­sko­pa­tia – sze­ro­kie po­ję­cie obej­mu­ją­ce scho­rze­nia krąż­ka mię­dzy­krę­go­we­go. W więk­szo­ści przy­pad­ków jest to pier­wszy z eta­pów cho­ro­by zwy­rod­nie­nio­wej krę­go­słu­pa.

Ter­min dy­sko­pa­tia od­no­si się także do po­tocz­nej nazwy prze­pu­kli­ny jądra miaż­dży­ste­go tar­czy mię­dzy­krę­go­wej krę­go­słu­pa.

Wikipedia


dyskopatyczny

→ dy­sko­pa­tia


SJP.pl

Patrz:

dyskopatia

dyskopiłka

za­baw­ka zmie­nia­ją­ca się z dysku w piłkę w cza­sie lotu


SJP.pl


dyskordancja

za­bu­rze­nie we wza­jem­nym ukła­dzie warstw skal­nych spo­wo­do­wa­ne ru­cha­mi tek­to­nicz­ny­mi lub eroz­ją


SJP.pl


dyskordianin

wyz­naw­ca dy­skor­dia­niz­mu - pa­ro­dii re­li­gii stwo­rzo­nej w la­tach 50. XIX wieku w USA


SJP.pl


dyskordianizm

pa­ro­dia re­li­gii stwo­rzo­na w la­tach 50. XIX wieku w USA


SJP.pl

Dy­skor­dia­nizm (ang. "di­scor­dia­nism") – re­li­gia lub pa­ro­dia re­li­gii stwo­rzo­na około roku 1958 przez Kerry'ego Thorn­le­ya i Gre­go­ry'ego Hilla. Nazwa „dy­skor­dia­nizm” po­cho­dzi od rzym­skiej bo­gi­ni Dy­skor­dii (grec­ka Eris). Kult ten sprze­ci­wia się au­to­ry­te­tom, re­gu­łom i tra­dy­cji.

Wikipedia


dyskordianka

wyz­naw­czy­ni dy­skor­dia­niz­mu - pa­ro­dii re­li­gii stwo­rzo­nej w la­tach 50. XIX wieku w USA


SJP.pl


dyskordiański

→ dy­skor­dia­nizm


SJP.pl

Patrz:

dyskordianizm

dyskoteka

1. pły­to­te­ka
2. za­ba­wa dla mło­dzie­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ba­wa mło­dzie­żo­wa, na któ­rej się tań­czy przy mu­zy­ce

 (1.2) lokal, w któ­rym się od­by­wa­ją dy­sko­te­ki (1.1);

 (1.3) przest. pły­to­te­ka

Wiktionary

Dy­sko­te­ka – obiekt, miej­sce, w któ­rym od­by­wa­ją się im­pre­zy ta­necz­ne, po­łą­czo­ne z grą dźwię­ku, świa­teł, dymu i obra­zów lub nazwa wy­da­rze­nia ta­necz­ne­go, za­ba­wy.

Osobą pro­wa­dzą­cą dy­sko­te­kę jest DJ (czyt. "di­dżej", skrót od "disc joc­key"). Zaj­mu­je się on za­ba­wia­niem pu­blicz­no­ści oraz płyn­nym łą­cze­niem na­stę­pu­ją­cych ko­lej­no po sobie ut­wo­rów ta­necz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy­byś dbał o zdro­wie, to nie le­żał­byś w domu, a ba­wił­byś się z dziew­czę­ta­mi na dy­sko­te­ce.

 (1.2) Idzie­my z nimi do dy­sko­te­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskɔˈtɛka, AS: dyskoteka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyskotekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. wstrząsy

 (1.3) płytoteka

Wiktionary


dyskotekowicz

po­tocz­nie: uczest­nik lub wiel­bi­ciel dy­sko­tek


SJP.pl


dyskotekowy

1. zwią­za­ny z dy­sko­te­ką;
2. po­tocz­nie: roz­ryw­ko­wy, za­ba­wo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dy­sko­te­ką, do­ty­czą­cy dy­sko­te­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sce­nie pre­zen­to­wa­ły się ze­spo­ły fol­klo­ry­stycz­ne, tańca dy­sko­te­ko­we­go.

 (1.1) Dziew­czę­ta pre­zen­to­wa­ły się w stro­jach wie­czo­ro­wych i dy­sko­te­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskɔtɛˈkɔvɨ, AS: dyskotekovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskoteka ż.

Wiktionary


dyskowaty

przy­po­mi­na­ją­cy dysk


SJP.pl


dyskowiec

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych; pa­let­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Symp­hy­so­don di­scus|Hec­kel|ref=tak., ryba z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w do­rze­czu Ama­zon­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pu­lar­ny­mi w ho­dow­li ak­wa­ryj­nej są po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skie dy­skow­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysk mrz.

 przym. dyskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. paletka dyskowiec, dyskowiec właściwy

Wiktionary


dyskowy

zwią­za­ny z dy­skiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dy­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysk m., dyskowiec mzw.

Wiktionary


dyskratyczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z nie­pra­wi­dło­wym funk­cjo­no­wa­niem or­ga­niz­mu lub jego czę­ści bądź je wy­ka­zu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] mimo iż, z przy­ro­dy swo­jej, nie na­le­żał do najz­dro­wszych i żo­łą­dek miał nieco dy­skra­tycz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskrazja ż.

Wiktionary


dyskrazyt

mi­ne­rał sre­brzy­sto­bia­ły lub kre­mo­wy, an­ty­mo­nek sre­bra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy an­ty­mon­ków, an­ty­mo­nek sre­bra, sre­brzy­sto­bia­ły, me­ta­licz­ny mi­ne­rał;

Wiktionary

Dy­skra­zyt – mi­ne­rał z grupy an­ty­mon­ków. Nazwa po­cho­dzi od δυσκράσις ("di­skra­sis") = „zły stop”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dyskrazytowy

Wiktionary


dyskrecja

1. niew­trą­ca­nie się w spra­wy in­nych; takt; de­li­kat­ność;
2. do­cho­wa­nie ta­jem­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność za­cho­wy­wa­nia ta­jem­nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wstę­pie mo­je­go listu pro­szę o dy­skre­cję, bo spra­wa jest oso­bi­stej na­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskretność ż.

 przym. dyskretny

 przysł. dyskretnie

Wiktionary


dyskrecjonalność

→ dy­skre­cjo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

dyskrecjonalny

dyskrecjonalny

1. po­uf­ny, dy­skret­ny;
2. po­zo­sta­wio­ny do de­cyz­ji


SJP.pl


dyskredyt

daw­niej: utra­ta za­u­fa­nia, nie­ła­ska


SJP.pl


dyskredytacja

utra­ta wia­ry­god­no­ści, pod­wa­że­nie au­to­ry­te­tu; kom­pro­mi­ta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ośmie­sze­nie kogoś, pod­wa­że­nie jego au­to­ry­te­tu

Wiktionary

Dy­skre­dy­ta­cja – ro­dzaj kry­ty­ki, która:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyskredytowanie n., zdyskredytowanie n.

 czas. dyskredytować ndk., zdyskredytować dk.

Wiktionary


dyskredytować

przed­sta­wiać w złym świet­le, pod­wa­żać au­to­ry­tet, kom­pro­mi­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdy­skre­dy­to­wać)

 (1.1) przed­sta­wiać w złym świet­le; pró­bo­wać po­zba­wiać kogoś lub coś za­u­fa­nia, au­to­ry­te­tu albo do­brej opi­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fał­szy­we in­for­ma­cje mogą dy­skre­dy­to­wać ucz­ci­we­go czło­wie­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskredytacja ż.

Wiktionary


dyskrepancja

ro­zbież­ność, sprzecz­ność, niez­god­ność


SJP.pl


dyskretka

1. małe lu­ster­ko do poz­wa­la­ją­ce na dy­skret­ne szmin­ko­wa­nie ust;
2. mała fi­ran­ka się­ga­ją­ca zwy­kle do po­ło­wy szyby; zaz­drost­ka;
3. daw­niej: star­sza osoba to­wa­rzy­szą­ca mło­dej ko­bie­cie dla przyz­wo­i­to­ści; przyz­wo­it­ka


SJP.pl


dyskretnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dy­skret­ny

 (1.2) mat. w spo­sób nie­cią­gły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskretność ż., dyskrecja ż.

 przym. dyskretny

Wiktionary


dyskretniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dy­skret­nie


SJP.pl


dyskretniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dy­skret­ny


SJP.pl


dyskretnik

dam­skie etui na pod­pa­ski, wkład­ki, tam­po­ny itp.


SJP.pl


dyskretność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dy­skret­ne; cecha tych, któ­rzy są dy­skret­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskrecja ż.

 przym. dyskretny

 przysł. dyskretnie

Wiktionary


dyskretny

1. do­cho­wu­ją­cy ta­jem­ni­cy, niew­trą­ca­ją­cy się do cu­dzych spraw; tak­tow­ny;
2. ma­ją­cy po­zo­stać ta­jem­ni­cą;
3. nie­rzu­ca­ją­cy się w oczy, ledwo za­u­wa­żal­ny; de­li­kat­ny, cichy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy ta­jem­ni­ce i tak­tow­ny

 (1.2) taki, który nie rzuca się w oczy

 (1.3) mat. przyj­mu­ją­cy war­to­ści z prze­li­czal­ne­go zbio­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania jest wspa­nia­łą przy­ja­ciół­ką, dy­skret­ną i lo­jal­ną.

 (1.2) Ja bym tu dał jakiś dy­skret­ny ak­cent ko­lo­ry­stycz­ny.

 (1.3) Widmo ope­ra­to­ra jest zde­ge­ne­ro­wa­ne i dy­skret­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkrɛtnɨ, AS: dyskretny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskrecja, dyskretność, dyskretyzacja, dyskretyzator

 przysł. dyskretnie

Wiktionary


dyskretyzacja

1. w ma­te­ma­ty­ce, sta­ty­sty­ce: przej­ście ze zmien­nych cią­głych do zmien­nych dy­skret­nych, zwy­kle w celu dal­szej ich obrób­ki me­to­da­mi nu­me­rycz­ny­mi;
2. w te­le­ko­mu­ni­ka­cji: przeksz­tał­ca­nie sy­gna­łów cią­głych w im­pul­sy w pro­ce­sie prze­cho­dze­nia z formy ana­lo­go­wej do cy­fro­wej; kwan­ty­za­cja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­skre­ty­za­cja – w sta­ty­sty­ce
  • dy­skre­ty­za­cja – w ma­te­ma­ty­ce
  • dy­skre­ty­za­cja ob­sza­ru – w me­to­dzie ele­men­tów skoń­czo­nych
  • prób­ko­wa­nie

Wikipedia


dyskretyzacyjny

→ dy­skre­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

dyskretyzacja

dyskretyzator

urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce sy­gnał ana­lo­go­wy na sy­gnał cy­fro­wy; di­gi­ti­zer, di­gi­ta­li­za­tor, dy­gi­ta­li­za­tor, dy­gi­ta­li­zer, kon­wer­tor ana­lo­go­wo-cy­fro­wy


SJP.pl


dyskretyzować

przeksz­tał­ca­nie da­nych lub pro­ble­mów cią­głych w dy­skret­ne (np. w ma­te­ma­ty­ce lub in­for­ma­ty­ce)


SJP.pl


dyskryminacja

ogra­ni­cza­nie przy­wi­le­jów, praw, a nawet prze­śla­do­wa­nie czę­ści spo­łecz­no­ści, zwy­kle na tle ra­so­wym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym lub kul­tu­ro­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogra­ni­cza­nie przy­wi­le­jów, praw, a nawet prze­śla­do­wa­nie czę­ści spo­łecz­no­ści, zwy­kle na tle ra­so­wym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym lub kul­tu­ro­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­skry­mi­na­cja (prawo)
  • dy­skry­mi­na­cja (psy­cho­lo­gia spo­łecz­na)
  • dy­skry­mi­na­cja (psy­cho­a­ku­sty­ka)
  • dy­skry­mi­na­cja czu­cio­wa (ne­u­ro­lo­gia)
  • dy­skry­mi­na­cja me­ta­lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawo za­bra­nia dy­skry­mi­na­cji z po­wo­du rasy, czy re­li­gii.

 (1.1) Różne ro­dza­je dy­skry­mi­na­cji (sek­sizm, he­te­ro-sek­sizm, ra­sizm, kla­sizm, age­izm, able­izm oraz spe­cyzm) wy­wo­dzą się z tych sa­mych, fał­szy­wych za­ło­żeń sto­ją­cych u pod­staw kul­tu­ry pa­triar­chal­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnat͡sʲja, AS: dyskrỹmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminowanie n., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

 czas. dyskryminować ndk.

 przym. dyskryminacyjny

Wiktionary


dyskryminacyjny

zwią­za­ny z dy­skry­mi­na­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy dy­skry­mi­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminowanie n., dyskryminacja ż.

 czas. dyskryminować

Wiktionary


dyskryminator

w te­le­ko­mu­ni­ka­cji: układ elek­tro­nicz­ny w od­bior­ni­ku, w któ­rym sy­gnał o mo­du­lo­wa­nej w fazie lub czę­stot­li­wo­ści (PM lub FM) przeksz­tał­ca­ny jest w sy­gnał o mo­du­lo­wa­nej am­pli­tu­dzie (AM)


SJP.pl

Dy­skry­mi­na­tor – układ elek­tro­nicz­ny se­lek­cjo­nu­ją­cy na­pły­wa­ją­ce do niego sy­gna­ły elek­trycz­ne we­dług pew­nej ich cechy lub cech, np. am­pli­tu­dy, kształ­tu, etc.

Sto­so­wa­ny na przy­kład w róż­ne­go ro­dza­ju czuj­ni­kach do od­dzie­le­nia sy­gna­łów nie­po­żą­da­nych od uży­tecz­nych.

Wikipedia


dyskryminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sto­so­wa­nie dy­skry­mi­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminacja ż., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

 czas. dyskryminować ndk.

 przym. dyskryminacyjny

Wiktionary


dyskryminować

ogra­ni­czać przy­wi­le­je, prawa czło­wie­ka, prze­śla­do­wać część spo­łecz­no­ści, zwy­kle na tle ra­so­wym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym lub kul­tu­ro­wym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) prze­śla­do­wać po­szcze­gól­ne osoby lub grupy lub ogra­ni­czać ich prawa ze wzglę­du na rasę, na­ro­do­wość, wyz­na­nie, płeć itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im grupa „od­szcze­pień­ców” jest mniej­sza i bar­dziej dy­skry­mi­no­wa­na, tym po­czu­cie so­li­dar­no­ści jest więk­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminacja ż., dyskryminowanie n., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

 przym. dyskryminacyjny

Wiktionary


dyskryminujący

ogra­ni­czać przy­wi­le­je, prawa czło­wie­ka, prze­śla­do­wać część spo­łecz­no­ści, zwy­kle na tle ra­so­wym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym lub kul­tu­ro­wym


SJP.pl

Patrz:

dyskryminować

dyskurs

1. dy­sku­sja, roz­mo­wa, prze­mo­wa, zwła­szcza na te­ma­ty na­u­ko­we;
2. wywód prze­pro­wa­dzo­ny na za­sa­dzie lo­gicz­ne­go wnio­sko­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dy­sku­sja, wy­mia­na zdań

Wiktionary

Dy­skurs ( di­scur­sus „bie­ga­nie tam i z po­wro­tem”) – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się z ję­zy­koz­naw­stwa i oz­na­cza­ją­ce formę or­ga­ni­za­cji ję­zy­ka. Po­ję­cie to na­le­ży trak­to­wać jako uo­gól­nie­nie po­ję­cia kon­wer­sa­cji. Dy­skurs to za­rów­no ko­mu­ni­ka­ty pi­sa­ne i mó­wio­ne. W upro­szcze­niu, dy­skurs od­no­si się do uży­cia ję­zy­ka, ma­ją­ce­go na celu umoż­li­wie­nie ko­mu­ni­ka­cji na dane te­ma­ty w kon­kret­nej dzie­dzi­nie życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­ny em­pi­ry­stycz­ny dy­skurs fe­mi­ni­stycz­ny kon­cen­tru­je się na uci­śnie­niu ko­biet.

 (1.1) Z cał­ko­wi­tym, u źró­dła, odrzu­ce­niem dog­ma­tu o od­se­pa­ro­wa­niu wiąże się teza o „prze­sią­kli­wo­ści” (…) dy­skur­sów.

 (1.1) Dy­skurs jest tu ro­zu­mia­ny jako wie­lo­zda­nio­wa wy­po­wiedź, gdzie po­szcze­gól­ne jej wy­ra­że­nia skła­do­we mogą być po­wią­za­ne re­la­cja­mi ana­fo­rycz­ny­mi (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyskusja

Wiktionary


dyskursik

zdrob­nie­nie od: dy­skurs


SJP.pl


dyskursywizm

my­śle­nie lub pro­ces poz­naw­czy opar­ty na ciągu lo­gicz­ne­go wnio­sko­wa­nia


SJP.pl


dyskursywność

opie­ra­nie się na ści­słym, lo­gicz­nym wnio­sko­wa­niu


SJP.pl


dyskursywny

opar­ty na ści­słym i lo­gicz­nym wy­wo­dze­niu ko­lej­nych kro­ków ro­zu­mo­wa­nia z eta­pów po­przed­nich; po­par­ty ar­gu­men­ta­cją


SJP.pl


dyskusja

ustna lub pi­sem­na wy­mia­na po­glą­dów, umoż­li­wia­ją­ca wy­su­nię­cie wspól­nych wnio­sków; po­le­mi­ka, dy­spu­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeden ze spo­so­bów wy­mia­ny po­glą­dów prak­ty­ko­wa­ny przez dwoje lub wię­cej osób za­in­te­re­so­wa­nych danym te­ma­tem lub zja­wi­skiem;

 (1.2) roz­wa­ża­nie wszyst­kich aspek­tów cze­goś

Wiktionary

Dy­sku­sja (od łac. "di­scus­sio" 'roz­trzą­sa­nie') – jeden ze spo­so­bów wy­mia­ny po­glą­dów na okre­ślo­ny temat, po­par­tych ar­gu­men­ta­mi, pro­wa­dzo­na w gro­nie dwóch lub wię­cej osób. Dy­sku­sja może mieć formę ustną (ko­mu­ni­ka­cja wer­bal­na) lub pi­sem­ną. W wy­ni­ku dy­sku­sji do­cho­dzi do ście­ra­nia się róż­nych po­glą­dów zwią­za­nych z róż­ny­mi punk­ta­mi wi­dze­nia osób pro­wa­dzą­cych dy­sku­sję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­sku­sja na in­ter­ne­to­wym forum szyb­ko prze­ro­dzi­ła się w py­sków­kę.

 (1.2) Po prze­pro­wa­dzo­nej dy­sku­sji roz­wią­zań otrzy­ma­nej za­leż­no­ści oka­za­ło się, że na­u­ko­wiec po­wi­nien zwięk­szyć a nie zmniej­szyć masę ba­da­nej sub­stan­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkusʲja, AS: dyskusʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmowa, debata

 (1.2) analiza

Wiktionary


dyskusyjność

→ dy­sku­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dy­sku­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są dy­sku­syj­ni

Wiktionary

Patrz:

dyskusyjny

Powiązane:

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

 rzecz. dyskutantka ż., dyskusja ż., dyskutant mos., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

 czas. dyskutować

Wiktionary


dyskusyjny

do­ty­czą­cy dy­sku­sji, bę­dą­cy przed­mio­tem dy­sku­sji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dy­sku­sji, bę­dą­cy przed­mio­tem dy­sku­sji

 (1.2) bu­dzą­cy dy­sku­sje, spory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­łud­niu roz­po­czy­na­my panel dy­sku­syj­ny w sali nr 5.

 (1.2) To dy­sku­syj­na kwe­stia, czy Che Gu­e­va­ra był bo­ha­te­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskuˈsɨjnɨ, AS: dyskusyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., podyskutowanie n.

 czas. dyskutować ndk., podyskutować, przedyskutować

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wątpliwy, problematyczny, sporny, nieoczywisty

Wiktionary


dyskutant

osoba uczest­ni­czą­ca w dy­sku­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bio­rą­ca udział w dy­sku­sji, za­bie­ra­ją­ca głos w dy­sku­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtrą­ci­łem swoje trzy gro­sze do dy­sku­sji o fi­lo­zo­fii, bo mu­sia­łem po­pra­wić jed­ne­go z dy­sku­tan­tów, który moim zda­niem zbyt upro­ścił oma­wia­ny temat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkutãnt, AS: dyskutãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

:: fż. dyskutantka ż.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., przedyskutowywać, podyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dysputant

Wiktionary


dyskutantka

→ dy­sku­tant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta uczest­ni­czą­ca w dy­sku­sji

Wiktionary

Patrz:

dyskutant

Przykłady

 (1.1) Jed­nej z dy­sku­tan­tek nie do­pu­szczo­no w ogóle do głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

:: fm. dyskutant mos.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., przedyskutowywać, podyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

Wiktionary


dyskutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie dy­sku­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n., dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., podyskutować

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debatowanie; książk. radzenie; przest. dysputowanie

Wiktionary


dyskutować

pro­wa­dzić dy­sku­sję; dy­spu­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pro­wa­dzić dy­sku­sję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tata dy­sku­tu­je o po­li­ty­ce ze swo­i­mi ko­le­ga­mi z par­tii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskuˈtɔvat͡ɕ, AS: dyskutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

 czas. przedyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowadzić dyskusję, debatować; przest. dysputować

Wiktionary


dyskw.

skrót od: dysk­wa­li­fi­ka­cja


SJP.pl


dyskwa

po­tocz­nie: dysk­wa­li­fi­ka­cja


SJP.pl


dyskwalifikacja

1. stwier­dze­nie czy­jejś nie­zdat­no­ści do pod­ję­cia lub kon­ty­nu­o­wa­nia ja­kiejś dzia­łal­no­ści;
2. po­zba­wie­nie za­wod­ni­ka lub dru­ży­ny prawa do star­tu w za­wo­dach jako kara za na­ru­sze­nie prze­pi­sów; wy­klu­cze­nie;
3. stwier­dze­nie nie­przy­dat­no­ści lub zmniej­szo­nej war­to­ści cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. po­zba­wie­nie kogoś prawa udzia­łu w dal­szych eta­pach ry­wa­li­za­cji ze wzglę­du na na­ru­sze­nie zasad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskwalifikowanie n., zdyskwalifikowanie n.

 czas. dyskwalifikować ndk., zdyskwalifikować dk.

Wiktionary


dyskwalifikować

1. stwier­dzać brak wy­ma­ga­nych kwa­li­fi­ka­cji;
2. świad­czyć o braku kwa­li­fi­ka­cji;
3. po­zba­wiać za­wod­ni­ka lub dru­ży­ny prawa do star­tu w za­wo­dach za na­ru­sze­nie prze­pi­sów; wy­klu­czać;
4. stwier­dzać nie­przy­dat­ność lub zmniej­szo­ną war­tość cze­goś


SJP.pl


dyskwalifikująco

→ dysk­wa­li­fi­ko­wać


SJP.pl

Patrz:

dyskwalifikować

dyskwizycja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ba­da­nie, roz­trzą­sa­nie, roz­pra­wia­nie

Wiktionary


dyslalia

za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na złej wy­mo­wie gło­ski lub gło­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ogól­ne okre­śle­nie wad wy­mo­wy

Wiktionary

Dys­la­lia (gr. "dys" – za­bu­rze­nie, "lalia" – mowa) – za­bu­rze­nia mowy po­le­ga­ją­ce na nie­pra­wi­dło­wej re­a­li­za­cji fo­ne­mów (najm­niej­szych ele­men­tów skła­do­wych wy­ra­zów) we­dług zaz­wy­czaj usta­lo­nych norm spo­łecz­nych spo­wo­do­wa­ne wa­da­mi w uksz­tał­to­wa­niu lub usz­ko­dze­niu pe­ry­fe­ryj­nych or­ga­nów ar­ty­ku­la­cyj­nych (ta­kich jak wargi, zęby, język czy pod­nie­bie­nie) do­ty­czą­ce tylko aspek­tu ar­ty­ku­la­cyj­ne­go ję­zy­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨsˈlalʲja, AS: dyslalʹi ̯a

Wiktionary


dysleksja

za­bu­rze­nia w umie­jęt­no­ści czy­ta­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. eduk. spe­cy­ficz­ne trud­no­ści w nauce czy­ta­nia i pi­sa­nia;

Wiktionary

Dys­lek­sja roz­wo­jo­wa (gr. dys „nie” + lexis „wyraz, czy­ta­nie”), czyli "spe­cy­ficz­ne trud­no­ści w nauce czy­ta­nia i pi­sa­nia" (F81.0 w ICD-10 i315.0 w DSM) – we­dług Świa­to­wej Fe­de­ra­cji Ne­u­ro­lo­gów (de­fi­ni­cja z 1968) za­bu­rze­nie ma­ni­fe­stu­ją­ce się trud­no­ścia­mi w nauce czy­ta­nia i pi­sa­nia przy sto­so­wa­niu stan­dar­do­wych metod na­u­cza­nia oraz in­te­li­gen­cji na po­zio­mie co najm­niej prze­cięt­nym i sprzy­ja­ją­cych wa­run­kach spo­łecz­no-kul­tu­ro­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ba­da­no go w po­rad­ni i stwier­dzo­no, że ma dys­lek­sję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈlɛksʲja, AS: dysleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyslektyk m., dyslektyczka ż.

 przym. dyslektyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysleksja rozwojowa, legastenia

Wiktionary


dyslektyczka

→ dys­lek­tyk


SJP.pl

Patrz:

dyslektyk

dyslektyczny

do­ty­czą­cy dys­lek­sji lub dys­lek­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. med. do­ty­czą­cy dys­lek­sji lub dys­lek­ty­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysleksja ż., dyslektyczka ż., dyslektyk mos.

Wiktionary


dyslektyk

osoba z ogra­ni­czo­ną moż­li­wo­ścią nauki czy­ta­nia, cier­pią­ca na dys­lek­sję


SJP.pl


dyslokacja

1. roz­mie­szcze­nie, prze­mie­szcze­nie cze­goś, zwła­szcza sił zbroj­nych; ro­zło­że­nie, roz­lo­ko­wa­nie;
2. prze­mie­szcze­nie warstw skal­nych spo­wo­do­wa­ne ru­cha­mi sko­ru­py ziem­skiej; de­for­ma­cja tek­to­nicz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dys­lo­ka­cja tek­to­nicz­na – prze­mie­szcze­nie mas skal­nych w ukła­dzie warstw wy­wo­ła­ne ru­cha­mi tek­to­nicz­ny­mi sko­ru­py ziem­skiej.
  • dys­lo­ka­cja (kry­sta­lo­gra­fia) – de­fekt w krysz­ta­le.
  • dys­lo­ka­cja wojsk – roz­mie­szcze­nie, roz­lo­ko­wa­nie, zwła­szcza sił zbroj­nych na te­ry­to­rium pań­stwa.

Wikipedia


dyslokacyjny

zwią­za­ny z dys­lo­ka­cją


SJP.pl


dyslokować

roz­mie­szczać, prze­mie­szczać, zwła­szcza siły zbroj­ne


SJP.pl


dysmorfia

1. nie­pra­wi­dło­wa bu­do­wa ciała;
2. dys­mor­fia mię­śnio­wa:
a) za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się po­czu­ciem po­sia­da­nia nie­wy­star­cza­ją­cej masy mię­śnio­wej; bi­go­rek­sja;
b) uza­leż­nie­nie od tre­nin­gu fi­zycz­ne­go wy­ni­ka­ją­ce z ta­kie­go za­bu­rze­nia


SJP.pl


dysmorficzny

→ dys­mor­fia


SJP.pl

Patrz:

dysmorfia

dysmorfofobia

cho­ro­bli­wy lęk zwią­za­ny z prze­ko­na­niem o nie­e­ste­tycz­nym wy­glą­dzie włas­ne­go ciała; BDD


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­we, lę­ko­we prze­ko­na­nie o włas­nej szpe­to­cie;

Wiktionary


dysmorfofobiczny

→ dys­mor­fo­fo­bia


SJP.pl

Patrz:

dysmorfofobia

dysocjacja

1. roz­pad czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go lub pier­wiast­ka na czą­stecz­ki prost­sze, atomy lub jony;
2. za­bu­rze­nie oso­bo­wo­ści ob­ja­wia­ją­ce się cza­so­wym wy­łą­cze­niem się pew­nych czyn­no­ści psy­chicz­nych spod świa­do­mej kon­tro­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pro­ces roz­pa­du czą­ste­czek che­micz­nych na mniej­sze czą­stecz­ki, po­je­dyn­cze atomy lub jony;

 (1.2) psych. spek­trum doś­wiad­czeń (w tym za­bu­rzeń), które łączy po­czu­cie od­dzie­le­nia się od rze­czy­wi­sto­ści, fi­zycz­nych doś­wiad­czeń lub emo­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na
  • dy­so­cja­cja ter­micz­na
  • dy­so­cja­cja (psy­cho­lo­gia)
  • Dy­so­cja­cja – okre­śle­nie w psy­cho­lo­gii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woda jako ciecz czę­ścio­wo ulega dy­so­cja­cji – część jej czą­ste­czek roz­pa­da się na do­dat­nio na­ła­do­wa­ne H+ i ujem­nie na­ła­do­wa­ne OH–, ale więk­szość po­zo­sta­je w for­mie obo­jęt­nych czą­ste­czek wzór che­micz­ny|H2O..

 (1.2) Ła­god­niej­szą formą dy­so­cja­cji jest me­cha­nizm wy­biór­czej nie­u­wa­gi, który poz­wa­la nie za­u­wa­żać zda­rzeń oce­nio­nych jako nie­waż­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysocjowanie

 przym. dysocjacyjny

 przysł. dysocjacyjnie

 czas. dysocjować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysocjowanie

Wiktionary


dysocjacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dy­so­cja­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysocjacja ż.

Wiktionary


dysocjacyjny

→ dy­so­cja­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dy­so­cja­cją

Wiktionary

Patrz:

dysocjacja

Powiązane:

 rzecz. dysocjacja ż.

Wiktionary


dysocjować

o związ­kach che­micz­nych i pier­wiast­kach: roz­pa­dać (roz­paść) się na czą­stecz­ki prost­sze, wolne atomy lub jony


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) chem. ule­gać dy­so­cja­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wiemy ze szko­ły pod­sta­wo­wej, kwas wę­glo­wy dy­so­cju­je dwu­stop­nio­wo i tym samym two­rzy dwa ro­dza­je soli - wo­do­ro­wę­gla­ny i wę­gla­ny […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysocjacja ż.

Wiktionary


dysolucja

rza­dziej: roz­pad, roz­wią­za­nie, roz­przę­że­nie (cze­goś)


SJP.pl


dysonanowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dy­so­na­no­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysonanowy

 przysł. dysonanowo

Wiktionary


dysonans

1. w li­te­ra­tu­rze: ro­dzaj rymu nie­do­kład­ne­go;
2. brak współbrz­mie­nia dźwię­ków w ut­wo­rze mu­zycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. dźwię­ki za­gra­ne razem lub po sobie, lecz nie da­ją­ce wra­że­nia har­mo­nij­ne­go współbrz­mie­nia

 (1.2) przen. brak zgod­no­ści, brak do­pa­so­wa­nia

Wiktionary

Dy­so­nans (łac. "dis­so­nans") – in­ter­wał brzmią­cy niez­god­nie dla ucha ludz­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Se­kun­da i sep­ty­ma są dy­so­nan­sa­mi znaj­du­ją­cy­mi się w obrę­bie ok­ta­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈsɔ̃nãw̃s, AS: dysõnãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dysonansik mrz.

 przym. dysonansowy

 przysł. dysonansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozbieżność, dysharmonia, sprzeczność, niezgodność, różnica

Wiktionary


dysonansik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­so­nans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dy­so­nans, lecz tylko mały dy­so­nan­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysonans m.

Wiktionary


dysonansowość

→ dy­so­nan­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dy­so­nan­so­we

Wiktionary

Patrz:

dysonansowy

Powiązane:

 przym. dysonansowy

Wiktionary


dysonansowy

w mu­zy­ce: taki, który na­ru­sza za­sa­dy har­mo­nii, czyli współbrz­mie­nia dźwię­ków mu­zycz­nych; nie­har­mo­nicz­ny, dys­har­mo­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­so­nan­sem, do­ty­czą­cy dy­so­nan­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysonans m., dysonansowość ż.

Wiktionary


dysonować

brzmieć nie­har­mo­nicz­nie, two­rzyć dy­so­nan­se


SJP.pl


dysortograf

osoba ma­ją­ca trud­no­ści z po­praw­ną pi­sow­nią


SJP.pl


dysortografia

za­bu­rze­nia w umie­jęt­no­ści po­praw­ne­go pi­sa­nia or­to­gra­ficz­ne­go


SJP.pl

Dy­sor­to­gra­fia – spe­cy­ficz­ne za­bu­rze­nie w nauce pi­sa­nia, ob­ja­wia­ją­ce się po­peł­nia­niem błę­dów or­to­gra­ficz­nych po­mi­mo zna­jo­mo­ści zasad pi­sow­ni i od­po­wied­niej mo­ty­wa­cji do po­praw­ne­go pi­sa­nia. Dy­sor­to­gra­fia może być ko­ry­go­wa­na, jed­nak cał­ko­wi­te ustą­pie­nie ob­ja­wów wy­stę­pu­je bar­dzo rzad­ko.

Wikipedia


dysortograficzny

→ dy­sor­to­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

dysortografia

dysortografik

osoba nie­bę­dą­ca w sta­nie przys­wo­ić zasad or­to­gra­fii


SJP.pl


dysosmia

za­bu­rze­nie węchu


SJP.pl


dyspalatalizacja

w ję­zy­koz­naw­stwie: zanik pa­la­tal­nej (mięk­kiej) wy­mo­wy gło­sek, zwła­szcza spół­gło­sek (np. ma­zo­wiec­kie "lypa" za­miast "lipa"); de­pa­la­ta­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zob. de­pa­la­ta­li­za­cja.

Wiktionary


dyspanseryjny

do­ty­czą­cy ma­so­wych form opie­ki sa­ni­tar­no-me­dycz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy ma­so­wej pro­fi­lak­ty­ki i opie­ki sa­ni­tar­nej i me­dycz­nej

Wiktionary


dyspanseryzacja

wy­o­dręb­nia­nie w po­pu­la­cji jed­no­rod­nych grup wy­ma­ga­ją­cych szcze­gól­nej opie­ki me­dycz­nej


SJP.pl


dyspareunia

stan cho­ro­bo­wy o róż­nej etio­lo­gii, w któ­rym wy­stę­pu­ją bo­les­ne sto­sun­ki płcio­we unie­moż­li­wia­ją­ce osią­gnię­cie sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. dys­funk­cja sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na od­czu­wa­niu bólu pod­czas sto­sun­ku płcio­we­go;

Wiktionary

Dy­spa­re­u­nia – dys­funk­cja sek­su­al­na ob­ja­wia­ją­ca się od­czu­wa­niem bólu w cza­sie sto­sun­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy­na­ro­do­wa Kla­sy­fi­ka­cja Cho­rób (…) roz­róż­nia dy­spa­re­u­nię or­ga­nicz­ną i nie­or­ga­nicz­ną (…).

Wiktionary


dysparytet

w eko­no­mii: nie­rów­ność dwóch pa­ra­me­trów, np. po­zio­mu do­cho­dów, stóp pro­cen­to­wych, nie­ko­rzyst­na dla jed­nej ze stron; brak po­żą­da­nej lub ocze­ki­wa­nej pro­por­cji, pa­ry­te­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­rów­ność po­zio­mu dwóch lub wię­cej wiel­ko­ści

Wiktionary


dyspasza

roz­li­cza­nie strat i kosz­tów wza­jem­nych, mię­dzy za­in­te­re­so­wa­ny­mi stro­na­mi


SJP.pl


dyspaszer

rze­czoz­naw­ca oce­nia­ją­cy stra­ty po­nie­sio­ne pod­czas awa­rii stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. rze­czoz­naw­ca roz­li­cza­ją­cy stra­ty po­nie­sio­ne pod­czas awa­rii stat­ku i dzie­lą­cy je po­mię­dzy wła­ści­cie­la ła­dun­ku a ar­ma­to­ra

Wiktionary

Dy­spa­szer, dy­spa­sza – bie­gły i rze­czoz­naw­ca, który robi dy­spa­szę (roz­li­cza stra­ty, do któ­rych dosz­ło przez awa­rię stat­ku) oraz dzie­li owe stra­ty mię­dzy ar­ma­to­ra i wła­ści­cie­la ła­dun­ku. W Pol­sce, zgod­nie z art. 255. ko­dek­su mor­skie­go, listę dy­spa­sze­rów pro­wa­dzi Pre­zes Kra­jo­wej Izby Go­spo­dar­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Usta­le­nia, czy za­cho­dzi awa­ria wspól­na, obli­cze­nia wy­so­ko­ści strat awa­rii wspól­nej i ich roz­dzie­le­nia (…) do­ko­nu­je dy­spa­szer na zle­ce­nie ar­ma­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspasza ż.

 przym. dyspaszerski

Wiktionary


dyspeczer

osoba za­trud­nio­na na sta­no­wi­sku pra­cow­ni­ka od­po­wie­dzial­ne­go za ko­or­dy­na­cję wła­ści­we­go roz­dzia­łu zadań, za­o­pa­trze­nia, ma­te­ria­łów, kie­ro­wa­nia ru­chem itp.; dy­spo­zy­tor


SJP.pl


dyspeczerka

ko­bie­ta za­trud­nio­na na sta­no­wi­sku pra­cow­nicz­ki od­po­wie­dzial­nej za ko­or­dy­na­cję wła­ści­we­go roz­dzia­łu zadań, za­o­pa­trze­nia, ma­te­ria­łów, kie­ro­wa­nia ru­chem itp.; dy­spo­zy­tor­ka


SJP.pl


dyspensa

1. jed­no­ra­zo­we zwol­nie­nie od obo­wiąz­ku prze­strze­ga­nia prze­pi­sów ko­ściel­nych, wy­da­ne przez wła­dze ko­ściel­ne;
2. żar­to­bli­wie: zwol­nie­nie od ja­kichś obo­wiąz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. zwol­nie­nie od prze­pi­sów prawa ko­ściel­ne­go;

 (1.2) żart. zwol­nie­nie z wy­mo­gów

Wiktionary

Dy­spen­sa (łac. "di­spen­sa­tio") – w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim zwol­nie­nie od obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów prawa ko­ściel­ne­go w przy­pad­kach szcze­gól­nych.

Dy­spen­sy może udzie­lić pa­pież każ­de­mu ochrz­czo­ne­mu od wszyst­kich ustaw ko­ściel­nych lub bi­sku­pi or­dy­na­riu­sze, lecz je­dy­nie od prawa die­cez­jal­ne­go i wy­łącz­nie człon­kom die­cez­ji. Dy­spen­sa może być też udzie­lo­na przez prze­ło­żo­nych za­kon­nych, choć tylko od ustaw za­kon­nych i je­dy­nie swym pod­wład­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pież nie­o­cze­ki­wa­nie nie udzie­lił dy­spens zbun­to­wa­nym sio­strom za­kon­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈpɛ̃w̃sa, AS: dyspẽũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyspensować

Wiktionary


dyspensacja

daw­niej: dy­spen­sa


SJP.pl


dyspensacjonalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. dok­try­na te­o­lo­gicz­na opar­ta na do­słow­nej in­ter­pre­ta­cji Pisma Świę­te­go i po­dzia­le hi­sto­rii in­te­rak­cji Boga z ludz­mi na sie­dem okre­sów

Wiktionary

Dy­spen­sa­cjo­na­lizm (ang. "di­spen­sa­tio­na­lism" z łac. "di­spen­sio" 'zwol­nie­nie') – pro­te­stanc­ki sy­stem te­o­lo­gicz­ny, usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny przez Johna Nel­so­na Darby'ego. We­dług dy­spen­sa­cjo­na­liz­mu na­le­ży cią­gle do­słow­nie in­ter­pre­to­wać Pismo Świę­te (w szcze­gól­no­ści pro­roct­wa) oraz odróż­niać Iz­ra­el (w ro­zu­mie­niu ludu Bo­że­go) od Ko­ścio­ła, który nie ma udzia­łu w Bożym przy­mie­rzu z Abra­ha­mem, Da­wi­dem i Iz­ra­e­lem.

Wikipedia


dyspenser

1. urzą­dze­nie do roz­wi­ja­nia i od­ci­na­nia taśmy;
2. urzą­dze­nie do­zu­ją­ce; do­zow­nik, do­zow­ni­ca, daw­kow­nik;
3. urzą­dze­nie do wy­da­wa­nia cze­goś; au­to­mat, po­daj­nik;
4. dy­spen­ser ka­sjer­ski - urzą­dze­nie do wspo­ma­ga­nia pracy ka­sje­rów; au­to­mat ka­sjer­ski


SJP.pl


dyspensować

udzie­lać dy­spen­sy


SJP.pl


dyspepsja

za­bu­rze­nia w tra­wie­niu, nie­straw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. książk. zob. nie­straw­ność.

Wiktionary

Dy­spep­sja (gr. przedr. "δυσ- dys-" „źle, z tru­dem”, "πέπτειν" "pep­te­in" „tra­wić”; łac. "dy­spep­sia"), pot. nie­straw­ność – wy­stę­po­wa­nie w nad­brzu­szu przew­le­kłe­go lub na­wra­ca­ją­ce­go bólu, który trwa przy­najm­niej przez 4 ty­god­nie. Ta de­fi­ni­cja zo­sta­ła przy­ję­ta w 1999 roku w Rzy­mie i nosi nazwę "kry­te­riów rzym­skich II".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dyspeptyczny

Wiktionary


dyspeptyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­spep­sją, do­ty­czą­cy dy­spep­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspepsja ż.

Wiktionary


dysperbit

ma­te­riał bu­dow­la­ny uży­wa­ny głów­nie do izo­lo­wa­nia po­wierzch­ni przed wil­go­cią i wodą


SJP.pl


dyspergator

sub­stan­cja ułat­wia­ją­ca roz­drob­nie­nie czą­ste­czek ciała sta­łe­go w cie­czy


SJP.pl


dyspergować

roz­drab­niać więk­sze cząst­ki danej sub­stan­cji na mniej­sze


SJP.pl


dyspersja

1. roz­szcze­pie­nie świa­tła, roz­kład na barwy skła­do­we;
2. roz­siew; roz­pro­sze­nie; zróż­ni­co­wa­nie; zmien­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­pra­sza­nie się fali z po­wo­du róż­nic w pręd­ko­ści jej roz­cho­dze­nia się w róż­nych me­diach, przez które prze­cho­dzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­sper­sja (bio­lo­gia)
  • dy­sper­sja (che­mia fi­zycz­na)
  • dy­sper­sja (ma­te­ma­ty­ka)
  • dy­sper­sja fali
    • dy­sper­sja (op­ty­ka)
    • mo­do­wa dy­sper­sja po­la­ry­za­cyj­na
  • dy­sper­sja spek­tro­me­tru

Wikipedia


dyspersyjny

1. zwią­za­ny z roz­szcze­pie­niem się świa­tła;
2. do­ty­czą­cy roz­pro­sze­nia sub­stan­cji w rozt­wo­rach ko­lo­i­dal­nych; roz­pro­szo­ny


SJP.pl


dyspinksja

nie­moż­ność ry­so­wa­nia wy­ni­ka­ją­ca z dys­funk­cji rąk, wzro­ku lub za­bu­rze­nia ko­or­dy­na­cji zmy­sło­wo-ru­cho­wej


SJP.pl


dysplastyczka

→ dy­spla­styk


SJP.pl

Patrz:

dysplastyk

dysplastyczny

→ dy­spla­styk


SJP.pl

Patrz:

dysplastyk

dysplastyk

w psy­cho­lo­gii: czło­wiek o nie­har­mo­nij­nej bu­do­wie ciała, odz­na­cza­ją­cy się ego­cen­tryz­mem, in­tro­wer­sją i skłon­no­ścią do krań­co­wych uczuć; typ dy­spla­stycz­ny


SJP.pl


dysplazja

nie­pra­wi­dło­we uksz­tał­to­wa­nie się tkan­ki, na­rzą­du lub or­ga­niz­mu w wy­ni­ku za­bu­rzeń do­ty­czą­cych zmia­ny kształ­tu i wiel­ko­ści ko­mó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­pra­wi­dło­wość bu­do­wy tkan­ki, na­rzą­du lub or­ga­niz­mu po­le­ga­ją­ca na nie­wła­ści­wych pro­por­cjach ich czę­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­splaz­ja (zmia­na prze­dra­ko­wa)
  • dy­splaz­ja (za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we)

Wikipedia


dyspondej

stopa me­trycz­na zło­żo­na z czte­rech sylab ak­cen­to­wa­nych lub czte­rech sylab dłu­gich


SJP.pl


dysponencki

→ dy­spo­nent


SJP.pl

Patrz:

dysponent

dysponenda

1. lista ksią­żek, bro­szur w ma­ga­zy­nie;
2. nies­prze­da­ne książ­ki otrzy­ma­ne w komis do roz­po­rzą­dze­nia tego, który je do­star­czył


SJP.pl


dysponent

osoba lub in­sty­tu­cja dy­spo­nu­ją­ca, za­rzą­dza­ją­ca czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub in­sty­tu­cja upraw­nio­na do roz­po­rzą­dza­nia okre­ślo­ny­mi środ­ka­mi, ma­jąt­kiem, fun­du­sza­mi lub za­so­ba­mi

 (1.2) przest. kie­row­nik przed­się­bior­stwa pry­wat­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycja ż.

:: fż. dysponentka ż.

 czas. dysponować ndk.

Wiktionary


dysponentka

→ dy­spo­nent


SJP.pl

Patrz:

dysponent

dysponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­spo­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: dyspõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dysponować

Wiktionary


dysponowany

bę­dą­cy w do­brej for­mie psy­chicz­nej lub fi­zycz­nej


SJP.pl


dysponować

1. roz­po­rzą­dzać czymś; mieć coś do dy­spo­zy­cji;
2. wy­da­wać po­le­ce­nia komuś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) mieć moż­li­wość uży­cia cze­goś

 (1.2) wy­da­wać po­le­ce­nie wy­ko­na­nia lub do­star­cze­nia cze­goś

 (1.3) rel. (w Ko­ście­le ka­to­lic­kim) udzie­lić ostat­nich sa­kra­men­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz hotel dy­spo­nu­je po­ko­ja­mi jedno-, dwu- i trzy­o­so­bo­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: dyspõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysponowanie n., dyspozycja, dysponent

 czas. zadysponować, rozdysponować

 przym. dyspozycyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozporządzać, mieć do dyspozycji

 (1.2) zarządzać

Wiktionary


dyspozycja

1. roz­po­rzą­dze­nie, za­rzą­dze­nie wy­da­ne komuś; po­le­ce­nie;
2. czy­jaś forma fi­zycz­na lub psy­chicz­na;
3. wro­dzo­na skłon­ność lub ta­lent do cze­goś; pre­dy­spo­zy­cja, uspo­so­bie­nie;
4. układ, plan, po­dział cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­le­ce­nie wy­ko­na­nia cze­goś

 (1.2) forma fi­zycz­na lub psy­chicz­na kogoś lub cze­goś

 (1.3) wro­dzo­na skłon­ność lub umie­jęt­ność

 (1.4) uło­żo­ny plan cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­spo­zy­cja – ele­ment normy praw­nej
  • dy­spo­zy­cja – spe­cy­fi­ka­cja tech­nicz­na or­ga­nów pi­szczał­ko­wych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dysponować

 rzecz. dysponent mos., dyspozycyjność ż., dyspozytor mos., dyspozytorka ż., dyspozytornia ż.

 przym. dysponowany, dyspozycyjny, dyspozytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nakaz, polecenie, rozkaz, rozporządzenie, zarządzenie

 (1.3) predyspozycja, talent

Wiktionary


dyspozycyjniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dy­spo­zy­cyj­ny; bar­dziej dy­spo­zy­cyj­ny


SJP.pl


dyspozycyjność

go­to­wość w każ­dej chwi­li do pod­ję­cia czyn­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dy­spo­zy­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są dy­spo­zy­cyj­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysz­li pra­cow­ni­cy na­szej firmy muszą cha­rak­te­ry­zo­wać się pełną dy­spo­zy­cyj­no­ścią i za­pa­łem do pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycja ż., dysponent m., dysponentka ż.

 przym. dyspozycyjny

 przysł. dyspozycyjnie

Wiktionary


dyspozycyjny

go­to­wy w każ­dej chwi­li do pod­ję­cia czyn­no­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­rym można swo­bod­nie dy­spo­no­wać, roz­po­rzą­dzal­ny

 (1.2) o pra­cow­ni­ku: mo­gą­cy peł­nić obo­wiąz­ki w do­wol­nym miej­scu i cza­sie, w za­leż­no­ści od po­trzeb pra­co­daw­cy

 (1.3) taki, który ma cha­rak­ter dy­spo­zy­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) ega­li­ta­ry­ści są zwo­len­ni­ka­mi od­czy­ta­nia uwa­run­ko­wa­nych płcią za­le­ceń Pawła jako skie­ro­wa­nych do kon­kret­nej kul­tu­ry pa­nu­ją­cej w I wieku, która uwła­cza­ła god­no­ści róż­nych sta­nów, a także dy­skry­mi­no­wa­ła ko­bie­ty uz­na­jąc je za jed­nost­ki dy­spo­zy­cyj­ne i włas­ność męża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔzɨˈt͡sɨjnɨ, AS: dyspozycyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycyjność ż., dyspozycja ż.

 czas. dysponować, rozdysponować

 przysł. dyspozycyjnie

 ims. dysponowany

Wiktionary


dyspozytor

pra­cow­nik od roz­dzia­łu zadań, za­o­pa­trze­nia, ma­te­ria­łów, kie­ro­wa­nia ru­chem itp.; dy­spe­czer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­da­ją­ca dy­spo­zy­cje, która or­ga­ni­zu­je pracę in­nych ludzi, po­ja­zdów albo urzą­dzeń, zwy­kle w spo­sób zdal­ny lub z biura

 (1.2) daw. rząd­ca fol­war­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. dyspozytorka

 przym. dyspozytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyspeczer, kierownik zmiany, koordynator, planista

Wiktionary


dyspozytorka

ko­bie­ta za­trud­nio­na na sta­no­wi­sku pra­cow­nicz­ki od­po­wie­dzial­nej za ko­or­dy­na­cję wła­ści­we­go roz­dzia­łu zadań, za­o­pa­trze­nia, ma­te­ria­łów, kie­ro­wa­nia ru­chem itp.; dy­spe­czer­ka


SJP.pl


dyspozytornia

biuro dy­spo­zy­to­ra; punkt dy­spo­zy­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, z któ­re­go kie­ru­je się ru­chem wszel­kie­go ro­dza­ju po­ja­zdów

Wiktionary

Dy­spo­zy­tor­nia – po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek wy­po­sa­żo­ne w środ­ki łącz­no­ści, mo­ni­to­rin­gu lub urzą­dze­nia ste­row­ni­cze, z któ­re­go cen­tral­nie kie­ru­je się, przy­kła­do­wo:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­czy­ną wy­pad­ku było za­wie­sze­nie się kom­pu­te­rów w dy­spo­zy­tor­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa, AS: dyspozytorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycja ż.

Wiktionary


dyspozytorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­spo­zy­to­rem, do­ty­czą­cy dy­spo­zy­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozytor mos., dyspozycja ż.

Wiktionary


dyspozytura

miej­sce wy­da­wa­nia dy­spo­zy­cji pod­le­głym pla­ców­kom lub oso­bom


SJP.pl


dyspozytywny

1. w pra­wie: względ­nie wią­żą­cy, do­pu­szcza­ją­cy inne ure­gu­lo­wa­nie, po­zo­sta­ją­cy do dy­spo­zy­cji stron;
2. daw­niej: wy­da­ją­cy za­rzą­dze­nia; dy­spo­zy­cyj­ny


SJP.pl


dyspraksja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie ne­u­ro­lo­gicz­ne⁣ po­le­ga­ją­ce na nie­pra­wi­dło­wym roz­wo­ju ko­or­dy­na­cji ru­cho­wej u dziec­ka

Wiktionary


dysproporcja

brak pro­por­cji, rów­no­wa­gi, har­mo­nij­ne­go sto­sun­ku mię­dzy przed­mio­ta­mi, zja­wi­ska­mi lub ce­cha­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi łącz­nie; niew­spół­mier­ność, nie­sy­me­trycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kłó­ce­nie rów­no­wa­gi, brak har­mo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­spro­por­cje wy­na­gro­dze­nia wy­stę­pu­ją w róż­nym stop­niu, przy­kła­do­wo Cy­pryj­czyk za­ra­bia o jedną czwar­tą le­piej niż za­trud­nio­na na takim samym sta­no­wi­sku Cy­pryj­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysproporcjonalny

Wiktionary


dysproporcjonacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. jed­no­czes­ne ut­le­nie­nie i re­duk­cja róż­nych czą­ste­czek jed­nej sub­stan­cji;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysmutacja

Wiktionary


dysproporcjonalnie

→ dy­spro­por­cjo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

dysproporcjonalny

dysproporcjonalność

→ dy­spro­por­cjo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

dysproporcjonalny

dysproporcjonalny

→ dy­spro­por­cja; nie­pro­por­cjo­nal­ny, nie­sy­me­trycz­ny, niew­spół­mier­ny


SJP.pl


dysproteinemia

w me­dy­cy­nie: nie­pra­wi­dło­wy obraz bia­łek su­ro­wi­cy krwi w ba­da­niu ana­li­tycz­nym


SJP.pl


dysproz

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Dy i licz­bie ato­mo­wej 66, metal na­le­żą­cy do lan­ta­now­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako do­da­tek sto­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Dy i licz­bie ato­mo­wej 66;

Wiktionary

Dy­sproz (Dy, dy­spro­sium) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 66, jeden z me­ta­li ziem rzad­kich. W przy­ro­dzie nie wy­stę­pu­je w po­sta­ci wol­nej, ale naj­czę­ściej jako do­dat­ko­wy skład­nik mi­ne­ra­łu kse­no­ty­mu. Na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy dy­sproz za­wie­ra 7 izo­to­pów, spoś­ród któ­rych naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny jest.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma dy­sproz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨsprɔs, AS: dyspros

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysprozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Dy

Wiktionary


dysprozowy

→ dy­sproz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dy­spro­zu

Wiktionary

Patrz:

dysproz

Powiązane:

 rzecz. dysproz m.

Wiktionary


dyspuciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba, która pro­wa­dzi dy­spu­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈput͡ɕaʃ, AS: dyspućaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputant m., dysputator m., dysputownik m.

Wiktionary


dysputa

słow­na wy­mia­na po­glą­dów; dy­sku­sja, po­le­mi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. dy­sku­sja na po­waż­ny temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­gry­wa się tu te­o­lo­gicz­na dy­spu­ta o życiu wiecz­nym, dia­log, pełny do­sad­nych zwro­tów, jest per­sy­fla­żem – nie pa­sti­szem – sar­mac­kie­go ba­ro­ku, z obra­za­mi nie­u­chron­ne­go roz­kła­du i śmier­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈputa, AS: dysputa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputacja ż., dysputant mos., dysputator mos., dysputownik mos., dyspuciarz mos., dysputowanie n.

 czas. dysputować ndk.

Wiktionary


dysputacja

daw­niej: dy­spu­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. roz­trzą­sa­nie, spór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtat͡sʲja, AS: dysputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputant m., dysputator m., dysputownik m., dyspuciarz m.

Wiktionary


dysputant

prze­sta­rza­łe: uczest­nik dy­spu­ty; dy­sku­tant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba która dy­spu­tu­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈputãnt, AS: dysputãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputator m., dysputownik m., dyspuciarz m.

 czas. dysputować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysputownik

Wiktionary


dysputantka

→ dy­spu­tant


SJP.pl

Patrz:

dysputant

dysputator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która dy­spu­tu­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtatɔr, AS: dysputator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa, dysputant, dysputacja, dysputownik, dyspuciarz

Wiktionary


dysputować

prze­sta­rza­łe: pro­wa­dzić dy­spu­tę; dy­sku­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. pro­wa­dzić dy­sku­sję w spo­sób upo­rząd­ko­wa­ny, in­te­lek­tu­al­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputant mos., dysputowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debatować

Wiktionary


dysputownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. osoba, która dy­spu­tu­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtɔvʲɲik, AS: dysputovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputant m., dysputator m., dyspuciarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. dysputant

Wiktionary


dysregulacja

za­bu­rze­nie zdol­no­ści do kon­tro­lo­wa­nia cze­goś


SJP.pl


dyssocjalny

oso­bo­wość dys­so­cjal­na - an­ty­spo­łecz­ne za­bu­rze­nie oso­bo­wo­ści


SJP.pl


dyssomnia

bez­sen­ność; in­som­nia


SJP.pl

Dys­som­nia – za­bu­rze­nia snu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się nie­pra­wi­dło­wą ilo­ścią, ja­ko­ścią oraz cza­sem jego trwa­nia.

Do dys­som­nii za­li­cza się pier­wot­ną bez­sen­ność, pier­wot­ną nad­mier­ną sen­ność, nar­ko­lep­sję, za­bu­rze­nia do­bo­we rytmu snu i czu­wa­nia oraz za­bu­rze­nia snu zwią­za­ne z nocną dys­funk­cją od­de­cho­wą.

Wikipedia


dysspermia

w me­dy­cy­nie: za­bu­rze­nie wy­dzie­la­nia lub skła­du na­sie­nia


SJP.pl


dyssymulacja

dy­sy­mu­la­cja;
1. ukry­wa­nie ob­ja­wów cho­ro­by;
2. daw­niej: za­ta­je­nie cze­goś, np. pew­nych fak­tów z życia


SJP.pl

Dys­sy­mu­la­cja lub dy­sy­mu­la­cja (łac. "dis­si­mu­la­tio" – uda­wa­nie) – po­ję­cie me­dycz­ne bę­dą­ce prze­ci­wień­stwem sy­mu­la­cji. W psy­cho­lo­gii kli­nicz­nej jest to po­sta­wa wobec testu psy­cho­lo­gicz­ne­go prze­ja­wia­ją­ca się w pró­bie do­sto­so­wa­nia do obo­wią­zu­ją­cych norm spo­łecz­nych i ukry­cia rze­czy­wi­stych bądź wy­my­ślo­nych za­bu­rzeń.

Wikipedia


dyssymulować

ukry­wać ob­ja­wy za­bu­rzeń psy­chicz­nych lub cho­ro­by fi­zycz­nej; dy­sy­mu­lo­wać


SJP.pl


dyssypacja

zja­wi­sko roz­pra­sza­nia się ener­gii w pro­ce­sach fi­zycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. przeksz­tał­ca­nie ener­gii upo­rząd­ko­wa­ne­go ruchu ma­kro­sko­po­we­go w ener­gię cha­o­tycz­nie ro­zło­żo­ną na wiele stop­ni swo­bo­dy

Wiktionary

Dys­sy­pa­cja (dy­sy­pa­cja) ener­gii, roz­pra­sza­nie ener­gii – przeksz­tał­ca­nie ener­gii upo­rząd­ko­wa­ne­go ruchu ma­kro­sko­po­we­go w ener­gię cha­o­tycz­nie ro­zło­żo­ną na wiele stop­ni swo­bo­dy, naj­czę­ściej – ener­gię ru­chów ter­micz­nych czą­stek.

W fi­zy­ce dys­sy­pa­cja za­wie­ra kon­cep­cję ukła­du dy­na­micz­ne­go, w któ­rym zna­czą­ce zja­wi­ska me­cha­nicz­ne, jak fale czy oscy­la­cje, za­tra­ca­ją ener­gię wraz z upły­wem czasu z po­wo­du tar­cia lub tur­bu­len­cji.

Wikipedia


dyssypacyjny

→ dys­sy­pa­cja


SJP.pl

Patrz:

dyssypacja

dystalny

znaj­du­ją­cy się dalej od pew­ne­go punk­tu od­nie­sie­nia; dal­szy


SJP.pl


dystanazja

sztucz­ne utrzy­my­wa­nie czyn­no­ści serca i płuc u osoby z nie­od­wra­cal­ny­mi usz­ko­dze­nia­mi mózgu


SJP.pl

Dy­sta­naz­ja – utrzy­my­wa­nie pa­cjen­ta przy życiu dzię­ki ko­niecz­ne­mu i cią­głe­mu za­sto­so­wa­niu środ­ków nadz­wy­czaj­nych.

Po­ję­cie dy­sta­naz­ji od­no­si się do sy­tu­a­cji, w któ­rym pa­cjent znaj­du­je się w tak cięż­kim sta­nie zdro­wia, że nie­za­sto­so­wa­nie le­cze­nia do­pro­wa­dzi­ło­by do jego śmier­ci.

Wikipedia


dystancja

daw­niej: dy­stans, od­da­le­nie, od­le­głość


SJP.pl


dystans

1. od­le­głość mię­dzy dwoma punk­ta­mi; od­da­le­nie w prze­strze­ni lub cza­sie;
2. okre­ślo­ny od­ci­nek drogi, na któ­rym od­by­wa się wy­ścig; trasa wy­ści­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­le­głość np. mię­dzy dwoma punk­ta­mi, przed­mio­ta­mi, miej­sco­wo­ścia­mi

 (1.2) sport. wy­mie­rzo­ny od­ci­nek drogi, na któ­rym od­by­wa­ją się wy­ści­gi

 (1.3) so­cjol. sto­su­nek do kogoś lub cze­goś cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się chłod­nym, ostroż­nym i nie­uf­nym po­dej­ściem

Wiktionary

Dy­stans – drugi album ze­spo­łu Eye for an Eye wy­da­ny w 2004 roku przez Pa­sa­że­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­stans mię­dzy dwoma wio­ska­mi wy­no­si ki­lo­metr.

 (1.2) Dy­stans, na któ­rym od­bę­dą się wy­ści­gi wy­no­si pięć ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨstãw̃s, AS: dystãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dystansować, dystansować się ndk., zdystansować się dk.

 przym. dystansowy, zdystansowany

 przysł. z dystansu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odległość

 (1.2) odległość

 (1.3) rezerwa

Wiktionary


dystansik

zdrob­nie­nie od: dy­stans


SJP.pl


dystansować

1. wy­prze­dzać kogoś w wy­ści­gu; prze­ści­gać;
2. prze­no­śnie: mieć więk­sze osią­gnię­cia, robić od kogoś więk­sze po­stę­py;
3. dy­stan­so­wać się - od­no­sić się do kogoś lub do cze­goś chłod­no, z re­zer­wą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdy­stan­so­wać)

 (1.1) osią­gać prze­wa­gę w spor­cie czy ry­wa­li­za­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dy­stan­so­wać się (dk. zdy­stan­so­wać się)

 (2.1) za­cho­wy­wać dy­stans emo­cjo­nal­ny lub spo­łecz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystans mrz., dystansowanie n.

 czas. zdystansować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześcigać, wyprzedzać

Wiktionary


dystansowy

zwią­za­ny z dy­stan­sem


SJP.pl


dysteleologia

te­o­ria uz­na­ją­ca, że w świe­cie pa­nu­je przy­pa­dek i chaos


SJP.pl


dysten

mi­ne­rał, od­mia­na krze­mia­nu glinu; cy­ja­nit, ky­a­nit, kia­nit


SJP.pl


dystonia

za­bu­rze­nia po­sta­wy ciała, wy­ni­ka­ją­ce z nad­mier­ne­go na­pię­cia mię­śnio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba ne­u­ro­lo­gicz­na ob­ja­wia­ją­ca się nie­za­leż­ny­mi od woli ru­cha­mi mię­śni;

Wiktionary

Dy­sto­nia – wy­stę­po­wa­nie ru­chów mi­mo­wol­nych po­wo­du­ją­cych skrę­ca­nie i wy­gi­na­nie róż­nych czę­ści ciała, przez co chory przy­bie­ra czę­sto nie­na­tu­ral­ną po­sta­wę. Po­ję­cie dy­sto­nii wpro­wa­dził do me­dy­cy­ny Her­mann Op­pen­he­im w 1911 roku, opi­su­jąc dy­sto­nię mię­śnio­wą de­for­ma­cyj­ną.

Wikipedia


dystoniczny

→ dy­sto­nia


SJP.pl

Patrz:

dystonia

dystonować

nie­czy­sto śpie­wać lub grać; fał­szo­wać


SJP.pl


dystopia

miej­sce, w któ­rym dzie­je się jak naj­go­rzej; sto­sun­ki spo­łecz­ne, w któ­rych pa­nu­je zło; od­wrot­ność uto­pii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. film. szt. utwór fa­bu­lar­ny z dzie­dzi­ny li­te­ra­tu­ry fan­ta­stycz­no-na­u­ko­wej, przed­sta­wia­ją­cy czar­ną wizję przysz­ło­ści;

 (1.2) wizja rze­czy­wi­sto­ści przed­sta­wio­na w dy­sto­pii (1.1)

 (1.3) med. pa­to­lo­gicz­ne, złe umiej­sco­wie­nie na­rzą­du, or­ga­nu

Wiktionary

Dy­sto­pia (st.gr. δυς – zły; τόπος – miej­sce) – utwór fa­bu­lar­ny z dzie­dzi­ny li­te­ra­tu­ry fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wej, przed­sta­wia­ją­cy czar­ną wizję przysz­ło­ści, wew­nętrz­nie spój­ną i wy­ni­ka­ją­cą z kry­tycz­nej ob­ser­wa­cji ota­cza­ją­cej au­to­ra sy­tu­a­cji spo­łecz­nej. Dy­sto­pia przyj­mu­je pe­sy­mi­stycz­ny osąd za­sta­ne­go świa­ta, fan­ta­stycz­na wizja jest zaz­wy­czaj jego hi­per­bo­licz­ną kon­sta­ta­cją, ne­gu­ją­cą moż­li­wość od­mia­ny za­sta­ne­go stanu rze­czy w przysz­ło­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pi­sał dy­sto­pię, w któ­rej wy­kre­o­wał strasz­ny obraz ludz­kiej eg­zy­sten­cji.

 (1.3) Dy­sto­pie jądra, a szcze­gól­nie wnę­tro­stwo, z po­wo­du po­kre­wień­stwa z róż­ny­mi ro­dza­ja­mi nie­pra­wi­dło­wo­ści płcio­wych, oma­wia­ne są przez wszyst­kich au­to­rów od­dziel­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈtɔpʲja, AS: dystopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dystopijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyutopia

 (1.2) antyutopia

 (1.3) ektopia

Wiktionary


dystopiczny

→ dy­sto­pia; dy­sto­pij­ny, an­ty­u­to­pij­ny


SJP.pl


dystopijność

→ dy­sto­pia


SJP.pl

Patrz:

dystopia

dystopijny

→ dy­sto­pia; dy­sto­picz­ny, an­ty­u­to­pij­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­sto­pią, do­ty­czą­cy dy­sto­pii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ag­bog­blos­hie w Gha­nie pre­zen­tu­je dy­sto­pij­ny świat wy­peł­nio­ny od­pad­ka­mi cy­fro­wej cy­wi­li­za­cji i kop­ca­mi do­go­ry­wa­ją­ce­go elek­tro­nicz­ne­go szro­tu, po któ­rym ni­czym mrów­ki cho­dzą ty­sią­ce zło­mia­rzy w po­szu­ki­wa­niu cen­nej mie­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystopia ż.

 przym. dystopiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystopiczny, antyutopijny

Wiktionary


dystorsja

1. skrę­ce­nie stawu;
2. wada ukła­du op­tycz­ne­go ob­ja­wia­ją­ca się znieksz­tał­ce­nia­mi ge­o­me­trycz­ny­mi obra­zu


SJP.pl

Dy­stor­sja, dy­stor­sja pola – wada op­tycz­na ukła­du op­tycz­ne­go po­le­ga­ją­ca na róż­nym po­więk­sze­niu obra­zu w za­leż­no­ści od jego od­le­gło­ści od osi op­tycz­nej in­stru­men­tu.

Je­że­li zmie­nia się ogni­sko­wą obiek­ty­wu lub oku­la­ru in­stru­men­tu, to im dalej od osi op­tycz­nej (środ­ka obra­zu), tym wy­raź­niej mogą pow­sta­wać znieksz­tał­ce­nia obra­zu, co szcze­gól­nie ra­żą­ce może być na brze­gu pola wi­dze­nia.

Wikipedia


dystorsyjny

→ dy­stor­sja


SJP.pl

Patrz:

dystorsja

dystr.

skrót od: dy­stry­bu­cja


SJP.pl


dystrakcja

prze­sta­rza­le:
1. roz­pro­sze­nie uwagi; nie­u­wa­ga, roz­tar­gnie­nie;
2. czyn­nik przesz­ka­dza­ją­cy w sku­pie­niu uwagi, przy­czy­na roz­tar­gnie­nia;
3. roz­ryw­ka, przy­jem­ność, za­ba­wa


SJP.pl


dystrakcyjny

→ dy­strak­cja; dy­strak­tyw­ny


SJP.pl


dystrakt

prze­sta­rza­le: osoba roz­tar­gnio­na, ma­ją­ca pro­blem ze sku­pie­niem uwagi


SJP.pl


dystraktor

czyn­nik roz­pra­sza­ją­cy uwagę, przesz­ka­dza­ją­cy w sku­pie­niu


SJP.pl


dystraktywny

→ dy­strak­cja; dy­strak­cyj­ny


SJP.pl


dystrepsja

stan wy­chu­dze­nia nie­mow­lę­cia zwią­za­ny z przew­le­kły­mi za­bu­rze­nia­mi odży­wia­nia


SJP.pl

Dy­strep­sja – stan wy­chu­dze­nia wy­stę­pu­ją­cy u nie­mow­ląt zwią­za­ny z za­bu­rze­nia­mi odży­wia­nia. W za­leż­no­ści od stanu nie­do­ży­wie­nia dziec­ka można wy­róż­nić hi­po­trep­sję i arep­sję. Dy­strep­sja zwią­za­na jest z szyb­kim pro­ce­sem wzra­sta­nia oraz ko­niecz­no­ścią przys­wa­ja­nia biał­ka.

Wikipedia


dystres

w psy­cho­lo­gii: wtór­ny lub na­si­lo­ny stres


SJP.pl


dystrofia

za­bu­rze­nia w odży­wia­niu tkan­ki, na­rzą­du lub ca­łe­go or­ga­niz­mu pro­wa­dzą­ce do zmian zwy­rod­nie­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nia w odży­wia­niu tkan­ki, na­rzą­du lub ca­łe­go or­ga­niz­mu pro­wa­dzą­ce do zmian zwy­rod­nie­nio­wych;

Wiktionary

Dy­stro­fia – za­bu­rze­nie wzro­stu tka­nek, na­rzą­dów lub or­ga­niz­mu

spo­wo­do­wa­ne za­bu­rze­nia­mi roz­wo­jo­wy­mi, nie­pra­wi­dło­wym odży­wia­niem, za­bu­rze­nia­mi wchła­nia­nia je­li­to­we­go, cho­ro­ba­mi za­kaź­ny­mi, me­ta­bo­licz­ny­mi lub aler­gicz­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dystroficzny

Wiktionary


dystroficzny

1. w me­dy­cy­nie: cier­pią­cy na dy­stro­fię;
2. od­no­szą­cy się do dy­stro­fiz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy dy­stro­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W książ­ce znaj­dzie­my bo­wiem rów­nież roz­dzia­ły poś­wię­co­ne łąkom, rze­kom, ka­na­łom i je­zio­rom, wśród któ­rych szcze­gól­ne miej­sce zaj­mu­ją su­cha­ry, czyli be­zod­pły­wo­we je­zio­ra dy­stro­ficz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrofia ż.

Wiktionary


dystrofizacja

za­ni­ka­nie sub­stan­cji po­kar­mo­wych w na­tu­ral­nym zbior­ni­ku wod­nym


SJP.pl

Dy­stro­fi­za­cja – pro­ces zmniej­sza­nia się ilo­ści sub­stan­cji odżyw­czych, do­stęp­nych dla tkan­ki, or­ga­niz­mu lub całej bio­ce­no­zy. Po­ję­cie wy­wo­dzi się ety­mo­lo­gicz­nie od:

Wikipedia


dystrofizm

nie­do­bór tlenu i sub­stan­cji odżyw­czych w na­tu­ral­nym zbior­ni­ku wod­nym, pro­wa­dzą­cy do za­ra­sta­nia je­zior i pow­sta­wa­nia tor­fo­wisk


SJP.pl


dystrybuanta

funk­cja okre­ślo­na dla danej zmien­nej lo­so­wej X przy­po­rząd­ko­wu­ją­ca każ­dej licz­bie rze­czy­wi­stej x takie praw­do­po­do­bień­stwo P, dla któ­re­go X jest mniej­sze lub równe x


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stat. funk­cja wy­ra­ża­ją­ca praw­do­po­do­bień­stwo, że zmien­na lo­so­wa przyj­mie war­tość nie więk­szą niż okre­ślo­na licz­ba;

Wiktionary

Dy­stry­bu­an­ta (z "łac. di­stri­buo" „roz­dzie­lać, ro­zda­wać”) zmien­nej lo­so­wej rze­czy­wi­stej for­mu­la_1 jest funk­cją okre­ślo­ną na zbio­rze liczb rze­czy­wi­stych, przyj­mu­ją­cą war­to­ści w prze­dzia­le dom­knię­tym for­mu­la_2, przy czym war­tość dy­stry­bu­an­ty obli­czo­nej w punk­cie for­mu­la_3 jest równa praw­do­po­do­bień­stwu, że zmien­na lo­so­wa for­mu­la_1 przyj­mie war­to­ści mniej­sze lub równe for­mu­la_3. W szcze­gól­no­ści:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wio­ną pro­ce­du­rę sza­co­wa­nia dy­stry­bu­an­ty roz­kła­du cią­głe­go zi­lu­stru­je­my na przy­kła­dzie ba­da­nia za­nie­czy­szcze­nia po­wie­trza w pew­nym re­gio­nie.

Wiktionary


dystrybucja

1. roz­pro­wa­dza­nie to­wa­rów mię­dzy za­in­te­re­so­wa­ny­mi oso­ba­mi, pod­mio­ta­mi;
2. spo­sób ro­zło­że­nia cze­goś, plan, sche­mat roz­kła­du;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: zbiór oto­czeń, w ja­kich może wy­stą­pić dany ele­ment ję­zy­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­pro­wa­dza­nie, roz­dzie­la­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kol­por­taż (dy­stry­bu­cja)
  • dy­stry­bu­cja (eko­no­mia)
    • in­ten­syw­ność dy­stry­bu­cji: in­ten­syw­na, se­lek­tyw­na, wy­łącz­na
    • lo­gi­sty­ka dy­stry­bu­cji
  • dy­stry­bu­cja (mar­ke­ting)
    • kanał dy­stry­bu­cji
  • dy­stry­bu­cja (ma­te­ma­ty­ka)
    • te­o­ria dy­stry­bu­cji
  • dy­stry­bu­cja opro­gra­mo­wa­nia
    • dy­stry­bu­cja Li­nuk­sa
    • dy­stry­bu­cja cy­fro­wa
  • dy­stry­bu­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­się­bior­stwo zaj­mu­je się dy­stry­bu­cją odzie­ży, obu­wia, sprzę­tu i ak­ce­so­riów spor­to­wych oraz wy­po­sa­że­nia trek­kin­go­we­go na te­re­nie Eu­ro­py Środ­ko­wej, Po­łud­nio­wej i Wschod­niej głów­nie przez włas­ną sieć sa­lo­nów spor­to­wych.

 (1.1) Dy­stry­bu­cją kos­me­ty­ków z naj­wyż­szej półki ce­no­wej zaj­mu­ją się głów­nie firmy dzia­ła­ją­ce na za­sa­dzie ajen­cji oraz ofi­cjal­ni przed­sta­wi­cie­le […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨstrɨˈbut͡sʲja, AS: dystrybucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozprowadzanie

Wiktionary


dystrybucjonista

→ dy­stry­bu­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

dystrybucjonizm

dystrybucjonistka

→ dy­stry­bu­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

dystrybucjonista

dystrybucjonizm

1. kon­cep­cja po­li­tycz­no-eko­no­micz­na za­kła­da­ją­ca stwo­rze­nie spo­łe­czeń­stwa do­bro­by­tu po­przez upo­wszech­nia­nie drob­nej włas­no­ści w prze­my­śle, hand­lu i rol­nict­wie;
2. me­to­da opisu ję­zy­ka opo­zy­cyj­na do se­man­ty­ki; dy­stry­bu­cjo­na­lizm


SJP.pl

Dy­stry­bu­cjo­nizm (łac. "di­stri­bu­tio" ‘po­dział’ i gr. "ismos" ‘nauka’) – dok­try­na po­li­tycz­na odrzu­ca­ją­ca za­rów­no ka­pi­ta­lizm z mo­no­po­la­mi, jak i ce­chu­ją­cy się wszech­wła­dzą pań­stwa so­cja­lizm, uwa­ża­jąc je za ustro­je w rów­nym stop­niu krę­pu­ją­ce in­dy­wi­du­a­lizm i ogra­ni­cza­ją­ce włas­ność. Po­stu­lu­je stwo­rze­nie sy­ste­mu spo­łecz­no-go­spo­dar­cze­go opar­te­go na upo­wszech­nie­niu drob­nej włas­no­ści w hand­lu, rze­mio­śle i rol­nict­wie.

Wikipedia


dystrybucyjny

zwią­za­ny z dy­stry­bu­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­stry­bu­cją, do­ty­czą­cy dy­stry­bu­cji; słu­żą­cy do dy­stry­bu­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybutorski

Wiktionary


dystrybuować

roz­pro­wa­dzać, roz­dzie­lać, ro­zda­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ofic. roz­dzie­lać i roz­pro­wa­dzać ar­ty­ku­ły bę­dą­ce zwy­kle przed­mio­tem hand­lu; zaj­mo­wać się dy­stry­bu­cją

 (1.2) dzie­lić dobro ma­te­rial­ne mię­dzy człon­ków spo­łe­czeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­stry­bu­o­wać środ­ki czy­sto­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor m., dystrybuowanie n.

 przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdzielać, rozprowadzać, dzielić

Wiktionary


dystrybutor

osoba zaj­mu­ją­ca się roz­pro­wa­dza­niem to­wa­rów, dy­stry­bu­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do wy­dzie­la­nia cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ten, kto dy­stry­bu­u­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­cow­ni­cy sta­cji paliw nie będą ob­słu­gi­wać dy­stry­bu­to­rów au­to­ga­zu.

 (2.1) Po­li­cja, która od dłuż­sze­go czasu otrzy­my­wa­ła sy­gna­ły o fał­szyw­kach, po­szu­ki­wa­ła ich pro­du­cen­tów i dy­stry­bu­to­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary


dystrybutorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się roz­pro­wa­dza­niem to­wa­rów, dy­stry­bu­cją


SJP.pl


dystrybutorski

→ dy­stry­bu­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­stry­bu­to­rem, do­ty­czą­cy dy­stry­bu­to­ra

Wiktionary

Patrz:

dystrybutor

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybucyjny

Wiktionary


dystrybutywność

→ dy­stry­bu­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

dystrybutywny

dystrybutywny

1. dzie­lą­cy coś, do­ty­czą­cy po­dzia­łu; roz­dziel­czy;
2. o zbio­rze: bę­dą­cy sumą ele­men­tów jed­no­rod­nych pod pew­nym wzglę­dem;
3. do­ty­czą­cy re­par­ty­cji ele­men­tów ję­zy­ko­wych


SJP.pl


dystrybutyzm

kon­cep­cja po­li­tycz­no-eko­no­micz­na za­kła­da­ją­ca stwo­rze­nie spo­łe­czeń­stwa do­bro­by­tu po­przez upo­wszech­nia­nie drob­nej włas­no­ści w prze­my­śle, hand­lu i rol­nict­wie; dy­stry­bu­cjo­na­lizm


SJP.pl


dystrykcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dy­strykt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dy­strykt, lecz tylko mały dy­stryk­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrykt m.

Wiktionary


dystrykt

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny, wy­bor­czy lub są­do­wy w niek­tó­rych kra­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. nazwa okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go bądź są­do­we­go w kraju lub mie­ście

Wiktionary

Dy­strykt (od di­stric­tus) – nazwa jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej, a także okrę­gu są­do­we­go, wy­bor­cze­go lub in­ne­go, sto­so­wa­na współ­cze­śnie lub daw­niej w wielu pań­stwach. Dy­stryk­ty mogą być za­rów­no jed­nost­ka­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi naj­wyż­sze­go rzędu (np. w Iz­ra­e­lu, Luk­sem­bur­gu, czy na Cy­prze), jak i niż­szych rzę­dów (np. w RPA, czy Indii).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨstrɨkt, AS: dystrykt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrykcik mrz.

 przym. dystryktowy

Wiktionary


dystryktowy

zwią­za­ny z dy­stryk­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­stryk­tem, do­ty­czą­cy dy­stryk­tu; bę­dą­cy głów­nym oś­rod­kiem dy­stryk­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrykt mrz.

Wiktionary


dystych

1. utwór lub stro­fa zło­żo­ne z dwóch wer­sów; dwu­wiersz;
2. kla­sycz­na stro­fa dwu­wier­szo­wa zło­żo­na z hek­sa­me­tru i pen­ta­me­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. zwrot­ka zło­żo­na z dwóch wer­sów;

 (1.2) liter. forma po­e­tyc­ka skła­da­ją­ca się z dwóch wer­sów

Wiktionary

Dy­stych (gr. "dístichon"), także dwu­wiersz – stro­fa dwu­wer­so­wa, o ry­mach pa­rzy­stych ("aa bb"). Najm­niej­sza ist­nie­ją­ca stro­fa po­e­tyc­ka. Oba wersy dy­sty­chu cha­rak­te­ry­zu­ją się zaz­wy­czaj znacz­nym po­do­bień­stwem pod wzglę­dem skład­ni i tre­ści.

W li­te­ra­tu­rze pol­skiej dwu­wiersz jest rzad­ko spo­ty­ka­ny jako ele­ment ut­wo­ru stro­ficz­ne­go; czę­ściej po­ja­wia się w for­mach sa­mo­dziel­nych, zwła­szcza we frasz­kach i epi­gra­ma­tach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dystychiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) dwuwiersz

Wiktionary


dystylacja

daw­niej: de­sty­la­cja


SJP.pl


dystylarnia

daw­niej: de­sty­lar­nia


SJP.pl


dystylator

prze­sta­rza­łe: de­sty­la­tor


SJP.pl


dystylować

daw­niej: de­sty­lo­wać


SJP.pl


dystymia

przew­le­kłe za­bu­rze­nie psy­chicz­ne, któ­re­mu to­wa­rzy­szą stany ob­ni­żo­ne­go na­stro­ju i ak­tyw­no­ści nie­o­sią­ga­ją­cych po­zio­mu de­pre­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. typ de­pre­sji cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się przew­le­kłym (trwa­ją­cym mi­ni­mum 2 lata lub dłu­żej) ob­ni­że­niem na­stro­ju o prze­bie­gu ła­god­niej­szym niż w przy­pad­ku de­pre­sji en­do­gen­nej;

Wiktionary

Dy­sty­mia (z gr. δυσθυμία – zły stan umy­słu), de­pre­sja ner­wi­co­wa, upor­czy­we za­bu­rze­nie de­pre­syj­ne, de­pre­syj­ne za­bu­rze­nie oso­bo­wo­ści, przew­le­kła de­pre­sja z lę­kiem – typ de­pre­sji cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się przew­le­kłym (trwa­ją­cym mi­ni­mum 2 lata lub dłu­żej) ob­ni­że­niem na­stro­ju o prze­bie­gu ła­god­niej­szym niż w przy­pad­ku de­pre­sji en­do­gen­nej. Sza­cu­je się, że około 2–5% po­pu­la­cji ogól­nej wy­ka­zu­je ob­ja­wy dy­sty­micz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dystymiczny

Wiktionary


dystymiczka

→ dy­sty­mik


SJP.pl

Patrz:

dystymik

dystymiczny

do­ty­czą­cy dy­sty­mii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z dy­sty­mią, do­ty­czą­cy dy­sty­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystymia ż.

Wiktionary


dystymik

w me­dy­cy­nie: osoba, u któ­rej wy­stę­pu­ją nie­na­si­lo­ne stany ob­ni­żo­ne­go na­stro­ju i ob­ni­żo­na ak­tyw­ność


SJP.pl


dystyngowany

wyt­wor­ny, ele­ganc­ki, szla­chec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się wyt­wor­no­ścią, ele­gan­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­ję­ciu było wielu dy­styn­go­wa­nych lor­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨstɨ̃ŋɡɔˈvãnɨ, AS: dystỹŋgovãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytworny, szlachetny, elegancki

Wiktionary


dystyngować

daw­niej: odróż­nić, odróż­niać coś od cze­goś; wy­róż­nić, wy­róż­niać coś lub kogoś spoś­ród in­nych; dy­styng­wo­wać


SJP.pl


dystyngowańszy

dawny sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dy­styn­go­wa­ny; bar­dziej dy­styn­go­wa­ny


SJP.pl


dystyngwować

daw­niej: odróż­nić, odróż­niać coś od cze­goś; wy­róż­nić, wy­róż­niać coś lub kogoś spoś­ród in­nych; dy­styn­go­wać


SJP.pl


dystynkcja

1. dobre ma­nie­ry, ele­gan­cja, wyt­wor­ność;
2. daw­niej: wy­róż­nie­nie kogoś, na­da­nie god­no­ści lub sta­no­wi­ska;
3. cecha odróż­nia­ją­ca dy­stynk­tyw­ne cechy fo­no­lo­gicz­ne w gra­ma­ty­ce;
4. tylko w l.mn., w woj­sko­wo­ści: oz­na­cze­nia stop­nia i ro­dza­ju broni na mun­du­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wor­ny spo­sób bycia, dobre ma­nie­ry, ele­gan­cja, wyt­wor­ność

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dy­stynk­cje – odz­na­ki wska­zu­ją­ce na god­ność, rangę
  • Dy­stynk­cja - cecha (wła­ści­wość) odróż­nia­ją­ca dy­stynk­tyw­ne cechy fo­no­lo­gicz­ne

Wikipedia


dystynkcje

odz­na­ki wska­zu­ją­ce na rangę (woj­sko­wą, za­wo­do­wą itp.) jej po­sia­da­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odz­na­ki mun­du­ro­we umoż­li­wia­ją­ce iden­ty­fi­ka­cję stop­nia i ro­dza­ju służ­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­zo­sta­li funk­cjo­na­riu­sze noszą do umun­du­ro­wa­nia wyj­ścio­we­go dy­stynk­cje na po­chew­kach tak jak do umun­du­ro­wa­nia pod­sta­wo­we­go i po­lo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystynkcja ż.

Wiktionary


dystynkcyjny

zwią­za­ny z dy­stynk­cją


SJP.pl


dystynktorium

daw­niej: przed­miot, odz­na­ka pia­sto­wa­nej god­no­ści, np. bu­ła­wa mar­szał­kow­ska


SJP.pl

Dy­stynk­to­rium (krzyż ka­no­nic­ki, order ka­no­nic­ki) – odz­na­ka o for­mie or­de­ro­wej, przyz­na­wa­na ka­no­ni­kom na­le­żą­cym do ka­pi­tu­ły przy ka­te­drze, na­da­wa­na od XVIII wieku.

Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "di­stinc­to­rium" („znak odz­na­cza­nia się”). No­szo­ne na pier­siach na łań­cu­chach lub wstę­gach czer­wo­nych lub błę­kit­nych, zwy­kle miały po­stać krzy­ża (w róż­nych od­mia­nach), na któ­rym umie­szcza­no herb lub wi­ze­ru­nek pa­tro­na ka­pi­tu­ły.

Wikipedia


dystynktywny

1. odróż­nia­ją­cy, wy­róż­nia­ją­cy; dia­kry­tycz­ny;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: róż­ni­cu­ją­cy ele­men­ty ję­zy­ka


SJP.pl


dysuria

bo­les­ne od­da­wa­nie moczu ob­ja­wia­ją­ce się pie­cze­niem w cewce mo­czo­wej; dy­zu­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. bo­les­ne od­da­wa­nie moczu;

Wiktionary

Dy­su­ria, dy­zu­ria (łac. "dy­su­ria") – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na bo­les­nym od­da­wa­niu moczu, któ­re­mu czę­sto to­wa­rzy­szy uczu­cie pie­cze­nia w cewce mo­czo­wej (stran­gu­ria) i ogól­ny dy­skom­fort. Z dy­su­rią wiąże się także czę­sto­mocz.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dyzuria

Wiktionary


dysuryczny

→ dy­su­ria; dy­zu­rycz­ny


SJP.pl


dysydencja

dy­sy­denct­wo;
1. sprze­ciw wobec pa­nu­ją­ce­go sy­ste­mu po­li­tycz­ne­go;
2. wyz­na­wa­nie po­glą­dów in­nych od obo­wią­zu­ją­cych w danej wspól­no­cie re­li­gij­nej


SJP.pl


dysydencki

od­no­szą­cy się do dy­sy­den­ta, wła­ści­wy dy­sy­den­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z dy­sy­den­tem, do­ty­czą­cy dy­sy­den­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydent mos., dysydentka ż.

 przysł. dysydencko

Wiktionary


dysydencko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób dy­sy­denc­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydenckość ż., dysydenctwo n., dysydent mos., dysydentka ż.

 przym. dysydencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opozycyjnie

Wiktionary


dysydenctwo

dy­sy­den­cja;
1. sprze­ciw wobec pa­nu­ją­ce­go sy­ste­mu po­li­tycz­ne­go;
2. wyz­na­wa­nie po­glą­dów in­nych od obo­wią­zu­ją­cych w danej wspól­no­cie re­li­gij­nej


SJP.pl


dysydent

1. osoba prze­ciw­sta­wia­ją­ca się pa­nu­ją­cej ide­o­lo­gii;
2. daw­niej: wyz­naw­ca innej re­li­gii chrze­ści­jań­skiej niż ka­to­lic­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. osoba wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw­ko wła­dzy i z tego po­wo­du re­pre­sjo­no­wa­na;

 (1.2) osoba, która od­su­nę­ła się od grupy, do któ­rej na­le­ża­ła

 (1.3) hist. rel. od­stęp­ca od dog­ma­tów ko­ściel­nych, w daw­nej Pol­sce ktoś wyz­na­ją­cy re­li­gię chrze­ści­jań­ską inną niż ka­to­li­cyzm, szcze­gól­nie pro­te­stant;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­sy­dent (ang. dis­si­dent) w po­li­ty­ce
    • ra­dziec­cy dy­sy­den­ci
  • dy­sy­dent (ang. dis­sen­ter) w re­li­gii
    • dy­sy­den­ci w Wiel­kiej Bry­ta­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dząc skut­ki do­ko­ny­wa­nych prób, od­mó­wił dal­szych badań, sta­jąc się dy­sy­den­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈsɨdɛ̃nt, AS: dysydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydenckość ż., dysydenctwo n.

:: fż. dysydentka ż.

 przym. dysydencki

 przysł. dysydencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opozycjonista

 (1.2) odstępca

 (1.3) innowierca

Wiktionary


dysydentka

→ dy­sy­dent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw­ko wła­dzy i z tego po­wo­du re­pre­sjo­no­wa­na

Wiktionary

Patrz:

dysydent

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­nie dy­sy­dent­ki zo­sta­ło splą­dro­wa­ne przez niez­na­nych spraw­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydenckość ż., dysydenctwo n.

:: fm. dysydent mos.

 przym. dysydencki

 przysł. dysydencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opozycjonistka

Wiktionary


dysydentyzm

ruch, któ­re­go isto­tą jest dzia­łal­ność opo­zy­cyj­na, sprze­ciw wobec pa­nu­ją­ce­go sy­ste­mu po­li­tycz­ne­go


SJP.pl


dysymilacja

1. pro­ces za­cho­dzą­cy w or­ga­niz­mie, po­le­ga­ją­cy na roz­kła­dzie związ­ków organ. i wy­da­le­niu pow­sta­łych pro­duk­tów poza or­ga­nizm
2. zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne, w któ­rym jeden z dwóch ta­kich sa­mych fo­ne­mów ulega zmia­nie; roz­po­dob­nie­nie; od­po­dob­nie­nie


SJP.pl

Dy­sy­mi­la­cja ( dis­si­mi­lis „nie­po­dob­ny”), od­po­dob­nie­nie, roz­po­dob­nie­nie – pro­ces fo­ne­tycz­ny, w wy­ni­ku któ­re­go wyt­wa­rza­ją się lub po­więk­sza­ją róż­ni­ce po­mię­dzy gło­ska­mi w obrę­bie ja­kie­goś od­cin­ka wy­po­wie­dzi, a więc gło­ski te stają się mniej po­dob­ne do sie­bie.

Wikipedia


dysymilacyjny

zwią­za­ny z dy­sy­mi­la­cją, pow­sta­ły wsku­tek dy­sy­mi­la­cji; dy­sy­mi­la­tyw­ny


SJP.pl


dysymilatywny

zwią­za­ny z dy­sy­mi­la­cją, pow­sta­ły wsku­tek dy­sy­mi­la­cji; dy­sy­mi­la­cyj­ny


SJP.pl


dysymulacja

dys­sy­mu­la­cja;
1. ukry­wa­nie ob­ja­wów cho­ro­by;
2. daw­niej: za­ta­je­nie cze­goś, np. pew­nych fak­tów z życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ta­je­nie, np. cho­ro­by, ka­lect­wa

Wiktionary


dysymulować

1. ukry­wać ob­ja­wy za­bu­rzeń psy­chicz­nych lub cho­ro­by fi­zycz­nej; dys­sy­mu­lo­wać;
2. daw­niej: za­ta­jać, ukry­wać coś


SJP.pl


dysza

1. od­ci­nek prze­wo­du o zmien­nym prze­kro­ju po­przecz­nym, za­pew­nia­ją­cym prze­mia­nę ener­gii wew­nętrz­nej prze­pły­wa­ją­ce­go płynu w ener­gię ki­ne­tycz­ną
2. otwór wy­lo­to­wy rury prze­pro­wa­dza­ją­cej cie­cze albo gazy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. część prze­wo­du, w któ­rej zwięk­sza się ener­gia ki­ne­tycz­na płynu

 (1.2) hutn. mot. otwór wy­lo­to­wy rury re­gu­lu­ją­cy do­pływ cie­czy lub gazów

Wiktionary

Dysza – przy­rząd do ste­ro­wa­nia kie­run­kiem lub cha­rak­te­ry­sty­ką wy­pły­wu płynu (gazu lub cie­czy). Dysza jest naj­czę­ściej rurą o zmien­nym prze­kro­ju, nie­ko­niecz­nie okrą­głym.

Cha­rak­te­ry­sty­ka wy­pły­wu płynu to pręd­kość, kon­cen­tra­cja lub kształt. Czę­sto celem sto­so­wa­nia dysz jest uzy­ska­nie mak­sy­mal­nej szyb­ko­ści wy­pły­wu, aby uzy­skać mak­sy­mal­ny odrzut (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na końcu prze­wo­du za­in­sta­lu­je­my dyszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃa, AS: dyša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszka ż.

Wiktionary


dyszak

ze­staw dy­szo­wy do du­żych pie­ców


SJP.pl


dyszek

udo ba­ra­nie albo cie­lę­ce


SJP.pl


dyszel

drąg przyt­wier­dzo­ny do przed­niej czę­ści wozu kon­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drąg łą­czą­cy przed­nią część wozu, sań, brycz­ki itp. z za­przę­giem kon­nym lub cią­gni­kiem;

Wiktionary

Dy­szel – belka (obec­nie me­ta­lo­wa, daw­niej – drew­nia­na) słu­żą­ca do po­łą­cze­nia przy­cze­py lub ma­szy­ny rol­ni­czej z ha­kiem po­cią­go­wym cią­gni­ka, w przesz­ło­ści zaś – z przed­nią osią wozu kon­ne­go, żni­wiar­ki lub ko­siar­ki kon­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok dwóch ko­le­ja­rzy cią­gnę­ło za za­koń­czo­ny rozd­wo­jo­nym uchwy­tem dy­szel małej plat­for­ma­at­for­my, z którą po­tur­ko­ta­li do wa­go­nu pocz­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃɛl, AS: dyšel

Wiktionary


dyszeć

1. od­dy­chać in­ten­syw­nie, gło­śno, z tru­dem;
2. daw­niej: od­dy­chać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gło­śno i cięż­ko od­dy­chać

 (1.2) wy­da­wać od­głos po­dob­ny do cięż­kie­go od­de­chu

 (1.3) przen. być prze­peł­nio­nym jakąś emo­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dzie­się­ciu mi­nu­tach nie­przy­tom­ne­go pędu Dzi­dzia za­trzy­ma­ła się, cięż­ko dy­sząc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃɛt͡ɕ, AS: dyšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszenie n., wydyszenie n.

 czas. wydyszeć dk.

Wiktionary


dyszka

1. po­tocz­nie: ban­knot dzie­się­cio­zło­to­wy;
2. zdrob­nie­nie od: dysza;
3. zdrob­nie­nie od: dycha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od dycha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To kosz­to­wa­ło tylko dysz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃka, AS: dyška

Wiktionary


dyszkancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dysz­kant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz wy­le­ci z niego głos, naj­pierw ci­chut­ki dysz­kan­cik, potem po­gru­bio­ny tenor, wresz­cie bas szar­pa­ny wy­bu­cha­mi kasz­lu.

 (1.1) Już nie tu­bal­ny ba­ry­ton wiel­kie­go de­mo­na, lecz za­led­wie dysz­kan­cik ma­łe­go, wy­li­nia­łe­go, ku­dła­te­go dia­beł­ka — wi­docz­nie dia­bły kur­czą się na sta­rość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszkant mos./mrz.

Wiktionary


dyszkancista

osoba ob­da­rzo­na wy­so­kim gło­sem chło­pię­cym i śpie­wa­ją­ca takim gło­sem; dysz­kant, dy­skan­ty­sta


SJP.pl


dyszkant

1. daw­niej: naj­wyż­szy głos w chó­rze;
2. głos chło­pię­cy równy so­pra­no­wi;
3. pis­kli­wy głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba śpie­wa­ją­ca wy­so­kim gło­sem chło­pię­cym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. wy­so­ki głos chło­pię­cy;

 (2.2) książk. pis­kli­wy głos

Wiktionary

Dysz­kant – ter­min mu­zycz­ny; od­mia­na wy­so­kie­go głosu ludz­kie­go. Naj­czę­ściej głos ten po­sia­da­ją chłop­cy przed mu­ta­cją (w ję­zy­ku an­giel­skim dysz­kant to „so­pran chło­pię­cy” – "boy so­pra­no", choć w przy­pad­ku chó­rów mie­sza­nych czę­ściej sto­su­je się okre­śle­nie "tre­ble").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyszkancista mos., dyszkantysta mos., dyszkancik mrz.

 przym. dyszkantowy

 przysł. dyszkantowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sopran

Wiktionary


dyszkantowy

→ dysz­kant; dy­skan­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z dysz­kan­tem, do­ty­czą­cy dysz­kan­tu; wy­po­wie­dzia­ny dysz­kan­tem, pis­kli­wym gło­sem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszkant m.

Wiktionary


dyszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dyszlowe

w Pol­sce śred­nio­wiecz­nej: opła­ta za ko­rzy­sta­nie z dróg, po­bie­ra­na na ro­gat­kach od prze­jeż­dża­ją­cych po­ja­zdów


SJP.pl


dyszlowy

zwią­za­ny z dysz­lem


SJP.pl


dyszolot

ro­dzaj stat­ku po­wietrz­ne­go


SJP.pl


dyszownica

w hut­nict­wie: ele­ment ze­sta­wu dy­szo­we­go wiel­kie­go pieca, w po­sta­ci brą­zo­we­go od­le­wu chło­dzo­ne­go wodą, w któ­rym osa­dzo­na jest dysza


SJP.pl


dyszowy

przy­miot­nik od: dysza


SJP.pl


dyteista

osoba wie­rzą­ca w dwóch bogów lub w Boga dwu­po­sta­cio­we­go; di­te­i­sta


SJP.pl


dyteistka

→ dy­te­i­sta


SJP.pl

Patrz:

dyteista

dyteistyczny

→ dy­te­izm


SJP.pl

Patrz:

dyteizm

dyteizm

dok­try­na przyj­mu­ją­ca ist­nie­nie w Bogu dwóch natur i dwóch osób


SJP.pl


dytek

dytek; daw­niej:
1. drob­na mo­ne­ta;
2. pie­niądz


SJP.pl


dytko

naz­wi­sko


SJP.pl


dytkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dytmarów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dyt­ma­rów ( Dit­ters­dorf, Potěkrby) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Lu­brza. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Ob­ni­że­nia Prud­nic­kie­go, bę­dą­ce­go czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej, u pod­nó­ży Gór Opaw­skich. Prze­pły­wa przez nią rzeka Prud­nik.

Wikipedia


dytrocheiczny

→ dy­tro­chej; dy­cho­re­icz­ny


SJP.pl


dytrochej

w sta­ro­żyt­nej wer­sy­fi­ka­cji: czte­roz­gło­sko­wa stopa wier­szo­wa; pod­wój­ny tro­chej (cho­rej), di­cho­rej, dy­cho­rej


SJP.pl

Dy­tro­chej – w wer­sy­fi­ka­cji an­tycz­nej stopa wier­szo­wa skła­da­ją­ca się z czte­rech sylab: dłu­giej, krót­kiej, dłu­giej, krót­kiej (); pod­wój­ny tro­chej. Współ­cze­śnie dy­tro­che­jem na­zy­wa się nie­kie­dy peon III z uwagi na wy­stę­po­wa­nie ak­cen­tu po­bocz­ne­go na sy­la­bie pier­wszej.

Wikipedia


dytrych

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dy­trych (Dy­tryk, Te­o­do­ryk) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • Be­ne­dykt Dy­trych – pol­ski woj­sko­wy, hi­sto­ryk
  • Lu­cjan Dy­trych – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy

Wikipedia


dytyramb

1. uro­czy­sta piesń kul­to­wa ku czci Dio­ni­zo­sa;
2. pieśń po­chwal­na, utwór wy­chwa­la­ją­cy kogoś lub coś; pa­ne­gi­ryk;
3. po­chwa­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. oda albo pieśń po­chwal­na o cha­rak­te­rze pa­te­tycz­nym, wznio­słym, nie­kie­dy tra­gicz­nym, wy­wo­dzą­ca się ze sta­ro­żyt­nej Gre­cji;

Wiktionary

Dy­ty­ramb ( διθύραμβος "dit­hy­ram­bos") – oda lub pieśń po­chwal­na o cha­rak­te­rze pa­te­tycz­nym, wznio­słym, nie­kie­dy tra­gicz­nym; z cza­sem na­brał cech pa­te­tycz­nej po­ez­ji emo­cjo­nal­nej.

Współ­cze­śnie wy­stę­pu­je za­rów­no w to­na­cji po­waż­nej, jak i pa­ro­dy­stycz­nej – prze­śmiew­czej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dytyrambiczny

Wiktionary


dytyrambiczny

do­ty­czą­cy dy­ty­ram­bu


SJP.pl


dyw.

skrót od: dy­wiz­ja


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. dy­wiz­ja, dy­wiz­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rek­to­rem aka­de­mii zo­stał gen. dyw. Ja­ro­sław Bańko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizja ż.

Wiktionary


dywagacja

mó­wie­nie lub pi­sa­nie nie na temat, be­zład­nie, rozw­le­kle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rozw­le­kłe roz­wa­ża­nie nie na temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez tych dy­wa­ga­cji, Adol­fie, do rze­czy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvaˈɡat͡sʲja, AS: dyvagacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywagować ndk.

Wiktionary


dywagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­wa­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywagować ndk.

Wiktionary


dywagować

od­stę­po­wać, od­bie­gać od te­ma­tu; mówić, pisać nie na temat


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) rozw­le­kle od­cho­dzić od te­ma­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd tym­cza­sem my­ślał i my­ślał, roz­wa­żał, za­sta­na­wiał się, ważył za i prze­ciw, re­ka­pi­tu­lo­wał, dy­wa­go­wał, sor­to­wał, we­ry­fi­ko­wał i pie­czę­to­wał.

 (1.1) Nasz roz­mów­ca nie chciał dy­wa­go­wać, co w sy­tu­a­cji, gdyby oka­za­ło się, iż spraw­ca był tylko jeden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvaˈɡɔvat͡ɕ, AS: dyvagovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywagowanie n., dywagacja

Wiktionary


dywan

1. gruba tka­ni­na ozdob­na przy­kry­wa­ją­ca po­dło­gę
2. daw­niej: urząd dwor­ski w kra­jach mu­zuł­mań­skich
3. ko­lek­cja ut­wo­rów jed­ne­go poety w kra­jach mu­zuł­mań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba, wzo­rzy­sta tka­ni­na, przez­na­czo­na do przy­kry­cia po­dło­gi;

 (1.2) rzad. ozdob­na tka­ni­na do po­wie­sze­nia na ścia­nach

 (1.3) urząd dwor­ski w kra­jach mu­zuł­mań­skich

 (1.4) rada do­rad­cza suł­ta­na w im­pe­rium os­mań­skim;

 (1.5) liter. zbiór ut­wo­rów li­te­rac­kich jed­ne­go lub kilku po­e­tów (ter­min funk­cjo­nu­je w li­te­ra­tu­rze kra­jów mu­zuł­mań­skich);

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wer­sal­ka

Wiktionary

Dywan – tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na przez­na­czo­na do po­kry­cia pew­nych pła­szczyzn (naj­czę­ściej po­dłóg, cza­sem także ścian).

Sza­cu­je się, że dy­wa­ny po­ja­wi­ły się praw­do­po­dob­nie w Azji Cen­tral­nej mię­dzy III a II ty­siąc­le­ciem p.n.e. Naj­star­szym zna­nym dy­wa­nem jest tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­trzep dywan, bo jest strasz­nie brud­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨvãn, AS: dyvãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywaniarz m., dywaniarka ż.

:: zdrobn. dywanik m.

 przym. dywanowy, dywaniarski

Wiktionary


dywaniarka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca przy wy­ro­bie dy­wa­nów


SJP.pl


dywaniarski

zwią­za­ny z pro­duk­cją dy­wa­nów


SJP.pl


dywanik

zdrob­nie­nie od: dywan; mały dywan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dywan

 (1.2) mały ka­wa­łek dy­wa­nu, naj­czę­ściej do po­ło­że­nia w ła­zien­ce lub obok łóżka

 (1.3) bud. górna, ście­ral­na war­stwa drogi as­fal­to­wej, wy­ko­na­na z as­fal­to­be­to­nu lub smo­ło­be­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To był taki pro­sty dy­wa­nik, mama uszy­ła go z ka­wał­ków (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈvãɲik, AS: dyvãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywan m.

 przym. dywanowy, dywanikowy

Wiktionary


dywanikowy

→ dy­wa­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­wa­ni­kiem, do­ty­czą­cy dy­wa­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

dywanik

Powiązane:

 rzecz. dywanik m.

Wiktionary


dywanokształtne

o ce­chach dy­wa­noksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl

Dy­wa­noksz­tałt­ne, re­ki­ny dy­wa­no­we (Orec­to­lo­bi­for­mes) – rząd ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych (Chon­dricht­hy­es). Naj­więk­szym przed­sta­wi­cie­lem i jed­no­cze­śnie naj­więk­szym z re­ki­nów jest rekin wie­lo­ry­bi. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są ze ska­mie­nia­ło­ści wczes­no­ju­raj­skich, a w Pol­sce z jury środ­ko­wej Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, oko­lic Szcze­ci­na i z kredy dol­nej Wy­so­czyz­ny Łódz­kiej.

Wikipedia


dywanokształtny

o ce­chach dy­wa­noksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


dywanowy

1. zwią­za­ny z dy­wa­nem;
2. nalot dy­wa­no­wy - zma­so­wa­ne bom­bar­do­wa­nie wyz­na­czo­ne­go te­re­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­wa­nem, do­ty­czą­cy dy­wa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywan m., dywanik mrz.

Wiktionary


dywanówka

film in­struk­ta­żo­wy z ćwi­cze­nia­mi do­mo­wy­mi nie­wy­ma­ga­ją­cy­mi spe­cjal­nych przy­rzą­dów


SJP.pl


dywdyk

dyf­tyk; tyf­tyk;
1. daw­niej: tka­ni­na weł­nia­na, jed­wab­na lub ba­weł­nia­na; ubiór z tej tka­ni­ny;
2. daw­niej: jed­wab­na kapa na konia


SJP.pl


dywergencja

przy­pi­sy­wa­nie pola ska­lar­ne­go da­ne­mu polu wek­to­ro­we­mu przez ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy; ro­zbież­ność, źró­dło­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­zbież­ność, róż­no­rod­ność

 (1.2) pow­sta­wa­nie ro­zbież­no­ści

 (1.3) mat. ope­ra­tor okre­śla­ją­cy dla da­ne­go pola wek­to­ro­we­go pole ska­lar­ne, na pod­sta­wie któ­re­go można okre­ślić źró­dła i uj­ścia pola;

Wiktionary

Dy­wer­gen­cja, in. ro­zbież­ność, źró­dło­wość pola wek­to­ro­we­go – ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy przy­po­rząd­ko­wu­ją­cy polu wek­to­ro­we­mu w prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej 3-wy­mia­ro­wej pole ska­lar­ne bę­dą­ce for­mal­nie ilo­czy­nem ska­lar­nym ope­ra­to­ra nabla z wek­to­rem pola.

Ope­ra­tor ten uo­gól­nia się na prze­strze­nie eu­kli­de­so­we for­mu­la_1-wy­mia­ro­we z do­wol­ny­mi ukła­da­mi współ­rzęd­nych krzy­wo­li­nio­wych oraz na do­wol­ne prze­strze­nie rie­man­now­skie i pse­u­do­rie­man­now­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: dyvergẽncʹi ̯a

Wiktionary


dywergencyjny

→ dy­wer­gen­cja; dy­wer­gent­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dy­wer­gen­cji

Wiktionary


dywergentny

→ dy­wer­gen­cja; dy­wer­gen­cyj­ny


SJP.pl


dywersancki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­wer­san­tem, do­ty­czą­cy dy­wer­san­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywersja ż., dywersant mos., dywersantka ż.

 przym. dywersyjny

Wiktionary


dywersant

osoba ni­szczą­ca in­fra­struk­tu­rę go­spo­dar­czą lub mi­li­tar­ną prze­ciw­ni­ka w celu osła­bie­nia jego zdol­no­ści za­czep­nych lub obron­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­ko­nu­ją­ca dy­wer­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywersja ż.

:: fż. dywersantka

 przym. dywersyjny, dywersancki

Wiktionary


dywersantka

uczest­nicz­ka lub or­ga­ni­za­tor­ka akcji dy­wer­syj­nych


SJP.pl


dywersja

sa­bo­taż;
1. dzia­ła­nia sa­bo­ta­żo­we lub pro­pa­gan­do­we pro­wa­dzo­ne na te­ry­to­rium wroga w celu de­zor­ga­ni­za­cji jego dzia­łań wo­jen­nych;
2. dzia­ła­nia zmie­rza­ją­ce do za­kłó­ce­nia życia po­li­tycz­ne­go i go­spo­dar­cze­go ja­kie­goś pań­stwa, pro­wa­dzo­ne w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. tajne dzia­ła­nia pro­wa­dzo­ne by osła­bić nie­przy­ja­cie­la

Wiktionary

Dy­wer­sja – ni­szczą­ce dzia­ła­nie wo­jen­ne na za­ple­czu, ele­ment z ar­se­na­łu walki ma­ją­cy na celu od­wró­ce­nie uwagi prze­ciw­ni­ka. Dzia­ła­nie z ukry­cia w celu osła­bie­nia obron­no­ści lub go­spo­dar­ki nie­przy­ja­cie­la w cza­sie wojny czy też wro­gie­go pań­stwa w cza­sie po­ko­ju. De­zor­ga­ni­za­cja sił prze­ciw­ni­ka, po­le­ga­ją­ca na ni­szcze­niu lub usz­ka­dza­niu za­so­bów zbroj­nych wroga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dywersant mos., dywersantka ż.

 przym. dywersyjny

Wiktionary


dywersyfikacja

1. zróż­ni­co­wa­nie lub roz­sze­rze­nie ofe­ro­wa­nych pro­duk­tów i usług w celu peł­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia za­so­bów przed­się­bior­stwa;
2. dy­wer­sy­fi­ka­cja port­fe­la pa­pie­rów war­to­ścio­wych - zakup róż­nych pa­pie­rów war­to­ścio­wych w celu ob­ni­że­nia ry­zy­ka in­we­sty­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) róż­ni­co­wa­nie asor­ty­men­tu pro­duk­cji lub usług w celu zmniej­sze­nia ry­zy­ka w pro­wa­dze­niu dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej;

Wiktionary

Dy­wer­sy­fi­ka­cja – róż­ni­co­wa­nie ro­dza­ju dzia­łal­no­ści (asor­ty­men­tu pro­duk­cji lub świad­czo­nych usług), in­we­sty­cji i in., naj­czę­ściej w celu zmniej­sze­nia ry­zy­ka lub osią­ga­nia lep­szych wy­ni­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrsɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: dyversyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywersyfikować

 rzecz. dywersyfikowanie

 przym. dywersyfikacyjny

Wiktionary


dywersyfikacyjny

→ dy­wer­sy­fi­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od dy­wer­sy­fi­ka­cja

Wiktionary

Patrz:

dywersyfikacja

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrsɨfʲikaˈt͡sɨjnɨ, AS: dyversyfʹikacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywersyfikować

 rzecz. dywersyfikacja, dywersyfikowanie

Wiktionary


dywersyjny

1. do­ty­czą­cy dy­wer­sji - dzia­łań sa­bo­ta­żo­wych lub pro­pa­gan­do­wych pro­wa­dzo­nych na te­ry­to­rium wroga w celu de­zor­ga­ni­za­cji jego dzia­łań wo­jen­nych;
2. do­ty­czą­cy dy­wer­sji - dzia­łań zmie­rza­ją­cych do za­kłó­ce­nia życia po­li­tycz­ne­go i go­spo­dar­cze­go ja­kie­goś pań­stwa, pro­wa­dzo­nych w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści po­li­tycz­nych


SJP.pl


dywertyment

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śrpol. i daw., rzad. za­ba­wa, roz­ryw­ka, re­kre­a­cja, ucie­cha, roz­kosz lub przy­jem­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś oprócz balu, je­szcze jakiś inszy dy­wer­ty­ment sam ksią­żę ob­my­śla, o któ­rym je­szcze nie wiemy, jaki bę­dzie.

 (1.1) […] Czło­wiek iest na­y­po­rzód stwo­rzo­ny, aby BOGA ko­chał i Jemu wier­nie słu­żył, a potym aby pra­co­wał usil­nie i stał się sobie i bliź­nim iak na­y­u­ży­tecz­nie­y­szym, nie iak koń nie ochełz­na­ny po łące, bie­gał po dy­wer­ty­men­tach, grach, amo­rach i in­nych czas tru­ią­cych próź­niact­wach.

 (1.1) Do tych tedy świń bie­ga­ją­cych pa­now­nie strze­la­li. Były także i kacz­ki dzi­kie […]; do któ­rych także pa­no­wa­nie strze­la­li, a te kacz­ki po­strze­lo­ne po­wo­li to­nę­ły. Było i in­nych wiele rze­czy oso­bli­wszych do dy­wer­ty­men­tu i ucie­chy, któ­rych wszyst­kich trud­no opi­sać.

 (1.1) Nawet gdy ich upra­szał, aby na krót­ki po­lo­wa­nia wy­je­chał dy­wer­ty­ment, tę ode­brał re­pli­kę: Nie o tym tobie my­śleć, teraz bar­dziej przy­stoi sta­ni­sła­wow­skich pta­ków.

Wiktionary


dywestycja

wy­zby­cie się ak­ty­wów o ni­skiej pro­duk­tyw­no­ści lub uz­na­nych za zbęd­ne; de­zin­we­sty­cja


SJP.pl

Dy­we­sty­cja (ang. "di­vest­ment") – ogra­ni­cze­nie do­tych­cza­so­we­go za­kre­su i skali dzia­łal­no­ści or­ga­ni­za­cji po­przez sprze­daż lub wy­co­fa­nie się z dzia­łal­no­ści w danym ob­sza­rze.

Po­wo­da­mi dy­we­sty­cji są m.in. ne­ga­tyw­ne per­spek­ty­wy co do wiel­ko­ści przysz­łych przy­cho­dów dla sprze­da­wa­nej dzia­łal­no­ści, re­zy­gna­cja z dzia­łal­no­ści w schył­ko­wym sek­to­rze czy też ko­niecz­ność po­zy­ska­nia środ­ków fi­nan­so­wych.

Wikipedia


dywetyna

tka­ni­na bę­dą­ca imi­ta­cją ak­sa­mi­tu; de­we­ty­na


SJP.pl

Dy­we­ty­na (z fr. "du­ve­ti­ne", "duvet" - puch, me­szek) - ro­dzaj weł­nia­nej tka­ni­ny imi­tu­ją­cej ak­sa­mit, o splo­cie sa­ty­no­wym albo sko­śnym krzy­ży­ko­wym. Tka­ni­na ta po­sia­da cha­rak­te­ry­stycz­ną grubą, krót­ką okry­wę z przę­dzy cze­san­ko­wej, która jest luźna w os­no­wie i pod­wój­nie, po­trój­nie lub pocz­wór­nie skrę­ca­na; jed­no­stron­nie po­kry­ta jest de­li­kat­nym pusz­kiem uzy­ska­nym w wy­ni­ku dra­pa­nia lub szmer­glo­wa­nia nitek wąt­ko­wych. Zaz­wy­czaj wy­ko­rzy­sty­wa­na jest na koł­nie­rzach lub w dam­skich pła­szczach wy­so­kiej ja­ko­ści.

Wikipedia


dywicki

przy­miot­nik od: Dy­wi­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dy­wi­ta­mi, do­ty­czą­cy Dywit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dywity nmos., dywicianin m., dywicianka ż.

Wiktionary


dywidenda

zysk spół­ki ak­cyj­nej wy­pła­ca­ny ak­cjo­na­riu­szom; zysk ak­cjo­na­riu­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. część rocz­ne­go zysku netto spół­ki ak­cyj­nej dzie­lo­na mię­dzy ak­cjo­na­riu­szy pro­por­cjo­nal­nie do licz­by po­sia­da­nych przez nich akcji;

 (1.2) ekon. obo­wiąz­ko­wa wpła­ta do bu­dże­tu pań­stwa do­ko­ny­wa­na przez przed­się­bior­stwo pań­stwo­we

Wiktionary

Dy­wi­den­da (łac. "di­vi­den­dum" „rzecz do po­dzia­łu”) – ak­ty­wa (naj­czę­ściej pie­nią­dze) wy­pła­ca­ne wła­ści­cie­lom (wspól­ni­kom lub ak­cjo­na­riu­szom w za­leż­no­ści od formy pro­wa­dze­nia spół­ki ka­pi­ta­ło­wej) jako wy­na­gro­dze­nie za udzie­le­nie ka­pi­ta­łu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­rząd spół­ki re­ko­men­du­je, aby nie wy­pła­cać dy­wi­den­dy, po­nie­waż cały zesz­ło­rocz­ny zysk chce przez­na­czyć na in­we­sty­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda, AS: dyvʹidẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dywidendowy

Wiktionary


dywidendowy

→ dy­wi­den­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z dy­wi­den­dą, do­ty­czą­cy dy­wi­den­dy

Wiktionary

Patrz:

dywidenda

Powiązane:

 rzecz. dywidenda ż.

Wiktionary


dywinacja

prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści, wró­że­nie; wróż­biar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rzad. ezot. prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści, wró­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­wi­na­cja, czyli prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści, po­słu­gu­je się sze­re­giem tech­nik (np. wró­że­nie, chi­ro­man­cja, jas­no­wi­dze­nie, nu­me­ro­lo­gia) i „po­mo­cy na­u­ko­wych” (np. karty, wa­ha­deł­ko, runy, fusy).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżenie

Wiktionary


dywinacyjny

→ dy­wi­na­cja


SJP.pl

Patrz:

dywinacja

dywity

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dy­wi­ty (daw­niej Di­wit­ten) – wieś w Pol­sce na War­mii, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dy­wi­ty. Po re­for­mie w 1973 r. miej­sco­wość zo­sta­ła sie­dzi­bą gminy Dy­wi­ty.

Wikipedia


dywiz

znak gra­ficz­ny łą­czą­cy lub dzie­lą­cy wy­ra­zy; kre­ska, łącz­nik, znak prze­nie­sie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. znak gra­ficz­ny w po­sta­ci krót­kiej po­zio­mej kre­ski bie­gną­cej na wy­so­ko­ści śred­niej linii pisma lub nieco po­ni­żej tej linii; sto­so­wa­ny przy dzie­le­niu wy­ra­zu mię­dzy wier­sza­mi oraz przy łą­cze­niu wy­ra­zów wie­locz­ło­no­wych;

Wiktionary

Dywiz dywiz

Dywiz, czyli łącz­nik – znak pi­sar­ski oz­na­czo­ny zna­kiem - w po­sta­ci krót­kiej po­zio­mej kre­ski (krót­szej od pauzy i pół­pa­u­zy) unie­sio­nej ponad pod­sta­wo­wą linią pisma. Inne nazwy dy­wi­zu to: znak prze­nie­sie­nia, mała kre­ska oraz tiret (z tiré). Łącz­nik nie jest zna­kiem in­ter­punk­cyj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naz­wi­ska o dwóch czło­nach rów­no­rzęd­nych trze­ba pisać z dy­wi­zem.

 (1.1) W daw­nych dru­kach róż­nie oz­na­cza­no dzie­le­nie wy­ra­zów, ale obec­ny stan jest taki, że kre­skę po­dzia­ło­wą sta­wia się na końcu wier­sza, a po­na­wia na po­cząt­ku na­stęp­ne­go tylko wtedy, gdy wyraz zło­żo­ny, za­pi­sy­wa­ny z dy­wi­zem, zo­stał po­dzie­lo­ny w miej­scu dy­wi­zu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨvʲis, AS: dyvʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łącznik, kreseczka

Wiktionary


dywizja

woj­sko­wa jed­nost­ka tak­tycz­na zło­żo­na z kilku puł­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. jed­nost­ka tak­tycz­na zło­żo­na z kilku puł­ków;

Wiktionary

Dy­wiz­ja – pod­sta­wo­wy zwią­zek tak­tycz­ny róż­nych ro­dza­jów sił zbroj­nych (5–15 tys. żoł­nie­rzy) skła­da­ją­cy się zaz­wy­czaj z puł­ków lub bry­gad róż­nych ro­dza­jów wojsk (ty­po­wych dla da­ne­go ro­dza­ju sił zbroj­nych) przez­na­czo­nych do pro­wa­dze­nia walki oraz od­dzia­łów i sa­mo­dziel­nych po­dod­dzia­łów przez­na­czo­nych do za­bez­pie­cze­nia bo­jo­we­go dzia­łań, za­pew­nie­nia za­o­pa­trze­nia ma­te­ria­ło­we­go i utrzy­ma­nia w go­to­wo­ści bo­jo­wej sprzę­tu tech­nicz­ne­go jed­no­stek dy­wi­zyj­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈvʲizʲja, AS: dyvʹizʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizjon m.

 przym. dywizyjny

 skr. dyw.

Wiktionary


dywizjon

dyon;
1. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na i tak­tycz­na od­po­wia­da­ją­ca ba­ta­lio­no­wi pie­cho­ty
2. w lot­nict­wie: sa­mo­dziel­na jed­nost­ka tak­tycz­na
3. w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej: jed­nost­ka tak­tycz­na zło­żo­na z kilku okrę­tów wo­jen­nych jed­ne­go typu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. po­dod­dział w ar­ty­le­rii, lot­nict­wie albo ma­ry­nar­ce wo­jen­nej

Wiktionary

Dy­wiz­jon (daw­niej – nazwa skró­co­na dyon) – po­dod­dział woj­ska, w ar­ty­le­rii, ka­wa­le­rii, ta­bo­rach – rów­no­rzęd­ny ba­ta­lio­no­wi in­nych ro­dza­jów wojsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dywizjonowy, dywizyjny

 rzecz. dywizja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. dyon

Wiktionary


dywizjoner

prze­sta­rza­le: do­wód­ca dy­wiz­ji


SJP.pl

Dy­wiz­jo­ner ( Divisionär, fr. "Di­vi­sion­na­i­re")

W 1833 w Armii Ce­sar­stwa Au­striac­kie­go peł­ni­ło służ­bę 42 ofi­ce­rów zaj­mu­ją­cych sta­no­wi­sko:

Wikipedia


dywizjonista

zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel dy­wiz­jo­niz­mu


SJP.pl


dywizjonistka

→ dy­wiz­jo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

dywizjonista

dywizjonistyczny

→ dy­wiz­jo­nizm


SJP.pl

Patrz:

dywizjonizm

dywizjonizm

tech­ni­ka ma­lar­ska za­po­cząt­ko­wa­na przez im­pre­sjo­ni­stów, po­le­ga­ją­ca na ma­lo­wa­niu ma­ły­mi, od­dziel­ny­mi pla­ma­mi


SJP.pl

Dy­wiz­jo­nizm (fr. "di­vi­sion" = po­dział) – me­to­da ma­lar­ska za­po­cząt­ko­wa­na przez twór­ców im­pre­sjo­niz­mu, roz­wi­nię­ta przez ne­o­im­pre­sjo­ni­stów w tzw. po­in­ty­lizm. Pow­sta­nie me­to­dy dy­wiz­jo­niz­mu wiąże się z ar­ty­stycz­ny­mi po­szu­ki­wa­nia­mi Cla­u­de’a Mo­ne­ta. Wśród naj­słyn­niej­szych ar­ty­stów dy­wiz­jo­niz­mu jest baron Vit­to­re Gru­bi­cy de Dra­gon, który przez długi czas miesz­kał w Lier­na nad je­zio­rem Como w ce­lach ar­ty­stycz­nych.

Wikipedia


dywizjonowy

zwią­za­ny z dy­wiz­jo­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­wiz­jo­nem, do­ty­czą­cy dy­wiz­jo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizjon mrz.

 przym. dywizyjny

Wiktionary


dywizor

w ma­te­ma­ty­ce: uo­gól­nie­nie po­ję­cia dziel­ni­ka ele­men­tu pier­ście­nia prze­mien­ne­go


SJP.pl

Al­ge­bra­icz­na te­o­ria liczb.

Dy­wi­zor – uo­gól­nie­nie po­ję­cia dziel­ni­ka ele­men­tu pier­ście­nia prze­mien­ne­go. Po­je­cie to po­ja­wi­ło się po raz pier­wszy, pod nazwą "dziel­ni­ka ide­al­ne­go", w pra­cach E. Kum­me­ra o aryt­me­ty­ce ciał po­dzia­łu koła.

Te­o­ria dy­wi­zo­rów dla pier­ście­nia prze­mien­ne­go z je­dyn­ką for­mu­la_1 bez dziel­ni­ków zera po­le­ga na kon­struk­cji ho­mo­mor­fiz­mu for­mu­la_2 mul­ti­pli­ka­tyw­nej pół­gru­py for­mu­la_3 nie­ze­ro­wych ele­men­tów for­mu­la_1 w pewną pół­gru­pę for­mu­la_5 z jed­noz­nacz­no­ścią roz­kła­du na czyn­ni­ki, któ­rej ele­men­ty na­zy­wa­ją się (cał­ko­wi­ty­mi) dy­wi­zo­ra­mi pier­ście­nia for­mu­la_6 Poz­wa­la to na spro­wa­dze­nie pro­ble­mów zwią­za­nych z roz­kła­dem na czyn­ni­ki ele­men­tów pier­ście­nia for­mu­la_1 do roz­kła­du na czyn­ni­ki w for­mu­la_8 Obraz for­mu­la_9 gdzie for­mu­la_10 oz­na­cza­ny jest przez for­mu­la_11 i na­zy­wa­ny dy­wi­zo­rem głów­nym ele­men­tu for­mu­la_12 Ele­ment for­mu­la_13 jest z de­fi­ni­cji po­dziel­ny przez for­mu­la_14 jeśli for­mu­la_15 dzie­li for­mu­la_11 w for­mu­la_8

Wikipedia


dywizorek

przy­rząd słu­żą­cy do trzy­ma­nia rę­ko­pi­su nad kasz­tą pod­czas skła­da­nia


SJP.pl

Dy­wi­zo­rek – przy­rząd w kształ­cie dłu­gich, wą­skich wi­de­łek, przy­trzy­mu­ją­cy kart­kę z rę­ko­pi­sem, ma­szy­no­pi­sem lub wy­dru­kiem na (pod­staw­ce, utrzy­mu­ją­cej kart­kę w po­zy­cji do­god­nej do czy­ta­nia przez ze­ce­ra, tj. osobę zaj­mu­ją­cą się skła­dem tek­stu). Cza­sem nazwą tą obej­mo­wa­no ze­staw obu przy­rzą­dów, tj. te­na­kiel wraz z dy­wi­zor­kiem.

Wikipedia


dywizyjny

przy­miot­nik od: dy­wiz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­wiz­ją, do­ty­czą­cy dy­wiz­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvʲiˈzɨjnɨ, AS: dyvʹizyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizja ż., dywizjon m.

 przym. dywizjonowy

Wiktionary


dywulgować

daw­niej: do­pu­ścić kogoś do ta­jem­ni­cy, wta­jem­ni­czyć


SJP.pl


dyza

daw­niej: dysza


SJP.pl


dyzartria

za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na nie­wy­raź­nym wy­ma­wia­niu gło­sek; dy­sar­tia


SJP.pl

Dy­zar­tria – ter­min z za­kre­su ne­u­ro­lo­gii; jeden z typów za­bu­rzeń mowy, wy­ni­ka­ją­cy z dys­funk­cji apa­ra­tu wy­ko­naw­cze­go (ję­zy­ka, pod­nie­bie­nia, gar­dła, krta­ni). Dys­funk­cja może być spo­wo­do­wa­na: usz­ko­dze­niem mię­śni, uner­wia­ją­cych ich ner­wów czasz­ko­wych, jąder tych ner­wów, dróg ko­ro­wo-ją­dro­wych, ukła­du po­za­pi­ra­mi­do­we­go.

Wikipedia


dyzartryczny

→ dy­zar­tria; dy­sar­trycz­ny


SJP.pl


dyzażio

spa­dek kursu dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych po­ni­żej ich war­to­ści no­mi­nal­nej; dy­sa­żio; di­sa­gio; di­sag­gio


SJP.pl


dyzenteria

epi­de­micz­na cho­ro­ba za­kaź­na, po­wo­du­ją­ca bie­gun­kę, od­wod­nie­nie i za­tru­cie or­ga­niz­mu; czer­won­ka bak­te­ryj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ostra cho­ro­ba za­kaź­na jelit

Wiktionary

Dy­zen­te­ria, czer­won­ka ( δυσεντερία, "dysentería") – ostra cho­ro­ba za­kaź­na jelit, w szcze­gól­no­ści je­li­ta gru­be­go, któ­rej ob­ja­wem jest upor­czy­wa bie­gun­ka i obec­ność krwi oraz śluzu w stol­cu. Nie­le­czo­na pro­wa­dzi do śmier­ci.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) czerwonka

Wiktionary


dyzenteryjny

→ dy­zen­te­ria; czer­won­ko­wy


SJP.pl


dyzgust

dys­gust; daw­niej:
1. nie­chęć, nie­za­do­wo­le­nie z cze­goś;
2. znie­wa­ga, afront


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­chęć wobec kogoś lub cze­goś

 (1.2) daw. znie­wa­ga, na­ru­sze­nie czy­jejś god­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cu­ska opi­nia pu­blicz­na pa­trzy na to z na­ra­sta­ją­cym dyz­gu­stem i obu­rze­niem.

 (1.2) Ma­łoż­to owi psu­bra­to­wie dyz­gu­stów Bogu na­czy­ni­li, mało na­pa­li­li ko­ścio­łów, mało na­hań­bi­li krzy­żów?

Wiktionary


dyzio

zdrob­nie­nie od: Dyzma, Dio­ni­zy (imio­na mę­skie); Dyź


SJP.pl


dyzma

prze­no­śnie: czło­wiek bez wyksz­tał­ce­nia, ro­bią­cy przy­pad­ko­wo ka­rie­rę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­po­sia­da­ją­cy wyksz­tał­ce­nia, który dzię­ki przy­pad­ko­wi zro­bił ka­rie­rę, osią­gnął wy­so­ki urząd

Wiktionary

Dyzma – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, od δυσμη (dys­mai, dysme) – za­chód słoń­ca lub gwiazd, „na­ro­dzo­ny o za­cho­dzie”. Imię to przy­pi­sy­wa­ne jest tra­dy­cyj­nie do­bre­mu ło­tro­wi – ukrzy­żo­wa­ne­mu obok Chry­stu­sa prze­stęp­cy, który na­wró­cił się i do­stał obiet­ni­cę zba­wie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­dłu­go wszy­scy poz­na­ją się na tym dyz­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨzma, AS: dyzma

Wiktionary


dyzunia

wyz­na­nie Ko­ścio­ła wschod­nio­grec­kie­go, który nie przy­stą­pił do Unii Brze­skiej


SJP.pl


dyzunicki

do­ty­czą­cy dy­zu­ni­tów


SJP.pl


dyzunita

w daw­nej Pol­sce: pra­wo­sław­ny, który nie uznał unii brze­skiej (1596 r.)


SJP.pl


dyzunitka

→ dy­zu­ni­ta


SJP.pl

Patrz:

dyzunita

dyzuria

bo­les­ne od­da­wa­nie moczu ob­ja­wia­ją­ce się pie­cze­niem w cewce mo­czo­wej; dy­su­ria


SJP.pl


dyzuryczny

→ dy­zu­ria; dy­su­rycz­ny


SJP.pl


dyć

1. w gwa­rze ślą­skiej: prze­cież, owszem, rze­czy­wi­ście;
2. w sta­ro­pol­szczyź­nie: ależ


SJP.pl

par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prze­cież

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. owszem

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rze­czy­wi­ście

wy­krzy­knik

 (2.1) stpol. ależ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyć to jest dar­mo­wy słow­nik.

 (1.2) — Dosz się sztach­nąć? — Dyć!

 (1.3) Dyć ziywo już Kar­lik i usła Ti­lecz­ka. Ja, znak to, że trze­ba już koń­czyć bo­jecz­ka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeca

 (1.2) toć

Wiktionary


dyń

wyraz, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, na­śla­du­ją­cy dźwięk dzwon­ka


SJP.pl


dyńka

1. mała dynia;
2. żar­to­bli­wie: głowa, głów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. głowa

Wiktionary


dyś

naz­wi­sko


SJP.pl


dyź

zdrob­nie­nie od: Dyzma, Dio­ni­zy (imio­na mę­skie); Dyzio


SJP.pl


dyżewski

naz­wi­sko


SJP.pl


dyżur

peł­nie­nie pew­nych obo­wiąz­ków w wyz­na­czo­nym cza­sie; czas przez­na­czo­ny na ich wy­peł­nia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) peł­nie­nie obo­wiąz­ków spo­łecz­nych lub za­wo­do­wych w prze­dzia­le czasu, na okre­ślo­nych wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile dy­żu­rów pla­no­wa­ća­nu­jesz odbyć w przysz­łym mie­sią­cu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʒur, AS: dyžur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżurka ż., dyżurny m., dyżurna ż., dyżurowanie n., podyżurowanie n.

 czas. dyżurować ndk.

 przym. dyżurny

Wiktionary


dyżurant

osoba peł­nią­ca dyżur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba peł­nią­ca dyżur

Wiktionary


dyżurantka

→ dy­żu­rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta peł­nią­ca dyżur

Wiktionary

Patrz:

dyżurant

dyżurka

po­mie­szcze­nie dla dy­żu­ru­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie lub miej­sce, w któ­rym peł­nio­ny jest dyżur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurny m., dyżurna ż., podyżurowanie n., dyżurowanie n.

 czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

 przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary


dyżurna

ko­bie­ta peł­nią­ca dyżur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czyn­ka peł­nią­ca dyżur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kla­sie było dusz­no, ciem­na­wo i na­u­czy­ciel po­le­cił dy­żur­nej ot­wo­rzyć okno i za­pa­lić świa­tło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podyżurowanie n., dyżurowanie n., dyżurny mos., dyżur mrz., dyżurka ż.

 przym. dyżurny

Wiktionary


dyżurny

1. peł­nią­cy dyżur
2. z iro­nią o czło­wie­ku: słu­żal­czy
3. stale ten sam, pow­ta­rza­ją­cy się, np. dy­żur­ny temat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) peł­nią­cy dyżur, dy­żu­ru­ją­cy

 (1.2) przen. stale pow­ta­rza­ją­cy się, uży­wa­ny w razie po­trze­by

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która pełni dyżur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­dak­to­rzy dy­żur­ni wiel­kich dzien­ni­ków pil­ny­mi te­le­fo­na­mi przy­na­gla­li swych ko­re­spon­den­tów w Limie do zdo­by­cia szcze­gó­ło­wych in­for­ma­cji.

 (2.1) Jakie są obo­wiąz­ki dy­żur­ne­go w szko­le?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈʒurnɨ, AS: dyžurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurantka ż., dyżurowanie n., dyżurka ż., podyżurowanie n.

:: fż. dyżurna ż.

 czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

 przym. dyżurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dyżurant

Wiktionary


dyżurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dy­żu­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurantka ż., dyżurny m., dyżurna ż., podyżurowanie n., dyżurka ż.

 czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

 przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary


dyżurować

peł­nić dyżur, pil­no­wać po­rząd­ku; czu­wać


SJP.pl


dyżurowy

zwią­za­ny z dy­żu­rem


SJP.pl


dz

skrót od: Dzie­je Apo­stol­skie - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Dzie­je Apo­stol­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dz – pol­ski dwuz­nak skła­da­ją­cy się z liter D i Z.
  • Dzien­nik Za­chod­ni – re­gio­nal­ny dzien­nik na Gór­nym Ślą­sku
  • De­ze­ta – ro­dzaj jach­tu
  • Dz – skrót dla księ­gi No­we­go Te­sta­men­tu: Dzie­je Apo­stol­skie
  • DZ – kod przy­pi­sa­ny Al­gie­rii we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • .dz – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na do Al­gie­rii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇jɛ ˌapɔˈstɔlsʲcɛ, AS: ʒ́ėi ̯e apostolsʹḱe

Wiktionary


dz.

skrót od: dzien­nik


SJP.pl


dzadziki

[czy­taj: dzadz-iki] grec­ki sos ze świe­żych, roz­drob­nio­nych ogór­ków z czosn­kiem i jo­gur­tem albo śmie­ta­ną, zwy­kle do­da­wa­ny do po­traw mięs­nych; tzat­zi­ki, tzat­zy­ki, ca­ci­ki, ca­cy­ki


SJP.pl


dzawchański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dzaw­cha­nem, do­ty­czą­cy Dzaw­cha­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzawchan mrz.

Wiktionary


dzban

1. na­czy­nie użyt­ko­we lub de­ko­ra­cyj­ne zwy­kle zwę­żo­ne u góry, czę­sto z jed­nym uchem i dziób­kiem;
2. po­tocz­nie: osoba głu­pia, tępa; cym­bał, tuman, tępak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie użyt­ko­we lub de­ko­ra­cyj­ne zwy­kle zwę­żo­ne u góry, czę­sto z jed­nym uchem;

 (1.2) za­war­tość dzba­na (1.1)

 (1.3) środ. pejor. osoba głu­pia, tępa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzban – na­czy­nie, ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej
  • dzban – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie
  • Dzban – przy­sió­łek w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Sie­miąt­ko­wo
  • qa – me­zo­po­tam­ska miara ob­ję­to­ści tłu­ma­czo­na jako „dzban”
  • Młody Dzban – muzyk hip-ho­po­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie ma nic gor­sze­go niż mieć we włas­nej dru­ży­nie ta­kie­go dzba­na, który wszel­kie pro­ble­my chce wy­ja­śniać po­przez bi­ja­ty­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡zbãn, AS: ʒbãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzbanecznik m., dzbanecznikowate nmos.

:: zdrobn. dzbanek m., dzbaneczek m., dzbanuszek m.

 przym. dzbanowy, dzbankowy, dzbaneczkowy, dzbanecznikowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruża

 (1.3) cymbał

Wiktionary


dzbaneczek

zdrob­nie­nie od: dzba­nek; dzba­nu­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały dzban

Wiktionary


dzbaneczkowaty

po­dob­ny w kształ­cie do dzba­necz­ka


SJP.pl


dzbanecznik

ro­śli­na ży­wią­ca się owa­da­mi, ros­ną­ca w dżun­gli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­pent­hes|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin owa­do­żer­nych z ro­dzi­ny dzba­necz­ni­ko­wa­tych;

Wiktionary

Dzba­necz­nik ("Ne­pent­hes" L.) – ro­dzaj ro­ślin mię­so­żer­nych z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny dzba­necz­ni­ko­wa­tych "Ne­pent­ha­ce­ae". Obej­mu­je co najm­niej 168 ga­tun­ków. Więk­szość z nich wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, ale za­sięg ro­dza­ju roz­cią­ga się od Ma­da­ga­ska­ru po za­chod­nią Oce­a­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzba­necz­ni­ki wy­stę­pu­ją głów­nie w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban m., dzbanek m., dzbanuszek m.

Wiktionary


dzbanecznikowate

ro­dzi­na owa­do­żer­nych ro­ślin o li­ściach w kształ­cie dzban­ków


SJP.pl

Dzba­necz­ni­ko­wa­te ("Ne­pent­ha­ce­ae" Du­mort.) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ro­ślin mię­so­żer­nych wy­stę­pu­ją­cych w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej, pół­noc­nej Au­stra­lii oraz na wy­spach od Ma­da­ga­ska­ru po Nową Ka­le­do­nię na Pa­cy­fi­ku. Do ro­dzi­ny na­le­ży tylko jeden ro­dzaj - dzba­necz­nik ("Ne­pent­hes" L.) z ok. 160 ga­tun­ka­mi.

Wikipedia


dzbanecznikowaty

o ce­chach dzba­necz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dzbanecznikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


dzbanek

zdrob­nie­nie od: dzban


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzban

 (1.2) nie­wiel­ki dzban

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy­nio­sę ci w dzban­ku tro­chę kwa­śne­go mleka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zbãnɛk, AS: ʒbãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban mrz., dzbanuszek mrz., dzbanecznik mrz.

 przym. dzbanowy, dzbankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzbanuszek

 (1.2) białystok|dzieżka., gw. Śląsk Cieszyński zbónek, gw. Górny Śląsk dzbonek

Wiktionary


dzbaniwo

ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bi­gno­nio­wa­tych


SJP.pl

Dzba­ni­wo ("Cre­scen­tia" L.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bi­gno­nio­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w Ame­ry­ce Cen­tral­nej od Mek­sy­ku po Pa­na­mę, na An­ty­lach i w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej się­ga­jąc po Peru i pół­noc­ną Bra­zy­lię na po­łud­niu. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne za­re­je­stro­wa­ne zo­sta­ły w po­łud­nio­wo-wschod­niej Bra­zy­lii, na wy­spach Ga­la­pa­gos oraz w Afry­ce (Czad, Benin i Gam­bia).

Wikipedia


dzbankowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dzba­nek


SJP.pl


dzbankowy

→ dzba­nek


SJP.pl

Patrz:

dzbanek

dzbanowy

przy­miot­nik od: dzban


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dzba­nem, ma­ją­cy po­stać dzba­nu

 (1.2) med. przy­po­mi­na­ją­cy dźwięk pow­sta­ją­cy pod­czas dmu­cha­nia w szyj­kę szkla­nej bu­tel­ki, wska­zu­ją­cy na ist­nie­nie jamy w płu­cach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban mrz., dzbanek mrz., dzbanuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) amforyczny

Wiktionary


dzbanuszek

zdrob­nie­nie od: dzba­nek; dzba­ne­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dzba­nek

 (1.2) małe na­czy­nie sto­ło­we z uchem i dziob­kiem, np. do mleka

Wiktionary

Dzba­nu­szek – ory­gi­nal­na pol­ska wer­sja im­po­stu, sto­so­wa­na w ar­chi­tek­tu­rze re­ne­san­su. Ka­mien­ny ele­ment w kształ­cie dzba­nusz­ka. Wy­stę­pu­je jako na­sa­da na gło­wi­cy ko­lum­ny, jako pod­po­ra kon­struk­cji dachu, motyw tral­ki. Cha­rak­te­ry­stycz­ny ele­ment gór­nej kon­dy­gna­cji kruż­gan­ku dzie­dziń­ca na Wa­we­lu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡zbãˈnuʃɛk, AS: ʒbãnušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban mrz., dzbanek mrz., dzbanecznik mrz.

 przym. dzbanowy, dzbankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzbanek

 (1.2) gw. Górny Śląsk dzboneczek

Wiktionary


dzbanuszkowaty

po­dob­ny kształ­tem do dzba­nusz­ka


SJP.pl


dzbenin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzbe­nin – część mia­sta Lu­blin
  • Dzbe­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Rze­kuń
  • Dzbe­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Tro­szyn

Wikipedia


dzboneczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzba­nu­szek

Wiktionary


dzbonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzba­nek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński zbónek

Wiktionary


dzeolit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w szcze­li­nach skał wy­lew­nych i głę­bi­no­wych


SJP.pl


dzeta

li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go; zeta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa szó­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, ζ;

Wiktionary

Dzeta ( ζῆτα, Ζ ζ) – szó­sta li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 7. Dzeta po­cho­dzi od li­te­ry al­fa­be­tu fe­nic­kie­go zajin (‏𐤆‎). Od zety po­cho­dzą ła­ciń­skie Z i cy­ry­lic­kie З.

Dzeta re­pre­zen­tu­je w ję­zy­ku no­wo­grec­kim spół­gło­skę szcze­li­no­wą dzią­sło­wą dźwięcz­ną /z/, w grece kla­sycz­nej oz­na­cza­ła afry­ka­tę // lub zbit­kę /zd/.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zɛta, AS: ʒeta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeta, zita

Wiktionary


dzeus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Zeus.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzeus bez­li­to­śnie karał zbrod­nia­rzy, a zwła­szcza krzy­wo­przy­sięz­ców i świę­to­krad­ców, jak Sy­zy­fa, Tan­ta­la lub Ik­sjo­na.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Dze­u­sa były pio­ru­ny, berło, egida, dąb i orzeł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zɛus, AS: ʒeus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zeus, Kronion, Kronida, Jowisz, Jupiter

Wiktionary


dziaba

po­tocz­nie: cze­kan uży­wa­ny w al­pi­niz­mie i wspi­nacz­ce lo­do­wej


SJP.pl

Dzia­ba – pol­ski szy­bo­wiec ama­tor­ski z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go.

Wikipedia


dziabanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzia­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziabać ndk.

Wiktionary


dziabaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziabać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. dziab­nąć)

 (1.1) pot. ude­rzać ostrym na­rzę­dziem; łupać, rąbać

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. pleć, spulch­niać zie­mię mo­ty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­re­dza­ły dzia­biąc mo­tycz­ka­mi zie­mię i ko­pia­sto ob­sy­pu­jąc grzę­dy, ga­lan­cie wy­ro­słe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑabat͡ɕ, AS: ʒ́abać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziabanie n., reg. pozn. dziabka ż.

 czas. dziabnąć dk., rozdziabać dk.

Wiktionary


dziabka

po­tocz­nie o małej mo­ty­ce lub tego typu za­baw­ce do pia­skow­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. mo­ty­ka

 (1.2) pot. cze­kan (we wspi­nacz­ce)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziabać

Wiktionary


dziabnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dziab­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziabnąć dk.

Wiktionary


dziabąg

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej oso­bie


SJP.pl


dziad

dzia­dek;
1. oj­ciec matki lub ojca;
2. przo­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. podn. dzia­dek

 (1.2) przo­dek

 (1.3) daw. wojsk. het­man Czar­nec­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) po­gard. sta­ruch, star­szy czło­wiek

 (2.2) po­gard. że­brak, bie­dak; Glo­ger.

 (2.3) łódź. ka­pu­śniak z ziem­nia­ka­mi

 (2.4) pot. rzep ło­pia­nu

 (2.5) środ. żegl. fala za­le­wa­ją­ca po­kład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synu, twój dziad umarł wal­cząc za oj­czyz­nę i wi­nien je­steś pa­mię­tać o nim.

 (2.1) Co ro­bisz? — Spie­przaj, dzia­du! — mó­wisz i od­py­chasz czło­wie­ka (…)

 (2.2) A wszy­scy pi­szczą, a na­rze­ka­ją, jak przyj­dzie dzia­do­wi co dać abo i dru­gie­mu, ale na go­rza­łę mają.

 (2.3) Matka czę­sto go­to­wa­ła dzia­da na obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑat, AS: ʒ́at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadostwo n., dziadowanie n., dziadyga mos., dziady lm nm., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziaders mos., dziaderstwo n., dziaderyzm m.

:: zdrobn. dziadek mos., dziadziuś mos.

:: fż. dziadówka ż., dziadówa ż.

 czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przodek, praojciec; książk. antenat, ascendent, wstępny; żart. praszczur

 (2.1) grzyb, reg. śl. chachor

 (2.2) reg. śl. chachor

 (2.4) rzep

 (2.5) dziadek

Wiktionary


dziadek

1. oj­ciec matki albo ojca
2. sta­ru­szek
3. w niek­tó­rych grach: fik­cyj­ny gracz na miej­scu bra­ku­ją­ce­go part­ne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oj­ciec ojca

 (1.2) oj­ciec matki

 (1.3) pot. star­szy pan, męż­czyz­na w po­desz­łym wieku

 (1.4) karc. w bry­dżu: wy­my­ślo­ny gracz, który za­stę­pu­je bra­ku­ją­ce­go part­ne­ra

 (1.5) daw. wojsk. Józef Pił­sud­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zob. dzia­dek do orze­chów.

 (2.2) środ. żegl. fala za­le­wa­ją­ca po­kład

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzia­dek (dziad), pra­dzia­dek (pra­dziad) – nazwa re­la­cji w ro­dzi­nie
  • dzia­dek (dziad) – ogól­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce męż­czyz­nę w po­desz­łym wieku
  • dzia­dek – nie­gra­ją­cy part­ner roz­gry­wa­ją­ce­go w bry­dżu
  • Dzia­dek – pse­u­do­nim Jana Sko­ro­bo­ha­te­go-Ja­ku­bow­skie­go
  • Dzia­dek – skała na wzgó­rzu Żar­no­wa w Łącz­kach Ko­by­lań­skich
  • Dzia­dek – stru­ga, do­pływ Nur­czy­ka
  • Dzia­dek – tur­nia w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • An­drzej Dzia­dek – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Dzia­dek – jeden z pse­u­do­ni­mów Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Polka Dzia­dek – utwór mu­zycz­ny
  • Dzia­dek – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­ski, w siel­so­wie­cie Miory.
  • Dziad – wę­drow­ny że­brak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek ma osiem­dzie­siąt lat.

 (1.4) Skoro jest nas tylko trzech, to za­graj­my cho­ciaż z dziad­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑadɛk, AS: ʒ́adek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad m., dziady nmos., dziadkowie mos., dziadostwo n., dziadzienie n., zdziadzienie n.

:: zdrobn. dziadziuś m., dziadunio m., dziadeczek m.

:: zgrub. dziadyga m.

 czas. dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziadkowy, dziadowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek ojczysty, gw. Górny Śląsk starzyk, upa

 (1.2) dziadek macierzysty, gw. Górny Śląsk starzyk, upa

 (1.3) staruszek, gw. Górny Śląsk starzyk

 (2.2) dziad

Wiktionary


dziaderka

ko­bie­ta trak­tu­ją­ca mło­dych ludzi w lek­ce­wa­żą­cy i pro­tek­cjo­nal­ny spo­sób


SJP.pl


dziaders

osoba trak­tu­ją­ca mło­dych ludzi w lek­ce­wa­żą­cy i pro­tek­cjo­nal­ny spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pejor. męż­czyz­na w sile wieku, zwy­kle wpły­wo­wy, który trak­tu­je ko­bie­ty lub młode osoby lek­ce­wa­żą­co, pro­tek­cjo­nal­nie, przed­mio­to­wo, z po­czu­ciem wyż­szo­ści

 (1.2) pot. obraź. męż­czyz­na wy­ko­rzy­stu­ją­cy swoją uprzy­wi­le­jo­wa­ną po­zy­cję spo­łecz­ną do bu­do­wa­nia swo­je­go wi­ze­run­ku

 (1.3) pot. żart. osoba o po­glą­dach, gu­stach lub spo­so­bie bycia, które zda­niem ko­men­ta­to­ra są prze­sta­rza­łe i nie­a­dek­wat­ne do te­raź­niej­szo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla po­li­tycz­nych dzia­der­sów ko­bie­ty to kwia­tek u ko­żu­cha umi­la­ją­cy życie: „ca­łu­je­my panie w rącz­ki”, ale do wła­dzy się oczy­wi­ście nie na­da­ją, bo – jak wia­do­mo – ich ma­ci­ce wę­dru­ją, wpa­da­ją w hi­ste­rię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaderyzm m., dziadertwo n., dziadek m., dziadyga m., dziad m., dziadulo m., dziadzio m., dziadziuś m., dziadziunio m., dziadulek m., pradziad m., pradziadek m., prapradziad m., prapradziadek m., dziadkowie mos., dziadostwo n., dziadowanie n., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziady nmos., dziadówka ż., dziadówa ż.

:: fż. dziaderka ż.

 czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziaderski, dziadkowy, dziadowy, dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary


dziaderski

→ dzia­ders


SJP.pl

Patrz:

dziaders

dziaderstwo

po­glą­dy ty­po­we dla dzia­der­sa


SJP.pl


dziadeusz

żar­to­bli­wie o kimś przy­po­mi­na­ją­cym dzia­da


SJP.pl


dziadkers

żar­to­bli­wie: sta­ru­szek


SJP.pl


dziadkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziadkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dziad­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek
  • Dziad­ko­wi­ce – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce
  • Dziad­ko­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


dziadkowicki

przy­miot­nik od: Dziad­ko­wi­ce; dziad­kow­ski


SJP.pl


dziadkowie

ro­dzi­ce ojca lub matki; bab­cia z dziad­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ro­dzi­ce ro­dzi­ców; bab­cia i dzia­dek

 (1.2) lm. zob. dzia­dek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama wspo­mi­na­ła, jak dziad­ko­wie nie chcie­li zgo­dzić się na jej ślub z tatą.

 (1.2) W cza­sie ro­dzin­ne­go obia­du dziad­ko­wie roz­ma­wia­li o po­li­ty­ce, a bab­cie o szy­deł­ko­wa­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑatˈkɔvʲjɛ, AS: ʒ́atkovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziaduś mos., dziadzia mos., dziadzio mos., dziaders mzw./mos.

Wiktionary


dziadkowiec

naz­wi­sko


SJP.pl


dziadkowizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub reg. ma­ją­tek, spa­dek po dziad­ku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadowizna

Wiktionary


dziadkowski

przy­miot­nik od: Dziad­ko­wi­ce; dziad­ko­wic­ki


SJP.pl


dziadkowy

przy­miot­nik od: dzia­dek


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do dziad­ka, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziaders mzw./mos.

 czas. zdziadzieć

Wiktionary


dziadocen

żar­to­bli­wie: epoka rzą­dów sta­rych osób o kon­ser­wa­tyw­nych po­glą­dach


SJP.pl


dziadoch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kiść ogona wo­le­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. bie­dak

Wiktionary

Dzia­doch (nazwa obocz­na: Kołek) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek, na lewym brze­gu No­te­ci. Do 31 grud­nia 2016 część wsi Te­re­se­wo pod nazwą Dzia­dak.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑadɔx, AS: ʒ́adoχ

Wiktionary


dziadocha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. obręcz że­laz­na do szcze­pia­nia pługa z kół­ka­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈdɔxa, AS: ʒ́adoχa

Wiktionary


dziadoparking

po­tocz­nie: pro­wi­zo­rycz­ny, zwy­kle nie­le­gal­ny par­king


SJP.pl


dziadostwo

daw­niej: dzia­dek z żoną; dziad­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. coś tan­det­ne­go lub li­che­go

 (1.2) po­gard. grupa ludzi bied­nych lub nie­po­wa­ża­nych

 (1.3) pot. życie osoby bied­nej, ubo­giej

 (1.4) pot. grupa że­bra­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad m., dziadowanie n., dziadek mos., dziady nmos., dziaders mzw./mos.

 czas. dziadować ndk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, chłam, tandeta, lipa, bubel

 (1.3) nędza, ubóstwo

Wiktionary


dziadosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Dzia­dosz – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


dziadoszanie

ślą­skie ple­mię sło­wiań­skie, za­miesz­ku­ją­ce we wczes­nym śred­nio­wie­czu te­re­ny mię­dzy dol­nym Bo­brem a Odrą


SJP.pl

Dzia­do­sza­nie, Dzia­do­szy­ce, Dzia­do­si­cze ( Da­do­se­sa­ni, Die­de­si­si, Die­de­si, Die­de­sa, De­do­si­ze, De­do­se­se) – ple­mię sło­wiań­skie lo­ka­li­zo­wa­ne na ob­sza­rze środ­ko­we­go Bobru, w oko­li­cach Szpro­ta­wy oraz Gło­go­wa, gdzie rze­ko­mo miał­by znaj­do­wać się ich gród cen­tral­ny. Licz­ne gro­dzi­ska ple­mien­ne znane z oko­lic Gło­go­wa świad­czą o tym, że osad­nict­wo dzia­do­szań­skie w IX – X w. miało zde­cen­tra­li­zo­wa­ny cha­rak­ter.

Wikipedia


dziadoszanin

czło­nek ślą­skie­go ple­mie­nia sło­wiań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go we wczes­nym śred­nio­wie­czu te­re­ny mię­dzy dol­nym Bo­brem a Odrą


SJP.pl


dziadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzia­do­wać.

 (1.2) pot. po­zo­sta­wa­nie w nie­do­stat­ku, w bie­dzie

 (1.3) pot. pro­sze­nie o jał­muż­nę, pomoc, wspar­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaders mzw./mos., dziad m., dziadyga m., dziadówka ż., dziadówa ż., dziadostwo n., dziady nmos.

 czas. dziadować ndk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) biedowanie, robienie bokami, klepanie biedy

 (1.3) żebranie, chodzenie po prośbie

Wiktionary


dziadowaty

wy­glą­da­ją­cy jak dziad


SJP.pl


dziadować

po­tocz­nie:
1. żyć w bie­dzie, nie­do­stat­ku; bie­do­wać;
2. że­brać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. bie­do­wać, żyć w bie­dzie

 (1.2) pot. że­brać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dzia­do­wać się

 (2.1) gwara. guz­drać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bę­dzie żad­nych gra­nic, bę­dziesz, bra­cie, jeź­dził, gdzie ci się po­do­ba. Nie bę­dzie już nigdy wojen, a naród nie bę­dzie tak dzia­do­wał, jak przed­tem, bo wszyst­ko ku­pisz bez cła.

 (1.2) Pod skle­pem dzia­do­wał jakiś brud­ny męż­czyz­na. Twier­dził, że stra­cił pracę i miesz­ka­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad m., dziadowanie n., dziadostwo n., dziady nmos., dziaders mzw./mos.

Wiktionary


dziadowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziadowizna

daw­niej: grunt odzie­dzi­czo­ny po dzia­dzie; dzia­dziz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub reg. ma­ją­tek, spa­dek po dziad­ku

 (1.2) reg. grunt otrzy­ma­ny po matce

Wiktionary

Dzia­do­wiz­na – we­dług TERYT jest to część mia­sta Kra­śni­ka w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kra­śnic­kim. We­dług Ge­o­por­ta­lu miej­sco­wość znaj­du­je się w gra­ni­cach wsi Pa­sie­ka-Ko­lo­nia, którą wy­łą­czo­no z Kra­śni­ka 1 stycz­nia 1973.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dziadkowizna

 (1.2) babizna

Wiktionary


dziadownia

po­tocz­nie:
1. miej­sca za­nied­ba­ne lub nie­wła­ści­wie funk­cjo­nu­ją­ce;
2. dom star­ców;
3. sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciuch­land, ciu­cho­land, lum­peks, szma­teks, szmat­land, bu­blow­nia


SJP.pl

Dzia­dow­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Biała.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


dziadowokłodzki

przy­miot­nik od: Dzia­do­wa Kłoda


SJP.pl


dziadowski

1. po­tocz­nie: na­le­żą­cy do że­bra­ka, że­bra­czy;
2. po­tocz­nie: mało wart; tan­det­ny, nędz­ny;
3. daw­niej: na­le­żą­cy do przod­ka, dzia­da;
4. po dzia­dow­sku - nędz­nie, byle jak, jak że­brak


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do że­bra­ka, wła­ści­wy że­bra­ko­wi

 (1.2) tan­det­nie zro­bio­ny, licho, nędz­nie wy­glą­da­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mos., dziadostwo n., dziadek mzw./mos.

 przysł. dziadowsko

 czas. dziadować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żebraczy

 (1.2) nędzny, kiepski, lichy

Wiktionary


dziadowsko

przy­słó­wek

 (1.1) licho, nędz­nie, tan­det­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mzw./mos.

Wiktionary


dziadowskość

→ dzia­dow­ski


SJP.pl

Patrz:

dziadowski

dziadowy

przy­miot­nik od: dziad


SJP.pl


dziadulek

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl


dziadulisko

zgru­bie­nie od: dzia­du­lo


SJP.pl


dziadulo

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lek, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl


dziadunio

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­lek, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pieszcz. o dziad­ku

 (1.2) pot. pieszcz. o star­szym męż­czyź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na ła­wecz­ce par­ko­wej usiadł dzia­du­nio z psem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mos., dziadek mos., dziaduś mos., dziadzia mos., dziadzio mos.

 przym. dziaduniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadzio, dziadziuś

 (1.2) dziadzia, dziadzio, staruszek

Wiktionary


dziaduniowy

przy­miot­nik od: dzia­du­nio


SJP.pl


dziadura

naz­wi­sko


SJP.pl


dziaduszek

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­lek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl


dziaduś

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­du­lek, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. także żart. dzia­dek

 (1.2) pieszcz. także żart. sta­ru­szek

 (1.3) pieszcz. także żart. że­brak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście mam je­szcze obu dzia­du­siów ży­ją­cych.

 (1.2) Jakiś ro­we­rzy­sta po­trą­cił dzia­du­sia spa­ce­ru­ją­ce­go alej­ką par­ko­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziady lm nm., dziadzia mos., dziadzio mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek, dziadunio, dziadzio, dziadziuś

Wiktionary


dziady

dawny obrzęd lu­do­wy Sło­wian i Bał­tów, wy­wo­dzą­cy się z przed­chrze­ści­jań­skich obrzę­dów sło­wiań­skich, po­le­ga­ją­cy na zbie­ra­niu się ludu w celu na­wią­za­nia kon­tak­tu z du­sza­mi zmar­łych i po­zy­ska­nia ich przy­chyl­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kult. rel. obrzęd lu­do­wy z te­re­nu Kre­sów, pod­czas któ­re­go przy­wo­łu­je się duchy zmar­łych; ; Glo­ger.

 (1.2) daw. chmu­ry

 (1.3) daw. ru­pie­cie, stare sprzę­ty

 (1.9) lud. ło­pian

 (1.10) lud. je­ży­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dziad

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzia­dy – zwy­czaj lu­do­wy Sło­wian i ple­mion bał­tyc­kich, wy­wo­dzą­cy się z przed­chrze­ści­jań­skich obrzę­dów
  • dzia­dy – wę­drow­ni że­bra­cy
  • Dzia­dy – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Dzia­dy – część wsi Mni­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Dzia­dy – część wsi Mie­cho­wi­ce Wiel­kie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Wie­trzy­cho­wi­ce
  • Dzia­dy – część wsi Ro­zbórz w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­ski, w gmi­nie Prze­worsk
  • Dzia­dy – część wsi To­po­la w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz
  • Dzia­dy – album mu­zycz­ny pol­skiej grupy Jar, wy­da­ny 4 lipca 2019 roku
  • Dzia­dy – cykl dra­ma­tów Adama Mic­kie­wi­cza
    • Dzia­dy część II – dra­mat z 1822 roku
    • Dzia­dy część IV – dra­mat z 1822 roku
    • Dzia­dy część III – dra­mat z 1832 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W te­raź­niej­szych cza­sach po­nie­waż świa­tłe du­cho­wień­stwo i wła­ści­cie­le usi­ło­wa­li wy­ko­rze­nić zwy­czaj po­łą­czo­ny z zabobonnémi prak­ty­ka­mi, i zbyt­kiem czę­sto­kroć na­gan­nym; po­spól­stwo więc świę­ci Dzia­dy ta­jem­nie w ka­pli­cach lub pu­stych do­mach nie­da­le­ko cmen­ta­rza. Za­sta­wia się tam po­spo­li­cie uczta z roz­ma­i­te­go jadła, trun­ków, owo­ców, i wy­wo­łu­ją się dusze nie­bo­szczy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaders mzw./mos., dziadzio mos., dziadzia mos., dziaduś mos., dziadostwo n., dziadowanie n., dziadyga m., dziad m., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziadek m., dziadziuś m., dziadówka ż., dziadówa ż.

 czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) daw. dziadki

 (1.9) łopian, reg. rzep

Wiktionary


dziadyga

po­gard­li­wie o męż­czyź­nie w star­szym wieku; sta­ruch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. męż­czyz­na, szcze­gól­nie stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)  - Ten dzia­dy­ga? - Choć on i dzia­dy­ga, ale mądry, kuty na czte­ry nogi, na każdą rzecz, na każde wy­da­rze­nie ma swój wy­bieg chłop­ski i spo­sób jaki nie­o­myl­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈdɨɡa, AS: ʒ́adyga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziad, grzyb, piernik, pryk, staruch

Wiktionary


dziadykiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziadzia

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­du­lek, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­fant. pieszcz. dzia­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź, ot­wórz dzia­dzi drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziaduś mos., dziady lm nm., dziadzio mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek, dziadunio, dziadzio, dziadziuś

Wiktionary


dziadzia-dzidzia

żar­to­bli­wie: sta­ru­szek ubie­ra­ją­cy się mło­dzie­żo­wo


SJP.pl


dziadzieć

po­tocz­nie:
1. sta­wać się sta­rym; sta­rzeć się;
2. sta­wać się bied­nym; bied­nieć


SJP.pl


dziadzina

po­tocz­nie: z po­li­to­wa­niem o sta­rym męż­czyź­nie


SJP.pl


dziadziny

daw­niej: na­le­żą­cy do dzia­da, do­ty­czą­cy dzia­da; dzia­do­wy


SJP.pl


dziadzio

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­du­lek, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. dzia­dek

 (1.2) pieszcz. sta­ru­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dzio za­miesz­kał na wsi.

 (1.2) Alej­ką par­ko­wą drep­tał jakiś dzia­dzio, lekko uty­ka­jąc na lewą nogę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaders mzw./mos., dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziaduś mos., dziady lm nm., dziadzia mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek, dziadunio, dziadzia, dziadziuś

 (1.2) dziadek, dziadunio, dziadzia, dziadziuś

Wiktionary


dziadziowie

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­du­lek, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl


dziadzisko

zgru­bie­nie od: dziad; po­gard­li­wie lub z po­li­to­wa­niem o sta­rym męż­czyź­nie albo o że­bra­ku


SJP.pl


dziadziu

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­du­lek, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­dziuś


SJP.pl


dziadziunio

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­du­lek, dzia­dziuś


SJP.pl


dziadziuś

pie­szczot­li­wie: dzia­dek; dzia­du­lo, dzia­du­nio, dzia­du­szek, dzia­duś, dzia­dzia, dzia­dzio, dzia­dziu­nio, dzia­du­lek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dzia­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dziuś po­szedł z Wi­tu­siem na spa­ce­rek do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑäd͡ʑüɕ, AS: ʒ́äʒ́üś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek m., dziad mos./mzw.

Wiktionary


dziadzizna

daw­niej: grunt odzie­dzi­czo­ny po dzia­dzie; dzia­do­wiz­na


SJP.pl


dziadówa

1. obraź­li­wie: stara ko­bie­ta; sta­ru­cha;
2. po­tocz­nie: coś kiep­skie­go; dzia­dów­ka


SJP.pl


dziadówka

1. obraź­li­wie:
a) że­bracz­ka;
b) uboga ko­bie­ta;
2. po­tocz­nie: coś kiep­skie­go; dzia­dó­wa;
3. żar­to­bli­wie: ma­te­ria­ło­wa torba na za­ku­py;
4. ka­szub­ska zupa na ma­ślan­ce z bocz­kiem i ziem­nia­ka­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzia­dów­ka – potok w do­rze­czu Ło­so­si­ny w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Dzia­dów­ka – stru­ga
  • Dzia­dów­ka – wznie­sie­nie
  • Dzia­dów­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Szczer­cze­wo
  • Dzia­dów­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie wa­ra­skim, w hro­ma­dzie Ło­kni­ca

Wikipedia


dziak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Dziak – pol­ski le­karz
  • Do­ro­ta Dziak – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Fe­liks Jan Dziak – pol­ski woj­sko­wy
  • Maria Dziak – pol­ska har­cer­ka
  • Wal­de­mar Jan Dziak – pol­ski po­li­to­log i pi­sarz

Wikipedia


dziaknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dzia­ko­wać)

 (1.1) daw. środ. więz. i prze­stęp., także. skrót|ochweśn.|kmina ochwe­śnic­ka, gwara ochwe­śnic­ka|w:Gwara ochwe­śnic­ka. dać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) daw. środ. więz. i prze­stęp. wziąć ude­rzyć

 (2.5) daw. środ. więz. i prze­stęp. roz­nie­cić, roz­pa­lić, wy­krze­sać (ogień)

 (2.6) gw-pl|Borki Wiel­kie, po­wiat sztum­ski. dźgnąć, ukłuć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (3.1) daw. środ. więz. i prze­stęp. pójść

 (3.2) daw. środ. więz. i prze­stęp. po­je­chać

 (3.3) gw-pl|po­wiat ry­piń­ski, po­wiat to­ruń­ski. dać ła­pów­kę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny dzia­knąć się

 (4.1) daw. środ. więz. i prze­stęp. pu­ścić się (w po­ścig)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dać.; daw. środ. więz. i przestęp. dziachnąć, dziagnąć

 (2.1) zob. wziąć.; daw. środ. więz. i przestęp. zachetrać

 (2.2) zob. wypić.; daw. środ. więz. i przestęp. podkirzyć, chirnąć

 (2.3) zob. zażyć.

 (2.4) zob. uderzyć.; daw. środ. więz. i przestęp. gwizdnąć, szurnąć, zająć, dziakować klap

 (2.5) zob. rozniecić, rozpalić, wykrzesać.

 (2.6) zob. dźgnąć, ukłuć.

 (3.1) zob. pójść.; daw. środ. więz. i przestęp. potaszczyć

 (3.2) zob. pojechać.; daw. środ. więz. i przestęp. poknać

Wiktionary


dziakować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. więz. i prze­stęp., gw-pl|Lwów., skrót|ochweśn.|kmina ochwe­śnic­ka, gwara ochwe­śnic­ka|w:Gwara ochwe­śnic­ka. dawać

 (1.2) skrót|ochweśn.|kmina ochwe­śnic­ka, gwara ochwe­śnic­ka|w:Gwara ochwe­śnic­ka. robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) środ. prze­stęp. Jak bę­dziesz w kwa­czu, szpa­nuj, dzia­ku­ję ci na luf­cie gryp­san­kę, byś kumał co mi­niasz zitać.

Wiktionary


dziakło

dawna da­ni­na zbo­żo­wa na Lit­wie


SJP.pl


dziamać

1. jeść, prze­żu­wać po­karm bar­dzo po­wo­li;
2. robić coś bar­dzo wolno, źle i nie­do­kład­nie;
3. w zwro­cie "nic nie dzia­mie" - nic nie ro­zu­mie


SJP.pl


dziamdzianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dziam­dziać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niedziamdzianie n.

 czas. dziamdziać ndk.

Wiktionary


dziamdziać

mla­skać przy je­dze­niu


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) prze­żu­wać coś po­wo­li, naj­czę­ściej mla­szcząc

 (1.2) dłu­bać przy czymś, robić coś bez prze­ko­na­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krowa na pa­stwi­sku dziam­dzia trawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑãmʲd͡ʑät͡ɕ, AS: ʒ́ãmʹʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziamdzianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeżuwać, mlaskać

Wiktionary


dziamgać

mówić dużo i szyb­ko


SJP.pl


dziamgotać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. na­rze­kać, skar­żyć się

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. mówić, gadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­jesz prak­tycz­ne po­ra­dy doś­wiad­czo­nych fo­ru­mo­wi­czów i je­szcze śmiesz dziam­go­tać?

 (1.2) Za­u­wa­ży­łem, że lu­dzie ga­dat­li­wi z na­tu­ry łapią nowy język o wiele szyb­ciej. Mają w sobie ten mus i muszą dziam­go­tać, a że nie mają okaz­ji w swoim ję­zy­ku, więc dziam­go­ta­ją w obcym, bez wy­bo­ru.

 (1.2) Na dru­gim końcu pi­su­a­rów dziam­go­ta­ło mię­dzy sobą trzech ni­skich Ja­poń­czy­ków w iden­tycz­nych ciem­nych gar­ni­tu­rach i z czar­ny­mi fry­zu­ra­mi na jeża. Dziw­ny to szwar­got, nie widzę szans, żeby się u nas przy­jął.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. mówić.; gw-pl|Warszawa. bełkotać, brechtać, brąchać, chlapać, gamzać, mordziatkować

Wiktionary


dziamkać

jeść, prze­żu­wać po­karm bar­dzo po­wo­li; dzia­mać


SJP.pl


dziamolić

na­rze­kać, nu­dzić


SJP.pl


dziamski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzianet

pię­kny koń wierz­cho­wy lub cu­go­wy rasy hisz­pań­skiej, wło­skiej lub tu­rec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. pię­kny, ra­so­wy koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­land osa­dził swego dzia­ne­ta na ka­mie­ni­stym, po­sęp­nym, pła­skim szczy­cie i odtąd jeźdź­cy po­je­cha­li stępa, na­słu­chu­jąc, jak pod­ko­wy ich ru­ma­ków biją o żwir i ka­mie­nie.

 (1.1) Na­za­jutrz przy­słał pan het­man dla Wo­ło­dy­jow­skie­go bu­ła­ne­go dzia­ne­ta wiel­kiej war­to­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑãnɛt, AS: ʒ́ãnet

Wiktionary


dzianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dziać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑä̃ɲɛ, AS: ʒ́ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

 rzecz. dzieje nmos.

 przym. dziejowy

Wiktionary


dzianina

wyrób włó­kien­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. ma­te­riał pow­sta­ją­cy przez two­rze­nie oczek z przę­dzy i łą­cze­nie ich;

 (1.2) włók. wyrób z dzia­ni­ny (1.1)

Wiktionary

Dzia­ni­na, dzian­ka – wyrób włó­kien­ni­czy pow­sta­ją­cy w pro­ce­sie dzia­nia z jed­nej lub wielu nitek two­rzą­cych po­łą­czo­ne ze sobą oczka (pętle z nitek).

Dzia­ni­na może być luźna lub gęsta, cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ką sprę­ży­sto­ścią; pro­du­ko­wa­na jest z przę­dzy dzie­wiar­skiej w pro­ce­sie dzia­nia ręcz­ne­go lub ma­szy­no­we­go, a na­stęp­nie od­po­wied­nio wy­kań­cza­na. Może mieć okre­ślo­ny kształt lub wy­stę­po­wać jako ma­te­riał me­tra­żo­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑä̃ˈɲĩna, AS: ʒ́ä̃ńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać ndk.

 przym. dzianinowy

Wiktionary


dzianinopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści dzia­ni­ny; przy­po­mi­na­ją­cy dzia­ni­nę


SJP.pl


dzianinowiec

rze­mieśl­nik pra­cu­ją­cy przy wy­ro­bie dzia­nin


SJP.pl


dzianinowy

przy­miot­nik od: dzia­ni­na


SJP.pl


dzianwa

dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­i­lar­dia; gaj­lar­dia


SJP.pl


dziany

1. zro­bio­ny z dzia­ni­ny;
2. po­tocz­nie: bo­ga­ty, za­moż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kraw. wy­ko­na­ny z dzia­ni­ny

 (1.2) pot. za­moż­ny, bo­ga­ty

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka dziać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nadziany

Wiktionary


dziara

po­tocz­nie: ta­tu­aż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ta­tu­aż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale masz za­je­bi­stą dzia­rę na ple­cy­e­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziarg m., dziarganka ż., dziaranie n., wydziarnie n.

 czas. dziargać, dziarać ndk., wydziarać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziarg, dziarganka

Wiktionary


dziarać

po­tocz­nie: ta­tu­o­wać; dzia­bać, dzier­gać, dziar­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­dzia­rać)

 (1.1) pot. ta­tu­o­wać, robić ta­tu­aż

 (1.2) pot. dzia­rać (1.1) re­gu­lar­nie

 (1.3) pot. robić sobie ta­tu­aż na ja­kiejś czę­ści ciała

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dzia­rać się (dk. wy­dzia­rać się)

 (2.1) pot. mieć ro­bio­ny ta­tu­aż

 (2.2) pot. robić sa­me­mu sobie ta­tu­aż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy za­an­ga­żo­wa­ni w im­pre­zę ta­tu­a­to­rzy będą dzia­rać tę­czo­we wzory nie bio­rąc za swoją pracę ani zło­tów­ki.

 (1.3) Warto jed­nak mieć na uwa­dze, że stopę le­piej dzia­rać w okre­sie let­nim.

 (2.1) Ozda­bia­nie ciała ko­ja­rzy się z kul­tu­rą ple­mien­ny­e­mien­ną. W XX wieku ta­tu­aż za­czął wy­cho­dzić poza te grupy, "dzia­rać" za­czę­li się bun­tow­ni­cy, czę­sto do­mo­wy­mi spo­so­ba­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziara ż.

Wiktionary


dziargać

dzier­gać; po­tocz­nie:
1. robić na dru­tach, szy­deł­kiem; dzierz­gać;
2. haf­to­wać, wy­szy­wać;
3. ta­tu­o­wać; dzia­bać, dzia­rać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­dziar­gać)

 (1.1) pot. robić na dru­tach

 (1.2) pot. szy­deł­ko­wać

 (1.3) pot. haf­to­wać, wy­szy­wać

 (1.4) pot. ta­tu­o­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dziar­gać się

 (2.1) gwara wię­zien­na sa­mo­o­ka­le­czać się, robić sobie szny­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑarɡat͡ɕ, AS: ʒ́argać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziergać ndk., dzierzgać ndk., wydziergać dk., wydziargać dk.

 rzecz. dziara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) dziergać

Wiktionary


dziarka

zdrob­nie­nie od: dzia­ra


SJP.pl


dziarmagowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziarnina

miód pszcze­li w sta­nie skry­sta­li­zo­wa­nym; kru­piec


SJP.pl


dziarno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dziar­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze
  • Dziar­no – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk

Wikipedia


dziarny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|zie­mia cheł­miń­sko-do­brzyń­ska,Gru­dziądz,Ko­cie­wie. dziar­ski, żwawy

Wiktionary

Dziar­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława. Jest sie­dzi­bą so­łect­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. dziarno

Wiktionary


dziarski

książ­ko­wo:
1. pełen życia, ener­gii; ocho­czy, żwawy;
2. dziel­ny, wa­lecz­ny; chwac­ki, zu­cho­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. pełen życia, ener­gii, tem­pe­ra­men­tu

 (1.2) książk. świad­czą­cy o dziar­sko­ści, ener­gii, tem­pe­ra­men­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑarsʲci, AS: ʒ́arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziarskość ż.

 przysł. dziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) chwacki, junacki, żwawy, chyży, energiczny

Wiktionary


dziarsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dziar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziarski

Wiktionary


dziarskość

spo­sób za­cho­wa­nia wy­ra­ża­ją­cy ener­gię, tem­pe­ra­ment, ra­dość życia; żwa­wość, ży­wość, rześ­kość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego kto jest dziar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziarski

Wiktionary


dziarstwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. żwir

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑarstfa, AS: ʒ́arstfa

Wiktionary


dziateczki

zdrob­nie­nie od: dziat­ki


SJP.pl


dziatki

daw­niej: dzie­ci; dziat­wa, dzie­ciar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. dzie­ci

Wiktionary

Dziat­ki ( Дзеткі; Детки) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie we­re­now­skim, w siel­so­wie­cie Za­błoć.

W dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym le­ża­ły w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie no­wo­gródz­kim, w po­wie­cie lidz­kim, w gmi­nie Za­błoć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­knę­ły dziat­ki, do ojca przy­pa­dły, || Tulą się pod płaszcz na łonie […]

 (1.1) (…) Nie rób­cie ma­łych sie­ro­ta­mi dzia­tek || I mło­dej mał­żon­ki wdową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑatʲci, AS: ʒ́atʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieci, dziatwa, potomstwo

Wiktionary


dziatkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziatkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


dziatwa

prze­sta­rza­le: dzie­ci; dziat­ki, dzie­ciar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lub książk. nie­do­ro­słe po­tom­stwo; dzie­ci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieci, dziatki, potomstwo

Wiktionary


dziać

1. robić na dru­tach;
2. dziać się - mieć miej­sce, wy­da­rzać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) włók. robić dzia­ni­nę: ubra­nie, tka­ni­nę z nitek na dru­tach, szy­deł­kiem

 (1.2) stpol. mówić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dziać się

 (2.1) od­by­wać się, mieć miej­sce, zda­rzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia wie­czo­ra­mi dzia­ła nam swe­ter­ki.

 (2.1) Co tam się dzie­je za tym krza­kiem?

 (2.1) Strach po­my­śleć, co się bę­dzie dzia­ło, jako że po­li­ty­cy obie­cy­wa­li cud go­spo­dar­czy, a wy­szedł bubel z bez­ro­bo­ciem w tle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑät͡ɕ, AS: ʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzianie n., dzieło n., dzianina ż., dzieje nmos., nadzieja ż.

 czas. nadziać, zadziać się

 przym. dziejowy, dziany

Wiktionary


dział

część książ­ki, cza­so­pis­ma, wy­sta­wy poś­wię­co­na okre­ślo­nym za­gad­nie­niom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­dzi­na, np. nauki, go­spo­dar­ki itp.

 (1.2) część cza­so­pis­ma poś­wię­co­na okre­ślo­nym za­gad­nie­niom

 (1.3) część wy­sta­wy, skle­pu poś­wię­co­na okre­ślo­nym za­gad­nie­niom

 (1.4) część in­sty­tu­cji

 (1.5) daw. po­dział, zwła­szcza ma­jąt­ku

 (1.6) część włas­no­ści przy­pa­da­ją­ca komuś z po­dzia­łu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) D. lm. zob. dzia­ło.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3 os. lp. m. czasu przesz­łe­go zob. dziać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dział – ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na, np. w pro­ku­ra­tu­rze re­jo­no­wej
  • dział ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej
  • dział wód
  • Dział – pasmo gór­skie w Bie­szcza­dach
  • Dział (555 m) – wznie­sie­nie we wsi Wil­ko­wi­sko w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Dział (1027 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Gó­rach Bial­skich w Su­de­tach Wschod­nich,
  • Dział(665 m n.p.m.) – szczyt w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Be­ski­du Ni­skie­go, w Pa­śmie Bu­ko­wi­cy
  • Dział (830 m n.p.m.) – szczyt w Bie­szcza­dach Za­chod­nich, w pa­śmie Wy­so­kie­go Dzia­łu
  • Dział – część mia­sta Rabka-Zdrój
  • Dział – część mia­sta Rop­czy­ce
  • Dział – część mia­sta Świąt­ni­ki Górne
  • Dział – część mia­sta Za­górz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.1) Któ­rym dzia­łem bio­lo­gii chciał­byś się zająć na pro­se­mi­na­rium?

 (1.5) Po­sta­na­wia­my, że gdy mąż po śmier­ci swo­jej żony prze­pro­wa­dził dział dóbr z sy­na­mi swo­i­mi, któ­re­go to dzia­łu od­mó­wić nie mógł, a dział ten nie zo­stał pot­wier­dzo­ny prze nas lub na­sze­go sta­ro­stę, to po śmier­ci ojca dzia­łu do­ko­na­ne­go wzru­szyć nie mogą, oj­cow­ską część po­win­ni tylko roz­dzie­lić.

 (1.6) Z jed­nej stro­ny słu­żył Amigo, tak bo­wiem naz­wa­łem pudla, z dru­giej ulu­bio­na koza szar­pa­ła mnie pyszcz­kiem za rękaw, do­ma­ga­jąc się swego dzia­łu.

 (2.1) Led­wie jed­nak usnął smacz­nie a głę­bo­ko, gdy zbu­dził go huk dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaw, AS: ʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działka ż., dzielenie n., podzielnica ż.

 czas. dzielić ndk.

 przym. działowy

Wiktionary


działa

1. robić na dru­tach;
2. dziać się - mieć miej­sce, wy­da­rzać się


SJP.pl


działacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ak­tyw­na w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie życia pu­blicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ski fut­bol leży na ło­pat­kach, za to dzia­ła­cze PZPN mają się jak pącz­ki w maśle.

 (1.1) Wia­do­mość o au­dien­cji prze­ni­knę­ła do prasy dwa dni po wy­jeź­dzie z Włoch dzia­ła­czy afry­kań­skich i od­bi­ła się sze­ro­kim echem w świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawat͡ʃ, AS: ʒ́au̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działanie n., działalność ż.

:: fż. działaczka ż.

 czas. działać ndk.

Wiktionary


działaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ak­tyw­na w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie życia pu­blicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lech Wa­łę­sa za­grze­wa irań­skie dzia­łacz­ki do walki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwat͡ʃka, AS: ʒ́au̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działanie n.

:: fm. działacz m.

 czas. działać ndk.

Wiktionary


działaczowski

→ dzia­łacz


SJP.pl

Patrz:

działacz

działak

naz­wi­sko


SJP.pl


działalność

1. ze­spół czyn­no­ści, dzia­łań, po­dej­mo­wa­nych w ja­kimś celu; dzia­ła­nie, praca;
2. funk­cjo­no­wa­nie cze­goś lub wpływ na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­ny ze­spół dzia­łań, ak­tyw­no­ści pod­ję­tych w okre­ślo­nym celu i ma­ją­cych jasno okre­ślo­ny za­kres

 (1.2) od­dzia­ły­wa­nie cze­goś, wpływ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPR po­bu­dza i po­pie­ra dzia­łal­ność związ­ków za­wo­do­wych [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: ʒ́au̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działacz mos., działaczka ż., działanie n.

 czas. działać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywność

Wiktionary


działalny

daw­niej: dzia­ła­ją­cy, zdol­ny do dzia­ła­nia


SJP.pl


działanie

1. zwy­kle w lm: akcja woj­sko­wa, walka zbroj­na;
2. w ma­te­ma­ty­ce: ope­ra­cja na ele­men­tach zbio­ru, np. dzia­ła­nia aryt­me­tycz­ne na licz­bach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­spół ru­chów i czyn­no­ści zmie­rza­ją­cych do cze­goś, wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści w okre­ślo­nym celu, ak­tyw­ne dą­że­nie do zmia­ny cze­goś

 (1.2) mat. funk­cja, na ogół dwu­ar­gu­men­to­wa i tra­dy­cyj­nie oz­na­cza­na okre­ślo­nym sym­bo­lem po­mię­dzy jej ar­gu­men­ta­mi;

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzia­łać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzia­ła­nie (fi­zy­ka)
  • dzia­ła­nie al­ge­bra­icz­ne
  • dzia­ła­nie (so­cjo­lo­gia)
  • dzia­ła­nie – forma czynu w pra­wie
  • dzia­ła­nia – po­ję­cia z za­kre­su woj­sko­wo­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my pod­jąć dzia­ła­nia w celu ode­bra­nia na­szej włas­no­ści.

 (1.2) Czte­ry dzia­ła­nia aryt­me­tycz­ne: do­da­wa­nie, odej­mo­wa­nie, mno­że­nie, dzie­le­nie.

 (1.3) Do dzia­ła­nia sil­ni­ka po­trzeb­ne jest pa­li­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwãɲɛ, AS: ʒ́au̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działaczka ż., działacz mos., działalność ż.

 czas. działać

Wiktionary


działaniowy

zwią­za­ny z dzia­ła­niem, na­sta­wio­ny na prak­tycz­ne wy­ko­na­nie


SJP.pl


działać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ak­tyw­nie uczest­ni­czyć, pra­co­wać

 (1.2) być spraw­nym, funk­cjo­no­wać

 (1.3) wy­wo­ły­wać okre­ślo­ny efekt (o leku)

 (1.4) stpol. czy­nić, robić

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. robić masło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pię­ciu lat dzia­ła on w or­ga­ni­za­cjach cha­ry­ta­tyw­nych.

 (1.2) Ma­szy­na dzia­ła bar­dzo do­brze.

 (1.3) Ten lek do­brze dzia­ła na moją cho­ro­bę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawat͡ɕ, AS: ʒ́au̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działaczka ż., działalność ż., działacz mos., działanie n.

 czas. zadziałać dk., zdziałać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński szwóngować

Wiktionary


działdowianin

miesz­ka­niec Dział­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Dział­do­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Dział­do­wa, uro­dzo­na w Dział­do­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dział­do­wia­nin po­dej­rza­ny za prze­stęp­stwa nar­ko­ty­ko­we i kra­dzie­że z wła­ma­niem nie może opu­szczać kraju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Działdowo n.

:: fż. działdowianka ż.

 przym. działdowski

Wiktionary


działdowianka

miesz­kan­ka Dział­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­kan­ka Dział­do­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Dział­do­wa, uro­dzo­na w Dział­do­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­trzeź­wa dział­do­wian­ka po­trą­ci­ła po­li­cjan­ta na służ­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Działdowo n.

:: fm. działdowianin m.

 przym. działdowski

Wiktionary


działdowo

mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Dział­do­wo ( Sol­dau) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim. Po­ło­żo­ne jest na Wznie­sie­niach Mław­skich, nad rzeką Dział­dów­ką (nazwa od­cin­ka Wkry); w po­bli­żu prze­bie­ga droga ek­spre­so­wa S7. Dział­do­wo leży na Ma­zu­rach, w po­łud­nio­wej czę­ści hi­sto­rycz­nych Prus Gór­nych, na ob­sza­rze daw­nej ziemi Sa­si­nów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑawˈdɔvɔ, AS: ʒ́au̯dovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działdowianin m., działdowianka ż., Działdówka ż.

 przym. działdowski

Wiktionary


działdowski

zwią­za­ny z Dział­do­wem, do­ty­czą­cy Dział­do­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Dział­do­wa, zwią­za­ny z Dział­do­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Działdowo n., Działdówka ż., działdowianin m., działdowianka ż.

Wiktionary


działeczka

zdrob­nia­le o dział­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: dział­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwɛt͡ʃka, AS: ʒ́au̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działka ż., działkowicz m.

 przym. działkowy

Wiktionary


działka

1. ka­wa­łek ziemi na te­re­nie mia­sta lub poza nim, słu­żą­cy miesz­kań­co­wi mia­sta do od­po­czyn­ku, upra­wy wa­rzyw, owo­ców itp.;
2. ob­szar grun­tu przez­na­czo­ny pod upra­wy rolne lub za­bu­do­wę;
3. prze­dział mię­dzy dwoma kre­ska­mi po­dział­ki na przy­rzą­dzie po­mia­ro­wym;
4. po­tocz­nie: za­kres czy­ichś obo­wiąz­ków;
5. po­tocz­nie: część przy­pa­da­ją­ca na kogoś po po­dzia­le;
6. po­tocz­nie: por­cja nar­ko­ty­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyz­na­czo­ny ob­szar ziemi przez­na­czo­ny pod za­bu­do­wę lub upra­wę

 (1.2) ogrod. pot. ogród dział­ko­wy

 (1.3) pot. na­leż­na komuś część cze­goś, np. pie­nię­dzy

 (1.4) pot. por­cja nar­ko­ty­ku

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: dział­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dział­ka ewi­den­cyj­na (ge­o­de­zyj­na) – jed­nost­ka po­wierzch­nio­wa po­dzia­łu kraju dla celów ewi­den­cji grun­tów i bu­dyn­ków (ka­ta­stru nie­ru­cho­mo­ści)
  • dział­ka grun­tu – część lub ca­łość nie­ru­cho­mo­ści grun­to­wej
  • dział­ka sied­li­sko­wa – dział­ka grun­tu pod za­bu­do­wa­nia­mi go­spo­dar­stwa rol­ne­go lub dział­ka mo­gą­ca słu­żyć pod taką za­bu­do­wę
  • dział­ka bu­dow­la­na – za­bu­do­wa­na dział­ka grun­tu
  • dział­ka ro­bo­cza – część obiek­tu bu­dow­la­ne­go, w któ­rym mają być re­a­li­zo­wa­ne okre­ślo­ne ciągi robót bu­dow­la­nych
  • dział­ka (bo­ta­ni­ka) – frag­ment kie­li­cha kwia­to­we­go lub niez­róż­ni­co­wa­ne­go ok­wia­tu
  • Dział­ka – część wsi Brzo­zów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • ogród dział­ko­wy – po­tocz­nie „dział­ka”
  • dział­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sprze­da­ży są­sied­niej dział­ki zy­ska­li za­rów­no sprze­da­ją­cy, jak i ku­pu­ją­cy.

 (1.3) Gdy obie osoby od­gad­ną wła­ści­wie albo obie po­peł­nią błąd, do­cho­dzi do re­mi­su – ale ka­sy­no i tak po­bie­ra dzie­się­cio­pro­cen­to­wą dział­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawka, AS: ʒ́au̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działkowiec m., działkowanie n., dzielenie n., podział m., dział m., podzielenie n., dzielna ż., dzielnik m.

:: zdrobn. działeczka ż.

 czas. działkować ndk., dzielić ndk., podzielić dk.

 przym. działkowy, działowy, podzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parcela, ziemia, grunt

 (1.2) ogród działkowy, ogródek działkowy

Wiktionary


działkarz

wła­ści­ciel dział­ki, osoba upra­wia­ją­ca dział­kę; dział­ko­wicz, dział­ko­wiec


SJP.pl


działking

żar­to­bli­wie: spę­dza­nie wol­ne­go czasu na dział­ce


SJP.pl


działko

zdrob­nie­nie od: dzia­ło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: dzia­ło

 (1.2) wojsk. małe dzia­ło, ar­ma­ta ka­li­bru 20-50 mm;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) W. lp. od: dział­ka

Wiktionary

Dział­ko – po­pu­lar­ne okre­śle­nie ma­ło­ka­li­bro­wych dział (naj­czę­ściej armat) o ka­li­brze od 20 mm do ok. 50 mm.

W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia i kon­struk­cji wy­róż­nia się:

W za­leż­no­ści od kon­struk­cji wy­róż­nia się m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szkar­łat­ne wiąz­ki czą­stek prze­le­cia­ły ze świ­stem tuż nad głową sze­re­go­we­go Emona Krefa i tra­fi­ły w dział­ko za jego ple­cy­e­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działo n., działon mrz., działownia ż.

 przym. działowy, działkowy

Wiktionary


działkować

po­tocz­nie: spę­dzać czas na dział­ce


SJP.pl


działkowicz

wła­ści­ciel dział­ki, osoba upra­wia­ją­ca dział­kę; dział­ko­wiec, dział­karz


SJP.pl


działkowiczka

→ dział­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

działkowicz

działkowiec

wła­ści­ciel dział­ki, osoba upra­wia­ją­ca dział­kę; dział­ko­wicz, dział­karz


SJP.pl


działkowy

przy­miot­nik od: dział­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dział­ką, do­ty­czą­cy dział­ki

 (1.2) zwią­za­ny z dział­kiem, do­ty­czą­cy dział­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑawˈkɔvɨ, AS: ʒ́au̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działka ż., działeczka ż., podział m., przedział m., przedziałek m., dzielenie n., podzielenie n., działko n.

 czas. dzielić ndk., podzielić dk.

 przym. działowy, przedziałowy

Wiktionary


działo

broń palna mio­ta­ją­ca po­ci­ski o ka­li­brze ponad 20 mm na znacz­ne od­le­gło­ści, za po­mo­cą ci­śnie­nia gazów pow­sta­łych ze spa­la­nia pro­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. broń palna du­że­go ka­li­bru mio­ta­ją­ca po­ci­ski na znacz­ne od­le­gło­ści;

 (1.2) stpol., także. gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. dzie­ło, czyn, praca, wy­ko­na­nie cze­goś

 (1.3) stpol. dzie­ło, wyt­wór ar­ty­stycz­ny lub rze­mieśl­ni­czy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Kra­kow­skie. niez­grab­ny czło­wiek

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. n. przesz. od: dziać

Wiktionary

Dzia­ło – lu­fo­wa ar­ty­le­ryj­ska broń palna o ka­li­brze co najm­niej 20 mm. Daw­niej ogól­na nazwa ma­chin mio­ta­ją­cych uży­wa­nych od XIV wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okręt wy­po­sa­żo­no w dzia­ła uni­wer­sal­ne.

 (1.3) Go­spo­dzi­nie Wszech­mo­gą­cy, / (…) Po­mo­ży mi to dzia­ło sło­żyć, Bych je mogł pil­nie wy­ło­żyć / Ku Twej fały rozm­no­że­niu (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawɔ, AS: ʒ́au̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działon mrz.

:: zdrobn. działko n.

 przym. działowy

Wiktionary


działobitnia

w woj­sku: sta­no­wi­sko ognio­we ba­te­rii ar­ty­le­ryj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. umoc­nio­ne sta­no­wi­sko ba­te­rii ar­ty­le­ryj­skiej wraz ze schro­na­mi i ma­ga­zy­na­mi amu­ni­cji

Wiktionary

Dzia­ło­bit­nia – sta­no­wi­sko ognio­we dzia­ła, w pełni wy­po­sa­żo­ne; skła­da się z:

Dzia­ło­bit­nie mogą być po­lo­we lub stałe, ot­war­te lub zam­knię­te. Kilka dzia­ło­bit­ni w ze­spo­le two­rzy ba­te­rię.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działobicie n.

Wiktionary


działolejnia

daw­niej: od­lew­nia dział; lud­wi­sar­nia


SJP.pl


działomiar

przy­rząd ar­ty­le­ryj­ski uży­wa­ny do okre­śla­nia cię­ża­ru lub ka­li­bru kul ar­mat­nich


SJP.pl


działon

jed­no­dzia­ło­wa, najm­niej­sza jed­nost­ka ar­ty­le­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. najm­niej­sza jed­nost­ka ar­ty­le­rii, skła­da­ją­ca się z dzia­ła i jego ob­słu­gi;

Wiktionary

Dzia­łon – najm­niej­szy po­dod­dział ognio­wy w ar­ty­le­rii za­wie­ra­ją­cy jedno dzia­ło z ob­słu­gą i środ­kiem tran­spor­tu. W ka­wa­le­rii do­dat­ko­wo za­wie­rał ja­szcze i przod­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działo n., działko n., działonowy m., działownia ż.

 przym. działonowy

Wiktionary


działonowy

przy­miot­nik od: dzia­łon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dzia­ło­nem, do­ty­czą­cy dzia­ło­nu

Wiktionary

Dzia­ło­no­wy – żoł­nierz, czło­nek ob­słu­gi dzia­ła peł­nią­cy zbli­żo­ne ale od­mien­ne funk­cje w za­leż­no­ści od ro­dza­ju wojsk w jakim służy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działon m., działownia ż.

Wiktionary


działoszyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Dzia­ło­szy­ce – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Dzia­ło­szy­ce i pa­ra­fii Trój­cy Świę­tej w Dzia­ło­szy­cach. Po­ło­żo­ne w wi­dłach rzek Ja­ku­bów­ka i San­cy­gniów­ka, która jest do­pły­wem rzeki Ni­dzi­ca. Przez śro­dek mia­sta prze­cho­dzi DW768.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑawɔˈʃɨt͡sɛ, AS: ʒ́au̯ošyce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. działoszycki

Wiktionary


działoszycki

przy­miot­nik od: Dzia­ło­szy­ce


SJP.pl


działoszyczanin

miesz­ka­niec Dzia­ło­szyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


działoszyczanka

miesz­kan­ka Dzia­ło­szyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


działoszyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dzia­ło­szyn – mia­sto w środ­ko­wo-po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Dzia­ło­szyn, po­ło­żo­ne na ob­sza­rze hi­sto­rycz­nej ziemi wie­luń­skiej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwɔʃɨ̃n, AS: ʒ́au̯ošỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działoszynianin m., działoszynianka ż.

 przym. działoszyński

Wiktionary


działoszynianin

miesz­ka­niec Dzia­ło­szy­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


działoszynianka

miesz­kan­ka Dzia­ło­szy­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


działoszyński

przy­miot­nik od: Dzia­ło­szyn


SJP.pl


działownia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia dział


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu ar­ty­le­ryj­skie­go;

Wiktionary

Dzia­łow­nia – zam­knię­te po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu ar­ty­le­ryj­skie­go.

Po­mie­szcze­nia te muszą speł­niać pewne wy­ma­ga­nia. Na­le­żą do nich: za­bez­pie­cze­nie prze­ciw­po­ża­ro­we oraz po­sia­da­nie od­po­wied­niej ilo­ści bram wja­zdo­wych. Dzia­łow­nie do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu ar­ty­le­ryj­skie­go wy­po­sa­żo­ne­go w urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne, zimą po­win­ny być ogrze­wa­ne. Poza prze­glą­da­mi oraz ob­słu­gą tech­nicz­ne­go sprzę­tu, można w ogra­ni­czo­nym stop­niu prze­pro­wa­dzać szko­le­nie ob­słu­gi dział.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działo n., działon m., działko n., działonowy m.

 przym. działowy, działonowy

Wiktionary


działowski

naz­wi­sko


SJP.pl


działowy

1. przy­miot­nik od: dzia­ło, np. wózek dzia­ło­wy;
2. przo­dek dzia­ło­wy - po­jazd dwu­ko­ło­wy bę­dą­cy pod­po­rą czę­ści ogo­no­wej dzia­ła w cza­sie jazdy, prze­wo­żą­cy rów­nież skrzy­nię z amu­ni­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ka­no­nier

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z dzia­łem, do­ty­czą­cy dzia­łu

 (2.2) zwią­za­ny z dzia­łem, do­ty­czą­cy dzia­ła

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. działo n., działko n.

 (2.1)

 rzecz. dział m., dzielenie n., podział m.

Wiktionary


działyński

naz­wi­sko


SJP.pl


działówka

cien­ka ścian­ka bez funk­cji kon­struk­cyj­nej, od­dzie­la­ją­ca po­mie­szcze­nia; ścian­ka dzia­ło­wa


SJP.pl


dziażka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. pasek

Wiktionary


dzicz

1. dzicy, nie­cy­wi­li­zo­wa­ni lu­dzie; bar­ba­rzyń­cy;
2. teren nie­u­pra­wia­ny, po­zo­sta­ją­cy w sta­nie pier­wot­nym;
3. dzika zwie­rzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa pry­mi­tyw­nych, dzi­kich, nie­cy­wi­li­zo­wa­nych ludzi

 (1.2) od­lud­ne, nie­u­pra­wia­ne miej­sce

Wiktionary

Dzicz − każde śro­do­wi­sko na­tu­ral­ne na Ziemi w mało zna­czą­cym stop­niu na­ru­szo­ne przez dzia­łal­ność czło­wie­ka, lub też ostat­nie niet­knię­te ob­sza­ry na­szej pla­ne­ty, nad któ­ry­mi lu­dzie nie spra­wu­ją kon­tro­li, nie bu­du­ją osied­li, dróg i linii prze­sy­ło­wych. Ob­sza­ry te są ważne dla przetr­wa­nia niek­tó­rych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt oraz dla pro­wa­dze­nia badań bo­ta­nicz­nych, zo­o­lo­gicz­nych i eko­lo­gicz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑit͡ʃ, AS: ʒ́ič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziczenie n., dzikus m., dziki mos., dziczyzna ż., dzikość ż., dzik m., dzikuska ż., dziczek m., dziczę n.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołota

 (1.2) pustkowie, odludzie

Wiktionary


dziczej

do­ty­czą­cy dzika


SJP.pl


dziczek

1. zdrob­nie­nie od: dzik;
2. młoda ro­śli­na wy­ro­sła z na­sie­nia dzi­kich lub upraw­nych ro­ślin usz­la­chet­nia­na póź­niej za po­mo­cą szcze­pie­nia lub ocz­ko­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. warch­lak

 (1.2) młody lub mały dzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ogrod. drze­wo lub krzew z ga­tun­ku upra­wia­ne­go przez czło­wie­ka, który na­tu­ral­nie wy­siał się sam w ja­kimś miej­scu

 (2.2) ogrod. dziki pęd na drze­wie owo­co­wym albo krze­wie ozdob­nym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. od­lu­dek

Wiktionary

Dzi­czek ( Vor­de­rer Sa­u­berg) – szczyt (732 m n.p.m.) w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych.

Szczyt po­ło­żo­ny w środ­ko­wej czę­ści Gór So­wich, zbu­do­wa­ny z pre­kam­bryj­skich pa­ra­gnej­sów i mig­ma­ty­tów, po­ro­śnię­ty lasem świer­ko­wo-bu­ko­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Z ogól­nych zasad szcze­pie­nia na­le­ży wy­mie­nić tę prze­de wszyst­kim, że aby szcze­pie­nie się udało muszą zraz (…) i dzi­czek na­le­żeć albo do jed­ne­go ga­tun­ku, albo też do ga­tun­ków czy ro­dza­jów sobie po­krew­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzik mzw., dzicz ż.

 przym. dziczy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. dziczka

Wiktionary


dziczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzi­czeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ʒ́ičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziczeć

 przym. dziczy, dziki, zdziczały

 rzecz. zdziczenie n., dzik mzw., dziczyzna ż., dziki mos., dzikuska ż.

Wiktionary


dziczeć

sta­wać się dzi­kim


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o ro­śli­nach i zwie­rzę­tach: sta­wać się dzi­kim, wra­cać do na­tu­ral­ne­go stanu

 (1.2) o czło­wie­ku: sta­wać się dzi­kim, tra­cić cechy kogoś cy­wi­li­zo­wa­ne­go

 (1.3) o czło­wie­ku: od­wra­cać się, stro­nić od in­nych, tra­cąc umie­jęt­ność ob­co­wa­nia z ludź­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gdy czło­wiek z nikim nie spo­ty­ka się, robi się dziw­ny - dzi­cze­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑit͡ʃɛt͡ɕ, AS: ʒ́ičeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzicz ż., dzikość ż., dzik m., dzikus m., dzikuska ż., dzikusek m., dziki m., dziczyzna ż., dziczenie n., zdziczenie n., dzikowanie n.

 czas. zdziczeć dk., dzikować ndk.

 przym. dziki, dziczy, zdziczały

 przysł. dziko

Wiktionary


dziczka

dzi­kie drze­wo owo­co­we lub młode drzew­ko przez­na­czo­ne do szcze­pie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta stro­nią­ca od ludzi

Wiktionary

Dzicz­ka – ter­min z za­kre­su sa­dow­nict­wa, który może oz­na­czać:

Wikipedia


dziczy

do­ty­czą­cy dzika


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dzi­kiem; do­ty­czą­cy dzika

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do dzika, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D., C., Ms., W. lp. i D. lm. od dzicz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto sce­do­wa­ło dzi­czy pro­blem na wspom­nia­ne już koło ło­wiec­kie.

 (1.1) — No ład­nie, zna­la­złem się w środ­ku dzi­cze­go stad­ka — po­my­śla­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑit͡ʃɨ, AS: ʒ́ičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzik m., dziczyzna ż., dziczek m., dziczę n., dzikość ż., dziczenie n., zdziczenie n., dziki mos., dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki

 przysł. dziko

Wiktionary


dziczyzna

mięso z dzi­kich zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso z ubi­tej zwie­rzy­ny łow­nej

 (1.2) kulin. po­tra­wa z dzi­czyz­ny (1.1)

 (1.3) łow. dzika zwie­rzy­na lub ptact­wo łowne

 (1.4) przest. dzika ro­ślin­ność

 (1.5) przest. zbio­ro­wość dzi­ku­sów, bar­ba­rzyń­ców

 (1.6) przest. cecha rze­czy, zja­wisk lub osób dzi­kich, bar­ba­rzyń­skich, za­co­fa­nych

 (1.7) przest. miej­sce dzi­kie i nie­przy­stęp­ne

Wiktionary

Dzi­czyz­na – mięso po­zy­ska­ne z upo­lo­wa­nych zwie­rząt łow­nych ży­ją­cych w sta­nie dzi­kim (ssa­ków i pta­ków), przez­na­czo­ne do spo­ży­cia przez ludzi. Wpro­wa­dza­nie dzi­czyz­ny do obro­tu pod­le­ga wy­ma­ga­niom hi­gie­nicz­nym i kon­tro­li urzę­do­wej, w tym na­dzo­ro­wi we­te­ry­na­ryj­ne­mu. Dzi­czyz­na jest opi­sy­wa­na jako mięso o wy­so­kiej za­war­to­ści biał­ka i re­la­tyw­nie ni­skiej za­war­to­ści tłu­szczu, przy czym skład za­le­ży m.in. od ga­tun­ku, wieku, płci, se­zo­nu i wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w Olsz­ty­nie jest sklep z dzi­czyz­ną?

 (1.2) Na sto­łach ma­gnac­kich kró­lo­wa­ły dzi­czyz­na i ptact­wo.

 (1.3) W tym roku dzi­czyz­na wy­rzą­dzi­ła znacz­ne szko­dy w użyt­kach rol­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈt͡ʃɨzna, AS: ʒ́ičyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziki m., dzikość ż., dzik m., dzicz ż., dzikus m., dzikuska ż., dzikarz m., dziczenie n., zdziczenie n.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki, dziczy

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) dzicz, barbaria

 (1.6) dzikość, barbarzyńskość, zacofanie

 (1.7) dzicz

Wiktionary


dziczyć

daw­niej: dzi­czyć się - uni­kać, omi­jać kogoś, stro­nić od ludzi


SJP.pl


dzida

1. dawna broń skła­da­ją­ca się z dłu­gie­go drzew­ca, na któ­rym osa­dzo­ne jest ostrze;
2. po­tocz­nie: naj­niż­sza ocena w szko­le;
3. obraź­li­wie: głu­pia, nie­o­gar­nię­ta ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. dawna broń, lekka włócz­nia zło­żo­na z dłu­gie­go drzew­ca za­koń­czo­ne­go strzał­ko­wa­tym ostrzem

 (1.2) żart. czło­nek męski

 (1.3) środ. med. cew­nik do wkłu­cia cen­tral­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś na przed­mie­ściu po­ka­zu­ją mi ster­tę po­ła­ma­nych dzid, łuków, ma­czug i strzał. Wo­jow­ni­cy zło­ży­li broń, którą na­stęp­nie po­li­cja na wszel­ki wy­pa­dek zni­szczy­ła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopia, lanca, pika, spisa

 (1.3) kateter, wkłucie centralne

Wiktionary


dzidek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Dzi­do­sław (rzad­kie imię mę­skie)


SJP.pl


dzidkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzidosz

dzi­dosz mgli­sty - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


SJP.pl

Dzi­dosz ("Rhap­hi­ga­ster") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki o ciele wy­dłu­żo­nym i znacz­nie ku przo­do­wi zwę­żo­nym w za­ry­sie i po­zba­wio­nym owło­sie­nia. Punk­ty na po­wierzch­ni ciała są gęsto roz­mie­szczo­ne i miej­sca­mi sku­pia­ją się.

Wikipedia


dzidosław

rzad­kie imię mę­skie


SJP.pl


dzidzia

1. pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku; dzi­dziuś, dzi­dziul­ka;
2. żar­to­bli­wie: młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta; kizia, cizia, laska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­fant. małe dziec­ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzidziuś mzw., bobas mzw.

Wiktionary


dzidzia-piernik

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. obraź. lub żart. doj­rza­ła ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się i za­cho­wu­ją­ca jak na­sto­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś miała klasę, ale dziś to taka dzi­dzia-pier­nik.

 (1.1) Wi­dzia­łem Ka­zi­ka z jakąś dzi­dzią-pier­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑid͡ʑa‿ˈpʲjɛrʲɲik, AS: ʒ́iʒ́a‿pʹi ̯erʹńik

Wiktionary


dzidziulka

pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku; dzi­dzia, dzi­dziuś


SJP.pl


dzidziunia

dzi­dzia;
1. pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku; dzi­dziuś, dzi­dziul­ka;
2. żar­to­bli­wie: młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta; kizia, cizia, laska


SJP.pl


dzidziusiek

zdrob­nie­nie od: dzi­dziuś


SJP.pl


dzidziuś

pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku; dzi­dzia, dzi­dziul­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. małe dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­steś moim ko­cha­nym dzi­dziu­siem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑid͡ʑüɕ, AS: ʒ́iʒ́üś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemowlę, dzieciątko, brzdąc, malec, maleństwo, bobasek

Wiktionary


dziec.

skrót od: dzie­cię­cy


SJP.pl


dziechciarz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziechcioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dzieg­ciarz

Wiktionary


dzieci-kwiaty

dzie­ci kwia­ty;
1. ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; flo­wer power, flo­wer-power, ruch hip­pi­sow­ski;
2. hip­pi­si


SJP.pl


dzieciaczek

zdrob­nie­nie od: dzie­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: dzie­ciak

 (1.2) pieszcz. dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baba Jaga na­mó­wi­ła te bied­ne dzie­ciacz­ki, by wesz­ły do ko­mór­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciątko n., Dzieciątko n., dziecko n., dzieciak mos., dzieciństwo n.

 przym. dzieciaty, dziecięcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malec, dzieciak

Wiktionary


dzieciaczyna

z po­li­to­wa­niem lub współ­czu­ciem o dziec­ku płci mę­skiej


SJP.pl


dzieciaczysko

zgru­bie­nie od: dzie­ciak; z po­li­to­wa­niem o dziec­ku


SJP.pl


dzieciak

po­tocz­nie:
1. małe dziec­ko; smar­kacz, dzie­ciuś, dzie­ciuch;
2. osoba do­ro­sła po­stę­pu­ją­ca w spo­sób nie­doj­rza­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rub. (cza­sem pieszcz.) dziec­ko

 (1.2) przen. pot. do­ro­sły czło­wiek po­stę­pu­ją­cy dzie­cin­nie, nie­roz­sąd­nie

Wiktionary

Dzie­ciak (tytuł ory­gi­nal­ny "The Kid", znany także jako "Dis­ney's The Kid") – ame­ry­kań­ska tra­gi­ko­me­dia z 2000 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy tylko zabrz­miał dzwo­nek ob­wie­szcza­ją­cy ko­niec lek­cji, dzie­cia­ki wy­bie­gły przed szko­łę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇t͡ɕak, AS: ʒ́ėćak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciaczek m., dziecko n., dzieciństwo n., Dzieciątko n., dziecina ż., dzieciątko n., dziecię n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary


dzieciar

po­tocz­nie: dziec­ko, osoba nie­do­ro­sła; dzie­ciak, smark, smar­kacz, ba­chor, szczyl


SJP.pl


dzieciarnia

1. gro­ma­da dzie­ci; dziat­wa, dziat­ki;
2. daw­niej: pokój dla dzie­ci; pokój dzie­cin­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. gro­ma­da dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ciar­nia bie­gła za sa­mo­cho­dem wy­cią­ga­jąc ręce z proś­bą o coś do je­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕarʲɲa, AS: ʒ́ėćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary


dzieciata

po­tocz­nie: ma­ją­cy dzie­ci, po­tom­stwo; dziet­ny


SJP.pl


dzieciaty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dzie­ci, po­tom­stwo; dziet­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy dzie­ci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕatɨ, AS: ʒ́ėćaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciaczyna, dzieciaczysko, dzieciak mos./mzw., dzieciaczek mzw., dzieciarnia m., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciąteczko n., dziecię n., dziecięctwo n., dziecina ż., dziecinka, dziecinada ż., dzieciniec mrz., dziecinność ż., dzieciństwo n., dziecisko n., dzieciuch mos., dziecko n., dziecięcość ż.

 czas. dziecinnieć

 przym. dziecinny, dziecięcy

 przysł. dziecinnie, dziecięco

Wiktionary


dziecina

z po­li­to­wa­niem: dziec­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ro­dził się Bóg Dzie­ci­na; / Nie­sły­cha­nać to no­wi­na, / Drży w ko­ście­le Bóg Dzie­ci­na, / Bóg Dzie­ci­na.

 (1.1) Trzej kró­lo­wie jadą z kró­lew­ską pa­ra­dą, / Z da­le­kiej kra­i­ny do Dzie­ci­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecisko n., dzieciniec mrz., dzieciątko, Dzieciątko m., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n.

 przym. dzieciaty

 przysł. dziecinnie

Wiktionary


dziecinada

za­cho­wa­nie dzie­cin­ne pew­nej osoby kon­tra­stu­ją­ce z do­ro­sło­ścią; rów­nież: spra­wa ma­łe­go zna­cze­nia, wręcz nie­po­waż­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­cho­wa­nie nie­po­waż­ne, dzie­cin­ny po­stę­pek

 (1.2) pot. spra­wa nie­po­waż­na, błaha, pro­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze jak mu się coś nie po­do­ba, to się obra­ża, „za­bie­ra za­baw­ki” i idzie do domu. To prze­cież dzie­ci­na­da.

 (1.2) Ge­sta­po to dzie­ci­na­da w po­rów­na­niu z NKWD. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕĩˈnada, AS: ʒ́ėćĩnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dzieciarnia ż., dzieciństwo n., dziecinność ż., dzieciniec mrz., dziecinnienie n., zdziecinnienie n.

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. dziecinny, dziecięcy, dzieciaty

Wiktionary


dzieciniec

daw­niej:
1. se­zo­no­we przedsz­ko­le or­ga­ni­zo­wa­ne na wsi na okres na­si­le­nia prac w polu;
2. dom dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. miej­sce gier i zabaw dla dzie­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dziecina ż., dzieciuch m., dzieciństwo n., dziecinada ż.

 przym. dzieciaty

Wiktionary


dziecinka

pie­szczot­li­wie o dziec­ku lub w ser­decz­nym zwro­cie do osoby do­ro­słej


SJP.pl


dziecinnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dziec­ka

 (1.2) na­iw­nie, nie­po­waż­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa, że chłop­cy za­cho­wu­ją się dzie­cin­nie, a ich za­mi­ło­wa­nie do za­ba­wek i ko­mik­sów jest ża­łos­ne.

 (1.1) To za­da­nie oka­za­ło się dzie­cin­nie pro­ste.

 (1.2) Czę­sto za­cho­wu­je się dzie­cin­nie, ale w rze­czy­wi­sto­ści ma po­waż­ne po­dej­ście do waż­nych spraw.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. dziecinny, dzieciaty

 rzecz. dzieciństwo n., Dzieciątko n., dziecina ż., dziecinka ż., dziecinność ż., dziecko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) infantylnie

Wiktionary


dziecinniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dzie­cin­nie


SJP.pl


dziecinniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dzie­cin­ny; bar­dziej dzie­cin­ny


SJP.pl


dziecinnieć

wra­cać do po­zio­mu umy­sło­we­go dziec­ka, sta­wać się dzie­cin­nym, na­iw­nym; in­fan­tyl­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­bie­rać cech dziec­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzieciątko n., dzieciństwo n., dziecko n.

 przym. dzieciaty, dziecinny

 przysł. dziecinnie

Wiktionary


dziecinność

→ dzie­cin­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dzie­cin­ne; cecha tych, któ­rzy są dzie­cin­ni

Wiktionary

Patrz:

dziecinny

Powiązane:

 przym. dziecinny, dzieciaty, dziecięcy

 przysł. dziecinnie

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

Wiktionary


dziecinny

1. wła­ści­wy dziec­ku, taki jak u dziec­ka; dzie­cin­ny;
2. przez­na­czo­ny dla dziec­ka; dzie­cin­ny;
3. po­stę­pu­ją­cy jak dziec­ko; bez­tro­ski, na­iw­ny, nie­po­waż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy dziec­ku, taki jak u dziec­ka

 (1.2) za­cho­wu­ją­cy się jak dziec­ko

 (1.3) przez­na­czo­ny dla dziec­ka; zob. dzie­cię­cy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma 15 (= pięt­na­ście) lat? A taką ma dzie­cin­ną buźkę.

 (1.2) Nie­ste­ty on jest bar­dzo dzie­cin­ny, wstyd się z nim gdzieś po­ka­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩnːɨ, AS: ʒ́ėćĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n., dziecinada ż., zdziecinnienie n., Dzieciątko n., dziecinność ż.

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. zdziecinniały, dzieciaty, dziecięcy

 przysł. dziecinnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) infantylny, niedojrzały, niefrasobliwy, beztroski, nierozsądny

Wiktionary


dziecino

z po­li­to­wa­niem: dziec­ko


SJP.pl


dziecinów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­ci­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Dzie­ci­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce są dwie miej­sco­wo­ści o naz­wie Dzie­ci­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩnuf, AS: ʒ́ėćĩnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecinowiak m., dziecinowianin m.

 przym. dziecinowski

Wiktionary


dzieciobójca

za­bój­ca włas­nych dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. za­bój­ca dziec­ka lub dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie nie udało się prze­słu­chać dom­nie­ma­ne­go dzie­cio­bój­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈbujt͡sa, AS: ʒ́ėćobui ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójstwo n.

:: fż. dzieciobójczyni ż.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciobójczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ce­der mor­do­wa­nia dzie­ci, zwła­szcza włas­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ONZ w swym do­ku­men­cie nie wspom­niał o dzie­cio­bój­czo­ści ani słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójca mos., dzieciobójczyni ż., dzieciobójstwo n.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciobójczy

zwią­za­ny z za­bi­ciem dziec­ka, do­ty­czą­cy dzie­cio­bój­stwa, od­no­szą­cy się do dzie­cio­bój­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z dzie­cio­bój­stwem, do­ty­czą­cy dzie­cio­bój­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójca mos., dzieciobójczość ż., dzieciobójczyni ż., dzieciobójstwo n.

Wiktionary


dzieciobójczyni

za­bój­czy­ni włas­nych dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która za­bi­ła włas­ne dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Medea to po­stać dzie­cio­bój­czy­ni z grec­kie­go mitu o wy­pra­wie po złote runo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔbujˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: ʒ́ėćobui ̯čỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójstwo n.

:: fm. dzieciobójca m.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciobójstwo

za­bi­cie dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. za­bój­stwo dziec­ka, naj­czę­ściej włas­ne­go;

Wiktionary

Dzie­cio­bój­stwo – uśmier­ce­nia włas­ne­go dziec­ka przez matkę w cza­sie trwa­nia po­ro­du, a w szer­szym, zo­o­lo­gicz­nym zna­cze­niu – za­bi­cie mło­dych, które nie osią­gnę­ły je­szcze doj­rza­ło­ści poz­wa­la­ją­cej na pod­ję­cie sa­mo­dziel­ne­go życia. W wielu spo­łe­czeń­stwach dzie­cio­bój­stwo trak­to­wa­ne było jako do­pu­szczal­na, kul­tu­ro­wa me­to­da kon­tro­li po­pu­la­cji, przyj­mu­ją­ca czę­sto ry­tu­al­ne formy eli­mi­no­wa­nia dzie­ci nie­peł­no­spraw­nych lub cho­rych, poś­wię­ca­nia dzie­ci bogom w ofie­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­za­męż­na Marja H. z Niwy aresz­to­wa­na zo­sta­ła pod za­rzu­tem dzie­cio­bój­stwa. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈbujstfɔ, AS: ʒ́ėćobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójczość ż., dzieciobójca m., dzieciobójczyni ż.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciocentryzm

prze­sad­na na­do­pie­kuń­czość i bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie dzie­ci


SJP.pl


dzieciofobia

cho­ro­bli­wy lęk lub nie­chęć wobec dzie­ci; pe­do­fo­bia


SJP.pl


dzieciontko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kult. rel. Dzie­ciąt­ko

Wiktionary


dziecioodporny

żar­to­bli­wie: za­bez­pie­czo­ny przed dzieć­mi


SJP.pl


dzieciorób

po­tocz­nie, z lek­ce­wa­że­niem: o męż­czyź­nie, który ma dużo dzie­ci (i nie­wie­le wię­cej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. męż­czyz­na ma­ją­cy dużo dzie­ci, zwła­szcza taki, który ogra­ni­cza się tylko do ich pło­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dzie­cio­rób nie pra­cu­je: on żyje z za­sił­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕɔrup, AS: ʒ́ėćorup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecioróbstwo n.

Wiktionary


dziecioróbka

→ dzie­cio­rób


SJP.pl

Patrz:

dzieciorób

dziecioróbstwo

po­tocz­nie: kon­cen­tro­wa­nie się na pro­kre­a­cji, przy­wią­zy­wa­nie nad­mier­nej wagi do licz­by po­sia­da­nych dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard­li­wie o pło­dze­niu dzie­ci, zwła­szcza w więk­szej licz­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, że rodzi nas się wię­cej, nie bę­dziesz chyba na­zy­wał dzie­cio­rób­stwem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈrupstfɔ, AS: ʒ́ėćorupstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciorób mos.

Wiktionary


dzieciska

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. pieszcz. (także. pejor.) dzie­ci

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: dzie­ci­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cze­kaj, zaraz wy­bi­ję tym dzie­ci­skom harce z głów!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dziecię n., dziecięcość ż., dziecisko n.

 przym. dziecięcy

Wiktionary


dziecisko

ek­spre­syw­nie: dziec­ko; dzie­cia­czy­na, dzie­ci­na, dzie­cin­ka, dzie­cia­czy­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. przest. pieszcz. dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Co się ty, Ma­ciek, fra­su­jesz ta­kiem mi­zer­nem dzie­ci­skiem? — mó­wi­ła nie­raz Śli­ma­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dziecię n., dziecina ż., dzieciuch mos., dziecięcość ż., dzieciska lm nm.

 przym. dziecięcy, dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieciaczyna, dziecię, dziecina, dzieciuch, dziecko, milusiński

Wiktionary


dzieciszczko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pieszcz. dziec­ko

Wiktionary


dzieciuch

po­tocz­nie:
1. małe dziec­ko; smar­kacz, dzie­ciak, dzie­ciuś;
2. lek­ce­wa­żą­co: osoba młoda, in­fan­tyl­na, po­stę­pu­ją­ca w spo­sób nie­doj­rza­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­ro­sła po­ste­pu­ją­ca w spo­sób nie­doj­rza­ły

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzieciaty

 rzecz. dzieciniec mrz., dziecisko n., dzieciństwo n., dziecko n.

Wiktionary


dzieciuchowatość

cho­ro­ba ziem­nia­ka wy­stę­pu­ją­ca po opa­dach po­prze­dzo­nych okre­sem suszy w polu lub w cza­sie prze­cho­wy­wa­nia w zbyt cie­płym po­mie­szcze­niu


SJP.pl


dzieciuś

po­tocz­nie: małe dziec­ko; smar­kacz, dzie­ciak, dzie­ciuch


SJP.pl


dzieciąteczko

zdrob­nie­nie od: dzie­ciąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od dziec­ko, dzie­ciąt­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wołek, wołek, wołek i osio­łek / Dzie­cią­tecz­ko w żło­bie, a w sta­jen­ce mróz / Kto stwo­rzył świat cały? Tylko jeden Bóg!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecię n., dziecko n., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciństwo n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecię, dziecina, maleństwo

Wiktionary


dzieciątko

1. małe dziec­ko; nie­mow­lę;
2. ślą­ski zwy­czaj dzie­le­nia się pre­zen­ta­mi w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: dzie­cię

Wiktionary

Dzie­ciąt­ko ("Dźěćetko", "Dźěčatko", "Janšojski bog") – ser­bo­łu­życ­ki zwy­czaj bo­żo­na­ro­dze­nio­wy.

Zwy­czaj wy­wo­dzi się z tra­dy­cyj­nej oprząd­ki, na którą wie­czo­ra­mi zbie­ra­ły się dziew­czę­ta, śpie­wa­jąc i wy­mie­nia­jąc mię­dzy sobą no­wi­ny. W ostat­nią oprząd­kę w roku, przy­pa­da­ją­cą w środę przed Bożym Na­ro­dze­niem, wy­bie­ra­ły spoś­ród sie­bie naj­star­szą pannę lub pannę na wy­da­niu, którą prze­bie­ra­ły za „Dzie­ciąt­ko”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam się suszą bety na­sze­go dzie­ciąt­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzieciątko m., dzieciaczek m., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n., dziecina ż., dziecię n., dzieciąteczko n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maleństwo

Wiktionary


dziecię

pod­nio­śle albo po­e­tyc­ko: dziec­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) podn. pieszcz. dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­bo­wiem Dzie­cię nam się na­ro­dzi­ło, Syn zo­stał nam dany, na Jego bar­kach spo­czę­ła wła­dza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciątko n., Dzieciątko n., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n., dzieciąteczko n., dziecisko n., dzieciska nmos.

 przym. dzieciaty, dziecięcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berbeć, brzdąc, maluch, szkrab

Wiktionary


dziecięcość

→ dzie­cię­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dzie­cię­ce; cecha tych, któ­rzy są dzie­cię­cy

Wiktionary

Patrz:

dziecięcy

Powiązane:

 przym. dziecięcy, dzieciaty

 przysł. dziecięco

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n., dziecisko n., dzieciska nmos.

Wiktionary


dziecięctwo

prze­sta­rza­łe: wiek dzie­cię­cy; dzie­ciń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wiek dzie­cin­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzieciaty

 rzecz. dzieciństwo n.

Wiktionary


dziecięcy

dzie­cin­ny;
1. zwią­za­ny z dziec­kiem, przez­na­czo­ny dla dziec­ka;
2. wła­ści­wy dziec­ku, taki jak u dziec­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dziec­ka, na­le­żą­cy do dziec­ka, wła­ści­wy dziec­ku

 (1.2) zwią­za­ny z dzieć­mi, do­ty­czą­cy dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cię naj­bar­dziej cie­szy dzie­cię­cy uśmiech.

 (1.1) Po re­mon­cie miesz­ka­nia wy­go­spo­da­ro­wa­li po­mie­szcze­nie na po­ko­ik dzie­cię­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕɛ̃nt͡sɨ, AS: ʒ́ėćẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciska nmos., dziecisko n., dzieciaczek mzw., Dzieciątko n., dzieciństwo n., dziecięcość ż., dziecko n., dziecię n., dziecinność ż.

 przym. dziecinny, dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. dziecki

Wiktionary


dzieciństwo

pier­wszy okres życia czło­wie­ka po­prze­dza­ją­cy doj­rze­wa­nie, lata dzie­cię­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres roz­wo­ju w życiu czło­wie­ka po­prze­dza­ją­cy doj­rze­wa­nie i okres mło­dzień­czy;

Wiktionary

Dzie­ciń­stwo – jeden z okre­sów roz­wo­jo­wych w życiu czło­wie­ka. Osob­ni­ka ludz­kie­go w tym okre­sie na­zy­wa się dziec­kiem. Do­kład­ne gra­ni­ce tego okre­su są trud­ne do okre­śle­nia, po­nie­waż prze­cho­dze­nie z okre­su dzie­cię­ce­go w do­ro­słość jest bar­dzo po­wol­ne i brak tu gwał­tow­nych zmian, które mo­gły­by sta­no­wić gra­ni­cę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzie­ciń­stwie bab­cia czy­ta­ła mi bajki na do­bra­noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩj̃stfɔ, AS: ʒ́ėćĩĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dzieciaczek mos., dzieciak mos., dzieciarnia ż., dzieciąteczko n., dzieciątko n., dziecię n., dziecięcość ż., dziecięctwo n., dziecina ż., dziecinada ż., dzieciniec mrz., dziecinka ż., dziecinność ż., dzieciuch mos., dziecki mos., Dzieciątko n.

 czas. dziecinnieć ndk.

 przym. dzieciaty, dziecięcy, dziecinny, zdziecinniały, dziecki

 przysł. dziecięco, dziecinnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lata dziecięce

Wiktionary


dziecka

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzie­ci

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: dziec­ko

Wiktionary


dziecki

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. dziec­ski.

przy­miot­nik

 (2.1) daw. dzie­cię­cy

 (2.2) daw. aresz­to­wa­ny, za­ję­ty, wzię­ty w sek­westr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡sʲci, AS: ʒ́ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dzieciństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2) dzieczski

Wiktionary


dziecko

1. czło­wiek od na­ro­dzin do okre­su doj­rze­wa­nia;
2. po­to­mek ludz­ki nie­za­leż­nie od wieku, syn albo córka;
3. po­to­mek zwie­rzę­cia;
4. czło­wiek do­ro­sły za­cho­wu­ją­cy się na­iw­nie, nie­po­waż­nie (jak dziec­ko);
5. po­tocz­nie: wyt­wór czy­jejś pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­to­mek nie­za­leż­nie od wieku: syn lub córka w od­nie­sie­niu do swo­ich ro­dzi­ców bio­lo­gicz­nych lub przy­bra­nych;

 (1.2) isto­ta ludz­ka w okre­sie wzro­stu i doj­rze­wa­nia, umow­nie do 18 roku życia

 (1.3) sport. w grze w pa­lan­ta: ten, kto ma prawo pod­bić raz piłkę (dziec­ko młod­sze) lub dwa razy (dziec­ko star­sze)

 (1.4) przen. dzie­ło, do któ­re­go twór­ca czuje się szcze­gól­nie przy­wią­za­ny emo­cjo­nal­nie

 (1.5) przen. pejor. pot. osoba nie­doj­rza­ła emo­cjo­nal­nie

 (1.6) in­form. pro­ces lub obiekt po­tom­ny

Wiktionary

Dziec­ko – czło­wiek w okre­sie od uro­dze­nia do osią­gnię­cia doj­rza­ło­ści płcio­wej lub po­mię­dzy okre­sem nie­mow­lę­cym a wie­kiem mło­dzień­czym. Słowo to może rów­nież od­no­sić się do isto­ty ludz­kiej, która je­szcze się nie uro­dzi­ła. W uję­ciu praw­nym ter­min „dziec­ko” od­no­si się zaz­wy­czaj do osoby ma­ło­let­niej, czyli ta­kiej która nie osią­gnę­ła lo­kal­ne­go wieku peł­no­let­nio­ści. Dzie­ci mają na ogół mniej praw i obo­wiąz­ków niż do­ro­śli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej dzie­ci wy­je­cha­ły do pracy.

 (1.2) Dziec­ko wy­ma­ga wiele uwagi i cier­pli­wo­ści.

 (1.4) Ta książ­ka to dzie­ło mego życia, moje dziec­ko.

 (1.5) Dałeś się im nabić w bu­tel­kę, dziec­ko z cie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡skɔ, AS: ʒ́ecko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecki m., dzieciństwo n., kresy|dzieciuk. m., dzieciarnia ż., dziecinada ż., dziecinnienie n., zdziecinnienie n., dziecięcość ż., dziecinność ż.

:: zdrobn. dziecię n., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciąteczko n., dziecina ż., dzieciaczek m.

:: zgrub. dzieciak m., dziecior m., dzieciuch m.

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. dzieciaty, dziecięcy, dziecinny, daw. dziecki

 przysł. dziecinnie, dziecięco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delfin, infant, latorośl, następca, potomek, progenitura, berbeć; przest. dziecię; pejor. bachor, gówniarz; żart. ablegierek

 (1.2) bobas, dzieciak, dzieciątko, maleństwo, nastolatek, niemowlę, noworodek, osesek, pociecha, przedszkolak, szkrab; lm. dziatki; reg. pozn. dzieciszczko; przest. dziecię; pejor. bachor, gówniarz

 (1.3) bachor

 (1.4) dzieło życia

 (1.5) dzieciak, naiwniak

Wiktionary


dziecski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. (w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim) po­sła­niec, eg­ze­ku­tor są­do­wy lub ksią­żę­cy, ko­mor­nik

przy­miot­nik

 (2.1) stpol. dzie­cię­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡ssʲci, AS: ʒ́ecsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dziecki, przest. dzieczski

Wiktionary


dziectwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. dzie­ciń­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡stfɔ, AS: ʒ́ectfo

Wiktionary


dzieduszycki

naz­wi­sko


SJP.pl


dziedzic

1. wła­ści­ciel du­że­go ma­jąt­ku ziem­skie­go; ob­szar­nik; zie­mia­nin;
2. osoba obej­mu­ją­ca spa­dek; suk­ce­sor; spad­ko­bier­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która coś po kimś przej­mu­je

 (1.2) przest. zie­mia­nin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­styn Dzie­dzic – sztan­gi­sta, olim­pij­czyk
  • Bar­tosz Dzie­dzic – aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Bar­tosz Dzie­dzic – pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Bo­le­sław Dzie­dzic – praw­nik, mi­ni­ster w Rzą­dzie RP na uchodź­stwie
  • Do­ro­ta Dzie­dzic-Choj­nac­ka – po­et­ka, pi­sar­ka
  • Emil Dzie­dzic – pi­sarz, poeta i pu­bli­cy­sta, se­kre­tarz Ko­mi­te­tu Okrę­go­we­go PPR na Pod­kar­pa­ciu
  • Ewa Dzie­dzic – au­striac­ka po­li­tyk
  • Fran­ci­szek Dzie­dzic – eko­no­mi­sta, ge­o­graf rol­nict­wa, pro­fe­sor Szko­ły Głów­nej Go­spo­dar­stwa Wiej­skie­go w War­sza­wie
  • Gra­ży­na Dzie­dzic – dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa, na­u­czy­ciel­ka, pre­zy­dent Rudy Ślą­skiej
  • Gra­ży­na Dzie­dzic – ar­tyst­ka ma­lar­ka
  • Gra­ży­na Dzie­dzic – wie­lo­krot­na mi­strzy­ni Pol­ski w pły­wa­niu
  • Irena Dzie­dzic – dzien­ni­kar­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­cjan zo­stał dzie­dzi­cem dóbr po swo­jej matce.

 (1.2) Ko­la­sa dzie­dzi­ca za­je­cha­ła przed ganek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇d͡ʑit͡s, AS: ʒ́ėʒ́ic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedziczność ż., dziedzictwo n., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

:: fż. dziedziczka ż.

 przym. dziedziczny

 czas. dziedziczyć ndk., wydziedziczyć dk.

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) następca, sukcesor, spadkobierca

Wiktionary


dziedzicki

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dzie­dzi­ca­mi, do­ty­czą­cy Dzie­dzic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dziedzice nmos.

Wiktionary


dziedzictwo

1. dobra otrzy­ma­ne w spad­ku; sche­da
2. dobra du­cho­we, kul­tu­ral­ne itp. zo­sta­wio­ne jako spu­ściz­na dla na­stęp­nych po­ko­leń
3. prawo do ob­ję­cia spad­ku; dzie­dzi­cze­nie, dzie­dzicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dobra za­cho­wa­ne dla na­stęp­nych po­ko­leń

 (1.2) ma­ją­tek prze­ję­ty po kimś

 (1.3) prawo prze­ka­zy­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzie­dzict­wo kul­tu­ro­we
  • dzie­dzict­wo ar­che­o­lo­gicz­ne
  • cykl „Dzie­dzict­wo” – seria 5 ksią­żek fan­ta­sy na­pi­sa­nych przez Chri­stop­he­ra Pa­o­li­nie­go
    • Dzie­dzict­wo – czwar­ty tom po­wyż­sze­go cyklu
  • Dzie­dzict­wo – po­wieść Ro­ma­na Dmow­skie­go
  • Dzie­dzict­wo – po­wieść Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Dzie­dzict­wo – po­wieść Zofii Kos­sak
  • Dzie­dzict­wo He­o­ro­tu – po­wieść Larry’ego Ni­ve­na, Jerry’ego Po­ur­nel­le’a i
  • Star Wars: Dzie­dzict­wo – cykl ko­mik­so­wy
  • Dzie­dzict­wo – ame­ry­kań­sko-fran­cu­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 1996 r.
  • Dzie­dzict­wo – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Dzie­dzict­wo – tu­rec­ki se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny".

 (1.1) Dzie­dzict­wo to było już wie­lo­krot­nie opi­sy­wa­ne w li­te­ra­tu­rze przed­mio­tu, nie ma więc po­trze­by po­na­wia­nia szcze­gó­ło­we­go opisu tego zja­wi­ska.

 (1.1) Nie po­win­ni­śmy za­po­mi­nać o na­szym dzie­dzict­wie kul­tu­ro­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedzic m., dziedziczka ż., dziedziczność ż., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

 czas. dziedziczyć ndk., wydziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny, bezdziedziczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spuścizna, scheda, sukcesja, puścizna, ojcowizna, patrymonium, dorobek

 (1.2) spadek, scheda, dorobek

 (1.3) dziedziczenie, dziedziczność

Wiktionary


dziedziczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Dzie­dzi­czak – pol­ski po­li­tyk, po­li­to­log, poseł na sejm, dzia­łacz har­cer­ski
  • Sta­ni­sła­wa Dzie­dzi­czak – pol­ska dia­lo­gist­ka

Wikipedia


dziedziczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzie­dzi­czyć.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzie­dzi­cze­nie (bio­lo­gia)
  • dzie­dzi­cze­nie (prawo)
  • dzie­dzi­cze­nie (pro­gra­mo­wa­nie obiek­to­we)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W są­dzie ze­bra­li się wszy­scy upraw­nie­ni do dzie­dzi­cze­nia po zmar­łym.

 (1.1) Ko­lej­ną wła­ści­wo­ścią NTFS jest dzie­dzi­cze­nie upraw­nień, dzię­ki czemu przy­pi­sa­ne do fol­de­ru upraw­nie­nia do­myśl­nie prze­no­szą się na wszyst­kie znaj­du­ją­ce się w nim pod­fol­de­ry i pliki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇d͡ʑiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ʒ́ėʒ́ičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odziedziczenie n., wydziedziczenie n., dziedzic m., dziedziczka ż., dziedzictwo n., dziedziczność ż., Dziedzic m.

 czas. dziedziczyć ndk., odziedziczyć dk., wydziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny, dziedzicowy

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


dziedziczka

1. ko­bie­ta wcho­dzą­ca w po­sia­da­nie cze­goś po­przez spa­dek;
2. daw­niej: żona dzie­dzi­ca lub wła­ści­ciel­ka po­sia­dło­ści ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która coś po kimś przej­mu­je

 (1.2) przest. wła­ści­ciel­ka ziem­ska albo żona dzie­dzi­ca

Wiktionary

Dzie­dzicz­ka (ang. "The He­i­ress") – ame­ry­kań­ski me­lo­dra­mat z 1949 roku w re­ży­se­rii Wil­lia­ma Wy­le­ra. Obraz pow­stał na pod­sta­wie po­wie­ści "Dom na Placu Wa­szyng­to­na" au­tor­stwa Henry’ego Ja­me­sa oraz sztu­ki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej przez Ruth i Au­gu­stu­sa Go­et­zów.

Film zo­stał no­mi­no­wa­ny w ośmiu ka­te­go­riach do Osca­ra, otrzy­mu­jąc osta­tecz­nie czte­ry sta­tu­et­ki, w tym dla naj­lep­szej ak­tor­ki pier­wszo­pla­no­wej i za naj­lep­szą mu­zy­kę fil­mo­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hra­bi­na Stad­nic­ka, dzie­dzicz­ka łań­cuc­ka, przez­na­czy­ła sporą sumę na ten sie­ro­ci­niec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedziczenie n.

:: fm. dziedzic m.

 przym. dziedziczny

 czas. dziedziczyć ndk., wydziedziczyć dk.

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


dziedzicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dzie­dzicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odziedziczenie n., dziedziczność ż., wydziedziczenie n., dziedzic mos., dziedziczenie n., dziedziczka ż.

 czas. wydziedziczyć

 przym. dziedziczny

Wiktionary


dziedziczność

1. prze­ka­zy­wa­nie po­tom­stwu cech ge­ne­tycz­nych
2. prze­ka­zy­wa­nie po­tom­kom urzę­du, god­no­ści, prze­ka­zy­wal­ność cze­goś w po­sta­ci spad­ku; dzie­dzi­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest dzie­dzicz­ne

 (1.2) biol. ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych pod­czas pow­sta­wa­nia i roz­wo­ju osob­ni­cze­go or­ga­niz­mów, pro­wa­dzą­cy do odt­wa­rza­nia cech or­ga­niz­mów ro­dzi­ciel­skich;

 (1.3) hist. praw. prze­ka­zy­wal­ność cze­goś na pod­sta­wie spad­ku lub na­stęp­stwa po przod­kach

Wiktionary

Dzie­dzicz­ność – ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mach w prze­bie­gu pow­sta­wa­nia i roz­wo­ju osob­ni­cze­go or­ga­niz­mów po­tom­nych, który pro­wa­dzi do odt­wa­rza­nia cech or­ga­niz­mów ro­dzi­ciel­skich. Dzie­dzicz­ność jest pod­sta­wo­wą wła­ści­wo­ścią or­ga­niz­mów.

Cechy or­ga­niz­mów ży­wych mają uwa­run­ko­wa­nie dzie­dzicz­ne (ge­ne­tycz­ne), na które na­kła­da­ją się czyn­ni­ki śro­do­wi­sko­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W 1953 r. James Wat­son i Fran­cis Crick od­kry­li ta­jem­ni­cę dzie­dzicz­no­ści, roz­szy­fro­wu­jąc struk­tu­rę DNA.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedzic m., dziedziczka n., dziedzictwo n., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

 czas. wydziedziczyć, dziedziczyć ndk., odziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


dziedziczny

1. ob­ję­ty po kimś w spad­ku; spad­ko­wy
2. (o wła­ści­wo­ściach fi­zycz­nych i psy­chicz­nych) prze­ję­ty po ro­dzi­cach, prze­ka­zy­wa­ny przez przod­ków
3. o wład­cy: spra­wu­ją­cy wła­dzę na pod­sta­wie suk­ce­sji po przod­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­ka­zy­wa­ny przez przod­ków lub prze­ję­ty od nich

 (1.2) praw. otrzy­my­wa­ny w spad­ku

 (1.3) o ty­tu­le, sta­no­wi­sku: pod­le­ga­ją­cy dzie­dzi­cze­niu, mo­gą­cy być prze­nie­sio­ny, roz­cią­gnię­ty na po­tom­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy rak pier­si jest dzie­dzicz­ny?

 (1.3) Tylko ty masz dzie­dzicz­ne prawa do tronu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziedziczyć, odziedziczyć, wydziedziczyć

 rzecz. dziedzic m., dziedzictwo n., dziedziczka ż., dziedziczność ż., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n., Dziedzic mos./ż.

 przym. dziedzicowy

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) genetyczny, dziedziczony, odziedziczony

 (1.2) dziedziczony, odziedziczony, spadkowy

Wiktionary


dziedziczyć

1. otrzy­my­wać coś w spad­ku
2. przej­mo­wać dobra du­cho­we, kul­tu­ral­ne itp. zo­sta­wio­ne jako spu­ściz­na przez przesz­łe po­ko­le­nia
3. przej­mo­wać cechy ge­ne­tycz­ne ro­dzi­ców, przod­ków


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. odzie­dzi­czyć)

 (1.1) otrzy­my­wać ma­ją­tek (spa­dek) lub tytuł szla­chec­ki po czy­jejś śmier­ci

 (1.2) być upraw­nio­nym do ta­kie­go otrzy­ma­nia

 (1.3) o po­tom­stwie or­ga­niz­mów ży­wych: przej­mo­wać cechy przod­ka

 (1.4) in­form. w pro­gra­mo­wa­niu obiek­to­wym o kla­sie bę­dą­cej po­chod­ną innej klasy;

 (1.5) in­form. mieć takie same upraw­nie­nia jak obiekt na­drzęd­ny (fol­der, grupa użyt­kow­ni­ków)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten stary zegar odzie­dzi­czy­łem po moim dziad­ku.

 (1.2) Ksią­żę Karol dzie­dzi­czy tron An­glii po Elż­bie­cie II (= dru­giej).

 (1.3) Mój syn odzie­dzi­czył po moim mężu od­sta­ją­ce uszy.

 (1.4) Klasa „Wi­ki­pe­dy­sta” dzie­dzi­czy po kla­sie „In­ter­na­u­ta”.

 (1.5) Pa­mię­taj, że pod­fol­der musi dzie­dzi­czyć upraw­nie­nia, żeby do­stęp do niego mieli ci sami użyt­kow­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑit͡ʃɨt͡ɕ, AS: ʒ́ėʒ́ičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedzictwo n., dziedzic m., dziedziczka ż., dziedziczność ż., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

 czas. odziedziczyć dk., wydziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjmować spadek

 (1.2) następować, być następcą

 (1.3) dk. wrodzić się

Wiktionary


dziedzierzysty

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. krępy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇d͡ʑɛˈʒɨstɨ, AS: ʒ́ėʒ́ežysty

Wiktionary


dziedzina

pe­wien ob­szar, pole, dział badań, za­in­te­re­so­wań róż­nych nauk, kul­tu­ry itp.; za­kres, sfera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sfera czy­jejś ak­tyw­no­ści

 (1.2) mat. zbiór wszyst­kich moż­li­wych ar­gu­men­tów danej funk­cji;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. wieś

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. go­spo­dar­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzie­dzi­na nauki – grupa dy­scy­plin na­u­ko­wych
  • dzie­dzi­na – zbiór okre­ślo­no­ści re­la­cji (zwy­kle dwu­ar­gu­men­to­wej)
    • dzie­dzi­na – zbiór ar­gu­men­tów funk­cji, w tym dzie­dzi­na na­tu­ral­na, czyli naj­więk­szy (w sen­sie za­wie­ra­nia) podz­biór dzie­dzi­ny, dla któ­rej wzór funk­cji ma sens
  • dzie­dzi­na – pier­ścień bez dziel­ni­ków zera
    • dzie­dzi­na cał­ko­wi­to­ści – dzie­dzi­na prze­mien­na
    • dzie­dzi­na wa­lu­a­cyj­na – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), do któ­rej na­le­ży ele­ment jej ciała ułam­ków lub jego od­wrot­ność
    • dzie­dzi­na cał­ko­wi­cie dom­knię­ta – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), która jest równa swemu dom­knię­ciu cał­ko­wi­te­mu w swoim ciele ułam­ków
    • dzie­dzi­na z jed­noz­nacz­no­ścią roz­kła­du – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), w któ­rej każdy ele­ment roz­kła­da się na ilo­czyn ele­men­tów nie­roz­kła­dal­nych (tej samej dłu­go­ści, z do­kład­no­ścią do sto­wa­rzy­sze­nia)
    • dzie­dzi­na De­de­kin­da – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), w któ­rej każdy nie­try­wial­ny ideał wła­ści­wy roz­kła­da się na ilo­czyn ide­a­łów pier­wszych
    • dzie­dzi­na Prüfera – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), w któ­rej każdy nie­try­wial­ny ideał skoń­cze­nie ge­ne­ro­wa­ny jest od­wra­cal­ny
    • dzie­dzi­na ide­a­łów głów­nych – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), w któ­rej każdy ideał jest głów­ny
    • dzie­dzi­na Eu­kli­de­sa – dzie­dzi­na (cał­ko­wi­to­ści), w któ­rej moż­li­we jest sto­so­wa­nie al­go­ryt­mu Eu­kli­de­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek jest ek­sper­tem w dzie­dzi­nie bio­tech­no­lo­gii.

 (1.1) Co wię­cej mu­zy­ka fol­ko­wa nie jest je­dy­ną dzie­dzi­ną, w ja­kiej się swo­bod­nie po­ru­sza­ją.

 (1.2) Dzie­dzi­ną funk­cji opi­sa­ną wzo­rem na­zy­wa­my zbiór tych wszyst­kich liczb rze­czy­wi­stych, dla któ­rych można obli­czyć war­tość funk­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑĩna, AS: ʒ́ėʒ́ĩna

Wiktionary


dziedziniec

plac wew­nątrz lub przy bu­dow­li, oto­czo­ny murem, bu­dyn­ka­mi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dzie­lo­na, nie­za­da­szo­na prze­strzeń w bu­dyn­ku lub ze­spo­le bu­dyn­ków;

Wiktionary

Dzie­dzi­niec – wy­dzie­lo­na, nie­za­da­szo­na prze­strzeń w bu­dyn­ku lub ze­spo­le bu­dyn­ków.

Dzie­dzi­niec peł­nił nieg­dyś funk­cje użyt­ko­wo-re­pre­zen­ta­cyj­ne. Mógł być zam­knię­ty – oto­czo­ny ze wszyst­kich stron, albo ot­war­ty – przy­najm­niej jedna stro­na nie była zam­knię­ta. Dzie­dziń­ce wy­stę­po­wa­ły w bu­dow­nict­wie świec­kim i sa­kral­nym. W zam­kach były zam­knię­te kruż­gan­ka­mi, a w pa­ła­cach – ar­ka­do­we, oto­czo­ne log­gia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szy z dzie­dziń­ców Uni­wer­sy­te­tu Wi­leń­skie­go to Dzie­dzi­niec Wiel­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑĩɲɛt͡s, AS: ʒ́ėʒ́ĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dziedzińczyk m.

 przym. dziedzińcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwórzec

Wiktionary


dziedzinowy

śro­do­wi­sko­wo: po­dzie­lo­ny na dzie­dzi­ny wie­dzy, spor­tu itp.; ga­łę­zio­wy


SJP.pl


dziedziłów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ka­mio­nec­kim;

Wiktionary

Dzie­dzi­łów ( Дідилів) – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim (wcze­śniej w re­jo­nie ka­mio­nec­kim) na Ukra­i­nie. Za­ło­żo­na w 1493 r.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dziedziłowski

Wiktionary


dziedzińczyk

zdrob­nie­nie od: dzie­dzi­niec


SJP.pl


dziedziński

naz­wi­sko


SJP.pl


dziegciarnia

dawny, pry­mi­tyw­ny warsz­tat, w któ­rym wyt­wa­rza­ło się smołę, dzie­gieć i maź; smo­łow­nia, smo­lar­nia, ma­ziar­nia


SJP.pl

Dzieg­ciar­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


dziegciarstwo

wy­ra­bia­nie dzieg­ciu; ma­ziar­stwo


SJP.pl


dziegciarz

daw­niej: czło­wiek ro­bią­cy lub sprze­da­ją­cy dzie­gieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzem. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem dzieg­ciu, czę­sto też roz­wo­że­niem go po wsiach oraz sprze­da­żą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇ct͡ɕaʃ, AS: ʒ́ėḱćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziegieć m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. dziechcioł

Wiktionary


dziegciowy

za­wie­ra­ją­cy dzie­gieć lub zro­bio­ny z dzieg­ciu (np. mydło)


SJP.pl


dziegieć

ciem­no­bru­nat­na gęsta ciecz, smoła po su­chej de­sty­la­cji drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciem­no­bru­nat­na, gęsta ciecz otrzy­my­wa­na w pro­ce­sie su­chej de­sty­la­cji drew­na o in­ten­syw­nym za­pa­chu, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści grzy­bo­bój­cze i an­ty­sep­tycz­ne, daw­niej uży­wa­na także do im­pre­gna­cji płót­na i skóry, uszczel­nia­nia be­czek, itp.;

Wiktionary

Dzie­gieć – pro­dukt o gę­stej, smo­li­stej kon­sy­sten­cji pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku su­chej de­sty­la­cji drew­na bądź kory róż­nych ga­tun­ków drzew i krze­wów.

Wśród skla­sy­fi­ko­wa­nych ro­dza­jów (we­dług róż­nych źró­deł) wy­róż­nia się dzieg­cie ga­tun­ko­we: sos­no­wy ("Pix li­qu­i­da Pini"), bu­ko­wy ("Pix Fagi"), brzo­zo­wy ("Pix Be­tu­lae"), ja­łow­co­wy ("Pix Ju­ni­pe­ri") oraz dzie­gieć mie­sza­ny ("Pix li­qu­i­da") i jego za­gę­szczo­ną od­mia­nę – dzie­gieć okrę­to­wy ("Pix na­va­lis").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­duch smoły, dzieg­ciu, pro­chu, gał­ga­nów pa­lą­cych się od za­pra­wy ota­czał każdy dom pło­ną­cą at­mos­fe­rą.

 (1.1) Po­ma­za­łem mu rany dzieg­ciem; na­la­łem go­rzał­ki z po­pio­łem w gar­dło. Bę­dzie zdrów.

 (1.1) Ry­ba­cy, któ­rzy przy­bie­gli po­pa­trzyć na po­czet na­miest­ni­ka, mieli ko­szu­le, twarz i ręce cał­kiem po­ma­za­ne dzieg­ciem dla obro­ny od uką­szeń.

 (1.1) Na to uprzej­me wez­wa­nie, jakby spod ziemi zja­wił się opa­lo­ny wiej­ski mło­dzian, w dość sta­ran­nie po­ła­ta­nej suk­man­ce i dość ob­fi­cie dzieg­ciem wys­ma­ro­wa­nych bu­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇ɟɛ̇t͡ɕ, AS: ʒ́ėǵėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziegciarz m.

 przym. dziegciowy

Wiktionary


dzieje

1. hi­sto­ria
2. prze­bieg wy­da­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ogół zda­rzeń, które wy­da­rzy­ły się daw­niej

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: dziać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzie­je – hi­sto­ria ro­zu­mia­na jako ze­spół zda­rzeń, w odróż­nie­niu od hi­sto­rii ro­zu­mia­nej jako ich opis
  • Dzie­je – dzie­ło He­ro­do­ta
  • Dzie­je – dzie­ło Po­li­biu­sza
  • Dzie­je – dzie­ło Ta­cy­ta
  • Dzie­je – dzie­ło Ty­tu­sa Li­wiu­sza
  • Dzie­je.pl – por­tal hi­sto­rycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okrut­nie cie­ka­wią mnie dzie­je Sło­wian.

 (1.1) Po­now­nie, gro­ma­dząc na pla­nie wielu zna­ko­mi­tych ar­ty­stów, Cop­po­la stwo­rzył bez wąt­pie­nia naj­lep­szy se­qu­el w dzie­jach kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇jɛ, AS: ʒ́ėi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeddzieje nmos., dziejowość ż., dzianie n.

 czas. dziać ndk.

 przym. dziejowy

 przysł. dziejowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) historia

Wiktionary


dziejopis

kro­ni­karz, hi­sto­ryk, hi­sto­rio­graf; dzie­jo­pi­sarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. hi­sto­rio­graf, hi­sto­ryk, kro­ni­karz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. kro­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] re­la­cje o sza­leń­stwie Na­bu­cho­do­no­zo­ra prze­ka­zał chrze­ści­jań­ski dzie­jo­pis Eu­ze­biusz z Ce­za­rei […].

 (1.1) Niez­na­ne­go z imie­nia dzie­jo­pi­sa pró­bo­wał roz­szy­fro­wać Mar­cin Kro­mer, wy­bit­ny hi­sto­ryk epoki re­ne­san­su […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziejopisarstwo n., dziejopisarz m.

 przym. dziejopisarski

Wiktionary


dziejopisarka

→ dzie­jo­pi­sarz; kro­ni­kar­ka


SJP.pl


dziejopisarski

do­ty­czą­cy dzie­jo­pi­sa­rza, dzie­jo­pi­sar­stwa


SJP.pl


dziejopisarstwo

pi­śmien­nict­wo hi­sto­rycz­ne; hi­sto­rio­gra­fia


SJP.pl


dziejopisarz

kro­ni­karz, hi­sto­ryk, hi­sto­rio­graf; dzie­jo­pis


SJP.pl


dziejopiska

→ dzie­jo­pis; kro­ni­kar­ka


SJP.pl


dziejotwórczy

two­rzą­cy dzie­je, hi­sto­rię


SJP.pl


dziejowy

1. do­ty­czą­cy dzie­jów, hi­sto­rii ja­kiejś zbio­ro­wo­ści; hi­sto­rycz­ny
2. ważny, prze­ło­mo­wy na tle in­nych zda­rzeń, nie­ma­ją­cy pre­ce­den­su w dzie­jach; hi­sto­rycz­ny
3. do­ko­nu­ją­cy się w biegu dzie­jów, ma­ją­cy się pot­wier­dzić w przysz­ło­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z dzie­ja­mi, do­ty­czą­cy dzie­jów

 (1.2) ważny z punk­tu wi­dze­nia hi­sto­rii świa­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­mu­niz­mie ra­dziec­kim po­rzą­dek boski za­stą­pi­ły obiek­tyw­ne prawa dzie­jo­we.

 (1.2) Rola dzie­jo­wa, którą speł­nił, ude­rzy­ła Min­kie­wi­czo­wi do głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieje nmos., dziejowość ż., dzianie n.

 czas. dziać ndk.

 przysł. dziejowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) historyczny

Wiktionary


dziejoznawca

ba­dacz i opi­sy­wacz dzie­jów


SJP.pl


dziejoznawczy

zwią­za­ny z ba­da­niem i opi­sy­wa­niem dzie­jów


SJP.pl


dziejoznawstwo

prze­sta­rza­le: ba­da­nie i opi­sy­wa­nie dzie­jów


SJP.pl


dziejski

tylko w prze­sta­rza­łym zwro­cie: panie dziej­ski (żar­to­bli­wie ut­wo­rzo­ne od "panie dzie­ju") - nie­o­kre­ślo­ne wtrą­ce­nie, uży­wa­ne z przyz­wy­cza­je­nia


SJP.pl


dzieju

daw­niej: wyraz uży­wa­ny w zwro­tach adre­sa­tyw­nych grzecz­no­ścio­wych, np. panie dzie­ju, mości dzie­ju


SJP.pl


dziek.

skrót od: dzie­kan


SJP.pl


dziekan

1. pra­cow­nik na­u­ko­wy wyż­szej uczel­ni kie­ru­ją­cy jed­nym z jej wy­dzia­łów
2. ksiądz kie­ru­ją­cy de­ka­na­tem
3. prze­wod­ni­czą­cy rady ad­wo­kac­kiej
4. osoba prze­wo­dzą­ca kor­pu­so­wi dy­plo­ma­tycz­ne­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. kie­row­nik wy­dzia­łu uczel­ni;

 (1.2) kośc. pre­zbi­ter kie­ru­ją­cy de­ka­na­tem, wi­ka­riusz re­jo­no­wy;

 (1.3) daw. kośc. sto­pień du­cho­wień­stwa Woj­ska Pol­skie­go

 (1.4) kośc. prze­wod­ni­czą­cy ko­le­gium kar­dy­na­łów;

 (1.5) dypl. naj­star­szy rangą i sta­żem przed­sta­wi­ciel kor­pu­su dy­plo­ma­tycz­ne­go

 (1.6) praw. prze­wod­ni­czą­cy rady ad­wo­kac­kiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w szkol­nict­wie wyż­szym dzie­kan to kie­row­nik wy­dzia­łu szko­ły wyż­szej sto­ją­cy na czele wy­dzia­łu. Jego apa­ra­tem po­moc­ni­czym jest dzie­ka­nat;
  • w dy­plo­ma­cji dzie­kan to ho­no­ro­wy prze­wod­ni­czą­cy kor­pu­su dy­plo­ma­tycz­ne­go – wszyst­kich przed­sta­wi­cie­li dy­plo­ma­tycz­nych akre­dy­to­wa­nych w danym pań­stwie;
  • w sa­mo­rzą­dach za­wo­do­wych dzie­kan to prze­wod­ni­czą­cy jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej da­ne­go sa­mo­rzą­du (np. okrę­go­wej rady ad­wo­kac­kiej);
  • w Ko­ście­le ka­to­lic­kim dzie­kan to prze­ło­żo­ny w róż­nych wspól­no­tach. Dzie­kan jest też prze­ło­żo­nym pro­bo­szczów z około dzie­się­ciu pa­ra­fii (de­ka­na­tu);
  • Dzie­kan Ko­le­gium Kar­dy­nal­skie­go – prze­wod­ni­czą­cy ko­le­gium kar­dy­nal­skie­go w Ko­ście­le;
  • Agniesz­ka Dzie­kan (ur. 1995) – pol­ska pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na
  • Bar­ba­ra Dzie­kan (ur. 1951) – pol­ska ak­tor­ka
  • Bo­gu­mi­ła Dzie­kan (1933–2014) – pol­ska pi­sar­ka
  • Eu­ge­niusz Dzie­kan (1931–2019) – pol­ski le­karz, urzęd­nik pań­stwo­wy i po­li­tyk
  • Marek Dzie­kan (ur. 1965) – pol­ski ara­bi­sta
  • Ta­de­usz Dzie­kan (1925–1984) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem dzie­ka­na, który wra­cał od rek­to­ra.

 (1.2) Dzie­ka­ni prze­kaz­li pro­bo­szczom ma­te­ria­ły dusz­pa­ster­skie do­star­czo­ne przez kurię.

 (1.3) Brat babci Ho­no­ra­ty był dzie­ka­nem okrę­gu ge­ne­ral­ne­go w Woj­sku Pol­skim.

 (1.4) Na­stęp­nie obo­wiąz­kiem i jed­no­cze­śnie przy­wi­le­jem dzie­ka­na jest spra­wo­wa­nie po­grze­bu zmar­łe­go pa­pie­ża, jeśli wakat na­stą­pił przez śmierć.

 (1.6) Dzie­kan rady ad­wo­kac­kiej zgi­nę­ła w Smo­leń­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prodziekan mos./ż., wicedziekan mos., dziekania ż., dziekanat mrz., dziekanica ż., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary


dziekanacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzie­ka­nat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziekanat m., prodziekan mos./ż.

Wiktionary


dziekanat

1. biuro kie­ru­ją­ce wy­dzia­łem wyż­szej uczel­ni;
2. lu­dzie pra­cu­ją­cy w takim biu­rze;
3. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na skła­da­ją­ca się z kilku pa­ra­fii, za­rzą­dza­na przez dzie­ka­na; de­ka­nat;
4. urząd, funk­cja dzie­ka­na ka­to­lic­kie­go; dzie­ka­nia, de­ka­nat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. biuro, zaj­mu­ją­ce się ad­mi­ni­stra­cją wy­dzia­łu wyż­szej uczel­ni

 (1.2) kośc. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, obej­mu­ją­ca kilka do kil­ku­na­stu pa­ra­fii z dzie­ka­nem na czele

 (1.3) kośc. sta­no­wi­sko lub urząd dzie­ka­na, za­rząd­cy dzie­ka­na­tu (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz się zgło­sić do dzie­ka­na­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈkãnat, AS: ʒ́ekãnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prodziekan mos./ż., wicedziekan mos., dziekania ż., dziekan m., dziekanica ż., dziekanka ż., dziekanacik mrz.

 przym. dziekański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) dekanat

Wiktionary


dziekania

daw­niej:
1. urząd, funk­cja dzie­ka­na ka­to­lic­kie­go; de­ka­nat, dzie­ka­nat;
2. dom, miesz­ka­nie dzie­ka­na ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. urząd dzie­ka­na

 (1.2) rel. sie­dzi­ba księ­dza dzie­ka­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­ka­nia – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim urząd dzie­ka­na
  • Dzie­ka­nia – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Kępno
  • Dzie­ka­nia – ju­ry­dy­ka War­sza­wy
  • Ulica Dzie­ka­nia w War­sza­wie
  • Pałac Dzie­ka­na w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz ka­no­nik objął dzie­ka­nię w Tar­no­wie.

 (1.2) W sta­rym bu­dyn­ku dzie­ka­nii wy­go­spo­da­ro­wa­no miesz­kan­ko dla wi­ka­re­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziekan mos., dziekanat mrz., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziekanka

Wiktionary


dziekanica

po­tocz­nie: ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję dzie­ka­na na uczel­ni; dzie­kan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. stud. pot. pra­cow­ni­ca dzie­ka­na­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ka­ni­ca nie chcia­ła mi wydać in­dek­su, mó­wi­ła, że jest już po ter­mi­nie.

 (1.1) Był­bym dużo wcze­śniej, ale mnie dzie­ka­ni­ce za­trzy­ma­ły.

 (1.1) Zde­cy­do­wa­no się po­sze­rzyć jej zna­jo­mo­ści w śro­do­wi­sku in­te­lek­tu­a­li­stów, awan­su­jąc na dzie­ka­ni­cę jed­nej z wyż­szych uczel­ni. (z [http://www.pol­skie­ra­dio.pl/hi­sto­ria/po­le­ca­my/ar­ty­kul74005.html In­ter­ne­tu])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛkãˈɲit͡sa, AS: ʒ́ekãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziekan m., dziekanat m., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary


dziekanka

1. ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję dzie­ka­na na uczel­ni; dzie­ka­ni­ca;
2. śro­do­wi­sko­wo: urlop dzie­kań­ski;
3. dom ka­to­lic­kie­go dzie­ka­na; dzie­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. stud. pot. zob. urlop dzie­kań­ski.

 (1.2) kośc. sie­dzi­ba dzie­ka­na ka­to­lic­kie­go

 (1.3) ko­bie­ta na sta­no­wi­sku dzie­ka­na w szko­le wyż­szej

 (1.4) przest. rzad. żona dzie­ka­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­kan­ka – część mia­sta Szu­bin, w Pol­sce, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Dzie­kan­ka – część wsi Dzie­ka­no­wi­ce, w Pol­sce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • Dzie­kan­ka – część wsi Wi­nia­ry, w Pol­sce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Dzie­kan­ka – część mia­sta Gniez­no, w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie mia­sto Gniez­no
  • Dzie­kan­ka (ju­ry­dy­ka) – ju­ry­dy­ka w War­sza­wie
  • Za­jazd Dzie­kan­ka w War­sza­wie
  • „Dzie­kan­ka” – Szpi­tal dla Ner­wo­wo i Psy­chicz­nie Cho­rych w Gnieź­nie
  • Dzie­kan­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie ur­lo­pu dzie­kań­skie­go
  • Dzie­kan­ka (fe­mi­na­tyw) – ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję dzie­ka­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­łem wziąć dzie­kan­kę i po­je­chać na saksy.

 (1.1) Magda jest w moim wieku, ale miała dzie­kan­kę, więc stu­dia koń­czy do­pie­ro za rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈkãnka, AS: ʒ́ekãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicedziekan mos., dziekania ż., dziekanat m., dziekanica ż., dziekanowa ż., dziekanówna ż.

:: fm. dziekan mos.

 przym. dziekański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urlop dziekański

 (1.2) dziekania

 (1.3) (pani) dziekan

 (1.4) dziekanowa

Wiktionary


dziekanowa

→ dzie­kan (daw­niej); dzie­kań­ski


SJP.pl


dziekanować

spra­wo­wać urząd, god­ność dzie­ka­na


SJP.pl


dziekanowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­ka­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Zie­lon­ki
  • Dzie­ka­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • Dzie­ka­no­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce
  • Dzie­ka­no­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo
  • Dzie­ka­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ka­zi­mier­skim
  • Dzie­ka­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie my­śle­nic­kim
  • Dzie­ka­no­wi­ce – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XV Mi­strze­jo­wi­ce
  • Wiel­ko­pol­ski Park Et­no­gra­ficz­ny w Dzie­ka­no­wi­cach – skan­sen wsi wiel­ko­pol­skiej

Wikipedia


dziekanowski

przy­miot­nik od: Dzie­ka­nów, Dzie­ka­nów Leśny, Dzie­ka­nów Pol­ski


SJP.pl


dziekanowy

→ dzie­kan (daw­niej); dzie­kań­ski


SJP.pl


dziekanówna

daw­niej: córka dzie­ka­na


SJP.pl


dziekański

zwią­za­ny z dzie­ka­nem, do­ty­czą­cy dzie­ka­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) urz. zwią­za­ny z dzie­ka­nem (na uczel­ni)

 (1.2) rel. zwią­za­ny z dzie­ka­nem (du­chow­nym)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈkãj̃sʲci, AS: ʒ́ekãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prodziekan mos./ż., wicedziekan mos., dziekania ż., dziekan m., dziekanat m., dziekanka ż., dziekanica ż.

Wiktionary


dziekaństwo

urząd, sta­no­wi­sko dzie­ka­na


SJP.pl

Dzie­kań­stwo (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Dzie­kan­stwo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Kom­prach­ci­ce.

Wikipedia


dziekoński

naz­wi­sko


SJP.pl


dziela

po­i­mek

 (1.1) stpol. dla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twego dzie­la Krzci­cie­la, Bo­ży­cze,
Usłysz głosy, na­pełń myśli czło­wie­cze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛla, AS: ʒ́ela

Wiktionary


dzielarka

ma­szy­na lub urzą­dze­nie ręcz­ne do dzie­le­nia cia­sta na por­cje


SJP.pl


dzielczy

daw­niej: zwią­za­ny z dzia­ła­mi ma­jąt­ko­wy­mi


SJP.pl


dzielenie

dzia­ła­nie ma­te­ma­tycz­ne, prze­ci­wień­stwo mno­że­nia, po­le­ga­ją­ce na usta­le­niu, ile razy jedna licz­ba mie­ści się w dru­giej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. dzia­ła­nie aryt­me­tycz­ne, od­wrot­ne do mno­że­nia;

Wiktionary

Dzie­le­nie – ope­ra­cja ma­te­ma­tycz­na zde­fi­nio­wa­na w do­wol­nym ciele jako:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ilo­raz to wynik dzie­le­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: ʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dział n./mrz., podzielnica ż., podzielanie n., działka ż., dzielna, dzielnik, podzielność, podzielenie

 czas. dzielić, rozdzielić, wydzielić, przedzielić, udzielić

 przym. działkowy

Wiktionary


dzielić

1. por­cjo­wać, wy­dzie­lać czę­ści
2. wy­o­dręb­niać podz­bio­ry z pew­nej grupy; gru­po­wać
3. wy­róż­niać klasy, ka­te­go­rie; kla­sy­fi­ko­wać
4. wy­ko­ny­wać dzia­ła­nie - dzie­le­nie
5. być przy­czy­ną roz­gra­ni­cze­nia mię­dzy przed­mio­ta­mi, ludź­mi itp.
6. róż­nić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dzie­lić)

 (1.1) do­ko­ny­wać po­dzia­łu, wy­róż­niać czę­ści jed­nej ca­ło­ści

 (1.2) mat. wyz­na­czać ilo­raz, sto­su­nek dwóch wiel­ko­ści, funk­cji itp.;

 (1.3) mieć z czymś / kimś coś wspól­ne­go

 (1.4) two­rzyć róż­ni­cę mię­dzy dwoma oso­ba­mi, po­glą­da­mi itp.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dzie­lić się (dk. po­dzie­lić się)

 (2.1) być roz­kła­dal­nym na okre­ślo­ne czę­ści

 (2.2) od­da­wać komuś część cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W aka­de­mi­ku dzie­li­łam z nią pokój.

 (1.4) Dwóch po­li­ty­ków dzie­li­ły po­glą­dy na spra­wę nie­le­gal­nych emi­gran­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: ʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. dzielenie/podzielenie

 (1.2) rzecz. dzielenie/podzielenie; czas. dzielić się; rzecz. dzielna, dzielnik

 (1) czas. podzielać/podzielić, przedzielać/przedzielić, rozdzielać/rozdzielić, udzielać/udzielić, udzielać się/udzielić się, wydzielać/wydzielić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyodrębniać, rozdzielać, separować, kroić, łamać

 (1.4) różnić

Wiktionary


dzielna

w ma­te­ma­ty­ce: licz­ba, którą dzie­li się przez inną licz­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. licz­ba dzie­lo­na; pier­wsza z dwóch liczb na któ­rych wy­ko­nu­je się dzia­ła­nie dzie­le­nia, w za­pi­sie ułam­ko­wym od­po­wia­da jej licz­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dziel­na – w aryt­me­ty­ce
  • Dziel­na – album pol­skiej pio­sen­kar­ki po­po­wej Iwony Wę­grow­skiej
  • Dziel­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Dziel­na – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Cias­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ra­że­niu ułam­ko­wym a/b a jest dziel­ną, a b jest dziel­ni­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielenie n., podzielanie n., działka ż.

Wiktionary


dzielnia

mło­dzie­żo­wo: dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa

Wiktionary


dzielnica

1. ad­mi­ni­stra­cyj­na część mia­sta;
2. wy­róż­nio­ny ob­szar; re­gion, pro­win­cja;
3. lud­ność za­miesz­ku­ją­ca miej­ską dziel­ni­cę;
4. część kraju wy­dzie­lo­na w pew­nym okre­sie hi­sto­rycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­na, zwy­cza­jo­wo lub ad­mi­ni­stra­cyj­nie, część du­że­go mia­sta;

 (1.2) re­gion, pro­win­cja hi­sto­rycz­na, ge­o­gra­ficz­na, et­no­gra­ficz­na, itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dziel­ni­ca mia­sta – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go mia­sta obej­mu­ją­ca część jego te­ry­to­rium: ulice, osied­la lub zwy­cza­jo­wa nazwa czę­ści mia­sta,
  • dziel­ni­ca po­wia­tu – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go po­wia­tu miej­sko-uz­dro­wi­sko­we­go Ot­wock w la­tach 1952–1957
  • dziel­ni­ca – część Pol­ski po po­dzia­le do­ko­na­nym przez Bo­le­sła­wa Krzy­wo­u­ste­go w 1138 (także dziel­ni­ca se­nio­ral­na),
  • dziel­ni­ca przy­rod­ni­czo-leśna – część kra­i­ny przy­rod­ni­czo-le­śnej,
  • dziel­ni­ca hi­sto­rycz­na – część te­ry­to­rium (mia­sta, kraju) od­mien­na kul­tu­ro­wo, oby­cza­jo­wo (np. Śląsk, Ka­szu­by, Pod­ha­le itp.) lub po­ło­że­niem (np. dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa itp.)
  • Dziel­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Czer­nie­wi­ce
  • Dziel­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Że­lech­li­nek
  • Dziel­ni­ca – część wsi Wola Kro­gu­lec­ka, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz
  • Dziel­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Dziel­ni­ca – dawna gro­ma­da
  • Dziel­ni­ca! – wę­gier­ski film ani­mo­wa­ny z 2004
  • Dziel­ni­ca (film) – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 1992

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej dziel­ni­cy każdy dom pu­blicz­ny jest oz­na­czo­ny czer­wo­ną la­tar­nią.

 (1.1) Znała go cała dziel­ni­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛlʲˈɲit͡sa, AS: ʒ́elʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnicowy mos., podział mrz., podzielenie n.

 czas. dzielić ndk., podzielić dk., wydzielać ndk., wydzielić dk.

 przym. dzielnicowy, wewnątrzdzielnicowy

Wiktionary


dzielnicowość

→ dziel­ni­co­wy


SJP.pl

Patrz:

dzielnicowy

dzielnicowy

→ dziel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­li­cjant na­dzo­ru­ją­cy okre­ślo­ny rejon mia­sta

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z dziel­ni­cą mia­sta, do­ty­czą­cy dziel­ni­cy mia­sta

 (2.2) zwią­za­ny z dziel­ni­cą kraju, re­gio­nem

Wiktionary

Dziel­ni­co­wy – funk­cjo­na­riusz po­li­cji pionu pre­wen­cji, zaz­wy­czaj w stop­niu od po­ste­run­ko­we­go do aspi­ran­ta szta­bo­we­go. Pro­wa­dzi roz­poz­na­nie w wyz­na­czo­nym re­jo­nie.

Do zadań dziel­ni­co­we­go na­le­żą, w szcze­gól­no­ści:

Zaj­mu­je się w Pol­sce opie­ką nad no­to­wa­ny­mi na Po­li­cji i posz­ko­do­wa­ny­mi przez nich na te­re­nie swo­je­go re­jo­nu, który może obej­mo­wać wieś, gminę, osied­le lub całą dziel­ni­cę mia­sta.

Wikipedia

Patrz:

dzielnica

Przykłady

 (1.1) Po­wia­do­mi­ła dziel­ni­co­we­go o ko­lej­nej roz­ró­bie.

 (2.1) Mamy nasze dziel­ni­co­we pi­sem­ko i je­ste­śmy z niego dumni.

 (2.2) Ruś roz­pa­dła się na sze­reg księstw dziel­ni­co­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnica ż., dzielnicowość ż.

 czas. dzielić ndk.

Wiktionary


dzielnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) odz­na­cza­jąc się od­wa­gą

 (1.2) nie ule­ga­jąc sła­bo­ściom, za­wa­ha­niu

 (1.3) wy­ka­zu­jąc sporą spraw­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stra­ża­cy dziel­nie gaszą pożar.

 (1.2) Dziel­nie zno­si­ła swój los.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bitnie, bohatersko, pewnie, odważnie, walecznie

 (1.2) pewnie, umiejętnie, zaradnie

 (1.3) sprawnie, sprytnie, zwinnie

Wiktionary


dzielniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dziel­nie


SJP.pl


dzielniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dziel­ny


SJP.pl


dzielnik

licz­ba, przez którą dzie­li­my inną licz­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. licz­ba, przez którą dzie­li­my inną licz­bę;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. ro­bot­nik

Wiktionary

Dziel­nik – dwuz­nacz­ne po­ję­cie aryt­me­tycz­ne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ra­że­niu ułam­ko­wym a/b a jest dziel­ną, a b jest dziel­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛlʲɲik, AS: ʒ́elʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dzielić ndk.

 rzecz. dzielenie n., działka ż., podzielanie n.

Wiktionary


dzielność

1. umie­jęt­ność spro­sta­nia trud­nym sy­tu­a­cjom, re­a­go­wa­nia na wyz­wa­nia; hart ducha, od­wa­ga, śmia­łość;
2. dziel­ność mor­ska - ze­spół cech stat­ku sta­no­wią­cych o jego zdol­no­ści że­glu­go­wej;
3. daw­niej, w fi­zy­ce: moc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cnota bycia śmia­łym i wa­lecz­nym

 (1.2) umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie w każ­dej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzielny

 przysł. dzielnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bohaterstwo, męstwo, nieustraszoność, odwaga, śmiałość, waleczność

 (1.2) hart ducha, odporność, wytrwałość, zaradność

Wiktionary


dzielny

odz­na­cza­ją­cy się od­wa­gą; od­waż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie pod­da­ją­cy się prze­ciw­no­ściom

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. duży, oka­za­ły, tłu­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sława dla dziel­nej dy­wiz­ji pod do­wództ­wem ge­ne­ra­ła Au­ge­re­au i dla jej do­wód­cy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛlnɨ, AS: ʒ́elny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odważny, śmiały, nieustraszony

Wiktionary


dzielski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Dziel­ski (ur. 1954) − sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­tyk
  • Maria Dziel­ska (1942−2018) − hi­sto­ryk i fi­lo­log kla­sycz­ny
  • Mi­ro­sław Dziel­ski (1941−1989) − fi­lo­zof i dzia­łacz opo­zy­cyj­ny, syn Wie­sła­wa
  • Ra­do­sław Dziel­ski – gi­ta­rzy­sta ze­spo­łu Daddy’s Cash
  • Te­re­sa Dziel­ska (ur. 1977) − ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Wie­sław Dziel­ski (1916−1979) − pol­ski praw­nik i dzia­łacz spół­dziel­czy (oj­ciec Mi­ro­sła­wa)
  • Wi­told Dziel­ski (ur. 1977), pol­ski dy­plo­ma­ta, syn Mi­ro­sła­wa i Marii
  • Woj­ciech Dziel­ski, ps. Halny − żoł­nierz NSZ

Wikipedia


dzielżan

by­li­na wy­stę­pu­ją­ca w wa­run­kach na­tu­ral­nych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; he­len­ka sło­necz­ni­ko­wa


SJP.pl

Dziel­żan ("He­le­nium" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 32–33 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je roz­le­głe ob­sza­ry w Ame­ry­ce Pół­noc­nej od Ka­na­dy po An­ty­le i Ko­sta­ry­kę, a także Chile, Ar­gen­ty­nę i Urug­waj w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Dziel­żan je­sien­ny "H. au­tum­na­le" oraz "He­le­nium ama­rum" zo­sta­ły roz­prze­strze­nio­ne i rosną zdzi­cza­łe w Eu­ro­pie, Azji i Au­stra­lii. Pier­wszy z tych ga­tun­ków no­to­wa­ny jest także jako przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cy w Pol­sce.

Wikipedia


dziemaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziembowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziembówko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dziem­bów­ko (niem. "Gertraudenhütte") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Ka­czo­ry. Znaj­du­je się tam sta­cja ko­le­jo­wa Dziem­bów­ko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


dziemiany

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzie­mia­ny (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Dzemiónë; Dzi­mia­nen) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny. Leży na obrze­żach Wdzydz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad je­zio­rem Rzuno. Przez Dzie­mia­ny pro­wa­dzą trasy drogi wo­je­wódz­kiej nr 235 i linii ko­le­jo­wej Ko­ście­rzy­na-Li­pusz-Brusy-Choj­ni­ce (przy­sta­nek ko­le­jo­wy "Dzie­mia­ny Ka­szub­skie"). Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


dziemiański

przy­miot­nik od : Dzie­mia­ny


SJP.pl


dziemidowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dzien.

skrót od: dzien­ni­kar­ski


SJP.pl


dziena

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. dzię­ku­ję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃na, AS: ʒ́ẽna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziękuję; pot. dzięki; slang. dziękówa, dziękówka; przest. podziękował

Wiktionary


dziendzioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. dzię­cioł

Wiktionary


dzienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|War­mia. barć

Wiktionary


dzienisz

naz­wi­sko


SJP.pl


dzieniszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzienniak

naz­wi­sko


SJP.pl


dziennica

1. by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; li­lio­wiec;
2. daw­niej: ju­trzen­ka, pla­ne­ta Wenus;
3. daw­niej: barć


SJP.pl


dzienniczek

1. zdrob­nie­nie od: dzien­nik;
2. ze­szyt ucz­nia słu­żą­cy do ko­re­spon­den­cji ro­dzi­ców z na­u­czy­cie­lem, za­pi­sy­wa­nia ocen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzien­nik

 (1.2) eduk. spe­cjal­ny ze­szyt słu­żą­cy do za­pi­sy­wa­nia ko­re­spon­den­cji, zwol­nień i ocen ucz­nia

Wiktionary

Dzien­ni­czek – dzien­nik św. Fa­u­sty­ny Ko­wal­skiej, zapis doś­wiad­czeń wew­nętrz­nych au­tor­ki. Fa­u­sty­na ujaw­nia w nim swe prze­ży­cia du­cho­we oraz głosi orę­dzie Mi­ło­sier­dzia, które we­dług niej prze­ka­zał jej Jezus Chry­stus.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dzień m., dziennik m., dziennikarstwo n.

 czas. dnieć

 przym. dziennikarski

Wiktionary


dziennie

przy­słó­wek czasu

 (1.1) w ciągu dnia; do­ty­czy ilo­ści cze­goś

 (1.2) w ciągu dnia; do­ty­czy sy­ste­mu na­u­cza­nia

 (1.3) gw-pl|War­mia. co­dzien­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fra­nek pali pacz­kę pa­pie­ro­sów dzien­nie, gim­na­sty­ku­je się przez pięć minut dzien­nie i pra­cu­je osiem go­dzin dzien­nie.

 (1.2) Dzien­nie stu­diu­ję ma­te­ma­ty­kę, a za­ocz­nie kul­tu­roz­naw­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲːɛ, AS: ʒ́ė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień mrz., dniówka ż.

 przym. dzienny

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na dzień

Wiktionary


dziennik

1. co­dzien­na ga­ze­ta;
2. wia­do­mo­ści ogła­sza­ne przez radio lub te­le­wiz­ję w sta­łych po­rach;
3. księ­ga urzę­do­wa z co­dzien­ny­mi za­pi­sa­mi;
4. pa­mięt­nik pi­sa­ny co­dzien­nie; dia­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. ze­szyt, w któ­rym prze­cho­wu­je się oceny i listy obec­no­ści ucz­niów

 (1.2) druk. ga­ze­ta wy­da­wa­na co­dzien­nie

 (1.3) telew. in­for­ma­cyj­ny pro­gram te­le­wi­zyj­ny, ra­dio­wy

 (1.4) no­tat­ki za­pi­sy­wa­ne co­dzien­nie

 (1.5) adm. księ­ga urzę­do­wa do pro­wa­dze­nia co­dzien­nych za­pi­sów

 (1.6) księg. księ­ga, w któ­rej no­to­wa­ne są co­dzien­nie ope­ra­cje fi­nan­so­we

 (1.7) żegl. mors. księ­ga, w któ­rej od­no­to­wy­wa­ne są dane że­glu­gi oraz wy­da­rze­nia, jakie zasz­ły na okrę­cie (łodzi, stat­ku) pod­czas że­glu­gi

 (1.8) księ­ga, w któ­rej re­je­stro­wa­na jest ko­re­spon­den­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • do­ku­men­ta­cja bie­żą­ca wy­da­rzeń, spo­rzą­dza­na z po­wo­du wy­mo­gów for­mal­nych, lub po­ma­ga­ją­ca w pro­wa­dzo­nej dzia­łal­no­ści – np. dzien­nik wejść/wyjść z obiek­tu mo­ni­to­ro­wa­ne­go, dzien­nik pracy, dzien­nik lek­cyj­ny...
  • dzien­nik – za­pi­ski bie­żą­ce, ro­dzaj pa­mięt­ni­ka
    • Dzien­nik – seria trzech dzien­ni­ków Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza
    • Dzien­ni­ki (Ste­fan Ki­sie­lew­ski)
    • Dzien­ni­ki Hit­le­ra
  • dzien­nik – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne co­dzien­nie
    • Dzien­nik Pol­ska-Eu­ro­pa-Świat – ga­ze­ta co­dzien­na wy­daw­nict­wa Axel Sprin­ger Pol­ska, wy­da­wa­na od 2006 r. do 2009 r.
    • Dzien­nik Ga­ze­ta Praw­na – dzien­nik wy­da­wa­ny od 2009 r. Pow­stał z po­łą­cze­nia „Ga­ze­ty Praw­nej” i „Dzien­ni­ka Pol­ska-Eu­ro­pa-Świat”
  • au­dy­cja ra­dio­wa lub te­le­wi­zyj­na, także pu­bli­ka­cja in­ter­ne­to­wa – re­la­cjo­nu­ją­ca bie­żą­ce wy­da­rze­nia
    • Dzien­nik – pro­gram in­for­ma­cyj­ny TV4
    • Dzien­nik Te­le­wi­zyj­ny – pro­gram in­for­ma­cyj­ny TVP w cza­sach PRL
    • Dzien­nik Te­le­wi­zyj­ny – pro­gram roz­ryw­ko­wy Jacka Fe­do­ro­wi­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel wpi­sał ocenę do dzien­ni­ka.

 (1.2) Dzien­nik jest wy­da­wa­ny co­dzien­nie.

 (1.3) Dzien­nik jest trans­mi­to­wa­ny przez wszyst­kie sta­cje te­le­wi­zyj­ne.

 (1.4) In­for­ma­cje w dzien­ni­ku za­pi­sy­wa­ne są co­dzien­nie.

 (1.5) Se­kre­tarz co­dzien­nie od­no­to­wu­je w dzien­ni­ku co zro­bił pre­zes.

 (1.6) Se­kre­tarz wpi­sa­ła w dzien­ni­ku ad­no­ta­cję do­ty­czą­cą kwe­stii fi­nan­so­wej.

 (1.7) Ka­pi­tan na okrę­cie za­pi­sał w dzien­ni­ku wy­da­rze­nia jakie zasz­ły pod­czas że­glu­gi.

 (1.8) Pre­mier od­no­to­wu­je w dzien­ni­ku ko­re­spon­den­cję z pre­zy­den­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲːik, AS: ʒ́ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień m., dziennikarstwo n., dziennikarz m., dziennikarzyna m., dziennikarka ż.

:: zdrobn. dzienniczek m.

 przym. dziennikarski, dzienny

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gazeta, czasopismo

 (1.3) telewizja, radio

 (1.4) notatka

 (1.5) księga

 (1.6-8) księga, notatka

Wiktionary


dziennikarka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo dzien­ni­kar­stwem;
2. za­ję­cie, zawód dzien­ni­ka­rza;
3. uczel­nia lub wy­dział uczel­ni kształ­cą­cy dzien­ni­ka­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się dzien­ni­kar­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jo­len­ta i je­stem dzien­ni­kar­ką z Ka­li­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːiˈkarka, AS: ʒ́ė̃•ńikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennikarstwo n., dziennikarzyna m., dziennik m., dzień m.

:: fm. dziennikarz m.

 przym. dziennikarski

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żurnalistka

Wiktionary


dziennikarski

przy­miot­nik od: dzien­ni­karz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dzien­ni­kar­stwem, do­ty­czą­cy dzien­ni­kar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­szedł tu z obo­wiąz­ku dzien­ni­kar­skie­go, miał na­pi­sać no­tat­kę do "Walki" o pow­sta­wa­niu Rad Fa­brycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennik m., dzienniczek m., dzień m., dziennikarz m., dziennikarka ż., dziennikarzyna m., dziennikarstwo n., dziennikarszczyzna ż.

 przym. dziennikowy, dzienny

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żurnalistyczny

Wiktionary


dziennikarskość

→ dzien­ni­kar­ski


SJP.pl

Patrz:

dziennikarski

dziennikarstwo

1. praca dzien­ni­ka­rza;
2. wy­dział lub kie­ru­nek stu­diów przy­go­to­wu­ją­cy do za­wo­du dzien­ni­ka­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie dzien­ni­ka­rzy i dzien­ni­ka­rek

 (1.2) nauk. kie­ru­nek na­u­cza­nia przy­go­to­wu­ją­cy do dzien­ni­kar­stwa (1.1)

Wiktionary

Dzien­ni­kar­stwo – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na zbie­ra­niu i upu­blicz­nia­niu za po­mo­cą środ­ków ma­so­wej ko­mu­ni­ka­cji in­for­ma­cji o wy­da­rze­niach, lu­dziach oraz pro­ble­mach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ, AS: ʒ́ė̃•ńikarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień mrz., dziennik mrz., dzienniczek mrz., dziennikarz mos., dziennikarka ż., dziennikarzyna mos., dziennikarszczyzna ż.

 przym. dziennikowy, dziennikarski

 czas. dnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziennikarka, żurnalistyka

Wiktionary


dziennikarszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­le­cia­ło­ści, na­wy­ki dzien­ni­kar­skie, np. w stylu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennikarz mos., dziennikarka ż., dziennikarstwo n., dziennikarskość ż., dziennikarzyna mos.

 przym. dziennikarski

Wiktionary


dziennikarz

osoba zaj­mu­ją­ca się zbie­ra­niem, przy­go­to­wy­wa­niem i pre­zen­to­wa­niem ma­te­ria­łów w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu; pra­cow­nik re­dak­cji ra­dio­wej, te­le­wi­zyj­nej lub pra­so­wej prze­pro­wa­dza­ją­cy wy­wia­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przy­go­to­wu­ją­ca in­for­ma­cje do prasy, radia, te­le­wiz­ji, In­ter­ne­tu, itp.;

Wiktionary

Dzien­ni­karz – osoba zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wa­niem i pre­zen­to­wa­niem ma­te­ria­łów w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu.

Pier­wot­nie ter­min ten oz­na­czał osobę pi­szą­cą tek­sty w ga­ze­tach; wraz z roz­wo­jem in­nych me­diów, objął także osoby zaj­mu­ją­ce się przy­go­to­wa­niem tek­stów w radiu, te­le­wiz­ji oraz in­ter­ne­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzien­ni­karz umó­wił się ze mną na wy­wiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇̃ɲˈːikaʃ, AS: ʒ́ė̃•ńikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennik m., dziennikarstwo n., dziennikarzyna m.

:: fż. dziennikarka ż.

 przym. dziennikarski

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. żurnalista; pogard. dziennikarzyna, gryzipiórek, pismak

Wiktionary


dziennikarzyna

(r. męski) lek­ce­wa­żą­co: marny dzien­ni­karz; re­dak­to­rzy­na, re­dak­to­ru­nio, re­dak­to­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. kiep­ski dzien­ni­karz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dzien­ni­ka­rzy­na nie ma bla­de­go po­ję­cia, o czym pisze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːikaˈʒɨ̃na, AS: ʒ́ė̃•ńikažỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennik m., dziennikarz m., dziennikarka ż., dziennikarstwo n., dziennikarszczyzna ż.

 przym. dziennikarski

 przysł. dziennikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryzipiórek, pismak

Wiktionary


dziennikowy

→ dzien­nik


SJP.pl

Patrz:

dziennik

dzienno-nocny

do­ty­czą­cy dnia i nocy


SJP.pl


dzienny

1. do­ty­czą­cy okre­su od wscho­du do za­cho­du słoń­ca;
2. do­ty­czą­cy dnia ka­len­da­rzo­we­go;
3. do­ty­czą­cy sy­ste­mu na­u­cza­nia dla osób nie­pra­cu­ją­cych, od­by­wa­ją­ce­go się w ciągu dnia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dnia jako czę­ści doby; ma­ją­cy miej­sce, ży­ją­cy, pra­cu­ją­cy, przez­na­czo­ny do uży­cia przed zmro­kiem

 (1.2) do­ty­czą­cy dnia jako całej doby; ma­ją­cy miej­sce w ciągu ca­łe­go dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie pro­wa­dzą zaz­wy­czaj dzien­ny tryb życia.

 (1.2) Dzien­ny utarg w na­szym skle­pie to pięć ty­się­cy zło­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃nːɨ, AS: ʒ́ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień m., dziennik m., dniówka ż.

 przym. codzienny, dziennikarski

 przysł. codziennie, dziennie, dniem

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dobowy

Wiktionary


dziepiyro

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. do­pie­ro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dziepro

Wiktionary


dziepro

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. do­pie­ro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dziepiyro

Wiktionary


dzier

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


dzierganie

1. robić na dru­tach, szy­deł­kiem; dziar­gać, dzierz­gać;
2. haf­to­wać, wy­szy­wać; dziar­gać;
3. ta­tu­o­wać; dzia­bać, dzia­rać, dziar­gać;
4. re­a­li­zo­wać więk­szy cel po­przez wy­ko­ny­wa­nie licz­nych drob­nych czyn­no­ści;
5. śro­do­wi­sko­wo: łą­czyć me­ta­lo­we kółka kol­czu­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ro­bie­nie cze­goś na dru­tach

 (1.2) pot. haf­to­wa­nie, wy­szy­wa­nie wzo­rów na ma­te­ria­le

 (1.3) środ. przest. wy­ko­ny­wa­nie ta­tu­a­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziergaczka ż., dziergarka ż.

 czas. dziergać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) tatuowanie

Wiktionary


dziergarka

ma­szy­na do zszy­wa­nia ma­te­ria­łu ście­giem umac­nia­ją­cym brze­gi


SJP.pl


dziergać

1. robić na dru­tach, szy­deł­kiem; dziar­gać, dzierz­gać;
2. haf­to­wać, wy­szy­wać; dziar­gać;
3. ta­tu­o­wać; dzia­bać, dzia­rać, dziar­gać;
4. re­a­li­zo­wać więk­szy cel po­przez wy­ko­ny­wa­nie licz­nych drob­nych czyn­no­ści;
5. śro­do­wi­sko­wo: łą­czyć me­ta­lo­we kółka kol­czu­gi


SJP.pl


dziergowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzier­go­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Oder­wal­de, do 1931 "Dzier­go­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dzier­go­wi­ce.

Wikipedia


dzierlateczka

zdrob­nie­nie od: dzier­lat­ka


SJP.pl


dzierlatka

1. we­so­ła, pełna op­ty­miz­mu, młoda dziew­czy­na;
2. nie­wiel­ki ptak osia­dły z ro­dzi­ny sko­wron­ków, o sza­ro­zie­mi­stym upie­rze­niu, z cha­rak­te­ry­stycz­nym, szcze­ci­nia­stym czub­kiem na gło­wie, wy­stę­pu­ją­cy w Eu­raz­ji oraz w pół­noc­nej Afry­ce (w Pol­sce ob­ję­ty ochro­ną); po­śmie­ciusz­ka; śmie­ciusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. mały ptak z ro­dzi­ny sko­wron­ków, ze szcze­ci­nia­stym czu­bem na gło­wie, ubar­wio­ny na brą­zo­wo;

 (1.2) młoda, we­so­ła, trzpio­to­wa­ta dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pło­cie przy­sia­dła dzier­lat­ka i za­czę­ła czy­ścić piór­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛrˈlatka, AS: ʒ́erlatka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośmieciuszka, śmieciuszka, śmieciuszek, pośmieciucha, fagas, starop|dziurlatka., starop|dziurładka.; gw. Górny Śląsk świyrgołuszka

Wiktionary


dzierlica

że­laz­ny grze­bień do obrób­ki lnu; dzier­gacz­ka, czo­chra, rafa


SJP.pl


dzierlin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzier­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sie­radz­kim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


dzierotka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Pół­noc­nej; klar­kia


SJP.pl


dziersław

imię żeń­skie


SJP.pl


dziersława

imię żeń­skie


SJP.pl


dzierzba

ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. barw­ny ptak na­bi­ja­ją­cy swoje po­ży­wie­nie na cierń lub ostrą gałąź;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzierz­ba brą­zo­wa
  • dzierz­ba gą­sio­rek
  • dzierz­ba pu­styn­na
  • dzierz­ba ru­do­gło­wa
  • dzierz­ba sro­kosz
  • dzierz­ba śró­dziem­no­mor­ska
  • Ren­fri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gil, wró­bel i dzierz­ba śpie­wa­ły na gra­bi­nie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛʒba, AS: ʒ́ežba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierzbowate lm.

Wiktionary


dzierzbik

1. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny ko­lo­ro­wo ubar­wio­nych pta­ków z rzędu wró­blo­wych;
2. ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny dzierz­bi­ków


SJP.pl


dzierzbowate

o ce­chach dzierz­bo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


dzierzbowaty

o ce­chach dzierz­bo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


dzierzbowron

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ostro­lo­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gym­nor­hi­na ti­bi­cen|ref=tak., ga­tu­nek au­stra­lij­skie­go ptaka z ro­dzi­ny sro­ka­czy

Wiktionary

Dzierz­bo­wron ("Gym­nor­hi­na ti­bi­cen") – śred­niej wiel­ko­ści czar­no-biały ptak z ro­dzi­ny ostro­lo­tów, któ­re­go ro­dzi­my za­sięg obej­mu­je Au­stra­lię i po­łud­nio­wą Nową Gwi­neę. Mimo że daw­niej roz­dzie­la­ny na trzy ga­tun­ki, obec­nie uz­na­wa­ny jest za jeden ga­tu­nek z ośmio­ma lub dzie­wię­cio­ma pod­ga­tun­ka­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛʒˈbɔvrɔ̃n, AS: ʒ́ežbovrõn

Wiktionary


dzierzgać

daw­niej: dzier­gać;
1. robić na dru­tach, szy­deł­kiem;
2. haf­to­wać


SJP.pl


dzierzgonianin

miesz­ka­niec Dzierz­go­nia


SJP.pl


dzierzgonianka

miesz­kan­ka Dzierz­go­nia


SJP.pl


dzierzgowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzierz­go­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Dzierz­go­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go. We wsi znaj­du­je się pa­ra­fia pw. Wnie­bow­zię­cia NMP. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Dzierz­go­wo.

Wikipedia


dzierzgowski

przy­miot­nik od: Dzierz­go­wo


SJP.pl


dzierzgoń

1. mia­sto w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce;
3. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dzierz­goń (hist. "Kisz­bork", "Kisz­pork", Christ­burg) – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Dzierz­goń. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2018 Dzierz­goń li­czył 5413 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛʒɡɔ̃ɲ, AS: ʒ́ežgõń

Wiktionary


dzierzgoński

przy­miot­nik od: Dzierz­goń


SJP.pl


dzierzkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzierz­ko­wi­ce – gmina w po­wie­cie kra­śnic­kim w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Dzierz­ko­wi­ce-Góry
  • Dzierz­ko­wi­ce-Pod­wo­dy
  • Dzierz­ko­wi­ce-Rynek
  • Dzierz­ko­wi­ce-Wola
  • Dzierz­ko­wi­ce-Za­sta­wie
  • Dzierz­ko­wi­ce – spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk sieci Na­tu­ra 2000 na te­re­nie wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go

Wikipedia


dzierzkowicki

przy­miot­nik od: Dzierz­ko­wi­ce, Dzierz­ko­wi­ce-Góry, Dzierz­ko­wi­ce-Pod­wo­dy, Dzierz­ko­wi­ce-Rynek, Dzierz­ko­wi­ce-Wola, Dzierz­ko­wi­ce-Za­sta­wie


SJP.pl


dzierzyk

dzie­rzyk so­ma­lij­ski - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzierz­bi­ków


SJP.pl


dzierzążeński

przy­miot­nik od: Dzie­rząż­nia


SJP.pl


dzierzążnia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzie­rząż­nia (niem. "Güntersruhm") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Dzie­rząż­nia. Leży w obrę­bie rzeki Dzie­rząż­ni­cy i Płon­ki.

Do 1954 roku sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Sar­no­wo. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dzie­rząż­nia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


dzierzążno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Dzie­rząż­no w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Dzie­rząż­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie krusz­wic­kim wo­je­wództ­wa brze­sko­ku­jaw­skie­go, na­le­ża­ła do sta­ro­stwa krusz­wic­kie­go. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


dzierżak

1. re­gio­nal­nie: ce­pi­sko - dłuż­sza część cepów trzy­ma­na w ręku przy młó­ce­niu;
2. daw­niej: kij


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dłuż­sza część cepów

 (1.2) drą­żek do obra­ca­nia żaren

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cep zbu­do­wa­ny jest z dwóch kijów: dzier­ża­ka (dłuż­sze­go) i bi­ja­ka (krót­sze­go), po­łą­czo­nych rze­mie­niem (zwa­nym gązwą, gac­kiem lub ka­pi­cą) lub me­ta­lo­wym prze­gu­bem (zwa­nym ósem­ką).

 (1.2) (…) sły­szał dzia­da wtó­ru­ją­ce­go pie­śnią krę­ce­niu się dzier­ża­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛrʒak, AS: ʒ́eržak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżyciel m., dzierżenie n.

 czas. dzierżyć ndk.

Wiktionary


dzierżanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Dzier­ża­now­ski
  • Ju­liusz Dzier­ża­now­ski
  • Ka­zi­mierz Dzier­ża­now­ski
  • Mi­chał Dzier­ża­now­ski
  • Mar­cin Dzier­ża­now­ski

Wikipedia


dzierżawa

1. użyt­ko­wa­nie ziemi lub rze­czy przez usta­lo­ny w umo­wie okres za usta­lo­ną opła­tą;
2. opła­ta za użyt­ko­wa­nie rze­czy lub ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ekon. użyt­ko­wa­nie czy­jejś rze­czy lub prawa ma­jąt­ko­we­go przez okre­ślo­ny czas w za­mian za usta­lo­ną umową opła­tę

 (1.2) pot. czynsz opła­ca­ny przez dzier­żaw­cę

Wiktionary

Dzier­ża­wa (daw­niej też: "aren­da, ha­ren­da") – jeden z typów umów prawa cy­wil­ne­go. Re­gu­lu­je ją Ko­deks cy­wil­ny w art. 693-709, przy od­po­wied­nim za­sto­so­wa­niu prze­pi­sów o naj­mie (art. 659-692). Dzier­ża­wa na­le­ży do umów naz­wa­nych, dwu­stron­nie zo­bo­wią­zu­ją­cych, wza­jem­nych i kon­sen­su­al­nych (tzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcę oddać w dzier­ża­wę swoje go­spo­dar­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawność ż., dzierżawnictwo n., dzierżawka ż., dzierżawina ż., dzierżawczość ż., dzierżawca mos., dzierżawczyni ż., dzierżawne n., dzierżawienie n.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawny, dzierżawczy, dzierżawiony

 przysł. dzierżawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawienie, wydzierżawianie; przest. arenda, arendowanie, pacht

 (1.2) dzierżawne, czynsz, opłata dzierżawna

Wiktionary


dzierżawca

osoba użyt­ku­ją­ca zie­mię lub rze­czy przez usta­lo­ny w umo­wie okres za usta­lo­ną opła­tą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba użyt­ku­ją­ca mie­nie lub prawo ma­jąt­ko­we od­da­ne w dzier­ża­wę w za­mian za czynsz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sto­sow­nym pi­śmie wy­po­wie­dzie­li­śmy umowę dzier­żaw­cy, żą­da­jąc jed­no­cze­śnie wy­da­nia obiek­tu w nie­prze­kra­czal­nym ter­mi­nie do 9 wrze­śnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawienie n., wydzierżawianie n.

:: fż. dzierżawczyni ż.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawiać ndk.

 przym. dzierżawny, dzierżawczy, dzierżawiony

 przysł. dzierżawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. arendarz; hist. pachciarz

Wiktionary


dzierżawczo

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. na spo­sób dzier­żaw­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawne n., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., wydzierżawianie n., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawiać ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawczość

→ dzier­żaw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. okre­śla­nie przy­na­leż­no­ści przez czę­ści mowy

Wiktionary

Patrz:

dzierżawczy

Przykłady

 (1.1) Jakie są hi­sto­rycz­ne formy wy­ra­ża­nia dzier­żaw­czo­ści w daw­nym ję­zy­ku pol­skim (rze­czow­ni­ki, przy­miot­ni­ki dzier­żaw­cze, do­peł­niacz dzier­żaw­czy)?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawczy

w gra­ma­ty­ce, o za­im­kach, przy­miot­ni­kach itp.: oz­na­cza­ją­cy przy­na­leż­ność do danej osoby lub rze­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. oz­na­cza­ją­cy re­la­cję przy­na­leż­no­ści lub po­sia­da­nia

 (1.2) daw. zwią­za­ny z dzier­ża­wą, do­ty­czą­cy dzier­ża­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawność ż., dzierżawnictwo n., dzierżawka ż., dzierżawina ż., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawne n., dzierżawienie n.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawić dk.

 przysł. dzierżawczo

 przym. dzierżawiony, dzierżawny

Wiktionary


dzierżawczyni

ko­bie­ta użyt­ku­ją­ca nie­ru­cho­mość lub rzecz przez usta­lo­ny w umo­wie okres za usta­lo­ną opła­tą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ko­bie­ta dzier­ża­wią­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawczość ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

:: fm. dzierżawca mos.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. ekon. od­da­wa­nie w dzier­ża­wę

 (1.2) praw. ekon. bra­nie w dzier­ża­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ist­nie­je zakaz dzier­ża­wie­nia grun­tów po dru­giej stro­nie Kłod­ni­cy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzierżawa

Wiktionary


dzierżawina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. dzier­ża­wio­na po­sia­dłość ze sła­by­mi do­cho­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawiony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) od­da­ny w dzier­ża­wę

 (1.2) wzię­ty w dzier­ża­wę od kogoś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: czas. dzier­ża­wić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­re­ny dzier­ża­wio­ne przy rzece sta­no­wią tylko po­ło­wę grun­tów na­le­żą­cych do fun­da­cji.

 (1.2) Wczo­raj za­o­ra­li­śmy zie­mie dzier­ża­wio­ne od hra­bie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawne n., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., wydzierżawianie n., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawiać ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

Wiktionary


dzierżawić

użyt­ko­wać nie­ru­cho­mość lub rzecz przez usta­lo­ny w umo­wie okres za usta­lo­ną opła­tą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) praw. ekon. od­da­wać w dzier­ża­wę

 (1.2) praw. ekon. brać lub mieć w dzier­ża­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­nicz za­mie­rza dzier­ża­wić tylko po­ło­wę swo­ich grun­tów.

 (1.2) Twój dziad dzier­ża­wił pro­bo­szczow­ską zie­mię nad po­to­kiem.

 (1.2) Po­cząt­ko­wo łą­czy­ła ona tylko Kra­ków z We­ne­cją, ale póź­niej, spraw­nie kie­ro­wa­na przez dzier­ża­wią­cą ją ro­dzi­nę Mon­te­lu­pich, ob­ję­ła naj­waż­niej­sze mia­sta kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawne n., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., wydzierżawianie n., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. wydzierżawiać ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydzierżawiać

 (1.2) arendować, wydzierżawiać

Wiktionary


dzierżawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki dzier­ża­wio­ny ma­ją­tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawa

Wiktionary


dzierżawne

opła­ta za dzier­ża­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opła­ta na­leż­na za dzier­ża­wio­ny grunt

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) n. lp. i ż. plu­ral|dzier­żaw­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawa, pacht, tenuta

Wiktionary


dzierżawnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. od­da­wa­nie grun­tów w dzier­ża­wę

 (1.2) przest. bra­nie grun­tów w dzier­ża­wę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawienie

 (1.2) wydzierżawianie

Wiktionary


dzierżawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dzier­żaw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dzier­ża­wą, do­ty­czą­cy dzier­ża­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzierżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzier­żyć.

Wiktionary

Dzier­że­nie – w ter­mi­no­lo­gii praw­ni­czej – ro­dzaj władzt­wa fak­tycz­ne­go nad rze­czą wy­ko­ny­wa­ne­go przez dzier­ży­cie­la. Dzier­ży­cie­lem, zgod­nie z art. 338 Ko­dek­su cy­wil­ne­go, jest ten, kto fak­tycz­nie włada rze­czą za kogo in­ne­go. Dzier­że­nie po­le­ga więc na fak­tycz­nym władzt­wie nad rze­czą – i w tym po­dob­ne jest do po­sia­da­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dzierżyć, dzierżeć

 rzecz. dzierżak mrz.

Wiktionary


dzierżeć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. trzy­mać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżenie n.

 czas. dzierżyć ndk.

Wiktionary


dzierżno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzierż­no – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim, w gmi­nie Poraj
  • Dzierż­no – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Dzierż­no – dziel­ni­ca Py­sko­wic
  • Dzierż­no – gro­ma­da
  • Dzierż­no Dolne – ko­lo­nia By­ci­ny, Ta­ci­szo­wa i Dzierż­na (Py­sko­wi­ce), daw­niej sa­mo­dziel­na wieś
  • Dzierż­no Duże – zbior­nik wodny w po­wie­cie gli­wic­kim
  • Dzierż­no Małe – zbior­nik wodny w po­wie­cie gli­wic­kim

Wikipedia


dzierżon

naz­wi­sko, m.in. Jan Dzier­żon (1811-1906), znany pol­ski pszcze­larz


SJP.pl


dzierżoniowianin

miesz­ka­niec Dzier­żo­nio­wa


SJP.pl


dzierżoniowianka

miesz­kan­ka Dzier­żo­nio­wa


SJP.pl


dzierżoniowski

do­ty­czą­cy Dzier­żo­nio­wa


SJP.pl


dzierżoniów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Dzier­żo­niów (do 1946 "Rych­bach", też "Ry­cho­nek", Re­i­chen­bach im Eu­len­ge­bir­ge) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu dzier­żo­niow­skie­go i gminy wiej­skiej Dzier­żo­niów. Po­ło­żo­ne w Kot­li­nie Dzier­żo­niow­skiej, nad rzeką Pi­ła­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛrˈʒɔ̃ɲuf, AS: ʒ́eržõńuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzierżoniowski

Wiktionary


dzierżyciel

daw­niej: po­sia­dacz


SJP.pl


dzierżycielka

→ dzier­ży­ciel


SJP.pl

Patrz:

dzierżyciel

dzierżykraj

sta­ro­pol­skie imię mę­skie


SJP.pl

Dzier­ży­kraj, Dzir­ży­kraj – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Dzir­ży-" („trzy­mać”) i "-kraj" („kraj”). Oz­na­cza­ło praw­do­po­dob­nie „tego, który pa­nu­je nad kra­jem”, „nad oko­li­cą”.

Wikipedia


dzierżymir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Dzier­ży­mir – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Wikipedia


dzierżymorda

po­tocz­nie: osoba ty­ra­ni­zu­ją­ca pod­wład­nych; za­mor­dy­sta, sa­tra­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. de­spo­ta; czło­wiek, który ty­ra­ni­zu­je pod­wład­nych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyran

Wiktionary


dzierżysław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzier­ży­sław – imię mę­skie
  • Dzier­ży­sław – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Kietrz
  • Dzier­ży­sław – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Dzier­ży­sław – gro­ma­da

Wikipedia


dzierżysława

imię żeń­skie


SJP.pl


dzierżysławice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzier­ży­sła­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Dirs­chel­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Bial­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Oso­bło­ga.

Wikipedia


dzierżysławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dzier­ży­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


dzierżysławostwo

Dzier­ży­sław z mał­żon­ką; Dzier­ży­sła­wo­wie


SJP.pl


dzierżysławowie

Dzier­ży­sław z mał­żon­ką; Dzier­ży­sła­wo­stwo


SJP.pl


dzierżysławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Dzier­ży­sła­wa (Dzier­ży­sła­wy) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


dzierżyć

1. trzy­mać coś w ręce;
2. mieć coś w po­sia­da­niu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdzier­żyć)

 (1.1) przest. albo książk. trzy­mać

 (1.2) mieć we wła­da­niu, po­sia­dać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dzier­żyć się

 (2.1) przest. trzy­mać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za zdro­wie Naj­ja­śniej­sze­go Pana! - dwo­rza­nie od­po­wie­dzie­li tu­bal­nie, dzier­żąc pełne kie­li­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛrʒɨt͡ɕ, AS: ʒ́eržyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżenie n., dzierżyciel m., dzierżycielka ż., dzierżak m., zdzierżenie n.

 czas. dzierżeć, zdzierżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzymać, reg. śl. dzierżeć

Wiktionary


dzierżyńsk

mia­sta w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej i na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w eu­ro­pej­skiej Rosji, w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim, port śród­lą­do­wy nad Oką;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku ma­łych miej­sco­wo­ści w Rosji, na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzier­żyńsk – mia­sto w ob­wo­dzie miń­skim
  • Dzier­żyńsk – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Dzier­żyńsk (Koj­da­nów), w re­jo­nie dzier­żyń­skim, w ob­wo­dzie miń­skim
  • Dzier­żyńsk – mia­sto w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Dzier­żyńsk – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Dzier­żyńsk, w okrę­gu miej­skim Dzier­żyńsk, w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Ro­ma­nów – osada w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim Ukra­i­ny, daw­niej Dzier­żyńsk
  • Dzier­ży­no­wo – były ma­ją­tek ziem­ski w ob­wo­dzie miń­skim Bia­ło­ru­si.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dzierżyński

Wiktionary


dzierżyński

naz­wi­sko, np. Fe­liks Dzier­żyń­ski (1877-1926), ro­syj­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny pol­skie­go po­cho­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dzier­żyń­skiem, do­ty­czą­cy Dzier­żyń­ska (mia­sta w Rosji)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Dzier­żyń­ski (1942–2017) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ed­mund Dzier­żyń­ski (1838–1882) – szlach­cic, zie­mia­nin, na­u­czy­ciel, oj­ciec Fe­lik­sa i Wła­dy­sła­wa
  • Fe­liks Dzier­żyń­ski (1877–1926) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Iwan Dzier­żyn­ski (1909–1978) – ra­dziec­ki kom­po­zy­tor
  • Jerzy Dzier­żyń­ski (1917–1986) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Sta­ni­sław Bąk-Dzier­żyń­ski (1918–1967) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, czło­nek ruchu oporu pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Wła­dy­sław Dzier­żyń­ski (1881–1942) – pro­fe­sor me­dy­cy­ny, puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go, syn Ed­mun­da i brat Fe­lik­sa
  • Dzier­żyńsk w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Dzier­żyn­skij w ob­wo­dzie mo­skiew­skim
  • Woj­sko­wa Aka­de­mia Po­li­tycz­na im. Fe­lik­sa Dzier­żyń­skie­go
  • Cen­trum Szko­le­nia Woj­sko­wej Służ­by Wew­nętrz­nej im. Fe­lik­sa Dzier­żyń­skie­go
  • Wyż­sza Szko­ła Ofi­cer­ska im. Fe­lik­sa Dzier­żyń­skie­go

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Dzierżyńsk m.

Wiktionary


dzierżążno

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzier­żąż­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Dzier­żąż­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Mo­rze­szczyn
  • Dzier­żąż­no – dawna gro­ma­da
  • Dzier­żąż­no – je­zio­ro w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Dzier­żąż­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


dziesiona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od dzie­siąt­ka

 (1.2) slang. ro­zbój; do­ko­na­nie kra­dzie­ży z uży­ciem prze­mo­cy, naj­czę­ściej po­bi­ciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dwóch ogo­lo­nych na łyso męż­czyzn ukrę­ci­ło dzie­sio­nę na przy­pad­ko­wej oso­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃na, AS: ʒ́ėśõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiąty mrz./ż., dziesiątka ż., dziesięcina ż., dziesiąteczka ż., zdziesionoweanie n., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n.

 czas. zdziesionować dk., dziesiątkowanie ndk., zdziesiątkowanie dk.

 licz. dziesięć, dziesiąty

 przym. dziesiąty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dycha

Wiktionary


dziesiąta

go­dzi­na dzie­sią­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 10 przed po­łud­niem

 (1.2) go­dzi­na 10 (22) przed pół­no­cą

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od zob. dzie­sią­ty.

Wiktionary

Dzie­sią­ta (nazwa obocz­na: Dzie­sią­ta Wieś) – dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa Lu­bli­na. Nazwa dziel­ni­cy po­cho­dzi od ist­nie­ją­cej tam wcze­śniej wsi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zes bę­dzie uchwyt­ny tylko od dzie­sią­tej do dwu­na­stej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątka ż., dziesięcina ż.

 przym. dziesiąty

 licz. dziesięcioro

Wiktionary


dziesiątak

po­tocz­nie: mo­ne­ta o war­to­ści dzie­się­ciu gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jeleń lub ko­zioł ma­ją­cy dzie­sięć odnóg w wień­cu

 (1.2) mo­ne­ta o war­to­ści dzie­sięć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Męż­czyz­na dał kel­ne­ro­wi dzie­sią­ta­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątkowanie n., dziesiątka ż., zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż.

 czas. zdziesiątkować, dziesiątkować

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięcioro, dziesięć

Wiktionary


dziesiąteczka

zdrob­nie­nie od: dzie­siąt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dzie­siąt­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątka ż.

Wiktionary


dziesiątek

1. dzie­sięć sztuk cze­goś;
2. kopa zboża zło­żo­na z dzie­się­ciu sno­pów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres obej­mu­ją­cy dzie­sięć lat

 (1.2) dzie­sięć sztuk

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do prze­mia­łu posz­ły dzie­siąt­ki eg­zem­pla­rzy tej po­zy­cji.

 (1.2) Sta­rusz­ka od­ma­wia­ła dzie­sią­tek za dzie­siąt­kiem, pro­sząc o po­wrót wnuka z wojny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiąta ż., Dziesiąta ż., dziesiątak mos./mrz., dziesiątczyna ż., dziesiątka ż., dziesiątość ż., dziesiąty mrz.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 przedr. dziesięcio-

Wiktionary


dziesiątka

1. grupa dzie­się­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 10;
3. dzie­sięć lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 10

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 10

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­się­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) środ. mapa w skali 1:10000

 (1.5) karc. karta o war­to­ści 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Długo cze­ka­łem na tram­waj. W końcu przy­je­cha­ła dzie­siąt­ka.

 (1.3) Ekipa li­czy­ła dzie­się­ciu ludzi. Cała dzie­siąt­ka ener­gicz­nie za­bra­ła się do pracy.

 (1.4) Ku­pi­łem wczo­raj trzy to­po­gra­ficz­ne dzie­siąt­ki z oko­lic Gie­won­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka, AS: ʒ́ėśõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątek mrz., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż., dziesiąta ż., dziesiąteczka ż.

 czas. zdziesiątkować ndk., dziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 liczporz. dziesiąty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2, 1.5) dycha

 (1.5) reg. śl. cyjna, reg. śl. kralka

Wiktionary


dziesiątki

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny oz­na­cza­ją­cy dużą ilość kogoś lub cze­goś


SJP.pl


dziesiątkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. hist. za­bi­ja­nie co dzie­sią­tej osoby;

 (1.2) książk. ma­so­we ni­szcze­nie, tę­pie­nie, uśmier­ca­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., zdziesiątkowanie n., dziesiątka ż., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary


dziesiątkować

za­bi­jać, wy­ni­szczać, tępić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdzie­siąt­ko­wać)

 (1.1) książk. hist. bić, za­bi­jać, roz­strze­li­wać, karać co dzie­sią­tą osobę

 (1.2) książk. ni­szczyć, tępić, uśmier­cać ma­so­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: ʒ́ėśõntkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątka ż.

 czas. zdziesiątkować dk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decymować

Wiktionary


dziesiątkowy

przy­miot­nik od: dzie­siąt­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dzie­sięć, do­ty­czą­cy licz­by dzie­sięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątka ż.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesiętny, decymalny

Wiktionary


dziesiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 10


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 10

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po dzie­wią­tym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) dzie­sią­ta: go­dzi­na dzie­sią­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­rad ma już dzie­sią­tą dziew­czy­nę w tym mie­sią­cu.

 (1.1) Do dzie­sią­te­go roku życia zep­suł ze czte­ry ko­zi­ki, ale też stru­gał nimi dziw­ne rze­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: ʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątek mrz., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątka ż., dziesiąta ż., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 przedr. dziesięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 10.

Wiktionary


dziesięcina

1. dawny po­da­tek na rzecz in­sty­tu­cji ko­ściel­nych, sta­no­wią­cy dzie­sią­tą część plo­nów lub do­cho­du, pier­wot­nie prze­ka­zy­wa­ny w na­tu­rze, póź­niej w for­mie pie­nięż­nej;
2. ro­syj­ska jed­nost­ka po­wierzch­ni grun­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. obec­nie rzad. po­da­tek na rzecz in­sty­tu­cji ko­ściel­nych, wy­no­szą­cy dzie­sią­tą część do­cho­dów;

Wiktionary

Dzie­się­ci­na – po­da­tek re­li­gij­ny w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie. Obo­wiąz­ko­we świad­cze­nie pie­nięż­ne lub rze­czo­we w po­sta­ci dzie­sią­tej czę­ści swo­je­go do­cho­du na rzecz Ko­ścio­ła, przez­na­czo­ne głów­nie na rzecz utrzy­ma­nia du­cho­wień­stwa. Obec­nie prak­ty­ka skła­da­nia dzie­się­ci­ny obec­na jest tylko w niek­tó­rych Ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich, dzie­się­ci­nę płacą rów­nież mor­mo­ni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątka ż., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięciornica ż., dziesiąta ż., zdziesiątkowanie n., dziesiątkowanie n.

 przym. dziesięcinny, dziesiętny, dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 czas. dziesiątkować, zdziesiątkować

Wiktionary


dziesięcinny

→ dzie­się­ci­na


SJP.pl

Patrz:

dziesięcina

dziesięcioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię 10 arów


SJP.pl


dziesięcioboczny

do­ty­czą­cy dzie­się­cio­bo­ku, ma­ją­cy dzie­sięć boków, ogra­ni­czo­ny dzie­się­cio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl


dziesięcioboista

za­wod­nik bio­rą­cy udział w dzie­się­cio­bo­ju


SJP.pl


dziesięcioboistka

→ dzie­się­cio­bo­i­sta


SJP.pl

Patrz:

dziesięcioboista

dziesięciobok

wie­lo­kąt ma­ją­cy 10 kątów; de­ka­gon; dzie­się­cio­kąt


SJP.pl


dziesięciobój

dy­scy­pli­na spor­to­wa (prze­waż­nie lek­ko­at­le­tycz­na) zło­żo­na z dzie­się­ciu kon­ku­ren­cji; de­cath­lon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa w któ­rej współ­za­wod­ni­czy się w dzie­się­ciu róż­nych kon­ku­ren­cjach, a zwy­cię­ża ten kto łącz­nie zdo­bę­dzie naj­wię­cej punk­tów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięcioboista mos., dziesięcioboistka ż.

Wiktionary


dziesięciocentowy

ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu cen­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­sięć cen­tów, ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu cen­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­rej aneg­do­cie ame­ry­kań­ski mul­ti­mi­liar­der Roc­ke­fel­ler dał kie­row­cy tak­sów­ki skrom­ny, dzie­się­cio­cen­to­wy na­pi­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciocentówka

Wiktionary


dziesięciocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le dzie­się­ciu cen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le dzie­się­ciu cen­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­cu wy­pa­dła dzie­się­cio­cen­tów­ka i po­to­czy­ła się po drew­nia­nej po­dło­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciocentowy

Wiktionary


dziesięcioczłonowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­sięć czło­nów, skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoču̯õnovy

Wiktionary


dziesięciodniowy

ma­ją­cy dzie­sięć dni, trwa­ją­cy dzie­sięć dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­sięć dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­się­ciu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Np. dzie­się­ciod­nio­we zwie­dza­nie naj­sław­niej­szych za­byt­ków Gre­cji kosz­tu­je (z peł­nym wy­ży­wie­niem i zak­wa­te­ro­wa­niem w po­ko­ju trzy­o­so­bo­wym) 2118 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćodʹńovy

Wiktionary


dziesięciodniówka

po­tocz­nie o czymś, co od­by­wa się wcią­gu dzie­się­ciu dni, obej­mu­je dzie­sięć dni na­stę­pu­ją­cych po sobie


SJP.pl

Dzie­się­ciod­niów­ka – ter­min oz­na­cza­ją­cy okres dzie­się­ciu dni.

Mia­nem dzie­się­ciod­niów­ki okre­śla się czas dzie­się­ciu dni, np. sta­no­wią­cy okres trwa­nia przed­sięw­zię­cia.

Pod okre­śle­niem dzie­się­ciod­niów­ka zwy­kło na­zy­wać się także cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się co dzie­sięć dni (zwane także „Dzie­się­ciod­nio­wiec” i „de­ka­dów­ka”). Jako dzie­się­ciod­niów­ki były wy­da­wa­ne np.: „Myśl Nie­pod­le­gła”, „Wol­no­my­śli­ciel Pol­ski”, „Ga­ze­ta Sa­noc­ka – Au­to­san”, „Głos Świd­ni­ka”.

Wikipedia


dziesięciodolarowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość 10 do­la­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie do­tarł do niez­wy­kle cie­ka­we­go wątku o fał­szo­wa­niu dzie­się­cio­do­la­ro­wych ban­kno­tów, gdy nagle przy drzwiach pro­wa­dzą­cych do po­cze­kal­ni zro­bi­ło się ja­kieś za­mie­sza­nie.

Wiktionary


dziesięciodolarówka

ban­knot lub mo­ne­ta war­to­ści dzie­się­ciu do­la­rów


SJP.pl


dziesięciodrzwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­się­cio­ro drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


dziesięcioetapowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dzie­się­ciu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciofazowo, dziesięciostopniowo

Wiktionary


dziesięcioetapowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziesięcioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciostopniowy, dziesięciofazowy

Wiktionary


dziesięciofazowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dzie­się­ciu fa­zach, eta­pach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięcioetapowo, dziesięciostopniowo

Wiktionary


dziesięciofazowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu faz, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziesięciofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciostopniowy, dziesięcioetapowy

Wiktionary


dziesięciogodzinny

trwa­ją­cy dzie­sięć go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­sięć go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­się­ciu go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­nież ostat­nie pod­to­pie­nia nie przy­nio­sły więk­szych zni­szczeń. Skoń­czy­ło się na dzie­się­cio­go­dzin­nym dy­żu­rze, aby osu­wi­ska nie po­sy­pa­ły się na po­wia­to­wą drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dziesięciogroszowy

ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu gro­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu gro­szy, kosz­tu­ją­cy dzie­sięć gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciogroszówka ż.

Wiktionary


dziesięciogroszówka

mo­ne­ta war­to­ści dzie­się­ciu gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si dzie­sięć gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciogroszowy

Wiktionary


dziesięciogłowy

ma­ją­cy dzie­sięć głów


SJP.pl


dziesięcioipółletni

ma­ją­cy dzie­sięć lat i pół roku


SJP.pl


dziesięciojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się dzie­się­cio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w dzie­się­ciu ję­zy­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba jed­nak mieć świa­do­mość, że pol­ska ter­mi­no­lo­gia że­glar­ska już ist­nie­je (zo­stał nawet w Pol­sce wy­da­ny dzie­się­cio­ję­zycz­ny słow­nik ter­mi­no­lo­gii że­glar­skiej), a nie two­rzyć nie­po­trzeb­ne ne­o­lo­giz­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


dziesięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 10 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 10 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


dziesięciokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dzie­się­ciu ki­lo­me­trów, skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) dzie­się­ciu ki­lo­me­trów

Wiktionary


dziesięciokilowy

po­tocz­nie: dzie­się­cio­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


dziesięcioklasowy

obej­mu­ją­cy dzie­sięć klas, ma­ją­cy dzie­sięć klas


SJP.pl


dziesięciokolumnowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z dzie­się­ciu ko­lumn

Wiktionary


dziesięciokondygnacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dzie­sięć kon­dy­gna­cji

Wiktionary


dziesięciokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w dzie­sięć koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc dzie­się­ciu koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl


dziesięciokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 10 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokoronówka

Wiktionary


dziesięciokoronówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le 10 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćokorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciokoronowy

Wiktionary


dziesięciokołowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma dzie­sięć kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔˈwɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokou̯ovy

Wiktionary


dziesięciokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) dzie­sięć razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przym. dziesięciokrotny

 przysł. dziesięciokroć, dziesięćkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dziesięciokroć, dziesięćkroć

Wiktionary


dziesięciokrotność

→ dzie­się­cio­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

dziesięciokrotny

dziesięciokrotny

1. pow­ta­rza­ją­cy się dzie­sięć razy;
2. dzie­sięć razy więk­szy lub mniej­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się dzie­sięć razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś dzie­sięć razy

 (1.3) dzie­sięć razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Za­po­wie­dział dzie­się­cio­krot­ny wzrost obro­tów – ze 100 mld do bi­lio­na zł ty­god­nio­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przysł. dziesięciokrotnie, dziesięciokroć, dziesięćkroć

Wiktionary


dziesięciokroć

dzie­sięć razy; dzie­się­cio­krot­nie; dzie­sięć­kroć


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. dzie­sięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przym. dziesięciokrotny

 licz. dziesięćkroć, dziesięciokrotnie

 przysł. dziesięciokrotnie, dziesięćkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięćkroć, dziesięciokrotnie

Wiktionary


dziesięciokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzie­się­cio­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dzie­się­cio­kąt, lecz tylko mały dzie­się­cio­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokąt m.

Wiktionary


dziesięciokąt

wie­lo­kąt ma­ją­cy 10 kątów; de­ka­gon; dzie­się­cio­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o dzie­się­ciu bo­kach

Wiktionary

Dzie­się­cio­kąt, po grec­ku de­ka­gon – wie­lo­kąt o dzie­się­ciu (10) bo­kach. Suma miar wszyst­kich kątów w tej fi­gu­rze wy­no­si 1440°.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dziesięciokątny

 rzecz. dziesięciokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciobok

Wiktionary


dziesięciokątny

ma­ją­cy dzie­sięć kątów; de­ka­go­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geom. ma­ją­cy dzie­sięć kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokąt mrz.

Wiktionary


dziesięciolatek

chło­piec dzie­się­cio­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dziec­ko w wieku dzie­się­ciu lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­sięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­się­cio­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kon­kur­sie przed­mio­to­wym zwy­cię­żył dzie­się­cio­la­tek, po­ko­nu­jąc star­szych ry­wa­li.

 (2.1) Nie­jed­no dwu­let­nie autko wy­glą­da go­rzej niż mój dzie­się­cio­la­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioletni

 rzecz. dziesięciolecie n., dziesięciolatka

Wiktionary


dziesięciolatka

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dzie­sięć lat;
2. okres obej­mu­ją­cy dzie­sięć lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca dzie­sięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­sięć lat

 (1.3) dzie­się­cio­let­ni okres ob­ję­ty pla­nem go­spo­dar­czym

 (1.4) szko­ła, w któ­rej nauka trwa dzie­sięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­się­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioletni

 rzecz. dziesięciolatek m., dziesięciolecie n.

Wiktionary


dziesięciolatki

chło­piec dzie­się­cio­let­ni


SJP.pl


dziesięciolecie

1. okres dzie­się­ciu lat;
2. dzie­sią­ta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres dzie­się­ciu lat

 (1.2) dzie­sią­ta rocz­ni­ca (w la­tach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim dzie­się­cio­le­ciu pro­dukt kra­jo­wy brut­to wzrósł dwu­krot­nie.

 (1.2) Dzi­siaj ob­cho­dzi­my dzie­się­cio­le­cie ist­nie­nia na­szej firmy na rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciolatek m., dziesięciolatka ż.

 przym. dziesięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekada

Wiktionary


dziesięcioletni

1. trwa­ją­cy dzie­sięć lat; przy­pa­da­ją­cy za dzie­sięć lat;
2. bę­dą­cy w wieku dzie­się­ciu lat, ma­ją­cy dzie­sięć lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­sięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­sięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od stołu zer­wał się po­chy­lo­ny dotąd nad ze­szy­tem dzie­się­cio­let­ni brat Zyg­munt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciolecie n., dziesięciolatek m., dziesięciolatka ż.

Wiktionary


dziesięcioliterowy

zło­żo­ny z dzie­się­ciu liter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z dzie­się­ciu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest dzie­się­cio­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćolʹiterovy

Wiktionary


dziesięciolitrowy

1. ma­ją­cy po­jem­ność dzie­się­ciu li­trów;
2. za­wie­ra­ją­cy dzie­sięć li­trów cze­goś


SJP.pl


dziesięciomarkowy

przy­miot­nik

 (1.1) o war­to­ści 10 marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona jed­nak pod­ję­ła de­cyz­ję o po­wro­cie do kraju, mimo że ją prze­ko­ny­wał, obie­cu­jąc nawet dzie­się­cio­mar­ko­wą pod­wyż­kę.

Wiktionary


dziesięciometrowiec

au­to­bus dłu­go­ści 10 me­trów


SJP.pl


dziesięciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dzie­się­ciu me­trów, wy­no­szą­cy dzie­sięć me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mie­rzą­cy dzie­sięć me­trów albo dzie­sięć me­trów kwa­dra­to­wych

Wiktionary


dziesięciomiesięczny

ma­ją­cy dzie­sięć mie­się­cy, trwa­ją­cy dzie­sięć mie­się­cy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­sięć mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­się­ciu mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzie­się­cio­mie­sięcz­ne dziec­ko z cięż­ką bie­gun­ką od­da­wa­ło stol­ce kil­ka­na­ście razy dzien­nie, było wy­chu­dzo­ne, wy­bit­nie nad­po­bud­li­we, miało kło­po­ty ze snem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


dziesięciomilionowy

li­czą­cy dzie­sięć mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od 10000000

Wiktionary


dziesięciominutowy

trwa­ją­cy dzie­sięć minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­sięć minut

Wiktionary


dziesięcionogi

rząd sko­ru­pia­ków z pod­gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców, obej­mu­ją­cy ponad 6000 ga­tun­ków; na­le­żą tu raki, kraby, kre­wet­ki


SJP.pl

Dzie­się­cio­no­gi (De­ca­po­da) – rząd sko­ru­pia­ków wyż­szych li­czą­cy ponad 6000 ga­tun­ków z na­drzę­du raków wła­ści­wych (Eu­ca­ri­da), u któ­rych zwy­kle pier­wsza para od­nó­ży krocz­nych jest przeksz­tał­co­na w duże szczyp­ce. Obej­mu­je kraby, ho­ma­ry, kre­wet­ki, raki oraz kilka mniej zna­nych ro­dzin.

Wikipedia


dziesięcionożny

ma­ją­cy dzie­sięć nóg


SJP.pl


dziesięcionóg

przed­sta­wi­ciel rzędu sko­ru­pia­ków, obej­mu­ją­ce­go ponad 6000 ga­tun­ków; zwy­kle pier­wsza para od­nó­ży przeksz­tał­co­na w szczyp­ce; np.: rak, krab, lan­gu­sta, homar, kre­wet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel rzędu sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców, ma­ją­cych dzie­sięć od­nó­ży

Wiktionary


dziesięcioodcinkowy

zło­żo­ny z dzie­się­ciu od­cin­ków


SJP.pl


dziesięcioosobowy

zło­żo­ny z dzie­się­ciu osób; mo­gą­cy po­mie­ścić dzie­sięć osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dzie­się­ciu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dzie­sięć osób

 (1.2) zło­żo­ny z dzie­się­ciu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dzie­sięć osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ze schro­ni­ska nad Mor­skim Okiem wy­ru­szył ra­tow­nik dy­żur­ny, z cen­tra­li wy­je­cha­ła dzie­się­cio­o­so­bo­wa grupa ra­tow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dziesięciopak

1. zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca dzie­sięć jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; sze­ścio­pak, ABS, six-pack, ka­lo­ry­fer, krat­ka, ośmio­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pacz­ka zbior­cza po dzie­sięć sztuk to­wa­ru

Wiktionary


dziesięciopalcowy

1. zwy­kle w od­nie­sie­niu do ludz­kich dłoni, stóp: ma­ją­cy dzie­sięć pal­ców;
2. wy­ko­ny­wa­ny dzie­się­cio­ma pal­ca­mi


SJP.pl


dziesięciopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­sięć pen­sów, ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciopensówka

Wiktionary


dziesięciopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le dzie­się­ciu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciopensowy

Wiktionary


dziesięciopiętrowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek dzie­się­cio­pię­tro­wy


SJP.pl


dziesięciopiętrowy

ma­ją­cy dzie­sięć pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i dzie­się­ciu wyż­szych kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rze­na miesz­ka­ła ze swoją matką na Kwia­to­wej w dzie­się­cio­pię­tro­wym bloku, pod nu­me­rem 19.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciopiętrowiec mrz.

Wiktionary


dziesięcioplamek

gie­las dzie­się­cio­pla­mek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych


SJP.pl


dziesięciopokojowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) z dzie­się­cio­ma po­ko­ja­mi

Wiktionary


dziesięcioprocentowy

sta­no­wią­cy dzie­sięć pro­cent cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy 10%

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy obie osoby od­gad­ną wła­ści­wie albo obie po­peł­nią błąd, do­cho­dzi do re­mi­su – ale ka­sy­no i tak po­bie­ra dzie­się­cio­pro­cen­to­wą dział­kę.

Wiktionary


dziesięcioprzejazdowy

np. kar­net dzie­się­cio­prze­ja­zdo­wy: upraw­nia­ją­cy do dzie­się­ciu prze­ja­zdów


SJP.pl


dziesięciopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar dzie­się­ciu punk­tów (np. czcion­ka)


SJP.pl


dziesięciopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na dzie­się­ciu pła­szczyz­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćopu̯aščyznovy

Wiktionary


dziesięcioraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) każde z dzie­się­cior­ga dzie­ci uro­dzo­nych z jed­nej ciąży mno­giej

Wiktionary


dziesięcioraki

wy­stę­pu­ją­cy w dzie­się­ciu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy dzie­się­ciu typów, ro­dza­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈraci, AS: ʒ́ėśė̃ńćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziesięciorako

Wiktionary


dziesięciorako

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → dzie­się­cio­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈrakɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioraki

 licz. dziesięcioraki

Wiktionary


dziesięcioramienny

ma­ją­cy dzie­sięć ra­mion, odnóg itp.


SJP.pl


dziesięciornica

ogól­na nazwa każ­de­go zwie­rzę­cia na­le­żą­ce­go do dzie­się­cior­nic, rzędu gło­wo­no­gów


SJP.pl


dziesięciornice

rząd gło­wo­no­gów ma­ją­cych otwór gę­bo­wy oto­czo­ny 10 ra­mio­na­mi, w tym dwoma słu­żą­cy­mi do chwy­ta­nia zdo­by­czy; do tego po­drzę­du za­li­cza­ne są kal­ma­ry (ka­ła­mar­ni­ce), mątwy i be­lem­ni­ty (grupa wy­mar­ła)


SJP.pl

[] (De­ca­po­di­for­mes) – na­drząd gło­wo­no­gów z pod­gro­ma­dy pła­szczo­o­bro­słych (Co­le­o­i­dea) obej­mu­ją­cy mątwy, mą­tew­ki i ka­ła­mar­ni­ce (kal­ma­ry) – zwie­rzę­ta bar­dzo zróż­ni­co­wa­ne pod wzglę­dem wiel­ko­ści, kształ­tów i zaj­mo­wa­nych sied­lisk. Zna­nych jest około 450 ga­tun­ków. Niek­tó­re (np. strza­li­ko­wa­te, kal­ma­ro­wa­te i mąt­wo­wa­te) są po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo.

Wikipedia


dziesięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 10, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­się­cio­ro ucz­niów z na­szej klasy (sze­ściu chłop­ców i czte­ry dziew­czyn­ki) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątka ż., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesiąta ż.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć

 przedr. dziesięcio-

Wiktionary


dziesięciorublowy

ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu rubli


SJP.pl


dziesięciorublówka

mo­ne­ta lub ban­knot o no­mi­na­le dzie­się­ciu rubli


SJP.pl


dziesięciostopniowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dzie­się­ciu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięcioetapowo, dziesięciofazowo

Wiktionary


dziesięciostopniowy

1. ma­ją­cy dzie­sięć stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy dzie­sięć stop­ni, eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. dziesięciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziesięcioetapowy, dziesięciofazowy

Wiktionary


dziesięciostrunny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dzie­sięć strun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gre­czyn­ka grała na dzie­się­cio­strun­nej har­fie.

Wiktionary


dziesięciosylabowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­sięć sylab, skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćosylabovy

Wiktionary


dziesięciotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu tomów, za­war­ty w dzie­się­ciu to­mach, wy­da­ny w dzie­się­ciu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dziesięciotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­sięć ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­się­ciu ty­god­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem wró­ci­łem do Ber­li­na i prze­sze­dłem dzie­się­cio­ty­god­nio­wy kurs przysz­łych wyż­szych do­wód­ców SS i po­li­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćotygodʹńovy

Wiktionary


dziesięciotysięcznik

sta­tek o no­śno­ści dzie­się­ciu ty­się­cy ton


SJP.pl

Dzie­się­cio­ty­sięcz­nik – nie­for­mal­ne okre­śle­nie stat­ku to­wa­ro­we­go o no­śno­ści około 10 tys. ton (DWT). Okre­śla­no tak prze­de wszyst­kim pier­wsze za­pro­jek­to­wa­ne i zbu­do­wa­ne w Pol­sce jed­nost­ki tej wiel­ko­ści, na­le­żą­ce do serii 41 drob­ni­cow­ców mo­to­ro­wych typów B 54 i B 454 (uno­wo­cze­śnio­ny i zmo­dy­fi­ko­wa­ny typ 54 - zbu­do­wa­no sześć jed­no­stek w Stocz­ni Szcze­ciń­skiej), bu­do­wa­ne w pol­skich stocz­niach w la­tach 1955-1966.

Wikipedia


dziesięciotysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru wiel­ko­ści dzie­się­ciu ty­się­cy

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy dzie­sięć ty­się­cy jed­no­stek

 (1.3) bę­dą­cy jedną z dzie­się­ciu ty­się­cy czę­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­fan oka­zał się dzie­się­cio­ty­sięcz­nym klien­tem biura po­dró­ży.

 (1.2) Jego dzie­się­cio­ty­sięcz­na armia zdoła po­ko­nać dwu­krot­nie więk­szą armię wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięć tysięcy mrz.

Wiktionary


dziesięciowarstwowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­sięć warstw, skła­da­ją­cy się z dzie­się­ciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćovarstfovy

Wiktionary


dziesięciowiosłówka

łódź o dzie­się­ciu wio­słach


SJP.pl


dziesięciowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 10 czą­ste­czek wody


SJP.pl


dziesięciozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z dzie­się­ciu zgło­sek


SJP.pl

Dzie­się­cioz­gło­sko­wiec – forma wier­szo­wa zło­żo­na z dzie­się­ciu sylab. We wczes­nej po­ez­ji pol­skiej wy­stę­pu­je mię­dzy in­ny­mi w twór­czo­ści Mi­ko­ła­ja Reja. Praw­do­po­dob­nie miał bar­dzo długą tra­dy­cję, wy­wo­dzą­cą się być może z cza­sów po­gań­skich, pra­sło­wiań­skich, za czym prze­ma­wia jego po­pu­lar­ność na Bał­ka­nach.

Wikipedia


dziesięciozgłoskowy

zło­żo­ny z dzie­się­ciu zgło­sek (sylab); dzie­się­cio­sy­la­bo­wy


SJP.pl


dziesięciozębny

ma­ją­cy dzie­sięć zębów


SJP.pl


dziesięciozłotowy

ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość dzie­się­ciu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy dzie­sięć zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ban­kno­cie dzie­się­cio­zło­to­wym wid­nie­je nie­wiel­ki kwa­drat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciozłotówka ż.

Wiktionary


dziesięciozłotówka

ban­knot lub mo­ne­ta o no­mi­na­le dzie­się­ciu zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta lub ban­knot któ­re­go war­tość wy­no­si dzie­sięć zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔzwɔˈtufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciozłotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesiątka, dziesiątak, dycha, dyszka

Wiktionary


dziesięciościan

bryła ogra­ni­czo­na dzie­się­cio­ma wie­lo­ką­ta­mi re­gu­lar­ny­mi; de­ka­edr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o dzie­sie­ciu ścia­nach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciościenny

Wiktionary


dziesięciościenny

przy­miot­nik

 (1.1) geom. ma­ją­cy dzie­sięć ścian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciościan mrz.

Wiktionary


dziesiętnik

1. do­wód­ca dzie­się­ciu żoł­nie­rzy; zwierzch­nik do­wo­dzą­cy grupą dzie­się­cio­o­so­bo­wą;
2. daw­niej: niż­szy funk­cjo­na­riusz po­li­cji lub mi­li­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. prze­ło­żo­ny grupy dzie­się­cio­o­so­bo­wej;

Wiktionary

Dzie­sięt­nik – sto­so­wa­ne w przesz­ło­ści okre­śle­nie do­wód­cy po­dod­dzia­łu woj­ska lub po­li­cji (mi­li­cji), zło­żo­ne­go z dzie­się­ciu wo­jow­ni­ków (żoł­nie­rzy, funk­cjo­na­riu­szy).

Dzie­się­ciu dzie­sięt­ni­ków wraz ze swo­i­mi pod­ko­mend­ny­mi two­rzy­ło od­dział zło­żo­ny ze stu zbroj­nych do­wo­dzo­ny przez set­ni­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż., dziesiątkowanie n., dziesiątka ż.

 czas. zdziesiątkować, dziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięcioro

 liczgł. dziesięć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierownik, opiekun, zwierzchnik, dowódca, dziekan, zarządca

Wiktionary


dziesiętny

ma­ją­cy za pod­sta­wę licz­bę 10, opar­ty na licz­bie 10, np. sy­stem dzie­sięt­ny (dzie­siąt­ko­wy), uła­mek dzie­sięt­ny, lo­ga­rytm dzi­sięt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy za pod­sta­wę swego ukła­du lub kon­struk­cji licz­bę 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­wa­la on na przed­sta­wie­nie wy­ni­ków w po­sta­ci dzie­sięt­nej, a więc bar­dzo wy­god­nej dla użyt­kow­ni­ka.

 (1.1) Ar­kusz sa­mo­czyn­nie za­mie­nia war­tość pro­cen­to­wą na uła­mek dzie­sięt­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ, AS: ʒ́ėśẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątka ż., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż.

 czas. dziesiątkować, zdziesiątkować

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decymalny

Wiktionary


dziesięć

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 10


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­le­tur­nie­ju udział brało dzie­się­ciu panów i dzie­sięć pań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ʒ́ėśė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 zob. 10.

 rzecz. dziesiątka ż., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiętnik m., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesięciorzenie n.

 czas. dziesięciorzyć ndk., dziesiątkować ndk., zdziesiątkować dk.

 przym. dziesiąty, dziesiątkowy, dziesiętny

 przysł. dziesiątkowo

 licz. dziesięcioro

 temsłow. dziesięcio-, -dziesiąt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 10, zapis rzymski X

Wiktionary


dziesięćkroć

dzie­sięć razy; dzie­się­cio­krot­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. dzie­sięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przym. dziesięciokrotny

 przysł. dziesięciokroć, dziesięciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciokroć, dziesięciokrotnie

Wiktionary


dzietniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dziet­ny


SJP.pl


dzietność

książ­ko­wo: po­sia­da­nie dzie­ci, po­tom­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. współ­czyn­nik dziet­no­ści (prze­cięt­ną licz­ba dzie­ci, które uro­dzi­ła­by ko­bie­ta w ciągu ca­łe­go okre­su roz­rod­cze­go)

Wiktionary


dzietny

prze­sta­rza­łe: ma­ją­cy dzie­ci, po­tom­stwo; dzie­cia­ty


SJP.pl


dzietrzkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzietrz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce.

Wikipedia


dzietrzych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛṭʃɨx, AS: ʒ́eṭšyχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzietrzyk

:: zdrobn. Dzietrzyszek

Wiktionary


dzieucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, księ­stwo ło­wic­kie. dziew­czy­na

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. córka

Wiktionary


dziewa

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dziew­czy­na

 (1.2) daw. dzie­wi­ca

Wiktionary

Dzie­wa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bi­sku­pia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛva, AS: ʒ́eva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewoja ż., dziewczyna ż., dziewczynka ż., dziewka ż., dziewica ż., dziewictwo n., dziewiczość ż., dziewczęcość ż., dzieweczka ż., dziwka ż., dziewucha ż., dziewczę ż.

 przym. dziewczęcy, dziewczyński, dziewiczy

 przysł. dziewczęco, dziewiczo

Wiktionary


dziewanna

dwu­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w 320 ga­tun­kach na ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim (po Indie i pół­noc­ną Afry­kę) oraz nie­licz­nie na ob­sza­rach o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym, znaj­du­ją­ca za­sto­so­wa­nie jako ro­śli­na lecz­ni­cza oraz ozdob­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ver­ba­scum|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych, upra­wia­na dla oka­za­łych kwia­to­sta­nów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­wan­na – bo­gi­ni sło­wiań­ska
  • dzie­wan­na – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych
  • (471143) Dzie­wan­na – 2010 EK139, pla­ne­to­i­da z grupy obiek­tów trans­nep­tu­no­wych
  • Dzie­wan­na – szkic, stu­dium pol­skie­go ma­la­rza Sta­ni­sła­wa Ma­słow­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo że wiele ga­tun­ków owa­dów od­wie­dza kwia­ty dzie­wan­ny, tylko niek­tó­rzy przed­sta­wi­cie­le pszczo­ło­wa­tych do­ko­nu­ją sku­tecz­ne­go za­py­le­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvãnːa, AS: ʒ́evã•na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. bylek, lud. dziewanna wielka, dziwizna, knotnica

Wiktionary


dziewannowiec

mrzyk dzie­wan­no­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny skór­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


dziewanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziewałtowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziewczy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. śrpol. dziew­czę­cy da­ta­def|1455|XVIII w.}}

 (1.2) stpol. śrpol. pa­nień­ski, dzie­wi­czy da­ta­def|1455|XVIII w..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛft͡ʃɨ, AS: ʒ́efčy

Wiktionary


dziewczyna

młoda, nie­za­męż­na ko­bie­ta; na­rze­czo­na, sym­pa­tia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młoda, nie­za­męż­na ko­bie­ta

 (1.2) part­ner­ka, nie­for­mal­na na­rze­czo­na, kon­ku­bi­na

 (1.3) przest. żeń­ska pomoc do­mo­wa

Wiktionary

Dziew­czy­na (rza­dziej: dziew­czę, pod­lo­tek, dzier­lat­ka; rów­nież dziew­czyn­ka, zwy­kle o ma­łych dzie­ciach) – młody czło­wiek płci żeń­skiej. Wiek, w któ­rym dziew­czy­na staje się ko­bie­tą, jest różny w róż­nych spo­łe­czeń­stwach. Zwy­kle przej­ście z okre­su doj­rze­wa­nia do doj­rza­ło­ści na­stę­pu­je w wieku kil­ku­na­stu lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­ny to nic wię­cej, jak tylko kło­po­ty.

 (1.2) Gdy spy­ta­łem, czy zo­sta­nie moją dziew­czy­ną, wy­szep­ta­ła spło­nio­na, że owszem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛfˈt͡ʃɨ̃na, AS: ʒ́efčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewczę n., dziewica ż., dziewka ż., dziewoja ż.

:: zdrobn. dziewczynka ż.

:: zgrub. dziewucha ż., dziewczynisko n.

 przym. dziewczęcy, dziewczyński

 przysł. dziewczęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panna, małolata; gw. Śląsk Cieszyński dziełucha, dzieucha, dziołcha, dziywka, dziywcze, dziywczyn

 (1.1-2) dziewoja, laska, gw. Śląsk Cieszyński galanka

 (1.2) narzeczona, praw. konkubina

 (1.3) służąca, gw. Śląsk Cieszyński dziywka

Wiktionary


dziewczyneczka

pie­szczot­li­wie o dziec­ku płci żeń­skiej; dziew­czyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: dziew­czyn­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛft͡ʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: ʒ́efčỹnečka

Wiktionary


dziewczynina

ek­spre­syw­nie: dziew­czy­na; dzie­wu­cha, dziew­czy­ni­sko, dzie­wu­szy­sko


SJP.pl


dziewczynisko

zgru­bie­nie od: dziew­czy­na; z po­li­to­wa­niem albo żar­to­bli­wie o dziew­czy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. dziew­czy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż.

Wiktionary


dziewczyniątko

pie­szczot­li­wie o dziew­czy­nie, mło­dej pan­nie


SJP.pl


dziewczynka

1. dziec­ko płci żeń­skiej;
2. córka;
3. po­tocz­nie: młoda ko­bie­ta;
4. eu­fe­mi­stycz­nie: ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów;
5. po­tocz­nie: znie­wie­ścia­ły chło­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziec­ko płci żeń­skiej

 (1.2) (w sto­sun­ku do do­ro­słej ko­bie­ty): eufem. pejor. pot. pieszcz. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mała dziew­czyn­ka idzie z mamą na plac zabaw.

 (1.1) Zna­lazł ka­wa­łek bia­łe­go pa­pie­ru, ot­wo­rzył do­pie­ro co ku­pio­ne kred­ki i za­czął wpa­try­wać się w twarz dziew­czyn­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛfˈt͡ʃɨ̃nka, AS: ʒ́efčỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewczę n., dziewczyna ż.

Wiktionary


dziewczynkowatość

→ dziew­czyn­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

dziewczynkowaty

dziewczynkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy dziew­czyn­kę; po­dob­ny do dziew­czyn­ki


SJP.pl


dziewczyny

młoda, nie­za­męż­na ko­bie­ta; na­rze­czo­na, sym­pa­tia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dziew­czy­ny – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Dziew­czy­ny (God Help the Girl) – ame­ry­kań­sko-bry­tyj­ski film z 2014, re­ży­se­ria: Stu­art Mur­doch
  • Dziew­czy­ny (Tytöt tytöt tytö) – fiń­ski film z 2022, re­ży­se­ria: Alli Ha­a­pa­sa­lo
  • Dziew­czy­ny (Girls) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (2012 –2017)
  • Dziew­czy­ny – album ze­spo­łu Oxy.gen
  • Girls
  • Dziew­czy­na

Wikipedia


dziewczyński

wła­ści­wy dziew­czy­nie (czę­sto z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dziew­czyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewucha ż., dziewczyna ż., dziewa ż.

 przym. dziewczęcy

Wiktionary


dziewczyńskość

→ dziew­czyń­ski


SJP.pl

Patrz:

dziewczyński

dziewczątko

zdrob­nie­nie od: dziew­czę; pie­szczot­li­wie o dziec­ku płci żeń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: dziew­czę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewucha ż., dziewoja ż.

Wiktionary


dziewczę

1. (w licz­bie po­je­dyn­czej) prze­sta­rza­le, obec­nie iro­nicz­nie: młoda, do­ra­sta­ją­ca ko­bie­ta; pod­lo­tek, dzier­lat­ka;
2. (w licz­bie mno­giej) dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. doj­rze­wa­ją­ca, mło­dziut­ka dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy­byś dbał o zdro­wie, to nie le­żał­byś w domu, a ba­wił­byś się z dziew­czę­ta­mi na dy­sko­te­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛft͡ʃɛ, AS: ʒ́efče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczynka ż., dziewa ż., dziewucha ż., dziewoja ż.

 przym. dziewczęcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podlotek, panna

Wiktionary


dziewczęco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób dziew­czę­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczęcość ż., dziewczyna ż., dziewa ż.

 przym. dziewczęcy

Wiktionary


dziewczęcość

→ dziew­czę­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dziew­czę­ce

Wiktionary

Patrz:

dziewczęcy

Powiązane:

 przym. dziewczęcy

 przysł. dziewczęco

 rzecz. dziewa ż.

Wiktionary


dziewczęctwo

→ dziew­czę­cy


SJP.pl

Patrz:

dziewczęcy

dziewczęcy

1. wła­ści­wy dziew­częct­wu, od­no­szą­cy się do wieku poś­red­nie­go mię­dzy dzie­cięct­wem a wie­kiem mło­dzień­czym; dziew­czyń­ski;
2. zło­żo­ny z dziew­cząt, np. ze­spół dziew­czę­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dziew­czy­ny, taki, jak u dziew­czy­ny/dziew­czyn­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sklep ofe­ru­je ubra­nia dziew­czę­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛfˈt͡ʃɛ̃nt͡sɨ, AS: ʒ́efčẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczę n., dziewucha ż., dziewa ż., dziewczęcość ż.

 przysł. dziewczęco

 przym. dziewczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewczy

Wiktionary


dzieweczka

pie­szczot­li­wie lub żar­to­bli­wie o dziew­czyn­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: dziew­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvɛt͡ʃka, AS: ʒ́evečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewucha ż., dziewoja ż.

Wiktionary


dziewiarka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się dzie­wiar­stwem;
2. ma­szy­na wyt­wa­rza­ją­ca dzia­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem dzia­nin

 (1.2) włók. ma­szy­na włó­kien­ni­cza uży­wa­na do pro­duk­cji dzia­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż był jed­nym z naj­więk­szych pra­co­daw­ców w Ja­ro­sła­wiu, upa­dek firmy oz­na­czał­by klę­skę dla rze­szy dzie­wia­rek.

 (1.2) An­drie­ux zbu­do­wał pier­wszą funk­cjo­nu­ją­cą okrą­głą dzie­wiar­kę w 1815 r., z ulep­sze­niem w 1821 r.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarnia ż., dziewiarstwo n., dziewiarz m.

 przym. dziewiarski

Wiktionary


dziewiarnia

za­kład lub dział za­kła­du pro­du­ku­ją­cy wy­ro­by dzie­wiar­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem dzia­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarz mos., dziewiarstwo n., dziewiarka ż.

Wiktionary


dziewiarski

→ dzie­wiar­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dzie­wiar­stwem, do­ty­czą­cy dzie­wiar­stwa

Wiktionary

Patrz:

dziewiarstwo

Powiązane:

 rzecz. dziewiarz mos., dziewiarstwo n., dziewiarka ż.

Wiktionary


dziewiarstwo

pro­duk­cja dzia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. dział prze­my­słu lub rę­ko­dziel­nict­wa po­le­ga­ją­cy na pro­duk­cji dzia­nin;

Wiktionary

Dzie­wiar­stwo – dział rę­ko­dzie­ła lub prze­my­słu włó­kien­ni­cze­go zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem róż­ne­go ro­dza­ju dzia­nin. Pro­ces ten może być wy­ko­ny­wa­ny ręcz­nie, za po­mo­cą dru­tów dzie­wiar­skich lub szy­de­łek, a także me­cha­nicz­nie – przy uży­ciu ma­szyn dzie­wiar­skich. Dzie­wiar­stwem okre­śla się rów­nież samą tech­ni­kę wyt­wa­rza­nia dzia­nin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wszyst­kich więk­szych za­kła­dach prze­my­sło­wych koła SNT NOT zor­ga­ni­zo­wa­ły punk­ty kon­sul­ta­cyj­ne, spot­ka­nia ze spe­cja­li­sta­mi z dzie­dzi­ny dzie­wiar­stwa oraz pra­cow­ni­ka­mi na­u­ko­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarka ż., dziewiarnia ż., dziewiarz m.

 przym. dziewiarski

Wiktionary


dziewiarz

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem dzia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) włók. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem dzia­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trzy­let­niej szko­le za­wo­do­wej nie­wi­do­ma mło­dzież uczy się za­wo­dów: dzie­wia­rza ma­szy­no­we­go, ślu­sa­rza, in­tro­li­ga­to­ra, szczot­ka­rza i ple­cion­ka­rza (ko­szy­ka­rza).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarka ż., dziewiarnia ż., dziewiarstwo ż.

 przym. dziewiarski

Wiktionary


dziewica

dziew­czy­na (ko­bie­ta), która nigdy nie od­by­wa­ła sto­sun­ku płcio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej, która nie stra­ci­ła dzie­wict­wa; ko­bie­ta przed pier­wszym sto­sun­kiem sek­su­al­nym

 (1.2) poet. przest. lub żart. młoda ko­bie­ta, panna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzie­wi­ca – ko­bie­ta, która nie od­by­ła sto­sun­ku sek­su­al­ne­go
  • Dzie­wi­ca – skała na wzgó­rzu Ce­giel­nia koło miej­sco­wo­ści Olsz­tyn
  • Dzie­wi­ca – skała na wzgó­rzu Ko­ło­czek w Kro­czy­cach
  • Dzie­wi­ca – obraz Gu­sta­va Klim­ta na­ma­lo­wa­ny w 1913
  • dzie­wi­ca kon­se­kro­wa­na – w chrze­ści­jań­stwie sta­ro­żyt­nym i współ­czes­nym ka­to­li­cyz­mie – ko­bie­ta wpro­wa­dzo­na do stanu dzie­wic (ordo vir­gi­nis) przez kon­se­kra­cję z rąk bi­sku­pa
  • Hu­ry­sa
  • dzie­wict­wo – stan osoby, która nie po­dej­mo­wa­ła sto­sun­ków płcio­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wieku sześć­dzie­się­ciu lat była dzie­wi­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲit͡sa, AS: ʒ́evʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewa ż., dziewictwo

 przym. dziewiczy

 czas. rozdziewiczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. panna

Wiktionary


dziewictwo

1. fiz­jo­lo­gicz­ny stan ko­bie­ty przed pier­wszym sto­sun­kiem płcio­wym; pa­nień­stwo, cnota;
2. w prze­no­śni: czy­stość, nie­win­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fizj. stan ko­bie­ty do chwi­li pier­wsze­go sto­sun­ku płcio­we­go; bycie dzie­wi­cą

 (1.2) pot. o ko­bie­cie nie­po­dej­mo­wa­nie nigdy życia płcio­we­go z drugą osobą

Wiktionary

Dzie­wict­wo, rów­nież pra­wict­wo – ter­min okre­śla­ją­cy stan osoby, która nigdy nie po­dej­mo­wa­ła sto­sun­ków sek­su­al­nych. Ist­nie­ją tra­dy­cje kul­tu­ro­we i re­li­gij­ne, które przy­wią­zu­ją szcze­gól­ną war­tość i zna­cze­nie temu sta­no­wi, zwła­szcza wobec nie­za­męż­nych ko­biet, ko­ja­rzo­ne­mu z po­ję­cia­mi czy­sto­ści oso­bi­stej, ho­no­ru i war­to­ści. Utra­ta dzie­wict­wa bywa na­zy­wa­na de­flo­ra­cją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sztu­ce lilia jest sym­bo­lem dzie­wict­wa i czy­sto­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewica ż., dziewiczość ż., dziewa ż.

 czas. rozdziewiczać ndk., rozdziewiczyć dk.

 przym. dziewiczy

 przysł. dziewiczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cnota, cnotliwość, niewinność, panieństwo

 (1.2) celibat, cnota, cnotliwość, niewinność

Wiktionary


dziewiczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dzie­wi­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewiczy

 przysł. dziewiczo

 rzecz. dziewa ż., dziewictwo n.

Wiktionary


dziewiczy

1. wła­ści­wy dzie­wi­cy, na­le­żą­cy do dzie­wi­cy; pa­nień­ski;
2. taki, który nie miał sto­sun­ku płcio­we­go; nie­win­ny;
3. nie­u­bru­dzo­ny, czy­sty, nie­ska­la­ny;
4. w pier­wot­nym, niet­knię­tym sta­nie, nie­u­jarz­mio­ny przez czło­wie­ka; dziki;
5. błona dzie­wi­cza - fałd błony ślu­zo­wej u uj­ścia po­chwy dzie­wi­czych ko­biet i samic niek­tó­rych zwie­rząt; hymen


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy dzie­wi­cy lub dzie­wict­wu

 (1.2) czy­sty, świe­ży

 (1.3) nie­win­ny

 (1.4) niet­knię­ty przez czło­wie­ka, pier­wot­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Więc nie mó­wi­łem jej ani o wę­żach boa, ani o dzie­wi­czych la­sach, ani o gwia­zdach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewica ż., dziewiczość ż., dziewa ż., dziewictwo n.

Wiktionary


dziewiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


dziewierka

dzie­wier­ka łą­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki


SJP.pl


dziewierz

brat męża (szwa­gier)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. książk. brat męża; Glo­ger.

 (1.2) stpol. brat żony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej Polki zwały brata męża nie szwa­grem, ale dzie­wie­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛvʲjɛʃ, AS: ʒ́evʹi ̯eš

Wiktionary


dziewierzewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzie­wie­rze­wo (od 1907 niem. "Lindenbrück") – wieś pa­łuc­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia.

Wikipedia


dziewin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­win – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • Dzie­win – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Drwi­nia
  • Dzie­wiń Duży
  • Devín

Wikipedia


dziewiąta

go­dzi­na dzie­wią­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 9 rano lub wie­czo­rem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dzie­wią­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umó­wi­łem się z nią na dzie­wią­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dziewięć

 przym. dziewiąty

Wiktionary


dziewiątak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 9


SJP.pl


dziewiąteczka

zdrob­nie­nie od: dzie­wiąt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dzie­wiąt­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiątka ż.

 licz. dziewięć

Wiktionary


dziewiątka

1. grupa dzie­wię­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 9


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cyfra 9

 (1.2) grupa dzie­wię­ciu osób

 (1.3) karta do gry, oz­na­czo­na cyfrą 9

 (1.4) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa serii EP09

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzie­wiąt­ka – część wsi Na­gór­nik, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Sie­cie­chów
  • Dzie­wiąt­ka – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Mo­si­ny, w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Dzie­wiąt­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Ka­wę­czyn
  • Dzie­wiąt­ka – gra bi­lar­do­wa
  • Dzie­wiąt­ka – węzeł sto­so­wa­ny we wspi­nacz­ce.
  • Dzie­wiąt­ka – karta do gry
  • 9 – licz­ba na­tu­ral­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­siu, bar­dzo ład­nie na­ma­lo­wa­łeś dzie­wiąt­kę.

 (1.2) Czy w re­ga­tach może star­to­wać dzie­wiąt­ka bez ster­ni­ka?

 (1.3) Po­ke­rzy­sta miał ka­re­tę dzie­wią­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: ʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zobacz. dziewięć, 9

Wiktionary


dziewiątkowy

→ dzie­wiąt­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dzie­więć, do­ty­czą­cy licz­by dzie­więć

Wiktionary

Patrz:

dziewiątka

dziewiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 9


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 9

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po ósmym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) dzie­wią­ta: go­dzi­na dzie­wią­ta

Wiktionary

Dzie­wią­ty (IX) – dziel­ni­ca Dą­bro­wy Gór­ni­czej, po­ło­żo­na ok. 1,5 km na pół­noc­ny wschód od cen­trum, mię­dzy Ko­rzeń­cem, Trzy­dzie­stym i Łę­kni­ca­mi, na pół­noc od torów ko­le­jo­wych i na po­łud­nie od Po­go­rii III.

Nazwa po­cho­dzi od IX po­kła­du węgla dzia­ła­ją­cej na Ko­rzeń­cu w la­tach 1874-1909 ko­pal­ni "Jan", do któ­re­go scho­dzi­li gór­ni­cy za­miesz­ku­ją­cy po­cząt­ko­wo be­zi­mien­ną ko­lo­nię ubo­gich dom­ków par­te­ro­wych – póź­niej Dzie­wią­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­dzi­łem się dzie­wią­te­go (dnia) kwiet­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ, AS: ʒ́evʹi ̯õnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiąta ż., dziewiątka ż.

 przedr. dziewięcio-

 licz. dziewięcioro, dziewięć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 9.

Wiktionary


dziewięcina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. świad­cze­nie, po­da­tek dzie­wią­tej część do­cho­dów

 (1.2) stpol. jedna dzie­wią­ta, dzie­wią­ta część cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­wię­ci­na sta­no­wi­ła po­dob­nie jak dzie­się­ci­na, formę świad­cze­nia 1/9 lub 1/10 czę­ści ja­kichś okre­ślo­nych do­cho­dów; od­mien­nie niż na Za­cho­dzie, skąd zo­sta­ła prze­szcze­pio­na do Pol­ski i Czech, była świad­cze­niem przyz­na­wa­nym in­sty­tu­cjom ko­ściel­nym przez księ­cia lub moż­nych, wy­dzie­la­nym z ich za­so­bów jako upo­sa­że­nie w do­wol­nej po­sta­ci, naj­czę­ściej z do­cho­dów uzy­ski­wa­nych z tar­gów, kar­czem, prze­wo­zów.

 (1.1) W przy­pad­ku grodu cheł­miń­skie­go nie je­ste­śmy w sta­nie stwier­dzić jego ów­czes­nej przy­na­leż­no­ści die­cez­jal­nej, skoro dzie­wię­ci­na zeń naj­praw­do­po­dob­niej zo­sta­ła na­da­na opact­wu mo­gi­leń­skie­mu póź­niej niż dzie­wię­ci­na z gro­dów ma­zo­wiec­kich.

Wiktionary


dziewięcioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię 9 arów


SJP.pl


dziewięcioboczny

do­ty­czą­cy dzie­wię­cio­bo­ku, ma­ją­cy dzie­więć boków, ogra­ni­czo­ny dzie­wię­cio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl


dziewięciobok

wie­lo­kąt pła­ski o dzie­wię­ciu bo­kach; dzie­wię­cio­kąt


SJP.pl


dziewięciocyfrowy

zło­żo­ny z dzie­wię­ciu cyfr


SJP.pl


dziewięcioczłonowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­więć czło­nów, skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoču̯õnovy

Wiktionary


dziewięciodniowy

ma­ją­cy dzie­więć dni, trwa­ją­cy dzie­więć dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więć dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­wię­ciu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćodʹńovy

Wiktionary


dziewięciodrzwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­wię­cio­ro drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


dziewięcioetapowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dzie­wię­ciu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciofazowo, dziewięciostopniowo

Wiktionary


dziewięcioetapowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może i coś w tym jest, ale trze­ba też dodać, że dzie­wię­cio­e­ta­po­wy Wy­ścig Po­ko­ju nie zna­lazł się na li­ście 28 im­prez za­li­cza­nych do kla­sy­fi­ka­cji Pro Tour.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziewięcioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciostopniowy, dziewięciofazowy

Wiktionary


dziewięciofazowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dzie­wię­ciu fa­zach, eta­pach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięciofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięcioetapowo, dziewięciostopniowo

Wiktionary


dziewięciofazowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu stop­ni, faz, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziewięciofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciostopniowy, dziewięcioetapowy

Wiktionary


dziewięciogodzinny

trwa­ją­cy dzie­więć go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więć go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­wię­ciu go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dzie­wię­cio­go­dzin­na awa­ria prądu spo­wo­do­wa­ła wzrost licz­by po­ro­dów 9 mie­się­cy póź­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dziewięciogłowy

ma­ją­cy dzie­więć głów


SJP.pl


dziewięcioigłowy

o dru­kar­ce kom­pu­te­ro­wej: ma­ją­ca dzie­więć igieł


SJP.pl


dziewięcioigłówka

po­tocz­nie: dru­kar­ka ma­ją­ca dzie­więć igieł


SJP.pl


dziewięcioipółgodzinny

trwa­ją­cy dzie­więć i pół go­dzi­ny


SJP.pl


dziewięcioipółletni

ma­ją­cy dzie­więć lat i pół roku


SJP.pl


dziewięciojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się dzie­wię­cio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w dzie­wię­ciu ję­zy­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


dziewięciokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dzie­wię­ciu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy dzie­więć ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) dzie­wię­ciu ki­lo­me­trów

Wiktionary


dziewięciokolumnowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z dzie­wię­ciu ko­lumn

Wiktionary


dziewięciokondygnacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dzie­więć kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiopiętrowy

Wiktionary


dziewięciokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w dzie­więć koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc dzie­wię­ciu koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl


dziewięciokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) dzie­więć razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­fan Ro­wec­ki był dwu­krot­nie odz­na­czo­ny or­de­rem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri i dzie­wię­cio­krot­nie Krzy­żem Wa­lecz­nych.

 (1.1) Naj­sku­tecz­niej­szy oka­zał się Da­mian Och­man z Unii, który dzie­wię­cio­krot­nie po­ko­ny­wał bram­ka­rzy ry­wa­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokrotność ż.

 przym. dziewięciokrotny

 przysł. dziewięćkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dziewięćkroć

Wiktionary


dziewięciokrotność

→ dzie­wię­cio­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

dziewięciokrotny

dziewięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dzie­więć razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się dzie­więć razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś dzie­więć razy

 (1.3) dzie­więć razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokrotność ż.

 przysł. dziewięciokrotnie, dziewięćkroć

Wiktionary


dziewięciokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzie­wię­cio­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu jest duży dzie­wię­cio­kąt, a tam mały dzie­wię­cio­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokąt m.

Wiktionary


dziewięciokąt

wie­lo­kąt pła­ski o dzie­wię­ciu ką­tach; dzie­wię­cio­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o dzie­wię­ciu bo­kach

Wiktionary

Dzie­wię­cio­kąt, znany też pod grec­ką nazwą no­na­gon – wie­lo­kąt, który ma dzie­więć boków i przez to dzie­więć kątów. Suma miar wszyst­kich kątów to 1260°.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokącik

 przym. dziewięciokątny

 przysł. dziewięciokątnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciobok

Wiktionary


dziewięciokątny

ma­ją­cy dzie­więć kątów


SJP.pl


dziewięciolatek

chło­piec dzie­wię­cio­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­wię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioletni

 rzecz. dziewięciolatka

Wiktionary


dziewięciolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dzie­więć lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­wię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioletni

 rzecz. dziewięciolatek m.

Wiktionary


dziewięciolatki

chło­piec dzie­wię­cio­let­ni


SJP.pl


dziewięciolecie

1. okres dzie­wię­ciu lat;
2. dzie­wią­ta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dziewięcioletni

1. trwa­ją­cy dzie­więć lat; przy­pa­da­ją­cy za dzie­więć lat;
2. bę­dą­cy w wieku dzie­wię­ciu lat, ma­ją­cy dzie­więć lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stęp­ców wy­tro­pi bo­ha­ter­ski po­rucz­nik Hal­da­ne, a po­mo­że mu w tym dzie­wię­cio­let­nia dziew­czyn­ka – Me­la­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciolecie n., dziewięciolatek m., dziewięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięciolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy dzie­więć liści

Wiktionary


dziewięcioliterowy

zło­żo­ny z dzie­wię­ciu liter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z dzie­wię­ciu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest dzie­wię­cio­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćolʹiterovy

Wiktionary


dziewięciolitrowy

1. ma­ją­cy po­jem­ność dzie­wię­ciu li­trów;
2. za­wie­ra­ją­cy dzie­więć li­trów cze­goś


SJP.pl


dziewięciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość dzie­wię­ciu me­trów, wy­no­szą­cy dzie­więć me­trów


SJP.pl


dziewięciomiesięczny

ma­ją­cy dzie­więć mie­się­cy, trwa­ją­cy dzie­więć mie­się­cy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więć mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­wię­ciu mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro gdy le­karz pot­wier­dził jej słowa, uwie­rzy­łem – mówi Artur Wa­wrzy­niak, 29-latek, oj­ciec dzie­wię­cio­mie­sięcz­ne­go Bart­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


dziewięciominutowy

trwa­ją­cy dzie­więć minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więć minut

Wiktionary


dziewięcionogi

ma­ją­cy dzie­więć nóg; dzie­wię­cio­noż­ny


SJP.pl


dziewięcionożny

ma­ją­cy dzie­więć nóg; dzie­wię­cio­no­gi


SJP.pl


dziewięcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu osób;
2. przez­na­czo­ny dla dzie­wię­ciu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dzie­wię­ciu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dzie­więć osób

 (1.2) zło­żo­ny z dzie­wię­ciu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dzie­więć osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­chód za­my­kał dzie­wię­cio­o­so­bo­wy od­dział strzel­ców kon­nych w hi­sto­rycz­nych mun­du­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dziewięciopak

zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca dzie­więć jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pacz­ka zbior­cza po dzie­więć sztuk to­wa­ru

Wiktionary


dziewięciopiętrowy

ma­ją­cy dzie­więć pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i dzie­wię­ciu wyż­szych kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad czer­wo­ny­mi try­bu­na­mi widać było zie­lo­no­sza­re zbo­cza oko­licz­nych wzgórz z bu­dyn­ka­mi róż­nej wiel­ko­ści, nad któ­ry­mi gó­ro­wał dzie­wię­cio­pię­tro­wy blok.

Wiktionary


dziewięciopokojowy

przy­miot­nik

 (1.1) z dzie­wię­cio­ma po­ko­ja­mi

Wiktionary


dziewięciopolowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć pól

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za jego pa­no­wa­nia za­czę­to uży­wać herbu dzie­wię­cio­po­lo­we­go.

 (1.1) W ten spo­sób otrzy­mu­je­my dzie­wię­cio­po­lo­wy duży dia­gram.

Wiktionary


dziewięciopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na dzie­wię­ciu pła­szczyz­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćopu̯aščyznovy

Wiktionary


dziewięcioraki

wy­stę­pu­ją­cy w dzie­wię­ciu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy dzie­wię­ciu typów, ro­dza­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈraci, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziewięciorako

Wiktionary


dziewięciorako

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → dzie­wię­cio­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈrakɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioraki

 licz. dziewięcioraki

Wiktionary


dziewięcioramienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć ra­mion, odnóg, pro­mie­ni itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cha­nu­ki­ja jest ro­dza­jem dzie­wię­cio­ra­mien­nej ży­dow­skiej me­no­ry.

Wiktionary


dziewięciornik

ro­śli­na o bia­łych kwia­tach i ser­co­wa­tych li­ściach, sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie lu­do­wej


SJP.pl

Dzie­wię­cior­nik ("Par­nas­sia") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych. Na­le­ży tu około 70 ga­tun­ków. Daw­niej włą­cza­ny do ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, jed­nak ba­da­nia ge­ne­tycz­ne wy­ka­za­ły, że z in­ny­mi za­li­cza­ny­mi tam ro­śli­na­mi jest od­le­gle spo­krew­nio­ny.

Wikipedia


dziewięciornikowate

1. o ce­chach dzie­wię­cior­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. kal­dez­ja dzie­wię­cior­ni­ko­wa­ta - ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych, ro­śli­na o bia­łych kwia­tach wy­stę­pu­ją­ca w Eu­ro­pie, Azji i w Afry­ce


SJP.pl

Dzie­wię­cior­ni­ko­wa­te ("Par­nas­sia­ce­ae" S.F. Gray) – ro­dzi­na ro­ślin bli­sko spo­krew­nio­na z dła­wi­szo­wa­ty­mi, za­li­cza­na do rzędu dła­wi­szow­ców. W przesz­ło­ści ro­dza­je tu na­le­żą­ce włą­cza­ne były do ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, jed­nak ba­da­nia ge­ne­tycz­ne wy­ka­za­ły, że są z tymi ro­śli­na­mi od­le­gle spo­krew­nio­ne. Na­le­żą tu by­li­ny wy­stę­pu­ją­ce na te­re­nach pod­mo­kłych, głów­nie stre­fy umiar­ko­wa­nej chłod­nej pół­ku­li pół­noc­nej. We flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­je tylko jeden ro­dzaj na­le­żą­cy do tej ro­dzi­ny – dzie­wię­cior­nik.

Wikipedia


dziewięciornikowaty

1. o ce­chach dzie­wię­cior­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. kal­dez­ja dzie­wię­cior­ni­ko­wa­ta - ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych, ro­śli­na o bia­łych kwia­tach wy­stę­pu­ją­ca w Eu­ro­pie, Azji i w Afry­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy dzie­wię­cior­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciornik m., dziewięciornikowate nmos.

Wiktionary


dziewięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 9, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 9

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­wię­cio­ro ucz­niów z na­szej klasy (sze­ściu chłop­ców i trzy dziew­czyn­ki) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiątka ż.

 przym. dziewiąty

 licz. dziewięć

Wiktionary


dziewięciostopniowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w dzie­wię­ciu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięcioetapowo, dziewięciofazowo

Wiktionary


dziewięciostopniowy

1. ma­ją­cy dzie­więć stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy dzie­więć stop­ni, eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skala Rich­te­ra jest dzie­wię­cio­stop­nio­wa, a po­nie­waż jest to skala lo­ga­ryt­micz­na - zmia­na o jed­nost­kę od­po­wia­da 30-krot­nej róż­ni­cy ener­gii wstrzą­su.

 (1.2) W szko­łach pod­sta­wo­wych pier­wszy wynik w dzie­wię­cio­stop­nio­wej skali wy­padł na 4, czyli „niżej śred­niej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. dziewięciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziewięcioetapowy, dziewięciofazowy

Wiktionary


dziewięciosylabowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­więć sylab, skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćosylabovy

Wiktionary


dziewięciotomowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu tomów, za­war­ty w dzie­wię­ciu to­mach, wy­da­ny w dzie­wię­ciu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dziewięciotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więć ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­wię­ciu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćotygodʹńovy

Wiktionary


dziewięciowarstwowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy dzie­więć warstw, skła­da­ją­cy się z dzie­wię­ciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćovarstfovy

Wiktionary


dziewięciowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 9 czą­ste­czek wody


SJP.pl


dziewięciowęglowy

przy­miot­nik

 (1.1) chem. za­wie­ra­ją­cy dzie­więć ato­mów węgla

Wiktionary


dziewięciozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z dzie­wię­ciu zgło­sek


SJP.pl

Dzie­wię­cioz­gło­sko­wiec – forma wier­szo­wa zło­żo­na z dzie­wię­ciu sylab.

W wer­sy­fi­ka­cji pol­skiej naj­czę­ściej po­ja­wia się jako wers w wier­szu sy­la­bicz­nym, zwy­kle trzy­ak­cen­to­wy, bezś­red­niów­ko­wy lub dzie­lo­ny (np. 5 + 4). Czę­sto wy­stę­pu­je także w sy­la­bo­to­ni­kach (np. w try­po­dii am­fi­bra­chicz­nej) oraz w wier­szach róż­no­wer­so­wych. Może rów­nież sta­no­wić jeden z czło­nów ro­zbu­do­wa­ne­go wersu sy­la­bicz­ne­go (np. 9 + 6).

Wikipedia


dziewięciozgłoskowy

zło­żo­ny z dzie­wię­ciu zgło­sek (sylab); dzie­wię­cio­sy­la­bo­wy


SJP.pl


dziewięciozębny

ma­ją­cy dzie­więć zębów


SJP.pl


dziewięciościan

wie­lo­ścian o 9 ścia­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o dzie­wię­ciu ścia­nach

Wiktionary


dziewięcki

naz­wi­sko


SJP.pl


dziewiętlice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzie­więt­li­ce ( He­i­ners­dorf, Pruský Jindřichov) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Pacz­ków.

Wikipedia


dziewiętnasta

go­dzi­na dzie­więt­na­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 19, go­dzi­na siód­ma wie­czo­rem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dzie­więt­na­sty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dziewiętnaście

 przym. dziewiętnasty

Wiktionary


dziewiętnastak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 19


SJP.pl


dziewiętnastka

1. grupa dzie­więt­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 19;
3. dzie­więt­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 19

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 19

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więt­na­stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) pot. dziew­czy­na w wieku 19 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Długo cze­ka­łem na tram­waj. W końcu przy­je­cha­ła dzie­więt­nast­ka.

 (1.3) Kiedy na­u­czy­ciel wszedł do klasy, cała dzie­więt­nast­ka ję­knę­ła.

 (1.4) Mar­ci­no­wi od­bi­ło na stare lata, za­mie­nił żonę na jakąś dzie­więt­nast­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastka, AS: ʒ́evʹi ̯etnastka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewiętnasty

 licz. dziewiętnaście, dziewiętnaścioro

Wiktionary


dziewiętnastkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dzie­więt­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by dzie­więt­na­ście

Wiktionary


dziewiętnastodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­więt­na­stu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastodʹńovy

Wiktionary


dziewiętnastogodzinny

trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­więt­na­stu go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­ka­rze tłu­ma­czy­li mi to tak: mój stan był kry­tycz­ny, a dzie­więt­na­sto­go­dzin­na ope­ra­cja z rę­ka­mi unie­sio­ny­mi do góry mogła spo­wo­do­wać nie­dokr­wie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dziewiętnastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) dzie­więt­na­ście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W samym tylko czerw­cu wynik sprze­da­ży Pa­je­ro zwięk­szył się aż dzie­więt­na­sto­krot­nie w po­rów­na­niu do czerw­ca 2004 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastokrotność ż.

 przym. dziewiętnastokrotny

Wiktionary


dziewiętnastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dzie­więt­na­ście razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się dzie­więt­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś dzie­więt­na­ście razy

 (1.3) dzie­więt­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ho­no­ro­wym go­ściem im­pre­zy był Da­riusz Mi­chal­czew­ski - dzie­więt­na­sto­krot­ny mistrz świa­ta w za­wo­do­wym bok­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈkrɔtnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastokrotność ż.

 przysł. dziewiętnastokrotnie

Wiktionary


dziewiętnastokąt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt ma­ją­cy dzie­więt­na­ście boków i dzie­więt­na­ście kątów wew­nętrz­nych

Wiktionary

Dzie­więt­na­sto­kąt – wie­lo­kąt, który ma 19 boków. Suma jego kątów wew­nętrz­nych wy­no­si 3060°

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jak się pan wy­bu­du­je / Na Con­ra­da (róg Re­y­mon­ta), / Po­sa­dzi­my panu tuje / W kształ­cie dzie­więt­na­sto­ką­ta.

Wiktionary


dziewiętnastolatek

męż­czyz­na dzie­więt­na­sto­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na w wieku dzie­więt­na­stu lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więt­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więt­na­sto­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza córka cho­dzi do­pie­ro do gim­naz­jum, a spo­ty­ka się z ja­kimś dzie­więt­na­sto­lat­kiem.

 (2.1) Byłem wczo­raj na gieł­dzie sa­mo­cho­do­wej, ku­pi­łem cał­kiem spraw­ne­go dzie­więt­na­sto­lat­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯etnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastolatka

 przym. dziewiętnastoletni

Wiktionary


dziewiętnastolatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dzie­więt­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więt­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więt­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: dzie­więt­na­sto­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯etnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewiętnastoletni

 rzecz. dziewiętnastolatek m.

Wiktionary


dziewiętnastolatki

męż­czyz­na dzie­więt­na­sto­let­ni


SJP.pl


dziewiętnastolecie

1. okres dzie­więt­na­stu lat;
2. dzie­więt­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dziewiętnastoletni

1. trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za dzie­więt­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku dzie­więt­na­stu lat, ma­ją­cy dzie­więt­na­ście lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więt­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­na dzie­więt­na­sto­let­nia Agniesz­ka W. i dwu­dzie­sto­pię­cio­let­nia Marta M. de­cyz­ją sadu zo­sta­ły aresz­to­wa­ne na razie na trzy mie­sią­ce.

 (1.1) (…) na stu­dia idą lu­dzie naj­czę­ściej dzie­więt­na­sto­let­ni, czyli bę­dą­cy w okre­sie póź­nej ado­le­scen­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯etnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastolecie n., dziewiętnastolatek m., dziewiętnastolatka ż.

Wiktionary


dziewiętnastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z dzie­więt­na­stu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „in­ter­na­cjo­na­li­za­cja” jest dzie­więt­na­sto­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastolʹiterovy

Wiktionary


dziewiętnastominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście minut

Wiktionary


dziewiętnastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z dzie­więt­na­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla dzie­więt­na­stu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla dzie­więt­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić dzie­więt­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z dzie­więt­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez dzie­więt­na­ście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔˌːsɔˈbɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnast•osobovy

Wiktionary


dziewiętnastopiętrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i dzie­więt­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim

Wiktionary


dziewiętnastostopniowy

1. ma­ją­cy dzie­więt­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy dzie­więt­na­ście stop­ni, eta­pów


SJP.pl


dziewiętnastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dzie­więt­na­stu tomów, za­war­ty w dzie­więt­na­stu to­mach, wy­da­ny w dzie­więt­na­stu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastotõmovy

Wiktionary


dziewiętnastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więt­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku dzie­więt­na­stu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastotygodʹńovy

Wiktionary


dziewiętnastowieczny

do­ty­czą­cy dzie­więt­na­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z dzie­więt­na­ste­go wieku, ży­ją­cy w dzie­więt­na­stym wieku, dzie­ją­cy się w dzie­więt­na­stym wieku itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w dzie­więt­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z dzie­więt­na­ste­go wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­więt­na­sto­wiecz­ne po­wie­ści trak­to­wa­ły o mi­ło­ści jed­no­stek ponad po­dzia­ła­mi spo­łecz­ny­mi, dwu­dzie­sto­wiecz­ne — o sa­mot­no­ści jed­nost­ki w świe­cie bez po­dzia­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastowiecze n.

Wiktionary


dziewiętnastościan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o dzie­więt­na­stu ścia­nach

Wiktionary


dziewiętnasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 19


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 19

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po osiem­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) dzie­więt­na­sta: go­dzi­na dzie­więt­na­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­pre­zen­tant Pol­ski zajął do­pie­ro dzie­więt­na­ste miej­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnasta ż., dziewiętnastka ż.

 licz. dziewiętnaście, dziewiętnaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót 19.

Wiktionary


dziewiętnaście

[czy­taj: dzie­wiet­na­ście] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 19


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 19

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra ma dzie­więt­na­ście lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnaɕt͡ɕɛ, AS: ʒ́evʹi ̯etnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnasta ż., dziewiętnastka ż.

 przym. dziewiętnasty

 licz. dziewiętnaścioro

Wiktionary


dziewiętnaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 19, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 19

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­więt­na­ścio­ro ucz­niów z na­szej klasy (ośmiu chłop­ców i je­de­na­ście dziew­czy­nek) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́evʹi ̯etnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastka ż.

 przym. dziewiętnasty

 licz. dziewiętnaście

Wiktionary


dziewięć

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 9


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 9

 (1.2) cyfra 9

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­le­tur­nie­ju udział brało dzie­wię­ciu panów i dzie­więć pań.

 (1.2) Dzie­więć­dzie­siąt jest za­pi­sy­wa­ne jako dzie­więć-zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiąta ż., dziewiątka ż., dziewiąteczka ż.

 przym. dziewiąty

 licz. dziewięcioro

 formsłow. dziewięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 9, zapis rzymski IX

Wiktionary


dziewięćdziesiona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od dzie­więć­dzie­siąt­ka

Wiktionary


dziewięćdziesiąt

[czy­taj: dzie­wień­dzie­siąt] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 90


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 90

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­ciecz­ce do NRD ku­pi­łem za dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć fe­ni­gów sin­gla Neny z pio­sen­ką o dzie­więć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu ba­lo­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 przym. dziewięćdziesiąty, dziewięćdziesiątkowy

 licz. dziewięćdziesięcioro

Wiktionary


dziewięćdziesiątak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 90


SJP.pl


dziewięćdziesiątka

1. grupa dzie­więć­dzie­się­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 90;
3. dzie­więć­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 90

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 90

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na dzie­więć­dzie­siąt­ce.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z dzie­więć­dzie­siąt­ką.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą dzie­więć­dzie­siąt­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty

 liczgł. dziewięćdziesiąt

Wiktionary


dziewięćdziesiątkaczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 94

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 94

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu czte­rech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi skład­ni­cy to po pro­stu dwie dzie­więć­dzie­siąt­kicz­wór­ki, to bar­dzo pro­ste, nie spo­sób nie za­pa­mię­tać.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem dzie­więć­dzie­siąt­kęcz­wór­kę.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała dzie­więć­dzie­siąt­kacz­wór­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty czwarty

 liczgł. dziewięćdziesiąt cztery

Wiktionary


dziewięćdziesiątkadwójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 92

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 92

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu dwóch czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest dzie­więć­dzie­siąt­kad­wój­ka.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z dzie­więć­dzie­siąt­kąd­wój­ką.

 (1.3) W ko­lek­cji śred­nio­wiecz­nych monet do peł­nej dzie­więć­dzie­siąt­kid­wój­ki bra­ku­je mi je­szcze ośmiu uni­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty drugi

 liczgł. dziewięćdziesiąt dwa

Wiktionary


dziewięćdziesiątkadziewiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 99

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 99

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną dzie­więć­dzie­siąt­kę­dzie­wiąt­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z dzie­więć­dzie­siąt­ką­dzie­wiąt­ką.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała dzie­więć­dzie­siąt­ka­dzie­wiąt­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty dziewiąty

 liczgł. dziewięćdziesiąt dziewięć

Wiktionary


dziewięćdziesiątkajedynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 91

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 91

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu jeden czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na dzie­więć­dzie­siąt­ce­je­dyn­ce.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to dzie­więć­dzie­siąt­ka­je­dyn­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą dzie­więć­dzie­siąt­kę­je­dyn­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty pierwszy

 liczgł. dziewięćdziesiąt jeden

Wiktionary


dziewięćdziesiątkapiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 95

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 95

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu pię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną dzie­więć­dzie­siąt­kę­piąt­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to dzie­więć­dzie­siąt­ka­piąt­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą dzie­więć­dzie­siąt­kę­piąt­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty piąty

 liczgł. dziewięćdziesiąt pięć

Wiktionary


dziewięćdziesiątkasiódemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 97

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 97

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi skład­ni­cy to po pro­stu dwie dzie­więć­dzie­siąt­ki­sió­dem­ki, to bar­dzo pro­ste, nie spo­sób nie za­pa­mię­tać.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to dzie­więć­dzie­siąt­ka­sió­dem­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała dzie­więć­dzie­siąt­ka­sió­dem­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty siódmy

 liczgł. dziewięćdziesiąt siedem

Wiktionary


dziewięćdziesiątkaszóstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 96

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 96

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu sze­ściu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną dzie­więć­dzie­siąt­kę­szóst­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dzie­więć­dzie­siąt­ka­szóst­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą dzie­więć­dzie­siąt­kę­szóst­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty szósty

 liczgł. dziewięćdziesiąt sześć

Wiktionary


dziewięćdziesiątkatrójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 93

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 93

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu trzech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi skład­ni­cy to po pro­stu dwie dzie­więć­dzie­siąt­ki­trój­ki, to bar­dzo pro­ste, nie spo­sób nie za­pa­mię­tać.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym dzie­więć­dzie­siąt­ka­trój­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała dzie­więć­dzie­siąt­ka­trój­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty trzeci

 liczgł. dziewięćdziesiąt trzy

Wiktionary


dziewięćdziesiątkaósemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 98

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 98

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­więć­dzie­się­ciu ośmiu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy wy­ni­ków po­ja­wi­ła się dzie­więć­dzie­siąt­ka­ó­sem­ka.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem dzie­więć­dzie­siąt­kę­ó­sem­kę.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą dzie­więć­dzie­siąt­kę­ó­sem­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty ósmy

 liczgł. dziewięćdziesiąt osiem

Wiktionary


dziewięćdziesiątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą dzie­więć­dzie­siąt, do­ty­czą­cy licz­by dzie­więć­dzie­siąt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 licz. dziewięćdziesiąt, dziewięćdziesiąty

 przym. dziewięćdziesiąty

Wiktionary


dziewięćdziesiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 90


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od dzie­więć­dzie­siąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trze­cim okre­sie u schył­ku lat dzie­więć­dzie­sią­tych po­ja­wi­ły się duże firmy de­ve­lo­per­skie, dla któ­rych suk­ces ryn­ko­wy był tak samo ważny jak ko­niecz­ność za­pew­nie­nia atrak­cyj­nej lo­ka­li­za­cji i od­po­wied­niej ja­ko­ści ar­chi­tek­tu­ry.

 (1.1) W dzie­więć­dzie­sią­tej mi­nu­cie pił­karz numer sie­dem strze­lił spoza pola kar­ne­go i zdo­był zwy­cię­ską bram­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 licz. dziewięćdziesiąt, dziewięćdziesięcioro

 przym. dziewięćdziesiątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót 90.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioczterolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt czte­ry lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­ciocz­te­ro­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioczterolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­ciocz­te­ro­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioczteroletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt czte­ry lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoi dzie­więć­dzie­się­ciocz­te­ro­let­ni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięcioczterolatek m., dziewięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodwuipółletni

ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dwa lata i pół roku


SJP.pl


dziewięćdziesięciodwulatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dwa lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­ciod­wu­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodwuletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodwulatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­ciod­wu­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodwuletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodwulatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodwuletni

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dwa lata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciodwulatek mos., dziewięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć i pół roku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć i pół roku

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­i­pół­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­więć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­i­pół­lat­ku, w twoim wieku na­praw­dę już nie ucho­dzi oglą­dać się za szes­nast­ka­mi.

 (2.1) Dąb-dzie­więć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­i­pół­la­tek to cał­kiem młoda ro­ślin­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔjipuwˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoi ̯ipuu̯latek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatka ż.

 przym. dziewięćdziesięciodziewięcioipółletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięcioletni

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoi dzie­więć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­let­ni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięciolatek mos., dziewięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciogodzinny

trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt go­dzin


SJP.pl


dziewięćdziesięciojednolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt jeden lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­jed­no­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciojednoletni

 rzecz. dziewięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciojednolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­jed­no­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciojednoletni

 rzecz. dziewięćdziesięciojednolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciojednoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoi dzie­więć­dzie­się­cio­jed­no­let­ni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciojednolatek m., dziewięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciokilkuletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięćdziesięcioparoletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 90 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 90 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


dziewięćdziesięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się dzie­więć­dzie­siąt razy


SJP.pl


dziewięćdziesięciolatek

męż­czyz­na dzie­więć­dzie­się­cio­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku 90-99 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca 90-99 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na par­kie­cie ba­wi­ło się dwoje dzie­więć­dzie­się­cio­lat­ków, wuj Leon i bab­cia Ha­lin­ka.

 (2.1) Po babci zo­stał nam kre­dens – prze­pię­kny dzie­więć­dzie­się­cio­la­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolecie n.

:: fż. dziewięćdziesięciolatka ż.

 przym. dziewięćdziesięcioletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciolatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­la­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Ger­tru­da świet­nie się czuje jak na dzie­więć­dzie­się­cio­lat­kę.

 (1.1) Wśród ros­ną­cych w sa­dzie ja­bło­ni była jedna dzie­więć­dzie­się­cio­lat­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolecie n.

:: fm. dziewięćdziesięciolatek m.

 przym. dziewięćdziesięcioletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciolatki

męż­czyz­na dzie­więć­dzie­się­cio­let­ni


SJP.pl


dziewięćdziesięciolecie

1. okres dzie­więć­dzie­się­ciu lat;
2. dzie­więć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres dzie­więć­dzie­się­ciu lat

 (1.2) dzie­więć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj ob­cho­dzi­li­śmy ju­bi­le­usz dzie­więć­dzie­się­cio­le­cia uro­dzin dziad­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolatek m., dziewięćdziesięciolatka ż.

 przym. dziewięćdziesięcioletni

Wiktionary


dziewięćdziesięcioletni

ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt lat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoją trzy dzie­więć­dzie­się­cio­let­nie dęby.

 (1.1) Dzie­więć­dzie­się­cio­let­nia Ame­ry­kan­ka sko­czy­ła ze spa­do­chro­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolatek mos., dziewięćdziesięciolatka ż., dziewięćdziesięciolecie n., dziewięćdziesięcioletniość ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciominutowy

trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt minut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półtoragodzinny

Wiktionary


dziewięćdziesięcioośmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­o­śmio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioośmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioośmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­o­śmio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioośmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioośmioletni

li­czą­cy 98 lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoi dzie­więć­dzie­się­cio­o­śmio­let­ni dąb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięcioośmiolatek m., dziewięćdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioparoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięćdziesięciokilkuletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciopięcioipółletni

ma­ją­cy 95 lat i pół roku


SJP.pl


dziewięćdziesięciopięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­pię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciopięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­pię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciopięciolecie

1. okres dzie­więć­dzie­się­ciu pię­ciu lat;
2. dzie­więć­dzie­sią­ta piąta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dziewięćdziesięciopięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt pięć lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciopięciolatek m., dziewięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 90, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 90

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku sty­pen­dia otrzy­ma­ło dzie­więć­dzie­się­cio­ro ucz­niów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 przym. dziewięćdziesiąty

 licz. dziewięćdziesiąt

Wiktionary


dziewięćdziesięciosiedmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­sied­mio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosiedmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­sied­mio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosiedmioletni

ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat; trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sie­dem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoi dzie­więć­dzie­się­cio­sied­mio­let­ni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciosiedmiolatek m., dziewięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosześciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­sze­ścio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosześciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­sze­ścio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosześcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­to­kiem stoi dzie­więć­dzie­się­cio­sze­ścio­let­ni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciosześciolatek m., dziewięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciotrzylatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt trzy lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od dzie­więć­dzie­się­cio­trzy­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. dziewięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciotrzylatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca dzie­więć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od dzie­więć­dzie­się­cio­trzy­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. dziewięćdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciotrzyletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­dzie­siąt trzy lata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciotrzylatek m., dziewięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


dziewięćkroć

dzie­więć razy; dzie­wię­cio­krot­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. dzie­więć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokrotność ż.

 przym. dziewięciokrotny

 przysł. dziewięciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciokrotnie

Wiktionary


dziewięćset

[czy­taj: dzie­wien­cet] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 900


SJP.pl

li­czeb­nik

 (1.1) licz­ba 900

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W paź­dzier­ni­ko­wy wie­czór ty­siąc dzie­więć­set czter­dzie­ste­go ós­me­go roku w drzwiach ka­wiar­ni sta­nę­ło dwóch męż­czyzn w pro­chow­cach, z pod­nie­sio­ny­mi koł­nie­rza­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛt, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćsetka ż.

 przym. dziewięćsetny

Wiktionary


dziewięćsetka

1. licz­ba 900;
2. ca­łość skła­da­ją­ca się z 900 czę­ści lub jed­no­stek;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą 900


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 900 (dzie­więć­set)

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 900

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z dzie­wię­ciu­set czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nowa na rynku dzie­więć­set­ka nie jest ani lep­sza ani gor­sza od po­przed­ni­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćsetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćsetny

 licz. dziewięćset

Wiktionary


dziewięćsetlecie

1. okres dzie­wię­ciu­set lat;
2. dzie­więć­set­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


dziewięćsetletni

ma­ją­cy dzie­więć­set lat, trwa­ją­cy dzie­więć­set lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dzie­więć­set lat

 (1.2) trwa­ją­cy dzie­więć­set lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­więć­set­let­ni mistrz Jedi przy­był na Da­go­bah, by od­po­cząć i ze­brać myśli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćsetletʹńi

Wiktionary


dziewięćsetny

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 900


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od dzie­więć­set

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do mety do­biegł już dzie­więć­set­ny ma­ra­toń­czyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćsetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćsetka ż.

 licz. dziewięćset

Wiktionary


dziewięćsił

ro­śli­na ziel­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­li­na|L.|ref=tak., ro­śli­na dwu­let­nia o du­żych ko­szycz­kach kwia­to­wych z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

Wiktionary

Dzie­więć­sił ("Car­li­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 30 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce i za­chod­niej Azji. W Pol­sce w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go rosną 4 lub 5 ga­tun­ków.

Na­u­ko­wa nazwa ro­dza­jo­wa upa­mięt­nia Ka­ro­la V Habs­bur­ga (1500–1558).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ry­su­nek dzie­więć­si­ła wi­siał u Jadzi w przed­po­ko­ju.

Wiktionary


dziewka

1. daw­niej: panna, dziew­czy­na, dzie­wi­ca;
2. prze­sta­rza­łe: wiej­ska dziew­czy­na, słu­żą­ca na wsi;
3. ko­bie­ta źle pro­wa­dzą­ca się; pro­sty­tut­ka; ulicz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dziew­czy­na

 (1.2) stpol. córka

 (1.3) daw. ko­bie­ta roz­wią­zła

 (1.4) przest. słu­żą­ca

 (1.5) stpol. panna

 (1.6) stpol. dzie­wi­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako Bóg w nie­bie, tak nie­chyb­nie po to oni dziew­kę por­wa­li, by de Ber­go­wa wy­do­stać.

 (1.2) Przy­po­mi­na, że ona ce­sar­ską dziew­ką i wnucz­ką ce­sar­ską z fa­mi­liej prze­zac­nej i sta­ro­żyt­nej będąc, (…)

 (1.3) Chę­do­żyć się z dziew­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛfka, AS: ʒ́efka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewkarz m., dziewczyna ż.

Wiktionary


dziewkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy licz­ne kon­tak­ty sek­su­al­ne z róż­ny­mi ko­bie­ta­mi, w tym z pro­sty­tut­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babiarz

Wiktionary


dziewkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dziew­ko­wi­ce ( Schew­ko­witz, 1936–1945 "Fra­u­en­feld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Dziew­ko­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Strzel­ce Opol­skie.

Wikipedia


dziewnica

oprzęd larwy pszczo­ły


SJP.pl


dziewoja

daw­niej, dziś żar­to­bli­wie: dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekspr. pot. do­rod­na, rosła dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cią­gnę, jadę z woj­skiem na­szem, / Ślicz­na pa­trzy tam dzie­wo­ja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczę n., dziewczątko n., dzieweczka ż., dziewucha ż., dziewa ż.

Wiktionary


dziewojka

prze­sta­rza­łe: młoda dziew­czy­na


SJP.pl


dzieworodny

roz­wi­ja­ją­cy się z nie­za­płod­nio­ne­go jaja


SJP.pl


dzieworództwo

roz­wój za­rod­ka z jaja nie za­płod­nio­ne­go; par­te­no­ge­ne­za


SJP.pl


dziewosłąb

dzie­wo­słęb; daw­niej:
1. męż­czyz­na, który w imie­niu kogoś sta­ra­ją­ce­go się o rękę dziew­czy­ny prosi jej ro­dzi­ców o zgodę;
2. pieśń we­sel­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. męż­czyz­na, który w imie­niu ka­wa­le­ra sta­ra­ją­ce­go się o rękę panny, prosi jej ro­dzi­ców o zgodę; Glo­ger|dzie­wo­słąb.

 (1.2) daw. sta­ro­sta we­sel­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. pieśń we­sel­na, wiersz we­sel­ny

 (2.2) daw. w lm. dzie­wo­słę­by: kon­ku­ry, swa­ta­nie, za­rę­czy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz, gdzie mam błys­nąć chwa­łą? Mamże zo­stać dzie­wo­słę­bem?

 (1.1) Archánioł Gábryel, / Dźie­wo­słąb Boży, y Poseł: / Przy­był do Máryey dzie­wi­ce, / Z nie­bie­skiey sto­li­ce. sic.

 (2.1) Jest jego dzie­wo­słąb (…) wier­szem ła­ciń­skim uło­żo­ny, na we­se­le Fa­bi­ja­na Czer­ny, wo­je­wo­dzi­ca Mal­bor­skie­go z Le­szczyń­ską wo­je­wo­dzian­ką Brze­ską, dru­ko­wa­ny w To­ru­niu roku 1611. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvɔswɔ̃mp, AS: ʒ́evosu̯õmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewosłęb m.

:: fż. dziewosłębica ż.

 czas. dziewosłębić

 przym. dziewosłębi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewosłęb, swat, rajek, zerzec

 (2.1) swaty

Wiktionary


dziewosłąbka

→ dzie­wo­słąb; dzie­wo­słęb­ka


SJP.pl


dziewosłęb

dzie­wo­słąb; daw­niej:
1. męż­czyz­na, który w imie­niu kogoś sta­ra­ją­ce­go się o rękę dziew­czy­ny prosi jej ro­dzi­ców o zgodę;
2. pieśń we­sel­na


SJP.pl

Dzie­wo­słęb, dzie­wo­słąb – ter­min ut­wo­rzo­ny jako tłu­ma­cze­nie ła­ciń­skie­go wy­ra­że­nia "pa­ra­nymp­hus". W XVI w. jeden ze swo­ich wier­szy poś­wię­ca mu Jan Ko­cha­now­ski w ut­wo­rze o tym samym ty­tu­le.

Jest to funk­cja zwią­za­na z za­mąż­pój­ściem, od pew­ne­go mo­men­tu wy­par­ta przez okre­śle­nie swat. W źró­dłach po­cho­dzą­cych z okre­su Pol­ski wczes­no­no­wo­żyt­nej czę­ściej po­ja­wia się jed­nak dzie­wo­słąb.

Wikipedia


dziewosłębić

daw­niej:
1. być dzie­wo­słę­bem, swa­tem;
2. swa­tać kogoś


SJP.pl


dziewosłębka

→ dzie­wo­słęb; dzie­wo­słąb­ka


SJP.pl


dziewosłęby

dzie­wo­słęb; daw­niej:
1. męż­czyz­na, który w imie­niu kogoś sta­ra­ją­ce­go się o rękę dziew­czy­ny prosi jej ro­dzi­ców o zgodę;
2. pieśń we­sel­na


SJP.pl


dziewoński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Dzie­woń­ski – ge­o­log
  • Ed­ward Dzie­woń­ski – aktor, re­ży­ser, sa­ty­ryk, syn Ja­nu­sza
  • Ja­nusz Dzie­woń­ski – aktor, oj­ciec Ed­war­da
  • Józef Dzie­woń­ski – ar­ty­sta ma­larz, gra­fik, pow­sta­niec stycz­nio­wy, oj­ciec Ka­ro­la
  • Karol Dzie­woń­ski – pro­fe­sor che­mii, syn Jó­ze­fa
  • Ka­zi­mierz Dzie­woń­ski – ge­o­graf
  • Za­cha­riasz Dzie­woń­ski – le­karz (chi­rurg), major wojsk pol­skich z pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go, żoł­nierz legii cu­dzo­ziem­skiej
  • Elż­bie­ta Dzie­woń­ska – ak­tor­ka, sio­stra Ja­nu­sza

Wikipedia


dziewucha

ru­basz­nie, cza­sem życz­li­wie o dziew­czy­nie, prze­waż­nie wiej­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekspr. dziew­czy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczę n., dziewczątko n., dzieweczka ż., dziewoja ż., dziewa ż.

 przym. dziewczęcy, dziewczyński, dziewuszy

Wiktionary


dziewuchowaty

po­dob­ny do dzie­wu­chy


SJP.pl


dziewulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Dzie­wul­ski – pol­ski dy­ry­gent
  • Eu­ge­niusz Kle­mens Dzie­wul­ski – pol­ski przy­rod­nik, oj­ciec Wac­ła­wa i Wła­dy­sła­wa
  • Jerzy Dzie­wul­ski – pol­ski po­li­cjant i po­li­tyk
  • Ju­liusz Dzie­wul­ski – pol­ski ofi­cer
  • Lech Dzie­wul­ski – ar­ty­sta pla­styk, dzia­łacz opo­zy­cji an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej
  • Mi­chał Dzie­wul­ski – hi­sto­ryk, mu­ze­al­nik
  • Sta­ni­sław Ra­wicz-Dzie­wul­ski – ge­ne­rał Woj­ska Pol­skie­go
  • Ste­fan Dzie­wul­ski – pol­ski praw­nik i eko­no­mi­sta
  • Wac­ław Dzie­wul­ski – pol­ski fizyk
  • Wła­dy­sław Dzie­wul­ski – pol­ski astro­nom
  • Wła­dy­sław Dzie­wul­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Zbi­gniew Dzie­wul­ski – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


dziewuszka

dzie­woj­ka, pa­nien­ka;
1. pie­szczot­li­wie, żar­to­bli­wie: do­ra­sta­ją­ca panna;
2. po­u­fa­le albo iro­nicz­nie: dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dzie­wu­cha

Wiktionary


dziewuszy

→ dzie­wu­cha


SJP.pl

Patrz:

dziewucha

dziewuszysko

zgru­bie­nie od: dzie­wu­cha; po­gard­li­wie lub z po­li­to­wa­niem o dziew­czy­nie


SJP.pl


dziećmiar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇t͡ɕmʲjar, AS: ʒ́ėćmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nazwa własna Dziećmarów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Dziećmar

Wiktionary


dziećmierowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzieć­mie­ro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 434.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


dziećmorowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzieć­mo­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce
  • Dzieć­mo­ro­wi­ce – dawna gro­ma­da Pol­sce
  • Dzieć­mo­ro­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Dzieć­mo­ro­wi­ce – wieś i gmina w Cze­chach

Wikipedia


dziełak

naz­wi­sko


SJP.pl


dziełko

1. nie­wiel­ki utwór li­te­rac­ki;
2. zdrob­nie­nie od: dzie­ło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: dzie­ło

 (1.2) nie­wiel­kie dzie­ło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tego dzieł­ka nie znaj­dziesz w na­szej bi­blio­te­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieło n.

Wiktionary


dzieło

1. utwór ar­ty­stycz­ny, li­te­rac­ki lub na­u­ko­wy o dużej war­to­ści;
2. praca;
3. efekt ja­kichś pro­ce­sów lub czy­jejś pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) efekt pracy twór­czej

 (1.2) ogól­nie – efekt czy­ichś dzia­łań

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzie­ło kul­tu­ry
    • dzie­ło sztu­ki
    • dzie­ło li­te­rac­kie
    • dzie­ło mu­zycz­ne
  • dzie­ło for­ty­fi­ka­cyj­ne
    • dzie­ło ko­ro­no­we
    • dzie­ło ro­go­we
  • dzie­ło na­u­ko­we
  • Dzie­ło – po­wieść, czter­na­sty tom cyklu Ro­u­gon-Mac­qu­ar­to­wie
  • utwór – dzie­ło w sen­sie praw­nym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz pt. Bitwa pod Grun­wal­dem jest do­sko­na­łym przy­kła­dem dzie­ła sztu­ki.

 (1.1) Każda książ­ka może być dzie­łem li­te­rac­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛwɔ, AS: ʒ́eu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

 rzecz. dziełko n.

Wiktionary


dziełosłumb

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. dzie­wo­słąb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­te wie­cór mu­zy­kan­tów pun młody zwióz, spro­sieł dzie­ło­słym­bów i cyn­stu­jum ich.

Wiktionary


dziełowy

druk. zwią­za­ny z tech­ni­ką wy­daw­ni­czą dzieł, uży­wa­ny przy przy­go­to­wa­niu i druku dzieł


SJP.pl


dziełucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na

Wiktionary


dzień

pe­wien okres (naj­czę­ściej od wscho­du do za­cho­du słoń­ca lub doba)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres od świtu do zmierz­chu

 (1.2) okres po­mię­dzy dwie­ma ko­lej­ny­mi pół­no­ca­mi; doba

 (1.3) okre­ślo­ny ter­min; data

 (1.4) przen. od­le­głość moż­li­wa do prze­by­cia w ciągu jed­nej doby

 (1.5) przen. (tylko w licz­bie mno­giej) czas życia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) daw. barć leśna w żywym drze­wie

Wiktionary

Dzień – czas mię­dzy wscho­dem a za­cho­dem Słoń­ca. Okre­śle­nie to utoż­sa­mia się z dobą (np. jaki jest dzi­siaj dzień? – py­ta­nie to jest za­da­wa­ne bez wzglę­du na to, czy czas jest dzien­ny, czy nocny).

Dłu­gość dnia różni się w za­leż­no­ści od sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej oraz de­kli­na­cji słoń­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzień był tar­go­wy i po uli­cach krę­ci­ło się mnó­stwo ludzi.

 (1.1) Dziś jest wy­jąt­ko­wo sło­necz­ny dzień.

 (1.2) Przyj­dę za dwa dni.

 (1.3) Jaki dziś jest dzień?

 (1.3) Co pan robił tego dnia?

 (1.4) Jeśli bę­dzie­my je­chać tym samym tem­pem, to mamy przed sobą już tylko dwa dni drogi.

 (1.5) Obie­cu­ję, że będę cię ko­chał do końca moich dni.

 (2.1) Czło­wiek, aby ułat­wić sobie pod­bie­ra­nie miodu, po­czął w ca­łych drze­wach wy­drą­żać sztucz­ne dziu­ple, czyli wy­dzia­ły­wać je, dziać, a stąd drze­wo takie w ję­zy­ku pol­skim naz­wa­no dzie­nią lub drze­wem dzia­nem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: ʒ́ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-5)

 rzecz. dziennik mrz., dzienniczek mrz., dziennikarz mos., dziennikarka ż., dziennikarstwo n., codzienność ż., dniówka ż., dnienie n.

:: zdrobn. dzionek mrz.

 czas. dnieć ndk.

 przym. dzienny, codzienny, dziennikarski

 przysł. dniem, dziennie, codziennie, w dzień, za dnia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzionek; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk dziyń

 (1.2) doba; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk dziyń

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk dziyń

 (1.5) życie

 (2.1) daw. dzienia, daw./gwara. dzienie, daw. dzienno

Wiktionary


dzieńdoberek

żar­to­bli­wie: dzień dobry


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. żart. dzień dobry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzień­do­be­rek – krzy­knął szwa­gier, uśmie­cha­jąc się szel­mow­sko.

Wiktionary

Wymowa:

AS: ʒ́eńdoberek

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. dzień dobry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. dzień dobry!, pot. doberek!, pot. dobry!

Wiktionary


dzieńgi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. żart. pie­nią­dze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲɟi, AS: ʒ́ė̃ńǵi

Wiktionary


dzieża

duże, drew­nia­ne na­czy­nie do roz­czy­nia­nia cia­sta na chleb; do­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże drew­nia­ne na­czy­nie do roz­czy­nia­nia cia­sta na chleb;

 (1.2) za­war­tość dzie­ży (1.1)

Wiktionary

Dzie­ża – na­czy­nie słu­żą­ce do roz­czy­nia­nia mąki i wy­ra­sta­nia cia­sta chle­bo­we­go. Wy­ko­na­ne było z drew­nia­nych kle­pek (naj­czę­ściej li­po­wych, świer­ko­wych lub naj­wy­żej ce­nio­nych – dę­bo­wych) i obrę­czy. Szer­sze u dołu niż u góry. Dzie­ża zwy­kle była bez wieka, ale cza­sem spo­ty­ka­ło się wieko (po­kry­wę) wy­ple­cio­ne ze słomy.

Wikipedia


dzieżka

gli­nia­ny gar­nek do prze­cho­wy­wa­nia mleka lub śmie­ta­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od dzie­ża

 (1.2) bia­ły­stok. dzba­nek

Wiktionary


dzieżycowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, ros­ną­cych prze­waż­nie w oko­li­cach zwrot­ni­ko­wych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl


dzieżycowaty

o ce­chach dzie­ży­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dzigański

naz­wi­sko


SJP.pl


dzik

1. zwie­rzę z ro­dzi­ny świń, ce­nio­ne przez my­śli­wych;
2. pęd wy­ro­sły z nie­usz­la­chet­nio­nej czę­ści drze­wa;
3. młoda ro­śli­na słu­żą­ca za pod­kład­kę przy szcze­pie­niu lub ocz­ko­wa­niu;
4. po­tocz­nie: czło­wiek nie­to­wa­rzy­ski, od­lu­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek ssaka z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;

 (1.2) pot. osoba nie­to­wa­rzy­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle ko­na­ją­cy dzik pod­niósł się i za­a­ta­ko­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑik, AS: ʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziczek mzw./mos./mrz., dzikus m., dziki m., dzicz ż., dziczyzna ż., dziczenie n., zdziczenie n., dzikarz m., dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki, dziczy

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. czarnuch, łow. czarny zwierz, zwierzyna czarna; gw. Poznań wieprz

 (1.2) borsuk, odludek, samotnik, pustelnik

Wiktionary


dzika

1. nie­os­wo­jo­ny, wy­stę­pu­ją­cy w śro­do­wi­sku na­tu­ral­nym;
2. pry­mi­tyw­ny, pier­wot­ny, nie­uf­ny, nie­o­krze­sa­ny;
3. niez­god­ny z nor­ma­mi spo­łecz­ny­mi, nie­u­sank­cjo­no­wa­ny praw­nie


SJP.pl


dzikacz

naj­więk­szy dziko ży­ją­cy ssak z ro­dzi­ny świ­nio­wa­tych


SJP.pl


dzikan

ro­dzaj świni


SJP.pl

Dzi­kan ("Po­ta­mo­cho­e­rus") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny świń (Su­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny świ­nio­wa­tych (Su­i­dae).

Wikipedia


dzikarz

w ło­wiect­wie: pies do po­lo­wań na dziki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. pies do po­lo­wa­nia na dziki

Wiktionary

Dzi­karz – nie­du­ży, czę­sto krót­ko­no­gi pies ra­so­wy lub nie­ra­so­wy, uło­żo­ny do po­lo­wa­nia na dziki. Na dzi­ka­rzy wy­bie­ra­ne są psy, które odz­na­cza­ją się pasją my­śliw­ską i cię­to­ścią, mają skłon­ność do pracy szpe­ra­cza i po­so­kow­ca, a dzię­ki nie­du­żym roz­mia­rom mogą pra­co­wać w no­rach. Mimo drob­nej bu­do­wy ciała mają bar­dzo silne szczę­ki i zęby. Za­da­niem dzi­ka­rzy jest wy­szu­ki­wa­nie w mio­cie dzi­ków, osa­cze­nie, oszcze­ki­wa­nie ich i wy­pro­wa­dza­nie na linię my­śli­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dzik m., dziczyzna ż., dziki mos., dzikość ż., dzikuska ż.

 przym. dziki

Wiktionary


dzikawy

nieco dziki


SJP.pl


dziki

1. nie­os­wo­jo­ny, wy­stę­pu­ją­cy w śro­do­wi­sku na­tu­ral­nym;
2. pry­mi­tyw­ny, pier­wot­ny, nie­uf­ny, nie­o­krze­sa­ny;
3. niez­god­ny z nor­ma­mi spo­łecz­ny­mi, nie­u­sank­cjo­no­wa­ny praw­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­u­do­mo­wio­ny, ży­ją­cy w na­tu­ral­nych wa­run­kach

 (1.2) nie­kon­tro­lo­wa­ny

 (1.3) nie­o­krze­sa­ny

 (1.4) na­tu­ral­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek kul­tur pry­mi­tyw­nych, ży­ją­cy w pier­wot­nych wa­run­kach

 (2.2) polit. czło­wiek nie­na­le­żą­cy do żad­nej par­tii

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M. lm. od dzik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dziki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­cie
  • Dziki – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Dziki – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Dikij (pol. Dziki) – ro­syj­ski se­rial kry­mi­nal­ny
  • Dziki – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 1953 roku re­ży­se­rii László Be­ne­de­ka
  • Dziki – pol­ski film z 2026
  • dzi­kie zwie­rzę – prze­ci­wień­stwo zwie­rzę­cia do­mo­we­go
  • Dziki Bór, Dzi­kie
  • dzik (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • dzik – ssak z ro­dzi­ny świ­nio­wa­tych
  • Dzi­kość serca
  • dzi­kość – pier­wszy z trzech eta­pów roz­wo­ju ludz­ko­ści we­dług Le­wi­sa Mor­ga­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Celem tej fun­da­cji jest ochro­na dzi­kich zwie­rząt przed kłu­sow­nict­wem i in­ny­mi for­ma­mi okru­cień­stwa wobec nich.

 (1.2) Dziki han­del jest dziś głów­nym źró­dłem be­zdom­no­ści zwie­rząt.

 (2.1) Pod­czas prze­mie­rza­nia dżun­gli je­dy­nym na­pot­ka­nym czło­wie­kiem był jakiś dziki pły­ną­cy w od­da­li dłu­ban­ką.

 (3.1) W kar­to­fli­sku pod lasem buch­to­wa­ły nocą dziki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑici, AS: ʒ́iḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziczenie n., dzikusek mos., dzikość ż., dzik m., dziczyzna ż., dzicz ż., dzikus m., dzikuska ż., dzikarz m., dziczenie n., dzikowanie n.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk., dzikować ndk.

 przym. półdziki, dziczy, zdziczały

 przysł. dziko, półdziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|dziwoki.; bot. lud. psi

 (2.1) dzikus

Wiktionary


dzikiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób dziki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­czu­ła się nagle dziko szczę­śli­wa, że on jest obok. Że trzy­ma jej dłoń w swo­jej ręce, że ją do sie­bie przy­tu­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑikɔ, AS: ʒ́iko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziki, dziczy, zdziczały

 rzecz. zdziczenie n., dzikość ż., dzikus m., dzikuska ż., dzicz ż., dziczyzna ż., dzik m., dziki mos.

 czas. dziczeć

Wiktionary


dzikolud

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. czło­wiek dziki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim przy­je­chał do Eu­ro­py, wy­cho­wy­wał się gdzieś w Afry­ce wśród dzi­ko­lu­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈkɔlut, AS: ʒ́ikolut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzikus

Wiktionary


dzikomowa

rzad­ko: wul­gar­ny spo­sób po­słu­gi­wa­nia się ję­zy­kiem


SJP.pl


dzikowiec

1. wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kol­bu­szow­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzi­ko­wiec (wo­je­wództ­wo dol­no­ślą­skie) – wieś w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • Dzi­ko­wiec (Rącz­na) – część wsi Rącz­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Dzi­ko­wiec (wo­je­wództ­wo pod­kar­pac­kie) – wieś w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • Dzi­ko­wiec (gmina) – gmina wiej­ska
  • Dzi­ko­wiec (wąwóz) – wąwóz w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Nowy Dzi­ko­wiec (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Dzi­ko­wiec Wiel­ki

Wikipedia


dzikowiecki

→ Dzi­ko­wiec (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


dzikowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzi­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Dzi­ko­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Dzi­ko­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Dzi­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Dzi­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bar­li­nek
  • Dzi­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Dzi­ko­wo – je­zio­ro po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo.
  • Dzi­ko­wo Iła­wec­kie, Dzi­ko­wo My­śli­bor­skie, Dzi­ków

Wikipedia


dzikowski

przy­miot­nik od: Dzi­ko­wa, Dzi­ko­wo, Dzi­ków


SJP.pl

Dzi­kow­ski (forma żeń­ska: Dzi­kow­ska; licz­ba mnoga: Dzi­kow­sky) – pol­skie naz­wi­sko ut­wo­rzo­ne su­fik­sem -ski od nazwy miej­sco­wej Dzi­ko­wiec, Dzi­ko­wo, Dzi­ko­wi­ce lub Dzi­ko­wa.

Wikipedia


dzikość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest dzi­kie, nie­o­kiełz­na­ne, nie­os­wo­jo­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzicz ż., zdziczenie n., dziczyzna ż., dziki mos., dzikus m., dzikarz mzw., dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki, zdziczały, dziczy

 przysł. dziko

Wiktionary


dzikszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dziki; bar­dziej dziki


SJP.pl


dzikus

osoba, która jest dzika


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. osob­nik nie­cy­wi­li­zo­wa­ny

 (1.2) pot. pejor. osoba za­cho­wu­ją­ca się pry­mi­tyw­nie i gru­biań­sko

 (1.3) pot. pejor. osoba nie­śmia­ła, ma­ją­ca trud­no­ści w re­la­cjach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. żart. nie­os­wo­jo­ne zwie­rzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opa­li­ło nas słoń­ce, sta­li­śmy się dzi­ku­sa­mi, pi­je­my wiel­ki­mi ha­u­sta­mi nie­ska­żo­ną pier­wot­ność lasu.

 (1.3) Aga posz­ła za­py­tać dzi­ku­sa pod oknem, dla­cze­go nie tań­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑikus, AS: ʒ́ikus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzik mzw., dziczyzna ż., dziki mos., dzicz ż., dzikość ż.

:: zdrobn. dzikusek m.

:: fż. dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbarzyńca, dziecko natury, dziki, jaskiniowiec, troglodyta

 (1.2) dewastator, nieokrzesaniec, prymityw

 (1.3) odludek, samotnik; pot. borsuk, dzik

Wiktionary


dzikusek

→ dzi­kus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dzi­kus

 (1.2) mały dzi­kus

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: dzi­ku­ska

Wiktionary

Patrz:

dzikus

Powiązane:

 przym. dziki

 rzecz. dziki mos., dzikus mos., dzikuska ż.

 czas. dziczeć

Wiktionary


dzikuska

→ dzi­kus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta nie­cy­wi­li­zo­wa­na

 (1.2) ko­bie­ta nie­o­by­ta to­wa­rzy­sko

 (1.3) re­pre­zen­tant­ka obcej cy­wi­li­za­cji

 (1.4) pro­stacz­ka

 (1.5) ko­bie­ta nie­śmia­ła

Wiktionary

Dzi­ku­ska. Hi­sto­ria mi­ło­ści – de­biu­tanc­ka po­wieść Ireny Za­rzyc­kiej z 1927 roku. Po­cząt­ko­wo uka­zy­wa­ła się w od­cin­kach na ła­mach "Rzecz­po­spo­li­tej" (od 10 sierp­nia), a na­stęp­nie zo­sta­ła wy­da­na przez wy­daw­nict­wo "Rój". Jedna z naj­po­pu­lar­niej­szych pol­skich po­wie­ści ro­man­so­wych okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go.

Wikipedia

Patrz:

dzikus

Przykłady

 (1.2) Pan sprze­dał swoją duszę za nic; rzu­cił ją pan do stóp nędz­nej dzi­ku­ski, która zro­bi­ła już z pana po­mio­tło, i wkrót­ce za­bi­je pana tak czy ina­czej, przez swą mi­łość albo nie­na­wiść.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk., dzikować ndk.

 przym. dziczy, dziki, półdziki

 przysł. dziko, półdziko

 rzecz. dziki mos., zdziczenie n.

 rzecz. dzikość ż., dzik m., dziczyzna ż., dzicz ż., dzikarz m., dziczenie n., dzikowanie n., dzikusek m.

:: fm. dzikus m.

Wiktionary


dzików

1. zwie­rzę z ro­dzi­ny świń, ce­nio­ne przez my­śli­wych;
2. pęd wy­ro­sły z nie­usz­la­chet­nio­nej czę­ści drze­wa;
3. młoda ro­śli­na słu­żą­ca za pod­kład­kę przy szcze­pie­niu lub ocz­ko­wa­niu;
4. po­tocz­nie: czło­wiek nie­to­wa­rzy­ski, od­lu­dek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzi­ków – część mia­sta Tar­no­brzeg
  • Dzi­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce
  • Dzi­ków – przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Dzi­ków – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Rze­cze­ni­ca
  • Dzi­ków – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ró­wień­skim, w hro­ma­dzie Zoria
  • Dzi­ko­wo, Stary Dzi­ków, Nowy Dzi­ków

Wikipedia


dzikówka

po­tocz­nie: na­tu­ral­ny, nie­re­gu­lar­ny ka­mień ele­wa­cyj­ny w su­ro­wej, nie­o­bro­bio­nej for­mie


SJP.pl


dzinia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. wło­sie­ni­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. cylicyjum

Wiktionary


dzioba

w że­glar­stwie:
1. miej­sce, w któ­rym zbie­ga­ją się obie burty przed­niej czę­ści stat­ku, jach­tu, łodzi itp.;
2. przed­nia część ka­dłu­ba i po­kła­du stat­ku, jach­tu, łodzi itp. od fok­masz­tu do dziob­ni­cy


SJP.pl


dziobak

1. ssak z rzędu ste­kow­ców o cha­rak­te­ry­stycz­nym pysku za­koń­czo­nym dzio­bem po­dob­nym do ka­cze­go, wy­stę­pu­ją­cy nad rze­ka­mi Au­stra­lii i Tas­ma­nii; daw­niej: dzió­bak;
2. drew­nia­na lub me­ta­lo­wa belka umo­co­wa­na do dziob­ni­cy ża­glow­ca, słu­żą­ca do roz­pi­na­nia lin i żagli; buksz­pryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Or­nit­hor­hyn­chus|ref=tak., ste­ko­wiec z ro­dzi­ny dzio­ba­ko­wa­tych;

 (1.2) kolej. środ. elek­trycz­ny ze­spół trak­cyj­ny Pen­do­li­no;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) żegl. buksz­pryt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzio­bak au­stra­lij­ski – ste­ko­wiec en­de­micz­ny dla Au­stra­lii;
  • dzio­bak – nazwa po­bocz­na ro­dza­ju ruk­wiel – ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;
  • dzio­bak – po­tocz­na nazwa po­cią­gu Al­stom Pen­do­li­no z po­wo­du kształ­tu jego przed­niej czę­ści;
  • dzio­bak – po­gard­li­we mło­dzie­żo­we okre­śle­nie osoby uczą­cej się pil­nie, ale me­cha­nicz­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy uwa­ża­ją, że dzio­bak to bar­dzo dziw­ne stwo­rze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɔbak, AS: ʒ́obak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób m., dziobek m., dzióbek mos./mrz., dziobakowate nmos., dziobanie n.

 czas. dziobać ndk.

 przym. dziobowy, dziobakowy, dziobakowaty

Wiktionary


dziobakowate

o ce­chach dzio­ba­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Dzio­ba­ko­wa­te (Or­nit­hor­hyn­chi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu ste­kow­ców (Mo­no­tre­ma­ta).

Wikipedia


dziobakowaty

o ce­chach dzio­ba­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


dziobanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzio­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzióbek mos./mrz., dziób m., dziobek m., dziobak m., dziobnica ż., dziobówka ż., dziobnięcie n.

 czas. dziobać ndk., dziobnąć dk.

 przym. dziobowy, dziobaty

Wiktionary


dziobaty

1. ma­ją­cy twarz zesz­pe­co­ną bliz­na­mi po ospie; dzió­ba­ty;
2. daw­niej o ptaku z dłu­gim dzio­bem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. (o ptaku) ma­ją­cy długi dziób, o dłu­gim dzio­bie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) zesz­pe­co­ny bliz­na­mi po cho­ro­bie skór­nej, np. ospie lub trą­dzi­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­kier­ki dzio­ba­te z asy­me­trycz­nym wy­lo­tem tu­lej­ki w li­te­ra­tu­rze są zwane „sie­kier­ka­mi wschod­nio­kar­pac­ki­mi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziobek m., dziób m., dzióbek m., dziobanie n., wydziobanie n., podziobanie n., dziobak m., dzióbanie n., podzióbanie n., dzióbdzianie n., podzióbdzianie n., dziobnica ż., dziobowal m., dziobówka ż., dzióbica ż., Dzióbin m., dzióbdziuś m.

 czas. dziobać ndk., wydziobać dk., podziobać dk., dzióbać ndk., podzióbać dk., dzióbdziać ndk., podzióbdziać dk.

 przym. dziobowy, dzióbaty, dziobnicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzióbaty

 (2.1) ospowaty

Wiktionary


dziobać

dzió­bać;
1. o pta­kach: ude­rzać dzio­bem;
2. o pta­kach: jeść coś, chwy­ta­jąc dzio­bem;
3. kłuć, ude­rzać czymś ostrym; ukłuć;
4. po­tocz­nie: jeść nie­wie­le; po­gry­zać;
5. wul­gar­nie: współ­żyć z kimś sek­su­al­nie, być ak­tyw­nym sek­su­al­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. dziob­nąć)

 (1.1) ude­rzać dzio­bem

 (1.2) jeść dzio­bem

 (1.3) pot. ude­rzać czymś ostrym

 (1.4) pot. jeść po tro­chu

 (1.5) przen. uczyć się na pa­mięć

 (1.6) przen. schle­biać komuś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dzio­bać się (dk. dziob­nąć się)

 (2.1) dzio­bać (1.1) jeden dru­gie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɔbat͡ɕ, AS: ʒ́obać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób, dziobek, dzióbek, dziobak, dziobanie, dziobiec, dziobnica, dziobnięcie, dziobówka

 czas. dzióbać (się), dziobnąć (się), dzióbnąć (się)

 przym. dziobaty, dziobkowaty, dzióbkowaty, dziobowaty, dziobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzióbać

 (1.2) dzióbać

 (1.3) dzióbać, nakłuwać, kłuć

 (1.4) dzióbać

 (1.5) dzióbać, wkuwać

 (2.1) dzióbać się

Wiktionary


dziobek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. dzió­bek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­łę­bie, jako śmiel­sze, wnet za­czę­ły kuć dziob­ka­mi w po­le­pę, ku­ro­pat­wy zaś zbli­ża­ły się ostroż­niej, spo­glą­da­jąc to na pa­da­ją­ce ziar­no, to na księ­dza, to na lisz­kę, z którą opa­trzy­ły się zresz­tą od dawna, bo schwy­ta­ne je­szcze latem pis­klę­ta­mi i ho­do­wa­ne w domu od ma­leń­ko­ści, wi­dy­wa­ły ją co­dzien­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydziobywać, dziobać ndk., dziobnąć dk.

 przym. dziobaty, dziobowy

 rzecz. dziobacz m., dziobak m., dziobiec m., dziób mrz., dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


dziobiec

wy­dłu­żo­ne, ostre za­koń­cze­nie na­rzę­dzia; dziób


SJP.pl


dziobik

dzio­bik brzo­zo­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny zwiń­co­wa­tych


SJP.pl


dziobkowaty

po­dob­ny w kształ­cie do dzio­ba, dziob­ka


SJP.pl


dziobnica

ele­ment kon­struk­cyj­ny stat­ku; stewa przed­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. uko­śna belka w ka­dłu­bie jach­tu na dzio­bie, bę­dą­ca prze­dłu­że­niem stęp­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziobanie n., dziób mrz., dzióbek mos./mrz.

 przym. dziobaty, dziobowy

Wiktionary


dziobnik

trój­kąt­ny ża­giel mo­co­wa­ny mię­dzy przed­nim masz­tem a buksz­pry­tem; kli­wer


SJP.pl


dziobogłowy

1. wale dzio­bo­gło­we - ro­dzi­na wa­le­ni; zy­fio­wa­te;
2. gle­bo­ry­jec dzio­bo­gło­wy - ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża;
3. tas­ma­no­wal dzio­bo­gło­wy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych


SJP.pl


dzioborogi

pe­li­kan dzio­bo­ro­gi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pe­li­ka­nów


SJP.pl


dzioborożce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­ce­ro­ti­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzio­bo­roż­co­wych;

Wiktionary

Dzio­bo­roż­ce (Bu­ce­ro­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzio­bo­roż­co­wych (Bu­ce­ro­ti­for­mes). Na­le­ży do niej ponad 50 ga­tun­ków pta­ków, z któ­rych wszyst­kie mają sto­sun­ko­wo dłu­gie, za­krzy­wio­ne dzio­by, czę­sto z do­dat­ko­wą ro­go­wą na­ro­ślą na gór­nej czę­ści dzio­ba. Ca­łość dzio­ba jest czę­sto bar­dzo ko­lo­ro­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­li­zy dzio­bo­roż­ców są bar­dzo uroz­ma­i­co­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzioborożec mzw., dzioborożcowe nmos.

Wiktionary


dzioborożcowe

o ce­chach dzio­bo­roż­co­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­ce­ro­ti­for­mes|Fürbringer|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Dzio­bo­roż­co­we (Bu­ce­ro­ti­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ro­dzi­ny dzio­bo­roż­ców (Bu­ce­ro­ti­dae), sier­po­dud­ków (Pho­e­ni­cu­li­dae) i dud­ków (Upu­pi­dae). Bu­ce­ro­ti­for­mes zo­sta­ły wy­dzie­lo­ne z rzędu kra­sko­wych (Co­ra­cii­for­mes), by utrzy­mać mo­no­fi­le­tyzm Co­ra­cii­for­mes bez ko­niecz­no­ści włą­cza­nia do nich dzię­cio­ło­wych (Pi­ci­for­mes) i tro­go­nów (Tro­go­ni­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu dzio­bo­roż­co­wych na­le­żą: dzio­bo­roż­ce, dudki oraz sier­po­dud­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzioborożce lm nm., dzioborożec mzw.

Wiktionary


dzioborożcowy

o ce­chach dzio­bo­roż­co­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


dzioborożec

ptak z ro­dzi­ny dzio­bo­roż­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­tęż­nym lekko za­krzy­wio­nym dzio­bem, na któ­rym wy­ra­sta ro­go­wy kask; wy­stę­pu­je w Afry­ce, pd.-wsch. Azji i Oce­a­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak po­sia­da­ją­cy duży dziób z ro­go­wy­mi na­ro­śla­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jed­nej z ga­łę­zi cięż­ko wy­lą­do­wał dzio­bo­ro­żec i za­czął ob­ser­wo­wać grup­kę drwa­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɔbɔˈrɔʒɛt͡s, AS: ʒ́oborožec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzioborożce nmos., dzioborożcowe nmos.

Wiktionary


dzioboróg

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny dzio­bo­roż­ców


SJP.pl


dziobowal

ro­dzaj ssa­ków mor­skich z ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych


SJP.pl

Dzio­bo­wal ("Me­so­plo­don") – ro­dzaj ssa­ków mor­skich z ro­dzi­ny Hy­pe­ro­o­don­ti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych (Zip­hii­dae).

Wikipedia


dziobowaty

o kształ­cie po­dob­nym do dzio­ba


SJP.pl


dziobowy

przy­miot­nik

 (1.1) anat. zwią­za­ny z dzio­bem, do­ty­czą­cy dzio­bu (dzio­ba) (u istot)

 (1.2) techn. zwią­za­ny z dzio­bem, do­ty­czą­cy dzio­bu (w środ­kach tran­spor­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób m., dziobek m., dzióbek m., dzióbasek m., dziobak m., dziobanie n., dziobnięcie n., zadziobanie n., wydziobywanie n., wydziobanie n., dziobówka ż., dziobnica ż.

 czas. dziobać ndk., dziobnąć dk., zadziobać dk., wydziobywać ndk., wydziobać dk.

 przym. dziobaty

Wiktionary


dzioby

w że­glar­stwie:
1. miej­sce, w któ­rym zbie­ga­ją się obie burty przed­niej czę­ści stat­ku, jach­tu, łodzi itp.;
2. przed­nia część ka­dłu­ba i po­kła­du stat­ku, jach­tu, łodzi itp. od fok­masz­tu do dziob­ni­cy


SJP.pl


dziobówka

1. ptak (2 ga­tun­ki) z rzędu siew­ko­wych, z te­re­nów pod­mo­kłych Afry­ki, po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i Au­stra­lii (dzio­bów­ka ben­gal­ska) oraz Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (dzio­bów­ka ame­ry­kań­ska); w opie­ce nad po­tom­stwem sa­mi­ce zaj­mu­ją się tylko zno­sze­niem jaj, a resz­tę obo­wiąz­ków przej­mu­ją samce; zło­to­słon­ka;
2. nad­bu­dów­ka na dzio­bie stat­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzio­bów­ka - nad­bu­dów­ka na dzio­bie stat­ku wod­ne­go
  • dzio­bów­ka - Zło­to­słon­ka ben­gal­ska - ga­tu­nek ptaka

Wikipedia


dzionek

zdrob­nie­nie od: dzień


SJP.pl


dzionka

śro­do­wi­sko­wo: dzien­na zmia­na w sy­ste­mie pracy zmia­no­wej


SJP.pl


dziopa

dziop­ka;
1. gwa­ro­wo: dziew­czy­na, panna, dziew­ka;
2. daw­niej: chust­ka na głowę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. dziew­czy­na

 (1.2) slang. ładna, atrak­cyj­na dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wie­siek się nie po­chwa­lił? – Czym się miał chwa­lić, głu­pią dzio­pą?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuka

 (1.2) cizia, foczka, kociak, laska, lalunia, artycha

Wiktionary


dziopka

dzio­pa;
1. gwa­ro­wo: dziew­czy­na, panna, dziew­ka;
2. daw­niej: chust­ka na głowę


SJP.pl


dziorga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. kra­dzież owo­ców z cu­dze­go sadu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już 23 lata, ale ostat­nio za­tęs­kni­ło mi się do dzior­gi i z ko­le­żan­ką (na do­da­tek w bu­tach na ob­ca­sach) prze­cho­dzi­ły­śmy przez wiel­ki płot, żeby do­stać się do pię­knych cze­re­śni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pachta, szaber, harenda, harynda

Wiktionary


dziołcha

w gwa­rze ślą­skiej: dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kra­ków, Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dzioł­cha je gryf­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziołszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk frela

Wiktionary


dziołszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziew­czyn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziołcha ż.

Wiktionary


dzirycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzi­ryt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dzi­ryt, lecz tylko mały dzi­ry­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziryt m.

Wiktionary


dziryt

ro­dzaj krót­kiej włócz­ni z małym gro­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj broni drzew­co­wej, od­mia­na włócz­ni znana od cza­sów pre­hi­sto­rycz­nych;

Wiktionary

Dzi­ryt (osm. dżirīd, ar. dża­rit) – ro­dzaj broni drzew­co­wej, od­mia­na włócz­ni znana od cza­sów pre­hi­sto­rycz­nych. Dzi­ryt przez­na­czo­ny był do mio­ta­nia lub do walki wręcz, uży­wa­ny był także do po­lo­wań.

Broń ta była po­pu­lar­na w In­diach, w Per­sji, na Ka­u­ka­zie, w Tur­cji, Ara­bii, w Afry­ce Pół­noc­nej, spo­ra­dycz­nie na Wę­grzech i w Pol­sce oraz na Rusi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­ryt przez­na­czo­ny był do walki wręcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑirɨt, AS: ʒ́iryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzirycik mrz.

Wiktionary


dzis.

skrót od: dzi­siej­szy


SJP.pl


dzisia

przy­słó­wek czasu

 (1.1) daw. lub gwara. dzi­siaj, dziś

Wiktionary


dzisiaj

przy­słó­wek czasu

 (1.1) cały dzień, który jest w tej chwi­li, dziś

 (1.2) w obec­nym cza­sie, w bie­żą­cym okre­sie

Wiktionary

Zo­bacz też: Dzi­siaj – sin­gel Tribb­sa i Ku­bań­czy­ka.

Dzi­siaj – pol­ski te­le­wi­zyj­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny, głów­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny Te­le­wiz­ji Re­pu­bli­ka, na­da­wa­ny co­dzien­nie o godz. 19:00.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj był czwar­tek, dzi­siaj jest pią­tek, a jutro bę­dzie so­bo­ta.

 (1.2) Dzi­siaj wiele ko­biet na­rze­ka na swo­ich mężów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑiɕäj, AS: ʒ́iśäi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzisiejszy

 przysł. dziś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziś; gw. Śląsk Cieszyński dzisio, dziśka, gw. Górny Śląsk dzisioj, dzisiok; gw. Mazowsze dzisiej

 (1.2) obecnie, współcześnie

Wiktionary


dzisiej

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. dzi­siaj, dziś

Wiktionary


dzisiejszość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dzi­siej­sze; cecha tych, któ­rzy są dzi­siej­si

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzisiejszy

Wiktionary


dzisiejszy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się dziś

 (1.2) ogól­nie: ak­tu­al­ny, ma­ją­cy miej­sce w obec­nych cza­sach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj wy­ścig nie udał mi się; liczę, że dzi­siej­sze za­wo­dy będą bar­dziej udane.

 (1.2) Sza­cu­je się, że pier­wsze sied­li­ska Abo­ry­ge­nów na te­re­nie dzi­siej­sze­go Syd­ney zo­sta­ły za­ło­żo­ne około 40 ty­się­cy lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈɕɛ̇jʃɨ, AS: ʒ́iśėi ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dzisiaj, dziś

 rzecz. dzisiejszość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) teraźniejszy, obecny, współczesny, aktualny

Wiktionary


dzisio

przy­słó­wek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. dzi­siaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński dziśka

Wiktionary


dzisioj

przy­słó­wek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzi­siaj

Wiktionary


dzisiok

przy­słó­wek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzi­siaj

Wiktionary


dzisna

1. mia­sto na Bia­ło­ru­si;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Lit­wie i Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Dźwi­ny, wy­pły­wa z je­zio­ra Dzis­na na Lit­wie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzis­na – rzeka na Bia­ło­ru­si i Lit­wie
  • Dzis­na – je­zio­ro na Lit­wie
  • Dzis­na – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim
  • Dzis­na – wieś na Lit­wie, w re­jo­nie igna­liń­skim okrę­gu uciań­skim
  • Dzis­na – wieś w Pol­sce w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Przy­bier­nów
  • Dzis­na – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek gry­fic­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Dzis­nej

Wikipedia


dzitwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Lit­wie oraz na Bia­ło­ru­si w re­jo­nach we­re­now­skim i lidz­kim, prawy do­pływ Niem­na;

Wiktionary

Dzit­wa (lit. "Ditva", biał. "Дзітва") – rzeka na Lit­wie oraz w we­re­now­skim i lidz­kim re­jo­nach Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Niem­na. Dłu­gość 93 km, w gra­ni­cach Bia­ło­ru­si ~90 km. Zlew­nia 1220 km². Prze­pływ wody u uj­ścia 8,2 m³/s. śred­nie na­chy­le­nie ko­ry­ta 0,4‰.

Wikipedia


dziuba

naz­wi­sko


SJP.pl

Dziu­ba – pol­skie, bia­ło­ru­skie, ukra­iń­skie i ro­syj­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 8972 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych nosi je 8129 osób. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słów "dziób" lub "dzio­bać" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w po­łud­nio­wo-środ­ko­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce.

Wikipedia


dziubak

na­rzę­dzie cie­siel­skie, ro­dzaj dłuta


SJP.pl


dziuban

naz­wi­sko


SJP.pl


dziubanii

naz­wi­sko


SJP.pl


dziubas

dzió­bas;
1. pie­szczot­li­wie: osoba, którą się bar­dzo lubi;
2. po­tocz­nie: po­ca­łu­nek; całus, bu­ziak, buzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ro­dzaj afek­to­ni­mu sto­so­wa­ne­go wobec męż­czyz­ny, np. męża

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. po­ca­ło­wa­nie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­je­mu dziu­ba­so­wi do­ga­dzam w naj­róż­niej­szy spo­sób.

 (2.1) Do­sta­niesz dziu­ba­sa, tylko prze­stań już man­ty­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziubdziuś mos., dziuba ż., dziubak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. dzióbas

 (2.1) buzi, buziak, całus, cmoknięcie, pocałunek; war. rzad. dzióbas

Wiktionary


dziubałeczek

dziu­ba­łe­czek mały - ga­tu­nek wszyst­ko­żer­ne­go owada z ro­dzi­ny dziu­bał­ko­wa­tych


SJP.pl


dziubałek

dziu­ba­łek ga­jo­wy, dziu­ba­łek na­drzew­ny - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny dziu­bał­ko­wa­tych


SJP.pl


dziubałkowate

ro­dzi­na plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, prze­waż­nie dra­pież­nych


SJP.pl

Dziu­bał­ko­wa­te (Ant­ho­co­ri­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych. Liczy około 500–600 ga­tun­ków (w za­leż­no­ści od uję­cia) zgru­po­wa­nych w 80–100 ro­dza­jach, z czego w Pol­sce wy­stę­pu­je ok. 40 ga­tun­ków (zo­bacz dziu­bał­ko­wa­te Pol­ski). Ro­dza­jem ty­po­wym ro­dzi­ny jest "Ant­ho­co­ris".

Wikipedia


dziubałkowaty

o ce­chach dziu­bał­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


dziubałtowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziubdziać

po­tocz­nie:
1. jeść nie­wie­le; po­gry­zać, dzio­bać, dzió­bać;
2. zaj­mo­wać się czymś po­wo­li, z prze­sad­ną do­kład­no­ścią; dłu­bać;
3. mówić pie­szczot­li­wie do dziec­ka;
4. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy; ciup­ciać


SJP.pl


dziubdziulka

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta nie­śmia­ła, nie­sa­mo­dziel­na


SJP.pl


dziubdziuś

pie­szczot­li­wie: dziec­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ro­dzaj afek­to­ni­mu sto­so­wa­ne­go wobec męż­czyz­ny, np. męża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy­ma wy­o­braź­ni wi­dzisz uko­cha­ne­go w swoim ulu­bio­nym fo­te­lu i sie­bie w opa­rach ku­chen­nych, odry­wa­ją­cą się od pa­tel­ni tylko po to, by zmie­nić kanał w te­le­wi­zo­rze, bo twój Dziub­dziuś nie może zna­leźć pi­lo­ta.

 (1.1) He­le­na: Dziub­dziuś nic mi o tym nie mówił… // Czło­wiek w me­lo­ni­ku: Kto? Aha, ro­zu­miem. Dziub­dziuś, pani mąż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziubas m., dziubasek m.

Wiktionary


dziubek

naz­wi­sko


SJP.pl


dziubiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Dziu­biń­ski (forma żeń­ska: Dziu­biń­ska, forma licz­by mno­giej: Dziu­biń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Z po­cząt­kiem lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 2700 osób o tym naz­wi­sku. Ro­dzi­ny szla­chec­kie o tym naz­wi­sku pie­czę­to­wa­ły się her­ba­mi Le­li­wa i Do­łę­ga.

Wikipedia


dziubnonć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziub­nąć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. skosz­to­wać

Wiktionary


dziubryś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek ospo­wa­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑubrɨɕ, AS: ʒ́ubryś

Wiktionary


dziuda

naz­wi­sko


SJP.pl


dziuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Dziuk (ur. 1951) – pol­ski re­ży­ser i sce­no­graf
  • Bar­ba­ra Dziuk (ur. 1968) – pol­ska po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Grze­gorz Dziuk (ur. 1969) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


dziumbier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Niż­nych Ta­trach;

Wiktionary

Dzium­bier (nie­kie­dy "Dzium­bir" lub Dżum­bir, słow. "Ďumbier", węg. "Gyömbér", niem. "Djum­bier"; 2043 m) – naj­wyż­szy szczyt Tatr Niż­nych na Sło­wa­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na szczy­cie Dzium­bie­ra znaj­du­je się drew­nia­ny krzyż.

Wiktionary


dziumdzia

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta zbyt dro­biaz­go­wa, ospa­ła, po­wol­na; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. młoda, nie­zbyt in­te­li­gent­na ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dzium­dzia znowu źle wy­li­czy­ła ra­chu­nek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑũmʲd͡ʑa, AS: ʒ́ũmʹʒ́a

Wiktionary


dziunia

po­tocz­nie: młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta; dziuń­ka, dżaga, lacha, laska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. dziew­czy­na

 (1.2) pot. lek­cew. dziew­czy­na

Wiktionary

Dziu­nia – pol­ska łódź ba­daw­cza.

Jed­nost­ka o dłu­go­ści 7,50 metra i sze­ro­ko­ści 2,50 metra zo­sta­ła zbu­do­wa­na w 1977 we Wła­dy­sła­wo­wie (stocz­nia "Szku­ner") jako sta­tek ry­bac­ki. Wkrót­ce od­ku­pio­na zo­sta­ła przez Pol­ską Aka­de­mię Nauk i zo­sta­ła za­a­dap­to­wa­na, jako łódź ba­daw­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przysz­li­śmy tu z Mir­kiem, ale on poz­nał jakąś dziu­nię i wysz­li razem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzidzia, cizia

Wiktionary


dziuniek

po­tocz­nie: młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta; dziu­nia, dżaga, lacha, laska


SJP.pl


dziunięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dziu­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziunąć

Wiktionary


dziunąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) daw. ude­rzyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ʒ́ũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziunięcie n.

Wiktionary


dziupla

1. otwór wy­drą­żo­ny w żywym drze­wie sta­no­wią­cy schro­nie­nie dla zwie­rząt;
2. miesz­ka­nie nie­wiel­kich roz­mia­rów;
3. po­tocz­nie: miej­sce z nie­le­gal­nym lub skra­dzio­nym to­wa­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. otwór, pusta ko­mo­ra wew­nątrz pnia lub ga­łę­zi drze­wa;

 (1.2) ekol. gnia­zdo pta­ków, ssa­ków lub owa­dów znaj­du­ją­ce się w dziu­pli (1.1)

 (1.3) pot. przen. nie­wiel­kie, cias­ne po­mie­szcze­nie

 (1.4) pot. miej­sce, w któ­rym do­ko­nu­je się de­mon­ta­żu skra­dzio­nych po­ja­zdów w celu sprze­da­nia ich w czę­ściach;

Wiktionary

Dziu­pla – pusta ko­mo­ra wew­nątrz pnia lub ga­łę­zi drze­wa, pow­sta­ła w wy­ni­ku:

Dziu­ple przy­bie­ra­ją różny kształt: po­dłuż­nej szcze­li­ny, ko­mo­ry z okrą­głym lub owal­nym ot­wo­rem wej­ścio­wym, nie­re­gu­lar­ne­go ot­wo­ru.

W le­śnict­wie dziu­pla jest wadą drew­na. Drze­wo z dziu­plą jest słab­sze za­rów­no pod wzglę­dem zdro­wot­nym, jak i me­cha­nicz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U góry w dębie spróch­nia­łym widać było dziu­plę ogrom­ną […]

 (1.3) Ten jego niby ga­bi­net to taka dziu­pla na końcu ko­ry­ta­rza.

 (1.4) Nie ma szans na odzy­ska­nie tego sa­mo­cho­du; pew­nie już dawno tra­fił do dziu­pli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑupla, AS: ʒ́upla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziupel mrz., dziuplak mzw., półdziuplak mzw., dziuplówka ż., Dziuplina ż., Dziupla ż.

:: zdrobn. dziupelka ż.

 przym. dziuplasty, dziuplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) klitka, ciupa

Wiktionary


dziuplak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ga­tu­nek ptaka, który gnia­zdu­je w dziu­plach lub w inny miej­scach, które je przy­po­mi­na­ją, np. szcze­li­nach skal­nych, no­rach;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziupla ż., półdziuplak m., dziuplówka ż., Dziuplina ż., Dziupla ż.

 przym. dziuplowy

Wiktionary


dziuplanka

ul w kło­dzie spróch­nia­łe­go drze­wa


SJP.pl


dziuplastość

→ dziu­pla­sty


SJP.pl

Patrz:

dziuplasty

dziuplasty

ma­ją­cy dziu­plę


SJP.pl


dziuplowy

→ dziu­pla


SJP.pl

Patrz:

dziupla

dziura

1. otwór w czymś, naj­czę­ściej nie­re­gu­lar­ny,
2. brak, luka,
3. za­głę­bie­nie w ziemi, nora,
4. pot.: mała, za­pom­nia­na miej­sco­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) otwór pow­sta­ły wsku­tek usz­ko­dze­nia

 (1.2) pot. uby­tek w zębie

 (1.3) przen. pot. miej­sco­wość bied­na, po­ło­żo­na z dala od cy­wi­li­za­cji

 (1.4) przen. gwara ra­dio­wa nie­po­żą­da­na cisza na an­te­nie

 (1.5) fiz. zob. dziu­ra elek­tro­no­wa.

 (1.6) przen. grub. po­chwa, wa­gi­na

 (1.7) środ. ja­ski­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dziu­ra ozo­no­wa
  • Dziu­ra w po­wie­trzu – tur­bu­len­cja czy­ste­go nieba
  • Dziu­ra ko­ro­nal­na – ciem­niej­sze ob­sza­ry w ko­ro­nie sło­necz­nej
  • Czar­na dziu­ra
    • Pod­wój­na czar­na dziu­ra
    • Pier­wot­na czar­na dziu­ra
    • Czar­na dziu­ra o masie gwia­zdo­wej
    • Czar­na dziu­ra o masie poś­red­niej
    • Su­per­ma­syw­na czar­na dziu­ra
  • „Szara dziu­ra”
  • Biała dziu­ra
  • Dziu­ra – ja­ski­nia w Ta­trach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­szyj tę dziu­rę w spod­niach!

 (1.2) Idę dzi­siaj do den­ty­sty za­plom­bo­wać dziu­rę.

 (1.3) Co za dziu­ra, nig­dzie nie ma ot­war­te­go skle­pu!

 (1.5) Dziu­ry to mo­de­lo­we no­śni­ki do­dat­nie­go ła­dun­ku elek­trycz­ne­go.

 (1.7) Jacek z An­drze­jem wzię­li rano ek­wi­pu­nek i posz­li do dziu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑura, AS: ʒ́ura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziurkacz m., dziurawiec m., dziurawka ż., dziurkarka ż., dziurawienie n., dziurkowanie n., podziurawienie n., przedziurawienie n.

:: zdrobn. dziurka ż., dziureczka ż.

:: zgrub. dziursko n.

 czas. dziurawieć ndk., dziurawić ndk., przedziurawić dk., dziurkować ndk., podziurawić dk.

 przym. dziurawy, dziurowy

 przysł. dziurawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ubytek

 (1.3) posp. pipidówka, pipidówa, zadupie

Wiktionary


dziurawcowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych o li­ściach w prześ­wi­tu­ją­ce krop­ki, ros­ną­cych po­spo­li­cie w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym i zwrot­ni­ko­wym; okręt­ni­co­wa­te


SJP.pl

Dziu­raw­co­wa­te ("Hy­pe­ri­ca­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych i drze­wia­stych z rzędu mal­pi­giow­ców. Obej­mu­je 7 ro­dza­jów z ok. 590 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem ob­sza­rów po­lar­nych, pu­styn­nych i po­kry­tych wil­got­ny­mi la­sa­mi rów­ni­ko­wy­mi, przy czym poza stre­fą mię­dzyz­wrot­ni­ko­wą rosną tylko przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju dziu­ra­wiec ("Hy­pe­ri­cum"), je­dy­ne­go re­pre­zen­tu­ją­ce­go ro­dzi­nę we flo­rze Pol­ski.

Wikipedia


dziurawcowaty

o ce­chach dziu­raw­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dziurawiec

1. krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych;
2. wy­ciąg lub napar z tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­pe­ri­cum|L.|ref=tak., li­czą­cy około 370 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju dziu­ra­wiec (1.1)

Wiktionary

Dziu­ra­wiec ("Hy­pe­ri­cum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 507 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją prze­waż­nie w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym oraz w gó­rach stre­fy tro­pi­kal­nej. Za­sied­la­ją bar­dzo zróż­ni­co­wa­ne sied­li­ska – od miejsc ska­li­stych w gó­rach, po­przez lasy, łąki i mu­ra­wy do mo­kra­deł.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑuˈravʲjɛt͡s, AS: ʒ́uravʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurawcowate nmos., dziura ż., dziurka ż., dziurkacz m., dziurawka ż., dziurawienie n., podziurawienie n.

 czas. dziurawić ndk., podziurawić dk.

 przym. dziurawy, dziurawcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. lud. dzwonek, kościółek, kotwica, krewiec, krzyżowe ziele, przestrzelon, zajęcza krewka, ziele świętojańskie

Wiktionary


dziurawić

robić dziu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić dziu­ry w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go dziu­ra­wisz obrus?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż., dziurawienie n., dziurawiec mrz., dziurkacz mrz., dziurka ż.

 czas. podziurawić dk., przedziurawić dk.

 przym. dziurawy

Wiktionary


dziurawka

ro­dzaj cegły ce­ra­micz­nej z ot­wo­ra­mi prze­lo­to­wy­mi


SJP.pl


dziurawość

→ dziu­ra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest dziu­ra­we

Wiktionary

Patrz:

dziurawy

Powiązane:

 przym. dziurawy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurawy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dziu­rę lub dziu­ry

 (1.2) przen. ma­ją­cy luki, braki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dziu­ra­we­go garn­ka wy­cie­ka woda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑuˈravɨ, AS: ʒ́uravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż., dziurawiec m., dziurawka ż., dziurawienie n., podziurawienie n., dziurkowanie n., dziurkacz m., dziurka ż., dziureczka ż., dziurawość ż.

 czas. dziurawić, podziurawić, dziurkować

Wiktionary


dziurdziuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. skne­ra

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mal­kon­tent

Wiktionary


dziurdziów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dziur­dziów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Lesko. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


dziureczka

zdrob­nie­nie od: dziur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: dziu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑuˈrɛt͡ʃka, AS: ʒ́urečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż.

 przym. dziurawy

Wiktionary


dziurka

mała dziu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od dziu­ra

 (1.2) otwór w zamku lub kłód­ce do któ­re­go wkła­da­ny jest klucz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma zęby jak pe­reł­ki – w każ­dym dziur­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑurka, AS: ʒ́urka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurawiec m., dziura ż., dziurkacz m., dziurkarka ż., dziurkownica ż., dziurkowanie n., podziurkowanie n., dziurawienie n., podziurawienie n.

 czas. dziurkować ndk., podziurkować dk., dziurawić ndk., podziurawić dk.

 przym. dziurkowany, dziurawy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurkacz

przy­rząd słu­żą­cy do ro­bie­nia ot­wo­rów w kart­kach pa­pie­ru tak, aby można było umie­ścić kart­ki w se­gre­ga­to­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. dziur­kacz biu­ro­wy.

 (1.2) zob. dziur­kacz kon­duk­tor­ski.

Wiktionary

Dziur­kacz – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ro­bie­nia ot­wo­rów np. w kart­kach pa­pie­ru naj­czę­ściej w celu póź­niej­sze­go umie­szcze­nia ich w se­gre­ga­to­rze. Dziur­kacz naj­czę­ściej wy­ko­rzy­stu­je za­sa­dę dzia­ła­nia dźwi­gni.

Kie­dyś był nie­zbęd­nym ele­men­tem wy­po­sa­że­nia każ­de­go biur­ka, ale w epoce cy­fro­wej stra­cił swoją do­mi­nu­ją­cą po­zy­cję.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑurkat͡ʃ, AS: ʒ́urkač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż., dziurka ż., dziurkarka ż., dziurkowanie n., podziurkowanie n., dziurawienie n., podziurawienie n., przedziurawienie n., dziurawiec m., Dziurkowiec m., Dziurów m., dziurawka ż.

 czas. dziurkować ndk., podziurkować dk., dziurawić ndk., przedziurawić dk., podziurawić dk.

 przym. dziurawy, dziurkowany, dziurawcowy, dziurawkowy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurkarka

1. ma­szy­na do ro­bie­nia i ob­szy­wa­nia dziu­rek do gu­zi­ków;
2. urzą­dze­nie do przy­go­to­wy­wa­nia taśmy dziur­ko­wa­nej, na któ­rej kom­bi­na­cje ko­do­we są przed­sta­wio­ne w po­sta­ci ukła­du dziu­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na, która wy­ci­na dziu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurkacz mrz., dziurka ż., dziura ż.

Wiktionary


dziurkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dziur­ko­wać.

Wiktionary

Dziur­ko­wa­nie – opa­trze­nie znacz­ków i ca­ło­stek (na znaku opła­ty) dziur­ka­mi – jedną lub wie­lo­ma – ukła­da­ją­cy­mi się w ini­cja­ły, na­pi­sy, znaki lub sym­bo­le.

Dziur­ko­wa­nie ma cha­rak­ter jed­noz­nacz­ny z:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., niedziurkowanie n., dziura ż., dziurka ż., dziurkacz mrz.

 czas. dziurkować ndk.

 przym. dziurawy

Wiktionary


dziurkowate

ma­ją­cy dużo drob­nych ot­wo­rów, pełen dziu­rek; po­ro­wa­ty


SJP.pl


dziurkowatość

→ dziur­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

dziurkowaty

dziurkowaty

ma­ją­cy dużo drob­nych ot­wo­rów, pełen dziu­rek; po­ro­wa­ty


SJP.pl


dziurkować

cza­sow­nik

 (1.1) robić w czymś dziur­ki, nie­wiel­kie ot­wo­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurkowanie n., dziurka ż., dziurkacz mrz., dziura ż.

 przym. dziurawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perforować

Wiktionary


dziurkownik

urzą­dze­nie do dziur­ko­wa­nia


SJP.pl


dziurla

naz­wi­sko


SJP.pl


dziurnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. reg. ktoś nie­o­by­ty to­wa­rzy­sko

Wiktionary


dziurowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziurownik

mło­tek do ro­bie­nia dziur w me­ta­lu; dziur­kow­nik


SJP.pl


dziurowy

→ dziu­ra


SJP.pl

Patrz:

dziura

dziursko

zgru­bie­nie od: dziu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od dziu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czwór­ce ma pan dziur­sko jak pół War­sza­wy!

 (1.1) W as­fal­cie mamy same dziur­ska nie­ła­ta­ne od pię­ciu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziura ż., dziurawiec mrz., dziurawka ż., dziureczka ż., dziurka ż., dziurkacz mrz., dziurkarka ż., dziurkownica ż., dziurkowanie n., podziurkowanie n., dziurawienie n., podziurawienie n.

 czas. dziurkować ndk., podziurkować dk., dziurawić ndk., podziurawić dk., dziurawieć ndk.

 przym. dziurkowany, dziurawy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurszlak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na oko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑurʃlak, AS: ʒ́uršlak

Wiktionary


dziurzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


dziuńka

po­tocz­nie: młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta; dziu­nia, dżaga, lacha, laska


SJP.pl


dziw

1. rzecz dziw­na, zdu­mie­wa­ją­ca; niez­wy­kła hi­sto­ria;
2. zdzi­wie­nie, po­dziw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzecz dziw­na, niez­wy­kła lub nad­przy­ro­dzo­ne zja­wi­sko

 (1.2) pot. zdzi­wie­nie

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: dziwa

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: dzi­wić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trud­no uwie­rzyć, że jest to praca nie­bez­piecz­na, a jed­nak gdy dziś spo­glą­dam wstecz, dziw mnie bie­rze, że ktoś spoś­ród nas uszedł z ży­ciem i może dać świa­dect­wo praw­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwo n., dziwak m., dziwaczka ż., dziwaczność ż., dziwność ż., dziwienie n., zdziwienie n., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwowanie n., zdziwko n., dziwactwo n.

 czas. dziwić ndk., zdziwić dk., dziwaczeć ndk., dziwaczeć dk., dziwować ndk.

 przym. dziwny, dziwaczny, przedziwny

 przysł. dziwnie, dziwacznie, przedziwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudo; gw. Śląsk Cieszyński sumeryja

Wiktionary


dziwa

1. zgru­bie­nie od: dziw­ka;
2. dziew­czy­na, ko­bie­ta niez­grab­na, duża, pro­stac­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. ko­bie­ta do­pu­szcza­ją­ca się nie­rzą­du, pro­sty­tut­ka

 (1.2) posp. ko­bie­ta roz­wią­zła

 (1.3) posp. ko­bie­ta atrak­cyj­na sek­su­al­nie, wręcz o wy­zy­wa­ją­cym wy­glą­dzie

 (1.4) posp. dziew­czy­na niez­grab­na, nie­o­by­ta to­wa­rzy­sko

 (1.5) środ. prze­stęp­ców po­moc­ni­ca kie­szon­kow­ca, która od­wra­ca uwagę pod­czas kra­dzie­ży

 (1.6) środ. karc. dama (karta)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑiva, AS: ʒ́iva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwo n., dziwka ż.

 przysł. dziwo

Wiktionary


dziwactwa

1. coś dzi­wacz­ne­go, śmiesz­ne­go, nie­ty­po­we­go;
2. czy­jeś dziw­ne przyz­wy­cza­je­nie lub ma­nie­ra za­cho­wa­nia; ek­scen­trycz­ność


SJP.pl


dziwactwo

1. coś dzi­wacz­ne­go, śmiesz­ne­go, nie­ty­po­we­go;
2. czy­jeś dziw­ne przyz­wy­cza­je­nie lub ma­nie­ra za­cho­wa­nia; ek­scen­trycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzecz dzi­wacz­na, coś dzi­wacz­ne­go

 (1.2) czy­jeś dzi­wacz­ne przyz­wy­cza­je­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pły­wa­ją­ce dzi­wact­wo o nie­o­kre­ślo­nych kształ­tach to nowy, niez­na­ny dotąd ga­tu­nek me­du­zy.

 (1.2) Mam po dziur­ki w nosie two­ich dzi­wactw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziwienie n., dziwność ż., dziw m., dziwak m., dziwaczka ż., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwaczność ż.

 czas. dziwaczeć, dziwaczyć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwny, zdziwaczały, dziwaczny

 przysł. dziwnie, zdziwaczale

Wiktionary


dziwaczek

ozdob­na ro­śli­na z ro­dzi­ny dzi­wacz­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Środ­ko­wej, ho­do­wa­na dla de­ko­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od dzi­wak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mi­ra­bi­lis|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny noc­ni­co­wa­tych;

 (2.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju dzi­wa­czek (2.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od dzi­wacz­ka

Wiktionary

Dzi­wa­czek ("Mi­ra­bi­lis") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny noc­ni­co­wa­tych. Na­le­ży do niego około 60 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wą i umiar­ko­wa­ne na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich. Jeden ga­tu­nek "M. hi­ma­la­i­ca" wy­stę­pu­je także w po­łud­nio­wej Azji.

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Za­pach kwia­tów dzi­wacz­ka mie­ścił w sobie sa­mot­ność wielu daw­nych ogro­dów z mo­je­go życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwak m., dziwaczka ż., dziwaczność ż., zdziwaczałość ż., dziw m., dziwadło n., dziwność ż., przedziwność ż., dziwienie n., zdziwienie n., podziw m., podziwianie n., wydziwianie n., wydziwienie n., udziwnienie n., udziwnienie n., dziwonia ż., zadziwienie n., zadziwienie n., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., zdziwko n., dziwidło n., dziwoląg m.

 czas. dziwić ndk., zdziwić dk., zadziwiać ndk., zadziwić dk., podziwiać ndk., wydziwiać ndk., wydziwić dk., udziwniać ndk., udziwnić dk., zadziwiać ndk., zadziwić dk., dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwny, przedziwny, dziwaczny, zdziwaczały

 przysł. dziwnie, przedziwnie, dziwacznie

Wiktionary


dziwaczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdzi­wa­czeć)

 (1.1) sta­wać się dzi­wa­kiem, czło­wie­kiem o nie­ty­po­wych, dziw­nych przyz­wy­cza­je­niach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy sam za­miesz­kasz na tym od­lu­dziu, na pewno bę­dziesz dzi­wa­czeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziwić, dziwować się, dk. zdziwaczeć

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziw m., dziwactwo n., dziwaczka ż., dziwaczność ż., dziwadło n., dziwak m., dziwność ż., dziwo n., dziwoląg m., dziwota ż., dziwowisko n., zdziwaczenie n.

 przym. dziwaczny, dziwny, przedziwny

 przysł. dziwacznie, dziwnie

Wiktionary


dziwaczka

ozdob­na ro­śli­na z ro­dzi­ny dzi­wacz­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Środ­ko­wej, ho­do­wa­na dla de­ko­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o dziw­nych upo­do­ba­niach i przyz­wy­cza­je­niach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczność ż., dziwność ż., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwactwo n.

:: fm. dziwak mos.

 czas. dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwaczny, dziwny, przedziwny

 przysł. dziwacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudaczka, ekscentryczka, fiksatka

Wiktionary


dziwaczkowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu goź­dzi­kow­ców; noc­ni­co­wa­te


SJP.pl


dziwacznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób dzi­wacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowa bu­dow­la pre­zen­to­wa­ła się nieco dzi­wacz­nie, przy­po­mi­na­ła pla­ster miodu.

 (1.1) Ce­li­na wy­glą­da­ła dzi­wacz­nie w tym stro­ju ką­pie­lo­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈvat͡ʃʲɲɛ, AS: ʒ́ivačʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziw mrz., dziwaczek mos./mrz., dziwaczka ż., dziwaczność ż.,dziwak mos., dziwność ż.

 czas. dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwaczny, dziwny

 przysł. dziwnie, przedziwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuriozalnie

Wiktionary


dziwaczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dzi­wacz­nie


SJP.pl


dziwaczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dzi­wacz­ny


SJP.pl


dziwaczność

1. ogół cech cze­goś, co zwra­ca na sie­bie uwagę swoją nie­ty­po­wo­ścią; cu­dacz­ność, cu­dac­kość, po­kracz­ność, oso­bli­wość;
2. coś, co zwra­ca na sie­bie uwagę swoją nie­ty­po­wo­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co dzi­wacz­ne, oso­bli­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziwaczny

 przysł. dziwacznie

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwak m., dziwaczka ż., dziwactwo n., dziw mrz., zdziwaczenie n.

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobliwość

Wiktionary


dziwaczny

wła­ści­wy dzi­wa­ko­wi; śmiesz­ny, cu­dacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ce­chu­ją­cy się oso­bli­wo­ścią, śmiesz­no­ścią, nie­ty­po­wo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz jaki ona ma dzi­wacz­ny ka­pe­lusz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈvat͡ʃnɨ, AS: ʒ́ivačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwak m., dziwaczka ż., dziwactwo n., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwaczność ż., dziwność ż., dziw mrz.

 czas. dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwny

 przysł. dziwacznie, dziwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudaczny, ekscentryczny, nietuzinkowy, niezwykły, osobliwy, dziwny, niecodzienny

Wiktionary


dziwadełko

1. za­lą­żek ma­te­rii kwar­ko­wej (fi­zy­ka);
2. pier­wsze sta­dium lar­wal­ne mo­ty­li­cy wą­tro­bo­wej (bio­lo­gia)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­ra­ci­dium, dzi­wa­deł­ko – pier­wsza larwa w cyklu ży­cio­wym przywr wnętrz­nia­ków
  • Dzi­wa­deł­ko (ang. stran­ge­let) – hi­po­te­tycz­ne ciało fi­zycz­ne, zbu­do­wa­ne z czą­stek dziw­nych

Wikipedia


dziwadło

dzi­wo­ląg; po­tocz­nie:
1. czło­wiek wy­glą­da­ją­cy lub po­stę­pu­ją­cy nie­ty­po­wo, śmiesz­nie, dzi­wacz­nie; dzi­wak, ek­scen­tryk;
2. coś dziw­ne­go, nad­mier­nie wy­ra­fi­no­wa­ne­go, niez­wy­kłe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nie­ty­po­wa isto­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


dziwak

osoba, która nie za­cho­wu­je się nor­mal­nie, zgod­nie z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która nie za­cho­wu­je się nor­mal­nie, zgod­nie z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż za dzi­wak, w środ­ku mia­sta trzy­ma na dział­ce osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivak, AS: ʒ́ivak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczność ż., dziwność ż.

:: zdrobn. dziwaczek m.

:: fż. dziwaczka ż.

 przym. dziwaczny, dziwny

 przysł. dziwacznie

 czas. dziwaczeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudak, dziwoląg, ekscentryk, fiksat, oryginał

Wiktionary


dziwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. pa­trzeć

Wiktionary


dziweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: dziw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwka ż.

Wiktionary


dziwer

fa­li­sty deseń na lu­fach strzelb ze stali da­ma­sceń­skiej


SJP.pl

Nie mylić z: stal da­ma­sceń­ska.

Dzi­wer ("da­mast sku­wa­ny") – ro­dzaj stali o cha­rak­te­ry­stycz­nym wzo­rze, pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku wie­lo­krot­ne­go sku­wa­nia ze sobą mięk­kiej stali o ni­skiej za­war­to­ści węgla, czyli stali po­de­u­tek­to­i­dal­nej, z twar­dą stalą o wy­so­kiej za­war­to­ści węgla, czyli stali eu­tek­to­i­dal­nej i na­stęp­nie ich zgrze­wa­niu.

Wikipedia


dziwerować

daw­niej: kując stal, wy­tła­czać cha­rak­te­ry­stycz­ny fa­li­sty deseń na jej po­wierzch­ni


SJP.pl


dziwerowy

→ dzi­wer


SJP.pl

Patrz:

dziwer

dziwidło

ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; amor­fo­fa­lus


SJP.pl

Dzi­wi­dło, amor­fo­fa­lus ("Amorp­hop­hal­lus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, li­czą­cy ok. 246 ga­tun­ków, po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej stre­fy pa­le­o­tro­pi­ku (Afry­ka, Azja, Au­stra­laz­ja i wyspy Pa­cy­fi­ku).

Wikipedia


dziwisz

1. wpra­wiać w po­dziw, w zdu­mie­nie; zdu­mie­wać, za­dzi­wiać;
2. dzi­wić się - od­czu­wać lub oka­zy­wać zdzi­wie­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzi­wisz − pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 1283 osoby.
  • Au­gu­styn Dzi­wisz (1918-1982) – pol­ski pił­karz
  • Karol Dzi­wisz (1911-1982) – pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Dzi­wisz (ur. 1939) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia


dziwić

1. wpra­wiać w po­dziw, w zdu­mie­nie; zdu­mie­wać, za­dzi­wiać;
2. dzi­wić się - od­czu­wać lub oka­zy­wać zdzi­wie­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdzi­wić)

 (1.1) po­wo­do­wać od­czu­cie zdu­mie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny dzi­wić się (dk. zdzi­wić się)

 (2.1) od­czu­wać lub oka­zy­wać brak ro­zu­mie­nia cze­goś lub zdu­mie­nie

 (2.2) daw. reg-pl|Kresy. pa­trzeć

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ale sły­szę, na­praw­dę sły­szę rytm, a rymy same do mnie przy­bie­ga­ją. Mama się dziwi: prze­cież takie nie­mu­zy­kal­ne dziec­ko!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziw mrz., dziwienie n., dziwienie się n., zdziwienie n., zdziwienie się n., dziwaczek mos./mrz.

 czas. dziwaczeć, zadziwiać ndk., zadziwić dk., zdziwić dk.

 przym. dziwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadziwiać, zaskakiwać, zdumiewać

 (2.1) dziwować się, zadziwiać się, zdumiewać się

Wiktionary


dziwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


dziwka

wul­gar­nie:
1. pro­sty­tut­ka;
2. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, pro­wa­dzą­ca się nie­mo­ral­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. pro­sty­tut­ka

 (1.2) po­gard. o ko­bie­cie

 (1.3) łódź. duża dziew­czy­na

 (1.4) środ. uchwyt do garn­ka lub me­naż­ki

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. dziew­czy­na, panna

Wiktionary

Dziw­ka (hiszp. "Yo puta") – hisz­pań­ski film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii z 2004 roku.

Film jest sty­li­zo­wa­ną na film do­ku­men­tal­ny adap­ta­cją po­wie­ści Isa­bel Pi­sa­no "Yo puta". Głów­ną bo­ha­ter­ką jest Re­bec­ca (De­ni­se Ri­chards), stu­dent­ka an­tro­po­lo­gii zbie­ra­ją­ca ma­te­ria­ły do książ­ki na temat pro­sty­tu­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­da­je się z jakąś dziw­ką, a na mnie nie zwra­ca wcale uwagi.

 (1.2) Ta dziw­ka wpier­do­li­ła wszyst­kie pie­ro­gi!

 (1.3) Taka dziw­ka jak ty może już iść do pracy. (zbio­ry tek­stów mó­wio­nych w Ka­te­drze Hi­sto­rii Ję­zy­ka Pol­skie­go UŁ)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑifka, AS: ʒ́ifka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwa ż., dziweczka ż., dziewa ż., dziwkarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurwa, prostytutka, zdzira, ladacznica, lambadziara, wywłoka, lafirynda, nierządnica, kokota, kurtyzana, kobieta lekkich obyczajów

Wiktionary


dziwkarski

po­tocz­nie: zwią­za­ny z wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem dziw­ki


SJP.pl


dziwkarz

męż­czyz­na za­da­ją­cy się z ko­bie­ta­mi lek­kich oby­cza­jów * forma do­peł­nia­cza l.mn. "dziw­ka­rzów" prze­sta­rza­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. męż­czyz­na ko­rzy­sta­ją­cy z usług pro­sty­tu­tek, także: męż­czyz­na czę­sto zmie­nia­ją­cym part­ner­ki sek­su­al­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąż Hanki to dziw­karz, znów ma ro­mans z jakąś ma­ło­la­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑifkaʃ, AS: ʒ́ifkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwka

 przym. dziwkowaty, dziwkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpustnik, babiarz, hulaka

Wiktionary


dziwna

oso­bli­wy, niez­ro­zu­mia­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. cie­śni­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Dziw­na – cie­śni­na o dłu­go­ści 30,348 km łą­czą­ca wody Za­le­wu Szcze­ciń­skie­go z Mo­rzem Bał­tyc­kim. Od­dzie­la wyspę Wolin od sta­łe­go lądu po jej wschod­niej stro­nie. Dziw­na od­bie­ra wody z cie­śni­ny zwa­nej Głę­bo­kim Nur­tem. Wzglę­dem po­zo­sta­łych dwóch cie­śnin Za­le­wu Szcze­ciń­skie­go (Piany i Świny) znaj­du­je się naj­da­lej na wschód.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Dziw­ną leży mia­sto Dziw­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivna, AS: ʒ́ivna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziwieński

Wiktionary


dziwnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w nie­ty­po­wy, oso­bli­wy, czę­sto niez­ro­zu­mia­ły spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­rze­nia roz­wi­ja­ły się nie­po­ko­ją­co i dziw­nie od sa­me­go po­cząt­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivʲɲɛ, AS: ʒ́ivʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwność ż., dziwactwo n., dziw mrz., zdziwaczenie n.

 przym. dziwny, dziwaczny

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudacznie, dziwacznie

Wiktionary


dziwniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: dziw­no, dziw­nie


SJP.pl


dziwniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dziw­ny


SJP.pl


dziwno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zob. dziw­nie.

 (1.2) stpol. gwał­tow­nie

Wiktionary

Dziw­no – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Sad­lin­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Dziw­no.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivnɔ, AS: ʒ́ivno

Wiktionary


dziwnowianin

miesz­ka­niec Dziw­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


dziwnowianka

miesz­kan­ka Dziw­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


dziwnowski

przy­miot­nik od: Dziw­nów


SJP.pl


dziwność

1. cecha cze­goś lub kogoś dziw­ne­go, niez­ro­zu­mia­łe­go, nie­co­dzien­ne­go;
2. jedna z liczb kwan­to­wych opi­su­ją­cych kwark


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest dziw­ne

 (1.2) fiz. ad­dy­tyw­na licz­ba kwan­to­wa, któ­rej war­tość jest przy­pi­sy­wa­na wszyst­kim ha­dro­nom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Także w li­ry­ce ek­spre­sjo­niz­mu znaj­du­je­my so­ne­ty, tam miały odz­wier­cied­lać upa­dek sta­rych war­to­ści albo gro­te­sko­wość i dziw­ność.

 (1.2) Włas­no­ści kwar­ków są opi­sy­wa­ne przez m.in. takie wiel­ko­ści, jak kolor, za­pach, powab i dziw­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziwaczeć, udziwnić dk., udziwniać ndk.

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwactwo n., dziwak m., dziwaczka ż., dziw mrz., zdziwaczenie n.

 przym. dziwny, dziwaczny

 przysł. dziwnie, dziwacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. S

Wiktionary


dziwny

oso­bli­wy, niez­ro­zu­mia­ły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się czymś niez­ro­zu­mia­łym

 (1.2) stpol. cu­dow­ny

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. o wie­trze silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mar­gi­ne­sach książ­ki były ja­kieś dziw­ne no­tat­ki, z któ­rych nic nie wy­ni­ka­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivnɨ, AS: ʒ́ivny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., zdziwaczenie n., dziwactwo n., dziwność ż., dziwak m., dziwaczka ż., dziwadło n., dziw mrz.

 czas. dziwić, zadziwić, zdziwić, dziwaczyć, wydziwiać, zdziwaczeć, udziwnić, udziwniać, dziwaczeć

 przym. dziwaczny

 przysł. dziwnie, dziwacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwaczny, osobliwy, cudaczny; gw. Górny Śląsk dziwoki

Wiktionary


dziwnów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Dziw­nów (hist. "Dy­u­en­now", "Diu­e­now", "Die­ve­nau", niem. "Die­ve­now") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, nad Mo­rzem Bał­tyc­kim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Dziw­nów przy dro­dze nr 102. Miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa z let­nim ką­pie­li­skiem mor­skim i por­tem mor­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivnuf, AS: ʒ́ivnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwnowianin m., dziwnowianka ż.

 przym. dziwnowski

Wiktionary


dziwnówek

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Dziw­nó­wek (niem. "Klein Die­ve­now") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Dziw­nów, 4,5 km na wschód od cen­trum Dziw­no­wa.

We­dług da­nych z 2008 r. wieś miała 404 miesz­kań­ców.

W Dziw­nów­ku nad mo­rzem wyz­na­czo­no let­nie ką­pie­li­sko obej­mu­ją­ce 400 m linii brze­go­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziw­nó­wek jest miej­sco­wo­ścią wy­po­czyn­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑivˈnuvɛk, AS: ʒ́ivnuvek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwnówczanin m., dziwnówczanka ż.

 przym. dziwnówecki

Wiktionary


dziwo

1. wy­ra­że­nie zdu­mie­nia, za­sko­cze­nia: o dziwo
2. coś dziw­ne­go, niez­na­ne­go, cudo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) niez­wy­kła rzecz

 (1.2) cudo, stra­szy­dło, zjawa

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dziwo nie osza­la­ła. → O mało nie osza­la­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivɔ, AS: ʒ́ivɔ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziwienie n., dziw mrz., dziwa ż., dziwadło n.

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Wielkopolska zachodnia niedziwa

Wiktionary


dziwoczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wa­rio­wać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. po­pę­dzać

Wiktionary


dziwogon

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


dziwogony

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl

Dzi­wo­go­ny, dła­wi­ki (Di­cru­ri­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad dwa­dzie­ścia ga­tun­ków.

Wikipedia


dziwogłówka

ro­dzaj sko­ru­pia­ka z rzędu skrze­lo­no­gów


SJP.pl


dziwok

w ło­wiect­wie: świe­żo zło­wio­ny ptak łow­czy; ra­biec


SJP.pl


dziwoki

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. dziki, nie­os­wo­jo­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziw­ny

Wiktionary


dziwoląg

osoba, isto­ta lub rzecz dzi­wacz­na, nie­ty­po­wa; dzi­wot­wór, oso­bli­wość, dzi­wact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nie­ty­po­wa isto­ta, pot­wór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


dziwonia

ptak z ro­dzi­ny wró­blo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­po­da­cus eryth­ri­nus|ref=tak., nie­wiel­ki ptak na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ziar­no­ja­dów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈvɔ̃ɲja, AS: ʒ́ivõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


dziwonos

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl


dziworski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziwota

gwa­ro­wo: coś dziw­ne­go, niez­wy­kłe­go; oso­bli­wość


SJP.pl


dziwotwór

osoba, isto­ta lub rzecz dzi­wacz­na, nie­ty­po­wa; dzi­wo­ląg, dzi­wact­wo, pocz­wa­ra


SJP.pl


dziwować

po­tocz­nie: dzi­wo­wać się - dzi­wić się, zdu­mie­wać się


SJP.pl


dziwowisko

coś co po­wo­du­je po­dziw, zdu­mie­nie; oso­bli­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co wy­wo­łu­je zdzi­wie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziwaczeć

Wiktionary


dziwożona

w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej: zło­śli­wa bo­gin­ka, nie­przy­chyl­na lu­dziom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. ro­dzaj de­mo­na o ko­bie­cej po­sta­ci z lu­do­wych wie­rzeń i mitów sło­wiań­skich;

Wiktionary

Dzi­wo­żo­na (także "bo­gin­ka", "ma­mu­na") – demon żeń­ski z wie­rzeń daw­nych Sło­wian.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. dziwożonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boginka, mamuna

Wiktionary


dziwulski

naz­wi­sko


SJP.pl


dziwy

1. zgru­bie­nie od: dziw­ka;
2. dziew­czy­na, ko­bie­ta niez­grab­na, duża, pro­stac­ka


SJP.pl

Dziwy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad rzeką Wkrą.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­drze­ja Apo­sto­ła w Lu­bo­wi­dzu.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


dziwło

dzi­wło modre - ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, su­ku­lent o ja­dal­nych bul­wach


SJP.pl


dziyndzioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. dzię­cioł

Wiktionary


dziynkuja

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzię­ku­ję

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. dziyn­ko­wać.

Wiktionary


dziynnie

przy­słó­wek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. co­dzien­nie

Wiktionary


dziywcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. córka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chcia­ło ci sie, matko, / bo­ga­te­go zię­cia, / be­dziesz ty ba­no­wać, / swo­i­go dziyw­czę­cia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziywczyn

 (1.2) dziywczyn

Wiktionary


dziywczyn

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. córka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziywcze

 (1.2) dziywcze

Wiktionary


dziywka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na, słu­żą­ca

Wiktionary


dziyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na le­żan­ce le­gnoł lyń / I sie lyni cołki dziyń.

Wiktionary


dziób

1. wy­dłu­żo­na, przed­nia część głowy pta­ków obej­mu­ją­ca otwór gę­bo­wy;
2. po­tocz­nie: twarz, zwła­szcza usta, wargi;
3. wy­dłu­żo­na, ostro wy­sta­ją­ca koń­ców­ka niek­tó­rych przed­mio­tów; szpic, szpi­ku­lec, czu­bek;
4. bliz­na na twa­rzy, zwy­kle po ospie lub trą­dzi­ku;
5. w in­stru­men­tach dę­tych o po­je­dyn­czym stro­i­ku: ust­nik w po­sta­ci krót­kiej rurki z uko­śnym ścię­ciem two­rzą­cym okien­ko, na które na­kła­da się stro­ik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. ro­go­we za­koń­cze­nie głowy u pta­ków oraz niek­tó­rych in­nych zwie­rząt słu­żą­ce naj­czę­ściej do chwy­ta­nia po­kar­mów;

 (1.2) pot. przen. twarz lub usta

 (1.3) muz. ro­dzaj ust­ni­ka;

 (1.4) mors. przed­nia część ka­dłu­ba stat­ku;

 (1.5) lotn. przed­nia część ka­dłu­ba sa­mo­lo­tu;

 (1.6) zwy­kle w lm. ślad na skó­rze po prze­by­tej ospie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. zob. dzio­bać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dziób – przed­nia część ka­dłu­ba jed­nost­ki pły­wa­ją­cej
  • dziób – ro­go­wy twór u pta­ków oraz niek­tó­rych in­nych zwie­rząt
  • dziób – przed­nia część ka­dłu­ba sa­mo­lo­tu
  • dziób – ro­dzaj ust­ni­ka w in­stru­men­cie mu­zycz­nym
  • Dziób – szczyt w Gó­rach Sto­ło­wych, w Su­de­tach Środ­ko­wych
  • Taran

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ot­warł bo­cian dziób z kle­ko­tem…

 (1.2) — Za poz­wo­le­niem, to ja po­win­nam, bo je­stem star­sza i mam pier­wszeń­stwo. — Za poz­wo­le­niem, ale to ja wpa­dłam na ten po­mysł. — Za poz­wo­le­niem, zam­knij dziób.

 (1.4) Dziób okrę­tu, w któ­rym oboje byli umie­szcze­ni, wzla­ty­wał w górę, a potem spa­dał jak sza­lo­ny.

 (1.6) — A nie bę­dzie dzio­bów na po­li­kach? — Nie zdra­puj, to przej­dzie ci bez znaku, jak Na­stu­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑup, AS: ʒ́up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziobak m., dzióbak m., dziobnik m., dziobacz m., dziobiec m., dzióbica ż., dziobanie n., dziobnięcie n., dziobnica ż., dziobówka ż.

:: zdrobn. dziobek m., dzióbek m., dzióbeczek m.

 czas. dziobać, dzióbać, dziobnąć, dzióbnąć, podziobać, zadziobać, wydziobać, wydziobywać, obdziobać, obdziobywać

 przym. dziobowy, dziobaty, dzióbaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) twarz, usta

 (1.5) nos

Wiktionary


dzióbak

daw­niej: ssak z rzędu ste­kow­ców o cha­rak­te­ry­stycz­nym pysku za­koń­czo­nym dzio­bem po­dob­nym do ka­cze­go, wy­stę­pu­ją­cy nad rze­ka­mi Au­stra­lii i Tas­ma­nii; dzio­bak


SJP.pl


dzióbas

dziu­bas;
1. pie­szczot­li­wie: osoba, którą się bar­dzo lubi;
2. po­tocz­nie: po­ca­łu­nek; całus, bu­ziak, buzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ro­dzaj afek­to­ni­mu sto­so­wa­ne­go wobec męż­czyz­ny, np. męża

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. po­ca­ło­wa­nie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twój dzió­ba­so­wi to ma się z tobą do­brze.

 (2.1) Do­sta­niesz dzió­ba­sa, tylko prze­stań już joj­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób mrz., dziobek mrz., dzióbek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. dziubas

 (2.1) buzi, buziak, całus, cmoknięcie, pocałunek; war. dziubas

Wiktionary


dzióbasek

pie­szczot­li­wie o oso­bie bli­skiej, dro­giej; ko­cha­nie, skarb, złot­ko, rybka


SJP.pl


dzióbaty

ma­ją­cy twarz zesz­pe­co­ną bliz­na­mi po ospie; dzio­ba­ty


SJP.pl


dzióbać

dzio­bać;
1. o pta­kach: ude­rzać dzio­bem;
2. o pta­kach: jeść coś, chwy­ta­jąc dzio­bem;
3. kłuć, ude­rzać czymś ostrym; ukłuć;
4. po­tocz­nie: jeść nie­wie­le; po­gry­zać;
5. wul­gar­nie: współ­żyć z kimś sek­su­al­nie, być ak­tyw­nym sek­su­al­nie


SJP.pl


dzióbeczek

zdrob­nie­nie od: dzió­bek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dziób

 (1.2) pieszcz. o uko­cha­nym

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. po­ca­łu­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób mrz., dzióbek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk dzióbek

Wiktionary


dzióbek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dziób

 (1.2) mały dziób

 (1.3) wylot czaj­ni­ka, czaj­nicz­ka lub in­ne­go na­czy­nia

 (1.4) przen. usta, zwła­szcza ści­śnię­te

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. po­ca­łu­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym; w do­my­śle: ten, któ­re­go ca­łu­ję

Wiktionary

Dzió­bek – od­wró­ce­nie ka­ja­ka po wy­wrot­ce (bez wy­sia­da­nia z niego) z po­mo­cą dru­gie­go ka­ja­ka­rza.

Proś­bę o dzió­bek sy­gna­li­zu­je się po wy­wrot­ce kle­piąc rę­ka­mi o burty ka­ja­ka. Naj­bliż­szy ka­ja­karz pod­pły­wa wtedy do od­wró­co­ne­go ka­ja­ka i ude­rza de­li­kat­nie dzio­bem w jego burtę. Wy­wró­co­na osoba chwy­ta rę­ka­mi dziób tego ka­ja­ka, który pod­pły­nął i spe­cjal­nym ru­chem bio­der od­wra­ca się do wła­ści­wej po­zy­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W jed­nej ręce niósł stoż­ko­wa­te, me­ta­lo­we na­czy­nie z dziób­kiem, w dru­giej ko­szyk pełen por­ce­la­no­wych fi­li­ża­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzióbas mzw./mos./mrz., dzióbeczek mrz., dziób m., dziobek m., dziobanie n., dzióbanie n., dziobak m., podziobanie n., podzióbanie n., zadziobanie n., dziobnica ż., dzióbaska ż., dziubasek m., wydziobanie n., wydziobywanie n.

 czas. dziobać ndk., dzióbać ndk., podziobać dk., podzióbać dk., zadziobać dk., wydziobywać ndk., wydziobać dk.

 przym. dziobowy, dziobakowy, dzióbkowy, dzióbkowaty, dziobowaty, dziobaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziobek, dzióbeczek

 (1.2) dziobek

 (1.3) dziobek

 (1.4) dziobek, ciup

 (2.1) dziubasek, dzióbeczek

Wiktionary


dzióbica

po­spo­li­ta jas­no­sza­ra ćma z ro­dzi­ny gar­ba­tek, wy­stę­pu­ją­ca w Eu­raz­ji na łą­kach i obrze­żach lasów


SJP.pl

Dzió­bi­ca ("Pte­ro­sto­ma") – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych.

Mo­ty­le o krę­pym ciele. Ubar­wie­nie mają żółte lub brą­zo­wo­sza­re z prąż­ka­mi i kre­ska­mi we wzo­rze. Głowa ich jest za­o­pa­trzo­na w nie­o­wło­sio­ne oczy zło­żo­ne, słabo roz­wi­nię­tą ssaw­kę i obu­stron­nie grze­by­ko­wa­ne czuł­ki, na­to­miast po­zba­wio­na jest przy­o­czek.

Wikipedia


dzióbkowiec

ga­tu­nek mchu


SJP.pl


dziąsełko

zdrob­nie­nie od: od: dzią­sło


SJP.pl


dziąsło

zgru­bia­ła błona ślu­zo­wa, ochra­nia­ją­ca wy­rost­ki zę­bo­do­ło­we szczę­ki żu­chwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. zgru­bia­ła tkan­ka osła­nia­ją­ca zęby;

Wiktionary

Dzią­sło (łac. "gin­gi­va") – zgru­bia­ła tkan­ka osła­nia­ją­ca wy­ro­stek zę­bo­do­ło­wy i z nim zro­śnię­ta. Dzią­sło ści­śle przy­le­ga do zę­bi­ny oraz wy­peł­nia prze­strzeń mię­dzy przy­le­ga­ją­cy­mi zę­ba­mi.

Tkan­ka dzią­sła nie za­wie­ra gru­czo­łów, jest sil­nie una­czy­nio­na i po­dat­na na usz­ko­dze­nia me­cha­nicz­ne. Czę­stym zja­wi­skiem jest krwa­wie­nie dzią­seł wy­wo­ła­ne po­draż­nie­niem zbyt ostrym wło­siem szczo­tecz­ki do zębów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbyt ener­gicz­ne szczot­ko­wa­nie zębów może spo­wo­do­wać krwa­wie­nie dzią­seł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɔ̃w̃swɔ, AS: ʒ́õũ̯su̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziąsłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. dąsno

Wiktionary


dziąsłowość

→ dzią­sło­wy


SJP.pl

Patrz:

dziąsłowy

dziąsłowy

→ dzią­sło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. sto­mat. od­no­szą­cy się do dzią­sła

 (1.2) jęz. taki, któ­re­go głów­nym miej­scem ar­ty­ku­la­cji są dzią­sła

Wiktionary

Patrz:

dziąsło

Przykłady

 (1.1) Rowek dzią­sło­wy sta­no­wi miej­sce re­ten­cji bak­te­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziąsło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przedniojęzykowo-dziąsłowy, alweolarny

Wiktionary


dzięcielak

naz­wi­sko


SJP.pl


dzięcielina

daw­niej, re­gio­nal­nie o ko­ni­czy­nie, espar­ce­cie siew­nej i in­nych ro­śli­nach pa­stew­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. re­gio­nal­na nazwa kilku róż­nych ro­ślin mo­tyl­ko­wych, ko­ni­czyn

:: (1.1.1) daw. reg. kresy. ko­ni­czy­na bla­do­ró­żo­wa

:: (1.1.2) daw. reg. spar­ce­ta siew­na

 (1.2) upra­wa, pole ob­sia­ne któ­rym­kol­wiek z ga­tun­ków dzię­cie­li­ny (1.1) lub pole po tej upra­wie

Wiktionary

Dzię­cie­li­na – dawna re­gio­nal­na nazwa róż­nych ga­tun­ków ro­ślin pa­stew­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), zwła­szcza ko­ni­czy­ny, lu­cer­ny sier­po­wa­tej i spar­ce­ty siew­nej.

Nazwa ta po­ja­wi­ła się w pier­wszej księ­dze po­e­ma­tu „Pan Ta­de­usz” Adama Mic­kie­wi­cza. Znaj­du­je się tu frag­ment:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdzie bursz­ty­no­wy świe­rzop, gryka jak śnieg biała • Gdzie pa­nień­skim ru­mień­cem dzię­cie­li­na pała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲt͡ɕɛˈlʲĩna, AS: ʒ́ė̃ńćelʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koniczysko

Wiktionary


dzięcielski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzięcioli

pil­nie uczyć się na pa­mięć; kuć, za­ku­wać


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do dzię­cio­ła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy dzię­cio­ła, okre­śla­ją­cy dzię­cio­ła

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzię­cio­ła, ma­ją­cy cechy dzię­cio­ła

Wiktionary

Patrz:

dzięcioł

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł mzw./mos., dzięciolenie n., dzięciołek mzw., dzięciołowate lm nm., dzięciolnik mzw., dzięcioły lm nm., dzęciołowe lm nm.

 czas. dzięciolić ndk.

 przym. dzięciołowy, dzięciołowaty

Wiktionary


dzięciolik

dzię­cio­lik ziem­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych


SJP.pl


dzięciolić

pil­nie uczyć się na pa­mięć; kuć, za­ku­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. uczn. żmud­nie się uczyć, zwła­szcza na pa­mięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięcioły nmos.

 przym. dzięcioli

Wiktionary


dzięciolnik

dzię­ciol­nik hi­ma­laj­ski - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych


SJP.pl


dzięcioł

1. ptak leśny o dużym, moc­nym dzio­bie i dłu­gim ję­zy­ku, wy­do­by­wa­ją­cy owady spod kory drzew;
2. po­tocz­nie: osoba uczą­ca się na pa­mięć, pil­nie, lecz bez zro­zu­mie­nia; kujon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z po­dro­dzi­ny dzię­cio­łów, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­ci­nae|ref=tak.

 (1.2) ornit. zob. dzię­cio­ły.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. uczn. stud. lek­cew. bar­dzo dobry uczeń, stu­dent po­są­dza­ny o pa­mię­cio­we przys­wa­ja­nie wie­dzy

 (2.2) po­gard. głupi, pry­mi­tyw­ny czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzię­cioł bia­łogrz­bie­ty
  • dzię­cioł bia­ło­szyi
  • dzię­cioł czar­ny
  • dzię­cioł duży
  • dzię­cioł mały
  • dzię­cioł śred­ni
  • dzię­cioł trój­pal­cza­sty
  • dzię­cioł zie­lo­no­si­wy
  • dzię­cioł zie­lo­ny
  • Bog­dan Dzię­cioł (ur. 1928) - praw­nik
  • Ja­nusz Dzię­cioł (1953–2019) - uczest­nik pro­gra­mu Big Brot­her
  • Ma­rian Dzię­cioł (1950–2015) - sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ka­zał im też du­że­go dzię­cio­ła, który kuł w spróch­nia­łą gałąź, aby wy­stra­szyć ro­ba­ki, a póź­niej wie­wiór­kę, która sie­dząc na szczy­cie sosny obie­ra­ła młode szysz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲt͡ɕɔw, AS: ʒ́ė̃ńćou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięciolenie n., dzięciołowate lm nm., dzięciolnik mzw., dzięcioły lm nm., dzęciołowe lm nm.

:: zdrobn. dzięciołek mzw.

 czas. dzięciolić ndk.

 przym. dzięcioli, dzięciołowy, dzięciołowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński czołgot, gw. Górny Śląsk dziendzioł, dziyndzioł

 (2.1) kujon

Wiktionary


dzięciołek

1. zdrob­nie­nie od: dzię­cioł;
2. ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z rzędu dzię­cio­ło­wych; dzię­cioł mały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Den­dro­co­pos minor|ref=tak., najm­niej­szy ga­tu­nek dzię­cio­ła wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce;

Wiktionary

Dzię­cio­łek, dzię­cioł mały ("Dry­o­ba­tes minor") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych (Pi­ci­dae), za­miesz­ku­ją­cy Eu­raz­ję i skraj­nie pół­noc­ną Afry­kę. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔwɛk, AS: ʒ́ė̃ńćou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięcioły nmos., dzięciołowate nmos.

 przym. dzięcioli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzięcioł mały, dzięcioł pstry mały

Wiktionary


dzięciołowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzię­cio­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­ci­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzię­cio­ło­wych;

Wiktionary

Dzię­cio­ło­wa­te (Pi­ci­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzię­cio­ło­wych (Pi­ci­for­mes). Obej­mu­je ponad 230 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­cio­ło­wa­te gnież­dżą się w dziu­plach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięciołek m., dzięcioły nmos., dzięciołowe nmos.

 przym. dzięcioli

Wiktionary


dzięciołowaty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla dzię­cio­ło­wa­tych, ro­dzi­ny pta­ków z rzędu łaź­ców


SJP.pl


dzięciołowe

rząd pta­ków no­wo­czes­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­ci­for­mes||ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Dzię­cio­ło­we, łaźce (Pi­ci­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptaki z rzędu dzię­cio­ło­wych są sa­mot­ni­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł mzw., dzięciolniki lm nm., dzięciołowate lm nm., dzięciołowce lm nm., dzięcioły lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łaźce

Wiktionary


dzięciołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzięciołowy

o ce­chach dzię­cio­ło­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


dzięcioły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­ci­nae|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków o sil­nym dzio­bie i dłu­gim ję­zy­ku, ży­wią­cy się owa­da­mi le­śny­mi, za­li­cza­na do ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) plu­ral|dzię­cioł.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzię­cio­ły (Pi­ci­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych
  • dzię­cio­ło­wa­te (Pi­ci­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu dzię­cio­ło­wych
  • dzię­cio­ło­we (Pi­ci­for­mes) – rząd pta­ków
  • Dzię­cio­ły – część wsi Łubna-Ja­ro­słaj w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Dzię­cio­ły – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Ło­si­ce
  • Dzię­cio­ły – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Tłuszcz
  • Dzię­cio­ły – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Dzię­cio­łów­ka
  • Dzię­cio­ły Bliż­sze, Dzię­cio­ły Dal­sze

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięciołek nmos., dzięciolenie n., dzięciołowate nmos., dzięciolnik m., dzęciołowe nmos.

:: zdrobn. dzięciołek m.

 czas. dzięciolić ndk.

 przym. dzięcioli, dzięciołowy, dzięciołowaty

Wiktionary


dzięciur

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny dzię­cio­łów


SJP.pl


dziędzierzawa

bie­luń dzię­dzie­rza­wa - sil­nie tru­ją­ca ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, sto­so­wa­na w lecz­nict­wie; da­tu­ra


SJP.pl


dzięgiel

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych; ar­cy­dzię­giel;
2. dzię­giel lit­wor - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; lit­wor, ar­cy­dzię­giel lit­wor, an­ge­li­ka, dzię­giel le­kar­ski;
3. dzię­giel leśny - ro­śli­na o aro­ma­tycz­nym ko­rze­niu uży­wa­nym w lecz­nict­wie i jako za­pra­wa do wódek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­ge­li­ca|L.|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju dzię­gli (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzię­giel – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych
  • Dzię­giel – osada ka­szub­ska
  • An­dże­li­ka Dzię­giel-Po­śla­da (ur. 1989) – pol­ska lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w bie­gach dłu­go­dy­stan­so­wych
  • Ed­ward Dzię­giel (1925–2011) – pol­ski dzia­łacz ruchu lu­do­we­go i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Jacek Dzię­giel (ur. 1985) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Le­szek Dzię­giel (1931–2005) – pol­ski et­no­log, orien­ta­li­sta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃ŋʲɟɛl, AS: ʒ́ẽŋʹǵel

Wiktionary


dzięgielewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Dzię­gie­lew­ski (1878–1944) – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i ko­mu­ni­stycz­ny
  • Jan Dzię­gie­lew­ski (ur. 1948) – pol­ski hi­sto­ryk, prof. zw. dr hab.
  • Ja­ro­sław Dzię­gie­lew­ski – pol­ski pa­stor ad­wen­ty­stycz­ny, prze­wod­ni­czą­cy Ko­ścio­ła Ad­wen­ty­stów Dnia Siód­me­go w RP (2013–2018)
  • Jerzy Dzię­gie­lew­ski (ur. 1950) – pol­ski ho­ke­i­sta, re­pre­zen­tant kraju
  • Józef Dzię­gie­lew­ski (1895–1952) – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny, poseł na Sejm RP I i II ka­den­cji
  • Kon­rad Dzię­gie­lew­ski (1903–1977) – pol­ski oku­li­sta
  • Le­szek Dzię­gie­lew­ski (ur. 1970) – pol­ski muzyk, wo­ka­li­sta, kom­po­zy­tor, mul­tiin­stru­men­ta­li­sta i autor tek­stów
  • Piotr Dzię­gie­lew­ski (ur. 1966) – pol­ski woj­sko­wy, ge­ne­rał bry­ga­dy, Szef In­spek­to­ra­tu Woj­sko­wej Służ­by Zdro­wia

Wikipedia


dzięgielowiec

kra­śnik dzię­gie­lo­wiec - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


dzięgielowy

przy­miot­nik od: dzię­giel


SJP.pl


dzięgielówka

napój spi­ry­tu­so­wy o zio­ło­wym aro­ma­cie po­cho­dzą­cym z wy­cią­gu ar­cy­dzię­gla


SJP.pl

Dzię­gie­lów­ka, lit­wo­rów­ka – na­lew­ka na bazie ko­rze­nia i/lub ło­dy­gi dzię­gla lit­wo­ra, daw­niej po­pu­lar­na m.in. na Pod­ha­lu i Lit­wie. Przy­pi­sy­wa­no jej wa­lo­ry lecz­ni­cze, tj. ko­rzyst­ne dzia­ła­nie na układ tra­wien­ny.

Wedle cha­rak­te­ry­sty­ki mi­ni­ster­stwa rol­nict­wa jest to lepki płyn o bar­wie żółto-zie­lo­nej, ko­rzen­ny i cierp­ki w smaku, o za­war­to­ści 35–45% al­ko­ho­lu, wyt­wa­rza­ny z łodyg dzię­gla zbie­ra­nych w maju.

Wikipedia


dzięgława

drze­wo, krzew lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych; ara­lia


SJP.pl


dziękczynienie

→ dzięk­czyn­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uro­czy­ste po­dzię­ko­wa­nie, hołd wdzięcz­no­ści

Wiktionary

Patrz:

dziękczynny

Przykłady

 (1.1) Pie­śnią chcę chwa­lić imię Boga / i dzięk­czy­nie­niem Go wy­sła­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękczynność ż.

 czas. dziękczynić ndk.

 przym. dziękczynny

 przysł. dziękczynnie

Wiktionary


dziękczynić

skła­dać uro­czy­ste po­dzię­ko­wa­nie


SJP.pl


dziękczynność

→ dzięk­czyn­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. wy­ra­ża­nie dzięk­czy­nie­nia

Wiktionary

Patrz:

dziękczynny

Powiązane:

 rzecz. dziękczynienie n.

 czas. dziękczynić ndk.

 przym. dziękczynny

 przysł. dziękczynnie

Wiktionary


dziękczynny

pod­nio­śle wy­ra­ża­ją­cy po­dzię­ko­wa­nie, dzięk­czy­nie­nie; hoł­dow­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy wdzięcz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­ła mszę w in­ten­cji dzięk­czyn­nej za ura­to­wa­nie brata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękczynienie n., dziękczynność ż.

 przysł. dziękczynnie

Wiktionary


dzięki

1. przy­i­mek mó­wią­cy o oso­bach lub fak­tach, które spo­wo­do­wa­ły, że jakaś sy­tu­a­cja jest dla kogoś po­myśl­na;
2. po­tocz­nie: dzię­ku­ję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) podn. po­dzię­ko­wa­nia

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. dzię­ku­ję, dzię­ku­je­my

przy­i­mek

 (3.1) …słu­żą­cy do po­wie­dze­nia, że dana czyn­ność od­by­wa się z nie­zbęd­ną po­mo­cą osoby, rze­czy itp., opi­sa­nych przez wy­ra­że­nie za przy­im­kiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzię­ki – album stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu Gen­zie
  • Dzię­ki – sin­giel pol­skie­go ze­spo­łu Gen­zie
  • Dzię­ki – album stu­dyj­ny pio­sen­ka­rza reg­gae - Ju­nio­ra Stres­sa
  • Wdzię­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­płan w imie­niu wier­nych skła­dał dzię­ki Bogu za oka­za­ną łaskę.

 (1.1) Dzię­kom ucz­niów dla na­u­czy­cie­li nie było końca.

 (2.1) Mo­żesz mi to podać? Dzię­ki!

 (3.1) Świat ist­nie­je tylko dzię­ki temu, że za­wsze za późno się cofać.

 (3.1) Dzię­ki temu, że na­sta­wi­łem bu­dzik, nie za­spa­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃ŋʲci, AS: ʒ́ẽŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dziękować.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podziękowania, wyraz wdzięczności

 (3.1) przez, w wyniku, gdyby nie…

Wiktionary


dziękiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dziękowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dzię­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: ʒ́ẽŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziękować

 rzecz. podzięka ż.

Wiktionary


dziękować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dzię­ko­wać)

 (1.1) dosł. skła­dać po­dzię­ko­wa­nie

 (1.2) iron. uprzej­mie komuś od­ma­wiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­decz­nie dzię­ku­ję ci za oka­za­ną mi pomoc.

 (1.2) Nie zmie­ni­łeś swo­jej po­sta­wy, z tego po­wo­du my już Tobie dzię­ku­je­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkɔvat͡ɕ, AS: ʒ́ẽŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzięka ż., dziękowanie n., dzięki nmos., podziękowanie, dziękówa, dziękówka

 czas. dk. podziękować

 zwrot grzecznościowy dziękuję

 wykrz. dziękuję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być wdzięcznym, wyrażać wdzięczność

Wiktionary


dziękuję

wy­ra­że­nie grzecz­no­ścio­we


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zwrot grzecz­no­ścio­wy wy­ra­ża­ją­cy wdzięcz­ność

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. dzię­ko­wać.

Wiktionary

Dzię­ku­ję – pop-roc­ko­wy utwór pol­skiej pio­sen­kar­ki Dody z jej pier­wsze­go so­lo­we­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, "Dia­mond Bitch". Zo­stał wy­da­ny jako piąty i ostat­ni sin­gel pro­mu­ją­cy album w maju 2009.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Prze­pra­szam, może pan podać mi sa­łat­kę? — Pro­szę. — Dzię­ku­ję. (przy stole)

 (1.1) — Za­pa­lisz? — Dzię­ku­ję za pro­po­zy­cję, ale nie palę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkujɛ, AS: ʒ́ẽŋkui ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękówa ż., dziękówka ż.

 czas. dziękować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dzięki; gw. Górny Śląsk dziynkuja

Wiktionary


dziękówa

po­tocz­nie: dzię­ku­ję; dzię­ki


SJP.pl

zwrot grzecz­no­ścio­wy

 (1.1) pot. dzię­ku­ję

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. po­dzię­ko­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wiel­ka dzię­kó­wa za pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkuva, AS: ʒ́ẽŋkuva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięki, podziękowanie, dziękówka, dziękóweczka

 czas. dzięki, dziękować ndk., podziękować ndk.

 zwrot grzecznościowy dziękuję, dzięki

 wykrz. dziękuję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzięki, dziękówka

Wiktionary


dziękówka

zwrot grzecz­no­ścio­wy

 (1.1) slang. młodz. dzię­ku­ję

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) slang. młodz. po­dzię­ko­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wiel­ka dzię­ków­ka za pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkufka, AS: ʒ́ẽŋkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięki, podziękowanie, dziękówa

 czas. dzięki, dziękować ndk., podziękować ndk.

 zwrot grzecznościowy dziękuję, dzięki

 wykrz. dziękuję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzięki, dziękówa

Wiktionary


dziń

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. krót­ki, brzę­czą­cy dźwięk, ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca dzwo­nek np. ro­we­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bił dzwon­kiem: dziń, dziń, dziń, ale i tak ko­bie­ci­na wesz­ła mu pod koło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzyń

Wiktionary


dziś

1.
a) w dniu dzi­siej­szym; dzi­siaj;
b) teraz, obec­nie, w tych cza­sach;
2. w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym:
a) dzień bie­żą­cy;
b) te­raź­niej­szość;
3. słowo bę­dą­ce przyś­piew­ką lu­do­wą w tańcu, zwy­kle pow­tó­rzo­ne (np. "Hop dziś, dziś - dana, dana!")


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) = dzi­siaj

Wiktionary

Dziś. Prze­gląd Spo­łecz­ny – mie­sięcz­nik le­wi­co­wy wy­da­wa­ny w War­sza­wie od paź­dzier­ni­ka 1990 do grud­nia 2008.

Pier­wszym re­dak­to­rem na­czel­nym był Mie­czy­sław Ra­kow­ski. Do współ­pra­cow­ni­ków pisma na­le­że­li m.in. Wła­dy­sław Baka, Grze­gorz Ko­łod­ko, Jo­an­na Rawik, An­drzej Wer­blan, Le­szek Grzy­bow­ski i Ja­ro­sław Hebel. [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­że­li wczo­raj był czwar­tek, to dziś jest pią­tek, a jutro bę­dzie so­bo­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiɕ, AS: ʒ́iś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzisiejszy

 przysł. dzisiaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzisiaj

Wiktionary


dziśka

przy­słó­wek czasu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dzi­siaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzisio

Wiktionary


dziśnieński

→ Dzis­na (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


dzondzu

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl


dzongkha

[czy­taj: zonka] język urzę­do­wy Bhu­ta­nu


SJP.pl

Dzongk­ha (རྯོང༌ཁ༌, trans­li­te­ra­cja Wy­lie­go: "rdzong-kha"; al­ter­na­tyw­na nazwa: འབྲུག༌སྐད༌ "brug skad", wy­mo­wa: "trukkä") – język urzę­do­wy Bhu­ta­nu, spo­krew­nio­ny z niek­tó­ry­mi dia­lek­ta­mi ty­be­tań­ski­mi uży­wa­ny­mi w Sik­ki­mie i po­łud­nio­wym Ty­be­cie. Mó­wio­ny dzongk­ha i współ­czes­ny stan­dar­do­wy język ty­be­tań­ski są wza­jem­nie niez­ro­zu­mia­łe, lecz dzongk­ha znaj­do­wał się pod sil­nym wpły­wem kla­sycz­ne­go ję­zy­ka ty­be­tań­skie­go, uży­wa­ne­go do lat 60. XX w. w szkol­nict­wie bhu­tań­skim.

Wikipedia


dzu

skrót od: Dzien­nik Ustaw Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej (od­czy­ty­wa­ny jako całe wy­ra­że­nie); DzURP


SJP.pl


dzukia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jeden z re­gio­nów et­no­gra­ficz­nych Litwy w po­łud­nio­wej czę­ści kraju, a także na Bia­ło­ru­si i w nie­wiel­kiej czę­ści w Pol­sce, znaj­du­ją się tutaj naj­więk­sze mia­sta li­tew­skie jak Wilno czy Kowno;

Wiktionary

Dzu­kia ( Dzūkija); hist. Daj­na­wa – jeden z pię­ciu re­gio­nów et­no­gra­ficz­nych Litwy. Rejon po­ło­żo­ny jest na po­łud­niu kraju, czę­ścio­wo też na te­ry­to­rium Pol­ski (wo­je­wództ­wo pod­la­skie) i Bia­ło­ru­si. Re­gion po­kry­wa się w dużej czę­ści z hi­sto­rycz­ną Wi­leń­szczyz­ną.

Głów­ny­mi mia­sta­mi Dzu­kii są Olita, Grod­no, Lida i Wilno. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla re­gio­nu są duże ob­sza­ry lasów oraz ob­sza­ry o małej gę­sto­ści za­lud­nie­nia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Dajnawa

Wiktionary


dzurp

skrót od: Dzien­nik Ustaw Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej (od­czy­ty­wa­ny jako całe wy­ra­że­nie); DzU


SJP.pl


dzwaniać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. dzwo­nić (czę­sto lub od czasu do czasu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był ko­ściel­nym, […] ¶ Dzwa­niał, słu­gi­wał do Mszy, cho­dził z po­grze­ba­mi, ¶ […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dzwonienie n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwonić ndk., dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary


dzwola

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dzwo­la – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Dzwo­la.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 897 miesz­kań­ców.

Wikipedia


dzwolski

przy­miot­nik od: Dzwo­la (wieś)


SJP.pl


dzwon

1. in­stru­ment od­la­ny z me­ta­lu, pusty w środ­ku, o kształ­cie kie­li­cha;
2. dźwięk wy­da­wa­ny przez dzwon; dzwo­nie­nie;
3. ele­ment kon­struk­cyj­ny róż­nych urzą­dzeń tech­nicz­nych, zwy­kle kształ­tu cy­lin­drycz­ne­go, zam­knię­ty od góry, bez dna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży me­ta­lo­wy przed­miot, który ude­rza­ny wy­da­je dźwięk;

 (1.2) dźwięk dzwo­nu (1.1)

 (1.3) techn. ele­ment róż­nych urzą­dzeń tech­nicz­nych, zwy­kle w kształ­cie cy­lin­drycz­nym, zam­knię­ty od góry, bez dna

 (1.4) pot. nie­groź­ny wy­pa­dek dro­go­wy, ko­liz­ja lub stłucz­ka

 (1.5) hist. wojsk. głów­na część hełmu chro­nią­ca więk­szą część głowy;

 (1.6) zob. dzwo­ny.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. zob. dzwo­no.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzwon – in­stru­ment mu­zycz­ny
    • dzwon ko­ściel­ny – dzwon uży­wa­ny w ko­ścio­łach
    • dzwon okrę­to­wy – dzwon uży­wa­ny na stat­kach
  • dzwon nur­ko­wy – urzą­dze­nie do nur­ko­wa­nia
  • dzwon – pod­sta­wo­wa część kon­struk­cyj­na hełmu
  • Dzwon – tur­nia w Do­li­nie Ko­by­lań­skiej na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Dzwon – fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej.
  • Dzwon – baśń li­te­rac­ka au­tor­stwa Hansa Chri­stia­na An­der­se­na
  • kształt dzwo­no­wa­ty (krzy­wa dzwo­no­wa) – kształt funk­cji gę­sto­ści roz­kła­du nor­mal­ne­go
  • dzwon lub dzwo­nek – ro­dzaj cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dźwię­ku (sy­gna­łu)
  • dzwo­nek
  • dzwo­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dźwięk dzwo­nu co­dzien­nie wzy­wał miesz­kań­ców wsi na po­ran­ną mszę.

 (1.2) Z da­le­ka było sły­chać dzwon.

 (1.4) Cho­le­ra! Mia­łem wczo­raj dzwo­na nowym autem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡zvɔ̃n, AS: ʒvõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwonko n., dzwonnica ż., dzwonnik m., dzwonienie n., zadzwonienie n., wydzwanianie n., wydzwonienie n., oddzwanianie n., oddzwonienie n., podzwonne n., dzwoniec m.

:: zdrobn. dzwonek m., dzwoneczek m.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk., wydzwaniać ndk., wydzwonić dk., oddzwaniać ndk., oddzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonowaty, dzwonkowaty, dzwonczany

Wiktionary


dzwonczany

przy­miot­nik

 (1.1) gwara. karc. ka­ro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon, dzwonek

 przym. dzwonkowy, dzwonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karowy, dzwonkowy

Wiktionary


dzwoneczek

zdrob­nie­nie od: dzwo­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dzwon

 (1.2) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dzwon

Wiktionary

Dzwo­ne­czek, Bla­sza­ny Dzwo­ne­czek ( Tin­ker Bell) – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter­ka sztu­ki te­a­tral­nej i po­wie­ści "Pio­truś Pan" szkoc­kie­go pi­sa­rza J.M. Bar­rie­go, jej licz­nych fil­mo­wych ekra­ni­za­cji oraz dzieł nią in­spi­ro­wa­nych. Wróż­ka, przy­ja­ciół­ka Pio­tru­sia Pana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na brze­gu jego szaty do­cze­pio­no złote dzwo­necz­ki.

 (1.2) By­li­na ta ma kie­li­chy kwia­to­we w kształ­cie dzwo­necz­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon m., dzwonek m., dzwonienie n., dzwonecznik m., dzwonkowaty m., dzwonnica ż., dzwonnik mos.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk.

 przym. dzwoneczkowy, dzwonkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonek m.

Wiktionary


dzwoneczki

zdrob­nie­nie od: dzwo­nek


SJP.pl


dzwoneczkowaty

po­dob­ny kształ­tem do dzwo­necz­ka


SJP.pl


dzwoneczkowy

→ dzwo­ne­czek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dzwo­necz­kiem, do­ty­czą­cy dzwo­necz­ka

Wiktionary

Patrz:

dzwoneczek

Powiązane:

 rzecz. dzwoneczek m., dzwonek mrz., dzwonnica ż.

Wiktionary


dzwonecznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych, ros­ną­ca w Eu­ro­pie środ­ko­wo-wschod­niej i w Azji


SJP.pl

Dzwo­necz­nik ("Ade­nop­ho­ra" Fisch.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych. Obej­mu­je 62 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją głów­nie w Azji Wschod­niej, je­dy­nie dwa ga­tun­ki rosną dziko w Eu­ro­pie. W Pol­sce ro­śnie dziko jeden ga­tu­nek – dzwo­necz­nik wonny "A. li­lii­fo­lia". Ro­śli­ny te rosną w wid­nych la­sach i w zbio­ro­wi­skach tra­wia­stych. Kwia­ty za­py­la­ne są zwy­kle przez pszczo­ły.

Wikipedia


dzwonek

1. przy­rząd wy­da­ją­cy brzę­czą­cy dźwięk, uży­wa­ny do sy­gna­li­za­cji;
2. dźwięk dzwon­ka; dzwo­nie­nie;
3. po­tocz­nie: sy­gnał oz­na­cza­ją­cy ko­niec lub po­czą­tek lek­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dzwon

 (1.2) mały dzwon

 (1.3) urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne, czę­sto elek­trycz­ne, np. przy drzwiach wej­ścio­wych, w szko­le, te­a­trze, przy ro­we­rze

 (1.4) dźwięk dzwon­ka (1.2-3), sy­gnał dzwon­kiem (1.2-3)

 (1.5) karc. jeden z ko­lo­rów kar­cia­nych

 (1.6) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dzwon

 (1.7) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cam­pa­nu­la|L.|ref=tak., ro­śli­na o du­żych, naj­czę­ściej nie­bie­skich kwia­tach

 (1.8) bot. lud. dziu­ra­wiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzwo­nek – kolor w kar­tach
  • dzwo­nek – in­stru­ment mu­zycz­ny, mały dzwon
  • dzwon­ki – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • dzwo­nek – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych
  • dzwo­nek, także dzwon­ko – frag­ment kor­pu­su ryby przez­na­czo­ny do kon­sump­cji
  • dzwo­nek – ro­dzaj sy­gna­łu dźwię­ko­we­go
  • Dzwo­nek – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne we Lwo­wie w la­tach 1859–1872
  • Dzwo­nek – potok w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Dzwo­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win
  • Dzwo­nek – źró­dło w do­li­nie za Żbi­kiem w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • dzwo­nek elek­trycz­ny
  • dzwo­nek krowi

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wśród pa­mią­tek po babci jest mo­sięż­ny dzwo­nek.

 (1.3) Ku­pi­li­śmy nowy dzwo­nek, bo po­przed­nie­go nie było za do­brze sły­chać.

 (1.4) Chodź­my, bo już dzwo­nek na lek­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃nɛk, AS: ʒvõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon m., dzwonko n., dzwonnica ż., dzwonnik m., podzwonne n., dzwoneczek m., dzwonienie n., zadzwonienie n.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk.

 przym. dzwonczany, dzwoneczkowy, dzwonkowaty, dzwonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwoneczek m.

 (1.3) gw. Górny Śląsk zwónek

 (1.5) karo, szel

 (1.7) kampanula

Wiktionary


dzwoniarz

daw­niej:
1. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem dzwo­nów; lud­wi­sarz;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się daw­niej dzwo­nie­niem w dzwo­ny; dzwon­nik


SJP.pl


dzwoniasty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dzwon


SJP.pl


dzwoniec

ptak z rzędu wró­blo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. oliw­ko­wo­zie­lo­ny ptak wiel­ko­ści wró­bla;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rze­niem jest wszyst­kich mia­stecz­ko­wych ptasz­ni­ków za­sta­wiać w tym za­kąt­ku sidła na wilgi, kra­ski, dzwoń­ce, dro­zdy, je­mio­łu­chy – do­stęp wszak­że do pu­stel­ni rów­nie trud­ny od stro­ny wody, jak lądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ɲɛt͡s, AS: ʒvõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon mrz.

Wiktionary


dzwonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­wo­ły­wa­nie dźwię­ku za po­mo­cą dzwo­nu lub dzwon­ka

 (1.2) wy­wo­ły­wa­nie dźwięk ude­rza­jąc w me­ta­licz­ny przed­miot

 (1.3) wy­da­wa­nie dźwię­ku przez dzwon, dzwo­nek lub te­le­fon

 (1.4) pot. te­le­fo­no­wa­nie, próba na­wią­za­nia po­łą­cze­nia te­le­fo­nicz­ne­go

 (1.5) uczu­cie nie­przy­jem­ne­go dźwię­ku w uszach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡zvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ʒvõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwaniać, dzwonić ndk., dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary


dzwonistęp

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych, z rzędu dzwon­kow­ców, obej­mu­ją­cy ponad 55 ga­tun­ków


SJP.pl


dzwonić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zadz­wo­nić)

 (1.1) wy­wo­ły­wać dźwięk za po­mo­cą dzwo­nu lub dzwon­ka

 (1.2) wy­wo­ły­wać dźwięk ude­rza­jąc w me­ta­licz­ny przed­miot

 (1.3) o dzwo­nie, dzwon­ku, te­le­fo­nie: wy­da­wać dźwięk

 (1.4) pot. te­le­kom. te­le­fo­no­wać, pró­bo­wać na­wią­zać po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne

 (1.5) wy­wo­ły­wać uczu­cie nie­przy­jem­ne­go dźwię­ku w uszach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­le­na dzwo­ni­ła na próż­no – nikt nie za­re­a­go­wał.

 (1.3) Gdy zadz­wo­nił te­le­fon, wy­bu­chła kłót­nia o to, kto ma ode­brać.

 (1.4) Tylu klien­tów dzwo­ni­ło z re­kla­ma­cja­mi, że w końcu firma wy­re­je­stro­wa­ła numer.

 (1.5) W cza­sie ataku cho­ro­by mor­skiej dzwo­ni mi w uszach i mam okrop­ne za­wro­ty głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ɲit͡ɕ, AS: ʒvõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dzwonienie n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwaniać, dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zwónić

 (1.4) telefonować

Wiktionary


dzwonki

per­ku­syj­ny in­stru­ment mu­zycz­ny uży­wa­ny w or­kie­strach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny, w któ­rym dźwięk wy­do­by­wa się przez ude­rza­nie pa­łecz­ka­mi w me­ta­lo­we płyt­ki;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­luc­cel­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­mia­ce­ae|ref=tak.)

 (1.3) pot. żart. mę­skie ge­ni­ta­lia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od dzwo­nek

Wiktionary

Dzwon­ki (or­kie­stro­we) (wł. "cam­pa­nel­li", skrót: "cmpl".) – in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny idio­fo­nów, znany rów­nież jako Gloc­ken­spiel (z niem. "gra dzwon­ków").

Dzwon­ki by­wa­ją myl­nie na­zy­wa­ne cym­bał­ka­mi (cym­ba­ły to in­stru­ment stru­no­wy, a nie idio­fon).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ŋʲci, AS: ʒvõŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. cymbałki

 (1.2) gniazdeczka

 (1.3) orzeszki, klejnoty

Wiktionary


dzwonko

ka­wa­łek ryby po­cię­tej po­przecz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ryb. ka­wa­łek wy­pa­tro­szo­nej ryby po­kro­jo­nej w po­przek

 (1.2) daw. karc. karo, dzwo­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ło­żył sobie ko­lej­ne dzwon­ko szczu­pa­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃nkɔ, AS: ʒvõnko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dzwonek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwono

Wiktionary


dzwonkowate

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem albo dźwię­kiem dzwo­nek;
2. o ce­chach dzwon­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Dzwon­ko­wa­te ("Cam­pa­nu­la­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu astrow­ców ("Aste­ra­les"). Obej­mu­je 84 ro­dza­je z 2389 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny te są roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, nie wy­stę­pu­ją także na ob­sza­rach wiel­kich pu­styń.

Wikipedia


dzwonkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem albo dźwię­kiem dzwo­nek;
2. o ce­chach dzwon­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy dzwo­nek, w kształ­cie dzwon­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon, dzwoneczek, dzwonek, dzwonkowate

 przysł. dzwonkowato

Wiktionary


dzwonkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


dzwonkowy

przy­miot­nik od: dzwo­nek


SJP.pl


dzwonkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny dzwon­ków­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzwon­ków­ka (En­to­lo­ma) – ro­dzaj grzy­bów
  • Dzwon­ków­ka – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Dzwon­ków­ka – szczyt w Kar­ko­no­szach

Wikipedia


dzwonkówkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców; wie­rusz­ko­wa­te


SJP.pl

Dzwon­ków­ko­wa­te, wie­rusz­ko­wa­te ("En­to­lo­ma­ta­ce­ae" Kotl. & Po­u­zar) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu pie­czar­kow­ców.

Wikipedia


dzwonkówkowaty

o ce­chach dzwon­ków­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


dzwonnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. część bu­dyn­ku (naj­czę­ściej wieża) lub osob­na bu­dow­la, kon­struk­cja przez­na­czo­ne do za­wie­sza­nia dzwo­nów;

 (1.2) śrpol. coś po­drzęd­ne­go, słu­żal­cze­go

Wiktionary

Dzwon­ni­ca – bu­dow­la lub jej część, w któ­rej za­wie­szo­no dzwo­ny, ma­ją­ca cha­rak­ter sa­kral­ny (np. dzwon­ni­ce przy ko­ścio­łach lub cerk­wiach) lub świec­ki (np. miej­skie wieże straż­ni­cze – bef­froi lub wieże ra­tu­szo­we). Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je w po­sta­ci wieży, mu­ro­wa­nej lub drew­nia­nej. Nie­kie­dy spo­ty­ka się dzwon­ni­ce w for­mie ścia­ny z ot­wo­ra­mi, są to tzw. dzwon­ni­ce pa­ra­wa­no­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­ser­wa­tor za­byt­ków po­stu­lu­je jak naj­szyb­sze prze­pro­wa­dze­nie prac re­mon­to­wych przy dzwon­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡zvɔ̃nˈɲit͡sa, AS: ʒvõnńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwonnik m., dzwon m., dzwonek m., dzwoneczek m., dzwonienie n., zadzwonienie n., podzwonne n., dzwony nmos.

 war. dzwonica ż., dzwonnicza ż., zwonica ż.

 czas. dzwonić ndk., zadzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy, dzwoneczkowy

Wiktionary


dzwonniczka

→ dzwon­nik


SJP.pl

Patrz:

dzwonnik

dzwonniczy

→ dzwon­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy dzwo­nu

Wiktionary

Patrz:

dzwonnik

dzwonnik

osoba bi­ją­ca w dzwo­ny w dzwon­ni­cy, ko­ście­le itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ma­ją­cy za za­da­nie dzwo­nie­nie dzwo­nem ko­ściel­nym w dzwon­ni­cy;

 (1.2) muz. muzyk gra­ją­cy na dzwo­nach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa kilku ga­tun­ków pta­ków z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Proc­nias|ref=tak.

Wiktionary

Dzwon­nik – osoba ob­słu­gu­ją­ca dzwon ko­ściel­ny, ma­ją­ca za za­da­nie dzwo­nie­nie w dzwon­ni­cy w okre­ślo­nych po­rach dnia oraz pod­czas na­bo­żeństw.

Dzwon­ni­ka­mi w pier­wszych wie­kach pol­skie­go chrze­ści­jań­stwa, byli du­chow­ni. Po­czą­wszy od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza, w ję­zy­ku ła­ciń­skim osoby te okre­śla­no naj­czę­ściej mia­nem "cam­pa­na­tor" oraz "si­gna­tor", przy czym sy­gna­tor był naj­waż­niej­szym dzwon­ni­kiem w więk­szym ze­spo­le lub urzęd­ni­kiem na­dzo­ru­ją­cym dzwo­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ɲːik, AS: ʒvõ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon m., dzwonek m., dzwoneczek m., dzwonnica ż., dzwonienie n., podzwonne n., zadzwonienie n., wydzwanianie n., wydzwonienie n., wdzwadzanie n., wdzwonienie n.

:: fż. dzwonniczka ż.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk., wydzwaniać ndk., wydzwonić dk., wdzwaniać ndk., wdzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonowaty, dzwonkowy, dzwonnicowy

Wiktionary


dzwonny

po­e­tyc­ko: dźwięcz­ny, dzwo­nią­cy


SJP.pl


dzwono

1. część drew­nia­ne­go ob­wo­du koła u wozu
2. kawał ryby pow­sta­ły przez prze­cię­cie jej w po­przek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. wy­sta­ją­ca, środ­ko­wa część drew­nia­ne­go koła u wozu umo­co­wa­na na osi

 (1.2) coś kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce­go krąg, pier­ścień lub zwój

 (1.3) kulin. ryb. zob. dzwon­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwonko n., dzwonienie n.

 czas. dzwonić, dzwaniać, przedzwaniać, przedzwonić, nadzwonić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dzwonko

Wiktionary


dzwonowaty

po­dob­ny kształ­tem do dzwo­nu


SJP.pl


dzwonowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dzwo­no­wo – przy­sió­łek wsi Niedź­wie­dzi­ny, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Dzwo­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ma­ria­no­wo
  • Dzwo­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa
  • Dzwo­no­wo – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa
  • Dzwo­no­wo – gro­ma­da

Wikipedia


dzwonowy

przy­miot­nik od: dzwon


SJP.pl


dzwony

spod­nie o no­gaw­kach roz­sze­rza­nych od kolan w dół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. spod­nie roz­sze­rzo­ne po­ni­żej kolan

 (1.2) eufem. grub. mę­skie ge­ni­ta­lia

 (1.3) muz. zob. dzwo­ny ru­ro­we.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dzwon

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dzwo­ny ru­ro­we – in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na dzwo­nu kla­sycz­ne­go
  • dzwo­ny – spod­nie o cha­rak­te­ry­stycz­nych, roz­sze­rza­ją­cych się u dołu no­gaw­kach
  • dzwo­ny z Ba­lan­gi­gi – trzy fi­li­piń­skie dzwo­ny ko­ściel­ne
  • Dzwo­ny – cza­so­pis­mo
  • Dzwo­ny – sym­fo­nia chó­ral­na Sier­gie­ja Rach­ma­ni­no­wa
  • Dzwo­ny Ba­zy­lei – po­wieść
  • Dzwo­ny kor­ne­wil­skie – ope­ret­ka
  • Dzwo­ny Najś­więt­szej Marii Panny – film
  • Dzwo­ny wojny – se­rial
  • dzwon

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃nɨ, AS: ʒvõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon m., dzwonnik m., dzwonnica ż., dzwoneczek m., podzwonne n., dzwonienie n., zadzwonienie n., wydzwanianie n., wydzwonienie n., wdzwanianie n., wdzwonienie n.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk., wydzwaniać ndk., wydzwonić dk., wdzwaniać ndk., wdzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonowaty, dzwonkowy

Wiktionary


dzyndzel

po­tocz­nie: coś zwi­sa­ją­ce­go lub wy­sta­ją­ce­go z cze­goś, np. frę­dzel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś luźno zwi­sa­ją­ce­go lub od­sta­ją­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam masz taki dzyn­dzel, za który trze­ba po­cią­gnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzyndzelek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dinks, dynks, tenteges, pipsztyk, ustrojstwo, fincykluchy, pizdryk, wihajster; grub. pierdolnik

Wiktionary


dzyndzelek

wy­sta­ją­cy ele­ment, za który można po­cią­gnąć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: dzyn­dzel

 (1.2) mały dzyn­dzel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam znaj­dziesz taki dzyn­dze­lek, za który mu­sisz lekko po­cią­gnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzyndzel mrz.

Wiktionary


dzyndzelocha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pro­sty­tut­ka

 (1.2) grub. srom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡zɨ̃nd͡zɛˈlɔxa, AS: ʒỹnʒeloχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

 (1.2) zob. srom.

Wiktionary


dzyndzyboł

po­tocz­nie:
1. bre­lok, wi­sior;
2. ster­czą­ce za­koń­cze­nie be­re­tu; an­ten­ka


SJP.pl


dzyndzyk

po­tocz­nie: wi­szą­ca ozdo­ba lub wi­szą­cy ele­ment cze­goś; dzyn­dzel


SJP.pl


dzyń

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos dzwon­ka


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) pot. dźwięk. krót­ki, brzę­czą­cy dźwięk, ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca dzwo­nek np. ro­we­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bił dzwon­kiem: dzyń, dzyń, dzyń, ale i tak sta­ro­win­ka wszedł mu pod koło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziń

Wiktionary


däniken

[czy­taj: DEnikien] naz­wi­sko


SJP.pl

Däniken – miej­sco­wość i gmina w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie So­lu­ra, w jed­nost­ce ad­mi­ni­stra­cyj­nej "(Amtei)" Olten-Gösgen, w okrę­gu Olten. Leży nad rzeką Aare.

Wikipedia


démarche

[czy­taj: deMARSZ] w dy­plo­ma­cji: ofi­cjal­na in­ter­wen­cja dy­plo­ma­tycz­na, wy­stą­pie­nie pro­te­sta­cyj­ne, wy­da­nie oś­wiad­cze­nia


SJP.pl


démodé

[czy­taj: demoDE] z fran­cu­skie­go: nie­mod­ny, przebrz­mia­ły, sta­roś­wiec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­mod­ny

Wiktionary


dérapage

[czy­taj: de­ra­paż] daw­niej: za­rzu­ca­nie tyl­nej czę­ści sa­mo­cho­du przy gwał­tow­nym ha­mo­wa­niu lub jeź­dzie po dro­dze po­kry­tej lodem albo bło­tem; de­ra­paż


SJP.pl


désintéressement

[czy­taj: de­zę­te­res­mą] brak za­in­te­re­so­wa­nia, bez­stron­ność


SJP.pl


détaché

[czy­taj: detaSZE] w mu­zy­ce: tech­ni­ka smycz­ko­wa­nia, po­le­ga­ją­ca na zmia­nie kie­run­ku ruchu smycz­ka przy każ­dym wy­do­by­wa­nym dźwię­ku


SJP.pl

Détaché (wym. "detaszé"; fr. oder­wa­ny, ro­złą­czo­ny) – tech­ni­ka wy­do­by­wa­nia dźwię­ku z in­stru­men­tów smycz­ko­wych; ro­dzaj ar­ty­ku­la­cji po­le­ga­ją­cy na wy­ko­na­niu każ­de­go dźwię­ku od­dziel­nym ru­chem smycz­ka, bez odry­wa­nia go od strun; stac­ca­to, które wy­ko­ny­wa­ne jest bez odry­wa­nia smycz­ka od stru­ny, ze zmia­ną kie­run­ku przy każ­dej nucie.

Wikipedia


détente

[czy­taj: deTĄT] od­prę­że­nie w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej; po­ko­jo­we wspó­łist­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. polit. od­prę­że­nie w zim­no­wo­jen­nych sto­sun­kach mię­dzy mo­car­stwa­mi;

Wiktionary

Détente (z od­prę­że­nie) – okre­śle­nie z za­kre­su sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do zła­go­dze­nia na­pię­cia mię­dzy stro­na­mi zim­nej wojny w la­tach 70. W związ­ku z roz­po­czę­ciem pro­ce­su KBWE, pod­pi­sa­niem Aktu koń­co­we­go Kon­fe­ren­cji Bez­pie­czeń­stwa i Współ­pra­cy w Eu­ro­pie na­stą­pi­ła faza po­ko­jo­wej ko­eg­zy­sten­cji i dia­lo­gu po­mię­dzy mo­car­stwa­mi. Głów­ną ideą détente była go­to­wość do współ­pra­cy i ne­go­cja­cji. Za­koń­cze­niem okre­su "détente" była ra­dziec­ka in­ter­wen­cja w Af­ga­ni­sta­nie.

Wikipedia


dój

do­je­nie zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) do­je­nie zwie­rząt

 (1.2) mleko otrzy­ma­ne z jed­ne­go wy­do­je­nia, wydój

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dojek mrz., doicielka ż., dojenie n., doiwo n., doinka ż., dojarz m., dojarka ż., doje nmos., dojka ż., dojnica ż., dojnik m., dojność ż., dójka ż., udój m., wydój m., wydojenie n.

 czas. doić ndk., udoić dk., wydoić dk.

 przym. dojny, udojowy

Wiktionary


dójka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się do­je­niem; do­jar­ka;
2. bro­daw­ka u zwie­rząt doj­nych;
3. zwie­rzę da­ją­ce mleko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pra­cu­ją­ca przy do­je­niu krów (do­jar­ka)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doiwo n., dój m.

Wiktionary


dólanie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. miesz­kań­cy dolin

Wiktionary


dólski

w gwa­rze pod­ha­lań­skiej: po­cho­dzą­cy z dolin


SJP.pl


dóm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uż było ćma, jak my przysz­li do dómu.

Wiktionary


dómb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Dąb, dziel­ni­ca Ka­to­wic

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Domb

Wiktionary


dół

1. otwór w ziemi
2. za­głę­bie­nie w czymś
3. spód cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dziu­ra wy­ko­pa­na w ziemi

 (1.2) naj­niż­sza część cze­goś, np. bu­dyn­ku, obra­zu, kra­jo­bra­zu, te­re­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przen. pot. zły stan psy­chi­ki

Wiktionary

Dół – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława nad je­zio­rem Iław­skim. Jest sie­dzi­bą so­łect­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­że­li jeden ro­bot­nik jest w sta­nie wy­ko­pać dół przez go­dzi­nę, to ile czasu taki sam dół bę­dzie ko­pa­ło sze­ściu ro­bot­ni­ków?

 (1.2) Spójrz na dół, ktoś tam wybił okno.

 (2.1) Ale wczo­raj doła zła­pa­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duw, AS: duu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dolina ż., dołowanie n., zadołowanie n.

:: zdrobn. dołek m., dołeczek m.

 czas. dołować, zadołować

 przym. dolny, dołowy

 przysł. oddolnie, na dole

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dołek, depresja, chandra, splin, dolina

Wiktionary


dürer

naz­wi­sko, m.in. Al­brecht Dürer (1471-1528), nie­miec­ki ma­larz


SJP.pl


dürrenmatt

[czy­taj: DIrenmat] naz­wi­sko, m.in. Frie­drich Dürrenmatt (1921-1990), szwaj­car­ski dra­ma­turg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frie­drich Dürrenmatt – szwaj­car­ski pi­sarz i te­o­re­tyk dra­ma­tu
  • (14041) Dürrenmatt – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


düsseldorf

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia;

Wiktionary

Düsseldorf (wym.) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia oraz re­jen­cji Düsseldorf. Na­le­ży do aglo­me­ra­cji "Rhein-Ruhr" li­czą­cej ok. 10–12 mln miesz­kań­ców. Leży nad Renem i mniej­szy­mi do­pły­wa­mi, na wy­so­ko­ści 38 m n.p.m.; po­wierzch­nia 217,21 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On miesz­ka na pe­ry­fe­riach Düsseldorfu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. düsseldorfczyk mos., düsseldorfka ż.

 przym. düsseldorfski

Wiktionary


düsseldorfczyk

[czy­taj: di­sel­dorf­czyk] miesz­ka­niec Düsseldorfu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Düsseldorfu; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Düsseldorf mrz.

:: fż. düsseldorfka ż.

 przym. düsseldorfski

Wiktionary


düsseldorfka

[czy­taj: di­sel­dorf­ka] miesz­kan­ka Düsseldorfu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Düsseldorfu; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Düsseldorf mrz.

:: fm. düsseldorfczyk mos.

 przym. düsseldorfski

Wiktionary


düsseldorfski

przy­miot­nik od: Düsseldorf (mia­sto w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Düsseldorfem (mia­stem w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. düsseldorfczyk mos., Düsseldorf mrz., düsseldorfka ż.

Wiktionary


dąb

drze­wo z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w kilku ga­tun­kach; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "dęba" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niach:
1. "sta­nąć dęba":
a) o wło­sach: na­je­żyć się (np. ze stra­chu);
b) o czło­wie­ku: sta­nąć na rę­kach lub na gło­wie; także: zbun­to­wać się;
c) o koniu: sta­nąć na tyl­nych no­gach;
2. po­tocz­ne: "dać dęba" - uciec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Qu­er­cus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych lub krze­wia­stych z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. drze­wo lub krzew z ro­dza­ju dębów (1.1)

 (1.3) drew­no dębu (1.2)

Wiktionary

Dąb ("Qu­er­cus" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych ("Fa­ga­ce­ae"). Na­le­ży do niego ok. 460 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych pra­wie wy­łącz­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej oraz w wyż­szych par­tiach gór stre­fy tro­pi­kal­nej. Naj­da­lej na po­łud­nie wy­stę­pu­ją na Wy­spach Sun­daj­skich i w Ko­lum­bii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sie­dzi sobie pod dębem i gra na fu­jar­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃mp, AS: dõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąbrowa ż., dębina ż., dębczak m., dębniak m., Dębica ż., dębik m.

:: zdrobn. dąbek m.

 przym. dębowy, dębicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) peryfr. królewskie drzewo

 (1.2) lud. dąbek, dębczak

 (1.3) dębina

Wiktionary


dąbczak

młody dąb; dąbek, dęb­czak


SJP.pl


dąbecki

przy­miot­nik od: Dąbek, Dąbki


SJP.pl


dąbek

młody dąb; dąb­czak, dęb­czak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dąbek – pol­skie naz­wi­sko
  • Dąbek – część wsi Sław­sko Dolne w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Strzel­no
  • Dąbek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Stupsk
  • Dąbek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win
  • Dąbek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Tro­szyn
  • Dąbek – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Zie­lo­na
  • płk Sta­ni­sław Dąbek – do­wód­ca obro­ny Kępy Ok­syw­skiej w 1939 r.
  • Dąb, Dąbie
  • Dobek

Wikipedia


dąbianin

miesz­ka­niec Dąbia


SJP.pl


dąbianka

miesz­kan­ka Dąbia


SJP.pl


dąbie

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. nazwa kilku je­zior w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. nazwa jed­ne­go z osied­li w Szcze­ci­nie;

 (1.3) geogr. nazwa kilku je­zior w Pol­sce

Wiktionary

Dąbie (nie­kie­dy także Dąbie nad Nerem) – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, nad Nerem, w Kot­li­nie Kol­skiej, sie­dzi­ba władz miej­sko-wiej­skiej gminy Dąbie. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go. Dąbie na­le­ży do Związ­ku Miast Pol­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃mbʲjɛ, AS: dõmbʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dąbski, dębski

Wiktionary


dąbki

młody dąb; dąb­czak, dęb­czak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dąbki – część wsi Żmi­gród, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Dąbki – część wsi Dą­blin, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Dąbki – przy­sió­łek wsi Nowy Zagór, w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Dąbki – część wsi Szczodr­ko­wi­ce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • Dąbki – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Kras­ne
  • Dąbki – część wsi An­to­nie­wo, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Sie­miąt­ko­wo
  • Dąbki – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Dąbki – część wsi Dol­sko, w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Dąbki – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk
  • Dąbki – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk
  • Dąbki – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Dąbki – część wsi Mnich, w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Chy­bie

Wikipedia


dąbkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dąbkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dąb­ko­wi­ce – osada w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no
  • Dąb­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Strzel­ce
  • Dąb­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec
  • Dąb­ko­wi­ce – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo
  • Dąb­ko­wi­ce – dawna gmina

Wikipedia


dąbkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dąb­kow­ski – pol­skie naz­wi­sko.
  • Bar­tosz Dąb­kow­ski (ur. 1985) – ho­ke­i­sta
  • Irena Dąb­kow­ska (ur. 1901, zm. ok. 1942) – dr bo­ta­ni­ki i ge­o­lo­gii, dzia­łacz­ka kon­spi­ra­cyj­na ZWZ
  • Lena Dąb­kow­ska-Ci­choc­ka (ur. 1973) – po­li­tyk
  • Mie­czy­sław Dąb­kow­ski (1880-1946) – ge­ne­rał
  • Prze­my­sław Dąb­kow­ski (1877-1950) – hi­sto­ryk prawa
  • Re­na­ta Dąb­kow­ska (ur. 1972) – wo­ka­list­ka
  • Ste­fan Dąb­kow­ski (1884-1962) – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, po­li­tyk
  • Zbi­gniew Dąb­kow­ski (ur. 1958) – po­li­tyk sa­mo­rzą­do­wy

Wikipedia


dąbroszyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dą­bro­szyn – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Wit­ni­ca
  • Dą­bro­szyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Ry­chwał
  • Dą­bro­szyn – gro­ma­da
  • Dą­bro­szyn – dawna gmina
  • Dą­bro­szyn – sta­cja ko­le­jo­wa w Dą­bro­szy­nie, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim

Wikipedia


dąbrowa

las zło­żo­ny głów­nie z dębów; dęb­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. las lub za­gaj­nik po­ro­śnię­ty prze­waż­nie dębem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Góra Dą­bro­wa
  • Miej­ska Dą­bro­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A w tych bo­rach olsz­tyń­skich • do­brze z psami wę­dro­wać. • A w tych ja­rach olsz­tyń­skich • so­śni­na i dą­bro­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąb mrz., dębik mrz., Dąbrowa ż., Dąbrowice nmos., dębina ż.

 przym. dąbrowski, dąbrowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dębina, dębniak

Wiktionary


dąbrowianin

miesz­ka­niec Dą­bro­wy, Dą­bro­wy Bia­ło­stoc­kiej, Dą­bro­wy Bi­sku­piej, Dą­bro­wy Gór­ni­czej, Dą­bro­wy Tar­now­skiej, Dą­bro­wy Zie­lo­nej


SJP.pl


dąbrowianka

miesz­kan­ka Dą­bro­wy, Dą­bro­wy Bia­ło­stoc­kiej, Dą­bro­wy Bi­sku­piej, Dą­bro­wy Gór­ni­czej, Dą­bro­wy Tar­now­skiej, Dą­bro­wy Zie­lo­nej


SJP.pl


dąbrowica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie ró­wień­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Bił­go­raj
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Potok Wiel­ki
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Dą­bro­wi­ca – część wsi Chro­sto­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Dą­bro­wi­ca – część wsi Słu­pia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Poś­więt­ne
  • Dą­bro­wi­ca – ko­lo­nia w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień
  • Dą­bro­wi­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­żaj­skim, w gmi­nie Ku­ry­łów­ka

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dąbrowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Dubrowica

Wiktionary


dąbrowice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Dą­bro­wi­ce – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Dą­bro­wi­ce. Sie­dzi­ba gminy Dą­bro­wi­ce.

Dą­bro­wi­ce uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską przed 1455 ro­kiem. Prawa miej­skie utra­ci­ły 31 maja 1870, a odzy­ska­ły je 1 stycz­nia 2023 roku. W la­tach 1867–1954 i od 1973 sie­dzi­ba gminy Dą­bro­wi­ce, a w la­tach 1954–1972 gro­ma­dy Dą­bro­wi­ce.

Wikipedia


dąbrowicki

przy­miot­nik od: Dą­bro­wi­ce


SJP.pl


dąbrowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


dąbrowiczanin

miesz­ka­niec Dą­bro­wic


SJP.pl


dąbrowiczanka

miesz­kan­ka Dą­bro­wic


SJP.pl


dąbrowiec

dą­bro­wiec sa­mot­nik - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dą­bro­wiec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Żary
  • Dą­bro­wiec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Dą­bro­wiec – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Dą­brow­cu, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim

Wikipedia


dąbrowno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dą­brow­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól
  • Dą­brow­no – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Nie­go­wa

Wikipedia


dąbrowski

przy­miot­nik od: Dą­bro­wa, Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka, Dą­bro­wa Bi­sku­pia, Dą­bro­wa Gór­ni­cza, Dą­bro­wa Tar­now­ska, Dą­bro­wa Zie­lo­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Dą­bro­wy, zwią­za­ny z Dą­bro­wą

Wiktionary

Dą­brow­ski (forma żeń­ska: Dą­brow­ska, licz­ba mnoga: Dą­brow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne w wo­je­wództ­wie pod­la­skim. Obec­nie jest to dzie­sią­te pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 22 stycz­nia 2025 no­si­ło je 43 557 Polek i 41 802 Po­la­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja od­na­la­zła ją na jed­nym z dą­brow­skich dwor­ców ko­le­jo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąbrowa ż., dąbrowa ż.

Wiktionary


dąbrowszczak

żoł­nierz ba­ta­lio­nu im. ge­ne­ra­ła Ja­ro­sła­wa Dą­brow­skie­go, uczest­nik wojny do­mo­wej w Hisz­pa­nii


SJP.pl


dąbrówecki

przy­miot­nik od: Dą­brów­ka


SJP.pl


dąbrówieński

przy­miot­nik od: Dą­brów­no; dą­brów­niań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dą­brów­nem, do­ty­czą­cy Dą­brów­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąbrówno n., dąbrównianin m., dąbrównianka ż.

 przym. dąbrówniański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąbrówniański

Wiktionary


dąbrówka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny war­go­wych; gą­dziel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dą­brów­ka (Ajuga) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych
  • dą­brów­ka (Dry­mo­nia) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych
  • Dą­brów­ka – gmina wiej­ska
  • Dą­brów­ka – szczyt w Pa­śmie Ma­słow­skim w Gó­rach Świę­to­krzy­skich
  • Dą­brów­ka – część mia­sta Je­le­nia Góra
  • Dą­brów­ka – część mia­sta Ka­zi­mierz Dolny
  • Dą­brów­ka – część mia­sta Ko­niec­pol (znie­sio­na w 2025)
  • Dą­brów­ka – część mia­sta Sanok
  • Dą­brów­ka – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Ur­sy­nów
  • Dą­brów­ka – część mia­sta Włoc­ła­wek
  • Dą­brów­ka – wieś w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ra­cią­żek
  • Dą­brów­ka – wieś w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bo­bro­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja przy­szy­wa­na ciot­ka z Cie­szy­na ma na imię Dą­brów­ka.

 (1.1) Spot­ka­nie od­by­ło się w szer­szym gro­nie niż po­przed­nie, po­nie­waż do za­an­ga­żo­wa­nych w pro­jekt sto­wa­rzy­szeń mor­skich do­łą­czy­li przed­sta­wi­cie­le Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej: dr inż. Maria Gło­wac­ka, dr inż. Krzysz­tof Krzysz­to­fo­wicz, dr inż. Jacek Łu­biń­ski, dr Dą­brów­ka Ty­śle­wicz oraz przed­sta­wi­cie­le Po­mor­skie­go Związ­ku Że­glar­skie­go re­pre­zen­to­wa­ne­go przez pre­ze­sa Bo­gu­sła­wa Wit­kow­skie­go.

 (1.1) Dą­brów­ki imie­ni­ny ob­cho­dzą 15 stycz­nia.

 (1.1) Po­waż­ną rolę w hi­sto­rii Pol­ski od­gry­wa­ją żony ksią­żąt, jak Niem­ki – Oda, Ryksa i Ju­dy­ta Maria, Czesz­ki – Dą­brów­ka i Ju­dy­ta, Ru­sin­ki – Maria Do­bro­gnie­wa i Zby­sła­wa, żona Miesz­ka, syna Bo­le­sła­wa Śmia­łe­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃mˈbrufka, AS: dõmbrufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Dąbróweczka ż.

 przym. Dąbrówczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Dąbróweczka

Wiktionary


dąbrównianin

miesz­ka­niec Dą­brów­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


dąbrównianka

miesz­kan­ka Dą­brów­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


dąbrówniański

przy­miot­nik od: Dą­brów­no; dą­bró­wień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dą­brów­nem, do­ty­czą­cy Dą­brów­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąbrówno n., dąbrównianin m., dąbrównianka ż.

 przym. dąbrówieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąbrówieński

Wiktionary


dąbrówno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dą­brów­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo
  • Dą­brów­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no
  • Dą­brów­no – gro­ma­da
  • Dą­brów­no – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Dą­brów­nie w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


dąbski

przy­miot­nik od: Dąbie; dęb­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dą­biem, do­ty­czą­cy Dąbia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Po­wier­cia do­je­dziesz ulicą Dąb­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąb m., Dąbie n., dąbianin m., dąbianka ż.

 przym. dębski, dębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dębski

Wiktionary


dądel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. - malec, smar­kacz

 (1.2) reg. pozn. - smark z nosa

Wiktionary


dąs

nie­za­do­wo­le­nie po­wią­za­ne z fo­cha­mi, ka­pry­sa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie, wzgar­dę, mniej lub wię­cej szcze­ry gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­mo­gły pła­cze, dąsy, żale, trze­ba było się pa­ko­wać i je­chać w obce stro­ny.

 (1.1) Wzgard­li­wy dąs na pię­knej twa­rzy chłop­ca dzia­łał mu na nerwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąsy nmos., dąsanie n., dąsik mrz., dąsalski mos., dąsalska ż.

 czas. dąsać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymas, grymaszenie, kaprys, foch, fuma

Wiktionary


dąsal

naz­wi­sko


SJP.pl


dąsalska

ko­bie­ta, która czę­sto się dąsa, jest nie­za­do­wo­lo­na


SJP.pl


dąsalski

żar­to­bli­wie o męż­czyź­nie, chłop­cu czę­sto dą­sa­ją­cym się, stro­ją­cym fochy


SJP.pl


dąsanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dąsać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąs m.

 czas. dąsać, dąsać się

Wiktionary


dąsać

dąsać się - oka­zy­wać nie­za­do­wo­le­nie po­przez nie­kul­tu­ral­ne za­cho­wa­nie; gry­ma­sić, ka­pry­sić, stro­ić fochy


SJP.pl


dąsik

zdrob­nie­nie od: dąs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od dąs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dąs, lecz tylko mały dąsik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąs m.

Wiktionary


dąsno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. dzią­sło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃snɔ, AS: dõũ̯sno

Wiktionary


dąsy

za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie; ka­pry­sy, gry­ma­sy, fochy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ka­pry­śne oka­zy­wa­nie nie­za­do­wo­le­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąs mrz.

 czas. dąsać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fochy, fumy, grymasy, grymaszenie, kapryszenie

Wiktionary


dąć

1. dmu­chać
2. wpra­wiać w pęd wia­niem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wiać z dużą siłą

 (1.2) dmu­cha­jąc w in­stru­ment mu­zycz­ny, wy­do­by­wać z niego dźwię­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr dął je­szcze silny, ale burza mi­nę­ła, a morze znacz­nie przy­ci­chło.

 (1.2) Przy­gry­wa­ła cała or­kie­stra ry­bac­ka, a dęła w trąby z taką mocą i za­pa­łem, że pół wio­ski drża­ło, jak pod­czas nor­do­we­go sztor­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃ɲt͡ɕ, AS: dõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dęcie n.

 przym. dęty

 przysł. dęto

 czas. przydąć

Wiktionary


dążenia

1. iść, zmie­rzać w okre­ślo­nym kie­run­ku; po­dą­żać, kie­ro­wać się, uda­wać się;
2. zmie­rzać do okre­ślo­ne­go celu, pra­gnąć coś osią­gnąć; usi­ło­wać


SJP.pl


dążenie

1. iść, zmie­rzać w okre­ślo­nym kie­run­ku; po­dą­żać, kie­ro­wać się, uda­wać się;
2. zmie­rzać do okre­ślo­ne­go celu, pra­gnąć coś osią­gnąć; usi­ło­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. chęć re­a­li­za­cji ja­kie­goś za­mia­ru, pra­gnie­nia

 (1.2) książk. od­cza­sow­ni­ko­wy od|dążyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U pod­staw jego dążeń leży szczę­ście i bez­pie­czeń­stwo syna.

 (1.2) Twoje upar­te dą­że­nie do zdo­by­cia sta­no­wi­ska jest przez niek­tó­rych źle po­strze­ga­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: dõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dążyć, podążać

 rzecz. dążność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dążność, zabiegi

Wiktionary


dążność

1. zmie­rza­nie do osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go celu, chęć wy­ko­na­nia cze­goś; pra­gnie­nie, dą­że­nie, am­bi­cja;
2. pro­ces zmie­rza­ją­cy ku ja­kimś zmia­nom; ten­den­cja, skłon­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­gnie­nie do­ko­na­nia cze­goś; dą­że­nie, aspi­ra­cja

 (1.2) skłon­ność, ten­den­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃ʒnɔɕt͡ɕ, AS: dõũ̯žność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dążenie n.

 czas. dążyć ndk.

Wiktionary


dążyć

1. iść, zmie­rzać w okre­ślo­nym kie­run­ku; po­dą­żać, kie­ro­wać się, uda­wać się;
2. zmie­rzać do okre­ślo­ne­go celu, pra­gnąć coś osią­gnąć; usi­ło­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dzia­łać w kie­run­ku re­a­li­za­cji da­ne­go celu

 (1.2) rzad. zmie­rzać w danym kie­run­ku, iść, kie­ro­wać się

 (1.3) mat. przy­bie­rać war­to­ści licz­bo­we coraz bliż­sze cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swo­ich pu­bli­ka­cjach dążę do od­na­le­zie­nia od­po­wie­dzi na py­ta­nia nur­tu­ją­ce moich czy­tel­ni­ków.

 (1.1) Dążył do mo­der­ni­za­cji kraju.

 (1.3) W funk­cji y=1/x, przy x dą­żą­cym do nie­skoń­czo­no­ści, y dąży do zera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: dõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dążność ż., dążenie n.

 czas. podążać ndk.

Wiktionary


dęba

drze­wo z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w kilku ga­tun­kach; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "dęba" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niach:
1. "sta­nąć dęba":
a) o wło­sach: na­je­żyć się (np. ze stra­chu);
b) o czło­wie­ku: sta­nąć na rę­kach lub na gło­wie; także: zbun­to­wać się;
c) o koniu: sta­nąć na tyl­nych no­gach;
2. po­tocz­ne: "dać dęba" - uciec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęba – część mia­sta Nowa Dęba
  • Dęba – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Kurów
  • Dęba – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Poś­więt­ne
  • Dęba – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Ręcz­no
  • Dęba – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk
  • Dęba – przy­sió­łek wsi Dul­cza Wiel­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Ra­do­myśl Wiel­ki
  • Dęba – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ruda Ma­le­niec­ka
  • Dęba – gro­ma­da w po­wie­cie ko­nec­kim
  • Dęba – gro­ma­da w po­wie­cie opo­czyń­skim
  • Dęba – gro­ma­da w po­wie­cie pu­ław­skim
  • Dęba – gro­ma­da w po­wie­cie tar­no­brze­skim, 1954
  • Dęba – gro­ma­da w po­wie­cie tar­no­brze­skim, 1954–1972

Wikipedia


dębczak

1. młody dąb; dąb­czak;
2. kij dę­bo­wy


SJP.pl


dębe

1. wieś w Pol­sce;
2. Dębe Wiel­kie - wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dębe – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock
  • Dębe – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Kosów Lacki
  • Dębe – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Lu­basz
  • Dębe – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Że­laz­ków
  • Dębe – gro­ma­da
  • Dębe Małe, Dębe Wiel­kie, Dębe-Ko­lo­nia
  • Dęby

Wikipedia


dębek

naz­wi­sko


SJP.pl


dębianka

1. na­rośl na li­ściach dębu pow­sta­ła w wy­ni­ku opa­no­wa­nia drze­wa przez ga­la­sów­ki; galas; orzech ga­la­so­wy;
2. owad, od­mia­na ga­la­sów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ent. na­rośl pow­sta­ją­ca na li­ściach lub pę­dach dębu wsku­tek że­ro­wa­nia ga­la­só­wek

 (1.2) garb. su­ro­wiec gar­bar­ski – wy­su­szo­ne i roz­drob­nio­ne ga­la­sy dę­bo­we, bo­ga­te w ta­ni­ny, uży­wa­ne do wy­ro­bu atra­men­tu ga­lu­so­we­go oraz do gar­bo­wa­nia skór

 (1.3) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­nips qu­er­cus­fo­lii|L.|ref=tak., błon­ków­ka z ro­dzi­ny ga­la­sów­ko­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bian­ka – osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Sied­li­sko
  • Dę­bian­ka – część wsi Kupce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ko­ryt­ni­ca
  • Dę­bian­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie pu­sto­myc­kim
  • Dę­bian­ka – potok, do­pływ Go­rzy­czan­ki (do­pły­wu Ko­przy­wian­ki)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Dąb mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galas dębowy

 (1.3) galasówka dębianka, jagodnica jabłuszko

Wiktionary


dębica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;

Wiktionary

Dę­bi­ca – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu dę­bic­kie­go, po­ło­żo­ne nad rzeką Wi­sło­ką, przy au­to­stra­dzie A4 i dro­dze kra­jo­wej 94 w Ryn­nie Pod­kar­pac­kiej, na pół­noc­nym skra­ju Po­gó­rza Strzy­żow­skie­go. Przed 1945 r. Dę­bi­ca na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, po za­koń­cze­niu II wojny świa­to­wej wesz­ła w skład nowo ut­wo­rzo­ne­go wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɛ̃mˈbʲit͡sa, AS: dẽmbʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dębiczanin m., dębiczanka ż., dąb mrz., dębik mrz.

 przym. dębicki, dębowy

Wiktionary


dębice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bi­ce – część mia­sta El­bląg
  • Dę­bi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mal­czy­ce
  • Dę­bi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Dę­bi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl
  • Dę­bi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Dę­bi­ce – gro­ma­da
  • Dę­bi­ce – dawna gmina

Wikipedia


dębicki

przy­miot­nik od: Dę­bi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Dę­bi­cą, do­ty­czą­cy Dę­bi­cy

Wiktionary

Dę­bic­ki (forma żeń­ska: Dę­bic­ka; licz­ba mnoga: Dę­bic­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 4742 osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele dę­bic­kiej ekipy sta­nie wi­ce­mistrz Eu­ro­py i brą­zo­wy me­da­li­sta mi­strzostw świa­ta Roman Got­fryd, a także je­de­na­sto­krot­ny mistrz Pol­ski, olim­pij­czyk An­drzej Rżany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mˈbʲit͡sʲci, AS: dẽmbʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębica ż., dębiczanin m., dębiczanka ż., dąb m., dębik mrz.

 przym. dębowy

Wiktionary


dębiczanin

miesz­ka­niec Dę­bi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Dę­bi­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɛ̃mbʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: dẽmbʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębica ż.

:: fż. dębiczanka ż.

 przym. dębicki

Wiktionary


dębiczanka

miesz­kan­ka Dę­bi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Dę­bi­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɛ̃mbʲiˈt͡ʃãnka, AS: dẽmbʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębica ż.

:: fm. dębiczanin m.

 przym. dębicki

Wiktionary


dębiec

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część Poz­na­nia;

 (1.2) geogr. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­biec – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Wilda
  • Dę­biec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • Dę­biec – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Dę­biec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Dę­biec – część wsi Me­dy­ny w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Dę­biec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Dę­biec – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Li­pia­ny
  • Adam Dę­biec – pol­ski funk­cjo­na­riusz
  • Mi­chał Dę­biec – pol­ski siat­karz
  • Poz­nań Dę­biec
  • Pięć Dwa Dę­biec
  • Stary Dę­biec, Nowy Dę­biec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od dwóch lat miesz­kam na Dębcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃mbʲjɛt͡s, AS: dẽmbʹi ̯ec

Wiktionary


dębienko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dę­bien­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Stę­szew. W po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Wiel­ko­pol­ski Park Na­ro­do­wy.

Wikipedia


dębieć

1. być zdu­mio­nym, za­sko­czo­nym i wsku­tek tego nie móc się po­ru­szyć, odez­wać;
2. o po­tra­wach: tra­cić wła­ści­wy smak, wła­ści­wą spo­i­stość; tward­nieć; głą­bieć


SJP.pl


dębieński

→ Dębno; dę­biń­ski, dęb­niań­ski


SJP.pl


dębik

ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (o li­ściach po­dob­nych do liści dębu), ho­do­wa­na w ogród­kach skal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dryas|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ro­sa­ce­ae|Juss.|ref=tak.);

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju dębik (1.1)

Wiktionary

Dębik ("Dryas" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Na­le­ży do niego 11 ga­tun­ków, we­dług niek­tó­rych ujęć – 15. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w ark­tycz­nych i al­pej­skich re­jo­nach pół­ku­li pół­noc­nej. Mają znacz­ny udział pod wzglę­dem po­kry­cia i bio­ma­sy w zbio­ro­wi­skach ro­ślin­nych tun­dry. We flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­je tylko jeden ga­tu­nek – dębik ośmio­płat­ko­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dąb m., dąbrowa ż., dębina ż., dębczak m., dębniak m., Dębiński m., Dębica ż., dąbek m.

 przym. dębowy, dębicki

Wiktionary


dębina

1. las dę­bo­wy; dą­bro­wa;
2. drew­no dę­bo­we;
3. świe­że ga­łę­zie dębu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dę­bo­wy las

 (1.2) drewn. dę­bo­we drew­no

 (1.3) dę­bo­we ga­łę­zie

 (1.4) bot. lud. dąb

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dę­bi­na – drze­wo­stan dę­bo­wy lub drew­no dębu
  • Dę­bi­na – część mia­sta Ja­strzę­bie-Zdrój
  • Dę­bi­na – część mia­sta Nowy Sącz
  • Dę­bi­na – część mia­sta Poz­nań
  • Dę­bi­na – część mia­sta Rze­szów
  • Dę­bi­na – część mia­sta Ty­szow­ce
  • Dę­bi­na – wieś w pow. oław­skim, w gmi­nie Jelcz-La­sko­wi­ce
  • Dę­bi­na – wieś w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo
  • Dę­bi­na – wieś w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Dę­bi­na – ko­lo­nia wsi Dę­bi­na w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Dę­bi­na – część wsi Toruń w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Dę­bi­na – część wsi Bezek Dę­biń­ski w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dąb m., dębik mrz., dąbrowa m.

 przym. dębowy

Wiktionary


dębiniak

la­ta­lec dę­bi­niak - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


dębinka

mały lasek dę­bo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bin­ka – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka
  • Dę­bin­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Dę­bin­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn
  • Dę­bin­ka – umow­na dziel­ni­ca mia­sta Jó­ze­fów
  • Dę­bin­ka – gro­ma­da
  • inna nazwa Czar­no­łę­ki – wyspy na je­zio­rze Dąbie
  • Dę­bin­ka – potok, do­pływ Nysy Kłodz­kiej

Wikipedia


dębisko

zgru­bie­nie od: dąb


SJP.pl


dębić

1. po­tocz­nie: po­zy­ski­wać coś z mo­zo­łem;
2. śro­do­wi­sko­wo:
a) zdej­mo­wać korę z dębu; ko­ro­wać;
b) wy­pra­wiać skóry korą dę­bo­wą; gar­bo­wać;
3. daw­niej:
a) po­wo­do­wać je­że­nie się wło­sów;
b) gwa­ro­wo: uczyć się z tru­dem


SJP.pl


dębiński

→ Dębno; dęb­niań­ski, dę­bień­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Dę­biń­ski (ur. 1953) – du­chow­ny
  • Bo­le­sław Dę­biń­ski (1868-1921) – le­karz
  • Bro­ni­sław Dem­biń­ski (1858–1939) – hi­sto­ryk, pro­fe­sor, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go, dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Eu­ge­niusz Dę­biń­ski-Kacz­kow­ski (1820-1887) – agent woj­sko­wy
  • Ja­nusz Dę­biń­ski (1953-1973) – ban­dy­ta
  • Rafał Dę­biń­ski (ur. 1978) – pił­karz
  • Roman Dę­biń­ski (ur. 1956) – pił­karz

Wikipedia


dębkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Dęb­kow­ski (ur. 1961) – pol­ski poeta
  • Kim Dęb­kow­ski (ur. 1992) – nie­miec­ka pio­sen­kar­ka

Wikipedia


dęblin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dę­blin – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim.

Dę­blin po­ło­żo­ny jest w hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­sce, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści ziemi stę­życ­kiej, przy uj­ściu rzeki Wieprz do Wisły, w sze­ro­kiej do­li­nie rzecz­nej, która osią­ga sze­ro­kość 15 km. Do­li­na ma bu­do­wę te­ra­so­wą. Naj­star­sza te­ra­sa po­ło­żo­na jest 20 m nad zwier­cia­dłem Wisły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃mblʲĩn, AS: dẽmblʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dęblinianin m., dęblinianka ż.

 przym. dębliński

Wiktionary


dęblinianin

miesz­ka­niec Dę­bli­na


SJP.pl


dęblinianka

miesz­kan­ka Dę­bli­na


SJP.pl


dębliński

zwią­za­ny z Dę­bli­nem


SJP.pl


dębniak

miód pitny wy­so­kiej ja­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. miód pitny kon­ser­wo­wa­ny w becz­ce dę­bo­wej, zwy­kle wy­traw­ny, przy­pra­wia­ny m.in. cy­na­mo­nem, ja­łow­cem i wa­le­ria­ną

 (1.2) leśn. nie­wiel­ki las lub za­gaj­nik, w któ­rym do­mi­nu­ją dęby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęb­niak – część mia­sta Na­łę­czów
  • Dęb­niak – część mia­sta Urzę­dów (SIMC 0392690)
  • Dęb­niak – część mia­sta Urzę­dów (SIMC 1027283)
  • Dęb­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą
  • Dęb­niak – część wsi Je­ru­zal w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Ko­wie­sy
  • Dęb­niak – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­boch­nia
  • Dęb­niak – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ujazd
  • Dęb­niak – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Dęb­niak – część wsi Ko­ryt­ni­ca w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Dęb­niak – część wsi Gra­bi­na w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Dęb­niak – część wsi Po­sia­da­ły w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Ce­głów
  • Dęb­niak – część wsi Jac­ko­wo Górne w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Prze­sko­czy­li oba rowy wy­peł­nio­ne po­krzy­wa­mi i już mieli za­nu­rzyć się w dęb­nia­ku, gdy od prze­ja­zdu do­szedł ich czyjś cichy jęk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąb mrz., dębik mrz.

 przym. dębowy

Wiktionary


dębnianin

miesz­ka­niec Dębna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Dębna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mbʲˈɲä̃ɲĩn, AS: dẽmbʹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębno n.

:: fż. dębnianka ż.

 przym. dębniański

Wiktionary


dębnianka

miesz­kan­ka Dębna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Dębna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mbʲˈɲãnka, AS: dẽmbʹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębno

:: fm. dębnianin

 przym. dębniański

Wiktionary


dębniański

→ Dębno; dę­biń­ski, dę­bień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Dębna, zwią­za­ny z Dęb­nem, po­cho­dzą­cy z Dębna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pię­kny wie­niec do­żyn­ko­wy z kło­sów zbóż i kosze z plo­na­mi owo­ców i wa­rzyw wy­ko­na­ły dęb­niań­skie go­spo­dy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mbʲˈɲä̃j̃sʲci, AS: dẽmbʹńä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębno n., dębnianin m., dębnianka ż.

Wiktionary


dębnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęb­ni­ca – rzeka, lewy do­pływ rzeki Par­sę­ta
  • Dęb­ni­ca – stru­ga, do­pływ rzeki Łeba
  • Dęb­ni­ca – stru­ga, do­pływ rzeki Stoła
  • Dęb­ni­ca – część wsi Dzi­wi­górz w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Dęb­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Dęb­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów
  • Dęb­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Dęb­ni­ca – część wsi Kiel­no w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud
  • Dęb­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kłec­ko
  • Dęb­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Przy­go­dzi­ce
  • Dęb­ni­ca – gro­ma­da
  • Dęb­ni­ca Ka­szub­ska

Wikipedia


dębnicki

przy­miot­nik od: Dęb­ni­ca Ka­szub­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Dęb­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy Dęb­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębniki nmos.

Wiktionary


dębniczanin

1. miesz­ka­niec Dęb­ni­cy;
2. miesz­ka­niec Dęb­ni­cy Ka­szub­skiej


SJP.pl


dębniczanka

1. miesz­kan­ka Dęb­ni­cy (wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Dęb­ni­cy Ka­szub­skiej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


dębnik

1. kora dę­bo­wa uży­wa­na do gar­bo­wa­nia skór;
2. daw­niej: czło­wiek zaj­mu­ją­cy się dę­bie­niem (gar­bo­wa­niem skór);
3. dą­bro­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęb­nik – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.
  • Dęb­nik – część mia­sta Boch­nia
  • Dęb­nik – część mia­sta Brze­szcze
  • Dęb­nik – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Dęb­nik – część mia­sta Za­wadz­kie
  • Dęb­nik – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew
  • Dęb­nik – część wsi Strzel­ce Wiel­kie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Szczu­ro­wa
  • Dęb­nik – część wsi Swa­rzów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Dęb­nik – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce
  • Dęb­nik – część wsi Brzą­czo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • Dęb­nik – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Dęb­nik – część wsi No­wo­siół­ki Dy­dyń­skie w woj. pod­kar­pac­kiem, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol

Wikipedia


dębniki

1. kora dę­bo­wa uży­wa­na do gar­bo­wa­nia skór;
2. daw­niej: czło­wiek zaj­mu­ją­cy się dę­bie­niem (gar­bo­wa­niem skór);
3. dą­bro­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęb­ni­ki – część mia­sta Kra­ków, w de­le­ga­tu­rze Kra­ków-Pod­gó­rze
  • Dęb­ni­ki – część mia­sta Sław­ków
  • Dęb­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin
  • Dęb­ni­ki – część wsi Ochud­no w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Rzą­śnik
  • Dęb­ni­ki – część wsi Saki w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Kle­szcze­le
  • Dęb­ni­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Zbój­na
  • Dęb­ni­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. zam­brow­skim, w gmi­nie Rutki
  • Dęb­ni­ki – nie­o­fi­cjal­na część wsi Ko­ma­ro­wo, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Dęb­ni­ki – zlik­wi­do­wa­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Dęb­ni­kach, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Dziel­ni­ca VIII Dęb­ni­ki

Wikipedia


dębno

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. nazwa kilku je­zior w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Dębno (nazwa obocz­na Dębno Lu­bu­skie, Ne­u­damm) – mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim. Sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Dębno. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. go­rzow­skie­go. Po­ło­żo­ne są nad rzeką Kosą i je­zio­rem Li­po­wo, na wy­so­ko­ści 40 m n.p.m. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si ponad 19 km², więc jest naj­więk­szym mia­stem po­wia­tu i dru­gim (po Bar­lin­ku) naj­lud­niej­szym mia­stem po­wia­tu my­śli­bor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Dęb­nie wy­bu­do­wa­no nowy szpi­tal.

 (1.1) Muszę wy­je­chać do Dębna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃mbnɔ, AS: dẽmbno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dębieński, dębniański

 rzecz. dębnianin, dębnianka

Wiktionary


dębogóra

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bo­gó­ra (159,1 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Rów­ni­nie Wa­łec­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Dę­bo­gó­ra (92,2 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim, po­ło­żo­ne w woj. po­mor­skim, w mie­ście Lę­bork
  • Dę­bo­gó­ra (84,4 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Wy­so­czyź­nie Dam­nic­kiej, po­ło­żo­ne w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo
  • Dę­bo­gó­ra – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Dę­bo­gó­ra – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew
  • Dę­bo­gó­ra – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń
  • Dę­bo­gó­ra – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Czer­wo­nak
  • Dę­bo­gó­ra – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Dę­bo­gó­ra – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa
  • Dę­bo­gó­ra – gro­ma­da
  • Dę­bo­wa Góra, Dę­bo­gó­rze

Wikipedia


dębolistny

bar­czat­ka dę­bo­list­na - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak dąb

Wiktionary


dębosz

ko­zio­róg dę­bosz - owad, naj­więk­szy z eu­ro­pej­skich przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Miłoń (Dę­bosz) – nazwa obocz­na góry w Su­de­tach
  • dę­bosz (Ae­sa­lus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych
  • ko­zio­róg dę­bosz – ga­tu­nek chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych

Wikipedia


dębowiec

1. ogło­dek dę­bo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych;
2. po­dryj dę­bo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny po­dry­jo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bo­wiec – wieś w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce
  • Dę­bo­wiec – wieś w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Cheł­miń­ska
  • Dę­bo­wiec – wieś w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki
  • Dę­bo­wiec – część wsi Ro­ga­lin, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno
  • Dę­bo­wiec – osada leśna w pow. świec­kim, w gmi­nie Osie
  • Dę­bo­wiec – ko­lo­nia w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Dę­bo­wiec – wieś w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Trzyd­nik Duży
  • Dę­bo­wiec – nie­o­fi­cjal­na nazwa czę­ści wsi Ko­złów­ka, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ka­mion­ka
  • Dę­bo­wiec – wieś w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin
  • Dę­bo­wiec – wieś w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Dę­bo­wiec – część wsi Osi­czy­na, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Dę­bo­wiec – osada w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew

Wikipedia


dębowiecki

przy­miot­nik od: Dę­bo­wiec (kil­ka­na­ście wsi w Pol­sce)


SJP.pl


dębowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bo­wo – część wsi Gu­to­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Sadki
  • Dę­bo­wo – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Lnia­no
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo
  • Dę­bo­wo – przy­sió­łek wsi Lu­bia­tów w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Dę­bo­wo – przy­sió­łek w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gru­dusk
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Dę­bo­wo – osada w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Brańsk
  • Dę­bo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Śnia­do­wo

Wikipedia


dębowokłodzki

przy­miot­nik od: Dę­bo­wa Kłoda


SJP.pl


dębowołącki

przy­miot­nik od: Dę­bo­wa Łąka; dę­bo­łęc­ki


SJP.pl


dębowość

→ dę­bo­wy


SJP.pl

Patrz:

dębowy

dębowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Dę­bow­ski – pol­ski poeta re­ne­san­so­wy i tłu­macz po­ez­ji
  • An­drzej Dę­bow­ski – pol­ski na­u­ko­wiec, in­ży­nier
  • Fran­ci­szek Dę­bow­ski – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Ja­ro­sław Dę­bow­ski – pol­ski urzęd­nik i dzien­ni­karz
  • Kamil Dę­bow­ski – pol­ski pro­gra­mi­sta spor­to­wy i dy­dak­tyk in­for­ma­ty­ki
  • Piotr Dę­bow­ski – pol­ski dzien­ni­karz i ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Sta­ni­sław Dę­bow­ski – pol­ski rol­nik, poseł na Sejm

Wikipedia


dębowy

1. po­cho­dzą­cy z dębu;
2. wy­ko­na­ny z drew­na dę­bo­we­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dębu

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści dębu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do dębu, bę­dą­cy czę­ścią dębu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zwier­cia­dło było wyż­sze niż nor­mal­ny czło­wiek, ut­wier­dzo­ne w murze mocną dę­bo­wą ramą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mˈbɔvɨ, AS: dẽmbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dębik mrz., dąb m., dąbek m., dębina ż., dębczak m., dębniak m., Dębica ż.

 przym. dębicki, dąbski

Wiktionary


dębołęcki

przy­miot­nik od: Dę­bo­wa Łąka; dę­bo­wo­łąc­ki


SJP.pl


dębski

1. przy­miot­nik od: Dęba, Dębe, Dębe Wiel­kie;
2. przy­miot­nik od: Dąbie; dąb­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęb­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Alek­san­der Dęb­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • An­drzej Dęb­ski (ur. 1956) – aktor
  • An­to­ni Dęb­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Artur Dęb­ski (ur. 1969) – poseł na Sejm
  • Bog­dan Dęb­ski – pol­ski we­te­ry­narz, pro­fe­sor
  • Bo­gu­sław Dęb­ski (ur. 1953) – sa­mo­rzą­do­wiec
  • Bro­ni­sław Dęb­ski (1874–1927) – przy­rod­nik i bo­ta­nik
  • Eu­ge­niusz Dęb­ski (ur. 1952) – pi­sarz scien­ce fic­tion i fan­ta­sy
  • Fran­ci­szek Dęb­ski (1927–2014) – pe­da­gog, harc­mistrz
  • Jacek Dęb­ski (1960–2001) – po­li­tyk i biz­nes­men
  • Jan Dęb­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia


dębsko

1. przy­miot­nik od: Dęba, Dębe, Dębe Wiel­kie;
2. przy­miot­nik od: Dąbie; dąb­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dęb­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz
  • Dęb­sko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Wie­li­cho­wo
  • Dęb­sko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Koź­mi­nek
  • Dęb­sko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Ka­lisz Po­mor­ski
  • Dęb­sko – zlik­wi­do­wa­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Dęb­sku, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


dębszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Dęb­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Strzy­że­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Strzy­że­wi­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 104 miesz­kań­ców.

Wikipedia


dębówka

1. wódka na­la­na na pącz­ki dę­bo­we;
2. prząd­ka dę­bów­ka, bar­czat­ka dę­bów­ka - gór­ski motyl nocny, szkod­nik dębów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wódka która pow­sta­je przez za­la­nie spi­ry­tu­sem dę­bo­wych pącz­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dę­bów­ka – część wsi Dzi­ko­wiec w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, gmi­nie Nowa Ruda
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • Dę­bów­ka – część wsi Gra­jów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, gmi­nie Wie­licz­ka
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Kon­stan­cin-Je­zior­na
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin
  • Dę­bów­ka – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Bło­nie
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin
  • Dę­bów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Ra­dzi­łów
  • Dę­bów­ka – część wsi Bry­ni­ca Sucha w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, gmi­nie Ję­drze­jów

Wikipedia


dęciak

gwa­ro­wo o me­lo­ni­ku, mę­skim ka­pe­lu­szu


SJP.pl


dęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃ɲt͡ɕɛ, AS: dẽńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dąć, przydąć

Wiktionary


dędera

re­gio­nal­na nazwa ro­śli­ny z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych - bie­lu­nia dzię­dzie­rza­wy; den­de­ra


SJP.pl


dęga

szta­ba u wrót, wie­rzei


SJP.pl


dęstować

daw­niej: dusić mięso


SJP.pl


dętek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów. me­lo­nik

Wiktionary


dętka

ele­ment ogu­mie­nia po­ja­zdów, w środ­ku opony


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. gu­mo­wy torus wy­peł­nio­ny po­wie­trzem, znaj­du­ją­cy się wew­nątrz opony;

 (1.2) wy­peł­nio­ny po­wie­trzem balon wew­nątrz piłki

 (1.3) pot. żart. czło­wiek zmę­czo­ny

 (1.4) pot. czło­wiek mało zo­rien­to­wa­ny w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.6) daw. bąbel, bańka na pły­nie

 (1.7) daw. pe­reł­ka dęta, pa­cio­rek dęty

 (1.8) daw. ro­dzaj le­gu­mi­ny, su­flet

Wiktionary

Dętka – ko­mo­ra z ela­stycz­ne­go ma­te­ria­łu (naj­czę­ściej z gumy), wy­peł­nio­na gazem (naj­czę­ściej po­wie­trzem) tło­czo­nym po­przez wen­tyl. Jej za­da­niem jest utrzy­my­wa­nie ci­śnie­nia gazu wy­peł­nia­ją­ce­go przed­miot ją za­wie­ra­ją­cy, a przez to za­pew­nie­nie mu po­żą­da­nych wła­ści­wo­ści użyt­ko­wych – prze­de wszyst­kim sprę­ży­sto­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­ciecz­ki ro­we­ro­wej prze­bi­łem dętkę, co unie­moż­li­wi­ło dal­szą jazdę.

 (1.1) Za za­łat­wie­nie dętki jed­ne­mu z eses­ma­nów do­stał prze­nie­sie­nie do ma­ga­zy­nów zbo­żo­wych w fol­war­ku Na Bu­dach.

 (1.2) Kiedy oka­za­ło się, że prze­dziu­ra­wio­na dętka jest nie­moż­li­wa do na­pra­wie­nia, szyb­ko wy­mie­nił ją na za­pa­so­wą.

 (1.3) Jak mam zde­cy­do­wa­nie wię­cej pracy, to za­bie­ram się do niej, gdy dzie­ci są już w łóżku. Oczy­wi­ście na drugi dzień je­stem kom­plet­ną dętką, więc sta­ram się, żeby takie sy­tu­a­cje zda­rza­ły się jak naj­rza­dziej.

 (1.4) Je­stem kom­plet­na dętka z matmy.

 (1.6) Czy wi­dzia­łeś te bańki na wo­dzie, te z piany dętki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃ntka, AS: dẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dętkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszka, kicha

 (1.2) reg. śl. blaza

 (1.3) pot. flak, pot. denat

 (1.4) pot. ignorant

Wiktionary


dętkomat

au­to­mat do sprze­da­ży dętek ro­we­ro­wych


SJP.pl


dętkowy

przy­miot­nik od: dętka


SJP.pl


dętologia

żar­to­bli­wie: na­da­wa­nie po­zo­rów po­waż­ne­go, na­u­ko­we­go cha­rak­te­ru twier­dze­niom za­wie­ra­ją­cym treść nie­i­stot­ną


SJP.pl


dęty

1. in­stru­ment dęty - in­stru­ment mu­zycz­ny wy­da­ją­cy brzmie­nie na sku­tek dęcia, dmu­cha­nia; ae­ro­fon;
2. zło­żo­ny z mu­zy­ków gra­ją­cych na in­stru­men­tach dę­tych, np. ter­cet dęty;
3. na­peł­nio­ny po­wie­trzem;
4. po­zor­nie ważny, nie­ma­ją­cy w rze­czy­wi­sto­ści więk­sze­go zna­cze­nia lub war­to­ści;
5. po­tocz­nie: wy­nio­sły, za­ro­zu­mia­ły, na­dę­ty; pom­pa­tycz­ny, na­pu­szo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­peł­nio­ny po­wie­trzem, pusty w środ­ku

 (1.2) pom­pa­tycz­ny, na­dę­ty, po­zor­nie tylko istot­ny

 (1.3) muz. o in­stru­men­cie: taki w któ­rym źró­dłem dźwię­ku jest drga­ją­cy wew­nątrz słup po­wie­trza

 (1.4) muz. o or­kie­strze: zło­żo­na głów­nie z in­stru­men­tów dę­tych (1.3)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: dąć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przydąć, dąć ndk., nadąć dk.

Wiktionary


dł.

skrót od: dłu­gość (od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); dług.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = dłu­gość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­jazd do parku umoż­li­wi wy­bu­do­wa­na droga o dł. 450 m, przy któ­rej pow­sta­nie za­to­ka par­kin­go­wa na 100 miejsc w tym miej­sca po­sto­jo­we dla osób nie­peł­no­spraw­nych.

Wiktionary


dławica

dła­wi­ca pier­sio­wa - cho­ro­ba pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku zmian w na­czy­niach wień­co­wych i nie­dokr­wie­nia mię­śnia serca; ste­no­kar­dia; dusz­ni­ca bo­les­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • an­gi­na Prinz­me­ta­la
  • cho­ro­ba nie­dokr­wien­na serca
  • Dła­wi­ca pier­sio­wa

Wikipedia


dławicowy

zwią­za­ny z dła­wi­cą, do­ty­czą­cy dła­wi­cy


SJP.pl


dławiduda

gwa­ro­wo: or­ga­ni­sta


SJP.pl


dławiec

cho­ro­ba za­kaź­na; krup


SJP.pl


dławienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|dła­wić.

Wiktionary

Dła­wie­nie jest zja­wi­skiem zmniej­sze­nia się ci­śnie­nia płynu przy prze­pły­wie przez przesz­ko­dę w po­sta­ci zwę­że­nia prze­kro­ju (np. przez zawór lub tar­czę z ot­wo­rem za­in­sta­lo­wa­na w prze­wo­dzie). Przy prze­pły­wie przez prze­wę­że­nie pręd­kość płynu (szcze­gól­nie gazów) zwięk­sza się, ci­śnie­nie i tem­pe­ra­tu­ra spa­da­ją.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dławić

 rzecz. dławisz mrz.

Wiktionary


dławigad

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bo­cia­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak bro­dzą­cy z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Myc­te­ria|Lin­na­e­us|ref=tak.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dwaˈvʲiɡat, AS: du̯avʹigat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławigady nmos.

Wiktionary


dławigady

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Myc­te­ria|ref=tak., ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bo­cia­no­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dła­wi­gad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdwavʲiˈɡadɨ, AS: du̯avʹigady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławigad m.

Wiktionary


dławik

1. cewka elek­trycz­na o dużej in­duk­cyj­no­ści;
2. przed­sta­wi­ciel mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wych; dzi­wo­gon


SJP.pl

Dła­wik – cewka in­duk­cyj­na za­po­bie­ga­ją­ca na­głym zmia­nom na­tę­że­nia prądu elek­trycz­ne­go lub słu­żą­ca do ogra­ni­cze­nia prądu prze­mien­ne­go bez strat mocy, jakie wy­stę­po­wa­ły­by gdyby ele­men­tem ogra­ni­cza­ją­cym była re­zy­stan­cja. Dła­wi­ki zwy­kle za­wie­ra­ją rdze­nie fer­ro­ma­gne­tycz­ne, choć mogą być też cew­ka­mi bez rdze­nia (po­wietrz­ny­mi).

Wikipedia


dławiki

1. cewka elek­trycz­na o dużej in­duk­cyj­no­ści;
2. przed­sta­wi­ciel mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wych; dzi­wo­gon


SJP.pl


dławikowy

→ dła­wik


SJP.pl

Patrz:

dławik

dławisz

pną­cze o ma­łych, po­ma­rań­czo­wych owo­cach z ro­dzi­ny trzmie­li­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ce­la­strus|L.|ref=tak. ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju dła­wi­szow­ców;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju dła­wisz (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. oz­najm. od dła­wić

Wiktionary

Dła­wisz ("Ce­la­strus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych. Na­le­ży do niego około 30–40 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, rza­dziej umiar­ko­wa­nej na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich (w Ame­ry­ce Pół­noc­nej tylko dła­wisz ame­ry­kań­ski i okrą­gło­list­ny), na Ma­da­ga­ska­rze, w po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji (tu naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie, tylko w Chi­nach jest 16 en­de­mi­tów) oraz w Au­stra­lii i na wy­spach Oce­a­nii. Są to ro­śli­ny leśne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dła­wisz jest naj­cen­niej­szym pną­czem o ozdob­nych owo­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławiszowiec m., dławiszowce nmos., dławiszowate nmos., dławik m., dławienie n., udławienie n., zadławienie n., dławnica ż., dławica ż.

 czas. dławić ndk., udławić dk., zadławić dk.

 przym. dławiszowaty, dławikowy, dławicowy

Wiktionary


dławiszowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu dła­wi­szow­ców


SJP.pl

Dła­wi­szo­wa­te ("Ce­la­stra­ce­ae" R. Br.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu dła­wi­szow­ców ("Ce­la­stra­les"). Obej­mu­je 94 ro­dza­je z ok. 1400 ga­tun­ka­mi. We flo­rze Pol­ski re­pre­zen­to­wa­na jest tylko przez ros­ną­cą dziko trzmie­li­nę ("Eu­o­ny­mus") i dzie­wię­cior­ni­ka ("Par­nas­sia") oraz upra­wia­ne­go dła­wi­sza ("Ce­la­strus").

Wikipedia


dławiszowaty

o ce­chach dła­wi­szo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


dławiszowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Dła­wi­szow­ce ("Ce­la­stra­les" Ba­sker­vil­le) – grupa ro­ślin okry­to­na­sien­nych sta­no­wią­ca klad wy­róż­nia­ny w ran­dze rzędu w róż­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Obej­mu­je dwie ro­dzi­ny z 94 ro­dza­ja­mi i ok. 1355 ga­tun­ka­mi, przy czym do "Le­pi­do­bo­try­a­ce­ae" na­le­żą dwa ga­tun­ki z dwóch ro­dza­jów spo­ty­ka­ne w tro­pi­kach Afry­ki oraz Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, a do dła­wi­szo­wa­tych "Ce­la­stra­ce­ae" – cała resz­ta roz­prze­strze­nio­na na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy) i we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych.

Wikipedia


dławiący

1. po­wo­do­wać nie­mo­że­nie od­dy­cha­nia; dusić, gnieść;
2. prze­no­śne:
a) tłu­mić (np. pow­sta­nie);
b) uci­skać (np. oby­wa­te­li);
3. techn. re­gu­lo­wać prze­pływ gazu, cie­czy dzię­ki od­po­wied­nim urzą­dze­niom;
4. dła­wić się - czuć dła­wie­nie, być dła­wio­nym


SJP.pl


dławić

1. po­wo­do­wać nie­mo­że­nie od­dy­cha­nia; dusić, gnieść;
2. prze­no­śne:
a) tłu­mić (np. pow­sta­nie);
b) uci­skać (np. oby­wa­te­li);
3. techn. re­gu­lo­wać prze­pływ gazu, cie­czy dzię­ki od­po­wied­nim urzą­dze­niom;
4. dła­wić się - czuć dła­wie­nie, być dła­wio­nym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) unie­moż­li­wiać swo­bod­ne od­dy­cha­nie, ta­mo­wać od­dech, po­wo­do­wać krztu­sze­nie się

 (1.2) dusić kogoś

 (1.3) tłu­mić lub lik­wi­do­wać coś

 (1.4) prze­śla­do­wać coś, gnę­bić

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Gdzie tylko dła­wią praw­dę z jed­nej stro­ny, tam jej za­wsze wolny od­dech zo­sta­wia­ją z dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławienie n., zadławienie n., udławienie n., dławisz m.

Wiktionary


dławnica

urzą­dze­nie uszczel­nia­ją­ce prze­pust mię­dzy ot­wo­rem i ru­cho­mym ele­men­tem prze­cho­dzą­cym przez ten otwór; dła­wik


SJP.pl


dławnicowy

→ dław­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

dławnica

dławny

daw­niej:
1. du­szo­ny, dła­wio­ny;
2. dusz­ny, wy­peł­nio­ny za­du­chem


SJP.pl


dłoniak

leszcz uży­wa­ny do za­ry­bia­nia


SJP.pl


dłoniasty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem dłoń


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kształt dłoni, przy­po­mi­na­ją­cy dłoń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­śli­na miała wiel­kie, dło­nia­ste li­ście i żółte kwia­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłoń ż.

Wiktionary


dłonica

rę­ka­wi­ca ochron­na nie­ma­ją­ca pal­ców


SJP.pl


dłoniowaty

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt dłoni, wy­glą­da­ją­cy jak dłoń

 (1.2) daw. ma­ją­cy dłu­gość dłoni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłoń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłoniasty

Wiktionary


dłoniowy

przy­miot­nik od: dłoń


SJP.pl


dłoń

część ciała ludz­kie­go umie­szczo­na na końcu ręki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. po­wierzch­nia ręki po­zba­wio­na owło­sie­nia i ma­ją­ca linie pa­pi­lar­ne;

 (1.2) pot. ręka – część koń­czy­ny gór­nej czło­wie­ka od nad­garst­ka do końca pal­ców

Wiktionary

Dłoń ( palma manus) – u na­czel­nych oko­li­ca ciała obej­mu­ją­ca po­wierzch­nię przed­nią (w po­zy­cji ana­to­micz­nej) śró­drę­cza (od dal­szej linii zgię­cia skóry na nad­garst­ku do mię­dzy­pal­co­wych fał­dów skór­nych). W tym uję­ciu do dłoni nie za­li­cza­ją się po­wierzch­nie przed­nie pal­ców i nad­garst­ka, na­to­miast razem z nią two­rzą po­wierzch­nię dło­nio­wą ręki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej przew­le­kła ne­u­ro­pa­tia cu­krzy­co­wa ata­ku­je nerwy stóp i nóg, nieco rza­dziej nerwy dłoni i ra­mion.

 (1.1) Miał zła­ma­nych kilka żeber i dłoń lewej ręki.

 (1.2) Inigo wzru­szył ra­mio­na­mi. Wsku­tek tego ruchu coś sre­brzy­ste­go wy­strze­li­ło mu z rę­ka­wa; była to sta­ran­nie uksz­tał­to­wa­na klin­ga, wy­ście­ła­na z jed­nej stro­ny i usta­wia­ją­ca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dwɔ̃ɲ, AS: du̯õń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłoniak m., dłonica ż., dłoniatka ż.

 przym. dłoniowy, dłonny, dłoniasty, dłoniowaty

 przysł. dłoniasto

Wiktionary


dłubacz

po­tocz­nie:
1. ktoś, kto wy­ko­nu­je jakąś czyn­ność zbyt dro­biaz­go­wo;
2. ktoś, kto zaj­mu­je się wąską dzie­dzi­ną wie­dzy


SJP.pl