wsteczny

1. skie­ro­wa­ny w tył, po­ru­sza­ją­cy się do tyłu;
2. prze­sta­rza­ły, prze­ciw­sta­wia­ją­cy się po­stę­po­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kie­run­kiem wstecz, do tyłu

 (1.2) taki który hoł­du­je temu, co nie­no­wo­czes­ne, prze­sta­rza­łe i prze­ciw­sta­wia się po­stę­po­wi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mot. bieg wstecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inną przy­czy­ną do­ko­ny­wa­nia in­ży­nie­rii wstecz­nej jest prze­pro­wa­dze­nie au­dy­tu bez­pie­czeń­stwa, usu­nię­cie za­bez­pie­czeń przed ko­pio­wa­niem (crac­king) lub chęć od­blo­ko­wa­nia ukry­tej funk­cjo­nal­no­ści pro­dukt.

 (2.1) Mu­sisz wy­je­chać na wstecz­nym, nie ma miej­sca na za­wró­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛt͡ʃnɨ, AS: fstečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsteczność ż., uwstecznianie n., uwstecznienie n., wstecznik m., wstecznictwo n., wsteczniak m.

 czas. uwsteczniać ndk., uwstecznić dk.

 przysł. wstecznie, wstecz

Wiktionary


wstrzał

1. strze­le­nie z broni pal­nej w okre­ślo­ny punkt;
2. w ło­wiect­wie: miej­sce, któ­rę­dy po­cisk do­stał się do ciała du­że­go zwie­rzę­cia łow­ne­go;
3. w piłce noż­nej: po­sła­nie piłki w okre­ślo­ne miej­sce po wie­lo­krot­nych pró­bach wła­ści­we­go wy­ce­lo­wa­nia


SJP.pl


wstrzeliwanie

próba uzy­ska­nia lep­szej cel­no­ści strza­łów po­przez ko­rek­tę błę­dów po­peł­nio­nych przy po­przed­nich strza­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstrze­li­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrzeliwać ndk.

 rzecz. strzelec mos., strzelanina ż.

Wiktionary


wstrzemięźliwie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z umia­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzemięźliwość ż.

 przym. wstrzemięźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powściągliwie, umiarkowanie

Wiktionary


wstrzemięźliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wstrze­mięź­li­wie


SJP.pl


wstrzemięźliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pow­strzy­my­wa­nie się od czego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wstrzemięźliwy

 przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abstynencja, powściągliwość, umiar

Wiktionary


wstrzemięźliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wstrze­mięź­li­wy


SJP.pl


wstrzemięźliwy

umie­ją­cy pow­strzy­mać się od pokus; pow­ścią­gli­wy, opa­no­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy umiar, po­tra­fią­cy pow­strzy­mać się od czego

 (1.2) świad­czą­cy o za­cho­wy­wa­niu umia­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzemięźliwość ż.

 przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powściągliwy

Wiktionary


wstrzykiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstrzy­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrzyknąć, wstrzykiwać ndk.

 rzecz. strzykawka ż.

Wiktionary


wstrzykiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wstrzy­knąć)

 (1.1) med. wpro­wa­dzać płyn do ciała za po­mo­cą strzy­kaw­ki

 (1.2) techn. wpro­wa­dzać płyn lub gaz do cze­goś pod ci­śnie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstrzy­ki­wa­no także pod­skór­nie octan mor­fi­no­wy w oko­li­cy dołka pod­ser­co­we­go z nie­ja­ką ulgą dla cho­rych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzykiwanie n., wstrzyknięcie n., strzykawka ż., zastrzyk mrz.

 czas. wstrzyknąć dk.

 przym. zastrzykowy

Wiktionary


wstrzyknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wstrzy­ki­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wstrzy­ki­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co pan mi wstrzy­knął!?

 (1.1) Pani Basiu, pro­szę za­ło­żyć Ka­re­mu dutkę, bo ina­czej nie damy rady wstrzy­knąć mu leku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzykiwanie n., strzykawka ż., wstrzyknięcie n.

 czas. wstrzykiwać ndk.

 przym. zastrzykowy

Wiktionary


wstrzymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstrzy­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

 rzecz. wstrzymywanie n.

Wiktionary


wstrzymać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wstrzy­my­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wstrzy­my­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wstrzy­mać się (ndk. wstrzy­my­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wstrzy­my­wać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n., trzymanie n.

 czas. wstrzymywać ndk., trzymać ndk.

Wiktionary


wstrzymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstrzy­my­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

 rzecz. wstrzymanie n.

Wiktionary


wstrzymywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wstrzy­mać)

 (1.1) po­wo­do­wać za­trzy­ma­nie cze­goś, co ma się po­ru­szać

 (1.2) od­kła­dać na póź­niej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wstrzy­my­wać się (dk. wstrzy­mać się)

 (2.1) nie poz­wa­lać sobie na co

 (2.2) nie wy­ko­ny­wać cze­goś przez pe­wien czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n.

 czas. trzymać, wstrzymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrzymywać

 (1.2) zawieszać

 (2.1) powstrzymywać się, powściągać się

 (2.2) odczekiwać, zaprzestawać

Wiktionary


wstrząs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) silne, gwał­tow­ne drgnię­cie

 (1.2) bar­dzo silna emo­cja

 (1.3) za­bu­rze­nie do­tych­cza­so­we­go stanu rze­czy

 (1.4) med. za­bu­rze­nia czyn­no­ści or­ga­niz­mu wy­stę­pu­ją­ce jako re­ak­cja na cięż­kie urazy, na­stęp­stwo ope­ra­cji itp.;

Wiktionary

Zo­bacz też: ujed­noz­nacz­nie­nie.

Wstrząs (łac. "com­mo­tus", ang. "shock") – nagły kli­nicz­ny stan za­gro­że­nia życia, w któ­rym na sku­tek dy­spro­por­cji mię­dzy za­po­trze­bo­wa­niem a do­star­cze­niem od­po­wied­niej ilo­ści tlenu i sub­stan­cji odżyw­czych do ko­mó­rek or­ga­niz­mu do­cho­dzi do upo­śle­dze­nia funk­cji i nie­wy­dol­no­ści wielu na­rzą­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stą­pi­ły wstrzą­sy sejs­micz­ne w do­li­nie rzeki. Wstrzą­sy miały siłę czte­rech stop­ni w skali Rich­te­ra.

 (1.2) Roz­wód jej ro­dzi­ców spo­wo­do­wał u niej wiel­ki wstrząs emo­cjo­nal­ny.

 (1.4) Je­że­li nie­le­czo­ny pies prze­ży­je fazę ostrą za­tru­cia i nie wy­stą­pi u niego wstrząs, wów­czas ro­ko­wa­nie jest po­myśl­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsṭʃɔ̃w̃s, AS: fsṭšõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząsanie n., wstrząśnięcie n., wstrząsik mrz., otrzęsiny nmos.

 czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk., trząść ndk., trząsać ndk.

 przym. wstrząsowy, wstrząsający

 przysł. wstrząsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrząśnięcie

 (1.2) szok, trauma, uraz

 (1.3) szok

 (1.4) szok, porażenie, uraz

Wiktionary


wstrząsacz

w bu­dow­nict­wie: ma­szy­na do me­cha­nicz­ne­go wstrzą­sa­nia czymś, ułat­wia­ją­ca mie­sza­nie, roz­dzie­la­nie, ści­ślej­sze wy­peł­nia­nie, a także za­gę­szcza­nie i ubi­ja­nie mas o kon­sy­sten­cji pla­stycz­nej, np. be­to­nu; wstrzą­sak, wstrzą­sar­ka, wi­bra­tor


SJP.pl


wstrząsająco

przy­słó­wek

 (1.1) pro­wo­ku­jąc mocne wra­że­nie, po­wo­du­jąc wstrząs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiec­ka Lidki oka­za­ła się być wstrzą­sa­ją­co nie­sto­sow­na.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk.

 rzecz. wstrząsanie n., wstrząsacz mos./mrz., wstrząsak mrz., wstrząsarka ż.

Wiktionary


wstrząsający

prze­ra­ża­ją­cy, wy­wo­łu­ją­cy bar­dzo silne, gwał­tow­ne emo­cje


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: wstrzą­sać

przy­miot­nik

 (2.1) wy­wo­łu­ją­cy niez­wy­kle silne, gwał­tow­ne emo­cje (zaz­wy­czaj ne­ga­tyw­ne) lub wy­wie­ra­ją­cy głę­bo­kie, nie­za­tar­te wra­że­nie; głę­bo­ko po­ru­sza­ją­cy

 (2.2) bu­dzą­cy grozę, prze­ra­że­nie lub odra­zę; ce­chu­ją­cy się okru­cień­stwem, tra­giz­mem lub ma­ka­brą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] na wszyst­ko ry­chło na­ło­żył się głę­bo­ki, wstrzą­sa­ją­cy grun­tem łomot - bicie stę­po­rów, tłu­ką­cych sukno w stę­pach.

 (2.1) Kilka dni temu War­sza­wę obie­gła wstrzą­sa­ją­ca wia­do­mość: nie bę­dzie za­po­wia­da­ne­go od wielu mie­się­cy Jack­son­lan­du.

 (2.2) Opo­wia­da­no, że po obo­zie snują się ludz­kie szkie­le­ty [...]. A potem to naj­strasz­niej­sze: że zja­da­ją trupy zmar­łych. To było tak wstrzą­sa­ją­ce, że pra­wie nie do uwie­rze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząs mrz., trzęsienie n., wstrząsarka ż., wstrząsak mrz., roztrząsanie n., otrzęsiny w.

 czas. trząść ndk., wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk., potrząsać ndk., potrząsnąć dk., roztrząsać ndk., roztrząsnąć dk., otrząsać ndk., otrząsnąć dk., wytrząsać ndk., wytrząsnąć dk., zatrząść dk.

 przym. wstrząśnięty, roztrzęsiony, trzęsący, przeciwwstrząsowy

 przysł. wstrząsająco

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) porażający, przerażający, zatrważający, szokujący, dramatyczny, tragiczny, straszny, koszmarny, makabryczny, okropny, potworny, bulwersujący, przejmujący, rozpaczliwy

Wiktionary


wstrząsak

1. w bu­dow­nict­wie: ma­szy­na do me­cha­nicz­ne­go wstrzą­sa­nia czymś, ułat­wia­ją­ca mie­sza­nie, roz­dzie­la­nie, ści­ślej­sze wy­peł­nia­nie, a także za­gę­szcza­nie i ubi­ja­nie mas o kon­sy­sten­cji pla­stycz­nej, np. be­to­nu; wstrzą­sacz, wstrzą­sar­ka, wi­bra­tor;
2. w tech­ni­ce: część ma­szy­ny do wy­ro­bu za­pa­łek


SJP.pl


wstrząsanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstrzą­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsać ndk.

 rzecz. wstrząs mrz.

 przysł. wstrząsająco

Wiktionary


wstrząsarka

w bu­dow­nict­wie: ma­szy­na do me­cha­nicz­ne­go wstrzą­sa­nia czymś, ułat­wia­ją­ca mie­sza­nie, roz­dzie­la­nie, ści­ślej­sze wy­peł­nia­nie, a także za­gę­szcza­nie i ubi­ja­nie mas o kon­sy­sten­cji pla­stycz­nej, np. be­to­nu; wstrzą­sacz, wstrzą­sak, wi­bra­tor


SJP.pl

Wstrzą­sar­ka, wy­trzą­sar­ka – urzą­dze­nie la­bo­ra­to­ryj­ne słu­żą­ce do szyb­kie­go i efek­tyw­ne­go mie­sza­nia ma­łych ob­ję­to­ści cie­czy lub two­rze­nia za­wie­sin.

Jed­nym z kilku typów wstrzą­sa­rek jest, zwane żar­go­no­wo wor­tek­sem lub vor­te­xem (od vor­tex mixer), urzą­dze­nie ma­ją­ce sil­nik elek­trycz­ny z pio­no­wo osa­dzo­nym wał­kiem, na któ­re­go wy­sta­ją­cym końcu osa­dzo­na jest gu­mo­wa na­kład­ka wy­pro­fi­lo­wa­na od­po­wied­nio do kształ­tu dna pró­bó­wek i po­dob­nych na­czyń.

Wikipedia


wstrząsać

cza­sow­nik

 (1.1) szyb­ko czymś ru­szać w te i we wte

 (1.2) przen. prze­ra­żać, wzbu­dzać silne emo­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jego żona na­pi­sa­ła wstrzą­sa­ją­cą książ­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sat͡ɕ, AS: fsṭšõũ̯sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząs m., wstrząsanie n., wstrząśnięcie n.

 czas. wstrząsnąć, trząść, trząsać

 przym. wstrząsowy, wstrząsający

 przysł. wstrząsowo, wstrząsająco

Wiktionary


wstrząsik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wstrząs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wstrząs, lecz tylko mały wstrzą­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząs m.

Wiktionary


wstrząsnąć

1. wpra­wić w krót­ki, gwał­tow­ny ruch; wstrząść, po­trząs­nąć, za­trząść;
2. wzbu­dzić silne emo­cje; wstrząść, po­ru­szyć;
3. spo­wo­do­wać gwał­tow­ne, nie­o­cze­ki­wa­ne zmia­ny;
4. wstrząs­nąć się - ulec drga­niom, skur­czom, wstrzą­som


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wstrzą­sać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wstrzą­sać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wstrząs­nąć się (ndk. wstrzą­sać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wstrzą­sać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fsṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsać

 rzecz. wstrząs mrz., wstrząśnięcie n., niewstrząśnięcie n., wstrząśnienie n., niewstrząśnienie n.

 przysł. wstrząsająco

 przym. wstrząsający

Wiktionary


wstrząsoodporność

→ wstrzą­so­od­por­ny


SJP.pl

Patrz:

wstrząsoodporny

wstrząsoodporny

od­por­ny na wstrzą­sy; uda­ro­od­por­ny


SJP.pl


wstrząsowo

→ wstrzą­so­wy


SJP.pl

Patrz:

wstrząsowy

wstrząsowy

przy­miot­nik od: wstrząs


SJP.pl


wstrząsy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) środ. dy­sko­te­ka

Wiktionary

Wstrzą­sy (tytuł z VHS: Wę­żo­i­dy lub Drga­nia, ang. "Tre­mors") – ame­ry­kań­ski film z ga­tun­ku: hor­ror, czar­na ko­me­dia, Sci-Fi wy­re­ży­se­ro­wa­ny w 1990 roku przez Rona Un­der­wo­o­da.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sɨ, AS: fsṭšõũ̯sy

Wiktionary


wstrząśnienie

1. wpra­wić w krót­ki, gwał­tow­ny ruch; wstrząść, po­trząs­nąć, za­trząść;
2. wzbu­dzić silne emo­cje; wstrząść, po­ru­szyć;
3. spo­wo­do­wać gwał­tow­ne, nie­o­cze­ki­wa­ne zmia­ny;
4. wstrząs­nąć się - ulec drga­niom, skur­czom, wstrzą­som


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wstrząs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy raz w życiu je­cha­ła wspa­nia­łym au­to­mo­bi­lem, toteż, mimo wstrzą­śnień nie­u­ni­knio­nych na ob­mu­ro­wa­niach ście­ków bocz­nej ulicy, miała złu­dze­nie, iż ule­gła por­wa­niu do nieba.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrząśnięcie n.

Wiktionary


wstrząśnięcie

1. wpra­wić w krót­ki, gwał­tow­ny ruch; wstrząść, po­trząs­nąć, za­trząść;
2. wzbu­dzić silne emo­cje; wstrząść, po­ru­szyć;
3. spo­wo­do­wać gwał­tow­ne, nie­o­cze­ki­wa­ne zmia­ny;
4. wstrząs­nąć się - ulec drga­niom, skur­czom, wstrzą­som


SJP.pl


wstrząśnięty

1. wpra­wić w krót­ki, gwał­tow­ny ruch; wstrząść, po­trząs­nąć, za­trząść;
2. wzbu­dzić silne emo­cje; wstrząść, po­ru­szyć;
3. spo­wo­do­wać gwał­tow­ne, nie­o­cze­ki­wa­ne zmia­ny;
4. wstrząs­nąć się - ulec drga­niom, skur­czom, wstrzą­som


SJP.pl


wstrząść

wstrząs­nąć;
1. wpra­wić w krót­ki, gwał­tow­ny ruch; po­trząs­nąć, za­trząść;
2. wzbu­dzić silne emo­cje; po­ru­szyć;
3. wstrząść się - ulec drga­niom, skur­czom, wstrzą­som


SJP.pl


wstręcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wstręt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręt m.

Wiktionary


wstręciuch

po­tocz­nie o czło­wie­ku nie­mi­łym, zło­śli­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pejor. lub nie­kie­dy żart. osoba nie­mi­ła, wy­wo­łu­ją­ca nie­chęć

Wiktionary

Patrz:

wstręciuch

Przykłady

 (1.1) Stało się to zaraz po tym, jak po raz ko­lej­ny usły­sza­łem w te­le­wiz­ji, że głów­nym za­da­niem po­li­cji jest od ja­kie­goś czasu ła­pa­nie tych wstrę­ciu­chów, któ­rzy jeż­dżą sa­mo­cho­da­mi bez za­pię­tych pasów bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręt m., wstrętność ż.

:: zdrobn. wstręciuszek m.

:: fż. wstręciucha ż.

 przym. wstrętny

 przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwiec

Wiktionary


wstręciucha

→ wstrę­ciuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. lub nie­kie­dy żart. ko­bie­ta wstrę­ciuch

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D./B. lp. od: wstrę­ciuch

Wiktionary

Patrz:

wstręciuch

Powiązane:

 rzecz. wstręciuch mzw., wstręt mrz.

 przym. wstrętny

Wiktionary


wstręciuszek

zdrob­nie­nie od: wstrę­ciu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. wstrę­ciuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręciuch mzw.

Wiktionary


wstręciuszka

zdrob­nie­nie od: wstrę­ciu­cha


SJP.pl


wstręt

nie­chęć, obrzy­dze­nie, odra­za do kogoś, cze­goś lub ja­kiejś oko­licz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­ten­syw­ne uczu­cie nie­chę­ci, odra­za;

 (1.2) daw. przesz­ko­da lub trud­ność

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wstręt – silna emo­cja
  • Wstręt – film Ro­ma­na Po­lań­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­stę­po­wa­nie po­li­ty­ków wy­wo­łu­je we mnie wstręt.

 (1.1) Ro­zej­rzał się po po­mie­szcze­niu i ze wstrę­tem wzdry­gnął się, gdy do­strzegł bie­gną­ce­go wzdłuż ścia­ny ka­ra­lu­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstrɛ̃nt, AS: fstrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręciuch m., wstręciucha ż.

:: zdrobn. wstręcik m.

:: zgrub. wstręcizna ż.

 przym. wstrętny

 przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydzenie, awersja

Wiktionary


wstrętnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wstręt­ny; pa­skud­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntʲɲɛ, AS: fstrẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wstrętny

 rzecz. wstręt m., wstręciuch mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie, obrzydliwie, okropnie

Wiktionary


wstrętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wstręt­nie


SJP.pl


wstrętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wstręt­ny


SJP.pl


wstrętny

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy obrzy­dze­nie

 (1.2) pot. po­wo­du­ją­cy roz­cza­ro­wa­nie (cza­sem w tonie żar­to­bli­wym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za wstręt­ne ro­ba­le!

 (1.2) Je­steś wstręt­ny, że nawet nie zadz­wo­ni­łeś!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntnɨ, AS: fstrẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręt mrz., wstręciuch mos., wstręciucha ż.

 przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwy, ohydny, straszny, odrażający, paskudny, obleśny, obmierzły, obskurny, parszywy, przebrzydły, świński, uświniony, brudny, nieapetyczny, szkaradny, szpetny, koszmarny, odpychający

Wiktionary


wstukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstu­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstuˈkãɲɛ, AS: fstukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstukać, wstukiwać

Wiktionary


wstukać

po­tocz­nie:
1. wpro­wa­dzić tekst, po­słu­gu­jąc się kla­wia­tu­rą;
2. na­u­czyć się cze­goś me­cha­nicz­nie, bez zro­zu­mie­nia; wkle­pać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wstu­ki­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wstu­ki­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstukat͡ɕ, AS: fstukać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstukiwać

 rzecz. wstukanie n.

Wiktionary


wstukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstu­ki­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfstuciˈvãɲɛ, AS: fstuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstukiwać

Wiktionary


wstukiwać

po­tocz­nie:
1. wpro­wa­dzać tekst, po­słu­gu­jąc się kla­wia­tu­rą;
2. uczyć się cze­goś me­cha­nicz­nie, bez zro­zu­mie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wstu­kać)

 (1.1) ude­rza­jąc w kla­wi­sze, wpro­wa­dzać cyfry lub znaki do urzą­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy w inny spo­sób skła­da pod­pis, pisze na kla­wia­tu­rze, a nawet wstu­ku­je kod PIN pod­czas ko­rzy­sta­nia z ban­ko­ma­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstuˈcivat͡ɕ, AS: fstuḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstukanie n. dk., wstukiwanie n. ndk.

 czas. wstukać dk.

Wiktionary


wstyd

przy­kre uczu­cie doz­na­wa­ne przy ujaw­nie­niu złego po­stęp­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. nie­mi­łe uczu­cie spo­wo­do­wa­ne świa­do­mo­ścią zro­bie­nia cze­goś nie­od­po­wied­nie­go, złego;

 (1.2) uczu­cie onie­śmie­le­nia, za­że­no­wa­nia

 (1.3) stpol. sty­gnię­cie, osty­ga­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wstyd − emo­cja
  • Wstyd − po­wieść Sal­ma­na Rush­die
  • Wstyd (Shame) − bry­tyj­ski film dra­ma­tycz­ny z 2011 roku, w re­ży­se­rii Steve'a McQueena
  • Wstyd (La vergüenza) − hisz­pań­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 2009 roku, w re­ży­se­rii Da­vi­da Pla­nel­la
  • Wstyd − pol­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 2006 roku, w re­ży­se­rii Pio­tra Mat­wiej­czy­ka
  • Wstyd (Hong yan) − chiń­ski film dra­ma­tycz­ny z 2005 roku, w re­ży­se­rii Yu Li
  • Wstyd (Schan­de) − nie­miec­ki film dra­ma­tycz­ny z 1999 roku, w re­ży­se­rii Cla­u­dii Priet­zel
  • Wstyd (Shame) − ame­ry­kań­ski film dra­ma­tycz­ny z 1992 roku, w re­ży­se­rii Dana Ler­ne­ra
  • Wstyd (Shame) − ame­ry­kań­ski niemy film dra­ma­tycz­ny z 1921 roku, w re­ży­se­rii Em­met­ta J. Flyn­na
  • Wstyd − album ze­spo­łu Kult

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agniesz­ka za­czer­wie­ni­ła się ze wsty­du.

 (1.2) Bójka mię­dzy ki­bi­ca­mi obu dru­żyn była wi­do­wi­skiem przy­no­szą­cym wstyd.

 (1.2) Dzi­siaj jest tylu ma­gi­strów, że aż wstyd mieć tylko śred­nie wyksz­tał­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɨt, AS: fstyt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. wstydliwość ż., wstydzenie n., zawstydzenie n.

 czas. wstydzić się ndk., zawstydzać ndk.

 przym. wstydliwy

 przysł. wstydliwie

 ims. zawstydzony

 (1.3)

 czas. stydnąć, stygnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompromitacja, upokorzenie, hańba, daw. gańba, pot. poruta, pot. obciach, pot. wiocha, książk. blamaż

 (1.2) skrępowanie, zażenowanie, żenada

Wiktionary


wstydlin

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; kni­fo­fia


SJP.pl


wstydliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wstyd­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstyd m., wstydliwość ż.

 przym. wstydliwy

 czas. wstydzić się

Wiktionary


wstydliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wstyd­li­wie


SJP.pl


wstydliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wstyd­li­we; cecha tych, któ­rzy są wstyd­li­wi

Wiktionary

Wstyd­li­wość (łac. "Pudor", ang. "mo­de­sty") – cnota na­tu­ral­na, która chro­ni in­tym­ność osoby. Rów­nież cecha osoby, po­le­ga­ją­ca na czę­stym od­czu­wa­nia emo­cji wsty­du lub okre­śla­na też jako "skrom­ność" w ubio­rze.

Wstyd­li­wość jest ce­nio­na w wielu re­li­giach. m.in. w ju­da­iz­mie, chrze­ści­jań­stwie, is­la­mie (por. hi­dżab) i bud­dyz­mie[].

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wstyd m., zawstydzenie n.

 przym. wstydliwy

 przysł. wstydliwie

 czas. wstydzić się

Wiktionary


wstydliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wstyd­li­wy


SJP.pl


wstydliwy

przy­miot­nik

 (1.1) łatwo od­czu­wa­ją­cy wstyd

 (1.2) świad­czą­cy o wstyd­li­wo­ści

 (1.3) po­wo­du­ją­cy od­czu­cie wsty­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­da­wał się ani nie­śmia­ły, ani wstyd­li­wy.

 (1.3) Ta wstyd­li­wa cho­ro­ba nie musi ko­niecz­nie wią­zać się z bólem i czę­sto może prze­bie­gać be­zob­ja­wo­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstyd mrz., wstydliwość ż.

 czas. wstydzić się

 przysł. wstydliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojaźliwy, nieśmiały, płochliwy, skrępowany, skromny

 (1.3) krępujący, nieprzyzwoity, niezręczny, żenujący

Wiktionary


wstydzioch

po­tocz­nie: ko­bie­ta wstyd­li­wa; wsty­dziosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wstyd­li­wa osoba

Wiktionary


wstydziocha

po­tocz­nie: ko­bie­ta wstyd­li­wa; wsty­dziosz­ka


SJP.pl


wstydzioszek

po­tocz­nie: ko­bie­ta wstyd­li­wa; wsty­dzio­cha


SJP.pl


wstydzioszka

po­tocz­nie: ko­bie­ta wstyd­li­wa; wsty­dzio­cha


SJP.pl


wstąpienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstą­pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fstõmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstąpić, wstępować

 rzecz. wstępowanie n., wstęp mrz.

 przym. wstępujący

Wiktionary


wstąpić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wstę­po­wać)

 (1.1) przyjść z krót­ką wi­zy­tą w pew­nym celu

 (1.2) wejść w sze­re­gi ja­kiejś or­ga­ni­za­cji lub grupy

 (1.3) zro­bić krok na miej­sce wyżej po­ło­żo­ne

 (1.4) do­stać się do wnę­trza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mo­że­my na chwi­lę wstą­pić do ga­le­rii, żeby spraw­dzić, czy są ja­kieś wy­prze­da­że?

 (1.2) Ile osób w tym roku wstą­pi­ło do sekt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃mpʲit͡ɕ, AS: fstõmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstępowanie n., wstąpienie n., wstęp m., wstępniak m.

 czas. wstępować ndk.

 przym. wstępny, wstępujący

 przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wejść, wpaść, zajść, wkroczyć, odwiedzić, złożyć wizytę, wniknąć, wprowadzić się, zajrzeć

 (1.2) przystąpić, wpisać się, zapisać się, dołączyć się, przyłączyć się, zarejestrować się

 (1.3) wejść, wznieść się, wdrapać się, wtrabanić się

Wiktionary


wstążczyna

licha, marna wstąż­ka


SJP.pl


wstążeczka

zdrob­nie­nie od: wstąż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wstąż­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɔ̃w̃ˈʒɛt͡ʃka, AS: fstõũ̯žečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstężnica ż., wstążka

Wiktionary


wstążeczkowy

→ wstą­żecz­ka


SJP.pl

Patrz:

wstążeczka

wstążka

1. wąski i długi pasek tka­ni­ny;
2. kształt wą­skie­go, dłu­gie­go, wi­ją­ce­go się pasma;
3. po­tocz­nie: ma­ka­ron w kształ­cie dłu­gie­go, wą­skie­go paska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ny, wąski pasek tka­ni­ny

 (1.2) sport. przy­rząd uży­wa­ny w gim­na­sty­ce ar­ty­stycz­nej;

 (1.3) in­form. ele­ment in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka, za­stę­pu­ją­cy tra­dy­cyj­ne menu i paski na­rzę­dzi;

 (1.4) przen. coś wy­glą­da­ją­ce­go na dłu­gie i wi­ją­ce się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wstąż­ka – ozdob­ny, wąski pasek tka­ni­ny
  • wstąż­ka – jeden z przy­rzą­dów, uży­wa­nych w gim­na­sty­ce ar­ty­stycz­nej
  • wstąż­ka – ele­ment in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka kom­pu­te­ra
  • wstę­ga or­de­ro­wa – wstąż­ka barwy prze­wi­dzia­nej dla da­ne­go or­de­ru

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziew­czyn­ka miała błę­kit­ną wstąż­kę we wło­sach.

 (1.2) Wstąż­ka nie może dot­knąć ciała za­wod­nicz­ki.

 (1.4) Pod­czas lotu sa­mo­lo­tem wi­dzia­łam wstąż­ki dróg i rzek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃w̃ʃka, AS: fstõũ̯ška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. wstęga ż.

:: zdrobn. wstążeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szlajfka

Wiktionary


wstążkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wstąż­kę


SJP.pl


wstążkowy

przy­miot­nik od: wstąż­ka


SJP.pl


wstęga

1. sze­ro­ka wstąż­ka;
2. wi­ją­ce się pasmo cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża (w szcze­gól­no­ści sze­ro­ka) wstąż­ka

 (1.2) przen. długi obiekt, który wije się, me­an­dru­je

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wstę­ga – ele­ment or­de­ru bądź in­ne­go odz­na­cze­nia
  • wstę­ga – ele­ment godła tar­czy her­bo­wej
  • wstę­ga bocz­na – pasmo włó­kien ner­wo­wych prze­bie­ga­ją­ce w pniu mózgu
  • wstę­ga bocz­na – widmo sy­gna­łu mo­du­lo­wa­ne­go am­pli­tu­do­wo
  • wstę­ga Bol­lin­ge­ra
  • wstę­ga Möbiusa
  • Wstę­ga Warty
  • Błę­kit­na Wstę­ga At­lan­ty­ku
  • szar­fa
  • wstąż­ka
  • taśma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na zło­ży­ła na gro­bie wie­niec ude­ko­ro­wa­ny wstę­ga­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃ŋɡa, AS: fstẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wstążka ż.

 przym. wstęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taśma; gw. Górny Śląsk szlajfa

Wiktionary


wstęgor

wstę­gor kró­lew­ski - ga­tu­nek ryby głę­bi­no­wej z rzędu stroj­ni­koksz­tałt­nych


SJP.pl


wstęgoszyi

elfik wstę­go­szyi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


SJP.pl


wstęgowanie

w ge­o­lo­gii o ska­łach i ka­mie­niach: na­prze­mien­ne uło­że­nie war­ste­wek o róż­nym na­tę­że­niu barwy


SJP.pl


wstęgowany

w ge­o­lo­gii: iły wstę­go­wa­ne - drob­no­ziar­ni­ste skały osa­do­we, skła­da­ją­ce się głów­nie z mi­ne­ra­łów ila­stych i pyłu kwar­co­we­go, wy­stę­pu­ją­ce w róż­nią­cych się barwą war­stwach; iły wstę­go­we


SJP.pl


wstęgowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wstę­gę, po­dob­ny do wstę­gi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy wstę­gę, po­sia­da­ją­cy kształt wstę­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna wić jest po­przecz­na, wstę­go­wa­ta, a druga po­dłuż­na, gład­ka, skie­ro­wa­na ku ty­ło­wi ko­mór­ki.

Wiktionary


wstęgowy

1. daw­niej: od­no­szą­cy się do wstę­gi, ma­ją­cy kształt wstę­gi;
2. ce­ra­mi­ka wstę­go­wa - na­czy­nia gli­nia­ne o or­na­men­ty­ce w kształ­cie wstęg, cha­rak­te­ry­stycz­nej dla kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej ple­mion przed­hi­sto­rycz­nych;
3. piła wstę­go­wa - piła w po­sta­ci taśmy sta­lo­wej z ostrza­mi (zę­ba­mi) na brze­gach, osa­dzo­na na dwóch obra­ca­ją­cych się tar­czach, słu­żą­ca do prze­ci­na­nia drew­na;
4. w ge­o­lo­gii: iły wstę­go­we - drob­no­ziar­ni­ste skały osa­do­we, skła­da­ją­ce się głów­nie z mi­ne­ra­łów ila­stych i pyłu kwar­co­we­go, wy­stę­pu­ją­ce w róż­nią­cych się barwą war­stwach; iły wstę­go­wa­ne


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wstę­gą, do­ty­czą­cy wstę­gi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wstę­gę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstężnica ż., wstęga ż.

Wiktionary


wstęp

wy­o­dręb­nio­na gra­ficz­nie po­cząt­ko­wa część dzie­ła wpro­wa­dza­ją­ca w jego treść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wej­ście do­kądś

 (1.2) prawo wej­ścia do­kądś

 (1.3) po­czą­tek ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.4) w ty­tu­łach ksią­żek i naz­wach wy­kła­dów: pod­sta­wo­we za­gad­nie­nia

 (1.5) po­cząt­ko­wa część ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub mu­zycz­ne­go

 (1.6) po­cząt­ko­wy, wy­dzie­lo­ny frag­ment książ­ki, opi­su­ją­cy cel, hi­sto­rię jej pow­sta­nia i wpro­wa­dza­ją­cy w treść

Wiktionary

Wstęp ( προοίμιον, exor­dium) – po­cząt­ko­wa część wy­po­wie­dzi. Za­da­niem wstę­pu jest po­zy­ska­nie przez au­to­ra przy­chyl­no­ści i uwagi od­bior­cy oraz wy­ja­śnie­nie celu wy­po­wie­dzi. Te­o­rią wstę­pu zaj­mu­je się re­to­ry­ka.

Te­o­rię wstę­pu stwo­rzył Ary­sto­te­les w swo­jej "".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wstęp tylko za oka­za­niem za­pro­sze­nia.

 (1.2) Od czasu, gdy ro­zbi­łem lampę, nie mam wstę­pu do tego klubu.

 (1.3) Na wstę­pie podam zarys pro­ble­mu.

 (1.4) W końcu za­li­czy­łem wstęp do te­o­rii ob­wo­dów!

 (1.5) We wstę­pie Ilia­dy znaj­du­je się in­wo­ka­cja do Muzy.

 (1.5) We wstę­pie sły­chać de­li­kat­ny for­te­pian i to­wa­rzy­szą­cą mu gi­ta­rę.

 (1.6) We wstę­pie tłu­macz opi­sał trud­no­ści, ja­kich na­strę­cza­ło od­da­nie w tłu­ma­cze­niu gier słow­nych ory­gi­na­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛ̃mp, AS: fstẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstępniak m., wstępny m., wstępowanie n., wstąpienie n.

 czas. wstępować ndk., wstąpić dk.

 przym. wstępny, wstępujący

 przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wejście

 (1.2) prawo wejścia

 (1.3) początek

 (1.4) wprowadzenie, prolegomena, propedeutyka, podstawy

 (1.5) preludium, przygrywka, uwertura, prolog, preambuła, introdukcja

 (1.6) przedmowa, wprowadzenie, zapowiedź, przedsłowie, prolegomena

Wiktionary


wstępniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wstęp­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstępniak m.

Wiktionary


wstępniak

ar­ty­kuł wstęp­ny; edy­to­rial


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­ty­kuł wstęp­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ar­ty­kuł wstęp­ny – w cza­so­pi­śmie
  • przed­kuw­ka – w me­ta­lur­gii

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wstęp m.

:: zdrobn. wstępniaczek m.

 czas. wstąpić, wstępować

 przym. wstępujący

Wiktionary


wstępnica

część okręż­ni­cy od za­staw­ki kręt­ni­czo-kąt­ni­czej do pra­we­go zgię­cia wą­tro­bo­we­go; okręż­ni­ca wstę­pu­ją­ca


SJP.pl


wstępnie

przy­słó­wek

 (1.1) na wstę­pie, po­cząt­ko­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęp m., wstępny mos.

 czas. wstąpić, wstępować

 przym. wstępny, wstępujący

Wiktionary


wstępny

bę­dą­cy po­cząt­kiem, od­by­wa­ją­cy się na po­cząt­ku; po­cząt­ko­wy, przy­go­to­waw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ro­bio­ny na po­cząt­ku (wstę­pie)

 (1.2) da­ją­cy prawo wstę­pu lub przej­ścia pew­ne­go etapu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) praw. przo­dek danej osoby;

Wiktionary

Wstęp­ny lub an­te­nat (l.mn. an­te­na­ci), ascen­dent (l.mn. ascen­den­ci) – po­ję­cie uży­wa­ne w pra­wie i ge­ne­a­lo­gii, oz­na­cza­ją­ce każ­de­go przod­ka danej osoby: ro­dzi­ców (ojca, matkę), dziad­ków (dziad­ka, bab­cię), pra­dziad­ków (pra­dziad­ka, pra­bab­cię), pra­pra­dziad­ków itd. Sto­su­nek fak­tycz­ny po­mię­dzy daną osobą a jej wstęp­nym po­le­ga na tym, że ta pier­wsza po­cho­dzi od tego dru­gie­go. Osoby te są spo­krew­nio­ne ze sobą w linii pro­stej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wstęp­ną czyn­no­ścią jest umy­cie rąk, do­pie­ro póź­niej mo­żesz robić obiad.

 (1.1) To są tylko wstęp­ne usta­le­nia, wiele może się zmie­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃mpnɨ, AS: fstẽmpny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wstępnie

 zob. wstęp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) propedeutyczny

 (1.2) eliminacyjny, selekcyjny

 (2.1) antenat, ascendent

Wiktionary


wstępowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstę­po­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: fstẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstępować, wstąpić

 rzecz. wstąpienie n., wstęp mrz.

 przym. wstępujący

Wiktionary


wstępować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wstą­pić)

 (1.1) wejść gdzieś na krót­ko

 (1.2) wcho­dzić gdzieś wyżej

 (1.3) książk. wcho­dzić do wnę­trza

 (1.4) zo­sta­wać człon­kiem ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, ugru­po­wa­nia

 (1.5) urz. sta­wać się ele­men­tem okre­ślo­nej re­la­cji

 (1.6) o uczu­ciu: ogar­niać kogoś

 (1.7) sta­wać się opa­no­wa­nym przez coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wtor­ki po szko­le wstę­pu­ję do babci.

 (1.1) Ce­li­na musi za­wsze wstę­po­wać do tej samej dro­ge­rii?

 (1.2) Ten Jezus, wzię­ty od was do nieba, przyj­dzie tak samo, jak wi­dzie­li­ście Go wstę­pu­ją­ce­go do nieba.

 (1.3) Hob­bi­ty bały się wstę­po­wać w mrocz­ną gę­stwi­nę.

 (1.4) Po­et­ka wstę­po­wa­ła do par­tii dwu­krot­nie.

 (1.4) Dziew­czę­ta zaz­wy­czaj wstę­po­wa­ły do kar­me­li­ta­nek po ma­tu­rze.

 (1.5) Jej sy­no­wie wstę­po­wa­li w związ­ki mał­żeń­skie rok po roku.

 (1.6) Wstę­po­wa­ła w nich na­dzie­ja, gdy tylko było z od­da­li sły­chać dźwięk dzwo­nów.

 (1.7) Ile razy z nim roz­ma­wia­ła, jakby dia­beł w nią wstę­po­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: fstẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęp mrz., wstępny mos., wstępniak mrz., wstępowanie n., wstąpienie n.

 czas. stąpać, wstąpić dk.

 przym. wstępny, wstępujący

 przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpadać

Wiktionary


wstępujący

przy­miot­nik

 (1.1) skie­ro­wa­ny ku górze

 (1.2) przen. ule­ga­ją­cy roz­wo­jo­wi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. wstę­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęp mrz., wstępny mos., wstępniak mrz., wstępowanie n., wstąpienie n.

 czas. stąpać ndk., wstąpić dk., wstępować ndk.

 przym. wstępny

 przysł. wstępnie

Wiktionary


wstężniak

roz­dziel­nopł­cio­wy robak o wy­dłu­żo­nym ciele, ży­ją­cy a wo­dach mor­skich lub słod­kich


SJP.pl


wstężniaki

roz­dziel­nopł­cio­wy robak o wy­dłu­żo­nym ciele, ży­ją­cy a wo­dach mor­skich lub słod­kich


SJP.pl


wstężnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zwie­rzę na­le­żą­ce do typu nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­mer­tea|ref=tak.;

 (1.2) bot. ro­dzaj glo­nów z grupy zie­le­nic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęga ż., wstążka ż., wstążeczka ż.

 przym. wstęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstężniak

Wiktionary


wstężnicowate

ro­dzi­na glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


SJP.pl


wstężnicowaty

o ce­chach wstęż­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na glo­nów)


SJP.pl


wstężnicowce

rząd glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


SJP.pl


wstężnicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


SJP.pl


wstężyk

ro­dzaj lą­do­wych śli­ma­ków z rzędu trzon­ko­ocz­nych


SJP.pl


wsunąć

1. sunąc, umie­ścić coś na czymś lub wew­nątrz cze­goś; wło­żyć, na­ło­żyć, wsa­dzić;
2. dać coś komuś nie­po­strze­że­nie lub wbrew czy­jejś woli; wet­knąć, wepch­nąć;
3. po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsza­mać, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wpa­ła­szo­wać, opędz­lo­wać;
4. wsu­nąć się:
a) wejść gdzieś ukrad­kiem;
b) czoł­ga­jąc się, do­stać się gdzieś; wpełz­nąć, wśliz­gnać się;
c) zo­stać wsu­nię­tym, wło­żo­nym gdzieś, czę­sto mi­mo­wol­nie, w miej­sce nie­wła­ści­we


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wsu­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wsu­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wsu­nąć się (ndk. wsu­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wsu­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni po­rów­ny­wa­ją te dni do apo­kry­fów, wsu­nię­tych po­ta­jem­nie mię­dzy roz­dzia­ły wiel­kiej księ­gi roku, do pa­limp­se­stów, skry­cie włą­czo­nych po­mię­dzy jej stro­ni­ce, albo do tych bia­łych nie za­dru­ko­wa­nych kar­tek, na któ­rych oczy, na­czy­ta­ne do syta i pełne tre­ści, bro­czyć mogą obra­za­mi i gubić ko­lo­ry na tych pu­stych stro­ni­cach, coraz bla­dziej i bla­dziej, ażeby wy­po­cząć na ich ni­co­ści, zanim wcią­gnię­te zo­sta­ną w la­bi­ryn­ty no­wych przy­gód i roz­dzia­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsunięcie n., wsuwka ż., suw mrz.

 czas. zasuwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński styrczyć

Wiktionary


wsuw

w tech­ni­ce: wsu­wa­nie, wsu­nię­cie


SJP.pl


wsuwalność

sto­pień łat­wo­ści wsu­nię­cia cze­goś


SJP.pl


wsuwalny

da­ją­cy się wsu­wać


SJP.pl


wsuwanka

w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym: krót­kie deski, wsu­nię­te mię­dzy belki stro­po­we, uszczel­nia­ją­ce po­kry­cie


SJP.pl


wsuwać

1. sunąc, umie­szczać coś na czymś lub wew­nątrz cze­goś; wkła­dać, na­su­wać
2. dawać coś komuś nie­po­strze­że­nie
3. po­tocz­nie: jeść ze sma­kiem
4. wsu­wać się:
a) wcho­dzić ukrad­kiem
b) czoł­ga­jąc się, do­sta­wać się gdzieś; wpeł­zać
c) być wsu­wa­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wsu­nąć)

 (1.1) sunąć czymś, umie­szczać to gdzieś

 (1.2) dawać komu co w spo­sób skry­ty

 (1.3) pot. jeść dużo i szyb­ko

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wsu­wać się (dk. wsu­nąć się)

 (2.1) sunąc się, do­sta­wać się gdzieś

 (2.2) wcho­dzić ukrad­kiem

 (2.3) być wsu­wa­nym gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsuwanie n., wsuwka ż., suw mrz.

 czas. zasuwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieszczać, wkładać

 (1.2) dać ukradkiem, przekazywać

 (1.3) jeść, pochłaniać, wcinać, zajadać, zjadać

Wiktionary


wsuwka

spin­ka przy­trzy­mu­ją­ca włosy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryzj. spin­ka do wło­sów w po­sta­ci za­gię­tej, cien­kiej i wą­skiej me­ta­lo­wej blasz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsufka, AS: fsufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zasuwać ndk., wsuwać ndk., wsunąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Poznań szpanga

Wiktionary


wsw

skrót od:
1. Wy­dział Spraw Wew­nętrz­nych;
2. Woj­sko­wa Służ­ba Wew­nętrz­na


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = hist. wojsk. Woj­sko­wa Służ­ba Wew­nętrz­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WSW – Woj­sko­wa Służ­ba Wew­nętrz­na
  • WSW – Wyż­sza Szko­ła Wo­jen­na
  • WSW – stro­na świa­ta: za­chod­ni po­łud­nio­wy za­chód, azy­mut 247°30'
  • WSW – , czyli ko­bie­ty ma­ją­ce kon­tak­ty sek­su­al­ne z ko­bie­ta­mi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idzie żoł­nierz z dłu­gi­mi wło­sa­mi • WSW go goni ale­ja­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. ŻW

Wiktionary


wsyp

otwór słu­żą­cy do wsy­py­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich lub w ka­wał­kach do si­lo­sów, pio­nów zsy­po­wych itp.


SJP.pl


wsypa

1. worek z gę­stej tka­ni­ny, który po wy­peł­nie­niu pie­rzem sta­no­wi po­dusz­kę lub pie­rzy­nę;
2. po­tocz­nie: wpad­nię­cie, skom­pro­mi­to­wa­nie się


SJP.pl


wsypanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsy­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsypywać, wsypać dk.

Wiktionary


wsypać

1. umie­ścić coś wew­nątrz cze­goś po­przez sy­pa­nie; na­sy­pać
2. pot. zdra­dzić, wydać; wko­pać, syp­nąć
3. wsy­pać się:
a) wpaść gdzieś po­przez sy­pa­nie się
b) pot. zdra­dzić się, skom­pro­mi­to­wać się; wko­pać się, wpaść
c) pot. zdra­dzić się wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) umie­ścić coś gdzieś dzię­ki sy­pa­niu

 (1.2) pot. zdra­dzić kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) do­stać się gdzieś po­przez sy­pa­nie

 (2.2) pot. zdra­dzić się

 (2.3) pot. zdra­dzić się wza­jem­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsyp do czaj­ni­ka her­ba­tę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsɨpat͡ɕ, AS: fsypać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsypywać, wysypywać

 rzecz. wsypanie n.

Wiktionary


wsypka

zdrob­nie­nie od: wsypa


SJP.pl


wsypowy

przy­miot­nik od: wsyp


SJP.pl


wsypywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsy­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysypywać, wsypywać ndk.

Wiktionary


wsypywać

1. umie­szczać coś wew­nątrz cze­goś po­przez sy­pa­nie
2. pot. zdra­dzać, wy­da­wać; wko­py­wać, sypać
3. wsy­py­wać się:
a) wpa­dać gdzieś po­przez sy­pa­nie się
b) pot. zdra­dzać się, kom­pro­mi­to­wać się; wko­py­wać się, wpa­dać
c) pot. zdra­dzać się wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) umie­szczać coś syp­kie­go w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - I nawet je­steś in­te­li­gent­ny - od­par­łam, wsy­pu­jąc chip­sy do trzech wiel­kich mis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: fsypyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsypanie n., wsypywanie n., wsyp m., wsypa ż.

 czas. wsypać, sypać, odsypywać, odsypać, zsypywać, zsypać, przesypywać, przesypać, wysypywać

 przym. wsypowy

Wiktionary


wsysacz

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wsy­sa­nia


SJP.pl


wsysalny

rzad­ko:
1. taki, który łatwo ulega wsy­sa­niu;
2. taki, który łatwo wsysa


SJP.pl


wsysać

wcią­gać pod wpły­wem róż­ni­cy ci­śnień


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ssąc, wcią­gać coś

Wiktionary


wsz

skrót od: Wyż­sza Szko­ła Za­rzą­dza­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyż­sza Szko­ła Zdro­wia w Gdań­sku
  • WSZ – pol­ski raper
  • WSZ – kod IATA portu lot­ni­cze­go West­port

Wikipedia


wsza

po­tocz­nie albo po­gard­li­wie czło­wiek nik­czem­ny


SJP.pl


wszak

ina­czej: prze­cież, toż


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …ma­ją­ca na­wią­zy­wać do danej sy­tu­a­cji, wy­po­wie­dzi i pod­kre­ślać jej praw­dzi­wość, słusz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­blio­te­ka szkol­na tra­dy­cyj­nie, chyba można już tak na­pi­sać, wszak to już po raz piąty, za­pra­sza do wzię­cia udzia­łu w kon­kur­sie te­ma­tycz­nie zwią­za­nym z mo­ty­wem mi­ło­ści w li­te­ra­tu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃak, AS: fšak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przecież, przecie, wszakże; gw. Śląsk Cieszyński szak

Wiktionary


wszakby

par­ty­ku­ła "wszak" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


wszakeś

par­ty­ku­ła "wszak" po­łą­czo­na z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą dru­giej osoby "-eś" (np. "Wsza­keś im wi­nien re­wanż.")


SJP.pl


wszakożby

"wsza­koż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


wszakże

par­ty­ku­ła

 (1.1) … pod­kre­śla­ją­ca praw­dzi­wość i oczy­wi­stość wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­piej wszak­że, jeśli po­mię­dzy skałą a ska­mie­nia­ło­ścią jest istot­na róż­ni­ca w skła­dzie che­micz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃaɡʒɛ, AS: fšagže

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przecież, przest. przecie, wszak; stpol. wżdy

Wiktionary


wszakżeby

par­ty­ku­ła "wszak­że" z do­łą­czo­ną koń­ców­ką "by"; wzmoc­nio­ne "wszak­by"


SJP.pl


wszakżeż

1. par­ty­ku­ła "wszak­że" wzmoc­nio­na par­ty­ku­łą "-ż";
2. spój­nik "wszak­że" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


SJP.pl


wszamać

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; zsza­mać, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wpa­ła­szo­wać, opędz­lo­wać


SJP.pl


wszarz

1. po­tocz­nie: czło­wiek ma­ją­cy wszy;
2. po­spo­li­cie: czło­wiek nik­czem­ny, bez god­no­ści;
3. obraź­li­wie: czło­wiek nied­ba­ją­cy o swój wy­gląd fi­zycz­ny, za­nied­ba­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. ktoś, kto ma wszy

 (1.2) przest. reg., nę­dzarz, bru­das, niech­luj

 (1.3) pot. posp. obraź. o kimś nik­czem­nym, po­dłym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃaʃ, AS: fšaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesz ż., wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

 czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

 przym. wszawy, zawszony

 przysł. wszawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) śmieć, gnój

Wiktionary


wszawica

cho­ro­bo­we zmia­ny skór­ne wy­wo­ła­ne przez wszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba po­wo­do­wa­na by­to­wa­nie wszy na ciele ludz­kim albo zwie­rzę­cym, ob­ja­wia­ją­ca się zmia­na­mi za­pal­ny­mi skóry;

Wiktionary

Wsza­wi­ca (łac. "pe­di­cu­lo­sis") – cho­ro­ba zwie­rząt (w tym czło­wie­ka), po­wo­du­ją­ca zmia­ny skór­ne wy­wo­ła­ne przez sta­wo­no­gi – wszy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wesz ż., wszarz mos.

Wiktionary


wszawość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wsza­we; cecha tych, któ­rzy są wsza­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszawy

 przysł. wszawo

Wiktionary


wszawy

daw­niej: ma­ją­cy wszy, za­wszo­ny


SJP.pl


wszczep

tkan­ka, na­rząd bądź pro­te­za wszcze­pia­ne do or­ga­niz­mu w celu za­stą­pie­nia usu­nię­tych, usz­ko­dzo­nych lub nie­czyn­nych tka­nek lub na­rzą­dów; im­plant


SJP.pl


wszczepialny

da­ją­cy się wszcze­pić; na­da­ją­cy się do wszcze­pia­nia


SJP.pl


wszczepić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wszcze­piać)

 (1.1) na­u­czyć cze­goś kogoś

 (1.2) med. wpro­wa­dzić lek lub szcze­pion­kę do or­ga­niz­mu przez na­kłu­cie lub nad­cię­cie na­skór­ka

 (1.3) med. wpro­wa­dzić z zew­nątrz do or­ga­niz­mu tkan­kę lub pro­te­zę, za­stę­pu­jąc nią usu­nię­tą część

 (1.4) med. im­ple­men­to­wać do or­ga­niz­mu urzą­dze­nie po­bu­dza­ją­ce pracę usz­ko­dzo­ne­go na­rzą­du

 (1.5) bot. ogrod. umie­ścić w tkan­ce ro­śli­ny szczep­kę ro­śli­ny szla­chet­nej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wszcze­pić się (ndk. wszcze­piać się)

 (2.1) wros­nąć w coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miała wszcze­pio­ną en­do­pro­te­zę i do wczo­raj mu­sia­ła cze­kać na kon­tro­lę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczepienie n., szczepienie n., wszczep m.

 czas. szczepić

 przym. szczepionkowy

Wiktionary


wszczynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wszczy­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczęcie

 czas. wszczynać ndk., wszcząć ndk.

Wiktionary


wszczynać

za­czy­nać; roz­po­czy­nać; po­dej­mo­wać ja­kieś dzia­ła­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wszcząć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wszcząć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wszczy­nać się (dk. wszcząć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|wszcząć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy prze­sta­niesz wszczy­nać awan­tu­ry na ro­dzin­nych im­pre­zach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczynanie n., wszczęcie n.

 czas. wszcząć

Wiktionary


wszcząć

za­cząć jakąś dzia­łal­ność; dać cze­muś po­czą­tek; za­po­cząt­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wszczy­nać)

 (1.1) książk. za­cząć jakąś dzia­łal­ność, akcję, dać po­czą­tek cze­muś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wszcząć się (ndk. wszczy­nać się)

 (2.1) książk. za­cząć się, dać po­czą­tek cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd wszczął dziś po­stę­po­wa­nie w tej spra­wie.

 (2.1) Pod­czas spot­ka­nia wszczął się spór po­li­tycz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczęcie n., wszczynanie n.

 czas. ndk. wszczynać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpocząć

Wiktionary


wszczęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wszcząć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczynanie

 czas. wszcząć ndk., wszczynać ndk.

Wiktionary


wsze

forma za­im­ka.

 (1.1) zob. wsze­go.

Wiktionary


wszebor

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Wsze­bor, Wsza­bor, Wświe­bor, Świe­bor, Śwsie­bor, Sie­bor, Sia­bor, Sza­bor, Sze­bor, Wsze­borz, Świe­borz, Śwsie­borz – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" ("wszy­stek, każdy, za­wsze") w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-bor" ("wal­czyć, zma­gać się"). Mogło oz­na­czać "ten, który za­wsze po­dej­mu­je walkę". Pi­sow­nia z koń­co­wym "-rz" praw­do­po­dob­nie jest za­pi­sem imie­nia zdrob­nia­łe­go, ufor­mo­wa­ne­go przy uży­ciu przy­rost­ka "-jь", pod wpły­wem któ­re­go wy­gło­so­we "-r" przesz­ło w "-rz".

Wikipedia


wszebora

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Wsze­bo­ra, Świe­bo­ra, Sia­bo­ra, Sza­bo­ra – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" ("wszy­stek, każdy, za­wsze") w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-bora" ("wal­czyć, zma­gać się"). Mogło oz­na­czać "ta, która za­wsze po­dej­mu­je walkę".

Wsze­bo­ra po raz pier­wszy zo­sta­ła od­no­to­wa­na w do­ku­men­tach w 1409, forma Świe­bo­ra – w 1442, zaś Sza­bo­ra||Sia­bo­ra – w 1443. Zdrob­nie­niem od tego imie­nia mogła być Świech­na.

Wikipedia


wszeborowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wszebąd

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Wsze­bąd, Świe­bąd, Sie­bąd – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" („wszy­stek, każdy, za­wsze”) w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-bąd" („być, ist­nieć, żyć”).

Wikipedia


wszech

forma za­im­ka.

 (1.1) zob. wsze­go.

Wiktionary


wszech-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na po­wszech­ność cze­goś

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na naj­więk­sze na­si­le­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wszech- + obec­ność = wsze­cho­bec­ność

 (1.2) wszech- + mocny = wszech­moc­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛx, AS: fšeχ

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pan-

Wiktionary


wszechbyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. wszyst­ko to, co ist­nie­je; ogół bytów

Wiktionary


wszechdoskonały

w me­ta­fi­zy­ce: w naj­wyż­szym stop­niu zu­peł­ny, ab­so­lut­ny, ide­al­ny; naj­do­sko­nal­szy


SJP.pl


wszechkobiecość

rzad­ko: ko­bie­cość po­wszech­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­cość po­wszech­na, idea ko­bie­co­ści

Wiktionary


wszechlas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. cała ro­ślin­ność w lesie

Wiktionary


wszechlek

Wszech­lek, pa­naks ("Panax" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych ("Ara­lia­ce­ae"). Obej­mu­je 13 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one we wschod­niej Azji (od In­do­chin po Ja­po­nię i Ro­syj­ski Da­le­ki Wschód oraz we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Na­le­żą do niego dwa ce­nio­ne ga­tun­ki ro­ślin lecz­ni­czych wszech­lek żeń-szeń i wszech­lek pię­cio­list­ko­wy.

Wikipedia


wszechludzki

od­no­szą­cy się do wszyst­kich ludzi; ogól­no­ludz­ki


SJP.pl


wszechmiłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­łość po­wszech­na

Wiktionary


wszechmiłujący

mi­łu­ją­cy w naj­wyż­szym stop­niu


SJP.pl


wszechmoc

moc nie­o­gra­ni­czo­na, ab­so­lut­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­miot tego, kto po­sia­da nie­o­gra­ni­czo­ną moc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg po­tra­fi uczy­nić wszyst­ko, chyba że sam na­ło­żył sobie gra­ni­ce dzia­ła­nia, np. w od­nie­sie­niu do wol­nych stwo­rzeń, któ­rych nie chce zmu­szać swoją wszech­mo­cą do do­bre­go dzia­ła­nia.

 (1.1) Pol­ski my­śli­ciel trak­to­wał scjen­tyzm jako za­bo­bon o wszech­mo­cy poz­naw­czej nauki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wszechmogący mos., wszechmocność ż.

 przym. wszechmocny, wszechmogący

 przysł. wszechmocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omnipotencja, wszechpotęga, wszechwładza

Wiktionary


wszechmocnie

przy­słó­wek

 (1.1) uży­wa­jąc wszech­mo­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechmoc ż., wszechmocność ż.

 przym. wszechmocny

Wiktionary


wszechmocniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wszech­moc­nie


SJP.pl


wszechmocność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. nie­o­gra­ni­czo­na moc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulec bożej wszech­moc­no­ści za­szczy­tem było dla niego nie cię­ża­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechmoc ż.

 przym. wszechmocny

 przysł. wszechmocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechmoc

Wiktionary


wszechmocny

ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną, ab­so­lut­ną moc; wszech­mo­gą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną moc, mo­gą­cy wszyst­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛxˈmɔt͡snɨ, AS: fšeχmocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechmocność ż., wszechmoc ż.

 przysł. wszechmocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omnipotentny, wszechpotężny, wszechmogący, wszechwładny

Wiktionary


wszechmogący

ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną, ab­so­lut­ną moc; wszech­moc­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną moc, mo­gą­cy wszyst­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wszechmogący mos., wszechmoc ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omnipotentny, wszechpotężny, wszechmocny, wszechwładny

Wiktionary


wszechmorze

rzad­ko: ocean


SJP.pl


wszechmuzułmański

do­ty­czą­cy wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


SJP.pl


wszechnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wszech­ni­ca.

Wiktionary


wszechnica

1. wyż­sza uczel­nia;
2. seria wy­kła­dów po­pu­lar­no­na­u­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczel­nia, szko­ła wyż­sza

 (1.2) eduk. cykl ot­war­tych wy­kła­dów o cha­rak­te­rze po­pu­lar­no­na­u­ko­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszech­ni­ca Ma­zur­ska ma sie­dzi­bę w Olec­ku.

 (1.2) Uczest­ni­czy­łem w trzech wy­kła­dach w ra­mach wszech­ni­cy po­lo­ni­stycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛxʲˈɲit͡sa, AS: fšeχʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszechnicowy

Wiktionary


wszechnicowy

→ wszech­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

wszechnica

wszechniszczący

rzad­ko: ni­szczą­cy wszyst­ko, wszyst­kich


SJP.pl


wszechobecnie

→ wsze­cho­bec­ny


SJP.pl

Patrz:

wszechobecny

wszechobecność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obec­ność, wy­stę­po­wa­nie wszę­dzie; cecha tego co wsze­cho­bec­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛxɔˈbɛt͡snɔɕt͡ɕ, AS: fšeχobecność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszechobecny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omniprezencja

Wiktionary


wszechobecny

przy­miot­nik

 (1.1) obec­ny wszę­dzie, wy­stę­pu­ją­cy wszę­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­se­sję za­cho­wa­nia ta­jem­ni­cy wy­ra­ża­ły wsze­cho­bec­ne ostrze­że­nia „zakaz fo­to­gra­fo­wa­nia”, umie­szcza­ne naj­czę­ściej na sta­cjach ko­le­jo­wych, także tych najm­niej­szych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechobecność ż.

Wiktionary


wszechobejmujący

obej­mu­ją­cy swym za­się­giem wszyst­ko i wszyst­kich; wsze­cho­gar­nia­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wszyst­ko obej­mu­ją­cy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powszechny, totalny

Wiktionary


wszechocean

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. hy­drol. kom­pleks wszyst­kich oce­a­nów ziem­skie­go globu;

Wiktionary

Wsze­cho­ce­an (Ocean świa­to­wy) – ogól­ne okre­śle­nie ca­ło­ści wód mor­skich na po­wierzch­ni Ziemi, tj. oce­a­nów i wcho­dzą­cych w ich skład mórz; głów­na część hy­dros­fe­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsze­cho­ce­an za­wie­ra 97% wody, która wy­stę­pu­je na Ziemi.

Wiktionary


wszechogarniający

ogar­nia­ją­cy swym za­się­giem wszyst­ko i wszyst­kich; wsze­cho­bej­mu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogar­nia­ją­cy wszyst­kich i/lub wszyst­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ból prze­kro­czył wszel­kie gra­ni­ce. Stał się tak wsze­cho­gar­nia­ją­cy, że już go nie od­czu­wał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechobejmujący

Wiktionary


wszechojciec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. mit. przy­do­mek głów­ne­go bó­stwa w pan­te­o­nie lub boga-stwór­cy, np. w mi­to­lo­gii skan­dy­naw­skiej – Odyna, w sło­wiań­skiej – Swa­ro­ga itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie szu­ka­łem wojen, nie skła­da­łem wielu przy­siąg i łatwo ich nie ła­ma­łem, kiedy zaś duch mój opu­ści ciało, nie będę mu­siał od­po­wia­dać przed Wsze­choj­cem za za­bój­stwo krew­nych czy nie­spra­wied­li­we sądy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bóg Ojciec

Wiktionary


wszechpartyjny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wszyst­kich par­tii

Wiktionary


wszechpolaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wszech­po­lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechpolak m.

Wiktionary


wszechpolak

czło­nek lub zwo­len­nik Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek lub sym­pa­tyk Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej

Wiktionary

Wszech­po­lak – pismo Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej za­ło­żo­ne w 1937 roku i wy­da­wa­ne w la­tach 1937–1939, a na­stęp­nie kon­spi­ra­cyj­nie w cza­sie oku­pa­cji nie­miec­kiej 1944 i w po­cząt­kach Pol­ski Lu­do­wej 1945–1946. Po re­ak­ty­wa­cji uka­zy­wał się (z 2 przer­wa­mi) w la­tach 1992–2007. Po raz ko­lej­ny wzno­wio­ny w lipcu 2016 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszech­po­lak Bo­le­sław (…), stu­dent hi­sto­rii w Słup­sku, dwu­krot­nie był już dy­scy­pli­nar­nie usu­wa­ny z miej­sco­wych aka­de­mi­ków za po­bi­cie, awan­tu­ry i groź­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wszechpolaczek m.

:: fż. wszechpolka ż.

 przym. wszechpolski

Wiktionary


wszechpolka

człon­ki­ni lub zwo­len­nicz­ka Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej


SJP.pl


wszechpolski

od­no­szą­cy się do całej Pol­ski; ogól­no­pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. od­no­szą­cy się do całej Pol­ski, do wszyst­kich Po­la­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechpolak mos., wszechpolka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólnopolski

Wiktionary


wszechpolskość

→ wszech­pol­ski


SJP.pl

Patrz:

wszechpolski

wszechpotęga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nie­o­gra­ni­czo­na po­tę­ga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszechpotężny

Wiktionary


wszechpotężny

odz­na­cza­ją­cy się wiel­ką, nie­o­gra­ni­czo­ną po­tę­gą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który odz­na­cza się nie­o­gra­ni­czo­ną po­tę­gą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechpotęga ż.

Wiktionary


wszechpożerający

rzad­ko: po­że­ra­ją­cy wszyst­ko, wszyst­kich


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dosł. lub przen. kon­su­mu­ją­cy wszyst­ko

Wiktionary


wszechprzepustowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. prze­pu­szcza­ją­cy wszyst­kie czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu, ale zmie­nia­ją­cy ich fazę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fil­try wszech­prze­pu­sto­we są zaz­wy­czaj do­łą­cza­ne w spo­sób ka­ska­do­wy, na­stę­pu­jąc za stan­dar­do­wym fil­trem NOI o funk­cji trans­mi­tan­cji H_1(z), […]

Wiktionary


wszechrosyjski

od­no­szą­cy się do całej Rosji; ogól­no­ro­syj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Wsze­chro­sją, do­ty­czą­cy Wsze­chro­sji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛxrɔˈsɨjsʲci, AS: fšeχrosyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosyjski mrz., Wszechrosja ż., Wszechruś ż.

 przym. wszechruski, rosyjski

Wiktionary


wszechruś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) podn. Rosja, Im­pe­rium Ro­syj­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosyjski mrz., Rosja ż., Ruś ż., Wszechrosja ż.

 przym. rosyjski, wszechruski, wszechrosyjski

Wiktionary


wszechrzecz

wszyst­ko, co ist­nie­je, cały ist­nie­ją­cy świat, wszechś­wiat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wszyst­ko, co ist­nie­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wład­ca wsze­chrze­czy nie ulę­knie się osoby / ani nie bę­dzie zwa­żał na wiel­kość.

Wiktionary


wszechstronnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wszech­stron­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­o­nar­do da Vinci był czło­wie­kiem wszech­stron­nie wyksz­tał­co­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechstronność ż.

 przym. wszechstronny

 przysł. ze wszech stron

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całościowo, kompleksowo, wielostronnie, różnokierunkowo

Wiktionary


wszechstronniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wszech­stron­nie


SJP.pl


wszechstronniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wszech­stron­ny


SJP.pl


wszechstronność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wszech­stron­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszechstronny

 przysł. wszechstronnie

Wiktionary


wszechstronny

1. ma­ją­cy roz­le­głe za­in­te­re­so­wa­nia i wiele umie­jęt­no­ści, roz­wi­ja­ją­cy dzia­łal­ność w wielu dzie­dzi­nach;
2. obej­mu­ją­cy roz­le­gły za­kres, uwz­ględ­nia­ją­cy wszyst­kie aspek­ty cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy roz­le­gły za­kres za­in­te­re­so­wań, roz­wi­ja­ją­cy dzia­łal­ność w wielu dzie­dzi­nach, w rów­nym stop­niu do­ty­czą­cy wszyst­kich dzie­dzin, aspek­tów cze­goś

 (1.2) obej­mu­ją­cy moż­li­wie jak naj­wię­cej aspek­tów cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechstronność ż.

 przysł. wszechstronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniwersalny, renesansowy

 (1.2) całościowy, kompleksowy, wielostronny, różnokierunkowy

Wiktionary


wszechsłowiański

od­no­szą­cy się do wszyst­kich Sło­wian


SJP.pl


wszechwidzący

taki, który widzi wszyst­ko, np. wsze­chwi­dzą­cy wzrok Je­zu­sa; wszyst­ko­wi­dzą­cy


SJP.pl


wszechwiedny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. wsze­chwie­dzą­cy, wie­dzą­cy wszyst­ko

Wiktionary


wszechwiedza

książ­ko­wo: wie­dza o wszyst­kim; wszyst­ko­wie­dza


SJP.pl


wszechwiedzący

książ­ko­wo: taki, który wie wszyst­ko, np. wsze­chwie­dzą­cy mę­drzec; wszyst­ko­wie­dzą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. wie­dzą­cy wszyst­ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wszechwiedny

Wiktionary


wszechwładca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) osoba spra­wu­ją­ca nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszechwładczy

 rzecz. wszechwładza ż.

Wiktionary


wszechwładczy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wła­dzę nad wszyst­kim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechwładca mos., wszechwładczość ż., wszechwładza ż.

Wiktionary


wszechwładczyni

→ wszech­wład­ca


SJP.pl

Patrz:

wszechwładca

wszechwładniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wszech­wład­nie


SJP.pl


wszechwładność

om­ni­po­ten­cja, wszech­moc; wszech­wła­dza


SJP.pl


wszechwładny

ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę nad wszyst­kim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę nad wszyst­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­dżar­te próch­ni­cą same pa­da­ły na zie­mię jakby w bał­wo­chwal­czym po­kło­nie przed wszech­wład­nym cza­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛɣˈvwadnɨ, AS: fšeγvu̯adny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechwładność ż.

 przysł. wszechwładnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechmogący, wszechmocny

Wiktionary


wszechwładza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­miot tego, kto po­sia­da nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wą Two­jej spra­wied­li­wo­ści jest Twoja po­tę­ga, wszech­wła­dza Twa spra­wia, że wszyst­ko oszczę­dzasz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszechwładca mos., wszechwładztwo n.

 przym. wszechwładczy

Wiktionary


wszechzagłada

po­wszech­na za­gła­da


SJP.pl


wszechświadomość

po­ziom roz­wo­ju psy­chicz­ne­go cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla Boga, bytu ab­so­lut­ne­go, zdol­ność poz­na­nia wszyst­kie­go


SJP.pl


wszechświat

nie­skoń­czo­ny w cza­sie i w prze­strze­ni zbiór ciał nie­bie­skich; uni­wer­sum, kos­mos, Wszechś­wiat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cała prze­strzeń, czas, ma­te­ria i ener­gia; kos­mos;

Wiktionary

Wszechś­wiat ( uni­ver­sum) – wszyst­ko, co ist­nie­je fi­zycz­nie: cała cza­so­prze­strzeń oraz wszyst­kie wy­peł­nia­ją­ce ją formy ener­gii jak ma­te­ria i pola fi­zycz­ne; sy­no­nim słów „na­tu­ra” i „przy­ro­da”. Bywa utoż­sa­mia­ny ze świa­tem i rze­czy­wi­sto­ścią – niek­tó­re dok­try­ny fi­lo­zo­ficz­ne twier­dzą, że nie ist­nie­je nic in­ne­go; przy­kła­dy ta­kich sta­no­wisk to fi­zy­ka­lizm, ma­te­ria­lizm i niek­tó­re inne formy em­pi­ryz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­nie wielu, może nawet nie­skoń­cze­nie wielu wszechś­wia­tów przy­pra­wia o za­wrót głowy nie­jed­ne­go fi­zy­ka, nie mó­wiąc już o tym, że jest to dzia­ła­nie wbrew słyn­nej brzyt­wie Ock­ha­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛxʲɕfʲjat, AS: fšeχʹśfʹi ̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmos

Wiktionary


wszechświatowy

przy­miot­nik od: wszechś­wiat


SJP.pl


wszeciech

imię mę­skie


SJP.pl

Wsze­ciech – al­ter­na­tyw­na forma imie­nia Sie­ciech. Zna­cze­nie imie­nia: "ten, któ­re­mu wszyst­ko spra­wia ra­dość".

Wsze­ciech imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 paź­dzier­ni­ka

Wikipedia


wszeciechostwo

Wsze­ciech z mał­żon­ką; Wsze­cie­cho­wie


SJP.pl


wszeciechowie

Wsze­ciech z mał­żon­ką; Wsze­cie­cho­stwo


SJP.pl


wszeciechowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wsze­cie­cha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wszedzień

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wsze­dzień – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Wsze­dzień – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no

Wikipedia


wszegniew

imię mę­skie


SJP.pl

Wsze­gniew, Świe­gniew, Śwsie­gniew, Się­gniew – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" ("wszy­stek, każdy, za­wsze") w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu " -gniew" ("gniew").

Wa­riant Się­gniew mógł pow­stać rów­nież wsku­tek skró­ce­nia imie­nia Na­się­gniew.

Wikipedia


wszego

prze­sta­rza­łe: każ­de­go z wielu, każ­de­go bez wy­jąt­ku


SJP.pl

za­i­mek upo­wszech­nia­ją­cy ułom­ny

 (1.1) daw. wszyst­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] pa­ła­cu kosz­tow­ne­go żad­ne­go nie miał zbu­do­wa­ne­go Pan wsze­go stwo­rze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. wszech-

Wiktionary


wszej

forma za­im­ka.

 (1.1) zob. wsze­go.

Wiktionary


wszelaki

wszel­kie­go ro­dza­ju, ga­tun­ku


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny

 (1.1) książk. wszel­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wsze­la­ki – pol­ski eko­no­mi­sta, dy­plo­ma­ta, dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Ma­rian Wsze­la­ki – pol­ski ar­chi­tekt
  • Sta­ni­sław Wsze­la­ki – pol­ski le­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co po­cią­ga­ło za sobą wsze­la­kie ra­por­ty, za­po­trze­bo­wa­nia i róż­no­rod­ne kar­te­lu­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈlaci, AS: fšelaḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszelakość ż.

 zaim. wszelki

 partyk. wszelako

 przysł. wszelako

Wiktionary


wszelako

par­ty­ku­ła

 (1.1) książk. …uwy­dat­nia­ją­ca kon­trast, treść prze­ciw­ną do wy­ni­ka­ją­cej ze zda­nia po­przed­nie­go

spój­nik

 (2.1) książk. …przy­łą­cza­ją­cy zda­nie lub wy­ra­że­nie niez­god­ne ze wcze­śniej­szym kon­tek­stem

przy­słó­wek

 (3.1) daw. w różny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To po­zor­nie try­wial­ne za­gad­nie­nie za­słu­gu­je wsze­la­ko na bacz­ną uwagę.

 (2.1) Na przed­sta­wie­nie przysz­ły setki ludzi, wsze­la­ko po an­trak­cie sala opu­sto­sza­ła z lekka.

 (3.1) Mię­dzy nami wsze­la­ko bywa: jed­nym gody, dru­gim głody…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszelakość ż.

 przym. wszelaki

 zaim. wszelki, wszelaki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednak, jednakże; daw. jednakowoż

 (2.1) jednak, jednakże, wszakże, mimo to, pomimo to, mimo wszystko, niemniej jednak; daw. aliści, atoli, jednakowoż

 (3.1) współcz. różnie, rozmaicie

Wiktionary


wszelakoby

spój­nik "wsze­la­ko" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


wszelakoż

"wsze­la­ko" wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą "-ż"; wsza­koż, wszak­że


SJP.pl


wszelki

każdy, bez wzglę­du na róż­ni­ce, wszyst­ko jedno jaki


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wszyst­kich aspek­tów; każdy; wszy­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my po­ko­nać ich opór za wszel­ką cenę.

 (1.1) A dla wszel­kie­go zwie­rzę­cia pol­ne­go i dla wszel­kie­go ptact­wa w po­wie­trzu, i dla wszyst­kie­go, co się po­ru­sza po ziemi i ma w sobie pier­wia­stek życia, bę­dzie po­kar­mem wszel­ka trawa zie­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛlʲci, AS: fšelʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszelaki

 sp. wszelako

 partyk. wszelako

 przysł. wszelako

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) każdy, wszystek, jakikolwiek, którykolwiek, wszelaki

Wiktionary


wszem

forma za­im­ka.

 (1.1) zob. wsze­go.

Wiktionary


wszemi

forma za­im­ka.

 (1.1) zob. wsze­go.

Wiktionary


wszemir

imię mę­skie


SJP.pl

Wsze­mir, Wsze­miar, Świe­mir, Sie­mir, Sie­mar – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" („wszy­stek, każdy, za­wsze”) w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”).

W XXI wieku jest to imię rzad­kie. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 2 męż­czyzn o imie­niu Wsze­mir na­da­nym jako imię dru­gie.

Wikipedia


wszemił

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Wsze­mił, Świe­mił – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" ("wszy­stek, każdy, za­wsze") w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-mił" ("miły"). Zna­cze­nie imie­nia: "wszyst­kim miły", "lu­bia­ny przez wszyst­kich".

Wsze­mił imie­ni­ny ob­cho­dzi 12 maja i 22 li­sto­pa­da.

Wikipedia


wszemiła

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Wsze­mi­ła – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" ("wszy­stek, każdy, za­wsze") w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-miła" ("miła"). Zna­cze­nie imie­nia: "wszyst­kim miła", "lu­bia­na przez wszyst­kich".

Wsze­mi­ła imie­ni­ny ob­cho­dzi 22 li­sto­pa­da.

Wikipedia


wszemiłowice

Wsze­mi­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie. Do 31 grud­nia 2024 in­te­gral­ną część miej­sco­wo­ści sta­no­wił przy­sió­łek Jur­czy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


wszemu

forma za­im­ka.

 (1.1) zob. wsze­go.

Wiktionary


wszerad

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wsze­rad, Świe­rad, Świ­rad – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" („wszy­stek, każdy, za­wsze”) w róż­nych wer­sjach na­gło­so­wych, oraz czło­nu "-rad" („ra­dos­ny, za­do­wo­lo­ny”). Zna­cze­nie imie­nia: „rad każ­de­mu”.

Wsze­rad imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 li­sto­pa­da, Świe­rad – 13 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Wsze­rad i po­cho­dzę z Lądka-Zdro­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛrat, AS: fšerat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Świerad m., Wszeradów m., wszeradowianin m., wszeradowianka ż.

:: zdrobn. Wszeradek m.

 przym. Wszeradowy, wszeradowski

Wiktionary


wszeradek

zdrob­nie­nie od: Wsze­rad (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wsze­rad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wszerad mos.

Wiktionary


wszeradkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wsze­rad­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wszeradostwo

Wsze­rad z mał­żon­ką; Wsze­ra­do­wie


SJP.pl


wszeradowie

Wsze­rad z mał­żon­ką; Wsze­ra­do­stwo


SJP.pl


wszeradowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wsze­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wszerz

w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do dłu­go­ści; w po­przek; na sze­ro­kość


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z kie­run­kiem sze­ro­ko­ści cze­goś

Wiktionary


wszeteczeństwo

za­cho­wa­nie lub po­stę­po­wa­nie nie­przyz­wo­i­te i gor­szą­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. roz­pu­sta, bezw­styd­ność

 (1.2) przest. bezw­styd­ny, roz­pust­ny po­stę­pek, słowo lub rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛtɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: fšetečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszetecznik mos., wszetecznica ż., wszeteczność ż.

 przym. wszeteczny

 przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszeteczność

 (1.2) wszeteczność

Wiktionary


wszetecznica

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, pro­wa­dzą­ca życie roz­pust­ne; nie­rząd­ni­ca, roz­pust­ni­ca, la­dacz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta roz­wią­zła i gor­szą­ca swoim za­cho­wa­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛtɛt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: fšetečʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

:: fm. wszetecznik m.

 przym. wszeteczny

 przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwstydnica, rozpustnica

Wiktionary


wszetecznie

przy­słó­wek

 (1.1) przest. roz­pust­nie, bezw­styd­nie

 (1.2) przest. plu­ga­wo, gor­szą­co, nie­przyz­wo­i­cie, spro­śnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: fšetečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszetecznik, wszetecznica, wszeteczeństwo, wszeteczność

 przym. wszeteczny

Wiktionary


wszeteczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wsze­tecz­ny


SJP.pl


wszetecznik

męż­czyz­na pro­wa­dzą­cy swo­bod­ny, hu­la­szczy tryb życia, swoim za­cho­wa­niem gor­szą­cy in­nych; grzesz­nik, bezw­styd­nik, roz­pust­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba roz­wią­zła i gor­szą­ca swoim za­cho­wa­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃʲɲik, AS: fšetečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

:: fż. wszetecznica ż.

 przym. wszeteczny

 przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwstydnik, rozpustnik

Wiktionary


wszeteczność

prze­sta­rza­łe: spro­śność, nie­przyz­wo­i­tość;
1. bycie spro­śnym, nie­przyz­wo­i­tym, gor­szą­cym; fry­wol­ność, ob­sce­nicz­ność;
2. czyn, po­stę­pek spro­śny, nie­przyz­wo­i­ty lub rzecz spro­śna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. roz­pu­sta, bezw­styd­ność

 (1.2) przest. bezw­styd­ny, roz­pust­ny po­stę­pek, słowo lub rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: fšetečność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszeteczny

 rzecz. wszetecznik, wszetecznica, wszeteczeństwo

 przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wszeteczeństwo

Wiktionary


wszeteczny

nie­przyz­wo­i­ty, gor­szą­cy, od­da­ją­cy się roz­pu­ście; spro­śny, fry­wol­ny, ob­sce­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. bezw­styd­ny, roz­pust­ny

 (1.2) przest. plu­ga­wy, gor­szą­cy, nie­przyz­wo­i­ty, spro­śny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uni­kał bo­wiem grze­chu wsze­tecz­ne­go, zwła­szcza gwał­ce­nia dzie­wic, więc był dot­knię­ty cho­ro­bą raka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃnɨ, AS: fšetečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszetecznik mos., wszetecznica ż., wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

 przysł. wszetecznie

Wiktionary


wszewłoga

Wsze­wło­ga ("Meum") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go jeden ("Meum at­ha­man­ti­cum") lub trzy ga­tun­ki. Ro­śli­ny te rosną w pół­noc­nej Afry­ce i Eu­ro­pie. W Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek – wsze­wło­ga gór­ska ("Meum at­ha­man­ti­cum"). Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju rosną na gór­skich łą­kach.

Wikipedia


wszim

skrót od: Wyż­sza Szko­ła Za­rzą­dza­nia i Mar­ke­tin­gu


SJP.pl


wszlifowywać

szli­fu­jąc, robić wgłę­bie­nie


SJP.pl


wszolinka

wszo­lin­ka pszcze­la - owad z ro­dzi­ny wszo­lin­ko­wa­tych pa­so­ży­tu­ją­cy w gnia­zdach pszcze­lich; jego larwy żywią się mio­dem i pierz­gą, a do­ro­słe owady prze­by­wa­ją na ciele pszczół


SJP.pl


wszolinkowate

ro­dzi­na mu­chó­wek z po­drzę­du krót­ko­czuł­kich


SJP.pl


wszolinkowaty

o ce­chach wszo­lin­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


wszoł

owad przy­sto­so­wa­ny do pa­so­żyt­ni­cze­go trybu życia, przy­po­mi­na­ją­cy po­kro­jem wesz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mal­lop­ha­ga., owad pa­so­żyt­ni­czy ży­ją­cy na skó­rze zwie­rząt; wesz zwie­rzę­ca;

 (1.2) zool. daw. reg. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ha­e­ma­to­pi­nus eu­ry­ster­nus., wesz byd­lę­ca

 (1.3) zool. daw. reg. wesz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɔw, AS: fšou̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszołowaty

 rzecz. wszołowica ż.

Wiktionary


wszoła

owad przy­sto­so­wa­ny do pa­so­żyt­ni­cze­go trybu życia, przy­po­mi­na­ją­cy po­kro­jem wesz


SJP.pl


wszołek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Wszo­łek – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny, pań­stwo­wy i spor­to­wy, in­ży­nier gór­nict­wa, przed­się­bior­ca
  • Paweł Wszo­łek – pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Wszo­łek – ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log, wy­kła­dow­ca

Wikipedia


wszoły

owad przy­sto­so­wa­ny do pa­so­żyt­ni­cze­go trybu życia, przy­po­mi­na­ją­cy po­kro­jem wesz


SJP.pl

Wszo­ły (Mal­lop­ha­ga, l. poj. "wszoł") – owady wtór­nie bezs­krzy­dłe, przy­sto­so­wa­ne do pa­so­żyt­ni­cze­go trybu życia. Grupa pa­ra­fi­le­tycz­na, obec­nie nie sta­no­wi tak­so­nu. Tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­na była w ran­dze rzędu lub po­drzę­du.

Wikipedia


wsztukować

w rze­mieśl­nict­wie: wsta­wić część cze­goś, np. ma­te­ria­łu, w śro­dek lub bra­ku­ją­cy frag­ment cze­goś


SJP.pl


wsztukowywać

w rze­mieśl­nict­wie: wsta­wiać część cze­goś, np. ma­te­ria­łu, w śro­dek lub bra­ku­ją­cy frag­ment cze­goś


SJP.pl


wszw

Wo­je­wódz­ki Sztab Woj­sko­wy


SJP.pl


wszycko

za­i­mek rze­czow­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wszyst­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki la­to­piyrz to gibko wszyc­ko po­za­łat­wio.

Wiktionary


wszyscy

1. prze­sta­rza­łe: każdy bez wy­jąt­ku, każdy z wielu; wszel­ki;
2. dawne, rzad­kie: cały, od po­cząt­ku do końca, w prze­strze­ni, cza­sie, ilo­ści itd.


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny, od­po­wia­da­ją­cy ro­dza­jo­wi mę­sko­o­so­bo­we­mu

 (1.1) ogół ludzi z da­ne­go zbio­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zosia ma au­to­gra­fy wszyst­kich człon­ków tego ze­spo­łu mu­zycz­ne­go.

 (1.1) An­kie­ter pytał wszyst­kich o opi­nię.

 (1.1) A wszy­scy pi­szczą, a na­rze­ka­ją, jak przyj­dzie dzia­do­wi co dać abo i dru­gie­mu, ale na go­rza­łę mają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨst͡sɨ, AS: fšyscy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszystkoizm m.

 zaim. wszystko, wszystek, wszystkie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) każdy z …

Wiktionary


wszystek

1. prze­sta­rza­łe: każdy bez wy­jąt­ku, każdy z wielu; wszel­ki;
2. dawne, rzad­kie: cały, od po­cząt­ku do końca, w prze­strze­ni, cza­sie, ilo­ści itd.


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) taki, który wy­czer­pu­je cały zbiór nie po­zo­sta­wia­jąc nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pi­łem wszyst­ko piwo, a tobie nic nie zo­sta­wi­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstɛk, AS: fšystek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszyscy, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

 przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszelki, każdy, cały

Wiktionary


wszystkie

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) forma nie­mę­sko­o­so­bo­wa od wszy­scy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O tej porze już wszyst­kie dzie­ci dawno śpią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstʲcɛ, AS: fšystʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. wszyscy.

Wiktionary


wszystko

ogół rze­czy; peł­ność ja­kie­goś zbio­ru


SJP.pl

za­i­mek rze­czow­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) ogół rze­czy i spraw

 (1.2) całe

Wiktionary

Wszyst­ko – pol­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film fa­bu­lar­ny z 2011 roku. Pier­wszy pol­ski film fi­nan­so­wa­ny przez in­ter­na­u­tów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wszyst­ko trze­ba po­pra­wić.

 (1.1) Ku­pi­łem wszyst­ko, a wciąż nie mam nic.

 (1.2) Kot wypił wszyst­ko mleko z miski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstkɔ, AS: fšystko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszystkoizm m.

 zaim. wszyscy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całość, ogół, komplet, całokształt; gwara. wsyćko, syćko, gw. Śląsk Cieszyński wszycko

 (1.2) zob. wszystek.

Wiktionary


wszystkoista

iro­nicz­ne: osoba dą­żą­ca do zdo­by­cia wie­dzy o wszyst­kim, do opa­no­wa­nia wie­dzy z za­kre­su wielu dzie­dzin


SJP.pl


wszystkoistyczny

→ wszyst­ko­i­sta


SJP.pl

Patrz:

wszystkoista

wszystkoizm

iro­nicz­nie, po­tocz­nie: dą­że­nie do zdo­by­cia wie­dzy o wszyst­kim, do ogar­nię­cia wielu dzie­dzin, pro­ble­mów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. iron. dą­że­nie do zaj­mo­wa­nia się wszyst­kim po tro­chu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszystko, wszyscy

Wiktionary


wszystkokupny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. taki, za który można wszyst­ko kupić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨstkɔˈkupnɨ, AS: fšystkokupny

Wiktionary


wszystkorobiący

taki, który wszyst­ko robi


SJP.pl


wszystkoruchy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. wszyst­ko po­ru­sza­ją­cy, wpra­wia­ją­cy wszyst­ko w ruch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨstkɔˈruxɨ, AS: fšystkoruχy

Wiktionary


wszystkowidzący

taki, który widzi wszyst­ko, np. wszyst­ko­wi­dzą­cy wzrok Je­zu­sa; wsze­chwi­dzą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wszyst­ko widzi

Wiktionary


wszystkowiedza

książ­ko­wo: wie­dza o wszyst­kim; wsze­chwie­dza


SJP.pl


wszystkowiedzący

książ­ko­wo: taki, który wie wszyst­ko, np. wszyst­ko­wie­dzą­cy mę­drzec; wsze­chwie­dzą­cy


SJP.pl


wszystkość

1. książ­ko­wo: ca­łość, peł­nia;
2. rzad­ko: ogół rze­czy, spra­wa ota­cza­ją­cy kogoś, wszyst­ko, co ist­nie­je


SJP.pl


wszystkożer

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka lą­do­we­go z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; ro­so­mak


SJP.pl


wszystkożerca

w zo­o­lo­gii: zwie­rzę odży­wia­ją­ce się róż­ny­mi ro­dza­ja­mi po­kar­mu, np. sójka, dzik; po­li­fag, zwie­rzę wie­lo­żer­ne, zwie­rzę po­li­fa­gicz­ne


SJP.pl


wszystkożerność

1. w zo­o­lo­gii: ży­wie­nie się kil­ko­ma ro­dza­ja­mi po­kar­mów, np. mięs­nym i ro­ślin­nym; wie­lo­żer­ność, po­li­fa­gia, po­li­fa­gizm;
2. po­tocz­nie: je­dze­nie wszyst­kie­go, nie­wy­brzy­dza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. spo­sób odży­wia­nia się zwie­rząt po­le­ga­ją­cy na braku spe­cja­li­za­cji po­kar­mo­wej;

Wiktionary

Wszyst­ko­żer­ność – spo­sób odży­wia­nia się (po­bie­ra­nia po­kar­mu) po­le­ga­ją­cy na braku spe­cja­li­za­cji po­kar­mo­wej i – w kon­sek­wen­cji – odży­wia­niu się róż­no­rod­nym po­kar­mem, za­rów­no mięs­nym, jak i ro­ślin­nym – żywym lub mart­wym.

Zwie­rzę­ta wszyst­ko­żer­ne – na­zy­wa­ne też pan­to­fa­ga­mi (łac. "pan­top­ha­ga"), om­ni­wo­ra ("om­ni­vo­ra") lub wszyst­ko­żer­ca­mi – sta­no­wią w eko­sy­ste­mie drugi i trze­ci (lub dal­szy) po­ziom kon­su­men­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …za­chod­nie i pół­noc­ne po­pu­la­cje po­zo­sta­ły w lesie. Zmo­dy­fi­ko­wa­ły je­dy­nie uzę­bie­nie w kie­run­ku wszyst­ko­żer­no­ści, kosz­tem pier­wot­nych przy­sto­so­wań do mięk­kie­go po­kar­mu ro­ślin­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mięsożerca m.

 przym. wszystkożerny

Wiktionary


wszystkożerny

1. w zo­o­lo­gii: odży­wia­ją­cy się róż­ny­mi ro­dza­ja­mi po­kar­mu; po­li­fa­gicz­ny, wie­lo­żer­ny;
2. po­tocz­nie: taki, który zje wszyst­ko, nie wy­brzy­dza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ży­wią­cy się róż­no­rod­nym po­kar­mem, za­rów­no mię­sem, jak i ro­śli­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko­żer­ne ka­ra­cza­ny wschod­nie są jed­ny­mi z nie­wie­lu zwie­rząt zdol­ny­mi do stra­wie­nia ke­ra­ty­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszystkożerca m., wszystkożerność ż.

Wiktionary


wszytek

za­i­mek

 (1.1) stpol. wszyst­ko, wszy­stek

Wiktionary


wszytka

za­szew­ka


SJP.pl


wszytko

za­i­mek rze­czow­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) przest. wszyst­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potym wszę­dy roz­licż­ne kwie­cia roz­sa­dzo­no, • Wszyt­ko rów­niucż­ko ro­stąc pię­knie przy­stro­io­no. • Nuż ony Roz­ma­ry­ny, ony Ma­ie­ra­ny, • Dru­gie ie­szcze won­ny­ej­sze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary


wszytkokrotny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. taki, który kła­dzie kres wszyst­kie­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨtkɔˈkrɔtnɨ, AS: fšytkokrotny

Wiktionary


wszywka

ka­wa­łek ma­te­ria­ły wszy­wa­ny dla ozdo­by w ubra­nie; wstaw­ka


SJP.pl


wszyć

wsta­wić coś pod­czas szy­cia


SJP.pl


wszyściuchny

zdrob­nie­nie od: wszy­stek; wszy­ściuś­ki, wszy­ściut­ki, wszy­ściu­teń­ki, wszy­ściu­sień­ki


SJP.pl


wszyściusieńki

zdrob­nie­nie od: wszy­stek; wszy­ściuch­ny, wszy­ściut­ki, wszy­ściuś­ki, wszy­ściu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wszy­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Wszyst­kie-wszy­ściu­sień­kie de­ta­le spły­wa­ją do mnie, o każ­dej porze dnia i nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: fšyśćüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

 przym. wszyściuchny, wszyściuteńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary


wszyściuteńki

zdrob­nie­nie od: wszy­stek; wszy­ściuch­ny, wszy­ściut­ki, wszy­ściuś­ki, wszy­ściu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wszy­stek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: fšyśćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

 przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary


wszyściutki

zdrob­nie­nie od: wszy­stek; wszy­ściuch­ny, wszy­ściuś­ki, wszy­ściu­teń­ki, wszy­ściu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: wszy­stek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɨɕˈt͡ɕutʲci, AS: fšyśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

 przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściuśki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszyściuśki

Wiktionary


wszyściuśki

zdrob­nie­nie od: wszy­stek; wszy­ściuch­ny, wszy­ściut­ki, wszy­ściu­teń­ki, wszy­ściu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wszy­stek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɨɕˈt͡ɕüɕci, AS: fšyśćüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

 przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściutki

Wiktionary


wszędobylska

ko­bie­ta, dziew­czy­na, która się do wszyst­kie­go wtrą­ca, wszę­dzie zaj­rzy, jest wszę­dzie obec­na; wścib­ska, cie­kaw­ska


SJP.pl


wszędobylski

1. taki, który wszę­dzie się zja­wia, do wszyst­kie­go się wtrą­ca;
2. taki, który jest obec­ny, który jest zdol­ny wszę­dzie się do­stać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który bywa w wielu miej­scach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszędobylskość ż.

Wiktionary


wszędobylskość

→ wszę­do­byl­ski; wszę­do­byl­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wszę­do­byl­skie; cecha tych, któ­rzy są wszę­do­byl­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszędobylski

 przysł. wszędobylsko

 rzecz. Wszędybył mos./ż.

Wiktionary


wszędołaz

Wszę­do­łaz – pro­to­ty­po­wy, lekki po­jazd te­re­no­wy wy­ko­na­ny w Za­kła­dzie Tran­spor­tu Ener­ge­ty­ki w Ra­do­miu. Po­jazd nie wszedł do pro­duk­cji se­ryj­nej.

Wikipedia


wszędy

prze­sta­rza­łe: w każ­dym miej­scu, w każ­dej sy­tu­a­cji, w każ­dych oko­licz­no­ściach; wszę­dzie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. wszę­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­cho­dzę do swego kraju, by wszę­dy gło­sić, że wiel­ki jest fa­ra­on.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛ̃ndɨ, AS: fšẽndy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. wszędzie.

Wiktionary


wszędzie

przy­słó­wek

 (1.1) w każ­dym miej­scu

 (1.2) do każ­de­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pos­przą­tał­byś w swoim po­ko­ju! Wszę­dzie leżą śmie­ci.

 (1.2) Śpie­wa­łaś mi „Pójdę wszę­dzie z tobą” i „zro­bię dla cie­bie wszyst­ko”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛ̃ɲd͡ʑɛ, AS: fšẽńʒ́e

Wiktionary

Synonimy:

 (1) wzdłuż i wszerz

 (1.2) gdziekolwiek

Wiktionary


wszędzieobecny

daw­niej: wsze­cho­bec­ny


SJP.pl


wsączać

1. spra­wiać, że ciecz prze­są­cza się, wsią­ka w coś;
2. wsą­czać się: o cie­czy lub wil­go­ci - wsią­kać, prze­ni­kać


SJP.pl


wsączyć

1. spra­wić, że ciecz prze­są­czy się, wsią­knie w coś;
2. wsą­czyć się: o cie­czy, wil­go­ci - wsią­knąć, prze­ni­knąć


SJP.pl


wsłuchany

taki, który się wsłu­chał; słu­cha­ją­cy z uwagą, za­słu­cha­ny


SJP.pl


wt.

skrót od: wto­rek


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wto­rek

Wiktionary


wtachiwać

po­tocz­nie: wno­sić z tru­dem; wta­szczać, wta­ski­wać, wtar­gi­wać


SJP.pl


wtajemniczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wta­jem­ni­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌftajɛ̃mʲɲiˈt͡ʃãɲɛ, AS: ftai ̯ẽmʹńičãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtajemniczać, wtajemniczyć

 rzecz. wtajemniczenie n.

Wiktionary


wtajemniczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wiać, że ktoś się o czymś do­wia­du­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie ktoś mnie wta­jem­ni­czył w spra­wy firmy – do tej pory nic nie wie­dzia­łem o dzia­łal­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌftajɛ̃mʲˈɲit͡ʃat͡ɕ, AS: ftai ̯ẽmʹńičać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica ż., wtajemniczanie, wtajemniczenie

 czas. dk. wtajemniczyć

 przym. tajemniczy, tajemny

 przysł. tajemniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wprowadzać

Wiktionary


wtajemniczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wta­jem­ni­czyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najś­więt­sza Eu­cha­ry­stia do­peł­nia wta­jem­ni­cze­nie chrze­ści­jań­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtajemniczanie n., tajemnica ż.

 czas. wtajemniczyć dk., wtajemniczać ndk.

 przysł. tajemniczo

 przym. tajemniczy

Wiktionary


wtajemniczona

ko­bie­ta ma­ją­ca wie­dzę niez­na­ną ogó­ło­wi


SJP.pl


wtajemniczony

ktoś ma­ją­cy wie­dzę niez­na­ną ogó­ło­wi


SJP.pl


wtajemniczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wta­jem­ni­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wta­jem­ni­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtajemniczanie n., wtajemniczenie n., tajemnica ż.

 czas. wtajemniczać ndk.

 przysł. tajemniczo

 przym. tajemniczy, tajemny

Wiktionary


wtapiać

1. umie­szczać coś w ja­kiejś sto­pio­nej sub­stan­cji, zanim stward­nie­je;
2. po­tocz­nie: prze­gry­wać, robić coś źle;
3. wta­piać się:
a) być wta­pia­nym;
b) prze­no­śnie: sta­wać się czę­ścią cze­goś


SJP.pl


wtarganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wtar­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtargać dk.

 rzecz. starganie n., wytarganie n.

Wiktionary


wtargać

po­tocz­nie: wnieść coś z tru­dem; wta­skać, wta­szczyć, wta­chać


SJP.pl


wtargiwać

po­tocz­nie:
1. wno­sić z tru­dem; wta­szczać, wta­chi­wać, wta­ski­wać;
2. po­ja­wiać się gdzieś nagle i gwał­tow­nie;
3. wcho­dzić do­kądś przy uży­ciu siły


SJP.pl


wtargnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne po­ja­wie­nie się, wej­ście gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtargnąć dk.

Wiktionary


wtargnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) nagle prze­do­stać się gdzieś niez­god­nie z ocze­ki­wa­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa nie­trzeź­wych osób wtar­gnę­ła na teren ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go przez dziu­rę w pło­cie, a potem dźga­ła kijem ty­gry­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtargnięcie n.

Wiktionary


wtaskiwać

po­tocz­nie: wno­sić z tru­dem; wta­szczać, wta­chi­wać, wtar­gi­wać


SJP.pl


wtasować

wta­so­wać kartę - umie­ścić kartę w talii przez ta­so­wa­nie


SJP.pl


wtasowywać

wta­so­wy­wać karty - umie­szczać karty w talii przez ta­so­wa­nie


SJP.pl


wtaszczać

po­tocz­nie:
1. wno­sić z tru­dem; wta­ski­wać, wta­chi­wać, wtar­gi­wać;
2. wta­szczać się - wejść gdzieś z tru­dem


SJP.pl


wtaszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wta­szczać)

 (1.1) wnieść z tru­dem coś cięż­kie­go

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wta­szczyć się (ndk. wta­szczać się)

 (2.1) pot. wejść lub wspiąć się gdzieś z tru­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ba­nal­ne upro­szcze­nie, ale o fe­mi­niz­mie ko­bie­ty prze­sta­ją mówić, gdy trze­ba wta­szczyć pral­kę do domu.

 (1.1) Przed ko­ścio­łem wpa­ko­wa­li­śmy chrze­śnia­ka do tego śpi­wo­ra i wspól­nie z chrzest­ną wta­szczy­li­śmy go do ko­ścio­ła.

 (2.1) Dal­szy ciąg roz­mo­wy przer­wał przy­jazd po­cią­gu – pod­miej­skie­go „żółt­ka”. Wta­szczy­li­śmy się do wa­go­nu, każdy w inny prze­dział.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtaszczenie n., taszczenie n., przytaszczenie n., wytaszczanie n., wytaszczenie n., zataszczanie n., zataszczenie n., dotaszczanie n., dotaszczenie n., potaszczenie n., nataszczenia n., wtaszczanie n., staszczanie n., staszczenie n., nataszczanie n., odtaszczenie n.

 czas. taszczyć ndk., przytaszczyć dk., wytaszczać ndk., wytaszczyć dk., zataszczać ndk., zataszczyć dk., dotaszczyć dk., odtaszczyć dk., przytaszczać ndk., potaszczyć dk., nataszczyć dk., wtaszczać ndk., staszczać ndk., staszczyć dk., odtaszczać ndk.,

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtargać

 (2.1) wgramolić się

Wiktionary


wtc

skrót od: World Trade Cen­ter (Świa­to­we Cen­trum Hand­lu) - kom­pleks bu­dyn­ków na Man­hat­ta­nie w Nowym Jorku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­szaw­skie To­wa­rzy­stwo Cy­kli­stów
  • Wu-Tang Clan
  • WTC, What the Christ – slan­go­we wy­ra­że­nie kon­ster­na­cji

Wikipedia


wtedy

za­i­mek przy­słow­ny wska­zu­ją­cy, od­sy­ła­ją­cy do pew­ne­go czasu w przesz­ło­ści lub przysz­ło­ści; w tym cza­sie, wten­czas, wów­czas


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) w tym (okre­ślo­nym wcze­śniej w zda­niu) cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wo­ło­dy­myr Hor­bu­lin, ukuł wtedy hasło, że w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej Kucz­ma jest na­cjo­na­li­stą, w wew­nętrz­nej — li­be­ra­łem, a w spo­łecz­nej — so­cjal­de­mo­kra­tą.

 (1.1) Pa­mię­tam do tej pory, jak ku­pi­łem pier­wszy sa­mo­chód. Mia­łem wtedy 28 lat.

 (1.1) On mnie za­cze­pił, czy mam pa­pie­ro­sa, ja po­wie­dzia­łem, że nie. Wtedy on wy­cią­gnął nóż i kazał mi od­da­wać port­fel.

 (1.1) Marek się praw­do­po­dob­nie zwol­ni w przysz­łym mie­sią­cu i wtedy po­pro­szę o pod­wyż­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɛdɨ, AS: ftedy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w tym czasie, w owym czasie, wówczas; przest. tedy, naówczas, natenczas, podówczas, wtenczas, wonczas; daw. natedy

Wiktionary


wtelno

Wtel­no – (niem. "Wit­tel­skirch") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo, 16 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum Byd­go­szczy.

Wikipedia


wtem

nagle, nie­o­cze­ki­wa­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób nie­o­cze­ki­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem ktoś za­ko­ła­tał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɛ̃m, AS: ftẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nagle; naraz; pot. ni stąd, ni zowąd; nieoczekiwanie; niespodziewanie; znienacka

Wiktionary


wtenczas

książ­ko­wo: za­i­mek przy­słow­ny wska­zu­ją­cy, od­sy­ła­ją­cy do pew­ne­go czasu w przesz­ło­ści lub przysz­ło­ści; w tym cza­sie, wtedy, wów­czas


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) przest. wów­czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­sta­po aresz­to­wa­ło wten­czas kil­ka­na­ście ty­się­cy miesz­kań­ców, któ­rych za­wie­zio­no do obozu w Pła­szo­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɛ̃n͇t͡ʃas, AS: ftẽṇčas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. naówczas, natenczas, podówczas, wonczas; wtedy, wówczas, w tym czasie, w owym czasie; gw. Górny Śląsk wtynczos

Wiktionary


wtentegować

żar­to­bli­wie: wy­ko­nać jakąś czyn­ność wy­ra­ża­ną cza­sow­ni­kiem z pre­fik­sem w-, np. wkru­szyć, wgnieść


SJP.pl


wtf

skrót od: What The Fuck - co do cho­le­ry; wtf


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = mat. wiel­kie twier­dze­nie Fer­ma­ta;

 (1.2) = z ang. wulg. what the fuck? → co jest, do kurwy?

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wiel­kie twier­dze­nie Fer­ma­ta
  • World Ta­ek­won­do Fe­de­ra­tion
  • What the fuck? (zo­bacz w Wi­ki­słow­ni­ku)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈːf, AS: vu‿t•‿ef

Wiktionary


wtk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WTK (cza­so­pis­mo)
  • Wiel­ko­pol­ska Te­le­wiz­ja Ka­blo­wa
  • WTK Włoc­ła­wek
  • WTK Ślęza Wroc­ław

Wikipedia


wto

skrót od: World Trade Or­ga­ni­za­tion - Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Hand­lu


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = etymn|ang. World Trade Or­ga­ni­za­tion → ŚOH, Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Hand­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Hand­lu –
  • Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja To­a­le­to­wa –
  • Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Tu­ry­sty­ki – , obec­nie
  • Wy­dział Tech­ni­ki Ope­ra­cyj­nej – po­li­cyj­ny wy­dział zaj­mu­ją­cy się tech­ni­ka­mi ope­ra­cyj­ny­mi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈɔ, AS: vu‿te‿o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ŚOH

Wiktionary


wtoczyć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wta­czać.

cza­sow­nik zwrot­ny wto­czyć się

 (2.1) do­ko­na­ny od|wta­czać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wto­czył się do środ­ka, cały we krwi i w bło­cie, z kuszą w ręku, i wie­cie co, kiedy posz­li tam spraw­dzić, zna­leź­li sied­miu za­bi­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otaczać

Wiktionary


wtok

1. część ko­szu­li; pod­pa­sze
2. wgłę­bie­nie w łusce na­bo­ju ku­lo­we­go


SJP.pl


wtopa

po­tocz­nie: wpad­ka, nie­u­da­ne przed­sięw­zię­cie, po­raż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kom­pro­mi­ta­cja w na­stęp­stwie nie­po­wo­dze­nia lub błędu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raz po raz Bal­bi­na za­li­cza­ła ko­lej­ne wtopy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. topienie n., wtopienie n., wtapianie n.

 czas. wtapiać ndk., wtopić dk., wtopić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blama, blamaż, gafa, kaszana, klops, kompromitacja, niepowodzenie, obciach, porażka, wpadka, wsypa

Wiktionary


wtopić

1. umie­ścić coś w ja­kiejś sto­pio­nej sub­stan­cji, zanim stward­nie­je;
2. po­tocz­nie: prze­grać, zro­bić coś źle;
3. wto­pić się:
a) zo­stać wto­pio­nym;
b) prze­no­śnie: stać się czę­ścią cze­goś


SJP.pl


wtorek

drugi dzień ty­god­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drugi dzień ty­god­nia

Wiktionary

Wto­rek (', (skrót wt.) – dzień ty­god­nia mię­dzy po­nie­dział­kiem a środą.

We­dług normy ISO-8601 jest dru­gim dniem ty­god­nia.

W tra­dy­cji bi­blij­nej – chrze­ści­jań­skiej i ży­dow­skiej, gdzie za pier­wszy dzień ty­god­nia uz­na­wa­na jest nie­dzie­la, wto­rek jest dniem trze­cim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­kaj­my się we wto­rek po po­łud­niu.

 (1.1) Ma­mu­sia nie mogła do­cze­kać się wtor­ków, bar­dzo lu­bi­ła spot­ka­nia w klu­bie se­nio­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɔrɛk, AS: ftorek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wtorkowy, wtóry

 licz. wtóry

 rzecz. wtórnik mrz.

Wiktionary


wtorkowy

→ wto­rek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy wtor­ko­wi; dzie­ją­cy się we wto­rek

Wiktionary

Patrz:

wtorek

Przykłady

 (1.1) Muszę się po­u­czyć przed wtor­ko­wym eg­za­mi­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɔrˈkɔvɨ, AS: ftorkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtorek m.

Wiktionary


wtp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) War­szaw­ski Tran­sport Pu­blicz­ny

Wiktionary

WTP (ang. "wil­lin­gness to pay") – me­to­da go­to­wo­ści do pła­ce­nia. Jest to spo­sób wy­ce­ny war­to­ści z za­ło­że­nia trud­nych do zmie­rze­nia.

Wikipedia


wtrajać

po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtran­ża­lać, pa­ła­szo­wać, opędz­lo­wy­wać, sza­mać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) warsz., lwow. jeść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeść, wtranżalać, wciągać, wpieprzać

Wiktionary


wtranżalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. je­dze­nie cze­goś dużo w spo­sób łap­czy­wy

 (1.2) pot. wcho­dze­nie gdzieś bez poz­wo­le­nia, bez za­pro­sze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtranżolenie n., nawtranżalanie n.

 czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary


wtranżalać

po­tocz­nie:
1. po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtra­jać, pa­ła­szo­wać, opędz­lo­wy­wać, sza­mać;
2. wtran­ża­lać się - wcho­dzić gdzieś bez poz­wo­le­nia; wpy­chać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wtran­żo­lić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wtran­żo­lić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wtran­ża­lać się (dk. wtran­żo­lić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|wtran­żo­lić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

 czas. wtranżolić dk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary


wtranżolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. zje­dze­nie cze­goś dużo w spo­sób łap­czy­wy

 (1.2) pot. wej­ście gdzieś bez poz­wo­le­nia, bez za­pro­sze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

 czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary


wtranżolić

po­tocz­nie:
1. zjeść, zwła­szcza zjeść łap­czy­wie, z ape­ty­tem; wsu­nąć, wsza­mać, spa­ła­szo­wać, wpa­ła­szo­wać, opędz­lo­wać;
2. wtran­żo­lić się - wejść gdzieś bez poz­wo­le­nia; wepch­nąć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wtran­ża­lać)

 (1.1) pot. zjeść cze­goś dużo w spo­sób łap­czy­wy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wtran­żo­lić się (ndk. wtran­ża­lać się)

 (2.1) pot. wcho­dzić gdzieś bez poz­wo­le­nia, bez za­pro­sze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

 czas. wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary


wtroić

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wsza­mać, opędz­lo­wać


SJP.pl


wtryniać

po­tocz­nie:
1. wty­kać coś nie wia­do­mo gdzie; za­po­dzie­wać;
2. dawać lub sprze­da­wać coś komuś siłą;
3. wtry­niać się - wcho­dzić, wci­skać się gdzieś, zwła­szcza siłą, bez­czel­nie; wpa­ko­wy­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wtry­nić)

 (1.1) pot. wci­skać, wty­kać coś nie wia­do­mo gdzie, za­po­dzie­wać, wpie­przać

 (1.2) pot. dawać lub sprze­da­wać coś komuś na siłę, wci­skać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wtry­niać się (dk. wtry­nić się)

 (2.1) pot. wci­skać się, wcho­dzić gdzieś na siłę, wpa­ko­wy­wać się, wtrą­cać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mam tego dość. Dla­cze­go ona wiecz­nie wtry­nia się w moje pry­wat­ne spra­wy?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtrynić dk.

 rzecz. wtrynianie n.

Wiktionary


wtrynić

po­tocz­nie:
1. wet­knąć coś nie wia­do­mo gdzie; za­po­dziać;
2. dać lub sprze­dać coś komuś siłą;
3. wtry­nić się - wejść, wcis­nąć się gdzieś, zwła­szcza siłą, bez­czel­nie; wpa­ko­wać się


SJP.pl


wtrysk

wtło­cze­nie pew­nej ilo­ści try­ska­ją­cej lub płyn­nej sub­stan­cji; wtry­śnię­cie


SJP.pl


wtryskarka

urzą­dze­nie do wtry­ski­wa­nia masy pla­stycz­nej do od­po­wied­niej formy


SJP.pl

Wtry­skar­ka – obra­biar­ka do for­mo­wa­nia wtry­sko­we­go two­rzyw sztucz­nych. Skła­da się z za­sob­ni­ka na su­ro­wiec w po­sta­ci gra­nu­la­tu oraz ogrze­wa­ne­go cy­lin­dra, w któ­rym two­rzy­wo ulega upla­stycz­nie­niu. Tłok lub śli­mak prze­tła­cza sto­pio­ne two­rzy­wo do formy, w któ­rej za­sty­ga ono (ze­sta­la się) w kształt­kę zwaną rów­nież wy­pra­ską.

Wikipedia


wtryskać

wlać (rza­dziej: wle­wać) pod okre­ślo­nym ci­śnie­niem ciecz albo płyn­ną masę do cze­goś, np. do zbior­ni­ka; wtrys­nąć (rza­dziej: wtry­ski­wać), wtło­czyć (rza­dziej: wtła­czać)


SJP.pl


wtryskiwacz

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy wtry­skar­kę


SJP.pl

Wtry­ski­wacz – in­te­gral­na część star­szych roz­wią­zań hy­dra­u­licz­ne­go sy­ste­mu wtry­sku pa­li­wa, któ­re­go za­da­niem jest:

W przy­pad­ku wtry­sku poś­red­nie­go do­mi­nu­je kon­struk­cja wtry­ski­wa­cza typu czo­pi­ko­we­go.

W przy­pad­ku wtry­sku bez­poś­red­nie­go do­mi­nu­je kon­struk­cja wtry­ski­wa­cza wie­lo­ot­wo­ro­we­go.

Wikipedia


wtryskowo

→ wtry­sko­wy


SJP.pl

Patrz:

wtryskowy

wtryskowy

przy­miot­nik od: wtrysk


SJP.pl


wtrząchiwać

po­tocz­nie: zja­dać coś szyb­ko, z ape­ty­tem; wtrzą­chać


SJP.pl


wtrząchnąć

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wsza­mać, opędz­lo­wać


SJP.pl


wtrąbiać

po­tocz­nie: szyb­ko, łap­czy­wie jeść lub pić


SJP.pl


wtrąbiony

po­tocz­nie: odu­rzo­ny al­ko­ho­lem; na­pra­ny, nach­la­ny, na­rą­ba­ny, upity


SJP.pl


wtrąbić

po­tocz­nie:
1. szyb­ko, łap­czy­wie zjeść lub wypić;
2. wtrą­bić się -
a) wypić zbyt dużo al­ko­ho­lu; nach­lać się, na­prać się, na­rą­bać się, strą­bić się;
b) mocno w coś ude­rzyć; wrą­bać (się)


SJP.pl


wtrącanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wtrą­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftrɔ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: ftrõncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtrącać ndk., wtrącić dk.

 rzecz. wtrącenie

Wiktionary


wtrącać

cza­sow­nik

 (1.1) do­da­wać słowo, uzu­peł­niać wy­po­wiedź, prze­ry­wa­jąc jed­no­cze­śnie jej tok

 (1.2) po­zba­wić kogoś wol­no­ści

 (1.3) przen. spra­wiać, że coś znaj­du­je się w trud­nym po­ło­że­niu

cza­sow­nik zwrot­ny wtrą­cać się

 (2.1) nad­mier­nie in­ge­ro­wać w cudze spra­wy; zaj­mo­wać się czymś, nie będąc o to pro­szo­nym

 (2.2) włą­czać się do czy­jejś roz­mo­wy mimo nie­chę­ci roz­mów­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W roz­mo­wach wtrą­cał nie­kie­dy, od niech­ce­nia, bar­dzo swo­bod­nie, roz­ma­i­te zwro­ty, ma­to­we od pa­ty­ny daw­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftrɔ̃nt͡sat͡ɕ, AS: ftrõncać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtrącić (się)

 rzecz. wtrącenie n., wtrącanie n.

 ims. wtrącony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ingerować, mieszać się, wulg. wpieprzać się, wulg. wpierdalać się

Wiktionary


wtrącenie

książ­ko­wo:
1. uwaga wtrą­co­na do wy­po­wie­dzi, do tek­stu;
2. w ge­o­lo­gii: obcy twór od­mien­ny od ota­cza­ją­ce­go go mi­ne­ra­łu lub skały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wtrą­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftrɔ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ftrõncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtrącić

Wiktionary


wtrącić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wtrą­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Nie sądzę – wtrą­cił grzecz­nie Kloss - bym na­praw­dę mógł być uży­tecz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftrɔ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: ftrõńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtrącenie n., wtrącanie

 czas. wtrącać

Wiktionary


wtręt

książ­ko­wo:
1. do­da­ny, wsta­wio­ny frag­ment niez­har­mo­ni­zo­wa­ny z ca­ło­ścią, wy­o­dręb­nia­ją­cy się z jed­no­li­tej ca­ło­ści; dy­gre­sja, wtrą­ce­nie;
2. wyraz, tekst, scena fil­mo­wa itp. włą­czo­ne w daną ca­łość; wstaw­ka


SJP.pl


wtrętowy

→ wtręt


SJP.pl

Patrz:

wtręt

wtulać

1. przy­ci­skać, cho­wać;
2. wtu­lać się - przy­ci­skać się, przy­tu­lać się


SJP.pl


wtulić

1. przy­cis­nąć, scho­wać;
2. wtu­lić się - przy­cis­nąć się, przy­tu­lić się


SJP.pl


wtulony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się w kogoś lub coś wtu­lił, przyl­gnął do kogoś lub cze­goś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wtu­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obu­dzi­my się wtu­le­ni w po­łud­nie lata • Na końcu świa­ta, • na wiel­kiej łące • Cie­płej i drżą­cej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftuˈlɔ̃nɨ, AS: ftulõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtulenie n.

 czas. wtulać ndk., wtulić dk.

Wiktionary


wturliwać

1. wta­czać, wpra­wia­jąc w ruch obro­to­wy;
2. wtur­li­wać się - wta­czać się, obra­ca­jąc się wokół włas­nej osi


SJP.pl


wtyczka

1. przy­rząd na końcu prze­wo­du, który wraz z gniazd­kiem umoż­li­wia zam­knię­cie ob­wo­du elek­trycz­ne­go;
2. osoba skie­ro­wa­na do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji w celu szpie­go­wa­nia;
3. w in­for­ma­ty­ce: do­da­tek roz­sze­rza­ją­cy funk­cjo­nal­ność apli­ka­cji; plug-in, plu­gin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ele­ment umoż­li­wia­ją­cy po­dłą­cze­nie urzą­dzeń elek­trycz­nych, za­si­la­nych z sieci elek­trycz­nej do gnia­zda elek­trycz­ne­go;

 (1.2) przen. pot. osoba, która dzię­ki in­fil­tra­cji w okre­ślo­nym śro­do­wi­sku zdo­by­wa nie­do­stęp­ne dla ogółu in­for­ma­cje

 (1.3) in­form. do­da­tek do pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go zwięk­sza­ją­cy jego funk­cjo­nal­ność

Wiktionary

Wtycz­ka ( plug-in, add-on), roz­sze­rze­nie (ang. ex­ten­sion) – do­dat­ko­wy moduł do pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go, który roz­sze­rza moż­li­wo­ści pro­duk­tu wyj­ścio­we­go.

Sto­so­wa­nie wty­czek jest coraz częst­szym za­bie­giem wśród twór­ców pro­gra­mów, a zwła­szcza tych two­rzą­cych ot­war­te opro­gra­mo­wa­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta wtycz­ka nie pa­su­je do wszyst­kich gnia­zdek.

 (1.3) Naj­pierw mu­sisz po­brać i za­in­sta­lo­wać wtycz­kę blo­ku­ją­cą niech­cia­ne re­kla­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɨt͡ʃka, AS: ftyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtyk mrz., wtykanie n., wetknięcie n.

:: zgrub. wtyka ż.

 czas. wtykać ndk., wetknąć dk.

 przym. wtyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szteker

 (1.2) szpieg

Wiktionary


wtyczkowy

przy­miot­nik od: wtycz­ka


SJP.pl


wtyk

część elek­trycz­nej płyt­ki grzej­nej do­pro­wa­dza­ją­ca na­pię­cie do uz­wo­je­nia grzej­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wtycz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten wtyk tutaj nie pa­su­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɨk, AS: ftyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtyczka ż., wtyka ż., wtykanie n., wetknięcie n.

 czas. wtykać ndk., wetknąć dk.

 przym. wtykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtyczka

Wiktionary


wtyka

po­tocz­nie: kapuś, do­no­si­ciel


SJP.pl


wtykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wty­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɨˈkãɲɛ, AS: ftykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wtykać ndk., wetknąć dk., nawtykać dk.

 rzecz. wetknięcie, wtyk, wtyczka, nawtykanie

Wiktionary


wtykać

wkła­dać, wsta­wiać, wci­skać coś mię­dzy inne rze­czy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wet­knąć)

 (1.1) wkła­dać, wsta­wiać, wci­skać coś mię­dzy inne rze­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɨkat͡ɕ, AS: ftykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtyczka ż., nawtykanie n., wetknięcie n., wtykanie n., wtyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkładać, wpychać

Wiktionary


wtykowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych


SJP.pl

Wty­ko­wa­te (Co­re­i­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków i po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych. Kos­mo­po­li­tycz­na, ale naj­licz­niej re­pre­zen­to­wa­na w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej. Obej­mu­je ponad 2570 opi­sa­nych ga­tun­ków, skla­sy­fi­ko­wa­nych w ponad 500 ro­dza­jach. Wszyst­kie są fi­to­fa­ga­mi ssą­cy­mi. W za­pi­sie ko­pal­nym znana od kar­ni­ku w tria­sie.

Wikipedia


wtykowaty

o ce­chach wty­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wtykowy

→ wtyk, np. gnia­zdo wty­ko­we


SJP.pl


wtynczos

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wten­czas

Wiktionary


wtz

skró­to­wiec

 (1.1) = Warsz­ta­ty Te­ra­pii Za­ję­cio­wej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈzɛt, AS: vu‿te‿zet

Wiktionary


wtór

akom­pa­nia­ment to­wa­rzy­szą­cy głów­nej me­lo­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. akom­pa­nia­ment to­wa­rzy­szą­cy głów­nej me­lo­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftur, AS: ftur

Wiktionary


wtórnik

drugi eg­zem­plarz do­ku­men­tu, pisma; kopia, odpis, du­pli­kat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. me­to­da ar­ty­stycz­nej obrób­ki zdjęć re­tu­szem i me­to­da­mi fo­to­gra­ficz­ny­mi

 (1.2) fiz. elek­tron. re­ge­ne­ra­tor sy­gna­łu;

 (1.3) drugi eg­zem­plarz do­ku­men­tu

 (1.4) urz. kopia do­ku­men­tu po­sia­da­ją­ca taką samą moc urzę­do­wą jak ory­gi­nał

 (1.5) pot. przed­miot ma­ją­cy na celu do­kład­ne odt­wo­rze­nie ja­kie­goś przed­mio­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Naj­le­piej, jeśli wtór­nik umowy weź­miesz do domu i uważ­nie za­poz­nasz się z jej tre­ścią.

 (1.4) Młody kie­row­ca po prze­kro­cze­niu 20 punk­tów kie­ro­wa­ny jest na kurs na prawo jazdy. Kie­row­cy doś­wiad­cze­ni muszą na­to­miast za­li­czyć eg­za­mi­ny pań­stwo­we (…). Na­to­miast o wtór­nik prawa jazdy można wy­stą­pić je­dy­nie w przy­pad­ku zni­szcze­nia, za­gu­bie­nia lub kra­dzie­ży wła­ści­we­go do­ku­men­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtórność ż., wtórowanie n., zawtórowanie n., Wtórek m., wtorek mrz., wtóropis mrz.

 czas. wtórować ndk., zawtórować dk.

 przym. wtóry, wtórny, powtórny

 przysł. wtórnie, powtórnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wzmacniacz, powtarzacz

 (1.3) duplikat, kopia, odpis

 (1.5) duplikat, kopia, replika

Wiktionary


wtórnogębowce

zwie­rzę wie­lo­ko­mór­ko­we, u któ­re­go pier­wot­ny otwór gę­bo­wy (pra­gę­ba) pow­sta­ją­cy w cza­sie roz­wo­ju za­rod­ko­we­go przeksz­tał­ca się w odbyt, na­to­miast wła­ści­wy otwór gę­bo­wy two­rzy się na nowo po prze­ciw­nej stro­nie ciała


SJP.pl


wtórnogębowiec

zwie­rzę wie­lo­ko­mór­ko­we, u któ­re­go pier­wot­ny otwór gę­bo­wy (pra­gę­ba) pow­sta­ją­cy w cza­sie roz­wo­ju za­rod­ko­we­go przeksz­tał­ca się w odbyt, na­to­miast wła­ści­wy otwór gę­bo­wy two­rzy się na nowo po prze­ciw­nej stro­nie ciała


SJP.pl


wtórnouste

nad­typ zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych; wtó­ro­u­ste, wtór­no­gę­bow­ce


SJP.pl


wtórnousty

o ce­chach wtór­no­u­stych (nad­typ zwie­rząt)


SJP.pl


wtórność

→ wtór­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wtór­ne; cecha tych, któ­rzy są wtór­ni

Wiktionary

Patrz:

wtórny

Powiązane:

 przym. wtórny, wtóry

 przysł. wtórnie, powtórnie

 rzecz. wtórnik mrz.

Wiktionary


wtórny

1. pow­sta­ły po raz drugi; po­now­ny;
2. mniej ważny; dru­go­rzęd­ny;
3. pow­sta­ły w póź­niej­szym okre­sie; po­chod­ny; nie­pier­wot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który pow­stał w wy­ni­ku przeksz­tał­ce­nia, przet­wo­rze­nia albo jako na­stęp­stwo cze­goś

 (1.2) pow­sta­ły, otrzy­ma­ny po raz drugi

 (1.3) mniej ważny od cze­goś

 (1.4) na­śla­dow­czy, nie­o­ry­gi­nal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Od­da­la­ły się od sku­tej lodem po­wierzch­ni Hoth, gdy wstrzą­sy wtór­ne wy­strza­łu dzia­ła jo­no­we­go spra­wia­ły, że przez bazę nio­sły się war­ko­ty i trza­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtórność ż., wtórnik m., wtórowanie n., wtórność ż.

 czas. wtórować ndk.

 przysł. wtórnie, po wtóre, powtórnie

 licz. wtóry

 przym. wtóry

Wiktionary


wtórokanoniczny

księ­gi wtó­ro­ka­no­nicz­ne - księ­gi Sta­re­go Te­sta­men­tu, które chrze­ści­jań­stwo włą­czy­ło do ka­no­nu Bi­blii póź­niej niż po­zo­sta­łe; odrzu­co­ne wcze­śniej przez pro­te­stan­tyzm i ju­da­izm; księ­gi de­u­te­ro­ka­no­nicz­ne


SJP.pl


wtórouste

o ce­chach wtó­ro­u­stych (nad­typ zwie­rząt)


SJP.pl

Wtó­ro­u­ste, wtór­no­gę­bow­ce (De­u­te­ro­sto­mia) – klad zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych, u któ­rych w roz­wo­ju em­brio­nal­nym z pra­gę­by pow­sta­je otwór od­by­to­wy. Wtó­ro­u­ste są prze­ciw­sta­wia­ne pier­wo­u­stym (Pro­to­sto­mia). Po­dział zwie­rząt za­li­cza­nych do Bi­la­te­ria na pier­wo­u­ste i wtó­ro­u­ste wpro­wa­dził w 1908 roku.

Wikipedia


wtórousty

o ce­chach wtó­ro­u­stych (nad­typ zwie­rząt)


SJP.pl


wtórować

grać na in­stru­men­cie akom­pa­niu­jąc komuś; śpie­wać lub grać razem z kimś


SJP.pl


wtóry

daw­niej drugi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) El­fry­da przy­cho­dzi na kir­kut po raz wtóry po zmro­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtórność ż., wtórnik mrz., wtórowanie n., zawtórowanie n., Wtórek m., wtorek mrz.

 czas. wtórować ndk., zawtórować dk.

 przym. wtórny, powtórny

 przysł. wtórnie, powtórnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugi; 2.

Wiktionary


wtłuc

po­tocz­nie: zbić kogoś mocno; wlać, wkro­pić, wpier­ni­czyć


SJP.pl


wtłukiwać

1. tłuc jajko i wle­wać jego za­war­tość do na­czy­nia;
2. za­głę­biać jakiś przed­miot;
3. po­tocz­nie: pisać coś, po­słu­gu­jąc się kla­wia­tu­rą; wstu­ki­wać, wkle­py­wać;
4. po­tocz­nie: zdo­by­wać gola;
5. po­tocz­nie: bić; lać, tłuc


SJP.pl


wu

1. nazwa li­te­ry W;
2. jeden z głów­nych ję­zy­ków chiń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry w / W

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wu – sta­ro­żyt­ne pań­stwo chiń­skie z Okre­su Wio­sen i Je­sie­ni
  • Wu – pań­stwo chiń­skie z Epoki Trzech Kró­lestw
  • Wu – pań­stwo chiń­skie ist­nie­ją­ce w X wieku, w okre­sie Pię­ciu Dy­na­stii i Dzie­się­ciu Kró­lestw
  • wu – jeden z ję­zy­ków chiń­skich

Wikipedia


wu-wei

[czy­taj: wu wej] ta­o­i­stycz­na za­sa­da po­stę­po­wa­nia w zgo­dzie z na­tu­rą i po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi; wu-wej, wuwej


SJP.pl


wu-wej

ta­o­i­stycz­na za­sa­da po­stę­po­wa­nia w zgo­dzie z na­tu­rą i po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi; wuwej, wu-wei


SJP.pl


wubp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. Wo­je­wódz­ki Urząd Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wym utrud­nie­niem był roz­kaz szefa WUBP, aby wszyst­kich aresz­to­wa­nych człon­ków po­dzie­mia na­tych­miast prze­ka­zy­wać do Bia­łe­go­sto­ku.

Wiktionary


wuce

po­tocz­nie: to­a­le­ta, ubi­ka­cja; wucet, WC, klo, klop, klo­zet, kibel


SJP.pl


wucecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wucet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wucet m.

Wiktionary


wucet

po­tocz­nie: to­a­le­ta, ubi­ka­cja; wuce, WC, klo, klop, klo­zet, kibel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ubi­ka­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvut͡sɛt, AS: vucet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wucecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubikacja, kibel, toaleta, klop, sracz

Wiktionary


wuchta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Kraj­na,Hazy. wiel­ka ilość, masa, mnó­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gw. Poz­nań _nocat_ Gra­tów tam była wuch­ta, ale wy­wa­lił tę całą ge­me­lę w cho­le­rę, bo do ni­cze­go nie­zdat­ne klun­kry.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kupa, co niemiara, od groma

Wiktionary


wucziaping

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy, star­szy wiek lo­pin­gu (póź­ne­go permu), trwa­ją­cy 260,4 – 253,8 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Wu­czia­ping (chiń. 吴家坪; pi­ny­in "Wújiāpíng")

Wikipedia


wudarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wudet

po­tocz­nie: Wiej­ski Dom To­wa­ro­wy


SJP.pl


wudetowski

przy­miot­nik od: wudet, WDT (Wiej­ski Dom To­wa­ro­wy)


SJP.pl


wudsbp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. wo­je­wódz­ki urząd do spraw bez­pie­czeń­stwa pu­blicz­ne­go

Wiktionary


wudu

ro­dzaj magii po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, opar­tej na kul­cie przod­ków; vo­o­doo; vo­u­dou


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. re­li­gia syn­kre­tycz­na łą­czą­ca rdzen­ne wie­rze­nia ludów Afry­ki z ele­men­ta­mi ka­to­li­cyz­mu, po­pu­lar­na zwła­szcza na Haiti;

 (1.2) rel. ry­tu­al­ne, is­lam­skie ob­my­cie ciała po­prze­dza­ją­ce mod­lit­wę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wudu – ablu­cja w is­la­mie
  • wudu (vo­o­doo) – syn­kre­tycz­na re­li­gia afro­a­me­ry­kań­ska.
  • WuDoo – au­dy­cja hip-ho­po­wa w Pol­skie­go Radia Szcze­cin
  • Vo­o­doo

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. voodoo

Wiktionary


wuef

po­tocz­nie o lek­cji wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przed­miot i lek­cja wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go w szko­łach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz pro­fe­sor od wuefu jest mi­strzem w rzu­cie oszcze­pem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvuwɛf, AS: vuu̯ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuefista m., wuefistka ż., wuefmen m., wf

 przym. wuefowy

 skr. wf, WF

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychowanie fizyczne, wf, WF

Wiktionary


wuefemka

po­tocz­nie: mo­to­cykl marki WFM; WFM-ka


SJP.pl


wuefemowski

przy­miot­nik od: WFM (War­szaw­ska Fa­bry­ka Mo­to­cy­kli); WFM-owski


SJP.pl


wuefista

na­u­czy­ciel wuefu; wu­ef­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. eduk. na­u­czy­ciel uczą­cy wuefu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś wu­e­fi­sta dał nam wy­cisk, kazał nam zro­bić dwa­dzie­ścia okrą­żeń do­o­ko­ła bo­i­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvuwɛˈfʲista, AS: vuu̯efʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuef, wf

:: fż. wuefistka

 skr. wf, WF

 przym. wuefowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wuefmen

Wiktionary


wuefistka

na­u­czy­ciel­ka wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. eduk. na­u­czy­ciel­ka wuefu, gim­na­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuef m., wuefmen m., WF m.

:: fm. wuefista m.

 przym. wuefowy

 skr. WF, wf

Wiktionary


wuefmen

po­tocz­nie: na­u­czy­ciel wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go; wu­e­fi­sta, WF-men


SJP.pl


wuefmenka

po­tocz­nie: na­u­czy­ciel­ka wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go; wu­e­fist­ka, WF-menka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. na­u­czy­ciel­ka wuefu, gim­na­sty­ki

Wiktionary


wuefowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) eduk. sport. do­ty­czą­cy wuefu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvuwɛˈfɔvɨ, AS: vuu̯efovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuef mrz., wuefista mos., wuefistka ż.

Wiktionary


wuerhozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów


SJP.pl

Wu­er­ho­za­ur ("Wu­er­ho­sa­u­rus") – ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów (Ste­go­sa­u­ri­dae), ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie. Był jed­nym z ostat­nich ste­go­za­u­rów. Jego ska­mie­nia­ło­ści od­na­le­zio­no w Chi­nach.

Wia­do­mo, że jego kości mied­ni­cy, po­dob­nie jak u in­nych ste­go­za­u­rów, były zro­śnię­te, two­rząc po­je­dyn­czą, pła­ską oraz sze­ro­ką struk­tu­rę po obu stro­nach zadu.

Wikipedia


wuesemowiec

czło­nek lub miesz­ka­niec WSM-u (War­szaw­skiej Spół­dziel­ni Miesz­ka­nio­wej); WSM-owiec


SJP.pl


wuesemowski

przy­miot­nik od: WSM (War­szaw­ska Spół­dziel­nia Miesz­ka­nio­wa); WSM-owski


SJP.pl


wueska

po­tocz­nie: mo­to­cykl marki WSK


SJP.pl


wuhan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Chi­nach, po­ło­żo­ne nad rzeką Jang­cy, sto­li­ca pro­win­cji Hubei;

Wiktionary

Wuhan (; chiń. upr. 武汉市; chiń. trad. 武漢市; pi­ny­in "Wǔhàn Shì") – mia­sto w środ­ko­wych Chi­nach, sto­li­ca pro­win­cji Hubei.

Mia­sto jest jed­nym z naj­więk­szych oś­rod­ków go­spo­dar­czych współ­czes­nych Chin z dużym udzia­łem ka­pi­ta­łu wiel­kich świa­to­wych kor­po­ra­cji; roz­wi­nię­ty prze­mysł wy­so­kich tech­no­lo­gii, hut­nict­wo me­ta­li, prze­mysł włó­kien­ni­czy, spo­żyw­czy, ma­szy­no­wy, stocz­nio­wy, sa­mo­cho­do­wy, che­micz­ny oraz ra­fi­ne­ryj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po kilku go­dzi­nach do Wu­ha­nu wkro­czy­li Ja­poń­czy­cy. Tym razem ja­poń­scy do­wód­cy nie do­pu­ści­li do ma­sa­kry lud­no­ści cy­wil­nej.

 (1.1) W lipcu wy­ru­szy­łam w po­dróż z Jin­min­giem, który stu­dio­wał w Wu­ha­nie, wiel­kim mie­ście nad Jang­cy.

 (1.1) W ga­ze­cie „Chang­jian Ribao" w Wu­ha­nie zo­sta­ło umie­szczo­ne żą­da­nie sił pra­wi­co­wych od­da­nia Chiń­czy­kom Wła­dy­wo­sto­ku, który sta­no­wi ja­ko­by «te­ry­to­rium chiń­skie».

 (1.1) W krót­kim cza­sie czer­wo­na flaga wznio­sła się nad Nan­ki­nem, Wu­ha­nem, Szang­ha­jem, Si-anem i Cing­tao, w paź­dzier­ni­ku nad Kan­to­nem. Nie­do­bit­ki od­dzia­łów ku­o­min­tan­gow­skich za­czę­ły szu­kać schro­nie­nia na wy­spie Taj­wan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwuxãn, AS: u̯uχãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wuhański

Wiktionary


wuhanka

po­tocz­nie: COVID-19 - ostra cho­ro­ba za­kaź­na ukła­du od­de­cho­we­go wy­wo­ła­na ko­ro­na­wi­ru­sem SARS-CoV-2; co­vi­dek, co­vi­dzik, covid, kowid, ko­ro­na­in­fek­cja


SJP.pl


wuhańczyk

miesz­ka­niec Wu­ha­nu - mia­sta w Chi­nach


SJP.pl


wuhański

→ Wuhan (mia­sto w Chi­nach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wu­ha­nem, do­ty­czą­cy Wu­ha­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wuhan mrz.

Wiktionary


wuhłedar

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie w ob­wo­dzie do­niec­kim;

Wiktionary

Wuh­łe­dar ( Вугледар) – mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie do­niec­kim.

Mia­sto prze­my­sło­we za­ło­żo­ne w 1964 r. Prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1989 r.

Mia­sto zo­sta­ło ostrze­la­ne już pier­wsze­go dnia in­waz­ji Rosji na Ukra­i­nę 24 lu­te­go 2022 roku: po­cisk ba­li­stycz­ny z wy­rzut­ni 9K79 Tocz­ka ude­rza­jąc obok szpi­ta­la zabił czte­ry osoby ra­niąc ko­lej­ne sześć. Od marca 2022 roku to­czy­ły się walki o mia­sto, obroń­cy od­par­li dwie zma­so­wa­ne próby sztur­mu: w li­sto­pa­dzie 2022 i w stycz­niu-lutym 2023.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wuhłedarski

Wiktionary


wuj

brat matki lub ojca; mąż sio­stry matki lub sio­stry ojca; kuzyn matki lub mąż ku­zyn­ki matki; dal­szy krew­ny; wujek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. wujek.

 (1.2) zob. stary wuj.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzo­ny brat matki jest wujem, żona jego wu­jen­ką czyli wujną, syn bra­tem, córka sio­strą ro­dzo­no-wu­jecz­ną.

 (1.1) Dziw­ny człek jest pan Za­gło­ba, bo on mu wcale wujem ni krew­nym nie był, a prze­cie inny by po synu tak nie de­spe­ro­wał…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuj, AS: vui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujek m., wujko m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujcio m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujek, reg. wujo, gw. Śląsk Cieszyński ujec, gw. Górny Śląsk uja, ujek

 (1.2) przedwieć, wujeczny dziadek

Wiktionary


wujanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dziś gwara. zob. wu­jen­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujenka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujek m., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujenka, wujna, gwara. wujka, ciocia, ciotka

Wiktionary


wujas

naz­wi­sko


SJP.pl


wujaszek

zdrob­nie­nie od: wujek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pieszcz. wuj

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wu­ja­szek – zdrob­nie­nie od wujek, wuj (nazwa re­la­cji ro­dzin­nej)
  • Wu­ja­szek Wania – sztu­ka An­to­na Cze­cho­wa i jej adap­ta­cje
  • Wu­ja­szek Buck – film Johna Candy'ego
  • Mój wu­ja­szek – film w re­ży­se­rii Jac­qu­es'a Tati
  • Wu­ja­szek z Ame­ry­ki – film z 1980 r. w re­ży­se­rii Alain Res­na­is

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wu­ja­szek za­wsze przy­no­sił cu­kier­ki i opo­wia­dał cie­ka­we hi­sto­rie.

 (1.1) Pocz­ci­wy wu­ja­szek, tak o wszyst­kim pa­mię­ta, tak się wszyst­kim zaj­mu­je! (M. Ba­łuc­ki: Dom ot­war­ty)

 (1.1) Ko­cha­ny wu­ja­szek miał ser­dusz­ko go­rą­ce… (A. Abra­ha­mo­wicz: Jego za­sa­dy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjaʃɛk, AS: vui ̯ašek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujek m., wujcio m., wujko m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujcio, wujek

Wiktionary


wujaszkować

rzad­ko: wy­stę­po­wać w roli wu­jasz­ka, opie­ko­wać się kimś jako (jak) wu­ja­szek


SJP.pl


wujaszkowy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. na­le­żą­cy do wu­jasz­ka, wła­ści­wy wu­jasz­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z da­le­ka sły­chać było wu­jasz­ko­wy śmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvujaˈʃkɔvɨ, AS: vui ̯aškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujaszek m., wujcio m., wujek m., wujko m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujeczny

Wiktionary


wujcio

po­u­fa­le o wujku; wu­ja­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pieszcz. wuj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj­cio za­wsze przy­no­sił cu­kier­ki i opo­wia­dał cie­ka­we hi­sto­rie.

 (1.1) Wezmę, wuj­ciu… ale wuj­cio za­cze­ka na mnie… sam nie odej­dzie… – szlo­cha­ła dziew­czyn­ka ca­łu­jąc jego ręce.

 (1.1) Przyjdź do mnie jutro o wpół do dzie­wią­tej, ale – wuj­cio­wi nie mów nic…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvujt͡ɕɔ, AS: vui ̯ćo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujaszek, wujek

Wiktionary


wujciu

re­gio­nal­nie: wuj­cio


SJP.pl


wujczony

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. wu­jecz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujeczny mos., wuj m., wujcio m., wujek m., wujenka ż., wujostwo m.

 przym. wujeczny

Wiktionary


wujec

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. wuj

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Wujec – pol­ski fizyk, po­li­tyk i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Lud­wi­ka Wujec – pol­ska fi­zycz­ka, na­u­czy­ciel­ka, dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa i po­li­tycz­na
  • Mo­ni­ka Wujec – pol­ska far­ma­ce­ut­ka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wuj, wujek, stpol. synowiec

Wiktionary


wujeczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wujek

Wiktionary


wujeczna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wu­jecz­na sio­stra

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: wu­jecz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɛt͡ʃna, AS: vui ̯ečna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujowie mos., wujeczny m., wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż.

 przym. wujeczny, wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuzynka

Wiktionary


wujeczny

spo­krew­nio­ny ze stro­ny wujka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spo­krew­nio­ny przez wuja

 (1.2) do­ty­czą­cy wuja

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. wu­jecz­ny (1.1) brat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɛt͡ʃnɨ, AS: vui ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujowie mos., wujeczna ż., wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż.

 przym. wujowy, wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) starop|wujenny.

 (2.1) kuzyn

Wiktionary


wujek

brat matki lub ojca; mąż sio­stry matki lub sio­stry ojca; kuzyn matki lub mąż ku­zyn­ki matki; dal­szy krew­ny; wuj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) brat matki

 (1.2) brat ojca (= stryj)

 (1.3) mąż cioci

 (1.4) dal­szy krew­ny ze stro­ny matki

 (1.5) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Empis|ref=tak., dwus­krzy­dły, krót­ko­no­gi owad z ro­dzi­ny wuj­ko­wa­tych

Wiktionary

Wujek, wuj – współ­cze­śnie nazwa re­la­cji ro­dzin­nej za­cho­dzą­cej w sto­sun­ku do krew­ne­go, który jest bra­tem matki lub ojca albo po­wi­no­wa­te­go bę­dą­ce­go mężem sio­stry matki lub ojca. Cza­sa­mi "wuj­kiem" na­zy­wa się rów­nież każ­de­go dal­sze­go krew­ne­go lub po­wi­no­wa­te­go wyż­sze­go po­ko­le­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wujek Łu­ka­sza jest stra­ża­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvujɛk, AS: vui ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujko m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wuj; gw. Śląsk Cieszyński ujec, gw. Górny Śląsk uja, ujek

 (1.3) daw. pociot, daw. gw. Elbląg swak

Wiktionary


wujeneczka

zdrob­nie­nie od: wu­jen­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. wu­jen­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konie wu­je­necz­ka sprze­da­ła, powóz to samo, bo jej trze­ba było pie­nię­dzy na prze­pła­ca­nie, żeby wuja uwol­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvujɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: vui ̯ẽnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujek m., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary


wujenka

żona wuja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona wuja (brata matki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To byli stry­jo­stwo mo­je­go tatki, a pani Ru­dec­ka jest moją wu­jen­ką, wpraw­dzie nie ro­dzo­ną, za­wsze jed­nak po­kre­wień­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɛ̃nka, AS: vui ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujowie mos., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujna ż., wujaszek m., wujanka ż., wuj m., wujka ż., wujko m., wujo m., wujeczny m., wujeczna ż.

:: zdrobn. wujeneczka ż.

 przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujna, gwara. wujanka, gwara. wujka, ciocia, ciotka

Wiktionary


wujka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zob. wujna.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) D. B. lp. zob. wujek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvujka, AS: vui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujowie mos., wujek mos., wujcio mos., wujostwo mos., wujna ż., wujaszek mos., wujanka ż., wuj mos., wujenka ż., wujko mos., wujo mos., wujeczny mos., wujeczna ż.

:: zdrobn. wujeneczka ż.

 przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy

Wiktionary


wujko

prze­sta­rza­le: wujek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. zob. wujek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wujko mój jest; ro­dzo­ny brat mojej nie­boszcz­ki matki.

 (1.1) Krzy­sia tro­chę niez­dro­wa i nie przyj­dzie, ale prosi, aby wujko choć pode drzwi pod­szedł, żeby go mogła po­wi­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujek m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujek, wuj, reg. wujo

Wiktionary


wujkowate

o ce­chach wuj­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl

Wuj­ko­wa­te (Em­pi­di­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek. Ich larwy są dra­pież­ne. Do­ro­słe zwy­kle rów­nież dra­pież­ne, niek­tó­re jed­nak odży­wia­ją się pył­kiem lub nek­ta­rem. Roz­wój prze­cho­dzą w róż­nych wil­got­nych śro­do­wi­skach lą­do­wych i wod­nych. Do­ro­słe osob­ni­ki czę­ści ga­tun­ków two­rzą chma­ry.

Wikipedia


wujkowaty

o ce­chach wuj­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


wujkowie

brat matki lub ojca; mąż sio­stry matki lub sio­stry ojca; kuzyn matki lub mąż ku­zyn­ki matki; dal­szy krew­ny; wuj


SJP.pl


wujkowy

→ wujek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: wujek

Wiktionary

Patrz:

wujek

Wymowa:

IPA: vujˈkɔvɨ, AS: vui ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuj m., wujo m., wujenka ż., wujanka ż., wujaszek m., wujcio m., wujko m., wujna ż., wujka ż., wujostwo m., wujeneczka ż., wujek m., wujowie mos., wujeczna ż., wujeczny mos.

 przym. wujaszkowy, wujeczny, wujowski, wujowy

Wiktionary


wujna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dziś gwara. żona wuja (brata matki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujenka ż., wujanka ż., wujeneczka ż., wujka ż., wujek m., wujcio m., wujko m., wuj m., wujo m., wujaszek m., wujostwo m., wujowie mos., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujenka, wujanka

Wiktionary


wujo

re­gio­nal­nie: wuj, wujek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. zob. wuj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujko m., wuj m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wuj, wujek

Wiktionary


wujostwo

wuj z żoną; wuj­ko­wie, wu­jo­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wuj z żoną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wu­jo­stwo przy­cho­dzą do nas co nie­dzie­lę.

 (1.1) Idzie­my dziś na obiad do wu­jo­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔstfɔ, AS: vui ̯ostfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujkowie m., wujowie m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujko m., wujek m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujkowie; przest. wujowie

Wiktionary


wujowie

prze­sta­rza­łe: wuj z żoną; wu­jo­stwo, wuj­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. wuj z żoną

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., W. lm. od: wuj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idzie­my dziś na obiad do wujów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔvʲjɛ, AS: vui ̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujostwo m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujko m., wujek m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujostwo

Wiktionary


wujowski

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do wuja, wła­ści­wy wu­jo­wi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔfsʲci, AS: vui ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujowie mos., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujowy

Wiktionary


wujowy

→ wuj (rzad­ko); wu­jow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zob. wu­jow­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔvɨ, AS: vui ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wujowie mos., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

 przym. wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wujowski

Wiktionary


wuju

re­gio­nal­nie: wuj, wujek


SJP.pl


wukadka

po­tocz­nie: kolej WKD


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kolej miej­sko-pod­miej­ska funk­cjo­nu­ją­ca w War­sza­wie i oko­li­cach

 (1.2) pot. po­ciąg tej kolei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż jed­nak nie była znana do­kład­na trasa, którą mia­ła­by kur­so­wać wu­kad­ka. (z In­ter­ne­tu)

 (1.2) Teraz roz­kład jazdy wie­czor­nych wu­ka­dek nie bę­dzie już tak łatwy do za­pa­mię­ta­nia. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈkatka, AS: vukatka

Wiktionary


wukaem

wiel­ko­ka­li­bro­wy ka­ra­bin ma­szy­no­wy; wkm


SJP.pl


wuko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­jazd ase­ni­za­cyj­ny do wy­wo­zu nie­czy­sto­ści płyn­nych

Wiktionary


wuksnicki

przy­miot­nik od: Wuks­ni­ki, je­zio­ro ryn­no­we na Po­je­zie­rzu Iław­skim


SJP.pl


wuksniki

1. je­zio­ro w Pol­sce;
2. dawna wieś nad je­zio­rem Wuks­ni­ki


SJP.pl

Wuks­ni­ki (niem. "Wuchs­nig") – dawna wieś po­ło­żo­na nad je­zio­rem Wuks­ni­ki (na wschód od pół­noc­ne­go krań­ca je­zio­ra, na po­łud­nie od wsi My­sła­ki, po­ni­żej drogi My­sła­ki Małe – Bie­nia­sze), wy­mie­nia­na w do­ku­men­tach z 1305 jako wieś pru­ska na 6 włó­kach, pier­wot­na nazwa – "Wux­te­ny­ken".

Wikipedia


wulc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miesz­ka­niec ho­te­lu ro­bot­ni­cze­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaserniok, wulchaus, wulcok

Wiktionary


wulchaus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hotel. hotel ro­bot­ni­czy

Wiktionary


wulfenit

mi­ne­rał, mo­lib­de­nian oło­wiu


SJP.pl

Wul­fe­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy mo­lib­de­nia­nów. Jest wtór­ną rudą mo­lib­de­nu. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

W 2017 roku zo­stał uz­na­ny za ofi­cjal­ny klej­not Ari­zo­ny.

Wikipedia


wulg.

skrót od: wul­gar­ność, wul­ga­ryzm, wul­gar­ny, wul­gar­nie (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


wulgarnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w wul­gar­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wy­pi­je al­ko­hol, za­czy­na za­cho­wy­wać się bar­dzo wul­gar­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vulˈɡarʲɲɛ, AS: vulgarʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wulgata ż., wulgarność ż., wulgaryzm m.

 przym. wulgarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieelegancko, prostacko, chamsko, bezczelnie, niekulturalnie, nieprzyzwoicie, trywialnie, szorstko, prymitywnie, grubiańsko, gruboskórnie, niewybrednie, obcesowo, obscenicznie, opryskliwie, ordynarnie, pospolicie

Wiktionary


wulgarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wul­gar­nie


SJP.pl


wulgarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wul­gar­ny


SJP.pl


wulgarnieć

sta­wać się wul­gar­nym


SJP.pl


wulgarność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wul­gar­ne; cecha tych, któ­rzy są wul­gar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wulgarny

 przysł. wulgarnie

 rzecz. wulgaryzm mrz., Wulgata ż.

Wiktionary


wulgarny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy się w spo­sób or­dy­nar­ny, nie­przyz­wo­i­ty, gru­biań­ski

 (1.2) świad­czą­cy o czy­jejś or­dy­nar­no­ści, nie­przyz­wo­i­to­ści, o czy­imś gru­biań­stwie

 (1.3) szt. po­zba­wio­ny sub­tel­no­ści, smaku, w złym gu­ście

 (1.4) skraj­nie upro­szczo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie zno­szę sy­tu­a­cji, gdy za­czy­na opo­wia­dać wul­gar­ne dow­ci­py.

 (1.3) Weź mi nie mów, że rap to wul­gar­na mu­zy­ka, bez prze­sła­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vulˈɡarnɨ, AS: vulgarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wulgarność ż., wulgaryzm m., wulgaryzacja ż., wulgaryzatorstwo n., wulgaryzator m., wulgaryzowanie n.

 czas. wulgaryzować ndk., zwulgarnieć, zwulgaryzować (się)

 przym. wulgaryzatorski

 przysł. wulgarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamski, nieprzyzwoity, ordynarny

 (1.2) budzący zgorszenie, chamski, grubiański, ordynarny, niegrzeczny, nieprzyzwoity, niewyszukany, zbereźny

 (1.3) niewyszukany, ordynarny, pospolity, prostacki, trywialny

 (1.4) płytki, spłycony, powierzchowny, trywialny

Wiktionary


wulgaryzacja

1. na­da­nie lub na­da­wa­nie cze­muś lub na­bie­ra­nie przez coś cech or­dy­nar­nych, wul­gar­nych;
2. nad­mier­ne upro­szcze­nie lub upra­szcza­nie ja­kie­goś za­gad­nie­nia w celu uczy­nie­nia zro­zu­mia­łym dla słabo przy­go­to­wa­nych od­bior­ców, pro­wa­dzą­ce do wy­pa­cze­nia sa­me­go za­gad­nie­nia i do błęd­nych wnio­sków


SJP.pl


wulgaryzator

osoba wul­ga­ry­zu­ją­ca, spły­ca­ją­ca jakąś te­o­rię, ja­kieś za­gad­nie­nie itp.


SJP.pl


wulgaryzatorka

ko­bie­ta wul­ga­ry­zu­ją­ca, spły­ca­ją­ca jakąś te­o­rię, ja­kieś za­gad­nie­nie itp.


SJP.pl


wulgaryzm

wyraz lub wy­ra­że­nie bę­dą­ce do­sad­nym, or­dy­nar­nym okre­śle­niem zja­wisk, które można naz­wać, uży­wa­jąc słów ne­u­tral­nych sty­li­stycz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słowo albo wy­ra­że­nie wul­gar­ne, obel­ży­we, or­dy­nar­ne i ła­mią­ce normy spo­łecz­ne;

Wiktionary

Nie mylić z: mowa nie­na­wi­ści.

Wul­ga­ryzm (z vul­ga­ris „po­spo­li­ty; lu­do­wy” od vul­gus „lud; po­spól­stwo”), także: bluzg, brzyd­ki wyraz, ła­ci­na pod­wór­ko­wa – wyraz lub wy­ra­że­nie uz­na­wa­ne przez użyt­kow­ni­ków ję­zy­ka za nie­przyz­wo­i­te, wy­ra­ża­ją­ce silne emo­cje mó­wią­ce­go wzglę­dem cze­goś lub kogoś. W przy­pad­ku, gdy wul­gar­ne słowo czy wy­ra­że­nie sta­no­wi pusty zna­cze­nio­wo spon­ta­nicz­ny prze­ryw­nik w wy­po­wie­dzi, mó­wi­my o prze­kleń­stwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­glą­da­nie słow­ni­ka Ed­ward roz­po­czął od wy­szu­ki­wa­nia wul­ga­ryz­mów.

 (1.1) Język więź­niów jest pełen wul­ga­ryz­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vulˈɡarɨsm̥, AS: vulgarysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wulgata ż., wulgarność ż., wulgaryzacja ż., wulgaryzatorstwo n., wulgaryzowanie n.

 czas. wulgaryzować

 przym. wulgarny, wulgaryzatorski

 przysł. wulgarnie

Wiktionary


wulgata

ła­ciń­skie tłu­ma­cze­nie Bi­blii, do­ko­na­ne przez św. Hie­ro­ni­ma w IV w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. bibl. ła­ciń­skie tłu­ma­cze­nie Bi­blii, do­ko­na­ne przez św. Hie­ro­ni­ma w IV w.;

Wiktionary

Wul­ga­ta ( ver­sio vul­ga­ta, prze­kład roz­po­wszech­nio­ny, po­pu­lar­ny) – prze­kład Bi­blii na ła­ci­nę, do­ko­na­ny przez Hie­ro­ni­ma ze Stry­do­nu w la­tach 382–406 z ję­zy­ków ory­gi­na­łów: he­braj­skie­go i greki. Prze­kład miał na celu do­star­cze­nie Ko­ścio­ło­wi jed­no­li­te­go tek­stu. Nowy Te­sta­ment był re­wiz­ją tek­stu sta­ro­ła­ciń­skie­go, a Stary Te­sta­ment w więk­szej czę­ści był nowym prze­kła­dem. Nie jest pewne, w ja­kiej czę­ści Hie­ro­nim prze­tłu­ma­czył Nowy Te­sta­ment.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z ini­cja­ty­wy To­wa­rzy­stwa Je­zu­so­we­go pow­stał nowy prze­kład z Wul­ga­ty, który do XX w. bę­dzie w po­wszech­nym uży­ciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wulgarność ż., wulgaryzm m., wulgaryzowanie n., zwulgaryzowanie n.

 czas. wulgaryzować ndk., zwulgaryzować dk.

 przym. wulgarny

 przysł. wulgarnie

Wiktionary


wulkametr

Wul­ka­metr – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru po­praw­no­ści prze­bie­gu pro­ce­su wul­ka­ni­za­cji ka­u­czu­ków. Po­praw­ność prze­bie­gu pro­ce­su wul­ka­ni­za­cji jest oce­nia­na na pod­sta­wie po­mia­rów szyb­ko­ści zmia­ny wy­mia­rów ter­mo­sta­to­wa­nej prób­ki ka­u­czu­ku pod wpły­wem dzia­ła­nia oscy­lu­ją­cych na­prę­żeń roz­cią­ga­ją­cych i ści­ska­ją­cych.

Wikipedia


wulkan

góra w kształ­cie stoż­ka z kra­te­rem na szczy­cie, z któ­re­go wy­do­by­wa się lawa, gazy wul­ka­nicz­ne i po­pio­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miej­sce na po­wierzch­ni Ziemi, z któ­re­go wy­do­by­wa się lawa, gazy i po­pio­ły;

 (1.2) forma te­re­nu pow­sta­ła wsku­tek ak­tyw­no­ści wul­ka­nu (1.1)

 (1.3) przen. coś wy­bu­cho­we­go lub ktoś o takim cha­rak­te­rze

Wiktionary

Wul­kan (z łac. "Vul­ca­nus" – imię rzym­skie­go boga ognia) – miej­sce na po­wierzch­ni Ziemi, z któ­re­go wy­do­by­wa się lawa, gazy wul­ka­nicz­ne (sol­fa­ta­ry, mo­fe­ty, fu­ma­ro­le) i ma­te­riał pi­ro­kla­stycz­ny. Ter­mi­nu tego rów­nież używa się jako okre­śle­nie form te­re­nu pow­sta­łych wsku­tek dzia­łal­no­ści wul­ka­nu, choć bar­dziej po­praw­ne są takie ter­mi­ny jak: góra wul­ka­nicz­na, sto­żek wul­ka­nicz­ny, ko­pu­ła wul­ka­nicz­na czy wul­kan tar­czo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wul­ka­nu wy­le­wa­ły się stru­mie­nie lawy.

 (1.2) Ekipa na­u­kow­ców zesz­ła na dno kra­te­ru wul­ka­nu.

 (1.3) Ona bywa cza­sem wul­ka­nem uczuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvulkãn, AS: vulkãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wulkan m., wulkanizm m., wulkanit m.

:: zdrobn. wulkanik m.

 przym. wulkaniczny, powulkaniczny, subwulkaniczny

Wiktionary


wulkaniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wul­ka­na­mi i ich ak­tyw­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­po­nia znana jest z licz­nych zja­wisk wul­ka­nicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvulkãˈɲit͡ʃnɨ, AS: vulkãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wulkan mos., wulkan mrz., wulkaniczność ż., wulkanizm mrz.

 przym. subwulkaniczny

Wiktionary


wulkanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wul­kan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wulkan m.

Wiktionary


wulkanit

skała pow­sta­ła w wy­ni­ku za­krzep­nię­cia lawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała pow­sta­ła w wy­ni­ku za­krzep­nię­cia lawy

Wiktionary

Wul­ka­nit, skała wul­ka­nicz­na – mag­mo­wa skała wy­lew­na, pow­sta­ła w wy­ni­ku za­krzep­nię­cia lawy na po­wierzch­ni Ziemi lub płyt­ko pod po­wierzch­nią Ziemi a także ma­te­ria­ły pi­ro­kla­stycz­ne i inne pro­duk­ty dzia­łal­no­ści wul­ka­nicz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wulkan mrz., Wulkan mos.

Wiktionary


wulkanizacja

1. ope­ra­cja tech­no­lo­gicz­na, w wy­ni­ku któ­rej z pla­stycz­nej mie­szan­ki gu­mo­wej otrzy­mu­je się ela­stycz­ny wyrób gu­mo­wy;
2. na­pra­wa usz­ko­dzo­nych wy­ro­bów gu­mo­wych


SJP.pl

Wul­ka­ni­za­cja – che­micz­ny pro­ces sie­cio­wa­nia czą­ste­czek po­li­me­ru pro­wa­dzą­cy do otrzy­ma­nia gumy.

Wul­ka­ni­za­cja tra­dy­cyj­nych ro­dza­jów ela­sto­me­rów.

Wul­ka­ni­za­cja tra­dy­cyj­nych ro­dza­jów ela­sto­me­rów – zwa­nych ka­u­czu­ka­mi – opie­ra się na ad­dy­cji siar­ki do pod­wój­nych wią­zań che­micz­nych wę­giel-wę­giel wy­stę­pu­ją­cych za­rów­no w na­tu­ral­nych, jak i syn­te­tycz­nych ka­u­czu­kach. W wy­ni­ku tej re­ak­cji two­rzą się wią­za­nia che­micz­ne C-Sx-C, gdzie x=1-3.

Wikipedia


wulkanizacyjny

do­ty­czą­cy wul­ka­ni­za­cji


SJP.pl


wulkanizat

ogól­ne okre­śle­nie na zwul­ka­ni­zo­wa­ny ka­u­czuk


SJP.pl


wulkanizator

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się wul­ka­ni­za­cją


SJP.pl


wulkanizatorek

ręcz­ny przy­rząd do na­pra­wia­nia dętek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd ręcz­ny do wul­ka­ni­zo­wa­nia dętek

Wiktionary

Patrz:

wulkanizator

wulkanizatorka

ręcz­ny przy­rząd do na­pra­wia­nia dętek


SJP.pl

Patrz:

wulkanizator

wulkanizatornia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się wul­ka­ni­za­to­ry


SJP.pl


wulkanizatorski

→ wul­ka­ni­za­tor


SJP.pl

Patrz:

wulkanizator

wulkanizatorstwo

usłu­gi w za­kre­sie wul­ka­ni­za­cji - na­pra­wia­nia usz­ko­dzo­nych wy­ro­bów gu­mo­wych


SJP.pl


wulkanizm

ze­spół pro­ce­sów zwią­za­nych z dzia­ła­niem wul­ka­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych, za­cho­dzą­cych na po­wierzch­ni ziemi, zwią­za­nych z wy­do­by­wa­niem się na po­wierzch­nię Ziemi magmy;

Wiktionary

Wul­ka­nizm – ogół pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych, za­cho­dzą­cych na po­wierzch­ni ziemi, zwią­za­nych z wy­do­by­wa­niem się lawy i in­nych ma­te­ria­łów z głębi li­tos­fe­ry, na sku­tek ru­chów magmy pod po­wierzch­nią. Jego prze­ja­wa­mi jest pow­sta­wa­nie i ak­tyw­ność wul­ka­nów, wy­stę­po­wa­nie eks­ha­la­cji, a także two­rze­nie się skał wul­ka­nicz­nych. Z wul­ka­niz­mem wiążą się także pro­ce­sy hy­dro­ter­mal­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wulkan mos., wulkan mrz.

 przym. subwulkaniczny, wulkaniczny

Wiktionary


wulkanolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wul­ka­no­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie wul­ka­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wulkanologiczny

Wiktionary


wulkanologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ją­ca bu­do­wę, kształt, roz­mie­szcze­nie, przy­czy­ny pow­sta­wa­nia wul­ka­nów i skład mi­ne­ra­łów po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go

Wiktionary

Wul­ka­no­lo­gia jest dzia­łem ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cym się ba­da­nia­mi wul­ka­nów, ich bu­do­wą, kształ­tem, roz­mie­szcze­niem na kuli ziem­skiej, pow­sta­wa­niem, a także ba­da­niem ma­te­ria­łu po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go.

Osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wul­ka­nów na­zy­wa się wul­ka­no­lo­giem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wulkanologiczny

Wiktionary


wulkanologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wul­ka­no­lo­gii, czyli wie­dzy o wul­ka­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża część jego do­rob­ku obej­mu­je pro­ble­my kar­to­gra­fii ge­o­lo­gicz­nej oraz za­gad­nie­nia ru­chów tek­to­nicz­nych i wul­ka­no­lo­gicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wulkanologia ż., wulkanolog m.

Wiktionary


wulkanolożka

→ wul­ka­no­log


SJP.pl

Patrz:

wulkanolog

wulpiński

zwią­za­ny z Je­zio­rem Wul­piń­skim


SJP.pl


wulturnus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg wia­tru po­łud­nio­wo-wschod­nie­go, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Eu­ro­sem;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Wulturnusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Eurus, Euros

Wiktionary


wulwa

w me­dy­cy­nie: srom ko­bie­cy


SJP.pl


wulwektomia

cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we usu­nię­cie zew­nętrz­nych ko­bie­cych na­rzą­dów płcio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie zew­nętrz­nych ko­bie­cych na­rzą­dów płcio­wych;

Wiktionary

Wul­wek­to­mia (ang. "vul­vec­to­my" z łac. "vulva" 'srom' i gr. "ἐκτομή, ektomḗ" 'wy­ci­na­nie') – za­bieg gi­ne­ko­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu czę­ści lub ca­ło­ści zew­nętrz­nych ko­bie­cych na­rzą­dów płcio­wych. Prze­pro­wa­dza­ny jako osta­tecz­ny za­bieg w nie­moż­li­wych do wy­le­cze­nia me­to­da­mi za­cho­waw­czy­mi przy­pad­kach raka, za­ka­żeń HPV (kłyk­ci­ny koń­czy­ste). Mimo ra­dy­kal­no­ści za­bie­gu, funk­cje sek­su­al­ne na­rzą­du z re­gu­ły po­zo­sta­ją za­cho­wa­ne, choć czę­sto w ogra­ni­czo­nym za­kre­sie.

Wikipedia


wulwodynia

przew­le­kły ból ge­ni­ta­liów żeń­skich nie­ma­ją­cy wy­raź­nej przy­czy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie w ge­ni­ta­liach żeń­skich po­le­ga­ją­ce na chro­nicz­nym bólu lub dy­skom­for­cie;

Wiktionary

Wul­wo­dy­nia (od łac. "vulva" "srom" i stgr. ὀδύνη "odynē" "ból") – za­bu­rze­nie po­le­ga­ją­ce na chro­nicz­nym bólu lub dy­skom­for­cie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się uczu­ciem pa­le­nia, kłu­cia czy po­draż­nie­nia w ge­ni­ta­liach żeń­skich w przy­pad­kach, kiedy nie wy­stę­pu­je żadna in­fek­cja czy cho­ro­ba skóry sromu lub po­chwy po­wo­du­ją­ca te ob­ja­wy. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je od­czu­cie pa­lą­ce­go bólu, jed­nak ro­dzaj i na­si­le­nie ob­ja­wów są bar­dzo zin­dy­wi­du­a­li­zo­wa­ne. Ból może być stały lub nie, zlo­ka­li­zo­wa­ny albo roz­prze­strze­nio­ny.

Wikipedia


wun

bir­mań­ski gu­ber­na­tor, na­miest­nik lub na­czel­nik


SJP.pl


wunderkind

dziec­ko niez­wy­kle uta­len­to­wa­ne, ge­nial­ne, wy­bit­ne


SJP.pl


wunderwaffe

po­ci­ski da­le­kie­go za­się­gu, za­sto­so­wa­ne przez Niem­ców w dru­giej woj­nie świa­to­wej


SJP.pl

Wun­der­waf­fe (z cu­dow­na broń) – nie­o­fi­cjal­ne okre­śle­nie za­a­wan­so­wa­nych tech­nicz­nie pro­jek­tów uz­bro­je­nia roz­wi­ja­nych w III Rze­szy. Po­ję­cie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pro­pa­gan­dzie na­zi­stow­skiej przy two­rze­niu nar­ra­cji o „super-broni”, która w „cu­dow­ny spo­sób” miała od­mie­nić los prze­gry­wa­ją­cych II wojnę świa­to­wą Nie­miec.

Wikipedia


wundt

[czy­taj: wunt] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (11040) Wundt – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • The­o­dor Wundt – nie­miec­ki al­pi­ni­sta i żoł­nierz za­wo­do­wy
  • Wil­helm Wundt – nie­miec­ki psy­cho­log i fi­lo­zof

Wikipedia


wundtysta

zwo­len­nik wund­tyz­mu


SJP.pl


wundtyzm

kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii uz­na­ją­cy ob­ser­wa­cje po­mia­ro­we za po­mo­cą in­stru­men­tów jako je­dy­nie na­u­ko­wą me­to­dę badań


SJP.pl


wuon

cząst­ka ele­men­tar­na; bozon W


SJP.pl


wup

skró­to­wiec

 (1.1) = Wo­je­wódz­ki Urząd Pracy

 (1.2) = Wo­je­wódz­ki Urząd Pocz­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vup, AS: vup

Wiktionary


wuppertal

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Wup­per­tal – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Düsseldorf. Leży na po­łud­nie od Za­głę­bia Ruhry i w oko­li­cy du­żych miast: Düsseldorfu, Ko­lo­nii oraz Essen. Naj­więk­sze mia­sto re­gio­nu Ber­gis­ches Land. Liczy 358 876 miesz­kań­ców (2022).

Wikipedia


wuppertalski

przy­miot­nik od: Wup­per­tal (mia­sto w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wup­per­ta­lem, do­ty­czą­cy Wup­per­ta­lu

Wiktionary


wurcyt

mi­ne­rał, siar­czek cynku z do­miesz­ką że­la­za i kadmu


SJP.pl

Wur­cyt (wurt­zyt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich – wy­stę­pu­je znacz­nie rza­dziej niż sfa­le­ryt.

Naz­wa­ny na cześć fran­cu­skie­go che­mi­ka Ka­ro­la A. Wurt­za (1817-1884).

Wikipedia


wurcytowy

→ wur­cyt


SJP.pl

Patrz:

wurcyt

wurst

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. i in. gw. pół­noc­nej Pol­ski kieł­ba­sa

Wiktionary


wurszt

w gwa­rze ślą­skiej: kieł­ba­sa; wuszt


SJP.pl


wushu

[czy­taj: wuszu] sta­ro­chiń­skie sztu­ki walki; wu shu


SJP.pl

Wushu (chiń. upr. 武术; chiń. trad. 武術; pi­ny­in "wǔshù") – chiń­skie sztu­ki walki.

Chiń­skie sztu­ki walki cha­rak­te­ry­zu­ją się niez­wy­kłym bo­gact­wem tech­nik walki bro­nią białą oraz bez broni, za po­mo­cą za­da­wa­nia cio­sów, kop­nięć, dźwi­gni, rzu­tów i pod­cięć. Bo­gact­wo to ujaw­nia się w ist­nie­niu licz­nych sty­lów walki o od­mien­nych pre­fe­ren­cjach co do dy­stan­su walki, tak­ty­ki, zasad obro­ny przed na­past­ni­kiem w obli­czu tego sa­me­go ro­dza­ju ataku, spo­so­bu wy­ko­ny­wa­nia po­szcze­gól­nych ru­chów skła­da­ją­cych się na wy­ko­na­nie tej samej tech­ni­ki itd.

Wikipedia


wustyt

mi­ne­rał, tle­nek że­la­za


SJP.pl


wuszt

w gwa­rze ślą­skiej: kieł­ba­sa; wurszt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kieł­ba­sa

Wiktionary


wuwej

ta­o­i­stycz­na za­sa­da po­stę­po­wa­nia w zgo­dzie z na­tu­rą i po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi; wu-wej, wu-wei


SJP.pl


wuwuzela

pla­sti­ko­wa, ha­ła­śli­wa trąb­ka uży­wa­na przez ki­bi­ców piłki noż­nej; vu­vu­ze­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. afry­kań­ski ae­ro­fon ust­ni­ko­wy uży­wa­ny przez ki­bi­ców piłki noż­nej do ro­bie­nia ha­ła­su;

Wiktionary

Wu­wu­ze­la (vu­vu­ze­la, także le­pa­ta­ta) – ae­ro­fon ust­ni­ko­wy uży­wa­ny przez ki­bi­ców piłki noż­nej w Afry­ce. Wy­da­je gło­śny dźwięk (osią­ga­ją­cy przy wy­lo­cie wu­wu­ze­li na­tę­że­nie 122–131 dB(A)) ma­ją­cy przy­po­mi­nać ry­cze­nie sło­nia. Pier­wot­nie jej eg­zem­pla­rze wy­ko­ny­wa­no z pu­szek po kon­ser­wach, obec­nie są pro­du­ko­wa­ne głów­nie z two­rzyw sztucz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­mal pół roku po pił­kar­skich mi­strzo­stwach świa­ta w RPA spe­cja­li­ści nie mają wąt­pli­wo­ści. Pre­sti­żo­wa im­pre­za wy­pro­mo­wa­ła wu­wu­ze­le i… pod­nio­sła po­ziom se­ro­to­ni­ny oby­wa­te­li, ale nie od­mie­ni­ła sy­tu­a­cji go­spo­dar­czej naj­bied­niej­szych miesz­kań­ców kraju.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepatata

Wiktionary


wuzetka

1. ro­dzaj cia­sta z ka­ka­o­we­go bisz­kop­tu z bitą śmie­ta­ną i po­le­wą cze­ko­la­do­wą;
2. po­tocz­nie: de­cyz­ja o wa­run­kach za­bu­do­wy (WZ)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj słod­kie­go ciast­ka, skła­da­ją­ce­go się z ka­ka­o­we­go bisz­kop­tu, dżemu, bitej śmie­ta­ny i po­ma­dy cze­ko­la­do­wej;

 (1.2) pot. adm. de­cyz­ja o wa­run­kach za­bu­do­wy

Wiktionary

Wu­zet­ka, ciast­ko „W-Z”, tor­cik W-Z, WZ, WZK – ro­dzaj słod­kie­go ciast­ka (tor­ci­ku); wyrób cu­kier­ni­czy w po­sta­ci dwóch bla­tów ka­ka­o­we­go bisz­kop­tu prze­ło­żo­nych mar­mo­la­dą i bitą śmie­ta­ną, wy­koń­czo­ny po­ma­dą cze­ko­la­do­wą i ude­ko­ro­wa­ny bitą śmie­ta­ną. W prak­ty­ce w wielu lo­ka­lach ga­stro­no­micz­nych bitą śmie­ta­nę za­stę­pu­je się roz­ma­i­ty­mi kre­ma­mi.

Wikipedia


wuzetkowy

→ wu­zet­ka


SJP.pl

Patrz:

wuzetka

ww.

skrót od: wyżej wy­mie­nio­ny; wyż.wym.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wyżej wy­mie­nio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pot­wier­dzam od­biór ww. (= wyżej wy­mie­nio­nych) przed­mio­tów z de­po­zy­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒɛj ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nɛ|ˈvɨʒɛj ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nɨx, AS: vyžei ̯ vỹmʹi ̯ė̃ńõne|vyžei ̯ vỹmʹi ̯ė̃ńõnyχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyżej wymieniony

Wiktionary


wwa

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju nie­mę­sko­o­so­bo­we­go, licz­ba mnoga

 (1.1) = chem. wie­lo­pier­ście­nio­we wę­glo­wo­do­ry aro­ma­tycz­ne;

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (2.1) = wojsk. Woj­sko­wa Wyt­wór­nia Amu­ni­cji

Wiktionary


wwalać

po­tocz­nie: wrzu­cać coś do środ­ka cze­goś lub na coś


SJP.pl


wwalcować

1. po­łą­czyć dwie war­stwy ma­te­ria­łu za po­mo­cą urzą­dzeń wy­po­sa­żo­nych w obra­ca­ją­ce się wały;
2. wbić w jakąś po­wierzch­nię, prze­jeż­dża­jąc po niej wal­cem


SJP.pl


wwalcowywać

1. łą­czyć dwie war­stwy ma­te­ria­łu za po­mo­cą urzą­dzeń wy­po­sa­żo­nych w obra­ca­ją­ce się wały;
2. wbi­jać w jakąś po­wierzch­nię, prze­jeż­dża­jąc po niej wal­cem


SJP.pl


wwalić

1. po­tocz­nie: wrzu­cić coś do środ­ka cze­goś lub na coś;
2. wwa­lić się:
a) wpaść, zo­stać wrzu­co­nym do środ­ka cze­goś lub na coś;
b) po­tocz­nie: (zwy­kle o wielu oso­bach) wejść gdzieś


SJP.pl


wwiać

o prą­dzie po­wie­trza: na­nieść, na­pę­dzić


SJP.pl


wwiercanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wwier­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vvʲjɛrˈt͡sãɲɛ, AS: vvʹi ̯ercãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wwiercać ndk., wwiercić dk., wiercić ndk., rozwiercać ndk., rozwiercić dk.

 rzecz. rozwiertak mrz., wwiercenie n., wiertło n., wiertarka ż., wiercenie n., wiertareczka ż.

 przym. wiertniczy

Wiktionary


wwiercenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wwier­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vvʲjɛrˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vvʹi ̯ercẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wwiercić dk., wwiercać dk., wiercić ndk., rozwiercać ndk., rozwiercić dk.

 rzecz. rozwiertak mrz., wwiercanie n., wiertło n., wiertarka ż., wiercenie n., wiertareczka ż.

 przym. wiertniczy

Wiktionary


wwiert

1. zro­bie­nie ot­wo­ru za po­mo­cą wier­tła;
2. otwór wy­ko­na­ny za po­mo­cą wier­tła


SJP.pl


wwiewać

o prą­dzie po­wie­trza: na­no­sić, na­pę­dzać coś


SJP.pl


wwieść

wpro­wa­dzić kogoś gdzieś


SJP.pl


wwieźć

do­star­czyć gdzieś kogoś lub coś po­przez wo­że­nie


SJP.pl


wwikłać

1. wplą­tać kogoś wbrew jego woli w jakąś sy­tu­a­cję; wcią­gnąć;
2. wwi­kłać się - wplą­tać się w jakąś sy­tu­a­cję; wcią­gnąć się


SJP.pl


wwlec

rzad­ko: wle­kąc, wcią­gnąć gdzieś


SJP.pl


wwlekać

rzad­ko: wle­kąc, wcią­gać gdzieś


SJP.pl


wwo

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) med. psych. wy­so­ko wraż­li­wa osoba

Wiktionary

WWO (akro­nim od W Wi­try­nach Od­bi­cia, póź­niej od W Wy­jąt­ko­wych Oko­licz­no­ściach) – pol­ski ze­spół hip-ho­po­wy pow­sta­ły w 1999 roku w War­sza­wie, na kan­wie ko­lek­ty­wu ZIP Skład, jako duet ra­pe­ra i pro­du­cen­ta Jęd­ke­ra oraz ra­pe­ra So­ko­ła, uzu­peł­nio­ny DJ-em i pro­du­cen­tem De­szczu Stru­gi.

Wikipedia


wwodzić

wpro­wa­dzać; wio­dąc kogoś wcho­dzić z nim do wnę­trza cze­goś


SJP.pl


wwozić

do­star­czać gdzieś kogoś lub coś po­przez wo­że­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wwieźć)

 (1.1) wio­ząc do­star­czyć coś lub kogoś

 (1.2) wio­ząc do­star­czyć coś lub kogoś do wyżej po­ło­żo­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile pa­czek pa­pie­ro­sów na dobę wwo­zi­li do Pol­ski prze­myt­ni­cy w pier­wszym kwar­ta­le tego roku?

 (1.2) Ko­lej­ka li­no­wa na Czan­to­rię wwozi do 1800 tu­ry­stów na go­dzi­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wwiezienie n., wwożenie n., wwóz mrz.

 czas. wwieźć dk.

Wiktionary


wwozowy

→ wwóz


SJP.pl

Patrz:

wwóz

www

[czy­taj: wuwuWU] skrót od: World Wide Web;
1. sieć in­ter­ne­to­wa obej­mu­ją­ca ser­we­ry i two­rzo­ne na nich wi­try­ny, stro­ny, zwła­szcza typu WWW; Web, web;
2. stro­na WWW - umie­szczo­ne w In­ter­ne­cie pod jed­nym adre­sem in­for­ma­cje w po­sta­ci tek­stu, czę­sto z do­łą­czo­ny­mi zdję­cia­mi, fil­ma­mi, dźwię­kiem itp., za­wie­ra­ją­ce łącza do in­nych, po­dob­nych stron; stro­na in­ter­ne­to­wa;
3. prze­glą­dar­ka WWW - pro­gram umoż­li­wia­ją­cy wy­szu­ki­wa­nie in­for­ma­cji w sy­ste­mie WWW, po­wszech­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez użyt­kow­ni­ków kom­pu­te­rów; prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) zob. hasło WWW.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) www.pol­ska.pl; www.pre­zy­dent.pl

Wiktionary

Powiązane:

 skr. WWW

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 skr. WWW

frazeologia.

etymologia. etym|angielski|WWW.; skrót od ang. World Wide Web → światowa rozległa sieć internetowa;

uwagi. używany w adresach stron i portali internetowych

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) www

źródła.

== www (język angielski.) ==

wymowa.

 audioUS|En-us-www-1.ogg. audioUS|En-us-www-2.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = inform. World Wide Web → ogólnoświatowa sieć

odmiana.

 (1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


wwóz

przy­wo­że­nie to­wa­rów z za­gra­ni­cy; im­port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wwo­że­nie lub wwie­zie­nie cze­goś lub kogoś do­kądś

 (1.2) ekon. wwo­że­nie to­wa­rów z za­gra­ni­cy

 (1.3) ekon. to­wa­ry wwie­zio­ne przez gra­ni­cę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na zakaz wwozu do Nie­miec węgla Gór­no­ślą­skie­go od­po­wie­dzie­li­śmy sze­re­giem za­ka­zów wwozu ze stro­ny Nie­miec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wwożenie n.

 czas. wwieźć dk., wwozić ndk.

 przym. wwozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywóz

 (1.2) import, przywóz

Wiktionary


wwędrować

wę­dru­jąc, wejść gdzieś, do­stać się do wnę­trza cze­goś


SJP.pl


wwędrowywać

wę­dru­jąc, wcho­dzić gdzieś, do­sta­wać się do wnę­trza cze­goś


SJP.pl


wxl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Wiel­kie Księ­stwo Li­tew­skie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WKL, W.Ks.Lit., WXLit

Wiktionary


wxlit

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Wiel­kie Księ­stwo Li­tew­skie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WKL, W.Ks.Lit., WXL

Wiktionary


wy

za­i­mek oso­bo­wy

 (1.1) druga osoba licz­by mno­giej, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy i nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.2) przest. lub dial. w sto­sun­ku do po­je­dyn­czej osoby uży­wa­ny jako forma grzecz­no­ścio­wa

 (1.3) za­i­mek uży­wa­ny daw­niej w zwro­tach do osoby pod­wład­nej (np. w woj­sku, ma­ry­nar­ce) oraz do słu­żą­cych - dziś forma uz­na­wa­na za apo­dyk­tycz­ną i po­zba­wio­ną sza­cun­ku

 (1.4) w PRL urzę­do­wa forma zwro­tu do oby­wa­te­la (rów­nież z za­im­kiem jako pod­mio­tem do­myśl­nym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy to wy zro­bi­li­ście?

 (1.2) Go­spo­da­rzu, jaką wy macie pię­kną za­gro­dę!

 (1.3) Sze­re­go­wy Ko­wal­ski! Chodź­cie wy no tutaj!

 (1.3) Jó­ze­fie, od­nie­ście ta­le­rze!

 (1.4) To­wa­rzy­szu, czy już gło­so­wa­li­ście?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ, AS: vy

Wiktionary

Powiązane:

 (1) zaimek dzierżawczy wasz

Wiktionary


wy-

prze­dro­stek

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy kie­ru­nek na zew­nątrz

 (1.2) …oz­na­cza­ją­cy osią­gnię­cie celu, ukoń­cze­nie dzia­ła­nia (aspekt do­ko­na­ny cza­sow­ni­ka)

 (1.3) rzad. …oz­na­cza­ją­cy wzmoc­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jajko wybu­chło w mi­kro­fa­lów­ce.

 (1.2) Chcia­ła wyże­brać pod­wyż­kę, ale wypro­szo­no ją z po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ, AS: vy

Wiktionary


wyabstrahowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­o­dręb­nie­nie w czymś cech istot­nych od nie­i­stot­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowywanie n.

 czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

 przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

 przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary


wyabstrahować

uo­gól­nić; wy­o­dręb­nić po­ję­cia ogól­ne, cechy lub re­la­cje cha­rak­te­ry­stycz­ne


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ab­stra­ho­wy­wać)

 (1.1) wy­o­dręb­nić w czymś cechy istot­ne od nie­i­stot­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

 czas. abstrahować ndk., wyabstrahowywać ndk.

 przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

 przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary


wyabstrahowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­o­dręb­nia­nie w czymś cech istot­nych od nie­i­stot­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n.

 czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

 przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

 przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary


wyabstrahowywać

wy­o­dręb­niać w ja­kimś przed­mio­cie lub zja­wi­sku jego cechy istot­ne od nie­i­stot­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ab­stra­ho­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­ab­stra­ho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

 czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk.

 przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

 przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary


wyadoptować

po­tocz­nie: do­pro­wa­dzić do adop­cji po­do­piecz­ne­go ze schro­ni­ska lub domu tym­cza­so­we­go


SJP.pl


wyalienowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­łą­cze­nie ze śro­do­wi­ska, z oto­cze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. alienować, wyalienować dk.

 rzecz. alienista mos., alienowanie n., alienacja ż.

 przysł. alienacyjnie

 przym. alienacyjny

Wiktionary


wyalienowany

1. wy­łą­czyć ze śro­do­wi­ska, zer­wać więzi z oto­cze­niem; wy­ob­co­wać;
2. wy­a­lie­no­wać się - ulec alie­na­cji, stać się obcym w danym śro­do­wi­sku, odi­zo­lo­wać się


SJP.pl


wyalienować

1. wy­łą­czyć ze śro­do­wi­ska, zer­wać więzi z oto­cze­niem; wy­ob­co­wać;
2. wy­a­lie­no­wać się - ulec alie­na­cji, stać się obcym w danym śro­do­wi­sku, odi­zo­lo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wy­łą­czyć ze śro­do­wi­ska, z oto­cze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­a­lie­no­wać się (ndk. brak)

 (2.1) stać się obcym w śro­do­wi­sku, stra­cić więź z tym, z czym się było zwią­za­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨalʲjɛ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: vyalʹi ̯ẽnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. alienista mos., alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

 przym. alienacyjny

 przysł. alienacyjnie

 czas. alienować ndk.

Wiktionary


wyandotte

[czy­taj: ła­jen­dot] ame­ry­kań­ska rasa kur typu ogól­no­u­żyt­ko­we­go, wy­ho­do­wa­na około roku 1870 w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; wa­jan­dot


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­an­dot­te (In­dia­nie), In­dia­nie Hu­ro­ni, tak zwani już po prze­nie­sie­niu się na te­re­ny obec­ne­go stanu Wi­scon­sin, co na­stą­pi­ło wsku­tek wy­par­cia ich z tra­dy­cyj­nych te­re­nów po­ło­żo­nych mniej wię­cej w dzi­siej...
  • Wy­an­dot­te – ja­ski­nia w USA, w sta­nie In­dia­na
  • Wy­an­dot­te – jedna z ras kur, któ­rej nazwa po­cho­dzi od nazwy stat­ku, a nazwa stat­ku za­pew­ne od In­dian
  • Wy­an­dot­te Mi­nia­tu­ro­wy – mniej­sza od­mia­na kury rasy Wy­an­dot­te.
  • Wy­an­dot­te – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne
  • Wy­an­dot­te – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Ot­ta­wa
  • Wy­an­dot­te (ang. Wy­an­dot­te Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pen­ning­ton
  • Wy­an­dot­te (ang. Wy­an­dot­te Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Per­kins
  • hrab­stwo Wy­an­dot­te (ang. Wy­an­dot­te Co­un­ty) – w sta­nie Kan­sas

Wikipedia


wyangobować

na­ło­żyć an­go­bę na po­wierzch­nię wy­ro­bów ce­ra­micz­nych


SJP.pl


wyaresztować

za­a­resz­to­wać ko­lej­no wielu lub wszyst­kich


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­a­resz­to­wy­wać)

 (1.1) rzad. osa­dzić w aresz­cie wiele lub wszyst­kie osoby z pew­nej grupy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam sta­nął na czele rządu, wy­a­resz­to­wał przy­wód­ców opo­zy­cji, po­słów nawet zam­knął do twier­dzy brze­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyaresztowywać ndk.

 rzecz. aresztowany mos.

Wiktionary


wyaresztowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­a­resz­to­wać)

 (1.1) rzad. osa­dzać w aresz­cie wiele lub wszyst­kie osoby z pew­nej grupy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość dzia­ła­czy KPP-ow­skich prze­by­wa­ła w Związ­ku Ra­dziec­kim na pra­wach emi­gran­tów, bez ro­dzin, więc nawet jak prze­ży­li, nie mieli do kogo pisać. A jeśli byli z ro­dzi­na­mi, jak ja, to wy­a­resz­to­wy­wa­no całe ro­dzi­ny, a dzie­ci umie­szcza­no w sie­ro­ciń­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyaresztować dk.

 rzecz. aresztowany mos.

Wiktionary


wyargumentować

przy­to­czyć ar­gu­men­ty dla po­par­cia lub oba­le­nia ja­kiekś tezy, twie­dze­nia lub de­cyz­ji


SJP.pl


wyartykułowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ar­ty­ku­ło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyartykułować dk.

Wiktionary


wyartykułować

1. wy­mó­wić gło­ski za po­mo­cą od­po­wied­nich na­rzą­dów mowy;
2. wy­ra­zić myśl sło­wa­mi;
3. wy­do­być dźwięk z in­stru­men­tu


SJP.pl


wyasfaltowywać

wy­le­wać as­fal­tem drogę, plac itp.


SJP.pl


wyasygnować

1. przez­na­czyć, przyz­nać pewną sumę na jakiś cel;
2. wy­sta­wić prze­kaz do wy­pła­ty, wy­pła­cić pewną kwotę lub zle­cić wy­pła­tę


SJP.pl


wyatt

[czy­taj: ŁAjet] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyatt Earp (1848–1929) – far­mer, sze­ryf, kar­ciarz, jeden z naj­słyn­niej­szych na Dzi­kim Za­cho­dzie re­wol­we­row­ców
  • Wyatt Allen (ur. 1979) – ame­ry­kań­ski wio­ślarz
  • Bray Wyatt (1987–2023) – ame­ry­kań­ski wrest­ler
  • Ron Wyatt (1933–1999) – ame­ry­kań­ski pie­lę­gniarz, pse­u­do­ar­che­o­log
  • Ro­bert Wyatt (ur. 1945) – an­giel­ski muzyk
  • Jane Wyatt (1910–2006) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Kim­ber­ly Wyatt (ur. 1982) – pio­sen­kar­ka, tan­cer­ka i ak­tor­ka ame­ry­kań­ska
  • Tho­mas Wyatt (1503–1542) – an­giel­ski poeta, dy­plo­ma­ta i dwo­rza­nin Hen­ry­ka VIII
  • Addie Wyatt (1924–2012) – ame­ry­kań­ska dzia­łacz­ka związ­ko­wa
  • James Wyatt (1746–1813) – an­giel­ski ar­chi­tekt
  • Tho­mas Wyatt (pow­sta­niec) (1521–1554) – re­be­liant, syn poety Tho­ma­sa i Eli­za­beth Bro­o­ke
  • Reg­gie Wyatt (ur. 1990) – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


wyautować

wy­o­u­to­wać;
1. po­tocz­nie: od­su­nąć kogoś na dal­szy plan;
2. wy­słać piłkę poza bo­i­sko;
3. po­tocz­nie: ujaw­nić czy­jąś nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję;
4. wy­a­u­to­wać się - po­tocz­nie:
a) odi­zo­lo­wać się;
b) opu­ścić ja­kieś miej­sce;
c) wy­co­fać się z cze­goś;
d) ujaw­nić swoją nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję


SJP.pl


wyautowywać

wy­o­u­to­wy­wać; po­tocz­nie:
1. ujaw­niać czy­jąś orien­ta­cję sek­su­al­ną;
2. wy­a­u­to­wy­wać się - ujaw­niać swoją orien­ta­cję sek­su­al­ną


SJP.pl


wyb.

skrót od: wy­brze­że


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. wy­brze­że

 (1.2) = wybór

Wiktionary


wybabrać

po­tocz­nie:
1. po­kryć czymś gę­stym lub lep­kim; wy­pać­kać;
2. wy­bru­dzić; wy­pa­prać, wys­mo­tru­chać, wyś­wi­nić;
3. zużyć


SJP.pl


wybacz

uprzej­ma forma wy­po­wia­da­na przed czymś, co może wy­wo­łać u od­bior­cy ne­ga­tyw­ne wra­że­nie; daruj, prze­pra­szam


SJP.pl


wybaczający

→ wy­ba­czać


SJP.pl

Patrz:

wybaczać

wybaczalny

taki, który można wy­ba­czyć; prze­ba­czal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) który można wy­ba­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybaczanie n., wybaczenie n.

 czas. wybaczyć dk., wybaczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpuszczalny

Wiktionary


wybaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ba­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybaczać, wybaczyć

 rzecz. wybaczenie n.

 przym. wybaczalny

Wiktionary


wybaczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ba­czyć)

 (1.1) dawać prze­ba­cze­nie, od­pu­szczać winę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka razy zdra­dził ją z in­ny­mi ko­bie­ta­mi, ale ona za­wsze wy­ba­cza­ła mu wszyst­kie jego po­stęp­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbat͡ʃat͡ɕ, AS: vybačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybaczenie n., wybaczanie n.

 czas. wybaczyć dk.

 przym. wybaczalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebaczać

Wiktionary


wybaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ba­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybaczyć dk., wybaczać ndk.

 rzecz. wybaczanie n.

 przym. niewybaczalny, wybaczalny

Wiktionary


wybaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ba­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ba­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są one apo­te­o­zą ma­je­sta­tu i wszech­po­tę­gi Jahwe, który ota­cza mi­ło­ścią ludz­kość i po­tra­fi wy­ba­czyć jej naj­cięż­sze grze­chy, ale także bywa nie­u­bła­ga­ny w gnie­wie i wy­mie­rza­niu kar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbat͡ʃɨt͡ɕ, AS: vybačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybaczenie n., wybaczanie n.

 przym. wybaczalny

 czas. wybaczać ndk.

Wiktionary


wybajdurzać

rzad­ko: wy­my­ślać, fan­taz­jo­wać


SJP.pl


wybajerzyć

po­tocz­nie: ulep­szyć coś wi­zu­al­nie lub funk­cjo­nal­nie, uczy­nić efek­tow­nym, po­dra­so­wać


SJP.pl


wybatożyć

wy­chło­stać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ba­to­żyć)

 (1.1) przest. obić, wys­ma­gać przy uży­ciu ba­to­ga

 (1.2) książk. po­ła­jać sło­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybatożenie n., batożenie n.

 czas. batożyć ndk.

Wiktionary


wybawca

osoba, która wy­ba­wia lub wy­ba­wi­ła kogoś; wy­ba­wi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto wy­ba­wia od cze­goś; broni, ra­tu­je, chro­ni kogoś przed czymś

Wiktionary

Wy­baw­ca (ang. "Sa­vior") – ame­ry­kań­ski dra­mat wo­jen­ny z 1998 roku w re­ży­se­rii Serba Pre­dra­ga An­to­ni­je­vi­cia. Film przed­sta­wia fik­cyj­ną hi­sto­rię umie­szczo­ną w rze­czy­wi­sto­ści wojny do­mo­wej w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, gdzie wal­czy­li ze sobą Ser­bo­wie, Bo­śnia­cy i Chor­wa­ci, wy­ni­szcza­jąc sie­bie naw­za­jem i po­peł­nia­jąc zbrod­nie na lud­no­ści cy­wil­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz ja wiem: Wy­baw­ca mój żyje, / na ziemi wy­stą­pi jako ostat­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbaft͡sa, AS: vybafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybawiciel mos., wybawicielka ż., wybawczyni ż., wybawianie n., wybawienie n.

 czas. wybawiać ndk., wybawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbawca, wybawiciel

Wiktionary


wybawczyni

ko­bie­ta, która wy­ba­wia lub wy­ba­wi­ła kogoś; wy­ba­wi­ciel­ka


SJP.pl


wybawiciel

osoba, która wy­ba­wia lub wy­ba­wi­ła kogoś; wy­baw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wy­ba­wia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­ba­wi­ciel – po­wieść Jo Nesbø z cyklu, któ­re­go głów­nym bo­ha­te­rem jest Harry Hole
  • Wy­ba­wi­ciel – duń­ski film z 2014

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bło­go­sła­wio­ny je­steś, Wy­ba­wi­cie­lu Iz­ra­e­la, który na­tar­cie mo­ca­rza zła­ma­łeś ręką swego sługi Da­wi­da i który obóz fi­li­styń­ski wy­da­łeś w ręce Jo­na­ta­na, syna Saula, i tego, który broń za nim nosił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybawca mos., wybawienie n.

:: fż. wybawicielka ż.

 czas. wybawiać ndk., wybawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oswobodziciel, wybawca, zbawca, zbawiciel

Wiktionary


wybawicielka

ko­bie­ta, która wy­ba­wia lub wy­ba­wi­ła kogoś; wy­baw­czy­ni


SJP.pl


wybawicielski

ty­czą­cy się, do­ty­czą­cy wy­ba­wi­cie­la lub wy­ba­wi­ciel­ki


SJP.pl


wybawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ba­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybawić dk., wybawiać ndk.

 rzecz. wybawca m., wybawiciel mos.

Wiktionary


wybawić

uwol­nić kogoś od cze­goś przy­kre­go, pomóc komuś, wy­ra­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ba­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ba­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbavʲit͡ɕ, AS: vybavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybawca m., wybawczyni ż., wybawiciel m., wybawicielka ż., wybawienie n., wybawianie n.

 czas. wybawiać ndk.

Wiktionary


wybałuszać

po­tocz­nie: ot­wie­rać sze­ro­ko oczy; wy­trze­szczać


SJP.pl


wybałuszyć

po­tocz­nie: ot­wo­rzyć sze­ro­ko oczy; wy­trze­szczyć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ba­łu­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na po­czer­wie­niał. Mię­śnie jego szyi na­pi­na­ły się, gdy się krztu­sił. Szar­pał za koł­nie­rzyk i wo­dził wy­ba­łu­szo­ny­mi ze stra­chu oczy­ma.

Wiktionary


wybebeszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­be­be­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybebeszenie n.

 czas. wybebeszać ndk., wybebeszyć dk.

Wiktionary


wybebeszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­be­be­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybebeszyć

 rzecz. wybebeszanie n.

Wiktionary


wybebeszyć

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wyjąć wnętrz­no­ści

 (1.2) pot. wyjąć z cze­goś za­war­tość lub ele­men­ty tej rze­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɛˈbɛʃɨt͡ɕ, AS: vybebešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebech mrz., wybebeszenie n., wybebeszanie n., bebechy, bebeszenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypatroszyć

Wiktionary


wybeczeć

po­tocz­nie: wy­be­czeć się - pła­cząc, wylać wiele łez; wy­pła­kać się


SJP.pl


wybetonowywać

wy­le­wać, wzmac­niać coś be­to­nem


SJP.pl


wybełtać

po­tocz­nie: wy­mie­szać coś płyn­ne­go


SJP.pl


wybicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wybić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲit͡ɕɛ, AS: vybʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybić, wybijać

 rzecz. wybój mrz.

Wiktionary


wybicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Wy­bic­ki − pi­sarz i po­li­tyk, autor słów Ma­zur­ka Dą­brow­skie­go
  • Józef Wy­bic­ki − le­karz, po­li­tyk, mi­ni­ster IIRP

Wikipedia


wybicko

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Wy­bic­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna. Leży na ob­sza­rze Żuław Wi­śla­nych. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


wybiczować

wy­chło­stać czymś cien­kim i wiot­kim; ubi­czo­wać, wys­ma­gać, zes­ma­gać


SJP.pl


wybiczowywać

bić dot­kli­wie czymś cien­kim i wiot­kim, co prze­ci­na skórę; bi­czo­wać


SJP.pl


wybiec

wy­bie­gnąć;
1. bie­gnąc, opu­ścić ja­kieś miej­sce;
2. prze­no­śnie: nie zmie­ścić się w za­kre­sie cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­bie­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­bie­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­szy męż­czyz­na, oj­ciec Ain'u'Ku, pier­wszy wy­biegł na spot­ka­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbʲjɛt͡s, AS: vybʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biegacz mos./mzw., bieg m.

 czas. biec ndk., biegać ndk., wybiegać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybiegnąć

Wiktionary


wybiedzony

wy­ni­szczo­ny biedą; mi­zer­ny, chudy


SJP.pl


wybieg

1. ogro­dzo­ny teren, na któ­rym zwie­rzę­ta mogą swo­bod­nie po­ru­szać się na wol­nym po­wie­trzu;
2. spryt­ny, pod­stęp­ny spo­sób osią­gnię­cia celu;
3. teren na końcu pasa star­to­we­go, po­kry­ty war­stwą pia­sku lub ka­my­ków, na któ­rym na­stę­pu­je za­ha­mo­wa­nie sa­mo­lo­tu w razie nie­za­trzy­ma­nia się przed koń­cem;
4. po­dłuż­na scena, pro­wa­dzą­ca w głąb wi­dow­ni, która służy naj­czę­ściej do pre­zen­ta­cji ko­lek­cji mody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czy­jeś spryt­ne dzia­ła­nie

 (1.2) miej­sce, po któ­rym po­ru­sza­ją się mo­del­ki pod­czas po­ka­zu mody

 (1.3) ogro­dzo­ny teren na zew­nątrz bu­dyn­ku przez­na­czo­ny dla zwie­rząt – w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym, na far­mie

 (1.4) techn. ruch po­ja­zdu lub ru­cho­mych ele­men­tów ma­szy­ny po wy­łą­cze­niu na­pę­du

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­bieg (moda)
  • wy­bieg (rol­nict­wo)
  • wy­bieg (sport)
  • wy­bieg (tech­ni­ka)
  • wy­bieg ścia­ny (gór­nict­wo)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨbʲjɛk, AS: vybʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieganie n., bieg m., bieganina ż.

 czas. wybiegać ndk., biegać ndk.

 przym. wybiegowy, biegowy

Wiktionary


wybiegany

po­tocz­nie: taki, który się wy­bie­gał


SJP.pl


wybiegać

1. bie­gnąc, opu­szczać ja­kieś miej­sce;
2. prze­no­śnie: nie mie­ścić się w za­kre­sie cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­biec, wy­bie­gnąć)

 (1.1) bie­gnąc, wy­do­sta­wać się skądś

 (1.2) wy­kra­czać poza usta­lo­ne ramy

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­bie­gi­wać)

 (2.1) wy­ro­bić na bie­ga­niu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­bie­gać się

 (3.1) spę­dzić dużo czasu na bie­ga­niu; na­bie­gać się do woli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieganie n., bieg mrz., biegacz mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przekraczać

Wiktionary


wybiegnąć

wy­biec;
1. bie­gnąc, opu­ścić ja­kieś miej­sce;
2. prze­no­śnie: nie zmie­ścić się w za­kre­sie cze­goś


SJP.pl


wybiegowy

przy­miot­nik od: wy­bieg


SJP.pl


wybielacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. śro­dek che­micz­ny słu­żą­cy do wy­bie­la­nia m.in. tka­nin, urzą­dzeń sa­ni­tar­nych lub zębów;

Wiktionary

Wy­bie­lacz – śro­dek che­micz­ny słu­żą­cy do wy­bie­la­nia. Wy­bie­la­cze naj­pro­ściej można po­dzie­lić na chlo­ro­we i tle­no­we, pier­wsze mają w skła­dzie związ­ki chlo­ru, naj­czę­ściej podch­lo­ryn sodu, dru­gie wodę ut­le­nio­ną (H2O2). Uży­wa­ne w go­spo­dar­stwie do­mo­wym do od­pla­mia­nia tka­nin i czy­szcze­nia urzą­dzeń sa­ni­tar­nych (mają silne wła­ści­wo­ści bak­te­rio­bój­cze).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uży­łam chlo­ro­we­go wy­bie­la­cza i zni­szczy­łam nową bluz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲjɛlat͡ʃ, AS: vybʹi ̯elač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bielić, wybielać ndk., wybielić dk.

 rzecz. wybielanie n., wybielenie n., białość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozjaśniacz, heliofor

Wiktionary


wybielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bie­lać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoim ga­bi­ne­cie zaj­mu­je się głów­nie pro­fi­lak­ty­ką, sto­ma­to­lo­gią za­cho­waw­czą, wy­bie­la­niem oraz pro­te­ty­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybielacz m., wybielenie n., biały mos., białość ż.

 czas. wybielać ndk., wybielić dk.

 przym. biały

Wiktionary


wybielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­bie­lić)

 (1.1) czy­nić biel­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawid już kilka razy wy­bie­lał sobie zęby.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bielić ndk., wybielić dk.

 rzecz. wybielanie n., wybielacz mrz., biały mos.

 przym. biały

Wiktionary


wybielały

taki, który wy­bie­lał


SJP.pl


wybielinka

tani wy­bie­lacz do tka­nin z PRL-u


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. chem. wy­bie­lacz do tka­nin marki Wy­bie­lin­ka

Wiktionary


wybielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­bie­lać)

 (1.1) dosł. spra­wić, że coś jest białe lub biel­sze

 (1.2) dosł. wy­ma­lo­wać na biało, zwy­kle z uży­ciem wapna

 (1.3) przen. uspra­wied­li­wić czy­jeś za­cho­wa­nie przed in­ny­mi oso­ba­mi (nie­ko­niecz­nie za­prze­cza­jąc do­ko­na­nia czynu kon­tro­we­syj­ne­go)

 (1.4) przen. od­da­lić od kogoś przed in­ny­mi oso­ba­mi po­dej­rze­nie po­peł­nie­nia da­ne­go czynu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bielizna ż., biały mos., wybielacz mrz., wybielanie n., białość ż.

 czas. wybielać, bielić

 przym. biały, bieluchny

Wiktionary


wybieracz

1. przy­rząd do wy­bie­ra­nia, zbie­ra­nia cze­goś; wy­bie­racz­ka;
2. rzad­ko: osoba wy­bie­ra­ją­ca coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do wy­bie­ra­nia, zbie­ra­nia cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. ten, kto coś wy­bie­ra

 (2.2) daw. wy­bor­ca

 (2.3) daw. po­bor­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybraństwo n., wybór m., wybory nmos., wyborca m., wybranie n., wybieranie n., wybraniec m., wybranka ż.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk., brać ndk.

 przym. wyborczy, wyborny, wyborowy

Wiktionary


wybieraczka

przy­rząd do wy­bie­ra­nia, zbie­ra­nia cze­goś; wy­bie­racz


SJP.pl


wybierak

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­bie­rak – w au­to­ma­ty­ce, urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do prze­łą­cza­nia sty­ków
  • wy­bie­rak – w bu­dow­nict­wie, os­przęt ro­bo­czy do ko­pa­nia
  • wy­bie­rak – w in­for­ma­ty­ce, po­tocz­nie o polu listy lub li­ście roz­wi­jal­nej

Wikipedia


wybierakowy

przy­miot­nik od: wy­bie­rak


SJP.pl


wybieralność

w po­li­ty­ce: moż­li­wość wy­bo­ru, pod­le­ga­nie wy­bo­ro­wi, po­cho­dze­nie z wy­bo­ru; obie­ral­ność, elek­cyj­ność


SJP.pl


wybieralny

w po­li­ty­ce: mo­gą­cy być wy­bra­nym, po­cho­dzą­cy z wy­bo­ru, pod­le­ga­ją­cy wy­bo­ro­wi; obie­ral­ny, elek­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mo­gą­cy zo­stać wy­bra­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieralność ż., wybieranie n., wyborca mos., wyborczyni ż., wybranie n., wybór mrz.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obieralny

Wiktionary


wybieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bie­rać.

 (1.2) do­ko­ny­wa­nie wy­bo­ru

 (1.3) wpro­wa­dza­nie nu­me­ru do urzą­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Te­le­fon nie może być prze­cież mniej­szy niż tar­cza do wy­bie­ra­nia nu­me­rów albo ta, no, jak ona tam się na­zy­wa, ta jak w for­te­pia­nie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbʲjɛˈrãɲɛ, AS: vybʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybierać

 rzecz. wybór m., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

Wiktionary


wybierać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­brać)

 (1.1) do­ko­ny­wać wy­bo­ru

 (1.2) po­wo­ły­wać kogoś na ja­kieś sta­no­wi­sko po­przez gło­so­wa­nie

 (1.3) wy­cią­gać, wy­grze­by­wać coś z więk­szej licz­by rze­czy

cza­sow­nik zwrot­ny wy­bie­rać się

 (2.1) uda­wać się gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lady Sybil no­si­ła zwy­kle su­knie ba­lo­we bla­do­nie­bie­skie – kolor czę­sto wy­bie­ra­ny w pew­nym wieku i przy pew­nym ob­wo­dzie, łą­czą­cy mak­si­mum dy­skret­ne­go stylu i mi­ni­mum wi­dzial­no­ści.

 (1.2) W kra­jach de­mo­kra­tycz­nych wła­dzę wy­bie­ra spo­łe­czeń­stwo.

 (2.1) Na to spot­ka­nie w sto­li­cy Wiel­ko­pol­ski ksiądz przy­go­to­wa­ny był już od dawna. Wraz z pa­ra­fia­na­mi nie bez pew­nych trud­no­ści wy­na­ję­li au­to­bus i całą grupą wy­bie­ra­li się do Poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: vybʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieranie n., wybór m., wybory nmos., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

 czas. brać

 przym. wyborczy

Wiktionary


wybierka

pro­ces wy­bie­ra­nia ko­pa­li­ny ze złoża przy­go­to­wa­ne­go do od­po­wied­niej ek­splo­a­ta­cji


SJP.pl


wybierkowy

przy­miot­nik od: wy­bier­ka


SJP.pl


wybierzmować

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: udzie­lić sa­kra­men­tu bierz­mo­wa­nia


SJP.pl


wybijak

w obrób­ce pla­stycz­nej: tłocz­nik do wy­bi­ja­nia


SJP.pl


wybijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybijać ndk.

 rzecz. wybój mrz.

Wiktionary


wybijanka

1. od­mia­na gry w war­ca­by lub sza­chy, w któ­rej wy­gry­wa ten, kto pier­wszy stra­ci wszyst­kie bier­ki; wy­bit­ka;
2. ro­syj­ska gra po­le­ga­ją­ca na wy­bi­ja­niu krę­gli poza pole gry;
3. gwa­ro­wo: płót­no wy­ko­na­ne ręcz­nie, ozdo­bio­ne ko­lo­ro­wym na­dru­kiem


SJP.pl

Wy­bi­jan­ka – al­ter­na­tyw­ny wa­riant gry w war­ca­by. Od stan­dar­do­wej wer­sji gry różni się tym, że wy­gry­wa gracz, który jako pier­wszy po­zbę­dzie się wszyst­kich swo­ich pion­ków.

W wy­bi­jan­ce pion­ki usta­wia się na sza­chow­ni­cy w ten sam spo­sób co w stan­dar­do­wych war­ca­bach, re­gu­ły gry rów­nież są takie same.

Wikipedia


wybijać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wybić)

 (1.1) ude­rza­jąc w coś, po­wo­do­wać wy­pad­nię­cie tego, co znaj­du­je się w środ­ku

 (1.2) techn. ude­rza­jąc ja­kimś przed­mio­tem, robić otwór albo wnękę

 (1.3) sport. na­da­wać kie­ru­nek piłce, bili lub krąż­ko­wi celem umie­szcze­nia w danym polu czy punk­cie

 (1.4) spra­wiać, że ktoś nie jest w sta­nie po­wró­cić do przer­wa­nej czyn­no­ści lub stanu

 (1.5) techn. o przy­rzą­dach wska­zy­wać czas, rytm, takt, tempo lub licz­bę czego

 (1.6) med. po­wo­do­wać prze­mie­szcze­nie na­rzą­du lub czę­ści ciała poza fiz­jo­lo­gicz­ne miej­sce

 (1.7) met. pro­du­ko­wać mo­ne­ty, odz­na­ki lub bi­żu­te­rię przy po­mo­cy ude­rzeń wła­ści­wym przed­mio­tem, mo­de­lu­jąc metal i / lub ozda­bia­jąc czym

 (1.8) za­bi­jać jak naj­wię­cej

 (1.9) wy­do­by­wać się skądś ener­gicz­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­bi­jać się (dk. wybić się)

 (2.1) osią­gać lep­szą, bar­dziej pre­sti­żo­wą po­zy­cję

 (2.2) wy­do­sta­wać się skądś, po­dą­żać spraw­nie na zew­nątrz

 (2.3) sport. ska­cząc, odry­wać się od po­dło­ża

 (2.4) za­bi­jać wszyst­kich sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bić, wybić dk.

 rzecz. wybicie n., wybijanie n., wybój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić, usuwać, wytrącać

 (1.5) wskazywać

 (1.8) eksterminować, likwidować, mordować, tępić, zabijać, zwalczać

 (2.1) odznaczać się, wyróżniać się

 (2.3) odbijać się

Wiktionary


wybiorczy

wy­biór­czy (czę­ściej);
1. re­a­gu­ją­cy wy­łącz­nie na ści­śle okre­ślo­ne bodź­ce z po­mi­nię­ciem po­zo­sta­łych, np. wy­bior­cze dzia­ła­nie leku;
2. wy­bie­ra­ją­cy coś z cze­goś z po­mi­nię­ciem po­zo­sta­łych; se­lek­tyw­ny


SJP.pl


wybiornik

ro­dzaj stru­ga do wy­ko­ny­wa­nia wcięć


SJP.pl


wybitka

1. daw­niej: bójka, bi­ja­ty­ka;
2. wy­bi­cie piłki za bo­i­sko


SJP.pl


wybitnie

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo, szcze­gól­nie, niez­wy­kle

 (1.2) w spo­sób wy­bit­ny, wy­bor­ny, pier­wszo­rzęd­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpół do pią­tej… Po­sta­wi­ła wodę na her­ba­tę i posz­ła do ła­zien­ki. W lu­strze po­ka­za­ła sobie język. Była z sie­bie wy­bit­nie, ale to wy­bit­nie nie­za­do­wo­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲitʲɲɛ, AS: vybʹitʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wybitny

 rzecz. wybitność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadzwyczajnie, nader, nadzwyczaj, niezrównanie, wysoce, niezmiernie, niepomiernie, nieporównanie, niesłychanie, niebywale, bezgranicznie, ogromnie, wielce

Wiktionary


wybitniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­bit­nie


SJP.pl


wybitniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­bit­ny; bar­dziej wy­bit­ny


SJP.pl


wybitność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­bit­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲitnɔɕt͡ɕ, AS: vybʹitność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wybitny

 przysł. wybitnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonałość, świetność

Wiktionary


wybitny

1. po­nad­prze­cięt­ny, zna­mie­ni­ty, zna­ko­mi­ty;
2. dość duży pod wzglę­dem roz­mia­ru, na­tę­że­nia; wy­raź­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­bi­ja­ją­cy się ponad prze­cięt­ność, gó­ru­ją­cy nad oto­cze­niem, nie­prze­cięt­ny, niez­wy­kle uzdol­nio­ny

 (1.2) o dużym na­si­le­niu, znacz­ny, wy­raź­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fry­de­ryk Cho­pin był wy­bit­nym pia­ni­stą.

 (1.1) Ta sym­fo­nia to wy­bit­ne dzie­ło.

 (1.2) Stwier­dzo­no wy­bit­ną po­pra­wę sy­tu­a­cji go­spo­dar­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲitnɨ, AS: vybʹitny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wybitnie

 czas. wybijać się

 rzecz. wybitność

 przym. wybitnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eminentny, wielki, genialny

 (1.2) dobitny, wydatny

Wiktionary


wybiórczo

przy­słó­wek

 (1.1) książk. w spo­sób wy­biór­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wybiórczy

 rzecz. wybiórczość ż.

Wiktionary


wybiórczość

se­lek­tyw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­biór­cze; cecha tych, któ­rzy są wy­biór­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wybiórczy

 przysł. wybiórczo

 rzecz. wyborca mos.

Wiktionary


wybiórczy

wy­bior­czy (rzad­ko);
1. re­a­gu­ją­cy wy­łącz­nie na ści­śle okre­ślo­ne bodź­ce z po­mi­nię­ciem po­zo­sta­łych, np. wy­biór­cze dzia­ła­nie leku;
2. wy­bie­ra­ją­cy coś z cze­goś z po­mi­nię­ciem po­zo­sta­łych; se­lek­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. techn. wy­bie­ra­ją­cy w spo­sób se­lek­tyw­ny

 (1.2) obej­mu­ją­cy se­lek­tyw­ne czę­ści ca­ło­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyborczyni ż., wyborca mos., wybieranie n., wybiorczość ż., wybiórczość ż., wybory lm nm., wybór mrz.

 przysł. wybiorczo, wybiórczo

 przym. wyborczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selektywny

Wiktionary


wybiórka

1. rzecz licha, wy­bra­ko­wa­na;
2. przy­mu­so­we za­bra­nie kogoś skądś; bran­ka; pobór


SJP.pl


wybić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­bi­jać)

 (1.1) wy­mor­do­wać wszyst­kie osob­ni­ki ja­kiejś grupy

 (1.2) ude­rzy­wszy zwich­nąć rękę lub nogę

 (1.9) spo­wo­do­wać wy­pad­nię­cie cze­goś ude­rze­niem

 (1.10) o licz­ni­ku: po­ka­zać jakąś war­tość

 (1.11) o opa­dzie: po­ła­mać ro­śli­ny

 (1.12) pot. spra­wić komuś lanie

 (1.13) ude­rza­jąc, odt­wo­rzyć rytm

 (1.14) ufor­mo­wać wzór na me­ta­lo­wym obiek­cie (lub cały obiekt) ude­rze­niem w niego

 (1.15) zni­szczyć szybę w oknie

 (1.16) sport. o piłce: ude­rza­jąc usu­nąć skądś (np. z bo­i­ska)

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) pot. wyjść skądś

 (2.2) sport. odbić się

 (2.3) awan­so­wać, wy­róż­nić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hisz­pa­nie wy­bi­li Az­te­ków.

 (1.2) Wy­bi­łem sobie nogę.

 (1.3) Wy­bi­łem piłkę z bo­i­ska.

 (1.4) Wy­bi­łeś mu ząb!

 (1.5) Wy­bi­łeś mnie z rytmu.

 (1.6) Każ wybić tę stro­nę je­szcze raz.

 (1.7) Zegar wybił siód­mą.

 (1.8) Wybij to sobie z głowy!

 (1.9) Ko­le­ga wybił mu piłkę z rąk.

 (1.10) Licz­nik wybił 5 zł.

 (1.11) Wybij mi rytm!

 (1.15) Przy­pad­ko­wo wy­bi­łem szybę.

 (2.1) Wresz­cie się wy­bi­łem z mojej klasy.

 (2.2) On wybił się dzię­ki swoim zdol­no­ściom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbʲit͡ɕ, AS: vybʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bić, wybijać

 rzecz. wybicie n., wybój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymordować, wytępić

 (1.2) zwichnąć

 (1.3) wykopać, wyrzucić

 (1.5) wyprowadzić

 (1.6) wydrukować

 (1.7) pokazać

 (1.10) pokazać

 (2.2) odbić się

Wiktionary


wybladły

taki, który wy­bladł (stał się bar­dzo bla­dym)


SJP.pl


wyblaknięty

po­zba­wio­ny ko­lo­rów; blady, nikły, wy­bla­kły


SJP.pl


wyblakły

po­zba­wio­ny ko­lo­rów; blady, nikły, wy­bla­knię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który stra­cił in­ten­syw­ność świa­tła lub barw

 (1.2) taki, który stra­cił wy­ra­zi­stość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. blaknięcie n., wyblakłość ż.

 czas. blaknąć, wyblaknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blady, nikły, zblakły

 (1.2) zblakły

Wiktionary


wyblanszować

zblan­szo­wać;
1. ob­go­to­wać lub pod­dać dzia­ła­niu pary owoce i wa­rzy­wa, by za­po­biec ich ciem­nie­niu oraz zmniej­szyć ilość drob­no­u­stro­jów i tlenu;
2. ar­cha­icz­nie: po­kryć blan­szem


SJP.pl


wyblechować

wy­bie­lić na bli­chu; wy­bli­cho­wać


SJP.pl


wyblichować

wy­bie­lić na bli­chu; wy­ble­cho­wać


SJP.pl


wyblin

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Wy­blin ("Ma­la­xis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego w za­leż­no­ści od uję­cia od ok. 160–180 do ok. 300 ga­tun­ków (w sze­ro­kim uję­ciu za­li­cza­ny tu także jest ro­dzaj wąt­lik "Ham­mar­bya"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, ale po­je­dyn­cze ga­tun­ki się­ga­ją też stref umiar­ko­wa­nych na obu pół­ku­lach. W Eu­ro­pie, w tym także w Pol­sce, ro­śnie jeden ga­tu­nek – wy­blin jed­no­list­ny ("Ma­la­xis mo­nop­hyl­los") (w sze­ro­kim uję­ciu ro­dza­ju także wąt­lik błot­ny).

Wikipedia


wyblinka

żegl. linka przy­wią­za­na do dwóch są­sia­du­ją­cych ze sobą want


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. cień­sza lina wią­za­na na wan­tach słu­żą­ca do wspi­na­nia się na maszt;

 (1.2) żegl. węzeł mo­cu­ją­cy cień­szą linę do grub­szej albo do drąż­ka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­blin­ka – ro­dzaj liny
  • wy­blin­ka – węzeł ma­ry­nar­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie rejsu bę­dzie­my mu­sie­li sporo wy­bli­nek wy­mie­nić na nowe, szcze­gól­nie na grot­masz­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwyblinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) węzeł wantowy, ósemka pionierska

Wiktionary


wyblok

w siat­ków­ce: za­gra­nie blo­kiem poz­wa­la­ją­ce na prze­pro­wa­dze­nie kon­try


SJP.pl


wyboczenie

wy­giąć, odksz­tał­cić coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na nie­kon­tro­lo­wa­nym zgi­na­niu ści­ska­ne­go ele­men­tu,

Wiktionary

Wy­bo­cze­nie w wy­trzy­ma­ło­ści ma­te­ria­łów – jest naj­prost­szym przy­kła­dem zja­wi­ska gwał­tow­ne­go przej­ścia od jed­nej po­sta­ci de­for­ma­cji – osio­we­go ści­ska­nia pręta, do ja­ko­ścio­wo innej po­sta­ci de­for­ma­cji – ści­ska­nia mi­moś­ro­do­we­go, któ­re­mu to­wa­rzy­szy zgi­na­nie pręta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­struk­cje bu­dow­la­ne muszą być za­pro­jek­to­wa­ne tak, żeby zja­wi­sko wy­bo­cze­nia nie wy­stę­po­wa­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vybočẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyboczyć (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utrata stateczności

Wiktionary


wyboczeniowy

→ wy­bo­cze­nie


SJP.pl

Patrz:

wyboczenie

wyboczyć

wy­giąć, odksz­tał­cić coś


SJP.pl


wyboistość

→ wy­bo­i­sty


SJP.pl

Patrz:

wyboisty

wyboisty

pełen wy­bo­jów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełny wy­bo­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogi na Bali są wą­skie, kręte, wy­bo­i­ste, nie spo­sób się roz­pę­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɔˈjistɨ, AS: vyboi ̯isty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybój m., wyboisko n., wyboistość ż.

Wiktionary


wyboksowywać

po­tocz­nie: wy­bi­jać pię­ścia­mi


SJP.pl


wyboldować

śro­do­wi­sko­wo: po­gru­bić czcion­kę w kom­pu­te­ro­wym edy­to­rze tek­stu


SJP.pl


wyborca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. osoba upraw­nio­na do uczest­nict­wa w gło­so­wa­niu lub wy­bo­rach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znacz­nie wię­cej niż po­ło­wa wy­bor­ców ma ni­skie wyksz­tał­ce­nie, ale są oni po­waż­nie nie­do­re­pre­zen­to­wa­ni na wszyst­kich szcze­blach po­li­ty­ki.

 (1.1) Wy­bor­cy w Por­tu­ga­lii po­par­li pro­po­zy­cję li­be­ra­li­za­cji jed­ne­go z naj­bar­dziej re­stryk­cyj­nych w Eu­ro­pie praw abor­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrt͡sa, AS: vyborca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieracz mos./mrz., wybór m., wybory nmos., wybieralność ż., wybiórczość ż., wybierak m., wybieraczka ż., wybierka ż., wybranek m., wybraniec m., wybieranie n., wybranie n.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

 przym. wyborczy, wybieralny, wybiórczy, wyborowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor

Wiktionary


wyborczy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy wy­bo­rów i wy­bor­ców; zwią­za­ny z wy­bo­ra­mi i wy­bor­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na fe­sty­nach ro­zda­wa­no sy­gno­wa­ne pod­ko­la­nów­ki, eme­ry­tów za­pra­sza­no do baru mlecz­ne­go, na mi­tyn­gu wy­bor­czym w Nowej Hucie sprze­da­wa­no ma­szyn­ki do mie­le­nia mięsa z na­klej­ką wy­bor­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrt͡ʃɨ, AS: vyborčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybór m., wybory nmos., wyborca m., wybieracz mos./mrz., wybranie n., wybieranie n.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

 przym. wybiórczy, wyborowy

 przysł. wyborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elekcyjny

Wiktionary


wyborczyk

miesz­ka­niec Wy­bor­ga (mia­sta w Rosji)


SJP.pl


wyborczyni

ko­bie­ta upraw­nio­na do udzia­łu w wy­bo­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­bie­ta upraw­nio­na do uczest­nict­wa w gło­so­wa­niu lub wy­bo­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybory lm nm., wybór mrz.

:: fm. wyborca mos.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

 przym. wybieralny, wyborczy, wyborowy, wybiórczy

Wiktionary


wyborg

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, le­żą­ce na Przes­my­ku Ka­rel­skim;

Wiktionary

Wy­borg ( Выборг, Vii­pu­ri, Vi­borg) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, le­żą­ce na Przes­my­ku Ka­rel­skim, nad Za­to­ką Wy­bor­ską. W Wy­bor­gu wy­stę­pu­je głów­nie prze­mysł stocz­nio­wy, spo­żyw­czy, che­micz­ny, odzie­żo­wy i elek­tro­tech­nicz­ny. Mia­sto jest rów­nież oś­rod­kiem uz­dro­wi­sko­wym i celem wy­praw tu­ry­stów. We­dług ofi­cjal­nych da­nych fe­de­ral­nych w 2021 roku za­miesz­ki­wa­ły je 74 054 osoby.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wyborski

Wiktionary


wybornie

przy­słó­wek

 (1.1) od: wy­bor­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­ście ba­wi­li się wy­bor­nie.

 (1.1) Po­wo­dzi mi się wy­bor­nie, udaje mi się wszyst­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrʲɲɛ, AS: vyborʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyborny

 rzecz. wyborność

Wiktionary


wyborniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­bor­nie


SJP.pl


wyborniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­bor­ny; bar­dziej wy­bor­ny


SJP.pl


wyborny

świet­nej ja­ko­ści; do­sko­na­ły, wy­śmie­ni­ty, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­róż­nia­ją­cy się z ogółu, bar­dzo dobry

 (1.2) spoż. smacz­ny, sma­ko­wi­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrnɨ, AS: vyborny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybór mrz., wybieracz mos./mrz.

 przysł. wybornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyśmienity, doskonały, ponadprzeciętny

 (1.2) wyśmienity

Wiktionary


wyborowa

marka wódek


SJP.pl

Wy­bo­ro­wa – marka czy­stej wódki, pro­du­ko­wa­nej z żyta, przy wy­ko­rzy­sta­niu trzy­stop­nio­we­go pro­ce­su de­sty­la­cji, który na­da­je jej cha­rak­te­ry­stycz­ny słod­ki smak i kre­mo­wą kon­sy­sten­cję. Znak to­wa­ro­wy Wy­bo­ro­wa po­cho­dzi od spi­ry­tu­su wy­bo­ro­we­go, uży­wa­ne­go w pro­ce­sie de­sty­la­cji.

Wikipedia


wyborowy

przy­miot­nik

 (1.1) naj­lep­szy, przed­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɔˈrɔvɨ, AS: vyborovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybór mrz., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najlepszy, przedni

Wiktionary


wyborski

przy­miot­nik od: Wy­borg (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wy­bor­giem, do­ty­czą­cy Wy­bor­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wyborg mrz.

Wiktionary


wybory

akcja po­li­tycz­na, któ­rej celem jest wy­ło­nie­nie w dro­dze gło­so­wa­nia od­po­wied­nich osób do peł­nie­nia okre­ślo­nych funk­cji spoś­ród kan­dy­da­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) polit. adm. pro­ces, w któ­rym oby­wa­te­le wy­bie­ra­ją spoś­ród zgło­szo­nych kan­dy­da­tów swo­ich przed­sta­wi­cie­li do or­ga­nów wła­dzy;

 (1.2) ro­dzaj kon­kur­su, ple­bi­scy­tu, w któ­rym do­ko­nu­je się wy­bo­ru osób pre­ten­du­ją­cych do ja­kie­goś ty­tu­łu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wybór

Wiktionary

Wy­bo­ry, elek­cja – pro­ces, w któ­rym oby­wa­te­le wy­bie­ra­ją spoś­ród zgło­szo­nych kan­dy­da­tów swo­ich przed­sta­wi­cie­li do or­ga­nów wła­dzy. Jest to pod­sta­wo­wy me­cha­nizm de­mo­kra­cji.

Wy­bo­ry są też po­wszech­nie przy­ję­tym spo­so­bem do­bo­ru or­ga­nów wła­dzy w mniej­szych zbio­ro­wo­ściach – we wszel­kie­go ro­dza­ju sto­wa­rzy­sze­niach, spół­kach, ko­mi­sjach, par­tiach itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­cy biorą licz­nie udział w wy­bo­rach nie­za­leż­nie od tego, czy miesz­ka­ją na wsi, w małym, śred­nim bądź dużym mie­ście.

 (2.1) Nasze wy­bo­ry okre­śla­ją naszą przysz­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrɨ, AS: vybory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyborca m., wybór m., wyborca m., wybieracz mos./mrz.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

 przym. wyborczy

 przysł. wyborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elekcja, głosowanie

Wiktionary


wybrak

po­tocz­nie: wy­bra­ko­wa­ny eg­zem­plarz; brak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. środ. usz­ko­dze­nie lub wada cze­goś

 (1.2) rzad. środ. rzecz, wyrób z wy­bra­kiem (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrakowanie n.

 przym. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usterka, defekt, wada

Wiktionary


wybrakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bra­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybrakować dk.

 przym. wybrakowany

 rzecz. brak mrz., wybrak mrz.

Wiktionary


wybrakowany

skon­tro­lo­wać ja­kość przed­mio­tów i odrzu­cić te, które mają ja­kieś uster­ki, braki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma uster­ki, braki, de­fek­ty; wad­li­wy, nie­peł­no­war­to­ścio­wy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wy­bra­ko­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbrakɔˈvãnɨ, AS: vybrakovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brak m., wybrakowanie n., wybrak mrz.

 czas. braknąć, brakować ndk., wybrakować dk.

Wiktionary


wybrakować

skon­tro­lo­wać ja­kość przed­mio­tów i odrzu­cić te, które mają ja­kieś uster­ki, braki


SJP.pl


wybrana

1. do­ko­nać se­lek­cji, zde­cy­do­wać się na coś;
2. wyjąć ze środ­ka;
3. wy­czer­pać;
4. po­wo­łać na urząd przez gło­so­wa­nie


SJP.pl

Wy­bra­na (Be­lie­ve) – ame­ry­kań­ski, sci-fi, przy­go­do­wy, se­rial te­le­wi­zyj­ny wy­pro­du­ko­wa­ny przez Bad Robot Pro­duc­tions oraz War­ner Bros. Te­le­vi­sion. 9 maja 2013 roku, NBC za­mó­wi­ła se­rial na sezon te­le­wi­zyj­ny 2013/14, który był emi­to­wa­ny mid­se­a­so­nie. Twór­ca­mi se­ria­lu są Al­fon­so Cu­a­rón, Mark Fried­man oraz J.J. Abrams. Se­rial był emi­to­wa­ny od 10 marca 2014 roku przez sta­cję NBC.

Wikipedia


wybranek

męż­czyz­na da­rzo­ny przez ko­bie­tę uczu­ciem; uko­cha­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uko­cha­ny męż­czyz­na / chło­pak

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wy­bran­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybranie n., wybieranie n., wybór m.

:: fż. wybranka ż.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

 przym. wybrany

Wiktionary


wybranianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bra­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybraniać ndk.

Wiktionary


wybraniać

bro­niąc ra­to­wać kogoś od cze­goś


SJP.pl


wybranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­brać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­stą­pie­niu wa­ka­tu Sto­li­cy Apo­stol­skiej ko­le­gium to zbie­ra się na kon­kla­we w celu wy­bra­nia no­we­go pa­pie­ża.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybór mrz., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

Wiktionary


wybraniec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­bra­niec – po­wieść Tho­ma­sa Manna
  • Wy­bra­niec – pol­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 2013 roku
  • Wy­bra­niec (The Ap­pren­ti­ce) – film bio­gra­ficz­ny z 2024 roku
  • Wy­bra­niec (Ma­trix) – po­stać z filmu Ma­trix
  • Pie­cho­ta wy­bra­niec­ka – ro­dzaj od­dzia­łów w RON

Wikipedia


wybraniecki

pie­cho­ta wy­bra­niec­ka - pie­cho­ta ut­wo­rzo­na przez Ste­fa­na Ba­to­re­go z chło­pów, po­wo­ły­wa­nych z dóbr kró­lew­skich po jed­nym z dwu­dzie­stu łanów


SJP.pl


wybraniectwo

po­sia­dłość kró­lew­ska, z któ­rej po­wo­ły­wa­no chło­pów (wy­brań­ców) do pie­cho­ty wy­bra­niec­kiej; wy­brań­stwo


SJP.pl


wybranka

ko­bie­ta da­rzo­na przez męż­czyz­nę uczu­ciem; uko­cha­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uko­cha­na ko­bie­ta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: wy­bra­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbrãnka, AS: vybrãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieracz mos./mrz., wybranek

Wiktionary


wybranowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wybrany

1. do­ko­nać se­lek­cji, zde­cy­do­wać się na coś;
2. wyjąć ze środ­ka;
3. wy­czer­pać;
4. po­wo­łać na urząd przez gło­so­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba uko­cha­na przez kogoś

 (1.2) czło­nek grupy uprzy­wi­le­jo­wa­nej

przy­miot­nik

 (2.1) nie taki jak resz­ta, wy­jąt­ko­wej klasy, o szcze­gól­nym wa­lo­rze

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wy­brać

Wiktionary

Wy­bra­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie zam­brow­skim, w gmi­nie Rutki.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ko­ła­kach Ko­ściel­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wiel­kie zna­cze­nie dla bi­blij­nej opo­wie­ści o lu­dzie wy­bra­nym, jakie przy­pi­su­je się Ja­ku­bo­wi, wy­ni­ka z faktu, że dwu­na­stu jego synów (Ruben, Sy­me­on, Lewi, Juda, Is­sa­char, Za­bu­lon, Józef, Be­nia­min, Dan, Nef­ta­li, Gad , Aser) dało po­czą­tek tzw. dwu­na­stu ple­mię­e­mio­nom Iz­ra­e­la, po tym, jak sam Jakub zy­skał to imię - Iz­ra­el, a jego po­tom­ko­wie od tego czasu będą na­zy­wać sie­bie Bnej Iz­ra­el, Iz­ra­e­li­ci, sy­no­wie Iz­ra­e­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybranek mos., wybranie n., wybranka ż., wybraność ż.

 czas. wybrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) doborowy, gatunkowy, wyselekcjonowany

Wiktionary


wybrać

1. do­ko­nać se­lek­cji, zde­cy­do­wać się na coś;
2. wyjąć ze środ­ka;
3. wy­czer­pać;
4. po­wo­łać na urząd przez gło­so­wa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­bie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­bie­rać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­le­ga­ci wy­bra­li nowy Za­rząd Głów­ny Pol­skie­go Związ­ku Espe­ran­ty­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbrat͡ɕ, AS: vybrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybór m., wybory nmos., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

 czas. brać

 przym. wyborczy

Wiktionary


wybraństwo

1. bycie wy­bra­nym, po­wo­ła­nym, wy­róż­nio­nym przez kogoś;
2. po­sia­dłość kró­lew­ska, z któ­rej po­wo­ły­wa­no chło­pów (wy­brań­ców) do pie­cho­ty wy­bra­niec­kiej; wy­bra­niect­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fakt bycia wy­bra­nym przez kogoś, zwy­kle do zro­bie­nia cze­goś lub sta­nia się kimś; bycie wy­brań­cem

 (1.2) hist. zob. wy­bra­niect­wo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idea wy­brań­stwa Iz­ra­e­la jest zwią­za­na ści­śle w Księ­dze Wyj­ścia z ideą przy­mie­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybraniec mos., wybranie n., wybór mrz., wybieracz mos./mrz.

 czas. wybierać ndk., wybrać dk.

Wiktionary


wybrednie

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób wy­bred­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­da­niem ko­me­dii przed­mo­lie­row­skiej jest bawić; bawić mniej lub wię­cej wy­bred­nie, ale za­wsze tylko bawić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrednik mos., wybredniś mos., wybredność ż., wybredzanie n.

 czas. wybredzać ndk.

 przym. wybredny

Wiktionary


wybredniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­bred­nie


SJP.pl


wybredniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­bred­ny


SJP.pl


wybrednisia

osoba, która czę­sto gry­ma­si, ka­pry­si, wy­bre­dza; gry­ma­śnik, ka­pry­śnik, wy­brzy­dzacz


SJP.pl


wybredniś

osoba, która czę­sto gry­ma­si, ka­pry­si, wy­bre­dza; gry­ma­śnik, ka­pry­śnik, wy­brzy­dzacz


SJP.pl


wybredność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­bred­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­bred­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wybredny

 przysł. wybrednie

 czas. wybredzać

Wiktionary


wybredny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest ka­pry­śny, trud­ny do za­spo­ko­je­nia, za­do­wo­le­nia; taki, któ­re­mu trud­no za­spo­ko­ić, do­go­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szpak jest wy­bred­nym ga­stro­no­mem, gdyż wy­pi­ja tylko móż­dżek sza­rań­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbrɛdnɨ, AS: vybredny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybredność

 czas. wybredzać

 przysł. wybrednie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymagający, grymaśny, trudny, kapryśny

Wiktionary


wybredzać

gry­ma­sić przy wy­bo­rze; prze­bie­rać w czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gry­ma­sić przy wy­bie­ra­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrednik mos., wybredniś mos., wybredność ż., wybredzanie n.

 przym. wybredny

 przysł. wybrednie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. wybrydzać

Wiktionary


wybroczyna

drob­ny krwo­tok pod na­skór­kiem lub na­błon­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­wiel­ki krwo­tok pow­sta­ły wsku­tek usz­ko­dze­nia drob­nych na­czyń krwio­no­śnych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broczenie n.

 czas. broczyć ndk.

Wiktionary


wybronienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bro­nić.

Wiktionary


wybrudzać

1. bru­dzić w wielu miej­scach;
2. wy­bru­dzać się - bru­dzić się w wielu miej­scach


SJP.pl


wybrukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bru­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybrukować dk.

 rzecz. bruk mrz., brukarz mos.

 przym. brukowy

Wiktionary


wybryczek

zdrob­nie­nie od: wy­bryk


SJP.pl


wybrydzić

daw­niej: oka­zać nie­za­do­wo­le­nie przy wy­bo­rze cze­goś


SJP.pl


wybryk

po­stę­po­wa­nie od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych norm za­cho­wa­nia się; ek­sces; wy­skok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ska­ku­ją­cy po­stę­pek, od­bie­ga­ją­cy od przy­ję­tych norm po­stę­po­wa­nia

 (1.2) daw. pod­sko­cze­nie, wy­skok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­wło­we wy­bry­ki za­czę­ły nie­po­ko­ić Ho­no­ra­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbrɨk, AS: vybryk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) występek, swawola, wyskok, zachowanie

Wiktionary


wybrylantować

po­kryć, przy­o­zdo­bić bry­lan­ta­mi, bły­szczą­cą bi­żu­te­rią; ubry­lan­to­wać, zbry­lan­to­wać


SJP.pl


wybrylantynować

nas­ma­ro­wać (włosy) bry­lan­ty­ną; ubry­lan­to­wać


SJP.pl


wybrzeże

pol­skie wy­brze­że nad Mo­rzem Bał­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. wąski ob­szar znaj­du­ją­cy się po obu stro­nach linii brze­go­wej;

Wiktionary

Wy­brze­że – ob­szar na gra­ni­cy lądu i zbior­ni­ka wod­ne­go obej­mu­ją­cy część nad­wod­ną i pod­wod­ną. Pas ten jest szer­szy niż brzeg i stre­fa brze­go­wa, lecz jego za­sięg nie jest pre­cy­zyj­nie okre­ślo­ny gra­ni­ca­mi. Zbior­nik wodny i ląd wy­brze­ża są roz­dzie­lo­ne linią brze­go­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Akcja filmu roz­gry­wa się na za­chod­nim wy­brze­żu USA.

 (1.1) Nad pol­skie wy­brze­że co roku przy­jeż­dża wielu tu­ry­stów.

 (1.1) Wrogi sta­tek pły­wał u wy­brze­ży (nie: wy­brze­ża) wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʒɛʒɛ, AS: vybžeže

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wybrzeżowy, przybrzeżny

 rzecz. brzeg m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymorze, brzeg, nadbrzerze

Wiktionary


wybrzeżny

po­ło­żo­ny nad brze­giem oce­a­nu lub morza; wy­brze­żo­wy


SJP.pl


wybrzeżowy

→ wy­brze­że; wy­brzeż­ny


SJP.pl


wybrzmiały

1. zo­stać usły­sza­nym;
2. skoń­czyć brzmieć; przebrz­mieć;
3. wy­ra­zić coś w szcze­gól­ny spo­sób


SJP.pl


wybrzmiewać

1. zo­sta­wać usły­sza­nym;
2. koń­czyć brzmieć; przebrz­mie­wać;
3. wy­ra­żać coś w szcze­gól­ny spo­sób


SJP.pl


wybrzmieć

1. zo­stać usły­sza­nym;
2. skoń­czyć brzmieć; przebrz­mieć;
3. wy­ra­zić coś w szcze­gól­ny spo­sób


SJP.pl


wybrzuszenie

zgru­bie­nie po­wierzch­ni w for­mie wy­pu­kło­ści, ma­ją­ce cha­rak­ter fałdy, górki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­brzu­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbʒuˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vybžušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybrzuszyć

 rzecz. brzuch mrz., brzusio mrz.

 przym. brzuchaty

Wiktionary


wybrzuszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­brzu­szać)

 (1.1) nadać cze­muś wy­pu­kły kształt

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­brzu­szyć się (ndk. wy­brzu­szać się)

 (2.1) sa­mo­czyn­nie przy­brać wy­pu­kły kształt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʒuʃɨt͡ɕ, AS: vybžušyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrzuszenie n., wybrzuszanie n., brzuch m., brzuszek m., brzusio mrz.

 przym. brzuchaty

Wiktionary


wybrzydzacz

osoba, która czę­sto gry­ma­si, ka­pry­si, wy­bre­dza; gry­ma­śnik, wy­bred­niś, ka­pry­śnik


SJP.pl


wybrzydzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­brzy­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybrzydzać ndk.

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary


wybrzydzać

wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie z cze­goś, nie­chęć; gry­ma­sić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie, ka­pry­sić, być wy­bred­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrzydzanie n.

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary


wybrzękać

nied­ba­le wy­ko­nać utwór mu­zycz­ny lub jego część na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym


SJP.pl


wybuch

1. ro­zer­wa­nie się cze­goś pod wpły­wem gwał­tow­nej re­ak­cji che­micz­nej; de­to­na­cja, ek­sploz­ja;
2. dźwięk, huk to­wa­rzy­szą­cy ek­sploz­ji;
3. nagłe wy­do­sta­nie się cze­goś na zew­nątrz;
4. gwał­tow­ny i szyb­ki po­czą­tek cze­goś;
5. gwał­tow­ny i szyb­ki prze­jaw ja­kie­goś uczu­cia; poryw, wylew;
6. w ję­zy­koz­naw­stwie: nagłe roz­war­cie na­rzą­dów mowy w koń­co­wym mo­men­cie ar­ty­ku­la­cji spół­gło­sek zwar­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­zer­wa­nie się cze­goś pod wpły­wem gwał­tow­nej re­ak­cji che­micz­nej lub ją­dro­wej

 (1.2) huk to­wa­rzy­szą­cy de­to­na­cji

 (1.3) gwał­tow­ne wy­do­by­cie się cze­goś na zew­nątrz

 (1.4) przen. nagły po­czą­tek emo­cji lub ja­kie­goś zja­wi­ska spo­łecz­ne­go

Wiktionary

Wy­buch – gwał­tow­ne wy­dzie­le­nie du­żych ilo­ści ener­gii, któ­re­mu to­wa­rzy­szą zwy­kle nagły wzrost tem­pe­ra­tu­ry i ci­śnie­nia oraz emi­sja pro­mie­nio­wa­nia (np. bły­ska­wi­ca, im­puls świetl­ny wy­bu­chu ją­dro­we­go) i fal aku­stycz­nych (np. grom dźwię­ko­wy, huk wy­strza­łu). Wy­bu­chy są spo­wo­do­wa­ne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co najm­niej trzy osoby zgi­nę­ły w wy­ni­ku po­tęż­ne­go wy­bu­chu na przed­mie­ściach Tbi­li­si.

 (1.1) Nad Hi­ro­szi­mą uno­sił się grzyb po wy­bu­chu bomby ato­mo­wej.

 (1.4) Eko­no­mi­ści twier­dzą, że to wła­śnie czar­ne ła­bę­dzie po­py­cha­ją świat do przo­du, jako przy­kła­dy czar­nych ła­bę­dzi po­da­jąc m.in. za­mach w Sa­ra­je­wie, zbu­rze­nie World Trade Cen­ter, wy­buch pan­de­mii COVID-19 czy atak Rosji na Ukra­i­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbux, AS: vybuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buch mzw./mrz., wybuchowiec m., wybuchowość ż., wybuchanie n., wybuchnięcie n., niewybuch mrz.

 czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk., buchać ndk., buchnąć dk.

 przym. wybuchowy

 przysł. wybuchowo

 wykrz. buch

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) detonacja, eksplozja

 (1.3) erupcja

Wiktionary


wybuchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bu­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybuchnąć, wybuchać ndk.

 rzecz. niewybuch mrz., wybuch mrz., wybuchowość ż.

 przym. wybuchowy

Wiktionary


wybuchać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­buch­nąć)

 (1.1) chem. ule­gać ro­zer­wa­niu pod wpły­wem gwał­tow­nej re­ak­cji che­micz­nej

 (1.2) fiz. ule­gać roz­szcze­pie­niu pod wpły­wem gwał­tow­nej re­ak­cji ją­dro­wej

 (1.3) wojsk. ule­gać de­to­na­cji

 (1.4) przen. dawać wyraz gwał­tow­nym emo­cjom

 (1.5) gwał­tow­nie roz­po­czy­nać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Który skrzyw­dzi­łeś czło­wie­ka pro­ste­go • Śmie­chem nad krzyw­dą jego wy­bu­cha­jąc, (…) • Nie bądź bez­piecz­ny. Poeta pa­mię­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybuch mrz., niewybuch m., wybuchowość ż., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

 czas. wybuchnąć dk.

 przym. wybuchowy

 przysł. wybuchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) eksplodować

Wiktionary


wybuchnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­buch­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybuchnąć, wybuchać

 rzecz. niewybuch mrz., wybuch mrz., wybuchowość ż.

 przym. wybuchowy

Wiktionary


wybuchnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­bu­chać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­bu­chać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kil­ku­dzie­się­ciu stra­ża­ków przez kilka go­dzin wal­czy­ło w pią­tek z po­ża­rem, który wy­buchł na gra­ni­cy po­wia­tów le­gnic­kie­go i zło­to­ryj­skie­go (Dol­no­ślą­skie).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vybuχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewybuch mrz., wybuch mrz., wybuchowość ż., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

 czas. wybuchać ndk.

 przym. wybuchowy

 przysł. wybuchowo

Wiktionary


wybuchowiec

czło­wiek o gwał­tow­nym uspo­so­bie­niu; skłon­ny do wy­bu­chów


SJP.pl


wybuchowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­bu­cho­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewybuch mrz., wybuch mrz., wybuchowość ż.

 czas. wybuchać, wybuchnąć

 przym. wybuchowy

Wiktionary


wybuchowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest wy­bu­cho­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybuch m., wybuchanie n., wybuchnięcie n., niewybuch mrz.

 czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk.

 przym. wybuchowy

 przysł. wybuchowo

Wiktionary


wybuchowy

1. mo­gą­cy wy­buch­nąć, po­wo­du­ją­cy wy­buch;
2. taki, który ob­ja­wia swoje uczu­cia w spo­sób im­pul­syw­ny, gwał­tow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który może wy­buch­nąć wsku­tek okre­ślo­nej re­ak­cji che­micz­nej

 (1.2) o czło­wie­ku, cha­rak­te­rze: taki, któ­re­go za­cho­wa­nie / re­ak­cje są gwał­tow­ne, im­pul­syw­ne, ży­wio­ło­we, szyb­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbuˈxɔvɨ, AS: vybuχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewybuch mrz., wybuch m., wybuchowość ż., wybuchowiec m., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

 czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk.

 przysł. wybuchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) impulsywny, porywczy

Wiktionary


wybuchły

taki, który wy­buchł (wy­buch­nął)


SJP.pl


wybuczeć

1. bu­cząc, wy­ra­zić swoją ne­ga­tyw­ną ocenę kogoś lub cze­goś;
2. bu­cząc, wy­po­wie­dzieć coś


SJP.pl


wybudowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bu­do­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­bu­do­wa­nie – re­gio­nal­nie sto­so­wa­ne okre­śle­nie dla za­bu­do­wy poza wsią, (ko­lo­nii, osady, przy­siół­ka).
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Górne Wy­mia­ry w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Chełm­no
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Li­se­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Kuc­bo­rek w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Pa­po­wo Bi­sku­pie
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Pa­po­wo Bi­sku­pie w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Pa­po­wo Bi­sku­pie
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Go­ło­ty w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Uni­sław
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Ka­mion­ki Małe w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Ły­so­mi­ce
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Bliz­no w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Książ­ki
  • Wy­bu­do­wa­nie – część wsi Obrzy­no­wo w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • Wy­bu­do­wa­nie – osada wsi Ja­ni­szew­ko w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Pel­plin
  • Wy­bu­do­wa­nie – przy­sió­łek wsi Gnie­wi­no w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no
  • Przy­sió­łek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy osied­la uskar­ża­li się, że mimo mo­ni­tów kie­ro­wa­nych do władz miej­skich nie do­cze­ka­li się wy­bu­do­wa­nia za­bez­pie­czeń po­to­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlanka ż., zbudowanie n., budowanie ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m.

 czas. wybudować dk., budować ndk., zbudować dk.

 przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary


wybudować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|bu­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu współ­czes­nych gdań­szczan nie do końca ko­ja­rzy modny dziś wrze­szczań­ski Gar­ni­zon wła­śnie z Czar­ny­mi Hu­za­ra­mi, dla któ­rych wy­bu­do­wa­no te ko­sza­ry w II po­ło­wie XIX stu­le­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbuˈdɔvat͡ɕ, AS: vybudovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlanka ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m., budowanie n., wybudowanie n., zbudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk.

 przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postawić, zbudować

Wiktionary


wybudzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bu­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­że­my za­cząć wy­bu­dza­nie pa­cjen­ta.

 (1.1) Czy ktoś może mi wy­tłu­ma­czyć, dla­cze­go tak przy­dat­na funk­cja jak blo­ko­wa­nie i wy­bu­dza­nie ekra­nu pod­wój­nym tap­nię­ciem jest do­stęp­na w tak nie­licz­nych te­le­fo­nach?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. budzić, wybudzać ndk., wybudzić dk.

 rzecz. wybudzenie n.

Wiktionary


wybudzeniowy

do­ty­czą­cy wy­bu­dza­nia


SJP.pl


wybujać

1. zmę­czyć bu­ja­niem; wy­huś­tać;
2. uros­nąć w wy­ni­ku roz­wo­ju or­ga­niz­mu;
3. wy­kro­czyć poza normę;
4. wy­bu­jać się - bujać się wy­star­cza­ją­co długo; na­bu­jać się, na­huś­tać się, wy­huś­tać się


SJP.pl


wybujały

1. roz­ro­śnię­ty ponad miarę, roz­krze­wio­ny, do­rod­ny;
2. zbyt duży, nad­mier­ny, prze­ro­śnię­ty (zwła­szcza o am­bi­cji, fan­taz­ji, ego itp.)


SJP.pl


wybulać

po­tocz­nie: wy­da­wać na coś dużo pie­nię­dzy


SJP.pl


wybulić

po­tocz­nie: wydać dużo pie­nię­dzy


SJP.pl


wyburzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­bu­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyburzać ndk.

Wiktionary


wyburzeniowy

zwią­za­ny z wy­bu­rza­niem, np. prace wy­bu­rze­nio­we, młot wy­bu­rze­nio­wy


SJP.pl


wybyczony

po­tocz­nie: taki, który się wy­by­czył; wy­po­czę­ty


SJP.pl


wybywać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wybyć)

 (1.1) pot. żart. opu­szczać ja­kieś miej­sce

 (1.2) pot. żart. uda­wać się gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wiesz co, wła­ści­wie to miał­bym ocho­tę za­pro­sić cię na ba­lan­gę. Sta­rzy wy­by­wa­ją we wto­rek i mam wolną chatę, a lokal to grunt.

 (1.2) Młody, ro­bią­cy ka­rie­rę in­for­ma­tyk wy­by­wa do Taj­lan­dii, gdzie ma dobić in­trat­ne­go targu na wy­so­ką sumę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wybyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znikać, zmywać się

 (1.2) wyjeżdżać, wyruszać

Wiktionary


wybyć

odejść, od­da­lić się


SJP.pl


wybzykać

po­tocz­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy; wy­dy­mać


SJP.pl


wybój

za­głę­bie­nie w na­wierzch­ni drogi; wądół; wy­krot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­głę­bie­nie w na­wierzch­ni drogi wy­jeż­dżo­ne ko­ła­mi po­ja­zdów lub wy­bi­te ko­py­ta­mi zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polna droga, którą prze­ga­nia­no bydło, pełna była wy­bo­jów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbuj, AS: vybui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybijanie n., wybicie n.

 czas. wybijać ndk., wybić dk.

 przym. wyboisty

Wiktionary


wybór

1. zde­cy­do­wa­nie się na coś;
2. dwie lub wię­cej moż­li­wo­ści; al­ter­na­ty­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­bra­nie jed­nej z wielu moż­li­wo­ści

 (1.2) coś, co zo­sta­ło wy­bra­ne

 (1.3) sze­ro­ka moż­li­wość wy­bo­ru (1.1)

 (1.4) wy­bie­ra­nie ja­kiejś osoby na sta­no­wi­sko

Wiktionary

Wybór – przyz­na­nie pier­wszeń­stwa ele­men­to­wi wy­se­lek­cjo­no­wa­ne­mu ze zbio­ru, który jest: nie­pu­sty, nie­jed­nost­ko­wy, a także róż­no­rod­ny. Taki dobór po­dyk­to­wa­ny jest okre­ślo­ny­mi prze­ko­na­nia­mi osoby, która de­cy­du­je się na eli­mi­na­cję po­zo­sta­łych ele­men­tów zbio­ru. Akt wy­bo­ru jest pro­ce­sem po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji, któ­re­mu spoś­ród wa­rian­tów pew­ne­go ich ze­sta­wu ma być przyz­na­ne pier­wszeń­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybór szko­ły był dla mnie trud­ny.

 (1.1) Masz wybór: albo zacz­niesz się uczyć, albo ko­niec z kie­szon­ko­wym.

 (1.3) W po­bli­skim mar­ke­cie mają wybór dam­skiej bie­liz­ny.

 (1.4) Opo­zy­cja skry­ty­ko­wa­ła wybór no­we­go mi­ni­stra bu­dow­nict­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbur, AS: vybur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybieranie n., wybranie n., wyborca m., wybory nmos., wybranek mos., wybieracz mos./mrz.

 czas. wybrać dk., wybierać ndk., powybierać, nawybierać

 przym. wyborowy, wyborczy, wyborny

Wiktionary


wybłyszczyć

nadać cze­muś po­łysk i gład­kość


SJP.pl


wybłękitniały

taki, który wy­błę­kit­niał


SJP.pl


wybździć

po­tocz­nie: wyt­wo­rzyć coś ma­ło­war­to­ścio­we­go


SJP.pl


wycałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ca­ło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycałować dk.

Wiktionary


wycech

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Wy­cech (ur. 1899) – pol­ski po­li­tyk
  • Sta­ni­sław Wy­cech (ur. 1902) – major Woj­ska Pol­skie­go
  • Sła­wo­mir Wy­cech (ur. 1939) – pol­ski fizyk
  • Wy­cech-Ga­jów­ka – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim,

Wikipedia


wycedzać

po­tocz­nie: mówić coś nie­chęt­nie, po­wo­li; ce­dzić słowa


SJP.pl


wycedzić

1. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś nie­chęt­nie, po­wo­li;
2. daw­niej: oczy­ścić ce­dze­niem


SJP.pl


wycelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ce­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycelować dk.

 rzecz. cel m.

Wiktionary


wycelować

wy­mie­rzyć do celu


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) skie­ro­wać ku ce­lo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­dziak od­bez­pie­czył pi­sto­let i wy­ce­lo­wał w głowę roz­mów­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycelowanie n., cel mrz.

 czas. celować

Wiktionary


wycelowywać

wy­mie­rzać broń w kogoś lub coś


SJP.pl


wycementować

zalać lub umoc­nić coś ce­men­tem; za­ce­men­to­wać


SJP.pl


wycena

ocena war­to­ści da­ne­go przed­mio­tu bądź usłu­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. wyz­na­cza­nie ceny cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­ce­na nie­ru­cho­mo­ści
  • wy­ce­na przed­się­biorstw
  • wy­ce­na war­to­ści nie­ma­te­rial­nych (me­to­da kosz­to­wa, ryn­ko­wa, do­cho­do­wa)
  • Wy­ce­na za­pa­sów
  • wy­ce­na dróg wspi­nacz­ko­wych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przecena ż., wycenianie n., wycenienie n., cena ż.

 czas. wyceniać ndk., wycenić dk.

 przym. cenowy, wycenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taksacja, wycenianie, wycenienie

Wiktionary


wycenianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ce­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyceniać

 rzecz. przecena ż., wycena ż.

Wiktionary


wyceniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ce­nić)

 (1.1) ekon. usta­lać war­tość da­ne­go obiek­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przecena ż., cennik mrz., cena ż., wycena ż., wycenianie n., wycenienie n.

 czas. wycenić dk.

 przym. cenowy

Wiktionary


wycenienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ce­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyceniać, wycenić

 rzecz. przecena ż., wycena ż.

Wiktionary


wycenić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ce­niać)

 (1.1) zro­bić wy­ce­nę; okre­ślić war­tość ma­te­rial­ną cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aha i zadz­woń do PZU po ajen­ta, niech przyj­dzie i wy­ce­ni stra­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przecena ż., wycena ż., cennik mrz., wycenienie n., cena ż.

 przym. cenowy

 czas. wyceniać

Wiktionary


wycenowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­ce­ną, do­ty­czą­cy wy­ce­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przecena ż., wycena ż.

Wiktionary


wycentrować

1. w in­for­ma­ty­ce: umie­ścić tekst poś­rod­ku pod­czas edy­cji;
2. w piłce noż­nej: skie­ro­wać piłkę z boku bo­i­ska w po­bli­że bram­ki; doś­rod­ko­wać, do­cen­tro­wać;
3. wy­pro­sto­wać koło po­przez lu­zo­wa­nie lub na­cią­ga­nie szprych; do­cen­tro­wać;
4. w tech­ni­ce: usta­lić oś obro­tu lub oś środ­ko­wą cze­goś


SJP.pl


wycentrowywać

śro­do­wi­sko­wo: cen­tro­wać - pro­sto­wać koło po­przez na­cią­ga­nie lub lu­zo­wa­nie szprych; do­cen­tro­wy­wać


SJP.pl


wycerowywać

ce­ru­jąc, na­pra­wiać wiele razy lub w wielu miej­scach


SJP.pl


wycharchać

mło­dzie­żo­wo:
1. wy­pluć, splu­nąć; wy­char­kać;
2. wys­mar­kać


SJP.pl


wycharkiwać

po­tocz­nie: char­ka­jąc, wykrz­tu­szać


SJP.pl


wycharterować

[czy­taj: wy­czar­te­ro­wać] wy­na­jąć sta­tek lub sa­mo­lot na okre­ślo­ny kurs lub czas; wy­czar­te­ro­wać


SJP.pl


wychełznanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chełz­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychełznać dk.

Wiktionary


wychełznać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. uwol­nić z wę­dzi­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxɛwznat͡ɕ, AS: vyχeu̯znać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychełznanie n.

Wiktionary


wychillowany

[czy­taj: wy­czi­lo­wa­ny] po­tocz­nie: taki, który się wy­chil­lo­wał (zre­lak­so­wał się); wy­czi­lo­wa­ny


SJP.pl


wychillować

[czy­taj: wy­czi­lo­wać] po­tocz­nie: wy­chil­lo­wać się - zre­lak­so­wać się; wy­czi­lo­wać się, wy­lu­zo­wać się


SJP.pl


wychlastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wych­la­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychlastać dk.

 wykrz. chlast

Wiktionary


wychlać

po­tocz­nie wypić


SJP.pl


wychodek

ubi­ka­cja bez urzą­dzeń ka­na­li­za­cyj­nych, znaj­du­ją­ca się na zew­nątrz bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go; wy­gód­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ubi­ka­cja na wsi na zew­nątrz domu

Wiktionary

Wy­cho­dek (także: "wy­gód­ka", "sła­woj­ka", "klo­a­ka") – ogól­na nazwa po­mie­szcze­nia sa­ni­tar­ne­go (o róż­nej bu­do­wie i wy­mia­rach) przez­na­czo­ne­go dla ludzi do usu­wa­nia kału (de­fe­ka­cja) i wy­da­la­nia moczu.

Zwy­kle jest to bu­dow­la umie­szczo­na w pew­nej od­le­gło­ści i poza obrę­bem po­mie­szczeń miesz­kal­nych. Ty­po­wy wy­cho­dek ma kształt pro­sto­pa­dło­ścia­nu po­sta­wio­ne­go na krót­szym boku i ma ścię­ty da­szek (zwy­kle z przo­du jest on wyż­szy a z tyłu niż­szy). Drzwi wej­ścio­we usy­tu­o­wa­ne są zwy­kle od stro­ny fron­to­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. przechodka ż., wychodnia ż., wychodnica ż., wychodne n., wychodźstwo n., wychodźca m., wychodzenie n., wyjście n., wyjściówka ż.

 czas. wychodzić ndk., wyjść dk.

 przym. wychodny, wyjściowy, wychodźczy, wychodkowy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sławojka, ustęp, kibel

Wiktionary


wychodkowy

→ wy­cho­dek


SJP.pl

Patrz:

wychodek

wychodne

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czas wolny dla do­mo­wej służ­by, w któ­rym „może wyjść”

Wiktionary

Wy­chod­ne – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Wy­chod­ne, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Pod­du­bó­wek. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wychodek m., wychodnia ż., wychodnica ż., wychodźstwo n., wychodźca m., wychodzenie n., wyjście n., wyjściówka ż.

 czas. wychodzić ndk., wyjść dk.

 przym. wychodny, wyjściowy, wychodźczy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary


wychodnia

1. miej­sce wy­stę­po­wa­nia skały lub złoża na po­wierzch­ni ziemi
2. prze­sta­rza­le: czas wolny od obo­wiąz­ków; wy­chod­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. miej­sce, w któ­rym skała (ciało, war­stwa ge­o­lo­gicz­na) wy­cho­dzi ponad po­wierzch­nię ziemi;

Wiktionary

Wy­chod­nia

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wychodek m., wychodnica ż., wychodne n., wychodźstwo n., wychodźca m., wychodzenie n., wyjście n., wyjściówka ż.

 czas. wychodzić ndk., wyjść dk.

 przym. wychodny, wyjściowy, wychodźczy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary


wychodnica

prze­rę­bel, przez który ry­ba­cy wy­cią­ga­ją nie­wód spod lodu


SJP.pl


wychodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cho­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vyχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodka ż., wychodek m., wychodnia ż., wychodnica ż., wychodne n., wychodźstwo n., wychodźca m., wyjście n., wyjściówka ż.

 czas. wychodzić ndk., wyjść dk.

 przym. wychodny, wyjściowy, wychodźczy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary


wychodzić

po­tocz­nie: uzy­skać coś trud­ne­go do zdo­by­cia, cho­dząc gdzieś czę­sto


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyjść)

 (1.1) zob. wyjść. dk.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) być skie­ro­wa­nym na coś

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (3.1) pot. uzy­skać coś cho­dząc gdzieś wie­lo­krot­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Okna mo­je­go po­ko­ju wy­cho­dzą na ha­ła­śli­wą ulicę.

 (3.1) Cho­dził, cho­dził i po dwóch la­tach wy­cho­dził sobie pod­wyż­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: vyχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodka ż., wyjściówka ż., wychodne n., wychodnia ż., wychodek mrz., wychodźstwo n., wychodźtwo n., wychodźca mos., wychodzenie n., wyjście n.

 czas. wyjść dk.

 przym. wyjściowy, wychodźczy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wylazować

Wiktionary


wychodzący

1. osoba, która skądś wy­cho­dzi;
2. osoba roz­po­czy­na­ją­ca grę w karty


SJP.pl


wychodźca

osoba, która pod przy­mu­sem oko­licz­no­ści opu­ści­ła włas­ny kraj; uchodź­ca, ucie­ki­nier, emi­grant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto na długo lub na za­wsze opu­szcza swoją oj­czyz­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjście n., wychodzenie n., wychodźstwo n., wychodek mrz., wychodne n., wychodnia ż.

 czas. wychodzić ndk., wyjść dk.

 przym. wychodźczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emigrant

Wiktionary


wychodźczyni

→ wy­chodź­ca; uchodź­czy­ni, ucie­ki­nier­ka, emi­grant­ka


SJP.pl


wychodźstwo

1. wy­jazd z oj­czy­ste­go kraju do in­ne­go pań­stwa w celu osied­le­nia się tam;
2. stały lub okre­so­wy pobyt w innym pań­stwie;
3. ogół emi­gran­tów miesz­ka­ją­cych w ja­kimś kraju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. emi­gra­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjście n., wychodźca mos., wychodzenie n., wychodek mrz., wychodne n., wychodnia ż.

 czas. wychodzić, wyjść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emigracja, przest. wychodźtwo

Wiktionary


wychodźtwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wy­chodź­stwo, emi­gra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu wrze­śnia otrzy­ma­łam od Po­sel­stwa pol­skie­go w Pa­ry­żu książ­kę pa­miąt­ko­wą od wy­chodźt­wa pol­skie­go w New Yorku i oko­li­cy, ja­ko­też czeka na sumę 500 do­la­rów. W paź­dzier­ni­ku zaś, będąc w War­sza­wie, otrzy­ma­łam list od Ko­mi­te­tu pol­skie­go w New Yorku, z dnia 12. wrze­śnia r.b..

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emigracja, przest. wychodźstwo

Wiktionary


wychowalnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się zwie­rzę­ta do­mo­we


SJP.pl


wychowalność

Wy­cho­wal­ność – po­dat­ność na wpły­wy i od­dzia­ły­wa­nia wy­cho­waw­cze, szcze­gól­nie duża w po­cząt­ko­wych fa­zach roz­wo­ju czło­wie­ka, na­stęp­nie stop­nio­wo ma­le­ją­ca.

Wikipedia


wychowalny

po­dat­ny na od­dzia­ły­wa­nie wy­cho­waw­cze


SJP.pl


wychowanek

daw­niej: wy­cho­wa­niec;
1. osoba wzię­ta na wy­cho­wa­nie przez kogoś;
2. ab­sol­went szko­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. ab­sol­went ja­kiejś szko­ły

 (1.2) osoba wzię­ta na wy­cho­wa­nie przez kogoś, bę­dą­ca pod czy­jąś opie­ką; ktoś, kto zo­stał wy­cho­wa­ny przez osoby nie bę­dą­ce jego ro­dzi­ca­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wy­cho­wan­ka

Wiktionary

Patrz:

wychowanek

Przykłady

 (1.1) Jeden z wy­cho­wan­ków ka­to­wic­kiej wszech­ni­cy pra­cu­je dzi­siaj w NASA.

 (1.2) Dla­te­go też wy­cho­wa­nie dobre, lub tak na­zy­wa­ne, po­le­ga w znacz­nej czę­ści na oszu­ki­wa­niu wy­cho­wan­ków, a to w tym celu, aby za­nied­by­wa­li wy­go­dy włas­nej na rzecz cu­dzej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔˈvãnɛk, AS: vyχovãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowanie n., wychowywanie n., wychowaniec mos., wychowawca mos., wychowawczyni ż., wychowanica ż.

:: fż. wychowanka ż.

 czas. wychowywać ndk., wychować dk., chować ndk.

 przym. wychowany, wychowawczy

 przysł. wychowawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wychowaniec

 (1.2) przest. wychowaniec

Wiktionary


wychowanica

wy­cho­wan­ka;
1. osoba wzię­ta na wy­cho­wa­nie przez kogoś;
2. ab­sol­went­ka szko­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wy­cho­wan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie pow­tó­rzy­ły się strza­ły, tym razem już po­je­dyn­cze, jeden z nich ugo­dził moją wy­cho­wa­ni­cę w głowę, za­bi­ja­jąc na miej­scu, w cza­sie tego do­bi­ja­nia wy­bi­to prze­waż­nie dzie­ci, gdyż pier­wsza seria strza­łów dzie­ci nie do­się­gła.

 (1.1) Het­ma­no­wa wyz­na­cza­ła znacz­ne fun­du­sze na wy­po­sa­ża­nie wy­cho­wa­nic, wstę­pu­ją­cych w mał­żeń­skie związ­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowanek mos., wychowanie n., wychowywanie n., wychowanka ż., wychowawca mos., wychowawczyni ż.

:: fm. wychowaniec mos.

 czas. wychowywać ndk., wychować dk., chować ndk.

 przym. wychowany, wychowawczy

 przysł. wychowawczo

Wiktionary


wychowanie

1. wszyst­kie za­bie­gi ma­ją­ce na celu uksz­tał­to­wa­nie czło­wie­ka; wy­u­cze­nie; wyksz­tał­ce­nie; edu­ka­cja;
2. ogła­da to­wa­rzy­ska; umie­jęt­ność po­praw­ne­go za­cho­wa­nia się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ca­łoksz­tałt dzia­łań słu­żą­cych uksz­tał­to­wa­niu czło­wie­ka pod wzglę­dem mo­ral­nym, umy­sło­wym i fi­zycz­nym; przy­go­to­wy­wa­nie kogoś do życia w spo­łe­czeń­stwie

 (1.2) kul­tu­ra, ogła­da, zdol­ność do wła­ści­we­go za­cho­wa­nia

 (1.3) daw. za­pew­nie­nie utrzy­ma­nia (nie tylko dzie­ciom lub krew­nym, ale także np. żoł­nie­rzom)

Wiktionary

Wy­cho­wa­nie – ca­łoksz­tałt wpły­wów wy­cho­waw­cy na wy­cho­wan­ka, który ma na celu uksz­tał­to­wa­nie czło­wie­ka pod wzglę­dem fi­zycz­nym, mo­ral­nym i umy­sło­wym.

W sze­ro­kim zna­cze­niu – wy­cho­wa­nie to wszel­kie zja­wi­ska zwią­za­ne z od­dzia­ły­wa­niem śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go i przy­rod­ni­cze­go na czło­wie­ka, kształ­tu­ją­ce jego toż­sa­mość, oso­bo­wość, po­sta­wy; w zna­cze­niu węż­szym – od­dzia­ły­wa­nia or­ga­ni­zo­wa­ne ce­lo­wo, ma­ją­ce pro­wa­dzić do po­żą­da­nych zmian w funk­cjo­no­wa­niu jed­no­stek i grup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dia­log mię­dzy ro­dzi­ca­mi a dzieć­mi jest pod­sta­wą wy­cho­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔˈvãɲɛ, AS: vyχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chów mrz., wychowaniec mos., wychowawca m., wychowawczyni ż., wychowanek m., wychowanka ż., wychowanica ż., wychowywanie n.

 czas. chować, wychowywać ndk., wychować dk.

 przym. wychowawczy, wychowany

 ims. wychowujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykształcenie

Wiktionary


wychowaniec

daw­niej: wy­cho­wa­nek;
1. osoba wzię­ta na wy­cho­wa­nie przez kogoś;
2. ab­sol­went szko­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. wy­cho­wa­nek

Wiktionary

Wy­cho­wa­niec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy jed­nak­że wcho­dził już do po­ko­ju pana swego, puł­kow­ni­ko­wa wysz­ła drzwia­mi bocz­ne­mi, a opie­kun wraz z wy­cho­wań­cem po­zo­stał sam na sam.

 (1.1) Wczo­raj miało miej­sce spot­ka­nie się b. wy­cho­wań­ców b. Szko­ły Głów­nej, któ­rzy 10 lat temu, a zatem w r. 1870, ukoń­czy­li wy­dział me­dycz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowanek mos., wychowanie n., wychowywanie n., wychowanka ż., wychowawca mos., wychowawczyni ż.

:: fż. wychowanica ż.

 czas. wychowywać ndk., wychować dk., chować ndk.

 przym. wychowany, wychowawczy

 przysł. wychowawczo

Wiktionary


wychowanka

→ wy­cho­wa­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ab­sol­went­ka ja­kiejś szko­ły

 (1.2) dziew­czy­na wzię­ta na wy­cho­wa­nie przez kogoś, bę­dą­ca pod czy­jąś opie­ką; dziew­czy­na, która zo­sta­ła wy­cho­wa­na przez osoby nie bę­dą­ce jej ro­dzi­ca­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: wy­cho­wa­nek

Wiktionary

Wy­cho­wan­ka. Sztu­ka w pię­ciu ak­tach, wier­szem – pię­cio­ak­to­wa ko­me­dia Alek­san­dra Fre­dry. Pra­pre­mie­ra od­by­ła się 29 wrze­śnia 1877.

Wikipedia

Patrz:

wychowanek

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔˈvãnka, AS: vyχovãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowanie n., wychowywanie n., wychowawca m., wychowawczyni ż., wychowanica ż.

:: fm. wychowanek ż.

 przym. wychowawczy

 przysł. wychowawczo

 czas. wychowywać ndk., wychować dk., chować ndk.

Wiktionary


wychowawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kształ­tu­ją­ca cha­rak­ter i za­cho­wa­nie in­nych

 (1.2) osoba opie­ku­ją­ca się dziec­kiem lub grupą dzie­ci (w szko­le, przedsz­ko­lu, domu dziec­ka itp.)

 (1.3) eduk. na­u­czy­ciel opie­ku­ją­cy się klasą w szko­le (za­rzą­dza­ją­cy dzien­ni­kiem, or­ga­ni­zu­ją­cy spot­ka­nia z ro­dzi­ca­mi, pro­wa­dzą­cy go­dzi­nę wy­cho­waw­czą)

Wiktionary

Wy­cho­waw­ca – osoba peł­nią­ca rolę wy­cho­waw­czą w sto­sun­ku do in­nych osób. Zwy­kle jest to ktoś bez­poś­red­nio opie­ku­ją­cy się dzieć­mi lub ma­ło­let­nią mło­dzie­żą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor był wy­cho­waw­cą wielu zdol­nych ar­che­o­lo­gów.

 (1.3) Nasz wy­cho­waw­ca zor­ga­ni­zo­wał trzyd­nio­wą wy­ciecz­kę kla­so­wą w góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔˈvaft͡sa, AS: vyχovafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowaniec mos., wychowanica ż., wychowawcza ż., wychowawstwo n., wychowanek m., wychowanka n., wychowywanie n., wychowanie n.

:: fż. wychowawczyni ż.

 czas. wychowywać, wychować

 przym. wychowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wychowawca klasy

Wiktionary


wychowawczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­cho­wa­nia i na­u­cza­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowaniec mos., wychowanica ż., wychowanie n., wychowawca m., wychowawczyni ż., wychowanek m., wychowanka ż., chów mrz.

 czas. chować, wychowywać ndk., wychować dk.

 przysł. wychowawczo

Wiktionary


wychowawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­cho­wa­niem i na­u­cza­niem dzie­ci, opie­ką nad nimi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kształ­tu­ją­ca cha­rak­ter i za­cho­wa­nie in­nych

 (1.2) ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się dziec­kiem lub grupą dzie­ci (w szko­le, przedsz­ko­lu, domu dziec­ka itp.)

 (1.3) eduk. na­u­czy­ciel­ka opie­ku­ją­ca się klasą w szko­le, (pro­wa­dzą­ca go­dzi­nę wy­cho­waw­czą)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wy­cho­waw­czy­ni An­to­sia wez­wa­ła mnie do szko­ły w spra­wie ostat­niej bójki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔvafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vyχovafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychowanie n., wychowywanie n., wychowawstwo n., wychowanek m., wychowanka ż., wychowanica ż., wychów m.

:: fm. wychowawca m.

 czas. wychowywać ndk., wychować dk.

 przym. wychowawczy

 przysł. wychowawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pani

Wiktionary


wychować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­cho­wy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxɔvat͡ɕ, AS: vyχovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chować

 rzecz. wychowaniec mos., wychowanica ż., wychowawca m., wychowawczyni ż., wychowanek m., wychowanka ż., chów mrz., wychowanie n.

 przym. wychowawczy

Wiktionary


wychowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cho­wy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) prześ­wiad­cze­nie, że ko­bie­ty le­piej sobie radzą w wy­cho­wy­wa­niu dzie­ci niż męż­czyź­ni jest po­zy­tyw­nym prze­ko­na­niem, któ­re­go kon­sek­wen­cją jest to, że to na ko­bie­ty spada więk­szość obo­wiąz­ków zwią­za­nych z opie­ką nad dzieć­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔvɨˈvãɲɛ, AS: vyχovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychowywać

 rzecz. wychowaniec mos., wychowanica ż., wychowanek m., wychowanka ż., wychowawczyni ż., wychowanie n., wychowawca mos.

Wiktionary


wychowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­cho­wać)

 (1.1) kształ­to­wać czyjś cha­rak­ter i za­cho­wa­nie, za­pew­niać komuś opie­kę do mo­men­tu osią­gnię­cia przez niego sa­mo­dziel­no­ści

 (1.2) na­u­czać kogoś pew­nej czyn­no­ści lub za­wo­du

 (1.3) (o zwie­rzę­tach) opie­ko­wać się mło­dy­mi, póki są nie­sa­mo­dziel­ne

 (1.4) daw. sta­rać się (o coś), za­bie­gać

 (1.5) daw. opa­try­wać (za­spo­ka­jać po­trze­by ma­te­rial­ne), żywić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­cho­wy­wać się (dk. wy­cho­wać się)

 (2.1) być wy­cho­wy­wa­nym (1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swoje dzie­ci, zgod­nie z po­li­tycz­ny­mi sym­pa­tia­mi, wy­cho­wy­wał w duchu li­be­ral­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɔˈvɨvat͡ɕ, AS: vyχovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chować

 rzecz. wychowaniec mos., wychowanica ż., wychowanie n., wychowawca mos., wychowawczyni ż., wychowanek m., wychowanka ż., wychowywanie n., chów mrz.

 przym. wychowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) edukować, kształcić, nauczać

Wiktionary


wychrypiać

mówić coś, chry­piąc


SJP.pl


wychrypiały

mówić coś, chry­piąc


SJP.pl


wychrzczony

taki, który się wychrz­cił (prze­szedł z innej re­li­gii na chrze­ści­jań­stwo)


SJP.pl


wychuchiwać

wyd­mu­chi­wać po­wie­trze


SJP.pl


wychuchol

ziem­no­wod­ny ssak z ro­dzi­ny kre­to­wa­tych; des­man; cho­choł


SJP.pl

Wy­chu­chol ("Ga­le­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kre­tów (Tal­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kre­to­wa­tych (Tal­pi­dae).

Wikipedia


wychudzać

1. czy­nić chu­dym;
2. wy­chu­dzać się - sta­wać się chu­dym


SJP.pl


wychudzony

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo chudy, wątły, mi­zer­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­chu­dzić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxuˈd͡zɔ̃nɨ, AS: vyχuʒõny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chudy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychudły

Wiktionary


wychujanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chu­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewychujanie n., chujowość ż., chuj mzw./mos.

 czas. wychujać ndk.

 wykrz. chuj

Wiktionary


wychujać

wul­gar­nie: oszu­kać, okła­mać; okan­to­wać, ocy­ga­nić, wy­ro­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. oszu­kać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxujät͡ɕ, AS: vyχui ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuj m., chujnia ż., wychujanie n., chujowość ż.

 przysł. chujowo

 przym. chujowy

 wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrobić w chuja, wrobić

Wiktionary


wychwalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chwa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychwalać ndk.

Wiktionary


wychwalać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bar­dzo chwa­lić, nie szczę­dzić po­chwał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­chwa­lał go za do­ko­na­ne znacz­ne i klu­czo­we zmia­ny w fir­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxfalat͡ɕ, AS: vyχfalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwalić

 rzecz. wychwalanie n.

Wiktionary


wychwalić

mocno po­chwa­lić, ob­sy­pać po­chwa­ła­mi


SJP.pl


wychwycić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­chwy­ty­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­chwy­ty­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxfɨt͡ɕit͡ɕ, AS: vyχfyćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychwycenie n., chwyt m.

 czas. chwytać ndk., wychwytywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychwytać

Wiktionary


wychwyt

ele­ment me­cha­niz­mu ze­ga­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zeg. ele­ment me­cha­niz­mu ze­ga­ro­we­go, łą­czą­cy re­gu­la­tor z resz­tą;

Wiktionary

Wy­chwyt – ele­ment me­cha­niz­mu ze­ga­ro­we­go speł­nia­ją­cy dwie pod­sta­wo­we funk­cje:

Ze wzglę­du na spo­sób dzia­ła­nia wy­chwy­ty mo­że­my po­dzie­lić na co­fa­ją­ce, spo­czyn­ko­we i wolne. W wy­chwy­tach co­fa­ją­cych i spo­czyn­ko­wych prze­su­wa­nie się pa­le­ty po zę­bach koła wy­chwy­to­we­go i zwią­za­ne z tym dzia­ła­nie siły tar­cia trwa przez sto­sun­ko­wo długi czas, pod­czas gdy w wy­chwy­tach wol­nych czas ten jest zmi­ni­ma­li­zo­wa­ny do bar­dzo krót­kie­go im­pul­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­sze róż­ni­ce mię­dzy chro­no­me­trem a zwy­kłym ze­ga­rem po­le­ga­ją na wpro­wa­dze­niu spe­cjal­ne­go typu wy­chwy­tu, na na­da­niu wło­so­wi ba­lan­su spe­cjal­ne­go kształ­tu oraz na urzą­dze­niu kom­pen­su­ją­cym zmia­nę siły na­pę­do­wej w trak­cie roz­krę­ca­nia się sprę­ży­ny.

Wiktionary


wychwytowy

przy­miot­nik od: wy­chwyt


SJP.pl


wychwytywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chwy­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychwytywać ndk.

 rzecz. schwytanie n.

Wiktionary


wychwytywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­chwy­cić / wy­chwy­tać)

 (1.1) łapać, chwy­tać, wy­ła­py­wać

 (1.2) przen. od­kry­wać, za­u­wa­żać, od­naj­do­wać

 (1.3) wy­do­by­wać, ujaw­niać

 (1.4) techn. o dźwię­ku i in­nych sy­gna­łach: re­je­stro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W tym bez­ru­chu do­cho­dzi­ły ją uryw­ki go­rącz­ko­wych roz­mów przez ko­mu­ni­ka­to­ry, ale nie wy­chwy­ty­wa­ła po­szcze­gól­nych słów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxfɨˈtɨvat͡ɕ, AS: vyχfytyvać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany wychwycić, wychwytać

 czas. chwytać dk.

 rzecz. chwyt m., wychwytywanie n., wychwycenie n., schwytanie n.

Wiktionary


wychylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chy­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychylenie n., wychylacz m.

 czas. wychylać ndk., wychylić dk.

 przym. wychylny

Wiktionary


wychylać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zmie­nia­jąc po­zy­cję, wy­sta­wiać coś na zew­nątrz cze­goś

 (1.2) wy­pi­jać szyb­ko por­cję al­ko­ho­lu

 (2.3) uka­zy­wać się, wy­su­wać się zza cze­goś

 (2.4) przen. po­stę­po­wać ina­czej niż wszy­scy, czę­sto na­ra­ża­jąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zu­pit­za wy­ko­rzy­sty­wał zatem skwa­pli­wie okaz­ję i wy­chy­lał kie­li­szek za kie­lisz­kiem.

 (2.3) Nie wy­chy­laj się zza okopu, bo do­sta­niesz kulkę w łeb!

 (2.4) Wy­chy­lał się za bar­dzo, to go wzię­li do tej ro­bo­ty. Współ­czu­ję gost­ko­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxɨlat͡ɕ, AS: vyχylać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychylanie n., wychył m., wychylenie n.

 czas. wychylić

 przym. wychyłowy

Wiktionary


wychylenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chy­lić.

 (1.2) po­zy­cja cze­goś uko­śna w sto­sun­ku do pionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨxɨˈlɛ̃ɲɛ, AS: vyχylẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychylanie m.

 czas. wychylić dk., wychylać ndk.

Wiktionary


wychylić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­chy­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­chy­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈxɨlʲit͡ɕ, AS: vyχylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychylenie n., wychylanie n.

 czas. wychylać

Wiktionary


wychynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­chy­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychynąć dk.

Wiktionary


wychynąć

książ­ko­wo: wy­su­nąć się zza cze­goś, uka­zać się na po­wierzch­ni cze­goś; wy­ło­nić się, wy­nu­rzyć się, wy­chy­lić się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. wy­su­nąć się zza cze­goś, uka­zać się na po­wierzch­ni cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zza drzew wy­chy­nę­ła jakaś po­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychynięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyłonić się, wynurzyć się, wysunąć się

Wiktionary


wychytrzyć

zdo­być, uzy­skać coś dzię­ki chy­tro­ści


SJP.pl


wychył

wy­chy­le­nie się; prze­chył


SJP.pl


wychyłowy

→ wy­chył


SJP.pl

Patrz:

wychył

wychód

1. gwa­ro­wo: wy­da­tek;
2. daw­niej: wyj­ście skądś; opu­szcze­nie ja­kie­goś miej­sca; miej­sce, któ­rym się wy­cho­dzi;
3. miej­sce wy­stę­po­wa­nia skały lub złoża na po­wierzch­ni ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wschód

Wiktionary


wychów

1. ra­cjo­nal­ne ży­wie­nie i pie­lę­gno­wa­nie mło­dych zwie­rząt; wy­chó­wek;
2. daw­niej: wy­cho­wa­nie, edu­ka­cja


SJP.pl

Wy­chów – ze­spół za­bie­gów po­dej­mo­wa­nych przez czło­wie­ka, ma­ją­cych na celu za­pew­nie­nie mło­dym zwie­rzę­tom ho­dow­la­nym pra­wi­dło­we­go wzro­stu i roz­wo­ju w dro­dze ra­cjo­nal­ne­go ży­wie­nia i od­po­wied­niej pie­lę­gna­cji.

Wikipedia


wychówek

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: ra­cjo­nal­ne ży­wie­nie i pie­lę­gno­wa­nie mło­dych zwie­rząt; wy­chów


SJP.pl


wychędożyć

1. wy­czy­ścić, wys­przą­tać
2. po­tocz­nie: odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl


wychładzalnia

po­mie­szcze­nie chłod­ni­cze


SJP.pl


wychłeptać

po­tocz­nie: wypić gło­śno ma­ły­mi ły­ka­mi; wych­li­pać, wy­sior­bać


SJP.pl


wychłodnięty

taki, który wy­chłódł; wy­chło­dły


SJP.pl


wychłodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. hi­po­ter­mia, ob­ni­że­nie tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej or­ga­niz­mu zwie­rząt sta­ło­ciepl­nych po­ni­żej nor­mal­ne­go za­kre­su jej zmian

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wychłodzić ndk.

 rzecz. chłód mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipotermia

Wiktionary


wychłodły

taki, który wy­chłódł; wy­chłod­nię­ty


SJP.pl


wychłostanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­mie­rze­nie kary chło­sty

 (1.2) o wie­trze, opa­dach at­mos­fe­rycz­nych: wie­lo­krot­ne, gwał­tow­ne ude­rze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


wychłostać

pod­dać karze cie­les­nej w po­sta­ci chło­sty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wy­mie­rzyć karę chło­sty

 (1.2) przen. su­ro­wo skry­ty­ko­wać, ośmie­szyć, wy­szy­dzić

 (1.3) o wie­trze, opa­dach at­mos­fe­rycz­nych: gwał­tow­nie ude­rzyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


wyciapać

po­tocz­nie:
1. wy­bru­dzić; wyś­wi­nić;
2. zużyć, nie­o­szczęd­nie sto­su­jąc; wy­ba­brać, wy­pa­prać;
3. wy­ciąć;
4. wy­cia­pać się -
a) wy­bru­dzić się; wyś­wi­nić się;
b) nas­ma­ro­wać się


SJP.pl


wyciapywać

po­tocz­nie:
1. zu­ży­wać, nie­o­szczęd­nie sto­su­jąc; wy­pa­pry­wać;
2. wy­ci­nać;
3. wy­cia­py­wać się - bru­dzić się


SJP.pl


wycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨt͡ɕɛ, AS: vyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyć

 rzecz. wyjec m.

Wiktionary


wyciec

o pły­nach: wy­pły­nąć z cze­goś, np. z becz­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cie­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­cie­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciekanie n., cieczka ż., wyciek mrz.

 czas. wyciekać ndk., wycieknąć dk.

 przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wycieknąć

Wiktionary


wycieczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wę­drów­ka w ce­lach re­kre­a­cyj­nych lub tu­ry­stycz­nych

 (1.2) grupa osób bio­rą­cych udział w wy­ciecz­ce (1.1)

 (1.3) przen. zło­śli­wa uwaga skie­ro­wa­na do kogoś

 (1.4) daw. wojsk. wypad nie­wiel­kie­go od­dzia­łu woj­ska w stro­nę obozu wroga

Wiktionary

Wy­ciecz­ka – ro­dzaj im­pre­zy tu­ry­stycz­nej, któ­rej pro­gram obej­mu­je zmia­nę miej­sca po­by­tu jej uczest­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) audio|Pl-po­je­dzie­my na wy­ciecz­kę do Rzymu.ogg. Po­je­dzie­my na wy­ciecz­kę do Rzymu.

 (1.2) Wy­ciecz­ka Niem­ców posz­ła zwie­dzać zamek.

 (1.3) Pro­szę da­ruj­my sobie wy­ciecz­ki oso­bi­ste i przejdź­my do dy­sku­sji.

 (1.4) Skąd Lit­wi­ni wra­ca­li? – Z noc­nej wra­ca­li wy­ciecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕɛt͡ʃka, AS: vyćečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieczkowicz m., wycieczkowiczka ż., wycieczkowiec mrz.

 przym. wycieczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróż, wędrówka

 (1.2) grupa

 (1.3) przytyk

 (1.4) wypad

Wiktionary


wycieczkowicz

uczest­nik wy­ciecz­ki; osoba czę­sto bio­rą­ca udział w wy­ciecz­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik wy­ciecz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było tam dużo wy­ciecz­ko­wi­czów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieczka ż., wycieczkowiec m.

:: fż. wycieczkowiczka ż.

 przym. wycieczkowy

Wiktionary


wycieczkowiczka

→ wy­ciecz­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

wycieczkowicz

wycieczkowiec

sta­tek do prze­wo­zu tu­ry­stów; sta­tek wy­ciecz­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. tu­ryst. tu­ry­stycz­ny sta­tek pa­sa­żer­ski, prom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W We­ne­cji wy­ciecz­ko­wiec sta­ra­no­wał mniej­szy sta­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕɛt͡ʃˈkɔvʲjɛt͡s, AS: vyćečkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieczka ż., wycieczkowicz mos., wycieczkowiczka ż.

 przym. wycieczkowy

Wiktionary


wycieczkowy

→ wy­ciecz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­ciecz­ką

Wiktionary

Patrz:

wycieczka

Przykłady

 (1.1) W dwo­rze w Kam­pi­no­sie mie­ścił się dom wy­ciecz­ko­wy PTTK.

 (1.1) Po Ge­ne­za­re­cie po­pły­nę­li­śmy stat­kiem wy­ciecz­ko­wym wy­na­ję­tym przez arab­skie biuro po­dró­ży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieczkowiec mrz., wycieczka ż., wycieczkowicz m., wycieczkowiczka ż.

Wiktionary


wyciek

1. wy­do­sta­wa­nie się sub­stan­cji z ja­kie­goś miej­sca; wy­pływ;
2. to, co z cze­goś wy­cie­ka; wy­dzie­li­na;
3. nie­kon­tro­lo­wa­na utra­ta ja­kichś dóbr; uby­tek;
4. prze­do­sta­nie się po­uf­nych in­for­ma­cji do nie­po­wo­ła­nych osób; prze­ciek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­do­sta­wa­nie się płyn­nie na zew­nątrz

 (1.2) treść płyn­na, która wy­do­by­ła się skądś

Wiktionary

Wy­ciek – słaby, nie­skon­cen­tro­wa­ny, po­wierzch­nio­wy lub li­nio­wy wy­pływ wody po­dziem­nej z od­sło­nię­te­go w spo­sób sztucz­ny lub na­tu­ral­ny wo­do­no­śca. Wy­cie­ki mogą wy­stę­po­wać w ja­ski­niach i ko­ry­ta­rzach kra­so­wych, w ko­pal­niach, w skar­pach i zbo­czach dolin. Woda wy­cie­ka­ją­ca łączy się w struż­ki od­pły­wa­ją­ce w dół. Wy­cie­ki są zja­wi­skiem okre­so­wym, za­ni­ka­ją w okre­sie be­zde­szczo­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wyciekanie n., wycieknięcie n.

 czas. wyciec dk., wyciekać ndk.

 przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upływ, wyciekanie, wycieknięcie, wypłynięcie, wypływ, wypływanie

 (1.2) upławy, wydzielina

Wiktionary


wyciekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cie­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycieknąć, wyciec, wyciekać ndk.

 rzecz. wyciek mrz.

Wiktionary


wyciekać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o cie­czy, pły­nie: są­cząc się, wy­le­wać się z ja­kie­goś zbior­ni­ka

 (1.2) o po­uf­nych da­nych: wy­cho­dzić na jaw, do­cie­rać do nie­po­wo­ła­nych osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕɛkat͡ɕ, AS: vyćekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciek m., wyciekanie n.

 czas. wyciec dk., wycieknąć dk.

 przym. ciekły

Wiktionary


wycieknięty

taki, który wy­cie­knął (wy­ciekł); wy­cie­kły


SJP.pl


wycieknąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cie­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­cie­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciekanie n., cieczka ż.

 czas. wyciekać ndk., wyciec dk.

 przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciec

Wiktionary


wyciekowy

→ wy­ciek


SJP.pl

Patrz:

wyciek

wyciekły

o pły­nach: wy­pły­nąć z cze­goś, np. z becz­ki


SJP.pl


wycielić

wy­cie­lić się (o kro­wie i niek­tó­rych in­nych zwie­rzę­tach): wydać na świat cielę; ocie­lić się


SJP.pl


wycielony

wy­cie­lo­na - taka, która się wy­cie­li­ła (wy­da­ła na świat cielę)


SJP.pl


wyciemniać

spra­wiać, by gdzieś było ciem­no, osła­niać od świa­tła


SJP.pl


wyciemnić

spra­wić, by gdzieś było ciem­no, osło­nić od świa­tła


SJP.pl


wycieniować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cie­nio­wać)

 (1.1) szt. nadać cie­nie, zróż­ni­co­wać na­tę­że­nie świa­tła lub barwy

 (1.2) ła­god­nie przejść mię­dzy war­to­ścia­mi słów, środ­ków wy­ra­zu, ge­stów

 (1.3) muz. zmie­nić wy­so­kość, in­ten­syw­ność lub ton głosu

 (1.4) fryzj. przy­strzyc włosy war­stwo­wo, tak, aby dłu­gość prze­cho­dzi­ła stop­nio­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieniowanie n.

Wiktionary


wyciepnąć

po­tocz­nie: wy­rzu­cić, usu­nąć


SJP.pl


wyciepywać

po­tocz­nie: wy­rzu­cać


SJP.pl


wycier

sta­dium lar­wal­ne ryb; młody na­ry­bek krót­ko po opu­szcze­niu osłon ja­jo­wych, odży­wia­ją­cy się po­kar­mem zgro­ma­dzo­nym w wo­recz­ku żółt­ko­wym


SJP.pl


wycieracz

1. po­gard­li­wie: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się usu­wa­niem brudu z po­wierzch­ni i po­mie­szczeń;
2. po­tocz­nie: przed­miot, który po­słu­żył do usu­nię­cia brudu lub wody z ja­kiejś po­wierzch­ni


SJP.pl


wycieraczka

1. li­stew­ka do usu­wa­nia brudu lub nad­mia­ru wody z szyby; wy­cie­rak;
2. mata lub me­ta­lo­wa krata do wy­cie­ra­nia obu­wia, umie­szcza­na zwy­kle przed wej­ściem do bu­dyn­ku lub po­mie­szcze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. lotn. ru­cho­my ele­ment wy­po­sa­że­nia po­ja­zdów, oczy­szcza­ją­cy szybę z nie­czy­sto­ści ogra­ni­cza­ją­cych wi­docz­ność;

 (1.2) mata le­żą­ca przed wej­ściem do bu­dyn­ku lub na gra­ni­cy po­mie­szczeń słu­żą­ca do czy­szcze­nia butów;

 (1.3) daw. ko­bie­ta wy­cie­ra­ją­ca

Wiktionary

Wy­cie­racz­ka – ele­ment wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­du albo in­ne­go po­ja­zdu wy­po­sa­żo­ne­go w przed­nią szybę (tram­waj, au­to­bus, tro­lej­bus, lo­ko­mo­ty­wa, po­ciąg, sa­mo­lot, a także sta­tek, prom, barka, ko­par­ka, ła­do­war­ka, kom­bajn albo cią­gnik rol­ni­czy), ma­ją­cy za za­da­nie ście­ra­nie z niej de­szczu, mżaw­ki, gradu, śnie­gu i błota pod­czas jazdy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­cie­racz­ki roz­pacz­li­wie skro­ba­ły szybę, nie­wie­le po­pra­wia­jąc wi­docz­ność.

 (1.2) Zanim wej­dziesz do miesz­ka­nia, wy­trzyj buty na wy­cie­racz­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕɛˈrat͡ʃka, AS: vyćeračka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieruchy nmos., wycieruch m./ż., wycierus m./ż., wycierak m., wycierka ż., wycieranie n., wytarcie n.

 czas. wycierać ndk.

Wiktionary


wycierak

1. przy­rząd z uchwy­tem do zma­zy­wa­nia ta­bli­cy na sucho;
2. na­są­czo­ny sub­stan­cją ka­wa­łek ma­te­ria­łu do usu­wa­nia za­bru­dzeń;
3. li­stew­ka do usu­wa­nia brudu lub nad­mia­ru wody z szyby; wy­cie­racz­ka


SJP.pl


wycieraki

wy­cie­ru­chy, ście­ra­ki, wy­cie­ru­sy; po­tocz­nie:
1. spod­nie tra­cą­ce z cza­sem kolor, zwła­szcza je­an­sy;
2. zni­szczo­ne, wy­tar­te spod­nie


SJP.pl


wycieralny

po­dat­ny na zni­szcze­nie w wy­ni­ku tar­cia; ście­ral­ny


SJP.pl


wycieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cie­rać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­cie­ra­nie kurzu nie jest taką cięż­ką pracą, mógł­byś to zro­bić od czasu do czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕɛˈrãɲɛ, AS: vyćerãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycierać ndk., wytrzeć dk.

 rzecz. wycieraczka ż., wytarcie n.

Wiktionary


wycierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­trzeć)

 (1.1) usu­wać z cze­goś nalot lub osad przez po­cie­ra­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­cie­rać się (dk. wy­trzeć się)

 (2.1) ule­gać zu­ży­ciu przez tar­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕɛrat͡ɕ, AS: vyćerać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycierusy nmos., wycieraczka ż., wycieranie n.

 czas. obcierać, wytrzeć, trzeć ndk., scierać ndk., nacierać ndk., natrzeć dk., pocierać ndk., potrzeć dk., rozcierać ndk., rozetrzeć dk.

 przym. cierny

Wiktionary


wycierka

Wy­cier­ka – pro­dukt ubocz­ny pow­sta­ją­cy przy prze­ro­bie ziem­nia­ków na kroch­mal. Zwana ina­czej pulpą.

Pro­ces ten prze­pro­wa­dza się w kroch­mal­ni. Wy­cier­ka pow­sta­je wy­ni­ku wy­my­cia pra­wie całej skro­bi (kroch­ma­lu) i soku ziem­nia­cza­ne­go z miaz­gi ziem­nia­cza­nej.

W za­leż­no­ści od pro­cen­to­wej za­war­to­ści wody w wy­cier­ce wy­róż­nia się: świe­żą (około 95% wody) i pra­so­wa­ną (75-85% wody).

Wikipedia


wycieruch

wy­ci­ruch, wy­cie­rus, wy­ci­rus; po­gard­li­wie:
1. osoba wa­łę­sa­ją­ca się, włó­czą­ca się po cu­dzych ką­tach;
2. bru­das, flej­tuch;
3. pro­sty­tut­ka


SJP.pl

Patrz:

wycieruch

wycierucha

→ wy­cie­ruch


SJP.pl

Patrz:

wycieruch

wycieruchy

wy­cie­ra­ki, ście­ra­ki, wy­cie­ru­sy; po­tocz­nie:
1. spod­nie tra­cą­ce z cza­sem kolor, zwła­szcza je­an­sy;
2. zni­szczo­ne, wy­tar­te spod­nie


SJP.pl

Patrz:

wycieruch

wycierus

wy­ci­ruch, wy­cie­ruch, wy­ci­rus; po­gard­li­wie:
1. osoba wa­łę­sa­ją­ca się, włó­czą­ca się po cu­dzych ką­tach;
2. bru­das, flej­tuch;
3. pro­sty­tut­ka


SJP.pl


wycierusy

wy­cie­ra­ki, ście­ra­ki, wy­cie­ru­chy; po­tocz­nie:
1. spod­nie tra­cą­ce z cza­sem kolor, zwła­szcza je­an­sy;
2. zni­szczo­ne, wy­tar­te spod­nie


SJP.pl


wycieńczony

mi­zer­nie, źle, niez­dro­wo wy­glą­da­ją­cy; zbie­dzo­ny, wy­mi­ze­ro­wa­ny, wy­mę­czo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) krań­co­wo osła­bio­ny; taki, który stra­cił nie­mal wszyst­kie siły

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od wy­cień­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieńczenie n.

 czas. wycieńczać ndk., wycieńczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skonany, wyczerpany, wykończony

Wiktionary


wycieńczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cień­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­cień­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vyćė̃ĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycieńczenie n., wycieńczanie n.

 czas. wycieńczać ndk.

 przym. wycieńczony

Wiktionary


wycinacz

1. me­cha­nicz­na gło­wi­ca za­pi­su­ją­ca, przet­wa­rza­ją­ca prze­bie­gi elek­trycz­ne lub aku­stycz­ne w prze­bie­gi me­cha­nicz­ne i za­pi­su­ją­ca je na no­śni­ku dźwię­ku za po­mo­cą rylca;
2. daw­niej: osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ci­na­niem cze­goś


SJP.pl


wycinakowy

→ wy­ci­nak


SJP.pl

Patrz:

wycinak

wycinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odłą­cza­nie cię­ciem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycinać, wyciąć

 rzecz. wycięcie n., wycinka ż., wycinanka ż.

Wiktionary


wycinanka

ozdo­ba lu­do­wa wy­cię­ta z pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. praca pla­stycz­ny­a­stycz­na wy­ko­na­na z ka­wał­ków pa­pie­ru

 (1.2) szt. etn. lu­do­wa ozdo­ba wy­cię­ta z pa­pie­ru (czę­sto barw­ne­go lub róż­no­ko­lo­ro­we­go) wy­ko­rzy­stu­ją­ca mo­ty­wy fi­gu­ral­ne, różne ro­dza­je sy­me­trii oraz łą­cze­nie i ryt­micz­ne pow­ta­rza­nie mo­ty­wów w ukła­dach po­zio­mych lub pio­no­wych;

Wiktionary

Wy­ci­nan­ka – ozdo­ba wy­cię­ta z pa­pie­ru za po­mo­cą ostre­go na­rzę­dzia, naj­czę­ściej nożyc. W Pol­sce cha­rak­te­ry­stycz­na szcze­gól­nie dla twór­czo­ści lu­do­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Żeby mówić o hi­sto­rii de­co­u­pa­ge'u, mu­si­my się cof­nąć na po­czą­tek XII w., kiedy to chiń­scy wie­śnia­cy two­rzy­li pa­pie­ro­we wy­ci­nan­ki w ży­wych ko­lo­rach, aby zdo­bić nimi okna, la­tar­nie, pu­deł­ka z pre­zen­ta­mi i inne przed­mio­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycinankarka ż., wycinankarstwo n., wycinanie n., wycięcie n.

 czas. ciąć ndk., wyciąć dk., wycinać ndk.

 przym. wycinankarski, wycinankowy, tnący

Wiktionary


wycinankarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem pa­pie­ro­wych wy­ci­na­nek


SJP.pl


wycinankarski

do­ty­czą­cy wy­ci­nan­kar­stwa


SJP.pl


wycinankowy

przy­miot­nik od: wy­ci­nan­ka


SJP.pl


wycinać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ciąć)

 (1.1) od­dzie­lać od ca­ło­ści, usu­wa­jąc cię­ciem

 (1.2) wy­do­by­wać cię­ciem kształt z cze­goś

 (1.3) żło­bić w czymś znaki

 (1.4) za­bi­jać po kolei

 (1.5) pot. zwin­nie ude­rzać kogoś znie­nac­ka w okre­ślo­ną część ciała

 (1.6) pot. grać lub tań­czyć raź­nie, z tem­pe­ra­men­tem

 (1.7) in­form. po­bie­rać frag­ment pliku, by wsta­wiać go w inne miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej ko­so­drze­wi­na była ma­so­wo wy­pa­la­na i wy­ci­na­na, aby przy­go­to­wać te­re­ny pod wypas.

 (1.5) Z za­du­my tej wyr­wa­ło ją gwi­zda­nie kosa, który ro­zbu­dzo­ny świa­tłem, bi­ją­cym z fa­bry­ki w okien­ko, za­czy­nał wy­ci­nać swoje ku­ran­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcinać, obcinać, ciąć, dk. wyciąć

 rzecz. wycięcie n., wycinanie n., wycinanka ż., wycinek m., wycinarka ż., wycinka ż.

 przym. wycinkowy

 przysł. wycinkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usuwać

 (1.2) wykrawać

 (1.3) wyrzynać

Wiktionary


wycinek

1. frag­ment wy­o­dręb­nio­ny z ca­ło­ści, ka­wa­łek;
2. frag­ment tkan­ki po­bra­nej z ży­we­go or­ga­niz­mu do ba­da­nia;
3. sa­miec dzika w dru­gim lub trze­cim roku życia, bę­dą­cy w okre­sie wy­ci­na­nia się kłów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­cię­ty frag­ment

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. rocz­ny sa­miec dzika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­bra­no mu wy­ci­nek mię­śnia do badań.

 (2.1) Wy­ci­nek zbuch­to­wał bo­i­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycinać

 rzecz. wycinka ż., wycięcie n.

Wiktionary


wycinka

wy­ci­na­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ci­na­nie, ści­na­nie drzew lub in­nych ro­ślin

Wiktionary

Zo­bacz też: Wy­cin­ka (po­wieść).

Wy­cin­ka (dawn. Wy­cin­ka Uka­zo­wa) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bał­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wycinanie n., wycięcie n., wycinek m.

 czas. wycinać ndk., wyciąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrąb

Wiktionary


wycinkowate

o ce­chach wy­cin­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl

Wy­cin­ko­wa­te (Dre­pa­ni­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z na­dro­dzi­ny (wraz z ro­dzi­ną), obej­mu­je 741 ga­tun­ków uję­tych w 115 ro­dza­jach; w Pol­sce wy­stę­pu­je 16 ga­tun­ków.

Wikipedia


wycinkowaty

o ce­chach wy­cin­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


wycinkowy

sta­no­wią­cy wy­ci­nek lub do­ty­czą­cy wy­cin­ka


SJP.pl


wycior

przy­rząd do czy­szcze­nia prze­wo­du lufy broni pal­nej


SJP.pl

Wy­cior – przy­rząd przez­na­czo­ny do czy­szcze­nia wnę­trza dłu­gich wą­skich prze­strze­ni (np. prze­wo­du lufy, fajki, ko­mi­na itp.).

Wy­cio­ry przy­bie­ra­ją zróż­ni­co­wa­ne formy w za­leż­no­ści od po­trzeb. Mogą być sztyw­ne lub ela­stycz­ne, o róż­nym prze­kro­ju po­przecz­nym, naj­czę­ściej po­dłuż­ne i z re­gu­ły za­koń­czo­ne otu­li­ną lub szczot­ką. Po­pu­lar­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne zwła­szcza w rusz­ni­kar­stwie i ko­mi­niar­stwie.

Wikipedia


wyciorowy

→ wy­cior


SJP.pl

Patrz:

wycior

wyciosać

cio­sa­niem nadać cze­muś jakiś kształt


SJP.pl


wyciruch

wy­cie­ruch, wy­cie­rus, wy­ci­rus; po­gard­li­wie:
1. osoba wa­łę­sa­ją­ca się, włó­czą­ca się po cu­dzych ką­tach;
2. bru­das, flej­tuch;
3. pro­sty­tut­ka


SJP.pl


wyciruchy

wy­cie­ruch, wy­cie­rus, wy­ci­rus; po­gard­li­wie:
1. osoba wa­łę­sa­ją­ca się, włó­czą­ca się po cu­dzych ką­tach;
2. bru­das, flej­tuch;
3. pro­sty­tut­ka


SJP.pl


wycirus

wy­ci­ruch, wy­cie­ruch, wy­cie­rus; po­gard­li­wie:
1. osoba wa­łę­sa­ją­ca się, włó­czą­ca się po cu­dzych ką­tach;
2. bru­das, flej­tuch;
3. pro­sty­tut­ka


SJP.pl


wyciruska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara szo­fer­ska: ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕiˈruska, AS: vyćiruska

Wiktionary


wycirusy

wy­ci­ruch, wy­cie­ruch, wy­cie­rus; po­gard­li­wie:
1. osoba wa­łę­sa­ją­ca się, włó­czą­ca się po cu­dzych ką­tach;
2. bru­das, flej­tuch;
3. pro­sty­tut­ka


SJP.pl


wycisk

1. wklę­sły ślad wy­ci­śnię­ty w czymś mięk­kim; od­bi­cie;
2. wy­ci­śnię­cie cze­goś;
3. po­tocz­nie: po­bi­cie, zbi­cie kogoś


SJP.pl


wyciskacz

przy­rząd do wy­ci­ska­nia soku z niek­tó­rych owo­ców, wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. przy­rząd do wy­ci­ska­nia soku z owo­ców lub wa­rzyw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciskarka ż., wyciskanie n., wycisk m.

 czas. wyciskać ndk., wycisnąć dk.

Wiktionary


wyciskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ci­skać.

Wiktionary

Wy­ci­ska­nie – ro­dzaj obrób­ki pla­stycz­nej me­ta­li. Ma­te­riał pod na­ci­skiem stem­pla wy­pły­wa przez otwór lub ot­wo­ry w na­rzę­dziu albo przez szcze­li­ny ut­wo­rzo­ne przez na­rzę­dzia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕiˈskãɲɛ, AS: vyćiskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyciskać, wycisnąć

 rzecz. wyciskarka ż., wyciśnięcie n., wyciskacz mrz.

Wiktionary


wyciskarka

1. urzą­dze­nie do wy­ci­ska­nia soku z owo­ców, wa­rzyw itp.;
2. ma­szy­na for­mier­ska do dru­ko­wa­nia wzo­rów za po­mo­cą stem­pli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie, ma­szy­na lub na­rzę­dzie do wy­ci­ska­nia cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕiˈskarka, AS: vyćiskarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciskanie n., wyciskacz m.

 czas. wyciskać ndk., wycisnąć dk., cisnąć dk., naciskać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prasa, praska

Wiktionary


wyciskać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­cis­nąć)

 (1.1) od­dzie­lać od czego płyn­ną za­war­tość po­przez ści­ska­nie

 (1.2) wy­py­chać coś na zew­nątrz, ści­ska­jąc to pal­ca­mi

 (1.3) od­bi­jać ślad, wklę­sły wzór

 (1.4) pot. wy­mu­szać mak­sy­mal­ną spraw­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycisk mrz., wyciskacz mrz., wyciskanie n., wyciskarka ż., wyciśnięcie n.

 czas. ściskać, wycisnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstrahować, wydobywać, wykręcać, wyżymać

 (1.2) wyduszać

 (1.3) odbijać, odciskać

 (1.4) uzyskiwać, wymuszać

Wiktionary


wyciskowy

→ wy­cisk


SJP.pl

Patrz:

wycisk

wycisnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ci­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ci­skać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otar­ła łzę, ko­lej­ną, którą wy­cis­nę­ło bo­les­ne i jakże żywe wspom­nie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vyćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciskarka ż., wyciśnięcie n., wyciskanie n., wyciskacz mrz.

 czas. wyciskać

 przym. ciśnieniowy

Wiktionary


wyciszająco

→ wy­ci­sza­ją­cy


SJP.pl

Patrz:

wyciszający

wyciszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ci­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewyciszanie n., wyciszenie n., autowyciszanie n.

 czas. przyciszyć, wyciszać ndk., wyciszyć dk.

 przysł. zacisznie

 przym. zaciszny

Wiktionary


wyciszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie cich­szym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyciszyć, wyciszyć dk.

 rzecz. wyciszanie n., autowyciszanie n.

 przysł. zacisznie

 przym. zaciszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyciszenie, ściszenie

Wiktionary


wyciszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wyciszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ci­szać)

 (1.1) zob. wy­ci­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autowyciszanie n., zacisze n., cisza ż., cichość ż., wyciszanie n., wyciszenie n., przyciszenie n., przyciszanie n.

 czas. cichnąć, wyciszać ndk., przyciszyć dk., przyciszać ndk.

 przym. cichy, zaciszny

 przysł. cicho, zacisznie

 wykrz. cicho, cisza

Wiktionary


wycisłowo

Wy­ci­sło­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Borek Wiel­ko­pol­ski. Liczy około 290 miesz­kań­ców i obej­mu­je 54 go­spo­dar­stwa rolne. Po­nad­to, do so­łect­wa Wy­ci­sło­wo na­le­ży le­śni­czów­ka Wro­ni­ny.

Miej­sco­wość wy­wo­dzi swoje imię praw­do­po­dob­nie od za­ło­ży­cie­la osady - Wy­ci­sła.

Wikipedia


wyciulanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ciu­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyciulać dk.

Wiktionary


wyciurkiwać

rzad­ko: wy­pły­wać mała stru­gą


SJP.pl


wyciąg

1. prze­pi­sa­ny frag­ment ja­kie­goś tek­stu; wypis;
2. rozt­wór otrzy­ma­ny w wy­ni­ku ek­strak­cji; ek­strakt;
3. urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia lub prze­cią­ga­nia cze­goś w górę; wy­cią­gar­ka;
4. urzą­dze­nie wen­ty­la­cyj­ne umoż­li­wia­ją­ce od­pro­wa­dze­nie spa­lin, gazów itp. z róż­nych po­mie­szczeń;
5. sprzęt me­dycz­ny słu­żą­cy do sta­bi­li­za­cji czę­ści ciała w po­zy­cji roz­cią­gnię­tej lub unie­sio­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie lub układ urzą­dzeń do wy­cią­ga­nia cze­goś lub kogoś na jakąś wy­so­kość

 (1.2) księg. lista tran­sak­cji i stan konta z ja­kie­goś okre­su

 (1.3) pot. stre­szcze­nie, krót­ka no­tat­ka przed­sta­wia­ją­ca dany tekst

 (1.4) chem. rozt­wór otrzy­my­wa­ny z sub­stan­cji ro­ślin­nej lub or­ga­nu zwie­rzę­ce­go po­przez ich go­to­wa­nie, za­le­wa­nie wrząt­kiem lub al­ko­ho­lem;

 (1.5) med. techn. urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne sto­so­wa­ne w or­to­pe­dii do na­sta­wia­nia zła­mań i zwich­nięć, ko­ry­go­wa­nia znieksz­tał­ceń i wad po­sta­wy (np. skrzy­wie­nia krę­go­słu­pa);

 (1.6) zob. dy­ge­sto­rium.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­ciąg – od­le­głość mię­dzy dwoma wspi­nacz­ko­wy­mi sta­no­wi­ska­mi ase­ku­ra­cyj­ny­mi
  • wy­ciąg – me­to­da le­cze­nia w or­to­pe­dii
  • wy­ciąg – przy­rząd do ćwi­czeń
  • wy­ciąg – za­gę­szczo­ny pre­pa­rat ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy
  • wy­ciąg – ele­ment broni pal­nej
  • wy­ciąg – ro­dzaj okapu ku­chen­ne­go
  • wy­ciąg to­wa­ro­wy
  • wy­ciąg szy­bo­wy
  • wy­ciąg masz­to­wy – dźwig przy­ścien­ny
  • wy­ciąg la­bo­ra­to­ryj­ny – dy­ge­sto­rium
  • wy­ciąg nar­ciar­ski
  • wy­ciąg z aktu stanu cy­wil­ne­go – obec­nie odpis

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zep­suł się wy­ciąg i mu­sie­li­śmy iść na szczyt pie­szo.

 (1.2) Pro­szę mi wy­dru­ko­wać wy­ciąg za ostat­nie trzy mie­sią­ce.

 (1.3) Ten wy­ciąg jest zu­peł­nie niez­ro­zu­mia­ły.

 (1.4) Sta­szek wypił cały wy­ciąg z owo­ców, z któ­re­go bab­cia chcia­ła zro­bić kom­pot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨt͡ɕɔ̃ŋk, AS: vyćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąganie n., wyciąganie n., obciąganie n.

 czas. wyciągać ndk., wyciągnąć dk.

 przym. wyciągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) streszczenie

 (1.4) ekstrakt, odwar, napar

Wiktionary


wyciągacz

1. na­rzę­dzie do wy­cią­ga­nia zszy­wek;
2. daw­niej: osoba ro­bią­ca wy­cią­gi, wy­pi­sy


SJP.pl


wyciągalny

1. da­ją­cy się wy­cią­gnąć, wy­su­nąć;
2. da­ją­cy się wy­dłu­żyć przez cią­gnię­cie; roz­cią­gli­wy


SJP.pl


wyciąganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cią­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: vyćõŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyciągać ndk., wyciągnąć

 rzecz. obciąganie n., ciąganie n., wyciąg

 przym. wyciągowy

Wiktionary


wyciągarka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­cią­gar­ka – urzą­dze­nie wspo­ma­ga­ją­ce prze­jazd po­ja­zdów me­cha­nicz­nych przez trud­ny teren. Roz­róż­nia­my kilka typów wy­cią­ga­rek. Są to:
    • wy­cią­gar­ki me­cha­nicz­ne (bio­rą­ce siłę na­pę­do­wą bez­poś­red­nio z sil­ni­ka po­ja­zdu po­przez prze­kład­nie zę­ba­te i wały na­pę­do­we).
    • wy­cią­gar­ki hy­dra­u­licz­ne (na­pę­dza­ne sil­ni­kiem hy­dra­u­licz­nym który jest na­pę­dza­ny pompą hy­dra­u­licz­ną sprzę­gnię­ta z sil­ni­kiem spa­li­no­wym po­ja­zdu).
    • wy­cią­gar­ki elek­trycz­ne (na­pę­dza­ne sil­ni­kiem elek­trycz­nym za­si­la­nym z sieci elek­trycz­nej po­ja­zdu)
    • wy­cią­gar­ki ręcz­ne (na­pę­dza­ne siłą mię­śni)
  • wy­cią­gar­ka szy­bow­co­wa – urzą­dze­nie do wy­no­sze­nia szy­bow­ców w po­wie­trze

Wikipedia


wyciągać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­cią­gnąć)

 (1.1) wy­do­by­wać, wyj­mo­wać coś z cze­goś

 (1.2) pytać, uzy­ski­wać in­for­ma­cję

 (1.3) osią­gać, uzy­ski­wać

 (1.4) czy­nić coś dłuż­szym

 (1.5) wy­su­wać coś przed sie­bie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­cią­gać się (dk. wy­cią­gnąć się)

 (2.1) pot. sta­wać się dłuż­szym

 (2.2) po­ło­żyć się

 (2.3) prze­cią­gnąć się, roz­pro­sto­wy­wać kości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­cią­gnij książ­ki z ple­ca­ka.

 (1.2) Wy­cią­gnij od niego, gdzie kupił ten płaszcz.

 (1.3) – Ten sa­mo­chód wy­cią­gnie dwie­ście! – Żar­tu­jesz, chyba z górki!

 (1.3) Marek pra­cu­je na dwie zmia­ny. Wy­cią­ga ze sześć ka­wał­ków na rękę!

 (2.1) Po prze­je­cha­niu 100 km łań­cuch mo­je­go ro­we­ra wy­cią­gnął się o kilka mi­li­me­trów.

 (2.2) Marek wy­cią­gnął się wy­god­nie na ka­na­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: vyćõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciąganie n., wyciąg m., wyciągnięcie n., ciąganie n., obciąganie n.

 czas. wyciągnąć

 przym. wyciągowy

Wiktionary


wyciągnik

urzą­dze­nie z łań­cu­chem lub liną do wy­do­by­wa­nia i pod­no­sze­nia


SJP.pl


wyciągnikowy

→ wy­cią­gnik


SJP.pl

Patrz:

wyciągnik

wyciągnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cią­gnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vyćõŋʹǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyciągnąć dk., wyciągać ndk.

 rzecz. ciąganie n.

Wiktionary


wyciągnięty

po­tocz­nie: znieksz­tał­co­ny w wy­ni­ku uży­wa­nia i pra­nia


SJP.pl


wyciągnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cią­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­cią­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług po­li­cjan­tów to prusz­kow­scy pierw­si za­a­ta­ko­wa­li taj­nia­ka uda­ją­ce­go ochro­nia­rza, ude­rza­jąc go nun­cza­kiem w głowę. Ten, cho­ciaż ranny, wy­cią­gnął broń i za­czął strze­lać. Śmier­tel­nie tra­fił Sza­ra­ka, a Pa­ra­so­la po­strze­lił w udo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vyćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciągnięcie n., wyciąganie n., wyciąg m., ciąganie n., obciąganie n.

 czas. wyciągać ndk.

 przym. wyciągowy

Wiktionary


wyciągowy

przy­miot­nik od: wy­ciąg


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy wy­cią­gu, ek­strak­tu, otrzy­ma­ny w wy­ni­ku ek­strak­cji

 (1.2) bud. techn. do­ty­czą­cy wy­cią­gu tran­spor­to­we­go, windy

 (1.3) bud. techn. zwią­za­ny z wy­cią­giem, urzą­dze­niem wen­ty­la­cyj­nym

 (1.4) med. od­no­szą­cy się do wy­cią­gu or­to­pe­dycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpływ, jaki wy­wie­ra­ją wy­cią­go­we związ­ki za­war­te w kłęb­ku na kieł­ko­wa­nie na­sie­nia bu­ra­ków, był przed­mio­tem wielu badań.

 (1.2) Ruch klat­ki wy­cią­go­wej w ko­pal­ni, na­ła­do­wa­nej urob­kiem, od­by­wać się z dużą szyb­ko­ścią, nawet do 30 m na se­kun­dę.

 (1.3) Dla za­bez­pie­cze­nia ro­bot­ni­ków przed wdy­cha­niem pyłu sto­su­je się w ra­cjo­nal­nie urzą­dzo­nych od­lew­niach in­sta­la­cje wy­cią­go­we pyłu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕɔ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: vyćõŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciąg m., ciąganie n., wyciąganie

 czas. wyciągać, wyciągnąć

Wiktionary


wyciąć

od­ciąć ka­wa­łek z więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ci­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ci­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨt͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: vyćo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycinać ndk., wcinać ndk., ciąć ndk., obcinać ndk.

 rzecz. wycięcie n., wycinanie n., cięcie n., wycinka ż., wycinanka ż.

 przym. tnący

Wiktionary


wyciążkowo

Wy­ciąż­ko­wo ("niem. Wits­chen­ske") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Lipno.

W do­ku­men­tach z 1393 za­cho­wał się Jakub z Wy­ciąż­ko­wa, pro­ce­su­ją­cy się z Ja­ku­szem Ko­na­rzew­skim o do­cho­dy ze wsi. Póź­niej wła­ści­cie­la­mi byli Przy­biń­scy i Le­szczyń­scy.

Wikipedia


wycięcie

od­ciąć ka­wa­łek z więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce wy­cię­te w czym

 (1.2) wy­cię­ta część z ubio­ru

 (1.3) czyn­ność ma­ją­ca za cel usu­nię­cie cię­ciem ja­kiejś czę­ści z ca­ło­ści

 (1.4) med. usu­nię­cie tka­nek lub na­rzą­du cię­ciem chi­rur­gicz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycinanie n., wycinanka ż., wycinek mrz., wycinka ż.

 czas. wyciąć dk., wycinać ndk.

 przym. wycinkowy

 przysł. wycinkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrój

 (1.2) dekolt

 (1.3) wycinka, oczyszczenie, usunięcie, wyburzenie

 (1.4) resekcja, ektomia

Wiktionary


wycięty

od­ciąć ka­wa­łek z więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl


wyciślak

naz­wi­sko


SJP.pl


wyciślok

naz­wi­sko


SJP.pl


wyciśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cis­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vyćiśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycisnąć dk., wyciskać ndk.

 rzecz. wyciskanie n.

Wiktionary


wycliffe

Wyc­lif­fe – wieś w An­glii, w hrab­stwie Dur­ham. Leży 33 km na po­łud­nio­wy za­chód od mia­sta Dur­ham i 354 km na pół­noc od Lon­dy­nu.

Wikipedia


wyclić

daw­niej: wyz­na­czyć wy­so­kość cła; oclić


SJP.pl


wycmokać

po­tocz­nie: po­ca­ło­wać gło­śno wiele razy; wyc­mok­tać, wy­ca­ło­wać


SJP.pl


wycmokiwać

po­tocz­nie:
1. ca­ło­wać gło­śno wiele razy; wy­ca­ło­wy­wać;
2. cmo­ka­jąc, wy­sy­sać;
3. cmo­ka­jąc, prze­ka­zy­wać jakąś treść


SJP.pl


wycof

re­zy­gna­cja z dal­szej wspi­nacz­ki i od­wrót z drogi


SJP.pl


wycofanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­co­fać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­co­fa­nie – po­ję­cie z so­cjo­lo­gii
  • wy­co­fa­nie – ter­min uży­wa­ny w woj­sku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wycofywanie n., cofanie n., cofnięcie n., cofka ż.

 czas. wycofywać ndk., wycofać dk., cofać ndk., cofnąć dk.

 przym. cofny

Wiktionary


wycofać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­co­fy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­co­fy­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­co­fać się (ndk. wy­co­fy­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­co­fy­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie­ste­ty muszę wy­co­fać się z tur­nie­ju w Ma­dry­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡sɔfat͡ɕ, AS: vycofać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., cofka ż., wycofywanie n.

 czas. wycofywać ndk., cofać ndk., cofnąć dk.

 przym. cofny

Wiktionary


wycofywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­co­fy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n.

 czas. wycofywać ndk., wycofać dk.

Wiktionary


wycofywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­co­fać)

 (1.1) za­bie­rać coś, co było uprzed­nio dane

 (1.2) wydać za­rzą­dze­nie na­ka­zu­ją­ce po­wrót do stanu po­przed­nie­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­co­fy­wać się (dk. wy­co­fać się)

 (2.1) opu­szczać ja­kieś miej­sce, co­fa­jąc się

 (2.2) re­zy­gno­wać z czego

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na po­cząt­ku jury na­stę­pu­je trans­gre­sja morza, duże ob­sza­ry współ­czes­nej Eu­ro­py po­kry­wa morze epi­kon­ty­nen­tal­ne; pod ko­niec jury morza za­czy­na­ją się wy­co­fy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n., wycofywanie n., cofanie n., cofka ż.

 czas. cofać, wycofać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cofać, odbierać, wydostawać

 (1.2) cofać, odwoływać, odwracać, przywracać

 (2.1) cofać się, opuszczać

 (2.2) odstępować, rezygnować, zaprzestawać

Wiktionary


wycombrzyć

daw­niej: wy­tar­gać, wy­szar­pać; wy­cą­brzyć


SJP.pl


wycudować

po­tocz­nie: zro­bić coś wy­myśl­ne­go lub skom­pli­ko­wa­ne­go bez po­trze­by


SJP.pl


wycug

1. do­ży­wot­nie za­bez­pie­cze­nie ro­dzi­ny chło­pa (rol­ni­ka), nie­o­bra­bia­ją­ce­go już go­spo­dar­stwa z racji po­desz­łe­go wieku;
2. daw­niej, gwa­ro­wo: do­ży­wot­nie utrzy­ma­nie za­pew­nio­ne przez dzie­ci po zrze­cze­niu się ma­jąt­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. hist. so­cjol. (także. gwara.) do­ży­wot­nie za­bez­pie­cze­nie chło­pa i jego ro­dzi­ny gdy nie jest już w sta­nie obra­biać go­spo­dar­stwa i pra­co­wać na roli;

Wiktionary

Wycug, wy­mo­wa, wy­ła­mek – do­ży­wot­nie za­bez­pie­cze­nie ro­dzi­ny chło­pa (rol­ni­ka) w sy­tu­a­cji, gdy ze sta­ro­ści nie mógł już obra­biać go­spo­dar­stwa. Ko­rzy­sta­ją­cy z tego zwy­cza­jo­we­go przy­wi­le­ju, sta­wał się wy­cuż­ni­kiem lub wy­mow­ni­kiem. Wyraz „wycug” jest pół­kal­ką nie­miec­kie­go "Au­szug" o tym samym zna­cze­niu. W ję­zy­ku nie­miec­kim wy­cuż­ni­ka okre­śla­no mia­nem "Auszügler".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nag­min­nie nieg­dyś sto­so­wa­ne na wsi tzw. pój­ście na wycug - daję ci dzi­siaj moją go­spo­dar­kę, ale ty masz obo­wią­zek za­pew­nić mi wikt, opie­ru­nek i po­chó­wek - za­ni­kło w la­tach 60. wraz z wpro­wa­dze­niem eme­ry­tur rol­ni­czych.

Wiktionary


wycwancykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyc­wan­cy­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycwancykować ndk.

Wiktionary


wycyckać

po­tocz­nie:
1. oszu­kać, na­brać; wy­ko­ło­wać;
2. wy­łu­dzić coś pod­stę­pem;
3. wy­cień­czyć, prze­mę­czyć, nad­wy­rę­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. wys­sać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wy­ko­rzy­stać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cycować

Wiktionary


wycyckiwać

po­spo­li­cie: wy­łu­dzać coś pod­stę­pem


SJP.pl


wycyganiać

po­tocz­nie: wy­łu­dzać coś od kogoś, sto­su­jąc pod­stęp, oszu­stwo lub po­przez na­tręt­ną proś­bę


SJP.pl


wycyganić

po­tocz­nie: wy­łu­dzić coś od kogoś, sto­su­jąc pod­stęp, oszu­stwo lub po­przez na­tręt­ną proś­bę; wy­ku­sić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cy­ga­niać)

 (1.1) pot. wy­łu­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­cy­ga­nić się (ndk. wy­cy­ga­niać się)

 (2.1) gwara. wył­gać się, wy­krę­cić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś pijak pod skle­pem wy­cy­ga­nił ode mnie na piwo.

 (2.1) Jak trze­ba było kupić mamie pre­zent, to brat znów się wy­cy­ga­nił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cygan m., Cyganka ż., cygan mos., cygański mrz.

 przym. cygański

 czas. cyganić, ndk. wycyganiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyłudzić, pot. wykantować, pot. wyżulić, pot. wykręcić

 (2.1) wykręcić się

Wiktionary


wycylindrowany

żar­to­bli­wie: no­szą­cy na gło­wie cy­lin­der


SJP.pl


wycyrklać

daw­niej: cyr­klo­wać


SJP.pl


wycyrklowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cyr­klo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cyrkiel m., cyrklowanie n., cyrk mrz., cyrkulacja ż.

 czas. cyrklować ndk., wycyrklować dk.

Wiktionary


wycyzelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cy­ze­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wycyzelować dk.

Wiktionary


wycyzelować

1. obro­bić, wy­gła­dzić me­ta­lo­we przed­mio­ty rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go
2. prze­no­śnie: dro­biaz­go­wo, pe­dan­tycz­nie coś wy­koń­czyć


SJP.pl


wyczaić

po­tocz­nie: od­kryć coś in­te­re­su­ją­ce­go


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. zro­zu­mieć coś lub sko­ja­rzyć jakiś fakt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ʃajit͡ɕ, AS: vyčai ̯ić

Wiktionary


wyczajać

1. po­tocz­nie: za­czy­nać ro­zu­mieć, jaki jest sens, isto­ta lub prze­bieg cze­goś;
2. dzię­ki do­kład­ne­mu spraw­dza­niu zy­ski­wać wie­dzę o kimś lub o czymś


SJP.pl


wyczarterować

wy­na­jąć sta­tek lub sa­mo­lot na okre­ślo­ny kurs lub czas; wy­char­te­ro­wać


SJP.pl


wyczarterowywać

wy­naj­mo­wać sta­tek lub sa­mo­lot do prze­wo­zu osób bądź to­wa­rów


SJP.pl


wyczałkowo

Wy­czał­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Tłu­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


wyczański

naz­wi­sko


SJP.pl


wyczcha

wy­krzy­knik

 (1.1) łow. okrzyk za­chę­ca­ją­cy psy do rzu­ce­nia się na kogoś lub na coś

Wiktionary


wyczechowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­cze­cho­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no
  • Wy­cze­cho­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no
  • Wy­cze­chy

Wikipedia


wyczegda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi i ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim, prawy i za­ra­zem naj­dłuż­szy do­pływ Dwiny;

Wiktionary

Wy­czeg­da (ros. Вычегда) – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji (w re­pu­bli­ce Komi i ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim), prawy (naj­dłuż­szy) do­pływ Dwiny o dłu­go­ści 1130 km i po­wierzch­ni zlew­ni 121 000 km².

Rzeka wy­pły­wa ze źró­deł na po­łud­nio­wym krań­cu Grzbie­tu Ti­mań­skie­go, a do Dwiny ucho­dzi koło mia­sta Ko­tłas.

Wikipedia


wyczekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cze­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czekanie n., wyczekiwanie n., odczekanie n., przeczekiwanie n., przeczekanie n., oczekiwanie n.

 czas. czekać ndk., wyczekiwać ndk., wyczekać dk., przeczekiwać ndk., przeczekać dk., odczekać dk., oczekiwać ndk.

Wiktionary


wyczekiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dłu­gie cze­ka­nie na coś (czę­sto nie­cier­pli­we)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɛciˈvãɲɛ, AS: vyčeḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czekać, wyczekiwać

 rzecz. czekanie n., odczekanie n., wyczekanie n.

Wiktionary


wyczekiwać

cza­sow­nik

 (1.1) cze­kać długo i nie­cier­pli­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɛˈcivat͡ɕ, AS: vyčeḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czekanie n., wyczekiwanie n., odczekanie n., wyczekanie n.

 czas. wyczekać, czekać, oczekiwać

Wiktionary


wyczepiać

usu­wać coś po­przez od­cze­pie­nie, zaz­wy­czaj z sze­re­gu in­nych po­dob­nych rze­czy, np. z za­przę­gu, łań­cu­cha itp.


SJP.pl


wyczepienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cze­pić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyczepić dk.

Wiktionary


wyczepisty

w slan­gu mło­dzie­żo­wym: świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; wy­rą­bi­sty, za­rą­bi­sty, za­cze­pi­sty, za­je­faj­ny


SJP.pl


wyczepić

usu­nąć coś po­przez od­cze­pie­nie, zaz­wy­czaj z sze­re­gu in­nych po­dob­nych rze­czy, np. z za­przę­gu, łań­cu­cha itp.


SJP.pl


wyczerniać

czy­nić czar­nym; czer­nić


SJP.pl


wyczerpanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­czer­pać.

 (1.2) duże zmę­cze­nie, wy­cień­cze­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɛrˈpãɲɛ, AS: vyčerpãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyczerpać dk., wyczerpywać ndk.

 rzecz. wyczerpywanie n., czerpnia ż.

 przym. wyczerpany, wyczerpujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykończenie, zubożenie

 (1.2) fatyga, prostracja

Wiktionary


wyczerpany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­sta­ny do końca, cał­ko­wi­cie spo­żyt­ko­wa­ny, po­zba­wio­ny całej swej uprzed­niej za­war­to­ści

 (1.2) przen. skraj­nie zmę­czo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po kon­fe­ren­cji byłam kom­plet­nie wy­czer­pa­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczerpanie ż., wyczerpywanie n.

 czas. wyczerpać dk., wyczerpywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. wypompowany, pot. wykończony

Wiktionary


wyczerpać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­czer­py­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­czer­py­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ʃɛrpat͡ɕ, AS: vyčerpać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyczerpywać, czerpać

 rzecz. wyczerpanie n., czerpnia ż.

 przym. wyczerpany, wyczerpujący

Wiktionary


wyczerpująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­czer­pu­ją­cy

Wiktionary


wyczerpujący

1. przed­sta­wia­ją­cy dane za­gad­nie­nie wszech­stron­nie, szcze­gó­ło­wo; grun­tow­ny, do­kład­ny;
2. po­wo­du­ją­cy zmę­cze­nie, osła­bie­nie; wy­cień­cza­ją­cy, mę­czą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy wy­czer­pa­nie, przy­no­szą­cy utra­tę sił

 (1.2) do­star­cza­ją­cy wszyst­kich lub bar­dzo szcze­gó­ło­wych in­for­ma­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­stę­pu gru­ziń­scy tan­ce­rze wy­ko­na­li sze­reg szyb­kich przy­sia­dów, co z pew­no­ścią było wy­czer­pu­ją­ce fi­zycz­nie.

 (1.2) Z mi­ni­mal­ną licz­bą sylab, jed­noz­nacz­na, traf­na, zwar­ta, wy­czer­pu­ją­ca, bez me­trum i bez błę­dów: kto zna sutrę, wie, że jest wła­śnie taka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczerpanie n., wyczerpywanie n.

 czas. wyczerpać dk., wyczerpywać ndk.

 przysł. wyczerpująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męczący

 (1.2) dogłębny, kompletny, szczegółowy, wszechstronny

Wiktionary


wyczerpywalność

→ wy­czer­py­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

wyczerpywalny

wyczerpywalny

da­ją­cy się wy­czer­pać; wy­czer­pal­ny


SJP.pl


wyczerpywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­czer­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewyczerpywanie n., czerpnia ż., wyczerpanie n.

 czas. wyczerpywać ndk.

 przym. wyczerpany, wyczerpujący

Wiktionary


wyczerpywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­czer­pać)

 (1.1) zu­ży­wać coś do końca; wy­do­by­wać coś, ko­rzy­stać z cze­goś aż do wy­czer­pa­nia

 (1.2) o sło­wach, te­ma­tach itp. po­wie­dzieć już wszyst­ko w danej spra­wie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­czer­py­wać się (dk. wy­czer­pać się)

 (2.1) koń­czyć się, zu­ży­wać się, tra­cić swoje wła­ści­wo­ści, dobra (np. ener­gię)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­czer­pa­łem wodę ze stud­ni.

 (1.2) Wy­czer­pa­li­śmy już temat prze­pro­wadz­ki; wszyst­ko po­sta­no­wio­ne.

 (2.1) Wy­czer­pa­ły mi się ba­te­rie w apa­ra­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɛrˈpɨvat͡ɕ, AS: vyčerpyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczerpywanie n., czerpnia ż., wyczerpanie

 czas. wyczerpać, czerpać

 przym. wyczerpujący, wyczerpany

Wiktionary


wyczes

krót­kie włó­kno od­dzie­lo­ne od peł­no­war­to­ścio­we­go su­row­ca pod­czas cze­sa­nia


SJP.pl


wyczesanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cze­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czesać, wyczesać dk.

Wiktionary


wyczesany

po­tocz­nie: wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny; su­pe­ra­śny, su­pe­ranc­ki


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wy­cze­sać

przy­miot­nik

 (2.1) slang. bar­dzo fajny, świet­ny, super

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɛˈsãnɨ, AS: vyčesãny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zajebisty

Wiktionary


wyczesek

(słowo uży­wa­ne zwy­kle w licz­bie mno­giej) krót­kie włó­kno lnu, ko­no­pi i in­nych su­row­ców od­dzie­lo­ne pod­czas cze­sa­nia


SJP.pl


wyczeski

włosy wy­cze­sa­ne w trak­cie roz­cze­sy­wa­nia


SJP.pl


wyczesywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­cze­sy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czesać, wyczesywać ndk.

Wiktionary


wyczesywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) usu­wać (zwy­kle z wło­sów) przy po­mo­cy grze­bie­nia lub po­dob­ne­go przy­rzą­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spę­dzi­ła całą go­dzi­nę wy­cze­su­jąc dziec­ku łu­pież z wło­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɛˈsɨvat͡ɕ, AS: vyčesyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czesać

 rzecz. wyczesywanie n.

Wiktionary


wyczha

okrzyk za­chę­ca­ją­cy psy do rzu­ce­nia się na zwie­rzy­nę


SJP.pl


wyczilowany

po­tocz­nie: taki, który się wy­czi­lo­wał (zre­lak­so­wał się); wy­chil­lo­wa­ny


SJP.pl


wyczilować

po­tocz­nie: wy­czi­lo­wać się - zre­lak­so­wać się; wy­chil­lo­wać się, wy­lu­zo­wać się


SJP.pl


wyczubić

daw­niej: wy­tar­gać za włosy, zbić


SJP.pl


wyczucie

1. umie­jęt­ność za­cho­wa­nia się od­po­wied­nio do sy­tu­a­cji;
2. zdol­ność in­tu­i­cyj­ne­go od­czu­wa­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­jęt­ność in­tu­i­cyj­ne­go od­bie­ra­nia cze­goś

 (1.2) umie­jęt­ność sto­sow­ne­go za­cho­wa­nia się w za­leż­no­ści od oko­licz­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uczuć, poczuć, odczuwać, czuły, czuć, wyczuć dk., wyczuwać ndk.

 rzecz. czucie n., czuwak mrz.

 przym. czuły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intuicja, przeczuwanie

 (1.2) ogłada, smak, takt

Wiktionary


wyczuwalność

moż­li­wość wy­czu­cia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­czu­wal­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­czu­wal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyczuwalny

 przysł. wyczuwalnie

Wiktionary


wyczuwalny

1. da­ją­cy się wy­czuć wę­chem lub do­ty­kiem;
2. da­ją­cy się od­czuć, za­u­wa­żyć; od­czu­wal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się wy­czuć, moż­li­wy do za­re­je­stro­wa­nia zmy­sła­mi, zwła­szcza do­ty­kiem, wę­chem lub sma­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ledwo wy­czu­wal­ne drga­nia prze­mie­ni­ły się w wy­raź­ne wi­bra­cje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czuwak mrz., wyczuwalność ż.

 przysł. wyczuwalnie

 czas. wyczuwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odczuwalny

Wiktionary


wyczuwać

1. stwier­dzać, roz­poz­na­wać coś do­ty­kiem lub wę­chem;
2. in­tu­i­cyj­nie zda­wać sobie z cze­goś spra­wę, do­my­ślać się cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roz­poz­nać coś za po­mo­cą węchu lub do­ty­ku

 (1.2) zda­wać sobie spra­wę z cze­goś, do­my­ślać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczucie n., wyczuwanie n., czucie n., czuwanie n., czuwak mrz.

 czas. uczuć, przeczuwać, poczuć, odczuwać, wyczuć dk., czuć ndk.

 przym. wyczuwalny

 przysł. wyczuwalnie

Wiktionary


wyczuć

1. roz­poz­nać coś wę­chem, in­stynk­tem lub do­ty­kiem;
2. in­tu­i­cyj­nie zdać sobie z cze­goś spra­wę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­czu­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczuwanie n., wyczucie n., czucie n., poczucie n., czuwak mrz.

 czas. czuć, uczuć, poczuć, wyczuwać ndk.

 przym. czujny

Wiktionary


wyczyn

1. wy­bit­ne, nie­co­dzien­ne osią­gnię­cie, zwła­szcza w dzie­dzi­nie spor­tu;
2. wy­bryk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ko­na­nie cze­goś niez­wy­kłe­go, bra­wu­ro­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filmy sen­sa­cyj­ne i wo­jen­ne robi się szyb­ko, a ni­skie kosz­ty pro­duk­cji unie­moż­li­wia­ją dro­biaz­go­we przy­go­to­wa­nie scen z kar­ko­łom­ny­mi wy­czy­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨt͡ʃɨ̃n, AS: vyčỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczynowość ż., wyczynowiec m.

 przym. wyczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokonanie, osiągnięcie, sztuka

Wiktionary


wyczyniec

wie­lo­let­nia, cenna trawa pa­stew­na


SJP.pl

Wy­czy­niec ("Alo­pe­cu­rus" L.) – ro­dzaj wie­lo­let­nich lub jed­no­rocz­nych traw na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Ro­dzaj obej­mu­je 40 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w umiar­ko­wa­nych i chłod­nych stre­fach kli­ma­tycz­nych pół­ku­li pół­noc­nej, ale się­ga­ją też stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, a wzdłuż Andów za­sięg ro­dza­ju sięga także stre­fy umiar­ko­wa­nej w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


wyczynowiec

czło­wiek upra­wia­ją­cy sport za­wo­do­wo


SJP.pl


wyczynowy

1. o spor­cie: upra­wia­ny in­ten­syw­nie, z na­sta­wie­niem na osią­gnię­cie re­kor­do­wych wy­ni­ków;
2. o sprzę­cie: słu­żą­cy do upra­wia­nia ta­kie­go spor­tu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­czy­nem, do­ty­czą­cy wy­czy­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczyn m.

Wiktionary


wyczystka

otwór w prze­wo­dzie ko­mi­no­wym umoż­li­wia­ją­cy czy­szcze­nie prze­wo­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. otwór re­wi­zyj­ny na dole pionu ko­mi­no­we­go lub wen­ty­la­cyj­ne­go, który umoż­li­wia czy­szcze­nie

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi re­wi­zyj­ne – drzwi słu­żą­ce do opróż­nia­nia wy­czyst­ki ko­mi­no­wej z sadzy i in­nych pro­duk­tów spa­la­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyszczacz m., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyściocha ż., czyścioch m., czyścioszka ż., czyścioszek m.

 czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

 przym. czysty, czyściutki, czyściusieńki, czystościowy, czyśćcowy

 przysł. czysto, czyściutko, czyściuteńko

Wiktionary


wyczytana

ko­bie­ta, którą wy­czy­ta­no z listy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, którą wy­czy­ta­no z listy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. M. lp. wy­czy­ta­ny

 (2.2) ż. W. lp. wy­czy­ta­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jest wy­czy­ta­na ko­bie­ta i nie ma wy­czy­ta­nej ko­bie­ty.

 (2.2) Moja droga wy­czy­ta­na ko­bie­to!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɨˈtãna, AS: vyṭčytãna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyczytać

Wiktionary


wyczytany

osoba, którą wy­czy­ta­no z listy


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przym. strbr. od wy­czy­tać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek, któ­re­go wy­czy­ta­no z listy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɨˈtãnɨ, AS: vyṭčytãny

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) rzecz. wyczytana ż.

Wiktionary


wyczytać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­czy­ty­wać)

 (1.1) do­wie­dzieć się cze­goś, prze­czy­ta­wszy pe­wien tekst

 (1.2) do­my­ślić się cze­goś na pod­sta­wie pew­nych oznak

 (1.3) prze­czy­tać gło­śno jeden lub wię­cej ele­men­tów listy

 (1.4) prze­czy­tać wszyst­kie tek­sty z ja­kie­goś zbio­ru

 (1.5) daw. prze­czy­tać z tru­dem mało czy­tel­ny napis

 (1.6) daw. zni­szczyć czę­stym czy­ta­niem

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­ma­wiać, wy­po­mi­nać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży żądać oka­za­nia wy­pi­su z re­je­stru hand­lo­we­go, w któ­rym nawet śred­nio zo­rien­to­wa­ny klient wy­czy­ta in­for­ma­cje o ka­pi­ta­le czy oso­bach upraw­nio­nych do pod­pi­sy­wa­nia umów.

 (1.2) Z jej twa­rzy nie można było wy­czy­tać żad­ne­go wzru­sze­nia.

 (1.3) Przed gło­so­wa­niem wy­czy­ta­no naz­wi­ska od­wo­ły­wa­nych de­le­ga­tów, nie było wąt­pli­wo­ści o kogo cho­dzi.

 (1.4) Ma­rzy­my o no­wych lek­tu­rach. Ak­tu­al­nie po­sia­da­ne wy­czy­ta­li­śmy […].

 (1.5) W punk­cie roz­dzia­łu dwóch prze­wo­dów wod­nych Grand Hur­le­ur spo­strzegł i wy­czy­tał na jed­nym z wy­sta­ją­cych ka­mie­ni datę 1550 r..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyczytany m., wyczytana ż.

 czas. obczytać, wyczytywać ndk.

Wiktionary


wyczytywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­czy­tać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­czy­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨt͡ʃɨˈtɨvat͡ɕ, AS: vyṭčytyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czytelność ż., poczytność ż.

 przym. poczytny

 czas. wyczytać, czytać, obczytać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doczytywać się

Wiktionary


wyczyścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­czy­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­czy­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈt͡ʃɨɕt͡ɕit͡ɕ, AS: vyčyśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czyszczacz mos./mrz., czystka ż., czystość

 czas. czyścić

 przym. czysty, czystościowy

Wiktionary


wyczółkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hie­ro­nim Wy­czół­kow­ski (1879–1971) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Leon Wy­czół­kow­ski (1852–1936) – pol­ski ma­larz
  • Le­szek Wy­czół­kow­ski (ur. 1950) – pol­ski ma­larz, emi­grant w Ka­na­dzie
  • Ste­fan Wy­czół­kow­ski (1892–1940) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


wyczłapać

po­tocz­nie: wyjść skądś z tru­dem, niez­grab­nie, po­wo­li; wy­gra­mo­lić się


SJP.pl


wyczłapywać

po­tocz­nie: wy­cho­dzić skądś z tru­dem, niez­grab­nie, po­wo­li


SJP.pl


wyd.

skrót od: wy­da­nie, wy­daw­ca, wy­daw­nict­wo, wy­daw­ni­czy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wy­da­nie

 (1.2) = wy­daw­ca

 (1.3) = wy­daw­nict­wo

 (1.4) = wy­daw­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wydawniczy

Wiktionary


wydajać

rzad­ko:
1. dojąc, wy­ci­skać mleko z wy­mie­nia;
2. prze­no­śnie: wy­łu­dzać, wy­cią­gać coś od kogoś;
3. po­tocz­nie: wy­pi­jać coś łap­czy­wie, w dużej ilo­ści


SJP.pl


wydajnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­daj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydajność ż.

 przym. wydajny

Wiktionary


wydajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­daj­nie


SJP.pl


wydajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­daj­ny


SJP.pl


wydajnościowy

→ wy­daj­ność


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do wy­daj­no­ści

Wiktionary

Patrz:

wydajność

Przykłady

 (1.1) Zrobi pan je­szcze test wy­daj­no­ścio­wy i za­koń­czy­my ba­da­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydajność ż.

Wiktionary


wydajność

1. ilość cze­goś wyt­wo­rzo­ne­go, wy­pro­du­ko­wa­ne­go, uzy­ska­ne­go z cze­goś
2. sto­su­nek mię­dzy ilo­ścią uzy­ska­ną a ilo­ścią wy­dat­ko­wa­ną w pro­ce­sie pro­duk­cji ma­te­rial­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­daj­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­daj­ność opro­gra­mo­wa­nia
  • wy­daj­ność sprzę­tu kom­pu­te­ro­we­go
  • wy­daj­ność pracy
  • wy­daj­ność prze­pły­wu
  • wy­daj­ność upra­wy
  • wy­daj­ność re­ak­cji che­micz­nej
  • wy­daj­ność pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­ces two­rze­nia ście­gu wiąże się z wa­run­ka­mi pracy nici szwal­nej, gdyż cią­głe pod­no­sze­nie wy­daj­no­ści ma­szyn i ich szyb­ko­ści po­wo­du­je, że nić jest naj­słab­szym i naj­bar­dziej za­wod­nym ele­men­tem pro­ce­su […]

 (1.1) No­wo­czes­ne dyski twar­de mają czuj­ni­ki tem­pe­ra­tu­ry i sa­mo­re­gu­lu­ją się, aby osią­gnąć op­ty­mal­ną wy­daj­ność w danej tem­pe­ra­tu­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wydajny, wydajnościowy

 przysł. wydajnie

Wiktionary


wydajny

1. do­star­cza­ją­cy wiele cze­goś;
2. przy­no­szą­cy duże ko­rzy­ści w sto­sun­ku do po­nie­sio­nych kosz­tów;
3. wy­ko­nu­ją­cy dużo pracy w nie­dłu­gim cza­sie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opła­cal­ny, przy­no­szą­cy zyski lub mniej­sze stra­ty albo zu­ży­cie, np. prądu elek­trycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja ro­dzi­na ma najm­niej wy­daj­ny kom­pu­ter we wsi.

 (1.1) Mój te­le­wi­zor nie jest zbyt wy­daj­ny, jeśli cho­dzi o elek­trycz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdajnɨ, AS: vydai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydajność ż.

 przysł. wydajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektywny

Wiktionary


wydalanie

usu­wa­nie z or­ga­niz­mu zbęd­nych pro­duk­tów prze­mia­ny ma­te­rii, m.in. dwut­len­ku węgla, sub­stan­cji azo­to­wych, soli mi­ne­ral­nych i nad­mia­ru wody; ek­skre­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­da­lać.

Wiktionary

Wy­da­la­nie, ek­skre­cja ( ex­cre­tio ‘wy­da­la­nie’) – pro­ces fiz­jo­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­wa­niu z or­ga­niz­mu zbęd­nych, szkod­li­wych lub bę­dą­cych w nad­mia­rze me­ta­bo­li­tów (głów­nie azo­to­wych) oraz wody i elek­tro­li­tów (os­mo­re­gu­la­cja), w celu utrzy­ma­nia ho­me­o­sta­zy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lu­ją go­spo­dar­kę wodną or­ga­niz­mu - sód za­trzy­mu­je wodę, zaś potas zwięk­sza jej wy­da­la­nie - poza tym wpły­wa­ją one na rów­no­wa­gę kwa­so­wo-za­sa­do­wą i utrzy­mu­ją wła­ści­we ci­śnie­nie os­mo­tycz­ne.

 (1.1) Nad­mier­ne wy­dzie­la­nie al­do­ste­ro­nu przez nad­ner­cza zmniej­sza ner­ko­we wy­da­la­nie Na⁺, zwięk­sza na­to­miast wy­da­la­nie z mo­czem K⁺, Mg₂⁺ i NH₄⁺.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydalać ndk.

 rzecz. wydalenie n.

Wiktionary


wydalać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­da­lić)

 (1.1) usu­wać kogoś nie­po­żą­da­ne­go

 (1.2) biol. usu­wać szkod­li­we lub zbęd­ne pro­duk­ty prze­mia­ny ma­te­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydalanie n., wydalenie n., wydalina ż.

 przym. wydalniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eliminować, usuwać

 (1.2) oddawać, usuwać

Wiktionary


wydalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usu­nię­cie, po­zby­cie się kogoś z ja­kiejś zbio­ro­wo­ści

 (1.2) fizj. usu­nię­cie na zew­nątrz szkod­li­wych i nie­po­trzeb­nych sub­stan­cji czy be­zu­ży­tecz­nych tka­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar­że­nie żydów o za­bi­cie dnia 4 kwiet­nia 1485 r. chłop­ca Lo­ren­zo, stało się przy­czy­ną wy­da­le­nia bez­po­wrot­ne­go żydów z ziemi wi­cen­tyń­skiej.

 (1.1) Ekipa kie­row­ni­cza szko­ły pod­ję­ła de­cyz­ję o tym­cza­so­wym wy­da­le­niu tego ucz­nia.

 (1.2) W pro­ce­sie de­fe­ka­cji na­stę­pu­je wy­da­le­nie nie­stra­wio­nych resz­tek po­kar­mu z or­ga­niz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydalać, wydalić dk.

 rzecz. wydalanie n.

Wiktionary


wydalina

zbęd­ne pro­duk­ty prze­mia­ny ma­te­rii wy­da­la­ne przez żywy or­ga­nizm, np. pot, mocz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ma­te­ria wy­da­la­na przez or­ga­nizm jako zbęd­ny pro­dukt me­ta­bo­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydalać

Wiktionary


wydalić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­da­lać)

 (1.1) usu­nąć skądś kogoś nie­po­żą­da­ne­go

 (1.2) fizj. usu­nąć z ustro­ju szkod­li­we pro­duk­ty prze­mia­ny ma­te­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydalenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygnać, wyrzucić

 (1.2) oddać

Wiktionary


wydalniczy

do­ty­czą­cy pro­ce­su wy­da­la­nia koń­co­wych pro­duk­tów prze­mia­ny ma­te­rii


SJP.pl


wydanie

1. za­pła­cić
2. za­o­pa­trzyć
3. zdra­dzić kogoś
4. uchwa­lić, po­wia­do­mić o czymś
5. ogło­sić dru­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wydać.

 (1.2) druk. wszyst­kie eg­zem­pla­rze da­ne­go dzie­ła wy­dru­ko­wa­ne z tego sa­me­go skła­du dru­kar­skie­go

Wiktionary

Wy­da­nie, ina­czej edy­cja (z edi­tio) – prze­kaz od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne­go tek­stu lub ze­spo­łu tek­stów zre­a­li­zo­wa­ny w okre­ślo­nym cza­sie, miej­scu i for­mie gra­ficz­nej za po­mo­cą okre­ślo­nych tech­nik dru­kar­skich.

Ist­nie­je wiele spo­so­bów przy­go­to­wy­wa­nia tek­stu do wy­da­nia i do­bo­ru za­war­to­ści jego opra­co­wa­nia (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­proś ich o wy­da­nie zaś­wiad­cze­nia.

 (1.2) Wy­po­ży­czy­łem sobie nowe wy­da­nie „Wład­cy Pier­ście­ni”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdãɲɛ, AS: vydãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydawnictwo n., wydawca mos., wydawka ż., wydawanie ndk.

 czas. wydatkować dk./ndk., wydawać ndk., wydać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) edycja, emisja

Wiktionary


wydano

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­męż­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) forma be­zo­so­bo­wa czasu przesz­łe­go od zob. wydać.

Wiktionary


wydartowo

wieś w Wiel­ko­pol­sce


SJP.pl

Wy­dar­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no. W Wy­dar­to­wie znaj­du­je się za­byt­ko­wa kuź­nia w do­brym sta­nie z XIX wieku. Od wielu już lat na nie­czyn­nym ko­mi­nie kuźni gnia­zdu­ją bo­cia­ny.

Tuż przy kuźni, w stro­nę Kru­cho­wa znaj­du­je się pom­nik upa­mięt­nia­ją­cy roz­strze­la­nie w tym miej­scu, w 1939 roku 5 osób, człon­ków Stra­ży Oby­wa­tel­skiej, bro­nią­cej Ziemi Mo­gi­leń­skiej.

Wikipedia


wydarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­da­rzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poj­mo­wa­ne w taki spo­sób wy­da­rza­nie oz­na­cza zmie­nia­ją­cą się wy­kład­nię bycia, która, o ile ma moc obo­wią­zu­ją­cą, kon­ty­nu­u­je me­ta­fi­zy­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydarzenie n.

 czas. wydarzać ndk., wydarzyć dk.

Wiktionary


wydarzenie

1. to, co się stało, wy­da­rzy­ło;
2. ważne zda­rze­nie albo wy­bit­ne osią­gnię­cie w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co się stało

 (1.2) ważne do­ko­na­nie zwią­za­ne z jakąś dzie­dzi­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto by­ło­by znać tę samą wer­sję wy­da­rzeń, by nie wpaść przy po­li­cji, gdy zo­sta­nie­my zła­pa­ni.

 (1.1) Ostat­nie wy­da­rze­nia po­win­ny wy­wo­łać u cie­bie tra­u­mę, ale kom­plet­nie tego po tobie nie widać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vydažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdarzenie n., wydarzanie n.

 czas. wydarzyć się dk., zdarzyć dk., zdarzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fakt, akcja, sytuacja, zdarzenie

Wiktionary


wydarzeniowy

→ wy­da­rze­nie


SJP.pl

Patrz:

wydarzenie

wydarzonko

zdrob­nie­nie od: wy­da­rze­nie; mało zna­czą­cy wy­pa­dek, drob­ne zda­rze­nie


SJP.pl


wydateczek

zdrob­nie­nie od: wy­da­tek


SJP.pl


wydatek

suma pie­nię­dzy, która może być wy­da­na albo suma wy­da­na na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kwota, która zo­sta­ła wy­da­na lub ma być wy­da­na na coś

Wiktionary

Wy­da­tek – w uję­ciu eko­no­micz­nym jest to roz­chód środ­ków pie­nięż­nych w róż­nych for­mach:

jed­nost­ki go­spo­dar­czej w związ­ku z re­gu­lo­wa­niem róż­nych zo­bo­wią­zań (np. spła­ta kre­dy­tu, za­pła­ta za usłu­gę lub do­sta­wę) lub prze­ka­za­niem środ­ków pie­nięż­nych w po­sta­ci da­ro­wiz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Około 45% fun­du­szy z po­dat­ku do­cho­do­we­go jest przez­na­cza­ne na wy­dat­ki mi­li­tar­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdatɛk, AS: vydatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydatkowanie n., wydawanie n.

 czas. wydatkować ndk., wydać dk., wydawać ndk.

 przym. wydatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ekspens

Wiktionary


wydatkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dat­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdatkɔˈvãɲɛ, AS: vydatkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydatkować, wydawać

 rzecz. wydatek mrz.

Wiktionary


wydatkować

1. książ­ko­wo: wydać, wy­da­wać pie­nią­dze na jakiś cel;
2. prze­no­śnie: zużyć, zu­ży­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) książk. wy­da­wać/wydać pie­nią­dze, do­ko­ny­wać wy­dat­ku

 (1.2) przen. zu­ży­wać/zużyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na re­mon­ty bu­dyn­ków miesz­kal­nych wy­dat­ko­wa­no 46 mln zł, za­koń­czo­no 3 re­mon­ty kom­plek­so­we oraz 4 czę­ścio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdatˈkɔvat͡ɕ, AS: vydatkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydatek m., wydanie n., wydawanie n., wydatkowanie n.

 czas. wydawać, wydać

Wiktionary


wydatkowy

przy­miot­nik od: wy­da­tek


SJP.pl


wydatnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób mocno za­u­wa­żal­ny; wy­róż­nia­jąc się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwydatnianie n., uwydatnienie n.

 czas. uwydatniać ndk., uwydatnić dk.

 przym. wydatny

Wiktionary


wydatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­dat­nie


SJP.pl


wydatniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­dat­ny


SJP.pl


wydatny

1. wy­sta­ją­cy, ster­czą­cy, wy­pu­kły;
2. po­kaź­ny, znacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) duży, wy­róż­nia­ją­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzy­wił wy­dat­ne, lekko asy­me­trycz­ne usta w bo­les­nym gry­ma­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdatnɨ, AS: vydatny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwydatnić

 przysł. wydatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokaźny, okazały, spory

Wiktionary


wydatowywać

okre­ślać czas pow­sta­nia cze­goś


SJP.pl


wydawalnia

po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do wy­da­wa­nia cze­goś


SJP.pl


wydawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­da­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­wa­nie leków było na par­te­rze, zaraz po śnia­da­niu i wie­czo­rem, przed snem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdaˈvãɲɛ, AS: vydavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydatek mrz., wydawnictwo n., wydawca mos., wydawka ż., wydanie ndk.

 czas. wydatkować, wydawać ndk., wydać dk.

 przym. wydawniczy

Wiktionary


wydawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­dat­ko­wać pie­nią­dze w celu za­ku­pu cze­goś

 (1.2) od­da­wać pie­nią­dze jako resz­tę

 (1.3) na­ka­zy­wać coś w zde­cy­do­wa­nej for­mie (np. po­le­ce­nie, wyrok itp.)

 (1.4) ujaw­niać kogoś lub czy­jąś dzia­łal­ność w złej in­ten­cji, zdra­dzać kogoś

 (1.5) pu­bli­ko­wać coś

 (1.6) prze­ka­zy­wać coś komuś

 (1.7) spra­wić, aby córka po­ślu­bi­ła kogoś

 (1.8) ob­wie­szczać, usta­na­wiać coś pu­blicz­nie (np. uchwa­łę, za­rzą­dze­nie itp.)

 (1.9) wy­dzie­lać coś, wy­do­by­wać z sie­bie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­da­wać się

 (2.1) spra­wiać ja­kieś wra­że­nie, przed­sta­wiać się w jakiś spo­sób

 (2.2) mieć ja­kieś wra­że­nie, są­dzić coś

 (2.3) wy­cho­dzić na jaw, zo­sta­wać ujaw­nio­nym

 (2.4) zdra­dzać się z czymś

 (2.5) wstę­po­wać w zwią­zek mał­żeń­ski z męż­czyz­ną, wy­cho­dzić za mąż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­wa­ła nasze pie­nią­dze, nie py­ta­jąc się o nasze zda­nie.

 (1.2) Za­wsze wy­da­je mi resz­tę co do gro­sza.

 (1.3) Do­wód­ca wy­da­wał roz­ka­zy, a żoł­nie­rze je wy­ko­ny­wa­li.

 (1.4) W cza­sie wojny wy­da­wał wro­gom nawet swo­ich naj­bliż­szych przy­ja­ciół.

 (1.5) Moje książ­ki są wy­da­wa­ne w wielu kra­jach.

 (1.6) Wydał mu towar na pod­sta­wie zle­ce­nia.

 (1.7) Ro­dzi­ce chcą ją wydać za bo­ga­te­go czło­wie­ka.

 (1.8) Mi­ni­ster wydał roz­po­rzą­dze­nia wy­ko­naw­cze do usta­wy.

 (2.1) Wy­da­wał się być do­brym czło­wie­kiem.

 (2.1) Nic nie jest takie, jakie się wy­da­je.

 (2.2) Wy­da­wa­ło mi się, że widzę ducha.

 (2.2) Coś mi się wy­da­je, coś mi się wy­da­je,
że po­lu­bisz kie­dyś mnie.
Coś mi się wy­da­je, coś mi się wy­da­je,
że nie było by nam źle, razem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdavat͡ɕ, AS: vydavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydatek m., wydawnictwo n., wydawca m., wydawczyni ż., wydawka ż., wydatkowość ż., wydatkowanie n., wydawanie n., wydanie n.

 czas. wydatkować ndk., wydać dk.

 przym. wydawniczy, wydatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.5) gw. Górny Śląsk wydować sie

Wiktionary


wydawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wy­da­wa­niem środ­ków ma­so­we­go prze­ka­zu

 (1.2) in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się wy­da­wa­niem pro­duk­tów me­dial­nych

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Wy­daw­ca – osoba bądź in­sty­tu­cja (ta druga zwana rów­nież wy­daw­nict­wem), za któ­rej pie­nią­dze przy­go­to­wy­wa­ne, opra­co­wy­wa­ne, a na­stęp­nie dru­ko­wa­ne jest cza­so­pis­mo, książ­ka lub pu­bli­ko­wa­na po­dob­na rzecz, np. ko­mer­cyj­ny por­tal in­ter­ne­to­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wydawać

 rzecz. wydanie n., wydawanie n., wydawczyni ż., wydawnictwo n., wydawka ż.

 przym. wydawniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) edytor

 (1.2) wydawnictwo, oficyna

Wiktionary


wydawczy

zwią­za­ny z wy­da­wa­niem dań z re­sta­u­ra­cyj­nej kuch­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­da­wa­niem cze­goś naj­czę­ściej po­sił­ków (np. ciąg/stół wy­daw­czy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydawka ż.

Wiktionary


wydawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­da­wa­niem ksią­żek, płyt itp.


SJP.pl


wydawka

miej­sce w kuch­ni (za­ple­cze ku­chen­ne, okien­ko), gdzie kel­ner od­bie­ra za­mó­wio­ne dania


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. gastr. miej­sce wy­da­wa­nia po­sił­ków – w sto­łów­ce, kuch­ni zbio­ro­we­go ży­wie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdafka, AS: vydafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydawca m., dawka ż., wydawanie n., wydanie n.

 czas. dawkować, wydawać ndk., wydać dk., dać dk., dawać ndk.

 przym. wydawczy, wydawniczy

 przysł. zdawkowo

Wiktionary


wydawnictwo

1. przed­się­bior­stwo przy­go­to­wu­ją­ce i pu­bli­ku­ją­ce tek­sty au­to­rów;
2. cza­so­pis­mo lub książ­ka wy­da­ne dru­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) firma, która wy­da­je (dru­ku­je i sprze­da­je księ­gar­niom) książ­ki

 (1.2) dosyć ofic. książ­ka, bro­szu­ra, album lub inna rzecz dru­ko­wa­na przez wy­daw­nict­wo (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­daw­ca – przed­się­bior­stwo pu­bli­ku­ją­ce książ­ki, cza­so­pis­ma, filmy itp.
  • pu­bli­ka­cja – pu­bli­ka­cja wy­da­na przez wy­daw­cę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szu­ka­ła wy­daw­nict­wa, które opu­bli­ku­je moją po­wieść.

 (1.2) Ku­pi­łem bar­dzo ładne ko­lo­ro­we wy­daw­nict­wo na temat papug.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdavʲˈɲit͡stfɔ, AS: vydavʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydawca m., wydawanie n., wydanie n.

 czas. wydawać ndk., wydać dk.

 przym. wydawniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oficyna

 (1.2) publikacja

Wiktionary


wydawniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­daw­nict­wem lub wy­da­wa­niem, do­ty­czą­cy wy­daw­nict­wa lub wy­da­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydawanie n., wydawnictwo n., wydawca mos., wydawka ż.

 skr. wyd.

 czas. wydawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wyd.

Wiktionary


wydać

1. za­pła­cić
2. za­o­pa­trzyć
3. zdra­dzić kogoś
4. uchwa­lić, po­wia­do­mić o czymś
5. ogło­sić dru­kiem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­da­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­da­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy naród jest to plan­ta na­tu­ral­na, która, bez wąt­pie­nia, wyda liść, kwiat, i owoc, jakie wydać jest zdol­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨdat͡ɕ, AS: vydać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydanie n., wydatek m., wydawanie n., wydawka ż., wydawnictwo n.

 czas. wydatkować, wydawać

Wiktionary


wydech

1. wy­da­le­nie po­wie­trza z płuc;
2. po­wie­trze wytch­nię­te z płuc;
3. wy­rzu­ce­nie na zew­nątrz gazu, spa­lin, pyłu itp. z sil­ni­ka spa­li­no­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. akt wy­da­le­nia po­wie­trza z ukła­du od­de­cho­we­go na zew­nątrz ustro­ju

 (1.2) techn. wyd­much­nię­cie poza cy­lin­der mie­sza­ni­ny gazów, pyłów i spa­lin

Wiktionary

Zo­bacz też: Wy­dech (zbiór opo­wia­dań).

Wy­dech, ina­czej faza bier­na od­de­chu – usu­wa­nie „zu­ży­te­go” po­wie­trza za­sob­ne­go w dwut­le­nek węgla.

U czło­wie­ka pod­czas wy­de­chu na­stę­pu­je roz­luź­nie­nie prze­po­ny oraz mię­śni od­de­cho­wych klat­ki pier­sio­wej. Uzy­ska­na róż­ni­ca ci­śnień umoż­li­wia usu­nię­cie po­wie­trza z płuc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Życie po równo dzie­li wy­dech i wdech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydychanie n., bezdech mrz.

 czas. wydychać ndk., wydechiwać ndk.

 przym. wydechowy

 przysł. wydechowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspiracja, wydychanie

 (1.2) wydmuch

Wiktionary


wydechowy

przy­miot­nik od: wy­dech


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. do­ty­czą­cy wy­de­chu – aktu wy­da­la­nia po­wie­trza z płuc

 (1.2) techn. do­ty­czą­cy wy­de­chu – aktu usu­wa­nia gazów z ukła­du me­cha­nicz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydech mrz.

 czas. wydychać

Wiktionary


wydedukować

dojść do pew­nych wnio­sków me­to­dą de­duk­cyj­ną; wyw­nio­sko­wać


SJP.pl


wydeklamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­gło­sze­nie z pa­mię­ci ut­wo­ru li­te­rac­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deklamowanie n.

 czas. deklamować ndk., wydeklamować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) recytacja

Wiktionary


wydelegowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­de­le­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydelegować dk.

 rzecz. delegacja ż.

Wiktionary


wydelikaciały

taki, który wy­de­li­ka­ciał; wy­de­li­kat­nia­ły


SJP.pl


wydelikacieć

rzad­ko: stać się de­li­kat­nym; wy­de­li­kat­nieć, zde­li­kat­nieć


SJP.pl


wydelikacony

książ­ko­wo: bar­dzo de­li­kat­ny, wraż­li­wy, mało od­por­ny fi­zycz­nie lub psy­chicz­nie na bodź­ce zew­nętrz­ne


SJP.pl


wydelikatniać

czy­nić bar­dzo de­li­kat­nym, wraż­li­wym


SJP.pl


wydelikatniały

taki, który stał się de­li­kat­nym; zde­li­kat­nia­ły


SJP.pl


wydelikatnieć

stać się de­li­kat­nym; zde­li­kat­nieć


SJP.pl


wydeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dep­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deptacz mos.

 czas. deptać

Wiktionary


wydeptać

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|dep­tać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­dep­ta­na ścież­ka koń­czy­ła się gwał­tow­nie mniej wię­cej w po­ło­wie tej mi­ni­po­lan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deptacz mos.

 czas. deptać

Wiktionary


wydeptywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dep­ty­wać.

Wiktionary

Wy­dep­ty­wa­nie – ro­dzaj szkód wy­rzą­dza­nych przez zwie­rzy­nę łowną wśród mło­dych drzew i ro­ślin runa le­śne­go, które zlo­ka­li­zo­wa­ne są na szla­kach wę­dró­wek zwie­rząt, w osto­jach lub w miej­scach kon­cen­tra­cji (np. pod­czas godów). Usz­ko­dze­nia pow­sta­ją w wy­ni­ku tra­to­wa­nia i przy­dep­ty­wa­nia ra­ci­ca­mi mło­dych drzew i ro­ślin zie­lo­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. deptacz mos.

 czas. deptać

Wiktionary


wyderek

w daw­nej Pol­sce: ku­pie­nie ma­jąt­ku z za­pew­nie­niem po­przed­nie­mu wła­ści­cie­lo­wi prawa od­ku­pu


SJP.pl


wyderka

1. mała wydra;
2. dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Azji


SJP.pl

Wy­der­ka (nazwa obocz­na: Wi­der­ka) – ko­lo­nia w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Czer­ni­ce Bo­ro­we.

Ko­lo­nia wcho­dzi w skład so­łect­wa "Chro­sto­wo Wiel­kie".

Do 2023 miej­sco­wość była ko­lo­nią wsi Chro­sto­wo Wiel­kie.

Wikipedia


wydezynfekowywać

pod­da­wać de­zyn­fek­cji; od­ka­żać


SJP.pl


wydma

wznie­sie­nie pow­sta­łe z pia­sku na­nie­sio­ne­go przez wiatr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pia­szczy­ste wznie­sie­nie usy­pa­ne przez wiatr;

Wiktionary

Wydma – pia­szczy­ste wznie­sie­nie usy­pa­ne przez wiatr. Wa­run­ki śro­do­wi­ska wpły­wa­ją na różny kształt i roz­miar wydm. Pow­sta­wa­nie wydmy jest ści­śle zwią­za­ne z tran­spor­tem ma­te­ria­łu pia­szczy­ste­go: pia­sek pę­dzo­ny wia­trem bli­sko po­wierzch­ni lub wle­czo­ny po niej za­trzy­mu­je się za ta­ki­mi przesz­ko­da­mi jak głazy, za­ro­śla czy nie­rów­no­ści grun­tu – gro­ma­dząc się wów­czas two­rzy wydmę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨdma, AS: vydma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dma ż., wydmuchanie n.

:: zdrobn. wydemka ż.

 czas. wydmuchać dk.

 przym. wydmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diuna, barchan

Wiktionary


wydmikufel

daw­niej, żar­to­bli­wie: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; są­czy­ku­fel, su­szy­ku­fel


SJP.pl


wydminianin

miesz­ka­niec Wyd­min (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wyd­min

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Wyd­min, uro­dzo­na w Wyd­mi­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyd­mi­nia­nie po cięż­kim boju ura­to­wa­li remis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wydminy nmos.

:: fż. wydminianka ż.

 przym. wydmiński

Wiktionary


wydminianka

miesz­kan­ka Wyd­min (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wyd­min

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Wyd­min, uro­dzo­na w Wyd­mi­nach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wydminy nmos.

:: fm. wydminianin mos.

 przym. wydmiński

Wiktionary


wydminy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wyd­mi­ny ( Wid­min­nen) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny. Sie­dzi­ba gminy Wyd­mi­ny. Daw­niej sa­mo­dziel­ne mia­sto. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


wydmisko

zgru­bie­nie od: wydma


SJP.pl


wydmisty

pia­szczy­sty; po­kry­ty wyd­ma­mi


SJP.pl


wydmiński

→ Wyd­mi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: Wyd­mi­ny

Wiktionary

Patrz:

Wydminy

Powiązane:

 rzecz. Wydminy nmos., wydminianin m., wydminianka ż.

Wiktionary


wydmotwórczy

two­rzą­cy wydmy, sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu wydm


SJP.pl


wydmowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wydmę, po­dob­ny do wydmy


SJP.pl


wydmowiec

ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


wydmowy

przy­miot­nik od: wydma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wydmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydma ż.

Wiktionary


wydmuch

1. miej­sce nie­o­sło­nię­te od wia­tru; wyd­mu­cho­wi­sko, wyd­mu­chów, wyd­mu­cho­wo, wyg­wi­zdów, wyg­wi­zdo­wo;
2. wy­pro­wa­dza­nie wy­zie­wów na zew­nątrz w urzą­dze­niach me­cha­nicz­nych;
3. daw­niej:
a) pod­much, po­wiew;
b) wydma, zaspa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyd­much (Mi­ło­młyn)
  • Wyd­much (Pnie­wo)
  • Marek Wyd­much
  • Wal­de­mar Wyd­much

Wikipedia


wydmuchać

1. dmu­cha­jąc usu­nąć coś skądś, na zew­nątrz cze­goś;
2. dmu­cha­jąc, tło­cząc po­wie­trze nadać cze­muś kształt, np. wyd­mu­chać bańkę myd­la­ną


SJP.pl


wydmuchiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyd­mu­chi­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dmuchaniec mrz., wydmuszka ż., wydmuchnięcie n., wydmuchiwacz m., dmuchawa ż.

 czas. wydmuchiwać ndk., wydmuchać dk.

Wiktionary


wydmuchiwać

1. dmu­cha­jąc usu­wać coś skądś, na zew­nątrz cze­goś;
2. dmu­cha­jąc, tło­cząc po­wie­trze na­da­wać cze­muś kształt


SJP.pl


wydmuchowisko

miej­sce nie­o­sło­nię­te od wia­tru; wyd­much, wyd­mu­chów, wyd­mu­cho­wo, wyg­wi­zdów, wyg­wi­zdo­wo


SJP.pl


wydmuchowo

wyg­wi­zdów, wyg­wi­zdo­wo, wyd­mu­chów; po­tocz­nie:
1. miej­sce nie­o­sło­nię­te od wia­tru; wyd­mu­cho­wi­sko, wyd­much;
2. miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum mia­sta, sku­pisk ludz­kich; od­lu­dzie, za­du­pie, pi­pi­dów­ka, pi­pi­dó­wek, pi­pi­dó­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dawna nazwa wsi Borek
  • Wyd­mu­cho­wo (Haj­nów­ka)
  • Wyd­mu­cho­wo (Włoc­ła­wek)
  • Wyd­mu­cho­wo (Wy­rzysk)

Wikipedia


wydmuchowy

przy­miot­nik od: wyd­much


SJP.pl


wydmuchrzyca

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

Wyd­mu­chrzy­ca ("Le­y­mus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 55 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej, jeden ga­tu­nek wy­stę­pu­je także w Ar­gen­ty­nie i Chile w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Ga­tun­kiem ty­po­wym i za­ra­zem je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i w Pol­sce jest wyd­mu­chrzy­ca pia­sko­wa "Le­y­mus are­na­rius".

Wikipedia


wydmuchów

wyg­wi­zdów, wyg­wi­zdo­wo, wyd­mu­cho­wo; po­tocz­nie:
1. miej­sce nie­o­sło­nię­te od wia­tru; wyd­mu­cho­wi­sko, wyd­much;
2. miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum mia­sta, sku­pisk ludz­kich; od­lu­dzie, za­du­pie, pi­pi­dów­ka, pi­pi­dó­wek, pi­pi­dó­wa


SJP.pl


wydmuszka

sko­rup­ka jajka, któ­re­go za­war­tość zo­sta­ła wyd­mu­cha­na przez małą dziur­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sko­rup­ka jajka, któ­re­go za­war­tość zo­sta­ła wyd­mu­cha­na przez małą dziur­kę

 (1.2) hutn. urzą­dze­nie do wy­cią­ga­nia gazów wy­dzie­la­ją­cych się w ko­mo­rach kok­so­wych

 (1.3) pejor. osoba lub rzecz po­zor­nie atrak­cyj­na, w rze­czy­wi­sto­ści oka­zu­ją­ca się bez­war­to­ścio­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­szy­ku le­ża­ły wie­lo­ko­lo­ro­we pi­san­ki wy­ko­na­ne z wyd­mu­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdmuʃka, AS: vydmuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydmuch m., wydmuchowisko n., wydmuchiwacz m., wydmuchowo m., wydmuchów m., wydmuchiwanie n., wydmuchanie n., dmuchaniec mrz.

 czas. wydmuchiwać ndk., wydmuchać dk.

 przym. wydmuchowy, wydmuszkowy

Wiktionary


wydmuszkowy

→ wyd­musz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyd­musz­ką, do­ty­czą­cy wyd­musz­ki

Wiktionary

Patrz:

wydmuszka

Powiązane:

 rzecz. dmuchaniec mrz., wydmuszka ż.

Wiktionary


wydmuszysko

ob­szar po­kry­ty wyd­ma­mi


SJP.pl


wydobrzały

wyz­dro­wieć


SJP.pl


wydobrzeć

wyz­dro­wieć


SJP.pl


wydobycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­do­być.

 (1.2) ilość (ob­ję­tość lub masa) wy­do­by­tej na po­wierzch­nię ko­pa­li­ny w danym cza­sie

Wiktionary

Wy­do­by­cie – siód­my album stu­dyj­ny grupy One Mil­lion Bul­ga­rians, wy­da­ny 12 grud­nia 2012 o godz. 12:12 w for­mie cy­fro­wej, do­stęp­ny na stro­nach in­ter­ne­to­wych Ze­spo­łu.

Album za­wie­ra 18 no­wych kom­po­zy­cji stu­dyj­nych przy­go­to­wa­nych w róż­nych skła­dach. Utwór „A Means To an end” jest co­ve­rem ze­spo­łu Joy Di­vi­sion.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy obec­nym tem­pie wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go w Pol­sce, złóż ek­splo­a­to­wa­nych i wy­ty­po­wa­nych do ek­splo­a­ta­cji wy­star­czy do 2035 roku – in­for­mu­je Naj­wyż­sza Izba Kon­tro­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdɔˈbɨt͡ɕɛ, AS: vydobyće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydobywanie n., wydobywca m.

 czas. wydobyć dk., wydobywać ndk.

Wiktionary


wydobyciny

lek­ce­wa­żą­co: poród przy po­mo­cy ce­sar­skie­go cię­cia


SJP.pl


wydobywalny

da­ją­cy się wy­do­być


SJP.pl


wydobywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­do­by­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdɔbɨˈvãɲɛ, AS: vydobyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydobywać, wydobyć

 rzecz. wydobycie n.

Wiktionary


wydobywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) górn. wy­do­sta­wać su­row­ce na­tu­ral­ne spod ziemi na po­wierzch­nię

 (1.2) wy­cią­gać coś na wierzch z ukry­cia, wy­do­sta­wać

 (1.3) z tru­dem uzy­ski­wać od kogoś jakąś in­for­ma­cję

 (1.4) po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie dźwię­ków

 (1.5) przen. uwy­pu­klać, czy­nić wy­raź­niej­szym, wy­ra­zist­szym

 (1.6) spra­wić, że ktoś znaj­du­je się w lep­szej sy­tu­a­cji, po­zby­wa się ja­kichś pro­ble­mów

cza­sow­nik zwrot­ny wy­do­by­wać się

 (2.1) o gazie, dymie itp.: wy­do­sta­wać się, wy­dzie­lać się

 (2.2) o dźwię­ku: być sły­szal­nym

 (2.3) z tru­dem wy­do­sta­wać się z ja­kie­goś miej­sca

 (2.4) uwal­niać się od pro­ble­mów, zna­leźć się w lep­szej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Major Ur­ba­nik z po­mo­cą ojca i Jó­ze­fa do­ko­nu­je obro­tu i wy­do­by­wa zmor­do­wa­ne­go, pół­ży­we­go źre­bacz­ka.

 (2.1) Po­wo­li świa­tło wy­do­by­wa­ło po­przecz­kę łą­czą­cą nogi stołu, zydle, krze­sło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdɔˈbɨvat͡ɕ, AS: vydobyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydobycie dk., wydobywanie ndk.

 czas. wydobyć dk.

 przym. wydobywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksploatować, wykopywać

Wiktionary


wydobywczyni

→ wy­do­byw­ca, np. wy­do­byw­czy­ni ta­len­tów


SJP.pl


wydobyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­do­by­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­do­by­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­do­być się (ndk. wy­do­by­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­do­by­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1979 r. w KWK "Wujek" wy­do­by­to pra­wie 3,9 mln ton węgla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdɔbɨt͡ɕ, AS: vydobyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydobycie dk., wydobywanie ndk.

 czas. wydobywać ndk.

 przym. wydobywczy

Wiktionary


wydoić

od­cią­gnąć mleko od krowy, kozy, owcy itd.


SJP.pl


wydojowy

przy­miot­nik od: wydój


SJP.pl


wydokowywać

wpro­wa­dzać sta­tek do doku


SJP.pl


wydoktoryzowany

taki, który się wy­dok­to­ry­zo­wał


SJP.pl


wydolić

po­tocz­nie: po­ra­dzić sobie, spro­stać cze­muś, dać radę (zwy­kle w uży­ciu z par­ty­ku­łą "nie", np. Bieg był tak mę­czą­cy, że nie wy­do­lił fi­zycz­nie.); wy­do­łać


SJP.pl


wydolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­dol­nie


SJP.pl


wydolniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­dol­ny


SJP.pl


wydolnościowy

ba­da­ją­cy zdol­ność or­ga­niz­mu do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia pod­czas wy­sił­ku; wy­trzy­ma­ło­ścio­wy


SJP.pl


wydolność

zdol­ność ca­łe­go ży­ją­ce­go or­ga­niz­mu lub po­szcze­gól­nych czę­ści do nor­mal­ne­go funk­cjo­no­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­dol­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wydolny

Wiktionary


wydolny

1. o or­ga­niz­mie lub jego or­ga­nach: dzia­ła­ją­cy pra­wi­dło­wo; zdro­wy;
2. prze­no­śnie: spraw­ny


SJP.pl


wydorowo

Wy­do­ro­wo (niem. "Wa­ter­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel, przy dro­dze kra­jo­wej nr 5, na skra­ju kom­plek­su le­śne­go.

Wikipedia


wydoroślać

rzad­ko: czy­nić do­ro­słym, po­wo­do­wać, że ktoś wy­glą­da do­ro­ślej


SJP.pl


wydoroślały

stać się do­ro­słym, doj­rza­łym fi­zycz­nie i psy­chicz­nie


SJP.pl


wydorośleć

stać się do­ro­słym, doj­rza­łym fi­zycz­nie i psy­chicz­nie


SJP.pl


wydoskonalać

czy­nić do­sko­nal­szym pod ja­kimś wzglę­dem


SJP.pl


wydoskonalić

uczy­nić do­sko­nal­szym pod ja­kimś wzglę­dem


SJP.pl


wydostanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­do­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wydostać dk.

Wiktionary


wydostawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­do­sta­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki licz­nym zmar­szcze­niom sprzy­ja wy­do­sta­wa­niu się płodu na zew­nątrz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wydostawać ndk.

Wiktionary


wydostawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­do­stać)

 (1.1) wy­cią­gać skądś

 (1.2) uzy­ski­wać nie­łat­wo od kogoś

 (1.3) po­ma­gać w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­do­sta­wać się (dk. wy­do­stać się)

 (2.1) wy­cho­dząc lub wy­jeż­dża­jąc, do­sta­wać się poza obręb cze­goś, na zew­nątrz

 (2.2) uwal­niać się od trud­nej sy­ty­a­cji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wydostać

 rzecz. wydostawanie n.

Wiktionary


wydostać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­do­sta­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­do­sta­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny wy­do­stać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­do­sta­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nor­mal­nie od­bi­ja­ją się od osło­ny kok­pi­tu, choć chęt­nie za­głę­bi­ły­by się w twoim kom­bi­ne­zo­nie i be­be­chach, by wy­do­stać się po dru­giej stro­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdɔstat͡ɕ, AS: vydostać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydostanie n.

 czas. postawić, wydostawać ndk.

Wiktionary


wydostojniały

stać się do­stoj­nym


SJP.pl


wydostojnieć

stać się do­stoj­nym


SJP.pl


wydozowywać

rzad­ko: wy­da­wać coś w okre­ślo­nych do­zach, ilo­ściach; wy­mie­rzać dozy


SJP.pl


wydołać

po­ra­dzić sobie z czymś; spro­stać, po­do­łać cze­muś, dać radę


SJP.pl


wydra

1. zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; futro z wydry
2. po­gard­li­wie o ko­bie­cie kłót­li­wej, prze­bie­głej lub ubra­nej wy­zy­wa­ją­co


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lu­tri­nae|ref=tak., ssak wód przy­brzeż­nych o wy­dłu­żo­nym ciele i brą­zo­wej sier­ści;

 (1.2) skóra wydry (1.1) po wy­pra­wie­niu

 (1.3) obraź. wred­na, prze­bie­gła ko­bie­ta

 (1.4) bru­zda w murze

Wiktionary

Wydra, wy­der­ka, wy­drzy­ca ("Lutra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wydr (Lu­tri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] w wo­dach miesz­ka­ły wydry i bobry domki sobie bu­do­wa­ły […]

 (1.3) Wydra! Wszy­scy wie­dzą, że ze szwa­grem amory upra­wia, ale cóż – „oby­wa­tel­ka miej­sco­wa”, więc nosa drze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨdra, AS: vydra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydrówka ż., wydrzę n., wydry lm nm., rozwydrzenie n., rozwydrzanie n.

 czas. rozwydrzać ndk., rozwydrzyć dk., rozwydrzyć się dk.

 przym. wydrowy, wydrowaty

 przysł. wydrowato

Wiktionary


wydrapywanka

obra­zek lub wzór wy­ko­ny­wa­ny przez wy­dra­py­wa­nie wierzch­niej war­stwy ma­te­ria­łu


SJP.pl


wydrelować

wyjąć pest­ki z owo­ców; wy­dry­lo­wać, wy­pest­ko­wać


SJP.pl


wydrenować

1. osu­szyć grunt przez od­pro­wa­dza­nie nad­mia­ru wody sącz­ka­mi;
2. od­pro­wa­dzić sącz­ka­mi nad­miar wy­dzie­lin z or­ga­niz­mu; wy­sącz­ko­wać;
3. po­tocz­nie: po­zba­wić pie­nię­dzy lub za­so­bów


SJP.pl


wydroryjka

zwie­rzę wodne, po­dob­ne z wy­glą­du do wydry, ży­ją­ce w Afry­ce


SJP.pl


wydrowaty

wy­zy­wa­ją­cy i nie­przy­jem­ny (zwła­szcza o ko­bie­cie)


SJP.pl


wydrowice

Wy­dro­wi­ce (niem. "We­i­der­witz", 1936-1945 "We­i­den­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na na po­łud­nie od Nie­mod­li­na. Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 405 re­la­cji Nie­mod­lin - Kor­fan­tów - Prud­nik, Wy­dro­wi­ce leżą na Ni­zi­nie Ślą­skiej, w cen­trum wo­je­wództ­wa opol­skie­go, nad Ści­na­wą Nie­mod­liń­ską (prawy do­pływ Nysy Kłodz­kiej).

Wikipedia


wydrowy

→ wydra; wy­drzy


SJP.pl


wydrozwierz

zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; kałan, wydra mor­ska


SJP.pl


wydroże

droga prze­pro­wa­dzo­na w czymś, naj­czę­ściej wy­ku­ta w skale


SJP.pl


wydruk

1. wy­dru­ko­wa­nie pracy na kom­pu­te­rze, fak­sie itp.;
2. efekt pracy dru­kar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) efekt pracy dru­kar­ki, te­le­fak­su lub in­ne­go urzą­dze­nia dru­ku­ją­ce­go

Wiktionary

Wy­druk – od­bit­ka uzy­ska­na na kom­pu­te­ro­wym urzą­dze­niu wyj­ścio­wym typu dru­kar­ka lub plo­ter, lub też po­cho­dzą­ca z faksu.

Od­bit­ki uzy­ska­ne róż­ny­mi me­to­da­mi druku dzie­li się na:

Wy­dru­ki można uzy­ski­wać na­stę­pu­ją­cy­mi me­to­da­mi:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­gra­mi­sta prze­glą­dał wy­druk kodu źró­dło­we­go apli­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨdruk, AS: vydruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarnia ż., drukowanie n., drukarstwo n., wydrukowanie n.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk.

Wiktionary


wydrukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dru­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdrukɔˈvãɲɛ, AS: vydrukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydrukować

 rzecz. drukowanie n., drukarstwo n., wydruk mrz., drukarz mzw./mos.

Wiktionary


wydrukować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|dru­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I po­dob­no ktoś z władz, pra­gnąc tych na­stro­jów, wy­dru­ko­wał an­ty­ra­dziec­kie ulot­ki, ale ich nie roz­kol­por­to­wa­no (cho­dzi o rze­ko­me ulot­ki KPN o Ka­ty­niu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdruˈkɔvat͡ɕ, AS: vydrukovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drukować

 rzecz. drukarz mzw./mos., drukarnia ż., wydruk m., wydrukowanie n.

 przysł. drukiem

Wiktionary


wydrwigrosz

osoba wy­łu­dza­ją­ca od kogoś pie­nią­dze


SJP.pl


wydrwinka

daw­niej: zło­śli­we słowa lub żarty, drwin­ka, kpin­ka


SJP.pl


wydry

po­tocz­nie: futro, błam z wy­pra­wio­nych skór wyder


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wydry – część wsi Wał­ko­wi­ska w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Osie
  • Wydry – część wsi Łę­to­we w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Wydry – przy­sió­łek wsi Ka­si­na Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Wydry – część wsi Pia­secz­no w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Wydry – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Sztum

Wikipedia


wydrylować

wyjąć pest­ki z owo­ców; wy­dre­lo­wać, wy­pest­ko­wać


SJP.pl


wydrylowywać

wyj­mo­wać pest­ki z owo­ców; dry­lo­wać, dre­lo­wać, pest­ko­wać, wy­pest­ko­wy­wać


SJP.pl


wydrzy

→ wydra; wy­dro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wydrą, do­ty­czą­cy wydry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­drze wy­drzę wy­drze wy­drze wy­drze wy­drzę.

Wiktionary


wydrzyca

wy­drzy­ca afry­kań­ska - ga­tu­nek wydry; wy­der­ka bia­ło­li­ca


SJP.pl


wydrzyk

ptak za­miesz­ku­ją­cy morza ark­tycz­ne, zimą wę­dru­ją­cy na po­łud­nie, ży­wią­cy się ry­ba­mi, mię­cza­ka­mi i le­min­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ster­co­ra­rius|ref=tak.

Wiktionary


wydrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wy­drzyń­ski (1921-1992) – pol­ski pi­sarz, re­ży­ser te­a­tral­ny i pu­bli­cy­sta
  • Ed­ward Wy­drzyń­ski (1892-1922) – pod­po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Ma­ciej Wy­drzyń­ski (ur. 1974) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Mar­cin Wy­drzyń­ski (ur. 1992) – pol­ski ju­do­ka
  • Zdzi­sław Wy­drzyń­ski (1930-1988) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


wydrzątko

młode wydry; wy­drzę


SJP.pl


wydrzę

młode wydry; wy­drząt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młoda wydra, po­tom­stwo wydry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­drze wy­drzę wy­drze wy­drze wy­drze wy­drzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydra ż., rozwydrzenie n.

 czas. rozwydrzyć się

Wiktionary


wydrążacz

w den­ty­sty­ce: na­rzę­dzie słu­żą­ce do usu­wa­nia zni­szczo­nej zę­bi­ny; ek­ska­wa­tor


SJP.pl


wydrążka

wy­drąż­ka czer­nie­jecz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


wydrążyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­drą­żać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­drą­żać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdrɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: vydrõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drążyć

Wiktionary


wydudkać

po­tocz­nie: po­zba­wić kogoś pie­nię­dzy; osku­bać


SJP.pl


wydudlić

łap­czy­wie wypić


SJP.pl


wydukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­du­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dukać, wydukać dk.

Wiktionary


wydukać

po­tocz­nie: wy­po­wie­dzieć coś z dużą trud­no­ścią, nie­po­rad­nie, ją­ka­jąc się; du­knąć


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wy­po­wie­dzieć, wy­mó­wić coś z tru­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ka­pi­tan Dą­brow­ski wy­du­kał już swój ży­cio­rys, kró­lu­ją­ca za sto­łem pre­zy­dial­nym to­wa­rzysz­ka Wi­śniew­ska ze zgro­zą spoj­rza­ła na salę i tak, mniej wię­cej, pod­su­mo­wa­ła to, co usły­sza­ła (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdukat͡ɕ, AS: vydukać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dukać ndk.

 rzecz. wydukanie n.

Wiktionary


wydukiwać

po­tocz­nie: wy­po­wia­dać coś z dużą trud­no­ścią, nie­po­rad­nie, ją­ka­jąc się; wy­bą­ki­wać


SJP.pl


wyduldać

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. dul­dać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wypić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. duldać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wysłepać

Wiktionary


wydumanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­du­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydumać dk.

Wiktionary


wydumany

żar­to­bli­wie: wy­my­ślić


SJP.pl


wydumać

żar­to­bli­wie: wy­my­ślić


SJP.pl


wydumywać

wy­my­ślać


SJP.pl


wydupczyć

wul­gar­nie: odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl


wydworny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. wyt­wor­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdvɔrnɨ, AS: vydvorny

Wiktionary


wydworzyć

daw­niej: uczy­nić pre­ten­sjo­nal­nym, sztucz­nie wyt­wor­nym


SJP.pl


wydychać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) od­dy­cha­jąc, usu­wać po­wie­trze z płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcią­gaj po­wie­trze nosem, a wy­dy­chaj je po­wo­li usta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydech m., wydychanie n.

 przym. wydechowy

Wiktionary


wydygany

mło­dzie­żo­wo: taki, który wy­dy­gał (wy­stra­szył się)


SJP.pl


wydygać

mło­dzie­żo­wo: wy­stra­szyć się, stchó­rzyć; spe­niać, ze­stra­chać się, za­stra­chać się, wy­stra­chać się


SJP.pl


wydymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dy­mać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdɨ̃ˈmãɲɛ, AS: vydỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydymać

 rzecz. dymanko n.

Wiktionary


wydymać

wul­gar­nie:
1. oszu­kać kogoś;
2. odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dymać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|dymać.

 (1.2) nie­do­ko­na­ny od|wydąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nym razem mu­sisz ją za­pro­sić do ga­bi­ne­tu, zam­knąć dy­skret­nie drzwi, po­ło­żyć na biur­ku i wy­dy­mać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdɨ̃mat͡ɕ, AS: vydỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dymać

 rzecz. wydymanie n., dymanko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyruchać, wyjebać, wymłócić

Wiktionary


wydyskutować

1. osią­gnąć coś dy­sku­sją;
2. wy­dy­sku­to­wać się - zmę­czyć się dy­sku­to­wa­niem; na­dy­sku­to­wać się


SJP.pl


wydyszak

pompa ssąca in­sta­lo­wa­na prze­waż­nie w urzą­dze­niach wen­ty­la­cyj­nych


SJP.pl


wydz.

skrót od: wy­dział, wy­dzia­ło­wy


SJP.pl


wydziarać

po­tocz­nie: zro­bić ta­tu­aż, wy­ta­tu­o­wać; dziab­nąć, wy­dziar­gać, wy­dzier­gać


SJP.pl


wydziargać

wy­dzier­gać; po­tocz­nie:
1. zro­bić na dru­tach, szy­deł­kiem;
2. wy­haf­to­wać, wy­szyć;
3. wy­ta­tu­o­wać; wy­dzia­rać


SJP.pl


wydział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. dział wyż­szej uczel­ni obej­mu­ją­cy okre­ślo­ną dzie­dzi­nę

 (1.2) dział urzę­du obej­mu­ją­cy okre­ślo­ny za­kres spraw

Wiktionary

Wy­dział – ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na urzę­du or­ga­nu wła­dzy pu­blicz­nej albo biura innej in­sty­tu­cji, wy­o­dręb­nio­na ze wzglę­du na za­kres dzia­ła­nia (in­ny­mi niż wy­dział ko­mór­ka­mi or­ga­ni­za­cyj­ny­mi są re­fe­rat, ze­spół, sta­no­wi­ska wie­lo­o­so­bo­we, sta­no­wi­sko jed­no­o­so­bo­we), np. Wy­dział Fi­nan­so­wy, Wy­dział Or­ga­ni­za­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Agata i stu­diu­ję pie­lę­gniar­stwo na Wy­dzia­le Pie­lę­gniar­stwa i Nauk o Zdro­wiu Uni­wer­sy­te­tu Me­dycz­ne­go w Lu­bli­nie.

 (1.2) Wy­dział tu­ry­sty­ki or­ga­ni­zo­wał wy­ja­zdy in­te­gra­cyj­ne dla biur po­dró­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨd͡ʑaw, AS: vyʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wydziałowy, wewnątrzwydziałowy

 rzecz. podzielnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fakultet

Wiktionary


wydziałowy

przy­miot­nik od: wy­dział


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wy­dział

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vyʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydział mrz.

Wiktionary


wydziałówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła wy­dzia­ło­wa

Wiktionary


wydziczyć

wy­dzi­czyć się - rzad­ko:
1. za­cho­wać się nie­po­waż­nie; wy­głu­pić się;
2. wy­ra­zić nie­za­do­wo­le­nie z cze­goś; wy­brzy­dzić


SJP.pl


wydziedziczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzie­dzi­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑɛ̇d͡ʑiˈt͡ʃãɲɛ, AS: vyʒ́ėʒ́ičãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydziedziczać, wydziedziczyć

 rzecz. wydziedziczenie n.

Wiktionary


wydziedziczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­dzie­dzi­czyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­dzie­dzi­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑɛ̇ˈd͡ʑit͡ʃat͡ɕ, AS: vyʒ́ėʒ́ičać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydziedziczanie n., wydziedziczenie n.

 czas. wydziedziczyć dk.

Wiktionary


wydziedziczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzie­dzi­czyć.

Wiktionary

Wy­dzie­dzi­cze­nie – po­zba­wie­nie zstęp­nych, mał­żon­ka lub ro­dzi­ców spad­ko­daw­cy prawa do za­chow­ku. Może ono być do­ko­na­ne tylko w te­sta­men­cie i wy­łącz­nie z przy­czyn wska­za­nych w art. 1008 k.c.

Wy­dzie­dzi­cze­nie może na­stą­pić, gdy upraw­nio­ny do za­chow­ku:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑɛ̇d͡ʑiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vyʒ́ėʒ́ičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydziedziczanie n., dziedziczenie n., odziedziczenie n., dziedzic m., dziedziczka ż., dziedzictwo n., dziedziczność ż., Dziedzic m.

 czas. wydziedziczyć dk., wydziedziczać ndk., odziedziczyć dk., dziedziczyć ndk.

 przym. dziedziczny, dziedzicowy

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


wydziedziczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­dzie­dzi­czać)

 (1.1) praw. po­zba­wić praw do dzie­dzi­cze­nia, do przy­słu­gu­ją­ce­go spad­ku

 (1.2) stpol. usu­nąć, wy­łą­czyć, wy­klu­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­mo­cho­dem wspom­nę, że nie było ty­god­nia, w ciągu któ­re­go bra­cia Minc­lo­wie nie po­kłó­ci­li­by się i nie po­go­dzi­li przy­najm­niej ze dwa razy. (…) Nawet zgon Fran­ca, który w roku 1856 zmarł na kar­bun­kuł, nie ob­szedł się bez awan­tu­ry. W ciągu trzech ostat­nich dni obaj bra­cia po dwa razy wy­klę­li się i wy­dzie­dzi­czy­li w spo­sób bar­dzo uro­czy­sty. Mimo to Franc cały ma­ją­tek za­pi­sał Ja­no­wi, a Jan przez kilka ty­god­ni cho­ro­wał z żalu po bra­cie i — po­ło­wę odzie­dzi­czo­nej for­tu­ny (około dwu­dzie­stu ty­się­cy zło­tych) prze­ka­zał ja­kimś trzem sie­rot­kom, któ­ry­mi nadto opie­ko­wał się do końca życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑɛ̇ˈd͡ʑit͡ʃɨt͡ɕ, AS: vyʒ́ėʒ́ičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydziedziczenie n., wydziedziczanie n., dziedziczenie n., odziedziczenie n., dziedzictwo n., dziedzic m., dziedziczka ż., dziedziczność ż., Dziedzic m.

 czas. wydziedziczać ndk., dziedziczyć ndk., odziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny, dziedzicowy

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


wydzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzie­lać.

Wiktionary

Wy­dzie­la­nie – pro­ces pro­duk­cji, mo­dy­fi­ka­cji i uwal­nia­nia sub­stan­cji che­micz­nych z ko­mór­ki lub gru­czo­łu. W prze­ci­wień­stwie do wy­da­la­nia, sub­stan­cje te peł­nią okre­ślo­ną funk­cję, a nie są zbęd­nym pro­duk­tem prze­mia­ny ma­te­rii.

Kla­sycz­ny me­cha­nizm wy­dzie­la­nia za­cho­dzi przez struk­tu­ry zwane po­ro­so­ma­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siar­ka wcho­dzi w skład ami­nok­wa­sów sta­no­wią­cych skład­ni­ki bu­dul­co­we, po­ma­ga przy zwal­cza­niu in­fek­cji, wspo­ma­ga pra­wi­dło­wą go­spo­dar­kę tle­no­wą, wspo­ma­ga wy­dzie­la­nie żółci.

 (1.1) Nad­mier­ne wy­dzie­la­nie al­do­ste­ro­nu przez nad­ner­cza zmniej­sza ner­ko­we wy­da­la­nie Na+, zwięk­sza na­to­miast wy­da­la­nie z mo­czem K+, Mg2+ i NH4+.

 (1.1) Uważa się, że wziew­nie po­da­wa­ne ste­ro­i­dy nie po­wo­du­ją po­wi­kłań ogól­nych i nie tłu­mią wy­dzie­la­nia kor­ty­ko­tro­pi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑɛˈlãɲɛ, AS: vyʒ́elãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydzielać

 rzecz. podzielnica ż.

 przym. wydzielniczy

Wiktionary


wydzielać

cza­sow­nik prze­chod­ni (dk. wy­dzie­lić)

 (1.1) wyz­na­czać, okre­ślać część cze­goś

 (1.2) dawać komuś pewną część cze­goś

 (1.3) biol. (o na­rzą­dach) wyt­wa­rzać sub­stan­cje bio­rą­ce udział w funk­cjo­no­wa­niu or­ga­niz­mu

cza­sow­nik prze­chod­ni (dk. brak)

 (2.1) być cze­goś źró­dłem (za­pa­chu, sub­stan­cji)

cza­sow­nik zwrot­ny wy­dzie­lać się (dk. wy­dzie­lić się)

 (3.1) (o sub­stan­cjach) pow­sta­wać, być pro­du­ko­wa­nym

cza­sow­nik zwrot­ny wy­dzie­lać się (dk. brak)

 (4.1) (o za­pa­chu, dymie itp.) wy­do­sta­wać się, wy­do­by­wać się na zew­nątrz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈd͡ʑɛlat͡ɕ, AS: vyʒ́elać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnica ż., wydzielina ż., wydzielanie n., podzielnica ż.

 czas. wydzielić, dzielić

 przym. wydzielniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyodrębniać, wyróżniać, wyznaczać, dzielić, oddzielać

 (1.2) porcjować, racjonować, parcelować, rozdzielać

 (1.3) emitować, promieniować, wysyłać, emanować

Wiktionary


wydzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzie­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzielnica ż.

Wiktionary


wydzielina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. sub­stan­cja fiz­jo­lo­gicz­na pro­du­ko­wa­na przez ko­mór­ki gru­czo­ło­we

 (1.2) med. wy­ciek sub­stan­cji pow­sta­ją­cych w sta­nie cho­ro­bo­wym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydzielać ndk., wydzielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyciek

Wiktionary


wydzielinowy

przy­miot­nik od: wy­dzie­li­na


SJP.pl


wydzielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­dzie­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­dzie­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­dzie­lić się (ndk. wy­dzie­lać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­dzie­lać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­dzie­lił on 4 pod­ga­tun­ki, w któ­rych wy­dzie­lił do­dat­ko­wo od­mia­ny bo­ta­nicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: vyʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydzielina ż., dzielnica ż., dzielenie n., podzielnica ż.

 czas. wydzielać, dzielić

 przym. wydzielniczy

Wiktionary


wydzielniczy

w bio­lo­gii: zwią­za­ny z wy­dzie­la­niem sub­stan­cji nie­zbęd­nych do pod­trzy­ma­nia pro­ce­sów ży­cio­wych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­dzie­la­niem, do­ty­czą­cy wy­dzie­la­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydzielanie n.

 czas. wydzielać ndk., wydzielić dk.

Wiktionary


wydzieranka

obra­zek z na­kle­jo­nych na kar­ton ko­lo­ro­wych ka­wał­ków pa­pie­ru


SJP.pl


wydzierać

cza­sow­nik

 (1.1) szar­piąc, za­brać coś komuś siłą

 (1.2) drąc od­dzie­lać czę­ści od ca­ło­ści

cza­sow­nik zwrot­ny wy­dzie­rać się

 (2.1) krzy­czeć, wrze­szczeć

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Bo jak mu­zy­ka jest brzyd­ka, taka, co tak się wy­dzie­ra­ją, to czło­wiek zaraz ma ocho­tę zła­pać ta­kie­go śpie­wa­ka za pysk i tak mu przy­wa­lić, żeby on wresz­cie prze­stał się drzeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydzieranie n., wydzieranka ż., rozdarcie n., darcie n.

 czas. drzeć

Wiktionary


wydziergiwać

1. robić coś na dru­tach;
2. wy­szy­wać coś;
3. śro­do­wi­sko­wo: ta­tu­o­wać


SJP.pl


wydzierżawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzier­ża­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dzierżawić, wydzierżawiać ndk.

 rzecz. dzierżawca mos.

 przysł. dzierżawczo

 przym. dzierżawiony

Wiktionary


wydzierżawiać

od­da­wać albo brać coś w dzier­ża­wę


SJP.pl


wydzierżawić

oddać albo wziąć coś w dzier­ża­wę


SJP.pl


wydzierżać

daw­niej: wy­trzy­my­wać, dawać radę


SJP.pl


wydzierżeć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­trzy­mać

Wiktionary


wydziobanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzio­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydziobać dk.

 przym. dziobowy

 rzecz. dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


wydziobywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzio­by­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydziobywać ndk.

 przym. dziobowy

 rzecz. dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


wydziobywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­dzio­bać)

 (1.1) wy­cią­gać coś uży­wa­jąc dzio­ba

 (1.2) pot. wy­dłu­by­wać coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑɔˈbɨvat͡ɕ, AS: vyʒ́obyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób, dziobek, dzióbek, wydziobanie, wydziobywanie

 czas. wydzióbywać, wydziobać, wydzióbać, dziobać, dzióbać

 przym. dziobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wydzióbywać

Wiktionary


wydziwaczony

pełen dzi­wactw; dzi­wacz­ny


SJP.pl


wydziwiania

po­tocz­nie: za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce czy­jeś nie­za­do­wo­le­nie; ka­pry­sy, gry­ma­sy, wy­rze­ka­nia


SJP.pl


wydziwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dzi­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdziwić, wydziwiać ndk.

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


wydziwiać

1. ka­pry­sić, gry­ma­sić, wy­my­ślać;
2. daw­niej:
a) wy­ga­dy­wać, wy­rze­kać;
b) po­dzi­wiać, za­chwy­cać się kimś lub czymś;
c) wy­dzi­wiać się - dzi­wić się w spo­sób nie­przy­jem­ny, kry­ty­ko­wać coś


SJP.pl


wydzwaniać

cza­sow­nik

 (1.1) dzwo­niąc, oz­naj­miać coś

 (1.2) te­le­fo­no­wać do kogoś zbyt czę­sto

 (1.3) wy­ko­rzy­sty­wać okre­ślo­ną ilość im­pul­sów te­le­fo­nicz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana do póź­ne­go wie­czo­ra zegar na wieży ra­tu­szo­wej (…) wydz­wa­niał co go­dzi­nę me­lo­dię Te Deum la­u­da­mus.

 (1.2) Szpie­gu­jesz mnie, wydz­wa­niasz do mnie. Kon­tro­lu­jesz moje życie. Zmę­czy­łaś mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydzwanianie n., dzwon mrz., dzwonienie n., dzwonnik mzw./mos.

 czas. dzwonić ndk.

Wiktionary


wydzwonić

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wydz­wa­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź, Wal­duś, idź, a jakby co, to je­szcze cię wydz­wo­nię – po­wie­dzia­ła, ale tak jakoś bez prze­ko­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon mrz., dzwonienie n., dzwonnik mzw./mos.

 czas. dzwonić

Wiktionary


wydój

pro­ces do­je­nia krów


SJP.pl


wydąć

1. książ­ko­wo: zwięk­szyć ob­ję­tość cze­goś, wy­peł­nia­jąc po­wie­trzem; nadąć;
2. książ­ko­wo: wy­wi­nąć wargi, zwy­kle wy­ra­ża­jąc swoje nie­za­do­wo­le­nie;
3. wydąć się - książ­ko­wo: stać się wy­pu­kłym na sku­tek na­peł­nie­nia się po­wie­trzem; wzdąć się


SJP.pl


wydębiać

po­tocz­nie: uzy­ski­wać coś od kogoś, wy­wie­ra­jąc na­cisk; wy­mu­szać, wy­du­szać, wy­pra­szać, wy­bła­gi­wać


SJP.pl


wydębić

po­tocz­nie: uzy­skać coś od kogoś, wy­wie­ra­jąc na­cisk; wy­mu­sić, wy­du­sić, wy­pro­sić, wy­bła­gać


SJP.pl


wydęcie

1. książ­ko­wo: zwięk­szyć ob­ję­tość cze­goś, wy­peł­nia­jąc po­wie­trzem; nadąć;
2. książ­ko­wo: wy­wi­nąć wargi, zwy­kle wy­ra­ża­jąc swoje nie­za­do­wo­le­nie;
3. wydąć się - książ­ko­wo: stać się wy­pu­kłym na sku­tek na­peł­nie­nia się po­wie­trzem; wzdąć się


SJP.pl


wydętka

pier­wot­niak z pod­gro­ma­dy wi­ciow­ców


SJP.pl


wydęty

nabrz­mia­ły, wy­pu­kły, gruby


SJP.pl


wydławiać

po­wo­do­wać szyb­ki ruch ci­śnie­nia


SJP.pl


wydławić

1. z tru­dem wy­po­wie­dzieć ja­kieś słowa; wykrz­tu­sić;
2. usu­nąć z gar­dła przed­miot po­wo­du­ją­cy krztu­sze­nie;
3. spo­wo­do­wać szyb­ki ruch ci­śnie­nia;
4. daw­niej: uśmier­cić ko­lej­no przez dła­wie­nie; wy­du­sić


SJP.pl


wydłubać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­dłu­by­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydłubywanie n., dłubanie n., dłubanka ż., wydłubanie n.

 czas. dłubać, wydłubywać ndk.

Wiktionary


wydłubka

wy­dłub­ka ocza­tecz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


wydłubywać

cza­sow­nik

 (1.1) dłu­biąc, wy­do­by­wać coś z cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydłubywanie n., wydłubanie n., dłubanie n., dłubanka ż.

 czas. wydłubać dk., dłubać ndk.

Wiktionary


wydłużak

na­rzę­dzie słu­żą­ce do wy­dłu­ża­nia przed­mio­tów me­ta­lo­wych


SJP.pl

Wy­dłu­żak ("Xant­ho­li­nus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny ku­sa­ków.

Ro­dzaj ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny w 1821 roku przez Pier­re’a F.M.A. De­je­a­na.

Chrzą­szcze o sil­nie wy­dłu­żo­nym ciele. Głowa ma słabo wi­docz­ne, płyt­kie, sil­nie zbież­ne ku ty­ło­wi zew­nętrz­ne bru­zdy czo­ło­we, rów­no­le­głe lub nieco zbież­ne ku ty­ło­wi środ­ko­we bru­zdy czo­ło­we, przed­nią kra­wędź czoła mię­dzy bru­zda­mi środ­ko­wy­mi wy­dłu­żo­ną w przód oraz nies­pła­szczo­ne, wy­raź­nie za­o­krą­glo­ne, nie­zbyt sil­nie i gład­ko punk­to­wa­ne bez po­dłuż­nej, gład­kiej linii skro­nie.

Wikipedia


wydłużalnik

wy­gię­ta część ru­ro­cią­gu umoż­li­wia­ją­ca ogra­ni­cze­nie wpły­wu ci­śnie­nia spo­wo­do­wa­ne­go roz­sze­rzal­no­ścią ciepl­ną ma­te­ria­łów, z któ­rych ten ru­ro­ciąg jest wy­ko­na­ny; kom­pen­sa­tor ciepl­ny


SJP.pl


wydłużanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dłu­żać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdwuˈʒãɲɛ, AS: vydu̯užãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydłużać, wydłużyć

 przym. wydłużony

Wiktionary


wydłużać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) zob. wy­dłu­żyć.

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) zob. wy­dłu­żyć się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdwuʒat͡ɕ, AS: vydu̯užać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydłużanie n.

 czas. wydłużyć

 przym. wydłużony

Wiktionary


wydłużenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­dłu­żyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨdwuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vydu̯užẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydłużyć

 rzecz. długość ż.

 przym. wydłużony

Wiktionary


wydłużony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) wy­raź­nie długi

 (1.2) prze­cią­ga­ją­cy się w cza­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydłużanie n., wydłużenie n.

 czas. wydłużać ndk., wydłużyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długi, pociągły, podługowaty, podłużny, rozciągnięty, tasiemcowaty, tasiemcowy

 (1.2) przeciągły

Wiktionary


wydłużyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­dłu­żać)

 (1.1) uczy­nić dłuż­szym w prze­strze­ni, wy­cią­gnąć, roz­cią­gnąć wzdłuż

 (1.2) uczy­nić dłuż­szym w cza­sie, prze­dłu­żyć

 (1.3) spra­wić, że coś wy­da­je się dłuż­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­dłu­żyć się (ndk. wy­dłu­żać się)

 (2.1) stać się dłuż­szym w prze­strze­ni, wy­cią­gnąć się, roz­cią­gnąć się wzdłuż

 (2.2) stać się dłuż­szym w cza­sie, prze­dłu­żyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­da­nie spoj­le­ra wy­dłu­ży­ło sa­mo­chód o 10 cm (=dzie­sięć cen­ty­me­trów).

 (1.1) Chyba bę­dzie­my mu­sie­li wy­dłu­żyć te spod­nie. W skle­pie, jak je przy­mie­rza­łeś, wy­da­wa­ły się znacz­nie dłuż­sze.

 (1.2) Wy­dłu­ży­li nam przer­wy w szko­le, więc mo­że­my spo­koj­nie na nich co­kol­wiek zjeść.

 (1.2) Nowy kie­row­nik wy­dłu­żył czas pracy urzę­du o dwie go­dzi­ny.

 (1.3) Ku­pi­łam ten tusz, który miał wy­dłu­żyć rzęsy i muszę przyz­nać, że widać efekt, choć z po­cząt­ku w to wąt­pi­łam.

 (2.1) Znacz­nie ci się wy­dłu­ży­ły nogi od na­sze­go ostat­nie­go spot­ka­nia, sporo uro­słeś!

 (2.2) Z po­wo­du trud­nych wa­run­ków po­go­do­wych, ta­kich jak go­ło­ledź, droga ha­mo­wa­nia może się znacz­nie wy­dłu­żyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈdwuʒɨt͡ɕ, AS: vydu̯užyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. długość ż., wydłużenie n., wydłużanie n.

 przym. długi, wydłużony

 przysł. długo

 czas. wydłużać, wydłużać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedłużyć, podłużyć, rozciągać

 (1.2) przedłużyć, prolongować

 (1.3) przedłużyć

Wiktionary


wydźgać

wy­kłuć, wy­dłu­bać czymś ostrym; wyź­gać, wyż­gać


SJP.pl


wydźwięczać

daw­niej: wy­ra­żać coś za po­mo­cą dźwię­ku


SJP.pl


wydźwięk

sens za­war­ty w ja­kiejś in­for­ma­cji, wy­po­wie­dzi, ut­wo­rze ar­ty­stycz­nym itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób od­bio­ru cze­goś przez to coś wy­wo­ły­wa­ny; za­war­ty sens ut­wo­ru, wy­po­wie­dzi; prze­sła­nie, jakie jest od­bie­ra­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te słowa miały dość do­słow­ny wydź­więk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨd͡ʑvʲjɛ̃ŋk, AS: vyʒ́vʹi ̯ẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wydźwiękowy

Wiktionary


wydźwiękowy

przy­miot­nik od: wydź­więk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wydź­więk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨd͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vyʒ́vʹi ̯ẽŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydźwięk

Wiktionary


wyedytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­e­dy­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. edytor mos./mrz.

Wiktionary


wyedytować

pod­dać tekst edy­cji; ze­dy­to­wać


SJP.pl


wyegzekwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­eg­zek­wo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɛɡzɛkfɔˈvãɲɛ, AS: vyegzekfovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyegzekwować

 rzecz. egzekutorka ż., egzekutor mos., egzekucja ż., egzekutywa ż.

Wiktionary


wyegzekwować

zmu­sić do cze­goś sto­su­jąc środ­ki przy­mu­su


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. eg­zek­wo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|eg­zek­wo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɛɡzɛˈkfɔvat͡ɕ, AS: vyegzekfovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. egzekucja ż., wyegzekwowanie n., egzekutywa ż.

Wiktionary


wyegzorcyzmować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. eg­zor­cyz­mo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|eg­zor­cyz­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec eg­zor­cy­sta obie­cał, że wy­eg­zor­cyz­mu­je to po­mie­szcze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. egzorcyzm m., egzorcyzmowanie n., egzorcysta mos.

 czas. egzorcyzmować ndk.

 przym. egzorcyzmowany, egzorcystyczny

Wiktionary


wyekspediować

wy­słać kogoś lub coś; po­zbyć się kogoś lub cze­goś


SJP.pl


wyeksplikować

daw­niej: wy­tłu­ma­czyć, wy­ja­śnić


SJP.pl


wyeksploatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ek­splo­a­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyeksploatować dk.

Wiktionary


wyeksploatować

wy­zy­skać cał­ko­wi­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ek­splo­a­to­wać)

 (1.1) do­pro­wa­dzić coś do cał­ko­wi­te­go zu­ży­cia po­przez uży­wa­nie przez dłuż­szy czas

 (1.2) po­zba­wić teren złóż lub in­nych za­so­bów na­tu­ral­nych

 (1.3) spra­wić, że ktoś jest nie­zdol­ny do dal­sze­go wy­sił­ku po­przez zmu­sze­nie go do zbyt in­ten­syw­nej pracy

 (1.4) upo­wszech­nić me­to­dę lub kon­wen­cję po­przez zbyt czę­ste ko­rzy­sta­nie z niej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ek­splo­a­to­wać się (ndk. ek­splo­a­to­wać się)

 (2.1) książk. za­cząć dzia­łać go­rzej lub prze­stać dzia­łać przez bycie uży­wa­nym przez dłuż­szy czas

 (2.2) książk. wy­czer­pać swoje siły po­przez pod­ję­cie zbyt in­ten­syw­ne­go wy­sił­ku

 (2.3) książk. stać się mało cie­ka­wym dla od­bior­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­tych­cza­so­wa droga na tym od­cin­ku jest mocno wy­ek­splo­a­to­wa­na, pełna dziur i o mocno zni­szczo­nym po­bo­czu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɨɛksplɔaˈtɔvat͡ɕ, AS: vyeksploatovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eksploatator m., eksploatacja ż., eksploatowanie n., wyeksploatowanie n.

 czas. eksploatować ndk.

 przym. eksploatacyjny, eksploatatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zużyć

 (1.2) wyczerpać

 (2.2) zużyć się

Wiktionary


wyeksponować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ek­spo­no­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nął przed szybą wy­sta­wo­wą i przez chwi­lę przy­glą­dał się wy­ek­spo­no­wa­nym na wy­sta­wie ko­lo­ro­wym fo­to­gra­fiom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eksponat mrz., eksponowanie n., ekspozycja ż.

Wiktionary


wyeksterminować

1. wy­mor­do­wać okre­ślo­ną grupę na­ro­do­wą, et­nicz­ną lub re­li­gij­ną;
2. zabić wszyst­kie stwo­rze­nia uz­na­wa­ne za szkod­ni­ki


SJP.pl


wyekstrahować

wy­o­dręb­nić po­przez pod­da­nie pro­ce­so­wi ek­strak­cji; od­dzie­lić


SJP.pl


wyekstraktować

wy­o­dręb­nić skład­ni­ki mie­sza­ni­ny lub rozt­wo­ru za po­mo­cą roz­pu­szczal­ni­ków


SJP.pl


wyekwipować

za­o­pa­trzyć w coś na po­dróż lub na wy­pra­wę


SJP.pl


wyeleganciały

taki, który wy­e­le­gan­ciał (stał się ele­ganc­ki)


SJP.pl


wyeliminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­e­li­mi­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɛlʲĩmʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: vyelʹĩmʹĩnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyeliminować dk.

 rzecz. eliminacja ż.

Wiktionary


wyeliminować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. eli­mi­no­wać)

 (1.1) wy­ko­nać eli­mi­na­cję, usu­nię­cie lub zne­u­tra­li­zo­wa­nie cze­goś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pię­ciu ty­god­ni ra­dio­sta­cja na­da­je fał­szy­we mel­dun­ki. Ro­zu­miesz? Trze­ba oczy­ścić siat­kę, wy­e­li­mi­no­wać tego, kto zdra­dził.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyeliminowanie n., eliminacja ż.

 przym. eliminacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozbyć się, usunąć, wykluczyć, wyłączyć, wyrzucić, zneutralizować

Wiktionary


wyemancypować

do­ko­nać eman­cy­pa­cji; wyz­wo­lić, os­wo­bo­dzić, usa­mo­dziel­nić


SJP.pl


wyemanować

wy­pro­mie­nio­wać, wy­dzie­lić coś


SJP.pl


wyemigrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opu­szcze­nie oj­czy­ste­go kraju w celu osied­le­nia się w innym pań­stwie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɛ̃mʲiɡrɔˈvãɲɛ, AS: vyẽmʹigrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. emigrowanie n., emigrant m., emigrantka ż., emigranctwo n., emigracja ż.

 czas. wyemigrować dk., emigrować ndk.

 przym. emigracyjny, emigrancki

Wiktionary


wyemigrować

wy­je­cha­wszy na stałe z oj­czyz­ny, osied­lić się w obcym kraju


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. emi­gro­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|emi­gro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka ro­dzin z tego fa­mi­lo­ka wy­e­mi­gro­wa­ło do RFN-u.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɛ̃mʲiˈɡrɔvat͡ɕ, AS: vyẽmʹigrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. migracja ż., emigracja ż., wyemigrowanie n., emigrant mos., emigrantka ż., emigrowanie n.

 czas. emigrować ndk.

 przym. emigracyjny, emigrancki

Wiktionary


wyemitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­e­mi­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. emitować, wyemitować dk.

 rzecz. emisja ż.

Wiktionary


wyewoluowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­e­wo­lu­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyewoluować dk., ewoluować ndk.

 rzecz. ewolucjonizm mrz., ewoluowanie n., ewolucja ż.

Wiktionary


wyfasować

wydać lub po­brać z ma­ga­zy­nu woj­sko­we­go żyw­ność, umun­du­ro­wa­nie, broń itp.


SJP.pl


wyfilcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­fil­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyfilcować dk.

Wiktionary


wyfiletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­fi­le­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filetować, wyfiletować dk.

 rzecz. filetowanie n.

Wiktionary


wyfiletować

oczy­ścić z kości lub ości


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) kulin. spra­wić rybę, drób i po­zba­wić czę­ści nie­ja­dal­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rybę umyć, osą­czyć, wy­fi­le­to­wać, obrać ze skóry i po­kro­ić na ka­wał­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filetowanie n., wyfiletowanie n., filet

 czas. filetować

Wiktionary


wyfiltrować

wy­dzie­lić coś z cie­czy przez jej fil­tro­wa­nie; od­fil­tro­wać


SJP.pl


wyfioczać

po­tocz­nie:
1. cze­sać, fry­zo­wać w pukle, loki;
2. wy­stra­jać prze­sad­nie ele­ganc­ko


SJP.pl


wyfioczony

po­tocz­nie: taki, który się wy­fio­czył (ucze­sał pre­ten­sjo­nal­nie, prze­sad­nie wy­stro­ił); wy­fio­ko­wa­ny


SJP.pl


wyfiokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­fio­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨfʲjɔkɔˈvãɲɛ, AS: vyfʹi ̯okovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyfiokować dk.

 rzecz. fiok mrz.

Wiktionary


wyfiokowany

po­tocz­nie: taki, który się wy­fio­ko­wał (ucze­sał pre­ten­sjo­nal­nie, prze­sad­nie wy­stro­ił); wy­fio­czo­ny


SJP.pl


wyfiokować

wy­fio­czyć się; wy­fio­ko­wać się:
1. ubrać, naj­czę­ściej w prze­sad­nie ele­ganc­kie do okaz­ji ciu­chy;
2. ucze­sać pre­ten­sjo­nal­nie w pukle, w loki


SJP.pl


wyflizować

za­ło­żyć flizy (płyt­ki) na ścia­nach lub na po­dło­dze; sfli­zo­wać


SJP.pl


wyfluorkować

1. na­sy­cić szkli­wo zębów związ­ka­mi flu­o­ru;
2. dodać do soli, wody wo­do­cią­go­wej itp. związ­ki flu­o­ru


SJP.pl


wyfotoszopować

obro­bić zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; sfo­to­szo­po­wać, spho­tos­ho­po­wać, wyp­ho­tos­ho­po­wać


SJP.pl


wyfraczony

taki, który się wy­fra­czył (wy­stro­ił się we frak); wy­fra­ko­wa­ny, ufra­czo­ny


SJP.pl


wyfraczyć

wy­fra­czyć się - wy­stro­ić się, ubrać się we frak


SJP.pl


wyfrakowany

taki, który się wy­fra­czył (wy­stro­ił się we frak); wy­fra­czo­ny, ufra­czo­ny


SJP.pl


wyfroterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­fro­te­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. froter mos.

Wiktionary


wyfrymarczać

daw­niej: fry­mar­cząc, uzy­ski­wać coś; wy­łu­dzać, wy­cy­ga­niać


SJP.pl


wyfukiwać

daw­niej:
1. besz­tać, wy­my­ślać kogoś;
2. uzy­ski­wać fu­ka­niem


SJP.pl


wyfundować

fun­du­jąc, wy­sta­wić, wy­bu­do­wać


SJP.pl


wyg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, ucho­dzi do Za­to­ki One­skiej Morza Bia­łe­go;

Wiktionary

Wyg (ros. Выг) – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści na­le­żą­cej do tego pań­stwa Re­pu­bli­ce Ka­re­lii.

Dłu­gość 237 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 27 100 km², śred­ni prze­pływ – 267 m³/s.

Wikipedia


wyga

(r. żeń­ski) ko­bie­ta ma­ją­ca duże doś­wiad­cze­nie w ja­kiejś dzie­dzi­nie, spryt­na, obrot­na; także o męż­czyź­nie, zwie­rzę­ciu, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym; spry­cia­ra, stara wy­ja­dacz­ka, stara wró­bli­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś z dużym doś­wiad­cze­niem w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stary wyjadacz, rutyniarz, fachman, rep, spec

Wiktionary


wygadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ga­dać.

 (1.2) pot. łat­wość wy­ra­ża­nia się, do­bo­ru słów, elok­wen­cja

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, wygadać dk.

 rzecz. gadanie n.

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) elokwencja, wymowność

Wiktionary


wygadany

wy­mow­ny, ga­dat­li­wy, elok­went­ny


SJP.pl


wygadać

wyz­nać, wy­pa­plać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ga­dy­wać)

 (1.1) pot. zdra­dzić ta­jem­ni­cę

 (1.2) pot. wyz­nać coś komuś, mó­wiąc

 (2.2) pot. wy­po­wie­dzieć się do woli

 (2.3) pot. zwie­rzyć się komuś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡadat͡ɕ, AS: vygadać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, dogadywać się ndk., dogadać się dk., obgadywać ndk., obgadać dk., pogadać dk., przegadywać ndk., przegadać dk., rozgadywać się ndk., rozgadać się dk., ugadywać ndk., ugadać dk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać się dk.

 rzecz. gadałka ż., gadanie n., gadanina ż., gadka ż., gaduła ż., wygadanie n.

 przym. gadany, gadatliwy

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) puścić farbę

Wiktionary


wygadywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ga­dy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, wygadywać ndk.

 rzecz. gadanie n.

 wykrz. gadanie

Wiktionary


wygadywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ga­dać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­ga­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pot. mówić coś bez sensu, bez za­sta­no­wie­nia

 (2.2) pot. mówić źle o kimś, o czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ga­dy­wać się (dk. wy­ga­dać się)

 (3.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­ga­dać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To do­pie­ro dziew­czy­na, język lata jak ło­pa­ta, wy­ga­du­je wszyst­ko, co się dzie­je w domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɡaˈdɨvat͡ɕ, AS: vygadyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, dogadywać się ndk., dogadać się dk., obgadywać ndk., obgadać dk., pogadać dk., przegadywać ndk., przegadać dk., rozgadywać się ndk., rozgadać się dk., ugadywać ndk., ugadać dk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać się dk.

 rzecz. gadałka ż., gadanie n., gadanina ż., gadka ż., gaduła ż., wygadywanie n.

 przym. gadany, gadatliwy

 wykrz. gadanie

Wiktionary


wyganianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ga­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygonić, wyganiać ndk.

 rzecz. wygnanka ż.

Wiktionary


wyganiać

zmu­szać kogoś lub coś do zmia­ny miej­sca, wy­pę­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gnać, wy­go­nić)

 (1.1) zmu­szać do opu­szcze­nia ja­kie­goś miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile razy Pana wy­ga­nia­li?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec mzw./mos./mrz.

Wiktionary


wyganowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wyganów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­ga­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Świ­ni­ce Warc­kie
  • Wy­ga­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Ko­by­lin

Wikipedia


wygarbiać

zgi­nać, wy­krzy­wiać w garb


SJP.pl


wygarbić

zgiąć, wy­krzy­wić w garb


SJP.pl


wygarbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gar­bo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygarbować dk.

 rzecz. garbarz mos.

 przym. garbarski

Wiktionary


wygarbować

pod­dać skórę zwie­rzę­cą spe­cjal­nej obrób­ce w celu na­da­nia jej mięk­ko­ści i trwa­ło­ści; wy­pra­wić, zgar­bo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­koń­czyć pro­ces gar­bar­skiej obrób­ki skóry, wy­pra­wić skórę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbarnia ż., garbarstwo n., garbowanie n., garbarz mos., wygarbowanie n.

 czas. garbować ndk.

 przym. garbowany, garbarski

Wiktionary


wygarnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­gar­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­gar­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygarnianie n., wygarnięcie n.

 czas. wygarniać ndk.

Wiktionary


wygartywać

re­gio­nal­nie: wy­gar­niać (gar­nąc, wyj­mo­wać coś z cze­goś)


SJP.pl


wygasać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gas­nąć)

 (1.1) prze­sta­wać się palić

 (1.2) prze­sta­wać być

 (1.3) tra­cić waż­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygasanie n.

 czas. gasnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dogasać, gasnąć

 (1.2) niknąć, przemijać, ustawać, wymierać, wypalać się

 (1.3) mijać, upływać, ustawać

Wiktionary


wygasnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ga­sać)

 (1.1) prze­stać palić się

 (1.2) prze­stać być

 (1.3) stra­cić waż­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygaśnięcie n.

 przym. wygasły

 czas. gasnąć

Wiktionary


wygaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ga­szać.

Wiktionary

Wy­ga­sza­nie lub wy­ga­sa­nie po­tocz­nie ro­zu­mia­ne jako pro­ces od­wrot­ny do wa­run­ko­wa­nia jest w rze­czy­wi­sto­ści pro­ce­sem za­stą­pie­nia jed­ne­go odru­chu wa­run­ko­we­go dru­gim, o tym samym cha­rak­te­rze. Pro­ces wy­ga­sza­nia nie prze­bie­ga iden­tycz­nie jak pier­wot­ne wa­run­ko­wa­nie i za­le­ży od do­tych­cza­so­we­go doś­wiad­cze­nia zwie­rzę­cia (prze­pro­wa­dza­nych wcze­śniej ek­spe­ry­men­tów).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. gasić, wygaszać ndk., wygasić dk.

 rzecz. wygaszenie n.

Wiktionary


wygaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ga­sić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gasić, wygasić dk., wygaszać ndk.

 rzecz. wygaszanie n.

Wiktionary


wygaszony

taki, w któ­rym nie palą się świa­tła; ciem­ny


SJP.pl


wygasły

taki, który wy­gasł, skoń­czył się (np. wy­ga­słe uczu­cia, wy­ga­sły wul­kan)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który prze­stał się palić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygasnąć

 rzecz. wygaśnięcie n.

Wiktionary


wygawor

po­tocz­nie: re­pry­men­da, wy­mów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. re­pry­men­da, zwy­my­śla­nie

Wiktionary


wygazować

poz­wo­lić na ulot­nie­nie się gazu w na­po­ju ga­zo­wa­nym; od­ga­zo­wać


SJP.pl


wygazowywać

1. po­zba­wiać gazu;
2. wy­ga­zo­wy­wać się - tra­cić gaz (np. o wo­dzie ga­zo­wa­nej)


SJP.pl


wygaśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­koń­cze­nie się pa­le­nia

 (1.2) za­koń­cze­nie okre­su, ter­mi­nu cze­goś

Wiktionary

Wy­ga­śnię­cie (wy­ga­sa­nie, wy­ga­sza­nie) – ter­min praw­ny okre­śla­ją­cy stan, w któ­rym osta­tecz­nie prze­sta­je obo­wią­zy­wać pewne prawo, umowa lub ro­szcze­nie, na sku­tek pow­sta­nia sy­tu­a­cji okre­ślo­nej w odręb­nych prze­pi­sach, lub w do­ku­men­cie, któ­re­go do­ty­czy.

W pra­wie pol­skim, ter­min ten był i jest uży­wa­ny w róż­nych dzie­dzi­nach, na przy­kład w usta­wie o szkol­nict­wie wyż­szym w od­nie­sie­niu do wy­ga­śnię­cia upraw­nień uczel­ni i jej pra­cow­ni­ków, w od­nie­sie­niu do prawa wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du pie­lę­gniar­ki lub w or­dy­na­cji po­dat­ko­wej do wy­ga­śnię­cia zo­bo­wią­zań po­dat­ko­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. gasnąć, wygasnąć dk.

 przym. wygasły

 rzecz. gaśnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) upływ

Wiktionary


wygenerować

1. książ­ko­wo: wyt­wo­rzyć coś, spo­wo­do­wać pow­sta­nie cze­goś;
2. w fi­zy­ce: wyt­wo­rzyć pewną po­stać ener­gii bądź pewną formę prze­no­sze­nia ener­gii


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ge­ne­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygenerowanie n., generator mrz.

 przym. regeneratywny

Wiktionary


wygibas

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie:
1. nie­na­tu­ral­ny, dzi­wacz­ny ruch ciała osoby tań­czą­cej, gim­na­sty­ku­ją­cej się itp.; ła­ma­niec;
2. o czymś nad­mier­nie skom­pli­ko­wa­nym, po­kręt­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzi­wacz­ny ruch

 (1.2) nie­na­tu­ral­ny spo­sób pi­sa­nia

 (1.3) coś po­kręt­ne­go, zbyt skom­pli­ko­wa­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olek wy­ko­nał kilka wy­gi­ba­sów, ale trój­skok za­li­czył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɟibas, AS: vyǵibas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łamaniec, wykrętas, wywijas

 (1.2) łamaniec, zakrętas, wykrętas, zawijas, wywijas, zygzak, esy-floresy

Wiktionary


wygibać

daw­niej: prze­chy­lać nagle; chy­bać


SJP.pl


wygiełdów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­gieł­dów – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Prasz­ka
  • Wy­gieł­dów – osada leśna w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Prasz­ka

Wikipedia


wygiełzów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­gieł­zów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Wy­gieł­zów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce
  • Wy­gieł­zów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Wy­gieł­zów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Irzą­dze
  • Wy­gieł­zów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska
  • Wy­gieł­zów – część Dą­bro­wy Gór­ni­czej

Wikipedia


wyginanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gi­nać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cię­cie i wy­gi­na­nie rur wy­ma­ga od­po­wied­nich na­rzę­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygięcie n., gięcie n., naginanie n., gięcie n., przegięcie n., przeginanie n., giętarka ż.

 czas. wyginać ndk., wygiąć dk.

Wiktionary


wyginać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­giąć)

 (1.1) na­da­wać kształt przez gię­cie

 (1.2) po­chy­lać w daną stro­nę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­gi­nać się (dk. wy­giąć się)

 (2.1) zmie­niać swój kształt pod wpły­wem pew­nej siły

 (2.2) po­chy­lać się w ja­kimś kie­run­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygięcie n., wyginanie n.

 przym. giętki, wygięty

 czas. wygiąć, zgiąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) schylać, zginać

 (2.1) zginać się

Wiktionary


wyginięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gi­nąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­kie psy dingo (ich przod­ko­wie zo­sta­li spro­wa­dze­ni do Au­stra­lii przez czło­wie­ka) do­pro­wa­dzi­ły do wy­gi­nię­cia wilka wor­ko­wa­te­go.

 (1.1) Trze­ba chro­nić za­gro­żo­ne wy­gi­nię­ciem ga­tun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyginąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymarcie, zginięcie

Wiktionary


wyginięty

taki, który wy­gi­nął; wy­mar­ły


SJP.pl


wyginąć

o wielu isto­tach: ko­lej­no wym­rzeć, prze­stać ist­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ginąć)

 (1.1) biol. ulec cał­ko­wi­tej za­gła­dzie jako ga­tu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego mięso opi­sy­wa­no jako smacz­ne i praw­do­po­dob­nie wy­gi­nął z po­wo­du po­lo­wań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyginięcie n.

Wiktionary


wygiąć

zgiąć, wy­krzy­wić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­gi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­gi­nać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­giąć się (ndk. wy­gi­nać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­gi­nać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɟɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: vyǵo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygięcie n., wyginanie n.

 przym. giętki, wygięty

 czas. wyginać ndk., giąć ndk.

Wiktionary


wygięcie

zgiąć, wy­krzy­wić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym coś jest wy­gię­te

 (1.2) po­chy­le­nie w ja­kimś kie­run­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giętarka ż., wyginanie n., gięcie n., zagięcie n., przegięcie n., przeginanie n., zagięcie n., zaginanie n., giętkość ż., odgięcie n., odginanie n., nagięcie n., naginanie n.

 czas. wygiąć dk., wyginać ndk., giąć ndk., zagiąć dk., zaginać ndk., przegiąć dk., przeginać ndk., odgiąć dk., odginać ndk., nagiąć dk., naginać ndk.

 przym. giętki, wygięty

 przysł. giętko

Wiktionary


wygiętka

ro­dzaj okrzem­ki; Ple­u­ro­sig­ma


SJP.pl


wygięty

ma­ją­cy pół­ko­li­sty, ka­błą­ko­wa­ty kształt; za­krzy­wio­ny, ugię­ty


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­giąć

przy­miot­nik

 (2.1) ma­ją­cy za­krzy­wio­ny kształt

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ar­chi­pe­lag roz­cią­ga się nie­mal po­łud­ni­ko­wo, two­rząc ła­god­ny łuk wy­gię­ty w stro­nę kon­ty­nen­tu.

 (2.1) Od­ci­nek krzy­żo­wy wy­gię­ty jest ku ty­ło­wi.

 (2.1) Ban­dzior trzy­mał dwa wy­gię­te pręty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gięcie n., wygięcie n.

 czas. giąć ndk., wygiąć dk., wygiąć się dk., wyginać ndk., wyginać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zagięty, zakrzywiony

Wiktionary


wyglancowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­glan­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glancować, wyglancować dk.

Wiktionary


wyglancować

nadać gład­ką, lśnią­cą po­wierzch­nię; wy­glan­so­wać, wy­bły­szczyć, wysz­klić, wyś­wie­cić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|glan­co­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa­dzie­ścia lat na tra­sach, dwa­dzie­ścia lat lo­jal­nej służ­by i co mu z tego przysz­ło? Miał się kła­niać w pas przed tymi wy­glan­co­wa­ny­mi mło­ko­sa­mi?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glancować

 rzecz. wyglancowanie n.

Wiktionary


wyglansować

nadać gład­ką, lśnią­cą po­wierzch­nię; wy­glan­co­wać, wy­bły­szczyć, wysz­klić, wyś­wie­cić


SJP.pl


wyglebać

wy­gle­bać się - po­tocz­nie: prze­wró­cić się; wy­wa­lić się, gleb­nąć się, wy­gle­bić się


SJP.pl


wyglebić

wy­gle­bić się - po­tocz­nie: prze­wró­cić się; wy­wa­lić się, gleb­nąć się, wy­gle­bać się


SJP.pl


wygląd

ze­spół cech zew­nętrz­nych osoby, przed­mio­tu, zja­wi­ska; apa­ry­cja, pre­zen­cja, fizys, fizis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grupa cech two­rzą­cych obraz zew­nętrz­ny czło­wie­ka, zwie­rzę­cia lub przed­mio­tu

 (1.2) daw. gw-pl|Pod­la­sie. po­dłuż­ny otwór znaj­du­ją­cy się na ścia­nie sto­do­ły, spich­le­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten typ idący przed nami ma po­dej­rza­ny wy­gląd (= po­dej­rza­nie wy­glą­da). Le­piej przejdź­my na drugą stro­nę ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɡlɔ̃nt, AS: vyglõnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyglądać

Wiktionary


wyglądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­glą­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɡlɔ̃nˈdãɲɛ, AS: vyglõndãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyglądać, wyjrzeć

Wiktionary


wyglądać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mieć dany wy­gląd

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyj­rzeć, wy­gląd­nąć)

 (2.1) pa­trzeć wy­chy­la­jąc się spoza przesz­ko­dy lub z okna

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) wy­cze­ki­wać kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On wy­glą­da bar­dzo źle w tych ciu­chach.

 (2.1) Żoł­nierz wy­glą­dał przez chwi­lę z okopu, aby oce­nić sy­tu­a­cję.

 (3.1) Matka długo wy­glą­da­ła swo­je­go syna, który miał wró­cić z woj­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡlɔ̃ndat͡ɕ, AS: vyglõndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygląd m., wyglądanie n.

 czas. wyjrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) oczekiwać, wypatrywać

Wiktionary


wyględniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­ględ­ny


SJP.pl


wyględny

po­tocz­nie: do­brze wy­glą­da­ją­cy, atrak­cyj­ny


SJP.pl


wyględów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­glę­dów – część War­sza­wy (Mo­ko­tów)
  • Wy­glę­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Sien­no
  • Wy­glę­dów – część wsi Łańce, w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Kor­no­wac

Wikipedia


wyględówek

Wy­glę­dó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Wierzb­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Wierzb­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


wygnajewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przed­mie­ście, pust­ko­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim sie z tego mo­je­go wy­gna­je­wa do mia­sta do­sta­ne, to już po­łud­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odludzie, przedmieście, wulg. wypiździewo

Wiktionary


wygnanie

zmu­sić do opu­szcze­nia do­tych­cza­so­we­go miej­sca po­by­tu; wy­pę­dzić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zmu­sze­nie do opu­szcze­nia do­tych­cza­so­we­go miej­sca po­by­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­gna­nie (film 1994)
  • Wy­gna­nie (film 2007)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam i Ewa zo­sta­li ska­za­ni na wy­gna­nie z raju.

 (1.2) A potem wy­bu­cha rok 1830. I znowu nowe mo­gi­ły, wy­gna­nia, ofia­ry i sy­zy­fo­wa praca od po­cząt­ku.

 (1.2) Można tę pracę uznać za jeden z po­wo­dów wy­gna­nia Owi­diu­sza z Rzymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡnãɲɛ, AS: vygnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygnać

 rzecz. wygnaniec mrz., wygnanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypędzenie, wydalenie

Wiktionary


wygnaniec

ten, kogo ska­za­no na wy­gna­nie; ba­ni­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś ska­za­ny na wy­gna­nie, wy­pę­dzo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygnanie n.

:: fż. wygnanka ż.

 czas. wyganiać ndk., wygnać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banita; przest. ekspatriant; daw. egzul

Wiktionary


wygnanka

→ wy­gna­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ska­za­na na wy­gna­nie, wy­pę­dzo­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­gnan­ka – część mia­sta Piła
  • Wy­gnan­ka – część mia­sta Trze­bi­nia
  • Wy­gnan­ka – część wsi Kodeń w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kodeń
  • Wy­gnan­ka – część wsi Za­czop­ki w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ro­kit­no
  • Wy­gnan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Wy­gnan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Kock
  • Wy­gnan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca Wschod­nia
  • Wy­gnan­ka – część wsi Bo­ja­nów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Wohyń
  • Wy­gnan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów
  • Wy­gnan­ka – część wsi Uher­ce Mi­ne­ral­ne w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie Ol­sza­ni­ca
  • Wy­gnan­ka – część wsi Na­do­la­ny w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Bu­kow­sko
  • Wy­gnan­ka – część wsi Szczaw­ne w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Ko­mań­cza

Wikipedia

Patrz:

wygnaniec

Powiązane:

 rzecz. wygnanie n., wyganianie n.

:: fm. wygnaniec m.

 czas. wyganiać ndk., wygnać dk.

 przym. wygnańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banitka

Wiktionary


wygnanowice

Wy­gna­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Ryb­cze­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ryb­cze­wi­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 256 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wygnać

zmu­sić do opu­szcze­nia do­tych­cza­so­we­go miej­sca po­by­tu; wy­pę­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ga­niać)

 (1.1) zmu­sić do opu­szcze­nia miej­sca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygnanie n., wygnaniec mos., wygnanka ż.

 czas. wyganiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wygonić; wypędzić: stpol. wyżenąć

Wiktionary


wygnańczyce

Wy­gnań­czy­ce ( "We­ig­manns­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie wschow­skim, w gmi­nie Wscho­wa. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Wy­gnań­czy­ce, w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Pszczół­ko­wo.

Wikipedia


wygnański

naz­wi­sko


SJP.pl


wygniatak

Wy­gnia­tak – na­rzę­dzie do obrób­ki gwin­tów po­przez pla­stycz­ne odksz­tał­ca­nie po­wierzch­ni ot­wo­ru obra­bia­ne­go. Nie wy­stę­pu­je tutaj skra­wa­nie ma­te­ria­łu.

Ot­wo­ry pod gwin­ty wew­nętrz­ne wy­gnia­ta­ne są więk­sze niż w przy­pad­ku ot­wo­rów gwin­to­wa­nych na­rzę­dzia­mi skra­wa­ją­cy­mi.

Wikipedia


wygniatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gnia­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygniatać ndk.

 rzecz. gnieciuch mrz.

Wiktionary


wygniwać

1. gnić cał­ko­wi­cie, w dużej ilo­ści;
2. gnić w środ­ku


SJP.pl


wygnić

1. zgnić cał­ko­wi­cie na dużej prze­strze­ni;
2. zgnić w środ­ku


SJP.pl


wygniły

taki, który wy­gnił (zgnił w środ­ku)


SJP.pl


wygnoić

1. użyź­nić zie­mię gno­jem; na­gno­ić;
2. wy­bru­dzić, za­nie­czy­ścić gno­jem


SJP.pl


wygnębiać

daw­niej: gnę­biąc, wy­ple­niać, wy­tra­cać, wy­ni­szczać


SJP.pl


wygoda

1. wszyst­ko co ułat­wia wy­ko­ny­wa­nie ja­kichś czyn­no­ści;
2. to, co za­spo­ka­ja czy­jeś po­trze­by, do­ga­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­po­wia­da­ją­ce komuś wa­run­ki miesz­ka­nia, prze­by­wa­nia; to, co za­spo­ka­ja czy­jeś po­trze­by

 (1.2) coś ułat­wia­ją­ce­go wy­ko­ny­wa­nie ja­kichś czyn­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­go­da – w przesz­ło­ści nazwę tę na­da­wa­no czę­sto przy­droż­nym karcz­mom; miała ona za­chę­cić gości do sko­rzy­sta­nia z usług tego przy­byt­ku (po­dob­nie jest z to­po­ni­ma­mi Ra­dość czy We­so­ła). Z cza­sem nazwa prz...
  • Wy­go­da – część mia­sta Bia­ły­stok
  • Wy­go­da – część mia­sta Boch­nia
  • Wy­go­da – część mia­sta Gło­gów Ma­ło­pol­ski
  • Wy­go­da – część mia­sta Go­go­lin
  • Wy­go­da – część mia­sta Ja­worz­no
  • Wy­go­da – część mia­sta Ko­ła­czy­ce
  • Wy­go­da – część mia­sta Ra­ko­nie­wi­ce
  • Wy­go­da – część mia­sta War­sza­wa
  • Wy­go­da – część mia­sta Żory
  • Wy­go­da – przy­sió­łek wsi Dal­bo­ro­wi­ce w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Dzia­do­wa Kłoda
  • Wy­go­da – wieś w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­ku­py przez In­ter­net to nie tylko wy­go­da, ale i oszczęd­ność czasu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wygodny

 przysł. wygodnie

Wiktionary


wygodnicka

ko­bie­ta lu­bią­ca wy­go­dy, przy­wy­kła do wygód


SJP.pl


wygodnicki

taki, który zwią­za­ny jest z prze­sad­ną dba­ło­ścią o ułat­wia­nie sobie życia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­sad­nie ułat­wia­ją­cy sobie życie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chew­bac­ca nie był tak mięk­ki i wy­god­nic­ki jak resz­ta jego rasy.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wygodnie

 przym. wygodny

Wiktionary


wygodnictwo

za­mi­ło­wa­nie do wy­god­ne­go życia; prze­sad­na dba­łość o wy­go­dy


SJP.pl


wygodnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­god­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usia­dłam wy­god­nie w fo­te­lu i włą­czy­łam mu­zy­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡɔdʲɲɛ, AS: vygodʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygoda ż., wygodnictwo n., wygodniś m., wygódka ż.

 przym. wygodny, wygodnicki

Wiktionary


wygodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­god­nie


SJP.pl


wygodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­god­ny


SJP.pl


wygodnisia

po­tocz­nie o ko­bie­cie lu­bią­cej wy­go­dę, próż­nia­czy tryb życia, le­ni­stwo, bło­gość


SJP.pl


wygodniś

po­tocz­nie o oso­bie lu­bią­cej wy­go­dę, próż­nia­czy tryb życia, le­ni­stwo, bło­gość; le­niuch, pie­cuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. osoba lu­bią­ca wy­god­ne życie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wygodnie

Wiktionary


wygodny

1. taki, który za­pew­nia wy­go­dę;
2. od­po­wia­da­ją­cy komuś; do­god­ny;
3. zbyt­nio lu­bią­cy wy­go­dę


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­go­dą, da­ją­cy wy­go­dę

 (1.2) taki, który komuś od­po­wia­da z ja­kie­goś po­wo­du

 (1.3) taki, który za bar­dzo lubi wy­go­dę, do­ga­dza sobie, unika trudu, nad­mier­ne­go wy­sił­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czte­ry koje, choć wą­skie, spra­wia­ły wra­że­nie bar­dzo wy­god­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡɔdnɨ, AS: vygodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygoda ż., wygódka ż., wygodnictwo n.

 przym. wygodnicki

 przysł. wygodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjemny, komfortowy

 (1.2) akuratny, dogodny

 (1.3) wygodnicki

Wiktionary


wygody

1. wszyst­ko co ułat­wia wy­ko­ny­wa­nie ja­kichś czyn­no­ści;
2. to, co za­spo­ka­ja czy­jeś po­trze­by, do­ga­dza


SJP.pl


wygodzić

do­go­dzić, speł­nić ( za­spo­ko­ić) czy­jeś ży­cze­nia


SJP.pl


wygogolony

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zbyt lekko ubra­ny, wy­de­kol­to­wa­ny przy chło­dzie, ze zbyt od­sło­nię­tym cia­łem

Wiktionary


wygoić

wy­le­czyć rany


SJP.pl


wygojony

wy­le­czyć rany


SJP.pl


wygon

1. wspól­ne pa­stwi­sko wiej­skie;
2. droga pro­wa­dzą­ca na pa­stwi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. gro­mad­ne pa­stwi­sko

 (1.2) roln. droga, którą wy­ga­nia się bydło

 (1.3) rzad. wy­ga­nia­nie bydła na pa­stwi­sko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wspól­ne pa­stwi­sko wiej­skie
  • ob­szar na obrze­żach wsi, gdzie gro­ma­dzo­no bydło przed pę­dze­niem na wspól­ny wypas
  • sze­ro­ka mie­dza lub droga słu­żą­ca do pę­dze­nia bydła na wypas
  • także czyn­ność pę­dze­nia (wy­ga­nia­nia) bydła na pa­stwi­sko
  • Wygon – część Bir­czy
  • Wygon – część Cheł­ma
  • Wygon – część Tar­no­brze­ga
  • Wygon – część To­ma­szo­wa Lu­bel­skie­go
  • Wygon – część wsi Za­ka­lin­ki w pow. bial­skim, w gmi­nie Kon­stan­ty­nów
  • Wygon – część wsi Ło­ma­zy w pow. bial­skim, w gmi­nie Ło­ma­zy
  • Wygon – część wsi Ros­sosz w pow. bial­skim, w gmi­nie Ros­sosz
  • Wygon – część wsi Dą­bro­wi­ca w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Bił­go­raj

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨɡɔ̃n, AS: vygõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygonienie n., wygonka ż.

 czas. wygonić dk., wyganiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. wygón

 (1.3) wygonka

Wiktionary


wygonak

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny wy­go­na­ko­wa­tych


SJP.pl

Wy­go­nak ("Ocho­da­e­us chry­so­me­lo­i­des") – ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny wy­go­na­ko­wa­tych.

Wikipedia


wygonakowate

o ce­chach wy­go­na­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Wy­go­na­ko­wa­te (Ocho­da­e­i­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny żuków. Wy­stę­pu­ją we wszyst­kich kra­i­nach zo­o­ge­o­gra­ficz­nych oprócz au­stra­lij­skiej. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od ke­lo­we­ju w jurze.

Wikipedia


wygonakowaty

o ce­chach wy­go­na­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wygonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­go­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygonić

 rzecz. wygon mrz.

Wiktionary


wygonik

naz­wi­sko


SJP.pl


wygonić

zmu­sić kogoś do opu­szcze­nia zaj­mo­wa­ne­go miej­sca; wy­pę­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ga­niać)

 (1.1) zob. wy­ga­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygonienie n., wyganianie n., goniec m., pogonia ż., gonitwa ż., wygon mrz.

 czas. wyganiać ndk.

Wiktionary


wygonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ga­nia­nie bydła na pa­stwi­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygon mrz.

Wiktionary


wygonowo

Wy­go­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Boćki. Leży nad rzeką Leśną.

Od 1926 we wsi stoi pom­nik pow­stań­ców stycz­nio­wych.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


wygooglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­go­o­glać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygooglać dk.

Wiktionary


wygooglać

[czy­taj: wy­gu­glać] po­tocz­nie: wy­szu­kać za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; wy­gu­glo­wać, wy­gu­glać, zgo­o­glo­wać, zgu­glo­wać, wy­go­o­glo­wać


SJP.pl


wygooglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­go­o­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygooglować dk.

Wiktionary


wygooglować

[czy­taj: wy­gu­glo­wać] po­tocz­nie: wy­szu­kać za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; wy­gu­glo­wać, wy­go­o­glać, wy­gu­glać, zgo­o­glo­wać, zgu­glo­wać, zgo­o­glać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zob. go­o­glo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu kilku minut mogę wy­go­o­glo­wać je­szcze więk­sza bazę i od­po­wied­ni skrypt.

 (1.1) Gdzieś wy­go­o­glo­wa­łem, że jeden typ tak zro­bił i niby mu po­mo­gło, ale z dru­giej stro­ny pew­no­ści, że po­skut­ku­je nie ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɡuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: vyguglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygooglowanie n.

 czas. googlować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przegooglować, pogooglować, googlować

Wiktionary


wygowaty

→ wyga


SJP.pl

Patrz:

wyga

wygradzać

wy­o­dręb­niać część te­re­nu za po­mo­cą ogro­dze­nia


SJP.pl


wygrana

1. przed­miot lub kwota, którą ktoś wy­grał;
2. od­nie­sio­ne zwy­cię­stwo, suk­ces;
3. ko­bie­ta, która od­nio­sła suk­ces


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­gro­da w ja­kimś kon­kur­sie, zysk w ha­zar­dzie

 (1.2) zwy­cię­stwo

 (1.3) ko­bie­ta, któ­rej się po­wio­dło

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) fż. lp. imie­sło­wu przy­miot­ni­ko­we­go przesz­łe­go od: wy­grać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rzy­ła o wiel­kiej wy­gra­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡrãna, AS: vygrãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygrany m., wygranie n., wygrywanie n., wygrywający m., przygrywka ż.

 czas. grać, wygrać dk., wygrywać ndk.

 przym. wygrany, growy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sukces

Wiktionary


wygraniczyć

rzad­ko: wy­łą­czyć, wy­dzie­lić część pła­szczyz­ny z więk­szej ca­ło­ści; wy­gro­dzić


SJP.pl


wygranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­grać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡrãɲɛ, AS: vygrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygrywanie n., wygrana ż.

 czas. wygrywać ndk., wygrać dk.

 przym. growy

Wiktionary


wygranka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­gran­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Wy­gran­ka – przy­sió­łek w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy

Wikipedia


wygrany

1. gra­jąc o coś, otrzy­mać to;
2. od­nieść zwy­cię­stwo w pro­ce­sie są­do­wym, roz­gryw­kach, bo­jach itp.;
3. wy­ko­nać utwór mu­zycz­ny lub jego część na in­stru­men­tach;
4. o ze­ga­rach, radiu itp.: odt­wo­rzyć jakąś me­lo­dię;
5. o lo­sach, bi­le­tach lo­te­ryj­nych itp.: zag­wa­ran­to­wać wy­gra­ną;
6. sko­rzy­stać na czymś;
7. gra­jąc w te­a­trze, fil­mie, odt­wo­rzyć wni­kli­wie graną po­stać;
8. zo­stać uz­na­nym za lep­sze, atrak­cyj­niej­sze;
9. wy­ko­rzy­stać ja­kieś oko­licz­no­ści, czy­jeś słabe stro­ny lub wy­ko­rzy­stać kogoś jako na­rzę­dzie prze­ciw komuś


SJP.pl

Wy­gra­ny – dra­mat pol­sko-ame­ry­kań­ski z 2011 roku w re­ży­se­rii Wie­sła­wa Sa­niew­skie­go. Ak­to­rzy wy­stę­pu­ją­cy w fil­mie to m.in. Paweł Szaj­da, Ja­nusz Gajos, Woj­ciech Pszo­niak i Marta Żmuda Trze­bia­tow­ska.

Wikipedia


wygrawerować

wyryć tech­ni­ką gra­wer­ską ry­su­nek, wzór, or­na­ment w twar­dym ma­te­ria­le


SJP.pl


wygrać

1. gra­jąc o coś, otrzy­mać to;
2. od­nieść zwy­cię­stwo w pro­ce­sie są­do­wym, roz­gryw­kach, bo­jach itp.;
3. wy­ko­nać utwór mu­zycz­ny lub jego część na in­stru­men­tach;
4. o ze­ga­rach, radiu itp.: odt­wo­rzyć jakąś me­lo­dię;
5. o lo­sach, bi­le­tach lo­te­ryj­nych itp.: zag­wa­ran­to­wać wy­gra­ną;
6. sko­rzy­stać na czymś;
7. gra­jąc w te­a­trze, fil­mie, odt­wo­rzyć wni­kli­wie graną po­stać;
8. zo­stać uz­na­nym za lep­sze, atrak­cyj­niej­sze;
9. wy­ko­rzy­stać ja­kieś oko­licz­no­ści, czy­jeś słabe stro­ny lub wy­ko­rzy­stać kogoś jako na­rzę­dzie prze­ciw komuś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­gry­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­gry­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­grał, cho­ciaż miał w ręku czte­ry asy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɡrat͡ɕ, AS: vygrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygranie n., wygrany m., wygrana ż., przygrywka ż.

 czas. igrać, grać, wygrywać ndk.

 przym. wygrany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwyciężyć, odnieść zwycięstwo

Wiktionary


wygrażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gra­żać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygrażać ndk.

 rzecz. odgrażanie n.

Wiktionary


wygrodzenie

wy­o­dręb­nić część te­re­nu za po­mo­cą ogro­dze­nia


SJP.pl


wygrodzić

wy­o­dręb­nić część te­re­nu za po­mo­cą ogro­dze­nia


SJP.pl


wygryw

po­tocz­nie: osoba wy­gry­wa­ją­ca, od­no­szą­ca suk­ces


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zwy­cięz­ca

Wiktionary


wygrywający

osoba, która zwy­cię­ża w ja­kiejś grze


SJP.pl


wygrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gry­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɡrɨˈvãɲɛ, AS: vygryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygrywać

 rzecz. wygrana ż., wygranie n.

 przym. growy

Wiktionary


wygrywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­grać)

 (1.1) gra­jąc w coś, zdo­by­wać wy­gra­ną

 (1.2) zdo­by­wać pier­wsze miej­sce w ja­kiejś ry­wa­li­za­cji, po­ko­ny­wać prze­ciw­ni­ków, od­no­sić zwy­cię­stwo

 (1.3) wy­ko­ny­wać utwór mu­zycz­ny

 (1.4) o lo­sach lo­te­ryj­nych: gwa­ran­to­wać wy­gra­ną

 (1.5) o ak­to­rach: odt­wa­rzać do­kład­nie swoją rolę fil­mo­wą lub te­a­tral­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Naj­sym­pa­tycz­niej­szym czło­wie­kiem w lo­ka­lu wydał się Moc­ko­wi nie­wi­do­my akor­de­o­ni­sta, który wy­gry­wał jakąś sen­ty­men­tal­ną me­lo­dię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡrɨvat͡ɕ, AS: vygryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gracz mos., gra ż., wygrany m., wygrana ż., wygranie n., wygrywanie n., przygrywka ż.

 czas. grać, wygrać dk.

 przym. wygrany, grywalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zyskiwać

 (1.2) zwyciężać, triumfować

 (1.3) wykonywać, grać, odgrywać

Wiktionary


wygryzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gry­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygryzać ndk.

Wiktionary


wygrzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­grzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygrzać dk.

Wiktionary


wygrzbiecenie

rzad­ko: wygrz­bie­cić się - uczy­nić swój grzbiet wy­pu­kłym


SJP.pl


wygrzbiecić

rzad­ko: wygrz­bie­cić się - uczy­nić swój grzbiet wy­pu­kłym


SJP.pl


wygrzbiecony

taki, który się wygrz­bie­cił, ma­ją­cy wy­pu­kły grzbiet


SJP.pl


wygrzebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­grze­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygrzebać dk.

 rzecz. wygrzebywanie n.

Wiktionary


wygrzebać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­grze­by­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­grze­by­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡʒɛbat͡ɕ, AS: vygžebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygrzebanie n., wygrzebywanie n.

Wiktionary


wygrzew

w tech­ni­ce: wy­grze­wa­nie


SJP.pl


wygrzewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­grze­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewygrzewanie n.

 czas. wygrzewać ndk.

Wiktionary


wygrzewać

1. czy­nić coś cie­płym;
2. wy­grze­wać się - pod­da­wać się dzia­ła­niu cie­pła


SJP.pl


wygubienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zni­szcze­nie bio­lo­gicz­ne, wy­ru­go­wa­nie z ist­nie­nia

Wiktionary


wygubić

1. wy­ni­szczyć kogoś bio­lo­gicz­nie;
2. wy­słać, przez­na­czyć kogoś, coś na pewną zgubę, zmar­no­wa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zni­szczyć bio­lo­gicz­nie, wy­ru­go­wać z ist­nie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zgubny

Wiktionary


wyguglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gu­glać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyguglać dk.

Wiktionary


wyguglać

po­tocz­nie: wy­szu­kać za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; wy­gu­glo­wać, wy­go­o­glać, zgo­o­glo­wać, zgu­glo­wać, wy­go­o­glo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wy­szu­kać za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡuɡlat͡ɕ, AS: vyguglać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyguglanie n., guglanie

 czas. guglać ndk., guglować ndk.

Wiktionary


wyguglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gu­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyguglować dk.

Wiktionary


wyguglować

po­tocz­nie: wy­szu­kać za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; wy­go­o­glo­wać, wy­go­o­glać, wy­gu­glać, zgo­o­glo­wać, zgu­glo­wać, zgo­o­glać


SJP.pl


wygumkować

po­tocz­nie: wy­trzeć, usu­nąć coś gumką; zgu­mo­wać, wy­gu­mo­wać


SJP.pl


wygumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gu­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gumkować, gumować, wygumować dk.

 przym. gumowy

 rzecz. guma ż., gumka ż.

Wiktionary


wygumować

po­tocz­nie: wy­trzeć, usu­nąć coś gumką; zgu­mo­wać, wy­gum­ko­wać


SJP.pl


wygwiazdkować

za­stą­pić część słowa gwiazd­ka­mi, aby ukryć wul­ga­ryzm lub nie­cen­zu­ral­ne wy­ra­że­nie


SJP.pl


wygwieździć

po­e­tyc­ko: po­kryć gwia­zda­mi


SJP.pl


wygwizdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyg­wi­zdać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygwizdów m., gwizdanie n., gwizdek m.

 czas. wygwizdać dk., gwizdać ndk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


wygwizdać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wyg­wi­zdy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wyg­wi­zdy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡvʲizdat͡ɕ, AS: vygvʹizdać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizdanie n., gwizdek mrz., wygwizdanie n.

 czas. wygwizdywać ndk., gwizdać ndk., gwizdnąć dk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


wygwizdowo

wyg­wi­zdów, wyd­mu­chów, wyd­mu­cho­wo; po­tocz­nie:
1. miej­sce nie­o­sło­nię­te od wia­tru; wyd­mu­cho­wi­sko, wyd­much;
2. miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum mia­sta, sku­pisk ludz­kich; od­lu­dzie, za­du­pie, pi­pi­dów­ka, pi­pi­dó­wek, pi­pi­dó­wa


SJP.pl


wygwizdywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyg­wi­zdy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygwizdywać ndk.

Wiktionary


wygwizdywać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­śmie­wać, wy­szy­dzać kogoś; wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie, de­za­pro­ba­tę za po­mo­cą gwi­zda­nia (czę­ściej w dk.)

 (1.2) odt­wa­rzać jakąś me­lo­dię za po­mo­cą gwi­zda­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɡvʲizˈdɨvat͡ɕ, AS: vygvʹizdyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwizdać ndk., gwizdnąć dk., wygwizdać dk.

 rzecz. wygwizdywanie n., gwizd, gwizdanie, gwizdnięcie, gwizdek

Wiktionary


wygwizdów

wyg­wi­zdo­wo, wyd­mu­chów, wyd­mu­cho­wo; po­tocz­nie:
1. miej­sce nie­o­sło­nię­te od wia­tru; wyd­mu­cho­wi­sko, wyd­much;
2. miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum mia­sta, sku­pisk ludz­kich; od­lu­dzie, za­du­pie, pi­pi­dów­ka, pi­pi­dó­wek, pi­pi­dó­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyg­wi­zdów – część mia­sta Zwie­rzy­niec
  • Wyg­wi­zdów – przy­sió­łek wsi Ści­naw­ka Dolna w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Rad­ków
  • Wyg­wi­zdów – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • Wyg­wi­zdów – część wsi Bło­gie Szla­chec­kie w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Wyg­wi­zdów – część ko­lo­nii Raków w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Wyg­wi­zdów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Wyg­wi­zdów – część wsi Wąsów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Wyg­wi­zdów – część wsi Żę­bo­cin w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Wyg­wi­zdów – część wsi An­to­niów­ka Wilcz­kow­ska w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce
  • Wyg­wi­zdów – część wsi Mie­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Ce­głów
  • Wyg­wi­zdów – przy­sió­łek wsi Gę­ba­rzów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ska­ry­szew
  • Wyg­wi­zdów – część wsi Padew Na­ro­do­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Padew Na­ro­do­wa

Wikipedia


wygódka

ubi­ka­cja bez urzą­dzeń ka­na­li­za­cyj­nych, znaj­du­ją­ca się na zew­nątrz bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go; wy­cho­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ubi­ka­cja

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wygodnie

 przym. wygodny

Wiktionary


wygón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­stwi­sko

Wiktionary


wygórowanie

książ­ko­wo: zbyt duży, nad­mier­ny


SJP.pl


wygórowany

książ­ko­wo: zbyt duży, nad­mier­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zbyt duży, nad­mier­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­da­je się (…), żeby za­rząd­ca mógł kwe­stio­no­wać wy­so­kość kary umow­nej wska­zu­jąc na jej niew­spół­mier­ność do skut­ków jego za­cho­wa­nia, czy wręcz wska­zu­jąc, że jest ra­żą­co wy­gó­ro­wa­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż.

 przysł. góra

Wiktionary


wygórować

daw­niej:
1. wzdąć się, wybić się ku górze; spęcz­nieć, na­ros­nąć, nabrz­mieć;
2. wybić się na pier­wszy plan, stać się do­mi­nu­ją­cym


SJP.pl


wygład

po­wierzch­nia litej skały wy­gła­dzo­na przez dzia­ła­nie lo­dow­ca


SJP.pl


wygładnica

ro­dzaj prasy uży­wa­nej w prze­my­śle po­li­gra­ficz­nym, pa­pier­ni­czym, włó­kien­ni­czym, gu­mo­wym i two­rzyw sztucz­nych; ka­lan­der; gła­dziar­ka


SJP.pl


wygładnik

spe­cjal­ny ro­dzaj stru­ga uży­wa­ny do wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni okle­in


SJP.pl


wygładzacz

na­rzę­dzie do wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni


SJP.pl


wygładzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gła­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɡwaˈd͡zãɲɛ, AS: vygu̯aʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygładzić, wygładzać ndk., gładzić

Wiktionary


wygładzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gła­dzić)

 (1.1) czy­nić gład­ką po­wierzch­nię cze­goś, usu­wa­jąc nie­rów­no­ści, zmarszcz­ki, itp.

 (1.2) techn. wy­rów­ny­wać po­wierzch­nię cze­goś za po­mo­cą od­po­wied­nich na­rzę­dzi po­le­ru­ją­cych

 (1.3) książk. usu­wać uster­ki, udo­sko­na­lać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gło­dzić)

 (2.1) spra­wiać, że ktoś się staje głod­ny, trzy­mać kogoś głod­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­gła­dzać się (dk. wy­gła­dzić się)

 (3.1) sta­wać się gład­kim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­gła­dzać się (dk. wy­gło­dzić się)

 (4.1) wy­trzy­my­wać dłuż­szy czas nie je­dząc nic lub je­dząc bar­dzo mało

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡwad͡zat͡ɕ, AS: vygu̯aʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygładzanie n., wygład m., wygładzenie n., (2.1) wygłodzenie n.

 czas. gładzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szlifować, polerować

 (1.3) doskonalić

Wiktionary


wygładzeniowy

przy­miot­nik od: wy­gła­dze­nie


SJP.pl


wygładzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­gła­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­gła­dzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­gła­dzić się (ndk. wy­gła­dzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­gła­dzać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygładzanie n., gładzizna ż.

 przym. gładki

 czas. gładzić

Wiktionary


wygłaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­gła­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygłosić, wygłaszać ndk.

 rzecz. wygłos mrz.

Wiktionary


wygłaszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gło­sić)

 (1.1) wy­po­wia­dać jakiś tekst gło­śno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

 (1.1) Ro­o­se­velt utra­cił wła­dzę w no­gach, ale dzię­ki re­ha­bi­li­ta­cji był w sta­nie utrzy­mać się na nich przez pe­wien czas (więk­szość prze­mó­wień wy­gła­szał sto­jąc).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡwaʃat͡ɕ, AS: vygu̯ašać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wygłosić, głosić ndk.

 rzecz. wygłaszanie n., wygłos mrz.

 przym. głośnikowy

Wiktionary


wygłoba

wy­gło­ba ko­ni­czy­nów­ka, wy­gło­ba szcza­wiów­ka - ga­tun­ki mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


wygłodek

wy­gło­dek bie­dron­ko­wa­ty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny wy­głod­ko­wa­tych


SJP.pl


wygłodkowate

o ce­chach wy­głod­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Wy­głod­ko­wa­te (En­do­my­chi­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych, serii (in­fra­rzę­du) Cu­cu­ji­for­mia i na­dro­dzi­ny bie­dro­nek. Liczy ponad 1000 ga­tun­ków

Wikipedia


wygłodkowaty

o ce­chach wy­głod­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wygłos

ję­zy­koz­naw­stwo: ko­niec wy­ra­zu, ostat­nia gło­ska w wy­ra­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. po­zy­cja koń­co­wa wy­ra­zu lub sy­la­by

 (1.2) głos, od­głos cze­goś

 (1.3) daw. wy­gło­sze­nie, wy­po­wie­dze­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɡwɔs, AS: vygu̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłaszanie n., wygłoszenie n.

 czas. wygłaszać ndk., wygłosić dk.

 przym. wygłosowy, głosowy, głośnikowy

Wiktionary


wygłosić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­gła­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­gła­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te spra­wy wy­bu­chły po uciecz­ce Świa­tły. Ale wła­śnie wtedy na­stą­pi­ła fala kry­ty­ki wew­nątrz par­tii, po­wiał jakiś nowy prąd, Chru­szczow wy­gło­sił swój słyn­ny re­fe­rat na XX zjeź­dzie KPZR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɡwɔɕit͡ɕ, AS: vygu̯ośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłoszenie n., wygłaszanie n., wygłos mrz.

 czas. głosić, wygłaszać ndk.

 przym. głośnikowy

Wiktionary


wygłosowy

przy­miot­nik od: wy­głos


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. znaj­du­ją­cy się w wy­gło­sie, na końcu wy­ra­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XV w. w całej Pol­sce wy­ma­wia­no je­szcze do­kład­nie wy­gło­so­we no­sów­ki.

 (1.1) Spół­gło­ska wy­gło­so­wa, wy­ma­wia­na z re­gu­ły bezdź­więcz­nie udź­więcz­nia się w wy­mo­wie wszyst­kich Po­la­ków, jeśli na­stęp­ny wyraz roz­po­czy­na się od spół­gło­ski dźwięcz­nej zwar­to-wy­bu­cho­wej lub zwar­to-szcze­li­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłos mrz.

 przym. głośnikowy

Wiktionary


wygłup

po­pi­sy­wa­nie się, wy­głu­pia­nie się, bła­ze­na­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­po­waż­ne lub kom­pro­mi­tu­ją­ce za­cho­wa­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ten, kto się wy­głu­pia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­głu­py na jezd­ni skoń­czy­ły się tra­ge­dią.

 (1.1) Nie lubię tego stu­den­ta, nie­u­stan­nie prze­ry­wa mi wy­kła­dy wy­głu­pa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɡwup, AS: vygu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłupianie n., ogłupienie n., głup mos., głupawka ż., głupawość ż., głupek mos., głupi mos., głupia ż., głupiątko n., głupiec mos., głupkowatość ż., głupol mos., głupolek mos., głupolka ż., głupota ż., głupotka ż., głupowatość ż., głupstewko n., głupstwo n., głuptactwo n., głuptak mos./mzw., głuptaki nmos., głuptas mos., głuptasek mos., głuptaska ż., głuptaś mos.

 czas. ogłupiać ndk., ogłupić dk., powygłupiać się dk., wygłupiać się ndk., wygłupić się dk.

 przym. ogłupiający, ogłupiały, głupawy, głupi, głupiuchny, głupiusieńki, głupiuteńki, głupiutki, głupkowaty, głupowaty

 przysł. głupio, głupawo

Wiktionary


wygłupy

po­pi­sy­wa­nie się, wy­głu­pia­nie się, bła­ze­na­da


SJP.pl


wygłówkować

po­tocz­nie:
1. wy­my­ślić coś;
2. wybić piłkę głową


SJP.pl


wygłębiać

prze­sta­rza­le: wy­drą­żać, po­głę­biać


SJP.pl


wygłębić

prze­sta­rza­le: wy­drą­żyć, po­głę­bić


SJP.pl


wyhaczać

po­tocz­nie:
1. po­dry­wać kogoś, zwy­kle dziew­czy­nę;
2. do­strze­gać kogoś lub coś; za­u­wa­żać, spo­strze­gać;
3. znaj­do­wać, zdo­by­wać, po­zy­ski­wać


SJP.pl


wyhaczyć

slan­go­wo:
1. po­der­wać kogoś, zwy­kle dziew­czy­nę;
2. zro­zu­mieć coś, zo­rien­to­wać się w czymś; ska­po­wać, za­ja­rzyć, sku­mać;
3. do­strzec kogoś lub coś; za­u­wa­żyć, spo­strzec;
4. zna­leźć, zdo­być, po­zy­skać; tra­fić


SJP.pl


wyhaftować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. haf­to­wać)

 (1.1) ozdo­bić haf­tem

 (1.2) pot. przen. grub. zwy­mio­to­wać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­haf­to­wać się (ndk. haf­to­wać się)

 (2.1) pot. przen. grub. zwy­mio­to­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty wy­haf­to­wa­ły pię­kne­go orła na nowym sztan­da­rze.

 (1.2) Ponoć syn Julii wy­haf­to­wał na wy­ciecz­ce szkol­nej.

 (2.1) Uczeń z ósmej klasy wy­haf­to­wał się w pra­cow­ni che­micz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haftowanie n., hafciarnia ż., haft mrz., wyhaftowanie n., hafciarka ż.

 czas. haftować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zwymiotować

 (2.1) zwymiotować się

Wiktionary


wyhamować

cza­sow­nik

 (1.1) za­po­biec cze­muś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamowanie n., hamulcowy mos., pohamowanie n.

 czas. hamować

 przym. hamulcowy

Wiktionary


wyhartowywać

daw­niej: na­da­wać twar­dość me­ta­lom, wzmac­niać przez har­to­wa­nie


SJP.pl


wyhasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ha­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyhasać ndk.

Wiktionary


wyhałasić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. na­pom­nieć kogoś pod­nie­sio­nym gło­sem, skrzy­czeć kogośfakt.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ha­ła­sić się

 (2.1) gwara. wy­krzy­czeć się, na­krzy­czeć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­gnie­wa­na go­spo­dy­ni wy­ha­ła­si­ła swo­je­go, że nic­po­tem krów­sko kupił (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałas

 czas. hałasić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzyczeć

Wiktionary


wyherbowany

daw­niej: ozdo­bio­ny her­bem


SJP.pl


wyhodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ho­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowla ż., hodowca m., hodowczyni ż., hodowanie n.

 czas. wyhodować dk., hodować ndk.

 przym. hodowlany

Wiktionary


wyhodować

1. otrzy­mać przez se­lek­cję i dobór wy­bra­nych osob­ni­ków nową rasę zwie­rząt lub od­mia­nę ro­ślin;
2. otrzy­mać przez ho­do­wa­nie zwie­rzę lub ro­śli­nę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ho­do­wać, wy­ho­do­wy­wać)

 (1.1) roln. zo­o­techn. otrzy­mać nową od­mia­nę lub rasę

 (1.2) roln. zo­o­techn. otrzy­mać w ho­dow­li ro­śli­nę lub zwie­rzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ho­do­wa­no wiele ras kota do­mo­we­go, róż­nią­cych się ubar­wie­niem, wiel­ko­ścią i dłu­go­ścią wło­sów.

 (1.2) W tym roku wy­ho­do­wa­łam stu­dent­ki z na­sion od pani Lud­mi­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowczyni ż., hodowanie n., wyhodowanie n., hodowca mos., hodowla ż.

 czas. hodować ndk.

 przym. hodowlany

Wiktionary


wyholowywać

ho­lu­jąc, wy­pro­wa­dzać, wy­cią­gać


SJP.pl


wyhulać

po­tocz­nie:
1. zużyć za­so­by;
2. oszu­kać; wy­ki­wać, wy­ko­le­go­wać;
3. osią­gnąć jakiś wynik lub cel;
4. wyjść poza gra­ni­ce cze­goś;
5. wy­hu­lać się -
a) wy­ła­do­wać swoją ener­gię, ba­wiąc się; wy­sza­leć się;
b) za­spo­ko­ić chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­czyć się;
c) zużyć całą swoją ener­gię;
d) zmę­czyć się bie­ga­niem; wy­bie­gać się, wy­ha­sać się


SJP.pl


wyhuśtać

1. zmę­czyć huś­ta­niem; wy­bu­jać;
2. wy­huś­tać się - huś­tać się wy­star­cza­ją­co długo; na­bu­jać się, wy­bu­jać się, na­huś­tać się


SJP.pl


wyidealizować

przed­sta­wić kogoś lub coś w spo­sób zbyt ide­al­ny; prze­i­de­a­li­zo­wać


SJP.pl


wyimaginować

książ­ko­wo: wy­my­ślić, wy­o­bra­zić sobie coś zgod­nie z włas­ną wolą, z włas­nym pra­gnie­niem; wy­fan­taz­jo­wać, uroić, wy­ma­rzyć


SJP.pl


wyimek

frag­ment, ury­wek z ob­szer­niej­sze­go tek­stu; wy­ją­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ury­wek z ob­szer­niej­sze­go tek­stu

Wiktionary


wyimkowy

przy­miot­nik od: wy­i­mek


SJP.pl


wyindukować

spo­wo­do­wać pow­sta­nie zja­wi­ska przez in­duk­cję; wy­wo­łać poś­red­nio


SJP.pl


wyindywidualizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­in­dy­wi­du­a­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyindywidualizować dk.

Wiktionary


wyindywidualizowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­in­dy­wi­du­a­li­zo­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyindywidualizowywać ndk.

Wiktionary


wyiskiwać

wy­bie­rać coś z wło­sów, piór, sier­ści itp., głów­nie ro­bact­wo


SJP.pl


wyj

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Wyj­ścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyj 1:12

 (1.1) Wyj 1,12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈvɨjɕt͡ɕa, AS: ḱśẽŋga vyi ̯śća

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wj, 2 Mojż.

Wiktionary


wyj.

skrót od: wy­ją­tek, wy­jąt­ko­wy; wyjąt.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wy­ją­tek

 (1.2) = wy­jąt­ko­wy

 (1.3) = wy­jąt­ko­wo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjąt.

Wiktionary


wyjadacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba z doś­wiad­cze­niem

 (1.2) daw. osoba ży­ją­ca na cudzy koszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Al­fred to stary wy­ja­dacz, przy­cho­dzi do klubu od trzy­dzie­stu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjadanie n.

:: fż. wyjadaczka ż.

 czas. wyjadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weteran, wyga

Wiktionary


wyjadać

1. je­dząc, wy­bie­rać z cze­goś;
2. zja­dać wszyst­ko;
3. je­dząc, two­rzyć dziu­ry w czymś; wy­gry­zać;
4. draż­nić oczy, gar­dło lub nos, po­wo­du­jąc silne pie­cze­nie, ból itp.; wy­że­rać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­jeść)

 (1.1) je­dząc, wy­bie­rać, wyj­mo­wać je­dze­nie z cze­goś

 (1.2) zja­dać wszyst­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjadacz mos., jadalnia ż.

 czas. jeść, jadać

Wiktionary


wyjarać

po­tocz­nie: wy­pa­lić


SJP.pl


wyjarzmiać

daw­niej:
1. uwal­niać bydło ro­bo­cze z jarz­ma;
2. wyz­wa­lać, przy­wra­cać wol­ność


SJP.pl


wyjarzmić

daw­niej:
1. uwol­nić bydło ro­bo­cze z jarz­ma;
2. wyz­wo­lić, przy­wró­cić wol­ność


SJP.pl


wyjawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ja­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjawiać ndk.

Wiktionary


wyjawiać

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się wia­do­me; dawać in­for­ma­cję o czymś, co do­tych­czas było trzy­ma­ne w ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­ciel ZSO wy­ja­wia, że do pla­ców­ka­a­ców­ki na pewno za­pu­kał pro­blem nar­ko­ma­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjavʲjät͡ɕ, AS: vyi ̯avʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjawić dk.

 rzecz. wyjawianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujawniać, wyznawać, oznajmiać, oświadczać

Wiktionary


wyjawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ja­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjawić

Wiktionary


wyjawić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ja­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjavʲit͡ɕ, AS: vyi ̯avʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjawiać

 rzecz. wyjawienie n.

Wiktionary


wyjazd

1. miej­sce przez­na­czo­ne do wy­jeż­dża­nia;
2. wy­pra­wa, de­le­ga­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fakt wy­je­cha­nia skądś, opu­szcze­nia ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) po­dróż, wy­ciecz­ka, wy­pra­wa

 (1.3) miej­sce, w któ­rym można skądś wy­je­chać

Wiktionary

Wy­jazd – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie So­cha­czew. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 2023 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Ja­na­szó­wek.

W la­tach 1975–1998 Wy­jazd po­ło­żo­ny był w wo­je­wództ­wie skier­nie­wic­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­ste wy­ja­zdy ro­dzi­ców były tra­u­mą mo­je­go dzie­ciń­stwa.

 (1.2) W maju pla­no­wa­ća­nu­ję wy­jazd do Włoch, żeby zo­ba­czyć Rzym i Ne­a­pol.

 (1.3) Jakiś dureń za­blo­ko­wał sa­mo­cho­dem wy­jazd z par­kin­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨjast, AS: vyi ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjazdówka ż., wjazd m., przyjazd m., jazda ż., przyjezdny m., zajazd m.

 czas. wyjeżdżać, wyjechać, jeździć, jechać, odjeżdżać, odjechać, przyjeżdżać, przyjechać

 przym. wyjazdowy, przyjezdny

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odjazd

 (1.2) podróż, wycieczka, wyprawa

Wiktionary


wyjazdowicz

po­tocz­nie: kibic spor­to­wy, który re­gu­lar­nie jeź­dzi na mecze wy­ja­zdo­we


SJP.pl


wyjazdowo

→ wy­ja­zdo­wy


SJP.pl

Patrz:

wyjazdowy

wyjazdowy

przy­miot­nik od: wy­jazd


SJP.pl


wyjazdówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krót­ka wy­ciecz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjazd mrz.

Wiktionary


wyjaławiać

ja­ło­wić;
1. uczy­nić nie­u­ro­dzaj­nym;
2. ni­szczyć znaj­du­ją­ce się w czymś lub na czymś za­raz­ki; ste­ry­li­zo­wać;
3. po­zba­wiać cze­goś uz­na­wa­ne­go za war­to­ścio­we


SJP.pl


wyjałowić

po­zba­wić drob­no­u­stro­jów; wy­ste­ry­li­zo­wać


SJP.pl


wyjaśniacz

po­tocz­nie:
1. ktoś, kto coś wy­ja­śnia
2. coś, co wy­ja­śnia, po­ma­ga zro­zu­mieć


SJP.pl


wyjaśniający

→ wy­ja­śniać


SJP.pl

Patrz:

wyjaśniać

wyjaśnialność

→ wy­ja­śnial­ny


SJP.pl

Patrz:

wyjaśnialny

wyjaśnialny

da­ją­cy się wy­ja­śnić


SJP.pl


wyjaśnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ja­śniać.

Wiktionary

Wy­ja­śnia­nie, tłu­ma­cze­nie, ek­spla­na­cja – za­da­nie my­ślo­we po­le­ga­ją­ce na wska­za­niu racji dla stwier­dzo­ne­go zda­nia; jedna z naj­bar­dziej zna­nych od­mian ro­zu­mo­wa­nia obok wnio­sko­wa­nia, do­wo­dze­nia i spraw­dza­nia.

Wy­ja­śnie­nie po­le­ga na od­po­wie­dzi na py­ta­nie "dla­cze­go tak jest jak stwier­dzi­li­śmy?"

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trwa wy­ja­śnia­nie oko­licz­no­ści tra­gicz­ne­go zda­rze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjäɕˈɲä̃ɲɛ, AS: vyi ̯äśńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjaśnienie n.

 czas. wyjaśniać ndk., wyjaśnić dk.

 przysł. jasno

Wiktionary


wyjaśniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ja­śnić)

 (1.1) czy­nić coś zro­zu­mia­łym

 (1.2) uza­sad­niać, uspra­wied­li­wiać, po­da­wać szcze­gó­ły

 (1.3) mat. o zmien­nej lo­so­wej: mieć okre­ślo­ny udział w ob­ser­wo­wa­nym efek­cie.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ja­śniać się (dk. wy­ja­śnić się)

 (2.1) sta­wać się zro­zu­mia­łym

 (2.2) roz­ja­śniać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wy­ja­śnia jego za­cho­wa­nie.

 (1.2) Długo wy­ja­śniał, dla­cze­go mu­siał odejść.

 (1.3) Se­zo­no­wość rocz­na wy­ja­śnia 40% ob­ser­wo­wa­nej wa­rian­cji.

 (2.1) Ta­jem­ni­ca mor­der­stwa po­wo­li się wy­ja­śnia­ła.

 (2.2) Niebo się wy­ja­śnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjäɕɲät͡ɕ, AS: vyi ̯äśńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjaśnienie n., wyjaśnianie n.

 przysł. wyjaśniająco, jasno

 czas. wyjaśnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tłumaczyć, czynić jasnym, objaśniać, wyświetlać, interpretować, wywodzić

 (1.2) uzasadniać, usprawiedliwiać, podawać szczegóły

Wiktionary


wyjaśniały

stać się jas­nym lub ja­śniej­szym; zja­śnieć


SJP.pl


wyjaśnienia

stać się jas­nym lub ja­śniej­szym; zja­śnieć


SJP.pl


wyjaśnienie

stać się jas­nym lub ja­śniej­szym; zja­śnieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­sta­wie­nie, omó­wie­nie isto­ty pro­ble­mu bądź za­gad­nie­nia; wy­tłu­ma­cze­nie, uczy­nie­nie zro­zu­mia­łym

 (1.2) uspra­wied­li­wie­nie, przed­sta­wie­nie mo­ty­wu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wił wy­ja­śnie­nie sztucz­ki prze­ci­na­nia ko­bie­ty na pół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: vyi ̯äśńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjaśnianie n.

 czas. wyjaśniać ndk., wyjaśnić dk.

 przym. wyjaśnialny, niewyjaśnialny

 przysł. jasno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksplanacja, wyklarowanie, wytłumaczenie, daw. ekskuza, eksplikacja, klaryfikacja

Wiktionary


wyjaśnieć

stać się jas­nym lub ja­śniej­szym; zja­śnieć


SJP.pl


wyjaśnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ja­śniać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ja­śniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja to, pro­szę pana, jadę w sierp­niu do Buł­ga­rii. Kon­kret­nie to do Zło­tych Pia­sków, wie pan, to taki bar­dzo eks­klu­zyw­ny ku­rort – wy­ja­śni­ła z dumą ko­bie­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjäɕɲit͡ɕ, AS: vyi ̯äśńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjaśnianie, wyjaśnienie

 czas. wyjaśniać

 przysł. jasno

Wiktionary


wyjebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­je­bać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjɛˈbãɲɛ, AS: vyi ̯ebãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać, jebać

 rzecz. jebany mos., wyjebka ż.

 przym. jebany, jebnięty

Wiktionary


wyjebany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­je­bać

przy­miot­nik

 (2.1) wulg. super, świet­ny

 (2.2) wulg. zmę­czo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Masz wy­je­ba­ny dres.

 (2.2) Wró­ci­łem z pracy strasz­nie wy­je­ba­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjɛˈbãnɨ, AS: vyi ̯ebãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jebać, wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zajebisty, odjebany, fajny, odlotowy

 (2.2) wyruchany, styrany

Wiktionary


wyjebać

wy­pier­do­lić; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wy­rzu­cić (coś lub kogoś);
2. wy­je­bać (komuś) - ude­rzyć (kogoś);
3. wy­je­bać się - prze­wró­cić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­je­by­wać)

 (1.1) wulg. wy­rzu­cić coś

 (1.2) wulg. usu­nąć kogoś skądś siłą

 (3.2) wulg. o pro­ce­sie kom­pu­te­ro­wym: ulec błę­do­wi, który spo­wo­do­wał jego nagłe wy­łą­cze­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjeb to za okno!

 (1.1) Nie mam już tego, bo wy­je­ba­łem to.

 (2.1) Nie wkur­wiaj mnie, bo ci wy­je­bię!

 (3.1) Wy­je­ba­łem się na lo­dzie i teraz dupa mnie boli.

 (3.2) To już trze­ci raz, jak ta gra mi dzi­siaj się wy­je­ba­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjɛbat͡ɕ, AS: vyi ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjebka ż., jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

 czas. dojebać dk., dojebywać ndk., jebać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

 ims. jebany, pojebany, wyjebany, zjebany

 przym. jebacki, jebaczy, jebliwy, zajebisty, jebany, wyjebany, jebnięty

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypierdolić, wykurwić, wychrzanić, wywalić

 (2.1) przyjebać, przypierdolić, przykurwić

 (3.1) wypierdolić się, wykurwić się

Wiktionary


wyjebisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. fajny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­łem z cie­bie wy­je­bi­ste­go ar­ty­che, co go zła­mał trud ist­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjɛˈbʲistɨ, AS: vyi ̯ebʹisty

Wiktionary


wyjebka

wul­gar­nie:
1. kra­dzież, oszu­stwo, prze­kręt;
2. prze­gra­na, po­raż­ka, nie­po­wo­dze­nie;
3. brak za­in­te­re­so­wa­nia czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. slang. kra­dzież

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjebanie n.

 czas. wyjebać dk.

Wiktionary


wyjebongo

mieć wy­je­bon­go - wul­gar­nie: mieć wy­je­ba­ne


SJP.pl


wyjebywać

wy­pier­da­lać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wy­rzu­cać;
2. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy;
3. wy­je­by­wać się - prze­wra­cać się


SJP.pl


wyjec

małpa z grupy sze­ro­ko­no­sych, ży­ją­ca w la­sach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, ro­śli­no­żer­na, o dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie; swoją nazwę zaw­dzię­cza wy­da­wa­niu gło­sów przy­po­mi­na­ją­cych ryki i prze­cią­głe wycia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Alo­u­at­ta|ref=tak., po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska małpa o do­no­śnym gło­sie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. przen. ktoś śpie­wa­ją­cy uciąż­li­wie, nie­przy­jem­nie i gło­śno

Wiktionary

Wyjec ("Alo­u­at­ta") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny wyj­ców (Alo­u­at­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cze­pia­ko­wa­tych (Ate­li­dae). Są naj­więk­szy­mi mał­pa­mi No­we­go Świa­ta. Znane z umie­jęt­no­ści wy­da­wa­nia bar­dzo gło­śnych dźwię­ków. Spo­krew­nio­ne z cze­pia­ka­mi z po­dro­dzi­ny Ate­li­nae.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Mam już dosyć tych wyj­ców, któ­rzy robią sobie próby w na­szym klu­bie osied­lo­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨjɛt͡s, AS: vyi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycie n.

 czas. wyć ndk.

Wiktionary


wyjechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­je­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjechać dk.

Wiktionary


wyjechany

po­tocz­nie:
1. oce­nia­ny niez­wy­kle po­zy­tyw­nie; od­lo­to­wy, cza­do­wy, za­rą­bi­sty;
2. cał­kiem wy­czer­pa­ny jazdą na ro­we­rze;
3. zu­ży­ty lub zni­szczo­ny dłu­gotr­wa­łą ek­splo­a­ta­cją;
4. taki, który do­kądś wy­je­chał


SJP.pl


wyjechać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­jeż­dżać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­jeż­dżać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ja­kieś pięć minut po­win­na znów wy­je­chać w cie­płą prze­strzeń żół­tych pól rze­pa­ku cią­gną­cych się z obu stron szosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjɛxat͡ɕ, AS: vyi ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjazd mrz., wyjechanie n.

 czas. wyjeżdżać, jechać

Wiktionary


wyjezdny

daw­niej: wy­ja­zdo­wy; dziś tylko w wy­ra­że­niu: na wy­jezd­nym - przed (samym) wy­ja­zdem


SJP.pl


wyjeść

1. je­dząc, wy­brać z cze­goś;
2. zjeść wszyst­ko;
3. je­dząc, ut­wo­rzyć dziu­rę w czymś;
4. zni­szczyć, po­zo­sta­wia­jąc wyrwy lub wyż­ło­bie­nia


SJP.pl


wyjeżdżanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­jeż­dżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjɛʒˈd͡ʒãɲɛ, AS: vyi ̯ežǯãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjeżdżać

Wiktionary


wyjeżdżać

rzad­ko:
1. jeż­dżąc, ni­szczyć, np. wy­jeż­dżać drogę;
2. jeż­dżąc, ut­wo­rzyć, np. wy­jeż­dżać dziu­ry;
3. jeż­dżąc, zu­ży­wać, np. wy­jeż­dżać ben­zy­nę;
4. daw­niej: ujeż­dżać konia


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) opu­szczać ja­kieś miej­sce, prze­mie­szczać się, udać się w inne miej­sce

 (1.2) pot. odzy­wać się; mówić coś nie­po­trzeb­ne­go lub nie­wła­ści­we­go

 (1.3) pot. ude­rzać, roz­ci­nać, ro­zo­rać, rozch­la­stać, prze­jeż­dżać

 (1.4) przest. wy­pę­dzać kogoś

 (1.5) przest. ulat­niać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­chał jej ręką na po­że­gna­nie, gdy wy­jeż­dża­ła spod domu.

 (1.2) Mar­cin za­wsze wy­jeż­dża z ja­kimś głu­pim tek­stem, gdy nie klei się roz­mo­wa.

 (1.3) Cią­gle mam w pa­mię­ci obraz tego, jak wy­jeż­dża­łeś tym zło­dzie­jom ło­pa­tą w ich krzy­we mordy.

 (1.5) Grzań­ca warzy się pod przy­kry­ciem, aby nie wy­jeż­dżał al­ko­hol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjɛʒd͡ʒat͡ɕ, AS: vyi ̯ežǯać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać/wyjechać, przejeżdżać, wyjeździć, stpol. wyjachać, gwara. wyjać, stpol. wyjechały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) walić, uderzać, rozcinać, rozorać, rozchlastać, przejeżdżać

 (1.4) wypędzać

 (1.5) ulatniać się, parować, wylatywać

Wiktionary


wyjgwajzer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dro­gow­skaz

Wiktionary


wyjmowalny

da­ją­cy się wyjąć


SJP.pl


wyjmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyj­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całe po­po­łud­nie spę­dzi­ła na wyj­mo­wa­niu sta­rych ubrań z szafy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjmɔˈvãɲɛ, AS: vyi ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jąć, wyjmować ndk., wyjąć dk.

 rzecz. wyjęcie

Wiktionary


wyjmować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyjąć)

 (1.1) wy­do­sta­wać z wnę­trza

 (1.2) wy­dzie­lać z ca­ło­ści

cza­sow­nik zwrot­ny wyj­mo­wać się (dk. wyjąć się)

 (2.1) dawać się wyj­mo­wać (1.1), odłą­czać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjmowanie n., wyjęcie n.

 czas. wyjąć, jąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciągać, wydobywać, wykładać

 (1.2) wyodrębniać, odłączać

Wiktionary


wyjrzeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­glą­dać)

 (1.1) po­pa­trzeć, wy­chy­la­jąc się zza przesz­ko­dy lub z okna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyglądanie n., wyjrzenie n.

 czas. wyglądać ndk., wyglądnąć dk.

Wiktionary


wyjscać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­si­kać

Wiktionary


wyjuszać

daw­niej: wy­ta­czać juchę; wykr­wa­wiać


SJP.pl


wyjąkiwać

ją­ka­jąc się, wy­po­wia­dać coś niez­ro­zu­mia­le; wy­ję­ki­wać


SJP.pl


wyjąt.

skrót od: wy­ją­tek, wy­jąt­ko­wy; wyj.


SJP.pl


wyjąteczek

zdrob­nie­nie od: wy­ją­tek


SJP.pl


wyjątek

1. ak­cep­to­wa­ne od­stęp­stwo od re­gu­ły, normy;
2. ury­wek cu­dze­go ut­wo­ru, cytat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, do czego nie sto­su­je się po­wszech­na re­gu­ła

 (1.2) frag­ment, wy­ci­nek tek­stu

 (1.3) in­form. w pro­gra­mo­wa­niu: obiekt uży­wa­ny do przer­wa­nia nor­mal­ne­go dzia­ła­nia pro­gra­mu i prze­nie­sie­nia in­for­ma­cji o błę­dzie do in­ne­go miej­sca pro­gra­mu

Wiktionary

Wy­ją­tek ( ex­cep­tion) - me­cha­nizm prze­pły­wu ste­ro­wa­nia uży­wa­ny w pro­ce­so­rach oraz współ­czes­nych ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia do ob­słu­gi zda­rzeń wy­jąt­ko­wych, a w szcze­gól­no­ści błę­dów, któ­rych wy­stą­pie­nie zmie­nia pra­wi­dło­wy prze­bieg wy­ko­ny­wa­nia pro­gra­mu.

W mo­men­cie zaj­ścia nie­spo­dzie­wa­ne­go zda­rze­nia ge­ne­ro­wa­ny jest wy­ją­tek, który musi zo­stać "ob­słu­żo­ny" po­przez za­pa­mię­ta­nie bie­żą­ce­go stanu pro­gra­mu i przej­ście do pro­ce­du­ry jego ob­słu­gi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

 (1.3) Gdy przy pró­bie ot­war­cia pliku okaże się, że plik ten nie ist­nie­je, rzu­ca­ny jest wy­ją­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈjɔ̃ntɛk, AS: vyi ̯õntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjęcie n., wyjątkowość ż.

 czas. wyjąć

 przym. wyjątkowy

 przysł. wyjątkowo

Wiktionary


wyjątkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szcze­gól­ny, nadz­wy­czaj­ny

 (1.2) nie­kie­dy, nie­czę­sto, bar­dzo rzad­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec za­wsze trak­to­wał mnie wy­jąt­ko­wo.

 (1.1) Dzi­siej­szy dzień był wy­jąt­ko­wo upal­ny.

 (1.1) Z jego po­ko­ju wy­do­by­wał się wy­jąt­ko­wo brzyd­ki za­pach.

 (1.1) Za­wsze jadę do pracy au­to­bu­sem, ale dzi­siaj wy­jąt­ko­wo po­ja­dę ro­we­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ, AS: vyi ̯õntkovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyjątkowy

 rzecz. wyjątkowość ż., wyjątek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadzwyczajnie, ponadprzeciętnie

 (1.2) od czasu do czasu, sporadycznie

Wiktionary


wyjątkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wy­jąt­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjątek m.

 przym. wyjątkowy

 przysł. wyjątkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezprecedensowość, nadzwyczajność, nietypowość, nienormalność, osobliwość

Wiktionary


wyjątkowy

wy­róż­nia­ją­cy się spoś­ród cze­goś, je­dy­ny w swoim ro­dza­ju, niez­wy­kły, oso­bli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­róż­nia­ją­cy się czymś nie­prze­cięt­nym; taki, który jest wy­jąt­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki kre­dy­tom, które za chwi­lę wygra, spła­ci co bar­dziej na­glą­ce długi, za­pła­ci pier­wszą tran­szę za sta­tek, znów bę­dzie w ruchu i prze­ko­na się, jakie to cuda ma do za­o­fe­ro­wa­nia ga­lak­ty­ka oso­bie o jego wy­jąt­ko­wych zdol­no­ściach i wraż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: vyi ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjątek m., wyjątkowość ż., wyjęcie n.

 przysł. wyjątkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezwykły, ponadprzeciętny, nadzwyczajny, szczególny, unikatowy, jedyny w swoim rodzaju, ekstraordynaryjny

Wiktionary


wyjąwszy

z wy­jąt­kiem, oprócz; po­mi­ną­wszy


SJP.pl


wyjąć

1. wy­do­być coś z ja­kie­goś okre­ślo­ne­go miej­sca lub rze­czy (np. wyjąć płaszcz z szafy, wyjąć karty z pu­deł­ka);
2. wy­klu­czyć (np. wy­ję­ci spod prawa)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wyj­mo­wać)

 (1.1) wy­do­stać, wy­do­być coś skądś, z wnę­trza cze­goś

 (1.2) książk. wy­dzie­lić część z ca­ło­ści, wy­o­dręb­nić coś

 (1.3) książk. wy­klu­czyć kogoś lub coś, wy­łą­czyć, zro­bić dla kogoś lub cze­goś wy­ją­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjął odz­na­kę, pod­niósł ją i ru­szył przed sie­bie z uj­mu­ją­cym uśmie­chem.

 (1.2) W ogóle na­rzu­cił sobie twar­dą dy­scy­pli­nę. Wy­ją­wszy mo­men­ty, kiedy spo­ty­kał się z ko­le­ga­mi na meczu czy w kinie, zaj­mo­wał swój umysł spra­wa­mi wyż­sze­go rzędu, głów­nie fi­zy­ką, którą stu­dio­wał dla czy­stej przy­jem­no­ści oraz taj­ni­ka­mi kon­struk­cji te­le­wi­zo­rów, które na­pra­wiał dla pie­nię­dzy.

 (1.3) (…) po­nad­to wyjął ich spod usta­wo­daw­stwa miej­skie­go, pod­da­jąc ju­rys­dyk­cji wo­je­wo­dy, a w spra­wach gar­dło­wych są­dow­nict­wu sa­me­go króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: vyi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjęcie n., wyjmowanie n., wyjątek m.

 czas. jąć, wyjmować ndk., powyjmować dk.

Wiktionary


wyjęcie

1. wy­do­być coś z ja­kie­goś okre­ślo­ne­go miej­sca lub rze­czy (np. wyjąć płaszcz z szafy, wyjąć karty z pu­deł­ka);
2. wy­klu­czyć (np. wy­ję­ci spod prawa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyjąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wy­ję­cia zwor­ki z dysku po­trzeb­na jest pę­se­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jąć, wyjąć dk., wyjmować ndk., powyjmować dk.

 rzecz. wyjmowanie n., wyjątek m.

 przym. wyjątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciągnięcie

Wiktionary


wyjęknąć

wy­po­wie­dzieć coś ża­łos­nym gło­sem; wy­ję­czeć


SJP.pl


wyjście

1. zna­leźć się poza okre­ślo­nym miej­scem, na zew­nątrz;
2. udać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) droga lub otwór, któ­rym się wy­cho­dzi

 (1.2) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie poza włas­nym domem

 (1.3) roz­wią­za­nie kło­pot­li­wej sy­tu­a­cji

 (1.4) elektr. gnia­zdo urzą­dze­nia po­da­ją­ce wynik pracy, dźwięk, sy­gnał itp.

 (1.5) in­form. wynik dzia­ła­nia skryp­tu lub pro­gra­mu

 (1.6) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyjść.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­ry­ta­rzu znaj­do­wa­ły się strzał­ki pro­wa­dzą­ce do wyj­ścia.

 (1.3) Sama pod­wyż­ka wy­na­gro­dzeń nie jest wyj­ściem, ale może pomóc spo­wol­nić od­pływ z za­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨjɕt͡ɕɛ, AS: vyi ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjściówka ż., wychodek m., wychodnia ż., wychodnica ż., wychodne n., wychodźstwo n., wychodźca m., wychodzenie n.

 czas. wychodzić ndk., wyjść dk.

 przym. wyjściowy, wychodny, wychodźczy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjazd

Wiktionary


wyjściowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­cho­dze­niem, opu­szcza­niem miej­sca

 (1.2) do­ty­czą­cy miej­sca, z któ­re­go się wy­cho­dzi

 (1.3) zwią­za­ny z po­cząt­kiem

 (1.4) ubie­ra­ny na szcze­gól­ne okaz­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Męż­czyz­na ro­zej­rzał się po placu i – za­do­wo­lo­ny, że jego lud fak­tycz­nie ucie­ka ca­ły­mi hor­da­mi, czy to w wyj­ścio­wych stro­jach, czy w noc­nej bie­liź­nie, z wa­li­za­mi, ma­ły­mi dzieć­mi i sen­ty­men­tal­ny­mi dro­biaz­ga­mi – ze­sko­czył z ławy, nie po­zo­sta­wia­jąc po sobie ni­cze­go prócz za­pa­chu mię­tó­wek i prze­po­co­nych pach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wychodzenie n., wyjście n., wychodek mrz., wychodne n., wychodnia ż.

 czas. wychodzić, wyjść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) początkowy

 (1.4) galowy, odświętny, wieczorowy

Wiktionary


wyjść

1. zna­leźć się poza okre­ślo­nym miej­scem, na zew­nątrz;
2. udać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cho­dzić)

 (1.1) opu­ścić ja­kieś miej­sce

 (1.2) za­koń­czyć pobyt w ja­kimś miej­scu

 (1.3) pre­zen­to­wać się na zdję­ciu

 (1.4) być po­strze­ga­nym przez kogoś

 (1.5) zo­stać opu­bli­ko­wa­nym

 (1.6) o stat­kach: od­pły­nąć

 (1.7) otrzy­mać wynik obli­czeń

 (1.8) udać się

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wyj­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciek po­sta­no­wił wyjść z domu, aby za­czerp­nąć świe­że­go po­wie­trza.

 (1.2) Kiedy wresz­cie wy­sze­dłem ze szpi­ta­la, czu­łem się jak nowo na­ro­dzo­ny.

 (1.3) Na zdję­ciu wy­sze­dłeś bar­dzo ele­ganc­ko.

 (1.4) Wy­sze­dłeś na głup­ka przed całą klasą.

 (1.5) Ga­ze­ta wysz­ła dzi­siaj z pię­cio­mi­nu­to­wym opóź­nie­niem.

 (1.6) Sta­tek wy­szedł w morze.

 (1.7) Wysz­ło mi! — krzy­knął uczeń, gdy roz­wią­zał za­da­nie.

 (1.8) Tłu­ma­czy­ła, że zupa jej nie wysz­ła, bo zgu­bi­ła swoją szczę­śli­wą wa­rzą­chew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨjɕt͡ɕ, AS: vyi ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjściówka ż., wychodek m., wychodnia ż., wychodnica ż., wychodne n., wychodźstwo n., wychodźca m., wychodzenie n., wyjście n.

 czas. wychodzić ndk.

 przym. wyjściowy, wychodny, wychodźczy

 przysł. wyjściowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opuścić, wynieść się

Wiktionary


wyka

ro­śli­na mo­tyl­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), czę­ścio­wo upra­wia­nych jako pa­stew­ne;

Wiktionary

Wyka ("Vicia") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 250 ga­tun­ków (tyle uz­na­nych zo­sta­ło za za­ak­cep­to­wa­ne w bazie tak­so­no­micz­nej Plants of the World On­li­ne, w niek­tó­rych źró­dłach, zwła­szcza daw­niej­szych, po­da­wa­na jest znacz­nie mniej­sza ogól­na licz­ba ga­tun­ków, np. 160, 200). W więk­szo­ści wy­stę­pu­ją one na pół­ku­li pół­noc­nej, w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Za­sied­la­ją zaz­wy­czaj suche, tra­wia­ste łąki i mu­ra­wy, za­ro­śla, wydmy pia­szczy­ste i żwi­ro­we.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wyczany

Wiktionary


wykadrowywać

usu­wać coś z kadru, ze zdję­cia


SJP.pl


wykalibrować

ska­li­bro­wać;
1. wyż­ło­bić rowki wew­nątrz lufy broni pal­nej;
2. wyz­na­czyć od­po­wied­nią po­dział­kę na urzą­dze­niach lub na­czy­niach mier­ni­czych


SJP.pl


wykaligrafowywać

daw­niej: pisać coś ka­li­gra­ficz­nie; od­ka­li­gra­fo­wy­wać


SJP.pl


wykapany

po­tocz­nie: taki, który jest bar­dzo po­dob­ny do kogoś z wy­glą­du lub cha­rak­te­ru; iden­tycz­ny, jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. bar­dzo po­dob­ny do kogoś, taki sam jak ktoś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wy­ka­pać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­cha­łek to wy­ka­pa­ny tatuś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkaˈpãnɨ, AS: vykapãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czysty, kubek w kubek, toczka w toczkę, jota w jotę, wypisz, wymaluj

Wiktionary


wykapać

ka­piąc, wy­ciec


SJP.pl


wykapywać

rzad­ko:
1. ka­piąc, wy­cie­kać, wy­są­czać się;
2. wy­dzie­lać w ma­łych daw­kach


SJP.pl


wykaraskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ka­ra­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykaraskać dk.

Wiktionary


wykarczak

chrząszcz z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych, któ­re­go larwa że­ru­je po­cząt­ko­wo mię­dzy korą a drew­nem, a póź­niej w drew­nie drzew ścię­tych


SJP.pl


wykarmianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kar­miać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykarmienie n.

 czas. wykarmiać ndk., wykarmić dk.

Wiktionary


wykarmiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) utrzy­mać przy życiu po­tom­stwo, kar­miąc je włas­nym mle­kiem

 (1.2) utrzy­mać przy życiu kogoś lub coś, do­star­cza­jąc po­ży­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czyli że przez ciąg pa­no­wa­nia dwu dy­na­stii Egipt stra­cił zie­mię, która wy­kar­mia­ła bli­sko dwa mi­lio­ny ludzi!…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykarmianie n., wykarmienie n., karmiciel mos., karmicielka ż., karmienie n., pokarm mrz.

 czas. wykarmić dk.

Wiktionary


wykartkować

po­tocz­nie o ar­bi­trze pił­kar­skim: przyz­nać wiele kar­tek


SJP.pl


wykasowywać

daw­niej: wy­kre­ślać, unie­waż­niać, usu­wać skądś


SJP.pl


wykastrować

usu­nąć część gonad, w przy­pad­ku męż­czyzn jąder, a ko­biet jaj­ni­ków


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ka­stro­wać)

 (1.1) usu­nąć gru­czo­ły roz­rod­cze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykastrowanie n., kastrat mzw./mos.

Wiktionary


wykaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usu­wa­nie cał­ko­wi­cie przez ko­sze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W paź­dzier­ni­ku roz­pocz­nie się wy­ka­sza­nie rzeki Ochla na od­cin­ku o dłu­go­ści 7240 m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewykaszanie n.

 czas. wykaszać ndk., wykosić dk.

Wiktionary


wykaszarka

urzą­dze­nie do ko­sze­nia trawy po­dob­ne do pod­ka­szar­ki


SJP.pl


wykaszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ko­sić)

 (1.1) usu­wać cał­ko­wi­cie przez ko­sze­nie

 (1.2) pot. po­wo­do­wać śmierć wielu jed­no­stek

 (1.3) pot. po­ko­ny­wać we współ­za­wod­nict­wie

 (1.4) gwara. uczn. stud. nie za­li­czać eg­za­mi­nu wielu oso­bom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosa m., kosiarz m., kosiarka ż., koszenie n., skoszenie n., wykaszanie n., wykoszenie n.

 czas. kosić ndk., skosić dk., wykosić dk.

 przym. kośny

Wiktionary


wykaz

spis, lista


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pismo za­wie­ra­ją­ce wy­li­cze­nie osób, rze­czy, ele­men­tów, czyn­no­ści, zda­rzeń itp. ma­ją­cych jakąś wspól­ną cechę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨkas, AS: vykas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykazik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lista, spis, rejestr, zestawienie, katalog, ewidencja, indeks, katalog

Wiktionary


wykazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ka­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkaˈzãɲɛ, AS: vykazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykazać

Wiktionary


wykazać

ujaw­nić ist­nie­nie cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ka­zy­wać)

 (1.1) prze­ja­wić, uka­zać, dać wyraz

 (1.2) po­ka­zać, przed­sta­wić, udo­wod­nić, una­ocz­nić (coś w al­ter­na­tyw­nie do po­przed­nie­go stanu)

 (1.3) do­wieść, stwier­dzić, wy­kryć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ka­zać się (ndk. wy­ka­zy­wać się)

 (2.1) udo­wod­nić w prak­ty­ce po­sia­da­nie ja­kiejś cechy

 (2.2) przed­sta­wić do­ku­men­ty pot­wier­dza­ją­ce coś, wy­le­gi­ty­mo­wać się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A gdyby tak wy­ka­zać tro­chę życz­li­wo­ści za­miast cią­głej nie­uf­no­ści i po­mó­wień?

 (1.2) Na tym ob­sza­rze mo­żesz wy­ka­zać ogrom­ną ak­tyw­ność.

 (1.3) Z kli­nicz­ne­go punk­tu wi­dze­nia ra­port me­dycz­ny wy­ka­że, że po pro­ce­du­rze pa­cjent nie wy­ka­zy­wał nie­po­ko­ją­cych symp­to­mów, a cały za­bieg odbył się bez za­rzu­tu. Oso­bi­ście 2-1B do­dał­by: „Wy­glą­dał na osobę z na­dzie­ją w sercu”. Gdyby był poetą.

 (2.1) Wielu miesz­kań­ców Nowej Fund­lan­dii może wy­ka­zać się po­cho­dze­niem in­diań­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkazat͡ɕ, AS: vykazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykazanie n.

Wiktionary


wykazik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wykaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wykaz, lecz tylko mały wy­ka­zik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykaz m.

Wiktionary


wykazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ka­zy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkazɨˈvãɲɛ, AS: vykazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykazywać

Wiktionary


wykazywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ka­zać)

 (1.1) zob. wy­ka­zać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ka­zy­wać się (dk. wy­ka­zać się)

 (2.1) zob. wy­ka­zać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obli­cze­nia wy­ka­zu­ją, że ty­sią­ce pier­wot­nych brył krą­ży­ło wokół Słoń­ca w spo­sób cha­o­tycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkaˈzɨvat͡ɕ, AS: vykazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykazywanie n.

Wiktionary


wykałacz

daw­niej: wy­ka­łacz­ka; wy­kłu­wacz


SJP.pl


wykałaczka

cien­ki za­o­strzo­ny pa­ty­czek słu­żą­cy do wy­dłu­ba­nia spo­mię­dzy zębów resz­tek je­dze­nia lub do wty­ka­nia w małe por­cje po­tra­wy, aby ułat­wić ich bra­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ki, za­o­strzo­ny pa­ty­czek (daw. także piór­ko) słu­żą­cy do usu­wa­nia spo­mię­dzy zębów resz­tek je­dze­nia;

 (1.2) kulin. cien­ki, za­o­strzo­ny pa­ty­czek słu­żą­cy do wty­ka­nia w małe por­cje je­dze­nia, ko­recz­ki, aby ułat­wić ich bra­nie z ta­le­rza

 (1.3) w haf­ciar­stwie: cien­ko za­koń­czo­na pa­łecz­ka słu­żą­ca do roz­py­cha­nia prze­cię­tych dziu­rek do haftu

Wiktionary

Wy­ka­łacz­ka – mały ka­wa­łek drew­na lub in­ne­go ma­te­ria­łu, np. pla­sti­ku, słu­żą­cy do usu­wa­nia resz­tek po­kar­mu spo­mię­dzy zębów po je­dze­niu. Przy­po­mi­na mały (o dłu­go­ści kilku cen­ty­me­trów), cien­ki (1 mi­li­metr) pa­ty­czek, ostro za­koń­czo­ny z co najm­niej jed­nej stro­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ślady wska­zu­ją, że już ne­an­der­tal­czy­cy uży­wa­li wy­ka­ła­czek.

 (1.1) Strasz­nie iry­tu­ją mnie reszt­ki je­dze­nia, które zna­la­zły się gdzieś mię­dzy zę­ba­mi i nie mogą wyjść, dla­te­go za­wsze noszę ze sobą przy­najm­niej jedną wy­ka­łacz­kę.

 (1.2) Na jeden pół­mi­sek ko­recz­ków zesz­ła ponad po­ło­wa pacz­ki wy­ka­ła­czek.

 (1.2) Ist­nie­ją spe­cjal­ne, pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we wy­ka­łacz­ki do ro­bie­nia ko­recz­ków, jed­nak ja wolę uży­wać tych drew­nia­nych, do zębów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkaˈwat͡ʃka, AS: vykau̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykałaczyk m., wykałanie n., daw. wykałacz m.

 przym. wykałaczkowy

 czas. wykałać, wykalać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. zębodłub m.

 (1.1,3) daw. wykałacz m., daw. wykłówaczka ż., daw. wykłówacz m.

Wiktionary


wykałaczkowy

→ wy­ka­łacz­ka


SJP.pl

Patrz:

wykałaczka

wykańczalnia

dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym wy­pro­du­ko­wa­ny ma­te­riał pod­da­wa­ny jest koń­co­wej obrób­ce che­micz­nej i me­cha­nicz­nej; wy­koń­czal­nia


SJP.pl


wykańczalnictwo

koń­co­wa obrób­ka pro­duk­tu; wy­koń­czal­nict­wo


SJP.pl


wykańczalniczy

→ wy­kań­czal­nict­wo; wy­koń­czal­ni­czy


SJP.pl


wykańczalnik

pra­cow­nik od­po­wie­dzial­ny za koń­co­wy pro­ces pro­duk­cji wy­ro­bów włó­kien­ni­czych


SJP.pl


wykańczać

1. na­da­wać osta­tecz­ną formę, wy­gląd;
2. mę­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­koń­czyć)

 (1.1) do­pro­wa­dzać do końca wy­ko­na­nie cze­goś

 (1.2) zu­ży­wać do końca

 (1.3) pot. po­wo­do­wać znacz­ny uszczer­bek, zni­szcze­nie lub śmierć

 (1.4) pot. wy­wo­ły­wać osła­bie­nie lub zmę­cze­nie u kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­kań­czać się (dk. wy­koń­czyć się)

 (2.1) ni­szczyć sa­me­go sie­bie

 (2.2) ni­szczyć się naw­za­jem

 (2.3) być zu­ży­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do póź­nej nocy sie­dział po­chy­lo­ny nad ry­sow­ni­cą i kre­ślił w ostrym, nie­bie­skim świet­le moc­nej ża­rów­ki. Wy­kań­czał pro­jekt, który po­ju­trze mu­siał zło­żyć u pro­fe­so­ra.

 (2.1) Ona od lat się wy­kań­cza nar­ko­ty­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skończony

 rzecz. wykończeniowiec mos., wykończenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kończyć

 (1.2) zużywać

 (1.3) mordować, niszczyć, zabijać

 (1.4) męczyć

 (2.1) męczyć się, niszczyć się

 (2.2) mordować się, niszczyć się, zabijać się

 (2.3) wyczerpywać się, zużywać się

Wiktionary


wykidajło

po­tocz­nie: męż­czyz­na pil­nu­ją­cy po­rząd­ku w re­sta­u­ra­cji, dy­sko­te­ce, lo­ka­lu itp.; ochro­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pra­cow­nik pil­nu­ją­cy po­rząd­ku w (czę­sto po­drzęd­nym) lo­ka­lu roz­ryw­ko­wym lub ga­stro­no­micz­nym

 (1.2) gwara. wojsk. do­wód­ca grupy spa­do­chro­nia­rzy przez­na­czo­nej do zrzu­tu z sa­mo­lo­tu

Wiktionary

Wy­ki­daj­ło, znany pt. Przy­droż­ny Bar ( "Road House") – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1989 roku w re­ży­se­rii Rowdy’ego Her­ring­to­na z Pa­tric­kiem Swa­y­ze w roli głów­nej, który za­grał bram­ka­rza w przy­droż­nym barze.

W 2006 roku pow­stał film "Wy­ki­daj­ło 2" ("Road House 2: Last Call") wy­da­ny bez­poś­red­nio na rynek kina do­mo­we­go, w 2024 po­ja­wił się re­ma­ke pier­wszej czę­ści "Road House".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­czę­li roz­ma­wiać i roz­ma­wia­li tak do rana, wy­pi­ja­jąc jeden drink za dru­gim. Dziew­czy­na zdą­ży­ła się znu­dzić i wym­knę­ła się z knaj­py, ale żaden z panów tego nie za­u­wa­żył. O świ­cie wy­rzu­ci­li ich ochro­nia­rze. Ponoć wy­spor­to­wa­ny McConaughey sta­nął w obro­nie Phi­lip­sa, któ­re­go jeden z wy­ki­daj­łów po­trak­to­wał bar­dzo bru­tal­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kidać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bramkarz, ochroniarz, selekcjoner

Wiktionary


wykiełkowany

o na­sio­nach, bul­wach, ro­śli­nach: taki, który wy­pu­ścił kieł­ki


SJP.pl


wykiełkować

za­kieł­ko­wać;
1. o na­sio­nach, ro­śli­nach: wy­pu­ścić pier­wsze pędy;
2. pow­stać jako za­lą­żek cze­goś w okre­ślo­nym miej­scu lub cza­sie; skieł­ko­wać


SJP.pl


wykipiały

wrząc, wy­pły­nąć z na­czy­nia


SJP.pl


wykipieć

wrząc, wy­pły­nąć z na­czy­nia


SJP.pl


wykitować

po­tocz­nie: um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ki­to­wać)

 (1.1) rzad. uszczel­nić po­przez wy­le­pie­nie kitem, np. okien

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. sko­nać, um­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jak tak dalej pój­dzie, wy­ki­tu­jesz przed czter­dziest­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okitować

 (2.1) umrzeć; reg. śl. skrepnąć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykorkować, przekręcić się, kojfnąć; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta; wulg. odwalić kitę, wulg. i o zwierzętach zdechnąć

Wiktionary


wykitowywać

po­tocz­nie: umie­rać; ki­to­wać


SJP.pl


wykiwać

cza­sow­nik

 (1.1) przen. oszu­kać

 (1.2) sport. pot. ro­biąc zmył­ki prze­pro­wa­dzić piłkę omi­ja­jąc za­wod­ni­ka prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiwon mrz., kiwanie n., kiwka ż.

Wiktionary


wyklarowany

1. czy­sty, po­zba­wio­ny fusów;
2. jasny, zro­zu­mia­ły


SJP.pl


wykleić

1. przy­kle­ja­jąc pa­pier, tka­ni­nę itp., po­kryć nimi pewną prze­strzeń, wnę­trze cze­goś; wy­le­pić;
2. skle­ja­jąc ka­wał­ki pa­pie­ru, tek­tu­ry itp., zro­bić jakiś przed­miot


SJP.pl


wyklejanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kle­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyklejka ż., wyklejanka ż., wykleina ż.

 czas. wyklejać ndk., wykleić dk.

 przym. wyklejkowy

Wiktionary


wyklejanka

obra­zek pow­sta­ły przez na­kle­je­nie na kar­to­nie ko­lo­ro­wych frag­men­tów pa­pie­ru lub tka­ni­ny; na­kle­jan­ka, wy­le­pian­ka


SJP.pl


wyklejać

1. przy­kle­ja­jąc pa­pier, tka­ni­nę itp., po­kry­wać nimi pewną prze­strzeń, wnę­trze cze­goś; wy­le­piać;
2. skle­ja­jąc ka­wał­ki pa­pie­ru, tek­tu­ry itp., robić jakiś przed­miot


SJP.pl


wyklejka

ar­kusz pa­pie­ru wiel­ko­ści dwóch stron książ­ki, któ­re­go jedna po­ło­wa jest przy­kle­jo­na do wew­nętrz­nej stro­ny okład­ki; fo­rzac


SJP.pl

Wy­klej­ka (na­zy­wa­na po­tocz­nie przez dru­ka­rzy fo­rza­cem) – ele­ment opra­wy książ­ko­wej: dwu­kart­ko­wa skład­ka przy­kle­jo­na lub przy­szy­wa­na grzbie­tem do pier­wsze­go lub ostat­nie­go ar­ku­sza książ­ki w twar­dej opra­wie; jedna z jej kar­tek jest w ca­ło­ści przy­kle­jo­na do wew­nętrz­nej stro­ny okład­ki.

Wikipedia


wyklejkowy

przy­miot­nik od: wy­klej­ka


SJP.pl


wyklepać

1. ude­rzyć ot­war­tą dło­nią wiele razy;
2. ude­rza­jąc mło­tem, roz­pła­szczyć, wy­rów­nać po­wierzch­nię cze­goś lub nadać po­żą­da­ny kształt cze­muś;
3. po­tocz­nie: zdra­dzić se­kret;
4. po­tocz­nie: wy­po­wie­dzieć coś bez­myśl­nie, szyb­ko, zwy­kle coś wy­u­czo­ne­go na pa­mięć


SJP.pl


wyklepywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kle­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewyklepywanie n.

 czas. wyklepywać ndk.

Wiktionary


wyklepywać

1. ude­rzać ot­war­tą dło­nią wiele razy;
2. ude­rza­jąc mło­tem, roz­pła­szczać, wy­rów­ny­wać po­wierzch­nię cze­goś lub na­da­wać po­żą­da­ny kształt cze­muś;
3. po­tocz­nie: zdra­dzać se­kret;
4. po­tocz­nie: wy­po­wia­dać coś bez­myśl­nie, szyb­ko, zwy­kle coś wy­u­czo­ne­go na pa­mięć


SJP.pl


wyklikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kli­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyklikać dk.

Wiktionary


wyklikać

po­tocz­nie:
1. zna­leźć jakąś in­for­ma­cję w In­ter­ne­cie;
2. oszu­kać kogoś; wy­ro­lo­wać


SJP.pl


wyklikiwać

po­tocz­nie: znaj­do­wać jakąś in­for­ma­cję w in­ter­ne­cie, kli­ka­jąc mysz­ką


SJP.pl


wyklina

ga­tu­nek trawy


SJP.pl


wyklinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kli­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykląć, wyklinać ndk.

Wiktionary


wyklinać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kląć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­kląć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyklinanie n.

 czas. wykląć

Wiktionary


wykliniać

wy­kli­niać się - o war­stwach skal­nych: stop­nio­wo zmniej­szać swój za­sięg, gru­bość; wy­kli­no­wy­wać się


SJP.pl


wyklinić

wy­kli­nić się - o war­stwach skal­nych: stop­nio­wo zmniej­szyć swój za­sięg, gru­bość; wy­kli­no­wać się


SJP.pl


wyklinowany

o war­stwach skal­nych: taki, który się wy­kli­no­wał


SJP.pl


wyklinować

wy­kli­no­wać się - o war­stwach skal­nych: stop­nio­wo zmniej­szyć swój za­sięg, gru­bość; wy­kli­nić się


SJP.pl


wyklinowywać

wy­kli­no­wy­wać się - o war­stwach skal­nych: stop­nio­wo zmniej­szać swój za­sięg, gru­bość; wy­kli­niać się


SJP.pl


wyklonować

rzad­ko: stwo­rzyć iden­tycz­ny or­ga­nizm z or­ga­niz­mu wyj­ścio­we­go; sklo­no­wać


SJP.pl


wykluczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­klu­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewykluczanie n., wykluczenie n.

 czas. wykluczyć, wykluczać ndk.

Wiktionary


wykluczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­łą­czać coś z cze­goś, po­mi­jać coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykluczenie n., wykluczanie n., kluczyk mrz.

 czas. wykluczyć dk.

Wiktionary


wykluczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­łą­cze­nie lub usu­nię­cie z ja­kiejś zbio­ro­wo­ści

 (1.2) nie­uwz­ględ­nie­nie cze­goś, nie­do­pu­szcze­nie do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykluczać, wykluczyć dk.

 rzecz. wykluczanie n.

Wiktionary


wykluczony

przy­miot­nik

 (1.1) cał­ko­wi­cie nie­moż­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykluczyć

Wiktionary


wykluczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­klu­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­klu­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póź­niej­sza data jest cał­kiem wy­klu­czo­na, gdyż po wy­pę­dze­niu na­jeźdź­ców ro­do­wi­ci fa­ra­o­no­wie XVIII dy­na­stii prze­nie­śli sto­li­cę do Teb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈklut͡ʃɨt͡ɕ, AS: vyklučyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykluczenie n., wykluczanie n., kluczyk m.

 przym. wykluczony

 czas. wykluczać ndk.

Wiktionary


wykludzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pro­wa­dzać

Wiktionary


wykludzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pro­wa­dzić

Wiktionary


wykludzka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pro­wadz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykludzać sie

Wiktionary


wyklupać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­trze­pać

Wiktionary


wykluty

taki, który się wy­kluł (wy­do­był się z jaja)


SJP.pl


wykluć

wy­do­stać się z wnę­trza jajka


SJP.pl


wykląć

1. prze­kląć kogoś, po­tę­pić kogoś prze­kli­na­jąc;
2. obło­żyć kogoś kląt­wą, przez co pod­le­ga on wy­łą­cze­niu ze spo­łecz­no­ści wyz­naw­ców ja­kie­goś Ko­ścio­ła; ek­sko­mu­ni­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­kli­nać)

 (1.1) rzu­cić kląt­wę na kogoś lub coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨklɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vyklõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyklęty mos., wyklęcie n., wyklinanie n., klątwa ż., klnięcie n., przeklinanie n., przeklęcie n., przekleństwo n., zaklinanie n., zaklęcie n.

 czas. wyklinać ndk., kląć ndk., przeklinać ndk., przekląć dk., zaklinać ndk., zakląć dk.

 przym. wyklęty

Wiktionary


wyklękiwać

1. uzy­ski­wać coś klę­cze­niem;
2. wy­gnia­tać miej­sce ko­la­na­mi, dłu­gim klę­cze­niem


SJP.pl


wyklęty

ska­za­ny na po­tę­pie­nie; grzesz­ny, po­tę­pio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który przez swoją niez­god­ność z jakim wzor­cem albo jaką normą zo­stał po­tę­pio­ny i usu­nię­ty z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny życia spo­łecz­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ten, kogo wy­klę­to, na kogo rzu­co­no kląt­wę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­klę­ty – po­wieść Gra­ha­ma Ma­ster­to­na wy­da­na w 1983 roku
  • Wy­klę­ty – pol­ski film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii Kon­ra­da Łęc­kie­go z 2017 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już dawno nie ko­ja­rzo­no go z wy­klę­tym poetą, ko­chan­kiem z to­ną­ce­go okrę­tu, mło­dym gang­ste­rem po­dró­żu­ją­cym mię­dzy me­tro­po­lia­mi. Ale był wciąż roz­poz­na­wal­ny.

 (1.1) Jakże da­le­ko je­ste­śmy od ma­la­rzy wy­klę­tych XIX wieku — to prę­dzej ru­ben­sow­ska tra­dy­cja.

 (1.1) W zam­knię­tym świe­cie, w któ­rym tra­dy­cyj­ne role spo­łecz­ne są ści­śle okre­ślo­ne i jed­noz­nacz­nie przy­pi­sa­ne płci, na ich wy­klę­tą mi­łość nie ma miej­sca.

 (2.1) Tę kląt­wę roz­ka­za­no od Bi­sku­pa, pow­tó­rzyć w całéj dio­ce­zij w nie­dzie­le i świę­ta z ambon przed ludem, przy biciu dzwo­nów, za­pa­le­niu i ga­sze­niu świec rzu­ca­nych o zie­mię, na znak nie­po­słu­szeń­stwa wy­klę­te­go i prze­kleń­stwa wiecz­ne­go na niego.

 (2.1) Więc też Grze­gorz IX ogła­sza kru­cja­tę [prze­ciw Pru­som]. Nawet zbrod­nia­rze, nawet wy­klę­ci, pod­pa­la­cze mają zu­peł­ny od­pust, je­że­li krzyż wezmą i ruszą na pogan.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykląć

Wiktionary


wykminiać

po­tocz­nie: szu­kać roz­wią­za­nia, wy­my­ślać coś; rozk­mi­niać


SJP.pl


wykminić

po­tocz­nie: wy­my­ślić, wpaść na jakiś po­mysł


SJP.pl


wykochać

1. wy­tu­lić, wy­ca­ło­wać; uko­chać;
2. stwo­rzyć coś z mi­ło­ścią, pie­czo­ło­wi­to­ścią;
3. wy­ko­chać się - na­sy­cić się, ko­cha­jąc


SJP.pl


wykocić

wy­ko­cić się - o sa­mi­cach niek­tó­rych zwie­rząt (kotce, za­ję­czy­cy, kozie): wydać po­tom­stwo; oko­cić się


SJP.pl


wykocony

re­gio­nal­nie: to­cząc, obra­ca­jąc, wy­do­być coś skądś; wy­to­czyć


SJP.pl


wykoleić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ko­le­jać)

 (1.1) spo­wo­do­wać wy­pad­nię­cie po­ja­zdu z szyn

 (1.2) przen. spo­wo­do­wać, że ktoś zde­gra­du­je się, zmar­nu­je swoje życie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ko­le­ić się (ndk. wy­ko­le­jać się)

 (2.1) wy­paść sa­me­mu z szyn

 (2.2) przen. zde­gra­do­wać się, zmar­no­wać swoje życie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­jo­nie Szczu­to­wa 27/28 III 1943 gwar­dzi­ści z grupy Wło­dzi­mie­rza Zie­miec­kie­go („Że­laz­ne­go”) wy­ko­le­i­li po­ciąg woj­sko­wy na linii Sierpc – Rypin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔˈlɛjit͡ɕ, AS: vykolei ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykolejeniec m., kolej ż., wykolejenie n., wykolejanie n., kolejnictwo n.

Wiktionary


wykolejenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kolej. wy­pad­nię­cie po­ja­zdu z szyn

 (1.2) przen. zde­gra­do­wa­nie, zmar­no­wa­nie swo­je­go lub cu­dze­go życia

Wiktionary

Wy­ko­le­je­nie – sy­tu­a­cja w ruchu po­ja­zdów szy­no­wych po­le­ga­ją­ca na trwa­łej utra­cie kon­tak­tu po­wierzch­ni tocz­nej koła ta­bo­ru ko­le­jo­we­go z po­wierzch­nią tocz­ną głów­ki szyny, bez wzglę­du na to, czy po wy­ko­le­je­niu koło znaj­du­je się po­ni­żej, czy po­wy­żej głów­ki szyny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W więk­szo­ści wy­pad­ków ist­nie­je zwią­zek mię­dzy pręd­ko­ścią jazdy a czę­stot­li­wo­ścią wy­ko­le­jeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔlɛˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: vykolei ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykolejanie n., wykolejnica ż., wykolejeniec m., kolej ż.

 czas. wykolejać ndk., wykoleić dk.

 przym. wykolejony

Wiktionary


wykolejeniec

ro­zbi­tek ży­cio­wy, de­ge­ne­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) czło­wiek wy­ko­le­jo­ny, de­wiant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykolejenie n.

 czas. wykoleić dk.

Wiktionary


wykolejnica

Wy­ko­lej­ni­ca – ele­ment sy­ste­mu urzą­dzeń ste­ro­wa­nia i za­bez­pie­cze­nia ruchu ko­le­jo­we­go. Wy­ko­lej­ni­ce sto­su­je się na to­rach bocz­nych do ochro­ny drogi prze­bie­gu po­cią­gów i ma­ne­wrów przed na­je­cha­niem ta­bo­ru z toru bocz­ne­go, gdy nie jest moż­li­we za­sto­so­wa­nie roz­ja­zdu ochron­ne­go, albo za­sto­so­wa­nie go nie jest uza­sad­nio­ne eko­no­micz­nie.

Wikipedia


wykombinować

po­tocz­nie:
1. wpaść na spryt­ny po­mysł, roz­wią­zać pro­blem;
2. zdo­być coś, spryt­nie kom­bi­nu­jąc, po­dej­mu­jąc sta­ra­nia


SJP.pl


wykomentować

w in­for­ma­ty­ce: za­mie­nić część na­pi­sa­ne­go kodu w ko­men­tarz; za­ko­men­to­wać


SJP.pl


wykomentowywać

w in­for­ma­ty­ce: za­mie­niać część na­pi­sa­ne­go kodu w ko­men­tarz; za­ko­men­to­wy­wać


SJP.pl


wykomponować

1. po­tocz­nie: wy­my­ślić, wy­kom­bi­no­wać;
2. skom­po­no­wać coś z tru­dem


SJP.pl


wykon

śro­do­wi­sko­wo:
1. to, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne, wynik pracy, np. wykon dzien­ny gór­ni­ków;
2. pu­blicz­ne wy­ko­na­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. wynik pracy

 (1.2) środ. muz. wy­stęp, wy­ko­na­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy bu­dy­nek przed­sta­wia sobą dzie­się­cio­kon­dy­gna­cyj­ny wy­so­ko­ścio­wiec. Rzecz w tym, że za­cho­ro­wal­ność na bu­do­wie jak raz się zmniej­szy­ła i wykon na­stą­pił w ter­mi­nie.

 (1.2) To był świet­ny wykon, pu­blicz­ność sza­la­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonywanie n., wykonanie n., wykonawca m., wykonawczyni ż., podwykonawca m.

 czas. wykonywać ndk., wykonać dk.

 przym. przedwykonawczy, wykonawczy, powykonawczy

Wiktionary


wykonalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wy­ko­nal­ne, co da się wy­ko­nać

Wiktionary

Wy­ko­nal­ność – jedna z cech orze­cze­nia, po­le­ga­ją­ca na moż­li­wo­ści jego wy­ko­na­nia w dro­dze przy­mu­su praw­ne­go (wy­ko­na­nia wy­ro­ku kar­ne­go, eg­ze­ku­cji cy­wil­nej, eg­ze­ku­cji ad­mi­ni­stra­cyj­nej).

Wy­ko­nal­ność orze­cze­nia mie­ści się w ra­mach tzw. sku­tecz­no­ści orze­cze­nia. Nie wszyst­kie bo­wiem skut­ki praw­ne orze­cze­nia wy­ma­ga­ją wy­ko­na­nia w dro­dze przy­mu­su, są rów­nież orze­cze­nia, które dla swo­jej sku­tecz­no­ści nie wy­ma­ga­ją wy­ko­na­nia, a nawet ze swej isto­ty się do tego nie na­da­ją.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: vykõnalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonawstwo n., wykonawca mos., wykonywacz m., wykonawczyni ż., wykonanie n., wykonywanie n.

 czas. wykonać dk., wykonywać ndk.

 przym. wykonalny, wykonawczy

Wiktionary


wykonalny

moż­li­wy do wy­ko­na­nia; wy­ko­ny­wal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do wy­ko­na­nia, re­a­li­za­cji, wpro­wa­dze­nia w życie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po krót­kiej na­ra­dzie uz­na­li za­da­nie za wy­ko­nal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ, AS: vykõnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonywanie n., wykonawca m., wykonawczyni ż., wykonanie n., wykonawstwo n., wykonalność ż.

 czas. wykonać, wykonywać

 przym. wykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziszczalny, realny

Wiktionary


wykonanie

zro­bić jakąś rzecz lub czyn­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­nać.

 (1.2) ja­kość efek­tu tej czyn­no­ści

 (1.3) spo­sób za­gra­nia, zaś­pie­wa­nia da­ne­go ut­wo­ru, sztu­ki

 (1.4) akt wy­peł­nie­nia po­le­ce­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoje wy­ko­na­nie tego ut­wo­ru znacz­nie od­bie­ga od po­zio­mu kon­kur­su.

 (1.4) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ, AS: vykõnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykonywać, wykonać

 rzecz. wykonalność ż., wykon mrz., wykonywanie n., wykonawca, wykonawczyni, wykonawstwo

 przym. wykonalny, wykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary

Synonimy:

produkcja, realizacja, interpretacja

Wiktionary


wykonawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który wy­ko­nu­je, urze­czy­wist­nia, wpro­wa­dza w czyn

 (1.2) gra­ją­cy rolę te­a­tral­ną (lub inną) lub wy­ko­nu­ją­cy utwór mu­zycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­naw­cą tego pro­jek­tu po­win­na zo­stać osoba od­po­wie­dzial­na i kre­a­tyw­na.

 (1.2) Na co­rocz­ne ro­zda­nie na­gród bran­ży mu­zycz­nej wy­ko­naw­cy przy­by­wa­ją zaz­wy­czaj tłum­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnaft͡sa, AS: vykõnafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykon m., wykonalność ż., wykonawstwo n., wykonywanie n., wykonanie n.

:: fż. wykonawczyni ż.

 czas. wykonywać ndk., wykonać dk.

 przym. wykonalny, wykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) realizator

Wiktionary


wykonawczo

przy­słó­wek

 (1.1) od­przym. wy­ko­naw­czy; od stro­ny wy­ko­naw­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sce­na­riusz wy­da­wał się in­te­re­su­ją­cy, ale wy­ko­naw­czo oka­zał się do ni­cze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnaft͡ʃɔ, AS: vykõnafčo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykonywać, wykonać

 rzecz. wykonywanie n., wykonawca, wykonawczyni, wykonanie, wykonawstwo

 przym. wykonalny, wykonawczy

Wiktionary


wykonawczy

1. ma­ją­cy zwią­zek z wy­ko­ny­wa­niem ja­kichś czyn­no­ści, przez­na­czo­ny do wy­ko­na­nia, zwią­za­ny z wy­ko­naw­ca­mi;
2. do­ty­czą­cy wy­ko­na­nia roz­po­rzą­dzeń lub ustaw


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­ko­ny­wa­niem, do­ty­czą­cy wy­ko­ny­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed przy­stą­pie­niem do pracy na­le­ża­ło prze­dy­sku­to­wać usta­le­nia wy­ko­naw­cze.

 (1.1) I nie jest tak, że Krzy­siek Bąk to dy­rek­tor wy­ko­naw­czy, a Do­ro­ta Ha­ra­si­mo­wicz zaj­mu­je się bo­o­kin­giem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnaft͡ʃɨ, AS: vykõnafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonalność ż., wykon m., wykonywanie n., wykonawca m., wykonawczyni ż., wykonanie n., wykonawstwo n., podwykonawca m., podwykonawstwo n.

 czas. wykonywać ndk., wykonać dk.

 przym. wykonalny, powykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary


wykonawczyni

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca coś; re­a­li­za­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­ko­naw­ca, re­a­li­zu­ją­ca, wcie­la­ją­ca w życie

 (1.2) wy­ko­nu­ją­ca rolę te­a­tral­ną lub utwór mu­zycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go to wła­śnie ja mam być wy­ko­naw­czy­nią two­ich zach­cia­nek?

 (1.2) Wy­ko­naw­czy­ni ostat­nie­go ut­wo­ru wrę­czy­ła kwia­ty or­ga­ni­za­to­ro­wi kon­cer­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃nafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vykõnafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykonywać, wykonać

 rzecz. wykonalność ż., wykon mrz., wykonywanie n., wykonawca, wykonanie, wykonawstwo

 przym. wykonalny, wykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) realizatorka

Wiktionary


wykonawstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół czyn­no­ści i robót do­ty­czą­cych re­a­li­za­cji pro­jek­tów bu­dow­la­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza firma ofe­ru­je so­lid­ne wy­ko­naw­stwo in­sta­la­cji elek­trycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnafstfɔ, AS: vykõnafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykonywać, wykonać

 rzecz. wykonalność ż., wykonywanie n., wykonawca, wykonawczyni, wykonanie

 przym. wykonalny, wykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary


wykonać

zro­bić jakąś rzecz lub czyn­ność


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ko­ny­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ko­ny­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz po­łoż­ne bały się Boga i nie wy­ko­na­ły roz­ka­zu króla egip­skie­go, po­zo­sta­wia­jąc przy życiu nowo na­ro­dzo­nych chłop­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkɔ̃nat͡ɕ, AS: vykõnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonanie n., wykonywanie n., wykonawca mos., wykonawczyni ż., wykonawstwo n., wykonalność ż., wykon mrz.

 przym. wykonawczy, wykonalny

 przysł. wykonawczo

Wiktionary


wykoncypować

wy­kom­bi­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­kom­bi­no­wać, wy­my­ślić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koncypować ndk.

 rzecz. koncepcja ż.

Wiktionary


wykonsekrować

1. uro­czy­ście poś­wię­cić ko­ściół, oł­tarz, na­czy­nia li­tur­gicz­ne itp.;
2. udzie­lić świę­ceń bi­sku­pich


SJP.pl


wykontentować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Au­gu­stów. wy­na­gro­dzić

Wiktionary


wykonywalny

1. moż­li­wy do wy­ko­na­nia; wy­ko­nal­ny;
2. plik wy­ko­ny­wal­ny - plik, który może być uru­cho­mio­ny bez­poś­red­nio w śro­do­wi­sku sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go; plik uru­cha­mial­ny


SJP.pl


wykonywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­ny­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpły­wa­nie na de­cyz­je po­li­tycz­ne we włas­nym in­te­re­sie, czę­sto my­lo­ne z lob­bin­giem to w rze­czy­wi­sto­ści wy­ko­ny­wa­nie oby­wa­tel­skie­go prawa pe­ty­cji do władz.

 (1.1) W wy­ni­ku tych oskar­żeń le­kar­ka stra­ci­ła prawo wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃nɨˈvãɲɛ, AS: vykõnyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykonywać ndk., wykonać dk.

 rzecz. wykonalność ż., wykon mrz., wykonanie, wykonawca, wykonawczyni, wykonawstwo

 przym. wykonawczy, wykonalny

 przysł. wykonawczo

Wiktionary


wykonywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ko­nać)

 (1.1) wyt­wa­rzać lub pro­du­ko­wać coś

 (1.2) urze­czy­wist­niać, zre­a­li­zo­wać, uczy­niać, speł­niać coś, wpro­wa­dzać coś w czyn, do­pro­wa­dzać coś do skut­ku

 (1.3) odt­wa­rzać, grać (role te­a­tral­ne lub fil­mo­we, ut­wo­ry mu­zycz­ne)

 (1.4) for­mal­nie: speł­niać pewne obo­wiąz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci sa­mo­dziel­nie wy­ko­na­ły ku­kieł­ki z uzbie­ra­nych pa­ty­ków, włócz­ki i skraw­ków tka­nin.

 (1.2) Zofia wy­ko­na jutro swój za­mysł co do joty.

 (1.3) Piotr bez­kon­ku­ren­cyj­nie wy­ko­nu­je stare prze­bo­je.

 (1.4) Pra­gnę nie­na­gan­nie wy­ko­ny­wać mój zawód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔ̃ˈnɨvat͡ɕ, AS: vykõnyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonywanie n., wykonawca m., wykonawczyni ż., wykonanie n., wykonawstwo n., wykonalność ż., wykon mrz.

 przym. wykonalny, wykonawczy

 przysł. wykonawczo

Wiktionary


wykop

1. miej­sce, z któ­re­go usu­nię­to zie­mię w celu bu­do­wy drogi, po­sa­do­wie­nia bu­dow­li, za­in­sta­lo­wa­nia ka­na­li­za­cji itp.;
2. w spor­cie: wy­bi­cie piłki przed sie­bie;
3. w gór­nict­wie: wy­ro­bi­sko od­kryw­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ar­che­ol. roz­le­gły dół w ziemi

 (1.2) sport. da­le­kie kop­nię­cie piłki

 (1.3) górn. po­wierzch­nio­we wy­ro­bi­sko gór­ni­cze

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wy­ko­pać

Wiktionary

Wykop – bu­dow­la ziem­na w po­sta­ci od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­nej, wol­nej prze­strze­ni, pow­sta­łej w wy­ni­ku usu­nię­cia za­le­ga­ją­ce­go w niej grun­tu.

Wszel­kie wy­ko­py na­le­ży wy­ko­ny­wać wraz z za­sto­so­wa­niem od­po­wied­nich środ­ków bez­pie­czeń­stwa. Nie na­le­ży wy­ko­ny­wać wy­ko­pów bez skarp lub roz­par­cia na głę­bo­kość więk­szą niż 1 metr w grun­tach pia­szczy­stych i 1,5 metra w grun­tach gli­nia­stych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨkɔp, AS: vykop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopanie n., wykopki nmos., wykopalisko n., kopacz mos./mzw.

 czas. wykopać, kopać

 przym. wykopowy, wykopaliskowy

Wiktionary


wykopaliska

prace ar­che­o­lo­gicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) prace ar­che­lo­gicz­ne ma­ją­ce pro­wa­dzić do wy­do­by­cia spod ziemi pro­duk­tów ludz­kiej dzia­łal­no­ści bę­dą­cych po­zo­sta­ło­ścia­mi z daw­nych wie­ków

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) plu­ral|wy­ko­pa­li­sko.

Wiktionary

Wy­ko­pa­li­ska ar­che­o­lo­gicz­ne – jedna z naj­waż­niej­szych te­re­no­wych metod ba­daw­czych ar­che­o­lo­gii, po­le­ga­ją­ca na sy­ste­ma­tycz­nym i do­ku­men­to­wa­nym fi­zycz­nym ro­zbio­rze sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go na po­szcze­gól­ne jed­nost­ki stra­ty­gra­ficz­ne, w ko­lej­no­ści od naj­młod­szej do naj­star­szej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­przed­nie wy­ko­pa­li­ska w tym re­jo­nie poz­wo­li­ły na wy­do­by­cie 50 amfor z pod­wod­ne­go błota. Za­wie­ra­ły one reszt­ki żyw­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔpaˈlʲiska, AS: vykopalʹiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopki nmos., wykopalisko n., wykop m., kopanie n., wykopanie n., wykopywanie n.

 czas. kopać, wykopywać ndk., wykopać dk.

 przym. wykopaliskowy, wykopkowy, kopalny

Wiktionary


wykopalisko

1. wy­do­by­ta z ziemi po­zo­sta­łość po daw­nych cza­sach; wy­ko­pa­ny za­by­tek;
2. teren, na któ­rym są pro­wa­dzo­ne prace ar­che­o­lo­gicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzecz wy­do­by­ta z wnę­trza ziemi i uz­na­na za za­by­tek

 (1.2) teren, na któ­rym prze­pro­wa­dza­ne są prace ar­che­o­lo­gicz­ne

 (1.3) zob. wy­ko­pa­li­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔpaˈlʲiskɔ, AS: vykopalʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopki nmos., wykopaliska nmos., wykop m., kopanie n., wykopanie n., wykopywanie n.

 czas. kopać, wykopywać ndk., wykopać dk.

 przym. wykopaliskowy, wykopkowy, kopalny

Wiktionary


wykopaliskowo

→ wy­ko­pa­li­sko­wy


SJP.pl

Patrz:

wykopaliskowy

wykopaliskowy

przy­miot­nik od: wy­ko­pa­li­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­ko­pa­lisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykop mrz., wykopaliska nmos., wykopalisko n., wykopki nmos.

 czas. kopać

Wiktionary


wykopanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykop mrz., wykopywanie n., wykopki nmos., kopacz mos./mzw.

Wiktionary


wykopać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ko­py­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ko­py­wać., kopać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkɔpat͡ɕ, AS: vykopać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykop m., wykopalisko n., wykopaliska nmos., wykopywanie n., wykopki nmos., kopacz mos./mzw.

 czas. kopać, wykopywać, zakopywać

Wiktionary


wykopek

po­tocz­nie: stare zna­le­zi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) użyt­kow­nik por­ta­lu Wykop.pl

Wiktionary


wykopki

1. wy­ko­py­wa­nie ziem­nia­ków lub in­nych ro­ślin oko­po­wych;
2. roz­ko­py­wa­nie jezd­ni w celu jej na­pra­wy lub za­ło­że­nia ja­kiejś in­sta­la­cji; wy­ko­py;
3. doły, rowy na roz­ko­pa­nych jezd­niach, chod­ni­kach; wy­ko­py;
4. prace ar­che­o­lo­gicz­ne; wy­ko­pa­li­ska;
5. teren, na któ­rym są pro­wa­dzo­ne prace ar­che­o­lo­gicz­ne; wy­ko­pa­li­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) roln. zbiór ro­ślin oko­po­wych, zwła­szcza wy­ko­py­wa­nie ziem­nia­ków;

 (1.2) ar­che­ol. slang. wy­ko­pa­li­ska

Wiktionary

Wy­kop­ki – zbiór ro­ślin oko­po­wych, czyli wy­ko­py­wa­nie z pola ziem­nia­ków, bu­ra­ków, mar­chwi etc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po żni­wach roz­po­czy­nał się okres młó­ce­nia zboża, a na­stęp­nie przy­cho­dzi­ły wy­kop­ki i wo­że­nie ziem­nia­ków.

 (1.2) W czerw­cu je­dzie­my z pro­fe­so­rem robić wy­kop­ki na sar­mac­kich kur­ha­nach w oko­li­cach Do­niec­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykop m., wykopanie n., wykopywanie n., kopanie n., kopacz m., kopaczka ż., wykopalisko n., wykopaliska nmos., skopanie n., przekopanie n., przekopywanie n., przekop m., kop mrz./mzw.

 czas. wykopywać ndk., wykopać dk., kopać ndk., skopać, przekopywać ndk., przekopać dk.

 przym. wykopkowy, wykopaliskowy

Wiktionary


wykopkowy

przy­miot­nik od: wy­kop­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­kop­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopaliska nmos., wykopalisko n., wykopki nmos.

Wiktionary


wykopowicz

użyt­kow­nik ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go wykop.pl


SJP.pl


wykopowiczka

użyt­kow­nicz­ka ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go wykop.pl


SJP.pl


wykopowy

przy­miot­nik od: wykop


SJP.pl


wykopsać

usu­nąć kogoś lub coś


SJP.pl


wykopy

1. miej­sce, z któ­re­go usu­nię­to zie­mię w celu bu­do­wy drogi, po­sa­do­wie­nia bu­dow­li, za­in­sta­lo­wa­nia ka­na­li­za­cji itp.;
2. w spor­cie: wy­bi­cie piłki przed sie­bie;
3. w gór­nict­wie: wy­ro­bi­sko od­kryw­ko­we


SJP.pl


wykopyrtnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­pyrt­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykopyrtnąć

Wiktionary


wykopyrtnąć

1. po­tocz­nie: um­rzeć;
2. wy­ko­pyrt­nąć się - po­tocz­nie: wy­wró­cić się, prze­wró­cić się


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) pot. um­rzeć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ko­pyrt­nąć się

 (2.1) pot. wy­wró­cić się, prze­wró­cić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔˈpɨrtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vykopyrtnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopyrtnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przewrócić się, wywrócić się, wykrochmalić się, wywalić się, wyłożyć się, wyrżnąć, upaść, runąć, wywinąć orła, wywinąć kozła; wulg. wypierdolić się

Wiktionary


wykopywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn­ność po­le­ga­ją­ca na ut­wo­rze­niu dołu po­przez ko­pa­nie, wy­do­by­wa­niu ziemi

 (1.2) czyn­ność po­le­ga­ją­ca na wy­do­by­wa­niu z ziemi cze­goś, co w niej było

 (1.3) pot. czyn­ność po­le­ga­ją­ca na wy­rzu­ca­niu kogoś z ja­kie­goś miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­rzyst­ne dla hia­cyn­tów jest co­rocz­ne ich wy­ko­py­wa­nie na po­cząt­ku lata i sa­dze­nie je­sie­nią w inne, żyzne miej­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔpɨˈvãɲɛ, AS: vykopyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopanie n., wykopki nmos., wykop m., wykopalisko n., wykopaliska nmos., kopacz mzw./mos.

 czas. wykopywać ndk., wykopać dk.

 przym. okopowy

Wiktionary


wykopywać

cza­sow­nik

 (1.1) ut­wo­rzyć dół po­przez ko­pa­nie, wy­do­by­wa­nie ziemi

 (1.2) wy­do­być z ziemi coś, co w niej było

 (1.3) pot. wy­rzu­cić kogoś z ja­kie­goś miej­sca; kazać komuś wyjść, opu­ścić ja­kieś miej­sce

 (1.4) kop­nię­ciem zmie­niać cze­muś po­ło­że­nie

cza­sow­nik zwrot­ny wy­ko­py­wać się

 (2.1) ko­piąc, wy­do­stać się skądś; od­grze­bać, wy­grze­bać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedne ga­tun­ki ptasz­ni­ków żyją w ziem­nych jam­kach, które same sobie wy­ko­pu­ją, inne bu­du­ją kry­jów­ki z ziemi i szcząt­ków ro­ślin.

 (1.4) Nie za­trzy­mu­ję się. Pędzę pro­sto na niego i wy­ko­pu­ję mu bla­ster z rąk. Do­sia­dam go i na­pa­rzam pią­cha­mi ze wszyst­kich sił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔˈpɨvat͡ɕ, AS: vykopyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakopywać, dk. wykopać, kopać

 rzecz. kopacz mos./mzw., wykopki nmos., wykopywanie n., wykopaliska nmos., wykopalisko n., kopniak

Wiktionary


wykorbienie

1. rzad­ko: za­mon­to­wać kor­bo­wo­dy i czopy kor­bo­we w wale;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: wy­kor­bić się - prze­wró­cić się; gleb­nąć


SJP.pl


wykorbić

1. rzad­ko: za­mon­to­wać kor­bo­wo­dy i czopy kor­bo­we w wale;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: wy­kor­bić się - prze­wró­cić się; gleb­nąć


SJP.pl


wykorkować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. sko­nać, um­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka wy­kor­ko­wa­ła po sześć­dzie­siąt­ce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umrzeć; reg. śl. skrepnąć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykitować, przekręcić się, kojfnąć; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta; wulg. odwalić kitę, wulg. i o zwierzętach zdechnąć

Wiktionary


wykorzeniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ko­rze­nić)

 (1.1) wy­ry­wać ro­śli­nę z ko­rze­nia­mi

 (1.2) przen. usu­wać coś złego, nie­po­żą­da­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykorzenianie n., wykorzenienie n., korzeń mrz., korzennictwo n.

 czas. zakorzenić, wykorzenić dk.

 przym. korzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypleniać, karczować

 (1.2) wypleniać, wytępiać, tępić, niszczyć

Wiktionary


wykorzenienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­rze­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔʒɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: vykožẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzenić dk., wykorzeniać ndk.

 rzecz. wykorzenianie n., korzennictwo n., korzeń mrz.

 przym. korzeniowy

Wiktionary


wykorzenić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ko­rze­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ko­rze­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykorzenianie n., wykorzenienie n., korzeń mrz., korzennictwo n.

 czas. zakorzenić, wykorzeniać ndk.

 przym. korzeniowy

Wiktionary


wykorzystanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­nie­sie­nie ko­rzy­ści z cze­goś lub kogoś

 (1.2) nie­mo­ral­ne uzy­ska­nie zysku z cu­dze­go wy­sił­ku, pracy lub cech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli jeź­dzisz na nar­tach, bar­dzo ważne jest efek­tyw­ne wy­ko­rzy­sta­nie kij­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔʒɨˈstãɲɛ, AS: vykožystãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzystać dk., wykorzystywać ndk.

 rzecz. wykorzystywanie n.

Wiktionary


wykorzystać

1. osią­gnąć z cze­goś ko­rzyść, po­ży­tek; zu­żyt­ko­wać;
2. wy­cią­gać ko­rzyść z czy­jejś pracy; wy­zy­skać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ko­rzy­sty­wać)

 (1.1) uzy­skać ko­rzyść z cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­ja­wia­ją się mrocz­ne siły, Eve­lyn bę­dzie mu­sia­ła wy­ko­rzy­stać wszyst­ko co ma i wszyst­ko czym kie­dyś mogła być, aby oca­lić to, co jest dla niej naj­waż­niej­sze: jej ro­dzi­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔˈʒɨstat͡ɕ, AS: vykožystać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzystanie n., wykorzystanie n., wykorzystywanie n.

 czas. korzystać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wycyckać

Wiktionary


wykorzystywalny

moż­li­wy do wy­ko­rzy­sta­nia, na­da­ją­cy się do uży­cia


SJP.pl


wykorzystywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­rzy­sty­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔʒɨstɨˈvãɲɛ, AS: vykožystyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzystywać ndk., wykorzystać dk.

 rzecz. wykorzystanie n.

 przym. wykorzystywany

Wiktionary


wykorzystywany

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do wy­ko­rzy­sty­wa­nia w czymś, do da­ne­go użyt­ku

 (1.2) źle trak­to­wa­ny - dla czy­ichś ko­rzy­ści

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od wy­ko­rzy­sty­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykorzystywanie n.

 czas. wykorzystywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) używany

Wiktionary


wykorzystywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ko­rzy­stać)

 (1.1) mieć ko­rzyść z cze­goś lub kogoś, robić uży­tek z cze­goś

 (1.2) mieć zysk z cu­dze­go wy­sił­ku, pracy, a także cech danej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­ta­nie na pa­ra­lot­ni daje po­czu­cie bycia pta­kiem, ale nie na­le­ży za­po­mi­nać, że wszyst­kie ga­tun­ki pta­ków wy­ko­rzy­stu­ją­cych ter­mi­kę, sta­ran­nie omi­ja­ją chmu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkɔʒɨˈstɨvat͡ɕ, AS: vykožystyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skorzystać dk., korzystać

 rzecz. wykorzystywanie n., wykorzystanie n., korzyść ż.

 przym. korzystny, wykorzystywany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyzyskiwać

Wiktionary


wykosić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ka­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ka­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykaszanie n., kosiarz mos., kośba ż.

 czas. wykaszać

Wiktionary


wykosowo

Wy­ko­so­wo (kaszb. "Wëkòsewò" lub też "Wëkòsowò", Vixow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość do po­cząt­ku XXI w. miała włas­ną dru­ży­nę pił­kar­ską Jan­tar Wy­ko­so­wo.

Wikipedia


wykostkować

po­kryć po­wierzch­nię kost­ka­mi


SJP.pl


wykoszmarnić

wy­kosz­mar­nić się - daw­niej: stać się, wydać się kosz­mar­nym


SJP.pl


wykot

poród u kota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zo­o­techn. łow. poród u niek­tó­rych zwie­rząt, m.in. kró­li­ków czy owiec;

 (1.2) zo­o­techn. łow. sezon wy­ko­tu (1.1)

 (1.3) daw. wy­my­sły, wy­na­laz­ki

Wiktionary

Wykot – wy­da­wa­nie na świat mło­dych, ter­min sto­so­wa­ny w ho­dow­li zwie­rząt oraz w ło­wiect­wie na okre­śle­nie po­ro­du, niek­tó­rych zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykot za­ję­cy od­by­wa się na po­wierzch­ni ziemi, w osło­nię­tej kot­li­nie (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykotca mos.

Wiktionary


wykowiec

kra­śnik wy­ko­wiec - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


wykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wykowy

kor­nut­ka wy­ko­wa - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


wykołowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ko­ło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewykołowanie n.

 czas. wykołować ndk.

Wiktionary


wykołysać

wy­cho­wać od nie­mow­lę­cia


SJP.pl


wykończalnia

dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym wy­pro­du­ko­wa­ny ma­te­riał pod­da­wa­ny jest koń­co­wej obrób­ce che­micz­nej i me­cha­nicz­nej; wy­kań­czal­nia


SJP.pl

Wy­koń­czal­nia (wy­kań­czal­nia) – od­dział za­kła­du włó­kien­ni­cze­go, w któ­rym od­by­wa­ją się ostat­nie pro­ce­sy przet­wa­rza­nia włó­kna w wy­ro­by włó­kien­ni­cze, osta­tecz­na kla­sy­fi­ka­cja i przy­go­to­wa­nie tych wy­ro­bów do sprze­da­ży. W od­dzia­le tym usz­la­chet­nia­ne są za­rów­no pół­pro­duk­ty (przę­dza), jak i pro­duk­ty koń­co­we – tka­ni­ny. Wy­koń­czal­nia dzie­li się na dzia­ły:

Wikipedia


wykończalnictwo

koń­co­wa obrób­ka pro­duk­tu; wy­kań­czal­nict­wo


SJP.pl


wykończalniczy

→ wy­koń­czal­nict­wo; wy­kań­czal­ni­czy


SJP.pl


wykończenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ozdob­nie wy­ko­na­ny brzeg rze­czy

 (1.2) do­pro­wa­dze­nie do końca ro­bie­nia cze­goś

 (1.3) na­da­nie osta­tecz­ne­go kształ­tu

 (1.4) zu­ży­cie do końca

 (1.5) wy­wo­ła­nie skraj­ne­go po­gor­sze­nia zdro­wia lub czy­jejś śmier­ci

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykańczać ndk., wykończać ndk., wykończyć dk.

 przym. wykończony

 rzecz. wykończeniówka ż., wykończeniowiec mos., końcówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) wycieńczenie, wyczerpanie

Wiktionary


wykończeniowiec

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy pra­cach wy­koń­cze­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy ro­bo­tach wy­koń­cze­nio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszą […] osz­klić ty­sią­ce okien w no­wych bu­dyn­kach tak, by tyn­ka­rze i inni wy­koń­cze­niow­cy mogli bez przesz­kód i w cie­ple pra­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykończenie n., wykończeniówka ż.

 przym. wykończeniowy, wykończony

 czas. wykańczać

Wiktionary


wykończeniowy

przy­miot­nik od: wy­koń­cze­nie


SJP.pl


wykończeniówka

ro­bo­ty wy­koń­cze­nio­we, np. w bu­dow­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. prace wy­koń­cze­nio­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykończenie, wykończeniowiec

 przym. wykończeniowy

 czas. wykończyć

Wiktionary


wykończony

przy­miot­nik

 (1.1) pot. mocno zmę­czo­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy od wy­koń­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec mrz., wykończenie n., wykończeniowiec mos.

 przym. skończony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyczerpany, pot. wypompowany

 (2.1) skończony

Wiktionary


wykończyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­kań­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­kań­czać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­koń­czyć się (ndk. wy­kań­czać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­kań­czać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki tam rozd­mu­cha­li skan­dal, że cał­kiem wy­koń­czy­li chłop­ca, bo mu­siał odejść z pro­pa­gan­dy i dziś jest u nas za ka­ow­ca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vykõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykończenie n., koniec m., wykończeniówka ż.

 czas. kończyć

 przym. skończony

 ims. skończony

Wiktionary


wykpisz

osoba, która z cze­goś lub kogoś szy­dzi; prze­śmiew­ca


SJP.pl


wykpić

1. ośmie­szyć, wydr­wić, do­ku­czyć komuś kpi­na­mi;
2. wyk­pić się - uni­knąć cze­goś, wy­wi­nąć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wyk­pi­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wyk­pić się

 (2.1) uchy­lić się od cze­goś; wy­krę­cić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨkpʲit͡ɕ, AS: vykpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiep m./mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wywinąć się

Wiktionary


wykraczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­su­wać się poza usta­lo­ne gra­ni­ce

 (1.2) na­ru­szyć usta­lo­ne, obo­wią­zu­ją­ce prze­pi­sy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykraczanie n., wykroczenie n., kroczek mzw./mrz.

 czas. przekraczać, wykroczyć dk.

Wiktionary


wykradanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kra­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykradać ndk.

Wiktionary


wykrakać

1. prze­po­wie­dzieć, wy­wró­żyć coś złego;
2. daw­niej, rzad­ko: wy­ra­zić coś kra­ka­niem (o pta­kach)


SJP.pl


wykrakiwać

po­tocz­nie: prze­po­wia­dać coś złego


SJP.pl


wykrapiać

po­tocz­nie:
1. mówić, pisać coś z za­cię­ciem, roz­ma­chem;
2. wy­mie­rzać komuś chło­stę


SJP.pl


wykraplać

o wo­dzie: kon­den­so­wać, skra­plać


SJP.pl


wykrawacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik za­trud­nio­ny do wy­kra­wa­nia cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kształt­ka z bra­chy do wy­kra­wa­nia cia­stek z cia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawanie n., wykrojenie n., krojenie n., krajarka ż., krajalnica ż.

 czas. kroić ndk., krajać dk., wykrawać ndk., wykroić dk.

Wiktionary


wykrawaczka

na­rzę­dzie do wy­ci­na­nia kształ­tów z cia­sta, masy cu­kro­wej, gliny itp


SJP.pl


wykrawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś okre­ślo­ne­go kształ­tu po­przez kro­je­nie

Wiktionary

Wy­kra­wa­nie (po­tocz­nie "sztan­co­wa­nie") – czyn­ność in­tro­li­ga­tor­ska po­le­ga­ją­ca na wy­kra­wa­niu z ar­ku­sza (lub stosu ar­ku­szy) pa­pie­ru, kar­to­nu, tek­tu­ry lub in­ne­go po­dob­ne­go po­dło­ża po­żą­da­ne­go kształ­tu wy­ro­bu pa­pier­ni­cze­go lub po­li­gra­ficz­ne­go o róż­nych kształ­tach, któ­rych nie można uzy­skać za po­mo­cą zwy­kłe­go kro­je­nia na gi­lo­ty­nie in­tro­li­ga­tor­skiej; jest to rów­nież jedna z metod obrób­ki pla­stycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ania zaj­mu­je się wy­kra­wa­niem cia­ste­czek, a ja w tym cza­sie przy­go­tu­ję bla­chę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., wykrawarka ż.

 czas. wykrawać ndk.

Wiktionary


wykrawarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do wy­kra­wa­nia (czyli pre­cy­zyj­ne­go wy­ci­na­nia) kształ­tów z ma­te­ria­łów ar­ku­szo­wych za po­mo­cą ma­try­cy lub ostrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawanie n.

 czas. wykrawać

Wiktionary


wykraść

cza­sow­nik

 (1.1) se­kret­nie ukraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ści­ga­na przez agen­tów Im­pe­rium księż­nicz­ka Leia ucie­ka do domu, strze­gąc wy­kra­dzio­nych pla­nów, które mogą oca­lić jej lud i przy­wró­cić wol­ność ga­lak­ty­ce…

Wiktionary


wykreować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|kre­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreowanie n., wykreowanie n., kreator mrz./mos.

 czas. kreować ndk.

 przym. kreacyjny

Wiktionary


wykres

gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie da­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie da­nych, zja­wisk, za­leż­no­ści;

 (1.2) mat. zbiór punk­tów (x,y) speł­nia­ją­cych rów­na­nie y=f(x) dla danej funk­cji f

Wiktionary

Wy­kres – gra­ficz­na forma przed­sta­wie­nia zja­wi­ska, bądź jego zmien­no­ści, pro­ce­su, wiel­ko­ści, za­leż­no­ści lub ja­kich­kol­wiek da­nych. Zwy­kle przed­sta­wia­ny w dwóch wy­mia­rach, ale może być wie­lo­wy­mia­ro­wy.

Czę­sto uży­wa­ny w na­u­kach przy­rod­ni­czych, sta­ty­sty­ce i wi­zu­a­li­za­cji da­nych biz­ne­so­wych (m.in. w roz­wią­za­niach z za­kre­su Bu­si­ness In­tel­li­gen­ce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zro­zu­mie­nie pro­ce­su opi­sa­ne­go przez dane w ta­be­li można ułat­wić po­przez spo­rzą­dze­nie wy­kre­su lub wy­kre­su li­nio­we­go pręd­ko­ści w funk­cji czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨkrɛs, AS: vykres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykreślenie n., wykreślanie n., kreślarz m., kreślenie n.

:: zdrobn. wykresik m.

 czas. wykreślać ndk., wykreślić dk., kreślić ndk.

 przym. wykresowy, wykreślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diagram

Wiktionary


wykreskować

1. wy­peł­nić kre­ska­mi;
2. za­stą­pić li­te­ry lub cyfry po­zio­my­mi kre­ska­mi


SJP.pl


wykreskowywać

1. wy­peł­niać kre­ska­mi;
2. za­stę­po­wać li­te­ry lub cyfry po­zio­my­mi kre­ska­mi


SJP.pl


wykresowy

→ wy­kres


SJP.pl

Patrz:

wykres

wykreślanka

krzy­żów­ka po­le­ga­ją­ca na znaj­dy­wa­niu i wy­kre­śla­niu ukry­tych w dia­gra­mach słów


SJP.pl

Wy­kre­ślan­ka – ro­dzaj za­ba­wy słow­nej, po­le­ga­ją­cej na od­naj­dy­wa­niu i wy­kre­śla­niu ukry­tych w dia­gra­mach słów, które naj­czę­ściej po­da­no obok bloku z li­te­ra­mi. Wy­ra­zy można od­czy­ty­wać w ko­lum­nach, wier­szach i po sko­sach, a także wspak. Naj­czę­ściej po­zo­sta­łe li­te­ry, czy­ta­ne w ko­lej­no­ści wy­stę­po­wa­nia rzę­da­mi, two­rzą roz­wią­za­nie.

Wikipedia


wykreślać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kre­ślić)

 (1.1) czy­nić nie­waż­nym przez prze­kre­śle­nie

 (1.2) kre­śląc, two­rzyć ry­su­nek, wy­kres

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­kre­ślać się (dk. wy­kre­ślić się)

 (2.1) usu­wać swoje człon­ko­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykreślanie n., wykres mrz., kreślarnia ż.

 czas. kreślić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skreślać, wymazywać

 (1.2) kreślić

Wiktionary


wykreślić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­kre­ślać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­kre­ślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: vykreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kreślić

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., wykres mrz., kreska ż.

Wiktionary


wykrochmalać

po­tocz­nie:
1. usu­wać, wy­rzu­cać z ja­kie­goś miej­sca; wy­wa­lać, wy­pier­ni­czać;
2. wy­no­sić się, szyb­ko opu­szczać ja­kieś miej­sce


SJP.pl


wykrochmalić

1. usz­tyw­nić tka­ni­nę kle­i­stym rozt­wo­rem za­go­to­wa­nej z wodą mącz­ki kar­to­fla­nej;
2. po­tocz­nie: usu­nąć, wy­rzu­cić z ja­kie­goś miej­sca; wy­wa­lić, wy­pier­ni­czyć


SJP.pl


wykrocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wy­krot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrot m.

Wiktionary


wykroczenie

1. książ­ko­wo: do­pu­szcze­nie się ja­kie­goś wy­stęp­ku, prze­wi­nie­nia, na­ru­sze­nie obo­wią­zu­ją­cych praw, prze­pi­sów, zasad, reguł;
2. w pra­wie: czyn spo­łecz­nie nie­bez­piecz­ny, nie­bę­dą­cy je­szcze prze­stęp­stwem, za­gro­żo­ny w Pol­sce karą aresz­tu, cza­so­we­go ogra­ni­cze­nia wol­no­ści, grzyw­ny lub na­ga­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. dzia­ła­nie sprzecz­ne z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi, za­sa­da­mi

 (1.2) praw. czyn spo­łecz­nie szkod­li­wy, za­bro­nio­ny przez usta­wę i za­gro­żo­ny karą aresz­tu, ogra­ni­cze­nia wol­no­ści, grzyw­ny lub na­ga­ny;

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kro­czyć.

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Wy­kro­cze­nie – czyn spo­łecz­nie szkod­li­wy (nawet w stop­niu zni­ko­mym), za­bro­nio­ny przez usta­wę obo­wią­zu­ją­cą w cza­sie jego po­peł­nie­nia pod groź­bą kary aresz­tu, ogra­ni­cze­nia wol­no­ści, grzyw­ny do 5000 zło­tych lub na­ga­ny. Spraw­ca czynu za­bro­nio­ne­go nie po­peł­nia wy­kro­cze­nia, je­że­li czyn jest nie­za­wi­nio­ny (art. 1 § 2 Ko­dek­su wy­kro­czeń).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jako naj­więk­sza grupa imi­gran­tów we Wło­szech, Ru­mu­ni czę­sto są iden­ty­fi­ko­wa­ni z ogó­łem wy­kro­czeń po­peł­nia­nych przez ob­co­kra­jow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkrɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vykročẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykroczyć dk., wykraczać ndk., przekroczyć dk., przekraczać ndk., kroczyć ndk.

 rzecz. kroczek mzw./mrz.

Wiktionary


wykroczeniowy

→ wy­kro­cze­nie


SJP.pl

Patrz:

wykroczenie

wykroczny

w spor­cie: zwią­za­ny z wy­kro­kiem - wy­su­nię­ciem jed­nej nogi na­przód


SJP.pl


wykrojnik

urzą­dze­nie do wy­kra­ja­nia form lub wy­ci­na­nia ot­wo­rów w róż­nych ma­te­ria­łach


SJP.pl

Wy­kroj­nik – sto­so­wa­ne w po­li­gra­fii, w ma­so­wej pro­duk­cji, na­rzę­dzie do wy­ci­na­nia okre­ślo­ne­go kształ­tu z ar­ku­sza zaz­wy­czaj za­dru­ko­wa­ne­go – pła­szczyz­na z trwa­le umo­co­wa­ny­mi ostrza­mi jest przy­ci­ska­na do za­dru­ko­wa­ne­go pa­pie­ru i jed­nym ude­rze­niem wy­ci­na z ar­ku­sza cały zło­żo­ny wzór np. siat­kę pu­deł­ka. Czę­sto li­stwom tną­cym (noże tnące, noże sztan­cu­ją­ce) to­wa­rzy­szą li­stwy bi­gu­ją­ce (bigi), a cza­sa­mi li­stwy per­fo­ru­ją­ce (noże per­fo­ru­ją­ce).

Wikipedia


wykrojnikowy

→ wy­kroj­nik


SJP.pl

Patrz:

wykrojnik

wykrok

1. wy­su­nię­cie jed­nej nogi na­przód;
2. po­zy­cja z jedną nogą wy­su­nię­tą do przo­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­je­dyn­czy krok, wy­su­nię­cie nogi na­przód

 (1.2) po­zy­cja sto­jąc z wy­su­nię­tą do przo­du nogą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨkrɔk, AS: vykrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krok m., kroczek m., kroczenie n., rozkrok m., przekroczenie n., przekraczanie n., rozkroczenie n., rozkraczanie n.

 czas. kroczyć ndk., przekroczyć dk., przekraczać ndk., rozkraczać ndk., rozkroczyć dk.

 przym. krokowy, kroczny, rozkroczny

Wiktionary


wykropić

daw­niej: wy­chło­stać


SJP.pl


wykroplić

o wo­dzie: skon­den­so­wać; skro­plić


SJP.pl


wykrot

1. drze­wo wyr­wa­ne z ko­rze­nia­mi przez wiatr; wia­tro­wał;
2. dziu­ra w ziemi po wyr­wa­nym przez wiatr drze­wie;
3. za­głę­bie­nie w na­wierzch­ni drogi; wądół; wybój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. lub książk. drze­wo oba­lo­ne lub na­der­wa­ne u ko­rze­ni przez wiatr, okiść lub deszcz

 (1.2) książk. za­głę­bie­nie w ziemi za­wie­ra­ją­ce ko­rze­nie oba­lo­ne­go drze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­krot (SIMC 0511166) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło
  • Wy­krot (SIMC 0511172) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło
  • Wy­krot – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie My­szy­niec
  • Wy­krot – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Wy­krot – wy­wrót, wia­tro­wał

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wykrocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywrót

Wiktionary


wykrwawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wykr­wa­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykrwawiać ndk.

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż., wykrwawienie n.

Wiktionary


wykrwawiać

1. po­wo­do­wać za­gra­ża­ją­cy życiu upływ krwi;
2. spu­szczać krew z za­bi­ja­ne­go zwie­rzę­cia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wykr­wa­wić)

 (1.1) po­wo­do­wać ob­fi­ty upływ krwi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wykr­wa­wiać się (dk. wykr­wa­wić się)

 (2.1) tra­cić dużą ilość krwi

 (2.2) umie­rać z po­wo­du upły­wu krwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrwawianie n., wykrwawienie n., krew ż.

 czas. krwawić ndk., wykrwawić dk.

 przym. wykrwawiony

Wiktionary


wykrwawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wykr­wa­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkr̥faˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vykr̦favʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykrwawić dk., wykrwawiać ndk.

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., wykrwawianie n., krwawienie n., krew ż.

Wiktionary


wykrwawiony

1. spo­wo­do­wać za­gra­ża­ją­cy życiu upływ krwi;
2. spu­ścić krew z za­bi­ja­ne­go zwie­rzę­cia


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mart­wy z wykr­wa­wie­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wykr­wa­wić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na scho­dach ra­tu­sza leżał wykr­wa­wio­ny żoł­nierz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrwawienie n.

 czas. wykrwawiać ndk., wykrwawić dk.

Wiktionary


wykrwawić

1. spo­wo­do­wać za­gra­ża­ją­cy życiu upływ krwi;
2. spu­ścić krew z za­bi­ja­ne­go zwie­rzę­cia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wykr­wa­wiać)

 (1.1) utra­cić dużą ilość krwi

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wykr­wa­wić się (ndk. wykr­wa­wiać się)

 (2.1) um­rzeć z po­wo­du utra­ty krwi

 (2.2) wojsk. utra­cić w boju wielu żoł­nie­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Sarna wykr­wa­wi­ła się na po­la­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krwawienie n., wykrwawienie n., krew ż.

 czas. krwawić ndk., wykrwawiać ndk.

 przym. wykrwawiony

Wiktionary


wykrycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­kry­cie cze­goś, zna­le­zie­nie cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykryć dk., wykrywać ndk.

 rzecz. wykrywacz mrz., wykrywanie n.

Wiktionary


wykrywacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, które coś wy­kry­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkrɨvat͡ʃ, AS: vykryvač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrywanie n., wykrycie n.

 czas. wykrywać ndk., wykryć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) detektor, czujnik

Wiktionary


wykrywalność

Wy­kry­wal­ność (ang. "de­tec­ta­bi­li­ty") – wła­ści­wość ukła­du au­to­ma­ty­ki mó­wią­ca o tym, że dla ukła­du opi­sa­ne­go ma­cie­rzą sta­nu­for­mu­la_1 oraz ma­cie­rzą wyjść for­mu­la_2 ist­nie­je taka ma­cierz for­mu­la_3 dla któ­rej ma­cierz for­mu­la_4 jest sta­bil­na (wszyst­kie jej war­to­ści włas­ne leżą w lewej pół­pła­szczyź­nie pła­szczyz­ny zmien­nej ze­spo­lo­nej S).

Wikipedia


wykrywalny

da­ją­cy się wy­kryć


SJP.pl


wykrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykrywać ndk.

 rzecz. wykrywacz mrz., wykrycie n.

Wiktionary


wykrywać

czy­nić wia­do­mym, ujaw­niać rzecz, o któ­rej się nie wie­dzia­ło, która była tajna, ukry­ta


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kryć)

 (1.1) ujaw­niać coś niez­na­ne­go lub ukry­te­go

 (1.2) stwier­dzać obec­ność czego w czymś po­przez ba­da­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­kry­wać się (dk. wy­kryć się)

 (2.1) być wy­kry­tym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrycie n., wykrywacz mrz., wykrywalność ż., wykrywanie n.

 czas. kryć, wykryć dk.

 przym. wykrywalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujawniać

 (1.2) ustalać

 (2.1) ujawniać się

Wiktionary


wykrywczy

zwią­za­ny z wy­kry­wa­niem, słu­żą­cy do wy­kry­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­kry­wa­niem

Wiktionary


wykryć

uczy­nić wia­do­mym, ujaw­nić rzecz, o któ­rej się nie wie­dzia­ło, która była tajna, ukry­ta


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­kry­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­kryć się (ndk. wy­kry­wać się)

 (2.1) zo­stać wy­kry­tym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­be­lian­ci wy­kry­li naszą obec­ność – od­parł spo­koj­nym tonem Vader, jakby za­sta­na­wiał się nad try­wial­ny­mi kwe­stia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨkrɨt͡ɕ, AS: vykryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrycie n., wykrywacz

 czas. kryć, wykrywać

Wiktionary


wykrz.

skrót od: wy­krzy­knik, wy­krzy­knie­nie; wy­krzyk.


SJP.pl


wykrzaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­krza­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykrzaczać ndk.

 rzecz. krzak mrz., kierz mrz.

Wiktionary


wykrzaczać

po­tocz­nie:
1. po­wo­do­wać błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym;
2. o pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym: wy­krza­czać się - psuć się, ule­gać awa­rii


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­krza­czyć)

 (1.1) środ. in­form. koń­czyć dzia­ła­nie cze­goś lub po­wo­do­wać jego nie­pra­wi­dło­we dzia­ła­nie na sku­tek błędu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­krza­czać się (dk. wy­krza­czyć się)

 (2.1) środ. in­form. koń­czyć swoje dzia­ła­nie lub dzia­łać nie­pra­wi­dło­wo na sku­tek błędu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś skrypt wy­krza­cza mi WordPressa przy za­py­ta­niu do bazy da­nych.

 (2.1) WordPress wy­krza­cza się po włą­cze­niu skryp­tu z wad­li­wą de­fi­ni­cją stro­ny ko­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkʃat͡ʃat͡ɕ, AS: vykšačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzaczanie n., wykrzaczenie n., krzak mrz., kierz mrz.

 czas. wykrzaczyć dk.

Wiktionary


wykrzaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­krza­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkʃaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vykšačẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykrzaczyć, wykrzaczać, krzaczyć, odkrzaczać, odkrzaczyć

 rzecz. krzak mrz., kierz mrz.

Wiktionary


wykrzaczyć

po­tocz­nie:
1. spo­wo­do­wać błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym;
2. o pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym: wy­krza­czyć się - zep­suć się, ulec awa­rii


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­krza­czać)

 (1.1) środ. pot. in­form. spo­wo­do­wać kry­tycz­ny błąd w pro­gra­mie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­krza­czyć się (ndk. wy­krza­czać się)

 (2.1) środ. pot. in­form. o pro­gra­mie: prze­stać dzia­łać z po­wo­du błędu kry­tycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Fi­re­fox się wy­krza­czył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkʃat͡ʃɨt͡ɕ, AS: vykšačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzaczenie, niewykrzaczenie, wykrzaczanie, niewykrzaczanie

 czas. wykrzaczać (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawiesić

 (2.1) zawiesić się

Wiktionary


wykrzesać

1. po­cie­ra­jąc krze­si­wem o ka­mień wyt­wo­rzyć iskrę;
2. wy­wo­łać ja­kieś uczu­cia w sobie lub kimś innym


SJP.pl


wykrzyk.

skrót od: wy­krzy­knik, wy­krzy­knie­nie; wykrz.


SJP.pl


wykrzykiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­krzy­knąć)

 (1.1) wy­da­wać okrzy­ki

 (1.2) wy­po­wia­dać się, krzy­cząc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzykiwanie n., wykrzyknik mrz.

 czas. krzyczeć, wykrzyknąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyczeć

 (1.2) pokrzykiwać

Wiktionary


wykrzyknienie

1. książ­ko­wo: to, co zo­sta­ło wy­krzy­knię­te; okrzyk;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: nie­od­mien­na część mowy wy­ra­ża­ją­ca pewne stany emo­cjo­nal­ne, np. wzru­sze­nie (oh!), roz­ka­zy (stop!), na­śla­du­ją­ca dźwię­ki (łup!); wy­krzy­knik;
3. zda­nie wy­krzy­kni­ko­we (lub rów­no­waż­nik zda­nia), za­wie­ra­ją­ce ważną treść, bę­dą­ce wy­ra­zem gwał­tow­nych emo­cji; eks­kla­ma­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fi­gu­ra re­to­rycz­na, wyraz, grupa wy­ra­zów lub zda­nie wy­krzy­kni­ko­we, wtrą­co­ne w tok wy­po­wie­dzi;

 (1.2) jęz. ro­dzaj wy­po­wie­dze­nia nie­cza­sow­ni­ko­we­go o cha­rak­te­rze emo­cjo­nal­nym, do któ­re­go nie można wpro­wa­dzić cza­sow­ni­ka w for­mie oso­bo­wej

Wiktionary

Wy­krzy­knie­nie (ina­czej eks­kla­ma­cja, z łac. "exclāmātiō"; gr. ἐκφώνησις "ekphṓnēsis") – fi­gu­ra re­to­rycz­na, wyraz, grupa wy­ra­zów lub zda­nie wy­krzy­kni­ko­we, elip­tycz­ne, czę­sto ur­wa­ne (gr. ἀποσιώπησις "aposiṓpēsis" – nie­do­mó­wie­nie), wtrą­co­ne w tok wy­po­wie­dzi, czę­sto w for­mie apo­stro­fy. Adre­sat ta­kie­go wy­krzy­knie­nia może być mniej lub bar­dziej okre­ślo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym wier­szu jest zbyt dużo wy­krzy­knień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkʃɨcˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: vykšyḱńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzyknik m., wykrzyczenie n.

 przym. wykrzyknikowy

 czas. wykrzyczeć, krzyczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksklamacja

Wiktionary


wykrzyknik

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. nie­od­mien­na część mowy wy­ra­ża­ją­ca pewne stany emo­cjo­nal­ne, np. wzru­sze­nie (oh!), roz­ka­zy (stop!), na­śla­du­ją­ca dźwię­ki (łup!); wy­krzy­knie­nie;
2. znak in­ter­punk­cyj­ny (!) na­da­ją­cy wy­ra­zom ek­spre­sji, wy­stę­pu­ją­cy na końcu zda­nia roz­ka­zu­ją­ce­go, po­ja­wia­ją­cy się rów­nież po rze­czow­ni­ku uży­tym w wo­ła­czu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. znak in­ter­punk­cyj­ny słu­żą­cy do wzmac­nia­nia ek­spre­sji wy­po­wie­dzi, za­pi­sy­wa­ny za po­mo­cą krop­ki i umie­szczo­nej nad nią pio­no­wej kre­ski: !;

 (1.2) gram. nie­od­mien­ne słowo lub wy­ra­że­nie słu­żą­ce do wy­ra­że­nia stanu emo­cjo­nal­ne­go, na­ka­zu lub do imi­ta­cji od­gło­su z ota­cza­ją­ce­go świa­ta;

Wiktionary

Wy­krzy­knik, znak wy­krzy­knie­nia – jeden ze zna­ków pi­sar­skich, skła­da­ją­cy się z pio­no­wej kre­ski za­koń­czo­nej krop­ką, zwy­kle u dołu (!), rza­dziej u góry (¡). Naj­czę­ściej uży­wa­ny jest jako znak in­ter­punk­cyj­ny wy­ra­ża­ją­cy emo­cje, ale ma także inne za­sto­so­wa­nia.

Ty­po­gra­ficz­nie jest zna­kiem wy­so­ko­ści stop­nia pisma, a jego krop­ka jest do­kład­nie ta­kiej samej wiel­ko­ści, kształ­tu i po­ło­że­nia (o ile znaj­du­je się pod pio­no­wą kre­ską), co znak krop­ki w tym samym kroju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czemu uży­wasz wie­lo­krot­nych wy­krzy­kni­ków jak jakaś eg­zal­to­wa­na na­sto­lat­ka?

 (1.2) „A niech to!”, „Pst!” i „Chrum!” to przy­kła­dy wy­krzy­kni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkʃɨcɲik, AS: vykšyḱńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wykrzyknikowy

 przysł. wykrzyknikowo

 rzecz. wykrzyknienie n., krzyk m., krzyczenie n.

 czas. krzyczeć, wykrzykiwać ndk., wykrzyknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) interiekcja

Wiktionary


wykrzyknikowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­krzy­kni­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzyknik mrz.

Wiktionary


wykrzyknikowy

przy­miot­nik od: wy­krzy­knik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z nie­od­mien­ną czę­ścią mowy wy­ra­ża­ją­cą żywe wzru­sze­nie, za­wo­ła­nie, roz­kaz itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyraz wy­krzy­kni­ko­wy nie wy­ra­ża tre­ści my­ślo­wej, ale po­sta­wę uczu­cio­wą lub wolę mó­wią­ce­go.

 (1.1) Mie­sza­ne zna­cze­nie uczu­cio­wo-po­ję­cio­we mają wy­krzy­kni­ko­we wy­ra­że­nia takie, jak biada, prze­bóg, masz tobie, precz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzyknienie n., wykrzyknik mrz.

Wiktionary


wykrzyknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­krzy­kać, wy­krzy­ki­wać)

 (1.1) wy­do­być z sie­bie okrzyk

 (1.2) krzy­cząc, po­wie­dzieć coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, pan na­czel­nik! – wy­krzy­knę­ła tro­chę zbyt gło­śno pani Mał­go­sia, po­pra­wia­jąc odru­cho­wo nieco zmierz­wio­ną blond grzyw­kę, do któ­rej roz­czo­chra­nia przy­czy­ni­ła się przed chwi­lą wpraw­na ręka Wald­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzyknięcie n., wykrzyknik mrz.

 czas. krzyczeć, wykrzykać ndk., wykrzykiwać ndk.

Wiktionary


wykrzywianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­krzy­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzywienie n.

 czas. wykrzywiać ndk., wykrzywić dk.

 przysł. krzywo

Wiktionary


wykrzywić

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wić, że coś bę­dzie krzy­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im­pe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją prze­słu­chać (choć Mon sły­sza­ła, że niek­tó­rych prze­słu­chu­je oso­bi­ście), lecz by spoj­rzeć na nią i wy­krzy­wić po­sta­rza­łą, wo­sko­wa­tą twarz w ja­do­wi­tym uśmie­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrzywianie n.

 czas. krzywić

 przysł. krzywo

Wiktionary


wykrój

1. kształt kon­tu­ru cze­goś;
2. otwór wy­cię­ty w czymś;
3. przed­miot uzy­ska­ny przez wy­cię­cie, wy­kro­je­nie;
4. wy­cię­ty z cze­goś wzór od­da­ją­cy kształt frag­men­tu lub frag­men­tów tka­ni­ny, z któ­rych zo­sta­nie uszy­te ubra­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. forma na pa­pie­rze, we­dług któ­rej kroi się ma­te­riał na ubra­nie

 (1.2) zarys li­nio­wy

 (1.3) otwór pow­sta­ły przez wy­kro­je­nie, wy­cię­cie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wy­kro­ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrojenie n.

 czas. kroić, wykrajać ndk., wykrawać ndk., wykroić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forma, szablon

 (1.2) kontur, kształt, rysunek, zarys

 (1.3) wycięcie

Wiktionary


wykręcacz

po­tocz­nie:
1. napój tak kwa­śny lub gorz­ki, że wy­krzy­wia twarz;
2. osoba, która prze­i­na­cza fakty lub fał­szy­wie przed­sta­wia ja­kieś spra­wy


SJP.pl


wykręcalny

da­ją­cy się wy­krę­cić


SJP.pl


wykręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­krę­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: vykrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykręcać, wykręcić

 rzecz. wykręcenie

Wiktionary


wykręcany

przez­na­czo­ny do wy­su­wa­nia lub od­dzie­la­nia od cze­goś po­przez krę­ce­nie, np. wy­krę­ca­ny wkład


SJP.pl


wykręcarka

przy­rząd do wy­krę­ca­nia śrub i wkrę­tów; wy­krę­tar­ka


SJP.pl


wykręcać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­krę­cić)

 (1.1) krę­cąc czymś, odłą­czać to od resz­ty

 (1.2) krę­cąc czymś, zmie­niać po­ło­że­nie

 (1.3) pot. med. nad­we­rę­żać staw na sku­tek nie­od­po­wied­nie­go ruchu albo nie­prze­wi­dzia­nej czyn­no­ści

 (1.4) sport. cho­re­ogr. krę­cąc się, wy­ko­ny­wać fi­gu­ry akro­ba­tycz­ne, ewo­lu­cje

 (1.5) skrę­cą­jąc coś mo­kre­go, wy­ci­skać płyn z tego

 (1.6) te­le­kom. krę­cąc tar­czą te­le­fo­nu lub stu­ka­jąc w jego kla­wia­tu­rę, na­wią­zy­wać łącz­ność z kimś

 (1.7) pot. robić rzecz nie­o­cze­ki­wa­ną albo pod­stęp­ną

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­krę­cić)

 (2.1) zmie­niać kie­ru­nek

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­krę­cać się (dk. wy­krę­cić się)

 (3.1) krę­cąc się, przy­bie­rać inne po­ło­że­nie, zmie­niać kie­ru­nek ruchu

 (3.2) pot. sta­rać się pod­stęp­nie uni­knąć cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykręcanie n., wykręt mrz., wykrętas mrz., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

 przym. wykrętny

 przysł. wykrętnie

 czas. zakręcać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjmować

 (1.2) obracać, odwracać, przekrzywiać, wyginać

 (1.3) skręcać

 (1.5) wyżymać

 (1.6) wybierać

 (2.1) skręcać

 (3.1) obracać się, odwracać się

 (3.2) wymawiać się, wymigiwać się, uchylać się, unikać

Wiktionary


wykręcić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­krę­cać)

 (1.1) krę­cąc czymś, odłą­czyć to od resz­ty

 (1.2) krę­cąc czymś, zmie­nić po­ło­że­nie

 (1.3) pot. med. nad­we­rę­żyć staw na sku­tek nie­od­po­wied­nie­go ruchu albo nie­prze­wi­dzia­nej czyn­no­ści

 (1.4) sport. cho­re­ogr. krę­cąc się, wy­ko­nać fi­gu­ry akro­ba­tycz­ne, ewo­lu­cje

 (1.5) skrę­cą­jąc coś mo­kre­go, wy­cis­nąć płyn z tego

 (1.6) te­le­kom. krę­cąc tar­czą te­le­fo­nu lub stu­ka­jąc w jego kla­wia­tu­rę, po­sta­rać się na­wią­zać łącz­ność z kimś

 (1.7) pot. zro­bić rzecz nie­o­cze­ki­wa­ną albo pod­stęp­ną

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­krę­cać)

 (2.1) zmie­nić kie­ru­nek

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­krę­cić się (ndk. wy­krę­cać się)

 (3.1) krę­cąc się, przy­brać inne po­ło­że­nie, zmie­nić kie­ru­nek ruchu

 (3.2) pot. pod­stęp­nie uni­knąć cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: vykrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykręcanie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

 czas. zakręcać

Wiktionary


wykręt

1. kłam­stwo lub zręcz­ne po­su­nię­cie w celu ukry­cia praw­dy lub uni­knię­cia niech­cia­nych kon­sek­wen­cji;
2. kształt cze­goś wy­gię­te­go, wy­krę­co­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmy­ślo­ny powód celem wpro­wa­dze­nia kogoś w błąd, ukry­cia praw­dy

 (1.2) ce­lo­we po­su­nię­cie, by uni­knąć cze­goś nie­wy­god­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwła­szcza że w Pa­ła­cu Kul­tu­ry, gdzie mama pro­wa­dzi­ła pra­cow­nię rzeź­by i ce­ra­mi­ki, o tej porze roku trwa­ła wła­śnie przer­wa świą­tecz­na i wy­kręt, że czasu brak, od­pa­dał sam przez się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykręcać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pretekst, wybieg, wymówka

 (1.2) unik

Wiktionary


wykrętak

ele­ment uży­wa­ny przy wy­krę­ca­niu z cze­goś śrub lub wkrę­tów


SJP.pl


wykrętarka

1. przy­rząd do wy­krę­ca­nia śrub i wkrę­tów; wy­krę­car­ka;
2. przy­rząd do od­wi­ro­wy­wa­nia miodu z pszcze­lich pla­strów; wi­rów­ka, mio­dar­ka


SJP.pl


wykrętas

1. nie­na­tu­ral­ny, dzi­wacz­ny ruch ciała; wy­gi­bas; ła­ma­niec;
2. ozdob­nik przy pod­pi­sie;
3. krzy­wa linia; wy­wi­jas; za­wi­jas; za­krę­tas


SJP.pl


wykrętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­kręt­nie


SJP.pl


wykrętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­kręt­ny


SJP.pl


wykrętny

1. sto­su­ją­cy wy­krę­ty - kłam­stwa lub zręcz­ne po­su­nię­cia w celu ukry­cia praw­dy lub uni­knię­cia niech­cia­nych kon­sek­wen­cji;
2. bę­dą­cy wy­krę­tem, np. wy­kręt­na od­po­wiedź


SJP.pl


wykształcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyksz­tał­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkʃtawˈt͡sãɲɛ, AS: vykštau̯cãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykształcać

 rzecz. kształt mrz.

Wiktionary


wykształcać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyksz­tał­cić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wyksz­tał­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkʃtawt͡sat͡ɕ, AS: vykštau̯cać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykształciuch mos., wykształcanie n., wykształcenie

 przym. wykształcony

Wiktionary


wykształcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­ziom wie­dzy na­by­tej na dro­dze nauki

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyksz­tał­cić. (wyksz­tał­cić się) (na­by­cie ja­kiejś cechy na dro­dze ewo­lu­cji lub on­to­ge­ne­zy)

Wiktionary

Wyksz­tał­ce­nie – poś­wiad­czo­na do­ku­men­tem wie­dza zdo­by­ta w ofi­cjal­nym sy­ste­mie na­u­cza­nia (szko­ły pu­blicz­ne, szko­ły pry­wat­ne). Jest to zasób wie­dzy, umie­jęt­no­ści i spraw­no­ści umoż­li­wia­ją­cy jed­nost­ce poz­na­nie ota­cza­ją­ce­go świa­ta i sku­tecz­ne w nim dzia­ła­nie, wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­ne­go za­wo­du; wynik kształ­ce­nia i sa­moksz­tał­ce­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał wyksz­tał­ce­nie hu­ma­ni­stycz­ne, z ma­te­ma­ty­ką za­wsze był na ba­kier.

 (1.2) U pta­ków dosz­ło do wyksz­tał­ce­nia się piór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkʃtawˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vykštau̯cẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kształcić, wykształcać ndk., wykształcić dk.

 rzecz. wykształciuch mos., kształtowanie n., kształcenie n., kształt

 przym. wykształcony, kształtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiedza, umiejętność

 (1.2) wytworzenie, powstanie, wyewoluowanie

Wiktionary


wykształceniowy

przy­miot­nik od: wyksz­tał­ce­nie


SJP.pl


wykształciuch

lek­ce­wa­żą­co: osoba z wyż­szym wyksz­tał­ce­niem uwa­ża­na za mało in­te­li­gent­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. pejor. czło­wiek wyksz­tał­co­ny;

Wiktionary

Wyksz­tał­ciuch, także: wyksz­tał­ce­niec – pe­jo­ra­tyw­ne, iro­nicz­ne okre­śle­nia osób po­sia­da­ją­cych wyż­sze wyksz­tał­ce­nie, ale po­strze­ga­nych jako nie­speł­nia­ją­ce wy­mo­gów ko­niecz­nych do osią­gnię­cia sta­tu­su in­te­li­gen­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z na­szym po­pu­li­stycz­nym pro­gra­mem nie mamy szans, te wyksz­tał­ciu­chy nie będą na nas gło­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkʃtawʲt͡ɕux, AS: vykštau̯ʹćuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykształcenie n.

 czas. wykształcić dk., wykształcać ndk.

 przym. wykształcony, kształtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homo eruditus; żart. lub iron. jajogłowy; pejor. lekcew. inteligencik; neutr. inteligent, intelektualista

Wiktionary


wykształciuszka

→ wyksz­tał­ciuch


SJP.pl

Patrz:

wykształciuch

wykształcić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wyksz­tał­cać)

 (1.1) nadać cze­muś jakiś kształt, ufor­mo­wać coś

 (1.2) spra­wić, że ktoś na­u­czy się cze­goś, po­sią­dzie wie­dzę, ukoń­czy szko­łę itp.

 (1.3) po­bu­dzić coś do spraw­niej­sze­go dzia­ła­nia, wyć­wi­czyć coś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wyksz­tał­cić się (ndk. wyksz­tał­cać się)

 (2.1) zdo­być umie­jęt­no­ści lub wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (2.2) zo­stać roz­wi­nię­tym przez ćwi­cze­nia

 (2.3) osią­gnąć koń­co­wy kształt, w pełni się roz­wi­nąć

 (2.4) przen. pow­stać w okre­ślo­nej, ukoń­czo­nej for­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minie je­szcze kilka lat, zanim ten dąb wyksz­tał­ci grube, mocne ko­na­ry.

 (1.2) Jako pro­fe­sor aka­de­mii me­dycz­nej, wyksz­tał­cił co najm­niej tuzin wy­bit­nych chi­rur­gów.

 (1.3) Obok za­cie­kło­ści w walce wyksz­tał­co­no w pitt­bul­lach niez­wy­kłą wprost ule­głość wobec ludzi.

 (2.1) W życiu, Mir­mi­dia, cho­dzi o cał­kiem zwy­kłe rze­czy: wyksz­tał­cić się, zła­pać dobrą ro­bo­tę, za­ło­żyć ro­dzi­nę i pil­no­wać, żeby dzie­cia­ki nie zesz­ły na złą drogę.

 (2.2) […] z jed­nej stro­ny wyksz­tał­ci­ły się u nich ogrom­ne, nie­pro­por­cjo­nal­ne do resz­ty mię­śnie.

 (2.3) Pis­kla­kom nie wyksz­tał­ci­ły się je­szcze skrzy­dła.

 (2.4) Z cza­sem wyksz­tał­cił się spe­cjal­ny for­mu­larz pa­pie­skie­go do­ku­men­tu kon­fir­ma­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkʃtawʲt͡ɕit͡ɕ, AS: vykštau̯ʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykształcenie n., wykształciuch m., kształt m.

 przen. wykształcony

 przym. wykształcony, kształtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uformować, wygenerować, wytworzyć, ukształtować

 (1.2) wychować, wyedukować, wyuczyć

 (1.3) wyrobić, wyćwiczyć

 (2.4) uformować się, ukształtować się

Wiktionary


wykształcony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­siadł sze­ro­ką wie­dzę, ukoń­czył jakąś szko­łę, zwła­szcza wyż­szą uczel­nię

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wyksz­tał­cić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­o­nar­do da Vinci był czło­wie­kiem wszech­stron­nie wyksz­tał­co­nym, mimo że nigdy nie odbył stu­diów uni­wer­sy­tec­kich – był sa­mo­u­kiem.

 (1.1) Naszą na­dzie­ją i szan­są na dal­szy roz­wój jest ot­war­te i do­brze wyksz­tał­co­ne młode po­ko­le­nie.

 (2.1) …od ty­się­cy lat w żo­łąd­kach ludzi i zwie­rząt jest bar­dzo silne stę­że­nie kwasu sol­ne­go i en­zy­mów. To wyksz­tał­co­na w wy­ni­ku ewo­lu­cji nasza na­tu­ral­na ochro­na przed za­raz­ka­mi, które przyj­mu­je­my w po­ży­wie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkʃtawˈt͡sɔ̃nɨ, AS: vykštau̯cõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykształcenie n., wykształciuch m.

 czas. kształcić ndk., wykształcić dk., wykształcać ndk., kształcić się ndk., wykształcić się dk., wykształcać się ndk., wykształtować się dk.

 przym. niewykształcony

 ims. niewykształcony

Wiktionary


wykucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wykuć.

 (1.2) pot. uczn. eduk. na­u­cze­nie się na pa­mięć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie wy­star­czy wy­ku­cie na pa­mięć wzo­rów, trze­ba je­szcze umieć za­sto­so­wać je w prak­ty­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkut͡ɕɛ, AS: vykuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okuć, odkuć, wykuć dk.

 rzecz. podkucie n.

Wiktionary


wykuglować

po­tocz­nie: osią­gnąć ko­rzyść w spryt­ny lub nie­le­gal­ny spo­sób; wy­kom­bi­no­wać


SJP.pl


wykukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ku­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykukać dk.

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


wykukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ku­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykukiwać ndk.

Wiktionary


wykukiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. wy­glą­dać, spo­glą­dać z ocze­ki­wa­niem, z cie­ka­wo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ino mi tu wy­ku­ku­jesz i wy­ku­ku­jesz przez dźwi? Leć, do skle­pu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykukiwanie n.

Wiktionary


wykuknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. do­ko­na­ny od|wy­ku­ki­wać.

Wiktionary


wykulać

po­tocz­nie:
1. wy­to­czyć - to­cząc, wy­cią­gnąć, wy­do­być;
2. wy­rzu­cić - rzu­ci­wszy kost­ką do gry, uzy­skać okre­ślo­ny wynik


SJP.pl


wykup

1. na­by­cie cze­goś (czę­sto swo­jej daw­nej włas­no­ści) za opła­tą; wy­ku­pie­nie;
2. prze­sta­rza­le: wy­mu­szo­na za­pła­ta za uzy­ska­nie cze­goś, odzy­ska­nie kogoś; okup


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urz. na­by­cie za opła­tą cze­goś, czę­sto już uprzed­nio po­sia­da­ne­go

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wy­ku­pić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz., wykupywanie

 czas. wykupić dk., wykupywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykupywanie

Wiktionary


wykupienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ku­pić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ja zle­ci­łam Łu­ka­szo­wi wy­ku­pie­nie dział­ki nad je­zio­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykupić dk.

Wiktionary


wykupić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ku­py­wać)

 (1.1) kupić cały zapas cze­goś

 (1.2) za­pła­cić okup, by kogoś uwol­nić

 (1.3) odzy­skać jakąś swoją rzecz po­przez za­pła­ce­nie żą­da­nej sumy

cza­sow­nik zwrot­ny wy­ku­pić się (ndk. wy­ku­py­wać się)

 (2.1) za­pła­cić za sie­bie okup, by się uwol­nić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dże­si­ka wy­ku­pi­ła wszyst­kie pam­per­sy.

 (1.2) Am­ba­sa­dor we­nec­ki wy­ku­pił Ital­czy­ków prze­trzy­my­wa­nych przez ka­li­fa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupić dk.

 rzecz. wykupienie n., kupiec mos., kupowanie n., zakup mrz., zakupy nmos., wykup mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapłacić okup

Wiktionary


wykupne

po­tocz­nie: opła­ta za uwol­nie­nie kogoś lub sie­bie; okup


SJP.pl


wykupny

rzad­ko: na­by­ty drogą wy­ku­pu


SJP.pl


wykupowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ku­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewykupowanie n.

 czas. wykupować ndk.

Wiktionary


wykupowy

→ wykup


SJP.pl

Patrz:

wykup

wykurczać

1. pod­da­wać włó­kna lub tka­ni­ny ba­weł­nia­ne dzia­ła­niu ługu so­do­we­go w celu na­da­nia im po­ły­sku, trwa­ło­ści i mięk­ko­ści; mer­ce­ry­zo­wać;
2. daw­niej: pro­sto­wać coś skur­czo­ne­go


SJP.pl


wykurczyć

1. pod­dać włó­kna lub tka­ni­ny ba­weł­nia­ne dzia­ła­niu ługu so­do­we­go w celu na­da­nia im po­ły­sku, trwa­ło­ści i mięk­ko­ści;
2. daw­niej: wy­pro­sto­wać coś skur­czo­ne­go


SJP.pl


wykurować

wy­le­czyć, wró­cić do zdro­wia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ku­ro­wać)

 (1.1) med. do­pro­wa­dzić do zdro­wia; prze­pro­wa­dzić sku­tecz­ną ku­ra­cję

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ku­ro­wać się (ndk. ku­ro­wać się)

 (2.1) med. pod­dać się sku­tecz­nej ku­ra­cji; do­pro­wa­dzić sie­bie do zdro­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do piąt­ku muszę wy­ku­ro­wać Janka, bo wy­la­tu­je do Sta­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykurowanie n.

 czas. kurować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyleczyć

 (2.1) wyleczyć się

Wiktionary


wykursywić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­kur­sy­wiać)

 (1.1) wy­róż­nić jakiś frag­ment tek­stu, obej­mu­jąc go kur­sy­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursywa ż., wykursywienie n., wykursywianie n.

 czas. kursywić, wykursywiać ndk.

Wiktionary


wykurwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kur­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., niewykurwianie n., kurewka ż., kurwowanie n., pokurwowanie n., kurwa ż.

 czas. kurwować, wykurwiać ndk.

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


wykurwiać

wul­gar­nie:
1. wy­rzu­cać, wy­wa­lać;
2. sil­nie ude­rzać


SJP.pl


wykurwić

wul­gar­nie:
1. ude­rzyć kogoś z dużą siłą;
2. zwol­nić kogoś z pracy;
3. zmu­sić kogoś do opu­szcze­nia da­ne­go miej­sca;
4. o męż­czyź­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy


SJP.pl


wykurwiście

przy­słó­wek

 (1.1) wulg. bar­dzo, mocno, in­ten­syw­nie

 (1.2) wulg. do­brze, wspa­nia­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale wy­kur­wi­ście mnie zde­ner­wo­wa­łaś!

 (1.2) Zda­łeś? Stary, wy­kur­wi­ście!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkurˈvʲiɕt͡ɕɛ, AS: vykurvʹiśće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wykurwisty, skurwiały

 rzecz. kurwa ż., kurwisko n.

 wykrz. kurwa

 przysł. kurewsko

 partyk. kurwa

Wiktionary


wykurzać

1. wy­pła­szać coś za po­mo­cą dymu;
2. prze­no­śnie: zmu­szać kogoś do opu­szcze­nia zaj­mo­wa­ne­go miej­sca


SJP.pl


wykurzyć

1. wy­pło­szyć coś za po­mo­cą dymu;
2. prze­no­śnie: zmu­sić kogoś do opu­szcze­nia zaj­mo­wa­ne­go miej­sca


SJP.pl


wykusić

po­tocz­nie: wy­łu­dzić coś od kogoś, sto­su­jąc pod­stęp, oszu­stwo lub po­przez na­tręt­ną proś­bę; wy­cy­ga­nić


SJP.pl


wykusz

forma ar­chi­tek­to­nicz­na, któ­rej za­da­niem było po­sze­rze­nie przy­le­ga­ją­ce­go wnę­trza; na­stęp­nie stał się je­dy­nie formą ozdob­ną; wy­sta­je spoza lica ele­wa­cji bu­dy­ku i czę­sto jest na­kry­ty osob­nym dasz­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. forma ar­chi­tek­to­nicz­na sta­no­wią­ca ele­ment wy­sta­ją­cy z lica ele­wa­cji;

 (1.2) stpol. ganek

Wiktionary

Wy­kusz – forma ar­chi­tek­to­nicz­na wzo­ro­wa­na na bu­dow­nict­wie Bli­skie­go Wscho­du (ar­chi­tek­tu­ra is­la­mu), sta­no­wią­ca wy­sta­ją­cy z lica ele­wa­cji frag­ment bu­dyn­ku po­sze­rza­ją­cy przy­le­ga­ją­ce wnę­trze, nad­wie­szo­ny po­wy­żej par­te­ru o wy­so­ko­ści jed­nej lub kilku kon­dy­gna­cji. Wy­kusz zaz­wy­czaj wspar­ty jest na wspor­ni­kach, o sze­ro­ko­ści jed­nej osi, z okna­mi, na­kry­ty osob­nym dasz­kiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨkuʃ, AS: vykuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wykuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wystawka

Wiktionary


wykuszowy

→ wy­kusz


SJP.pl

Patrz:

wykusz

wykusztykiwać

po­tocz­nie: wy­cho­dzić skądś nie­zdar­nie, uty­ka­jąc; wy­kuś­ty­ki­wać


SJP.pl


wykuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ku­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewykuwanie n., podkucie n.

 czas. odkuć, wykuwać ndk.

Wiktionary


wykuwać

1. robić, for­mo­wać coś przez kucie, np. wy­ku­wać zbro­ję;
2. kując, kru­sząc (np. skałę, ka­mień), rzeź­bić coś, na­da­wać cze­muś jakąś formę; wy­cio­sy­wać;
3. po­tocz­nie: uczyć się cze­goś na pa­mięć, zwy­kle w spo­sób me­cha­nicz­ny, bez­myśl­ny; za­ku­wać, za­ku­wać się, kuć;
4. prze­no­śnie: two­rzyć, kształ­to­wać coś, np. wy­ku­wać lep­szą przysz­łość, nowe życie


SJP.pl


wykuć

1. zro­bić, ufor­mo­wać coś przez kucie, np. wykuć zbro­ję;
2. kując, kru­sząc (np. skałę, ka­mień), wy­rzeź­bić coś, nadać cze­muś jakąś formę; wy­cio­sać;
3. po­tocz­nie: wy­u­czyć się cze­goś na pa­mięć, zwy­kle w spo­sób me­cha­nicz­ny, bez­myśl­ny;
4. prze­no­śnie: stwo­rzyć, uksz­tał­to­wać coś, np. wykuć lep­szą przysz­łość, nowe życie


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) pot. uczn. eduk. na­u­czyć się na pa­mięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykucie n., kucie n., kujon m., kujonka ż., kowal m., kowalicha ż., kowalik m., kuźnia ż., kuczer mos., kujonienie n., kujownia ż., podkucie n.

 czas. kuć ndk., kować ndk., wykuwać ndk., odkuć dk., odkuwać ndk., zakuć dk., zakuwać ndk., przykuć dk., przykuwać ndk., okuć dk., okuwać ndk., obkuć się dk., kujonić ndk.

Wiktionary


wykuśtykiwać

po­tocz­nie: wy­cho­dzić skądś nie­zdar­nie, uty­ka­jąc; wy­kusz­ty­ki­wać


SJP.pl


wykwalifikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyk­wa­li­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikator m., zakwalifikowanie n., kwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

 przym. kwalifikacyjny

Wiktionary


wykwalifikowany

1. wyksz­tał­cić kogoś w ja­kimś za­wo­dzie lub umie­jęt­no­ści;
2. wyk­wa­li­fi­ko­wać się - wyksz­tał­cić się w ja­kimś za­wo­dzie lub umie­jęt­no­ści; na­brać kwa­li­fi­ka­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy od­po­wied­nie kwa­li­fi­ka­cje

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykwalifikować dk.

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwalifikowany, wyspecjalizowany

Wiktionary


wykwalifikować

1. wyksz­tał­cić kogoś w ja­kimś za­wo­dzie lub umie­jęt­no­ści;
2. wyk­wa­li­fi­ko­wać się - wyksz­tał­cić się w ja­kimś za­wo­dzie lub umie­jęt­no­ści; na­brać kwa­li­fi­ka­cji


SJP.pl


wykwint

ele­gan­cja; wyt­wor­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyt­wor­ność, kom­fort po­łą­czo­ny z ele­gan­cją

 (1.2) daw. zbyt­nia wy­myśl­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lśnią­co biała jed­wab­na po­ściel da­wa­ła wra­że­nie świe­żo­ści i wyk­win­tu, aż Hugo westch­nął z zaz­dro­ścią.

 (1.1) Nędza i wyk­wint życia[,] mie­sza­ją się ze sobą[ ]; że­brak ocie­ra się o ban­kie­ra, szynk gra­ni­czy z sa­lo­nem.

 (1.1) Z wiel­kim wyk­win­tem urzą­dzo­ny był ogród, pełen sa­dza­wek, wo­do­try­sków zruj­no­wa­nych, szpa­le­rów, ba­lu­strad, grot, po­są­gów szka­rad­nych, ale [[z dala|z[ ]dala]] ro­bią­cych efekt bar­dzo ma­low­ni­czy.

 (1.1) Że sto­łow­ni­ków wiele, jadła bę­dzie do­stat­kiem[ ]: ale co dóm ma, tym się raczą wszy­scy kon­ten­to­wać, a że wyk­win­tów nie znaj­dą, z tego się[,] ile ła­ska­wi, nie zgor­szą.

 (1.2) Nie wy­star­czy życiesic. [życia] wyt­wor­nej pan­nie na wy­peł­nie­nie wszyst­kich gry­ma­sów, wyk­win­tów[,] i ko­ro­wo­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wykwintnie

 przym. wykwintny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancja

 (1.2) fumy, wybredzanie

Wiktionary


wykwintnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wyk­wint­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykwint mrz., wykwintność ż.

 przym. wykwintny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancko, gustownie, kunsztownie, wytwornie

Wiktionary


wykwintniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wyk­wint­nie


SJP.pl


wykwintniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wyk­wint­ny


SJP.pl


wykwintnisia

czło­wiek prze­sad­nie wyk­wint­ny


SJP.pl


wykwintniś

czło­wiek prze­sad­nie wyk­wint­ny


SJP.pl


wykwintności

ele­gan­cja; wyt­wor­ność; szyk; wdzięk; wyk­wint; ozdob­ność; dobry smak


SJP.pl


wykwintność

ele­gan­cja; wyt­wor­ność; szyk; wdzięk; wyk­wint; ozdob­ność; dobry smak


SJP.pl


wykwintny

1. wy­róż­nia­ją­cy się po­czu­ciem pię­kna i do­bry­mi ma­nie­ra­mi;
2. świad­czą­cy o czy­imś po­czu­ciu pię­kna i do­brym wy­cho­wa­niu;
3. bę­dą­cy w do­brym gu­ście i wy­so­kiej ja­ko­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w do­brym gu­ście, wyt­wor­ny, wy­szu­ka­nie ele­ganc­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dy­ni wy­cią­gnę­ła z ko­mo­dy wyk­wint­ną po­ściel dla gości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykwint m., wykwintność ż., wykwintniś m., wykwintnisia ż.

 przysł. wykwintnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancki

Wiktionary


wykwit

1. pa­to­lo­gicz­na zmia­na na skó­rze lub bło­nach ślu­zo­wych;
2. nagłe po­ja­wie­nie się kogoś lub cze­goś w dużej licz­bie; wysyp, wy­siew;
3. peł­nia roz­wo­ju ro­śli­ny; rozk­wit;
4. prze­jaw spo­so­bu my­śle­nia lub two­rze­nia;
5. wyt­wa­rza­nie się na czymś osadu;
6. sku­pie­nie krysz­ta­łów soli ka­mien­nej, wap­nia, ma­gne­zu i in­nych związ­ków;
7. naj­wyż­sze osią­gnię­cie twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej;
8. ślu­zo­wiec żół­tej barwy; gni­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. najw­spa­nial­sze osią­gnię­cie w ja­kiejś dzia­łal­no­ści twór­czej

 (1.2) med. zmia­na cho­ro­bo­wa na skó­rze lub ślu­zów­ce

 (1.3) miner. sku­pie­nie krysz­ta­łów mi­ne­ral­nych na danej po­wierzch­ni

 (1.4) bot. ślu­zo­wa­ty or­ga­nizm ro­ślin­ny spo­ty­ka­ny na korze drzew, mchach lub but­wie­ją­cych reszt­kach ro­ślin

Wiktionary

Wyk­wit (łac. "exant­he­ma") – w der­ma­to­lo­gii: zmia­na skór­na, na pod­sta­wie któ­rej można usta­lić roz­poz­na­nie; są za­sad­ni­czym ele­men­tem obra­zu kli­nicz­ne­go cho­rób der­ma­to­lo­gicz­nych. Mimo róż­no­rod­no­ści ob­ja­wów skór­nych można je po­dzie­lić na pod­sta­wie cech mor­fo­lo­gicz­nych na kil­ka­na­ście pod­sta­wo­wych typów.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wykwitać, wykwitnąć, kwitnąć, rozkwitać

 rzecz. wykwitanie n., wykwitnięcie n.

 ims. wykwitły, wykwitnięty

 przym. kwietniowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osutka, wyprysk

Wiktionary


wykwitek

zdrob­nie­nie od: wyk­wit (zmia­na skór­na)


SJP.pl


wykwitnąć

cza­sow­nik

 (1.1) po­ja­wić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia odru­cho­wo przy­sko­czy­ła do drzwi i zam­knę­ła je na klucz. Na­stęp­nie usia­dła wy­god­nie na ma­te­ra­cu dmu­cha­nym i we­so­lut­ki uśmiech wyk­witł na jej ustach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykwit mrz.

Wiktionary


wykwitować

1. po­tocz­nie: wrę­czyć kwit zo­bo­wią­zu­ją­cy do za­pła­ce­nia cze­goś;
2. prze­sta­rza­le: oszu­ku­jąc, po­zba­wić kogoś zysku lub włas­no­ści


SJP.pl


wykwitowy

→ wyk­wit, np. plamy wyk­wi­to­we


SJP.pl


wykąpać

za­nu­rzyć w wo­dzie dla ochło­dy lub hi­gie­ny


SJP.pl


wykąsać

daw­niej: ką­sa­jąc, wy­ry­wać, wy­gry­zać; wy­ką­sy­wać


SJP.pl


wykąsywać

daw­niej: ką­sa­jąc, wy­ry­wać, wy­gry­zać; wy­ką­sać


SJP.pl


wykład

1. wy­kła­da­nie te­o­rii na wyż­szych uczel­niach, na­u­cza­nie;
2. jed­nost­ka zajęć szko­le­nio­wych na wyż­szej uczel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dłuż­sza, za­pla­no­wa­na wy­po­wiedź ustna słu­żą­ca prze­ka­za­niu słu­cha­czom wie­dzy na jakiś temat

 (1.2) przed­sta­wie­nie, ko­men­to­wa­nie

Wiktionary

Wy­kład – me­to­da na­u­cza­nia po­le­ga­ją­ca na ust­nym prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji słu­cha­czom, któ­rzy otrzy­mu­ją je w mil­cze­niu (w za­ło­że­niu), za­da­jąc ewen­tu­al­ne py­ta­nia po za­koń­cze­niu wy­kła­du (nie­kie­dy do­pu­szcza się moż­li­wość za­da­wa­nia pytań w trak­cie trwa­nia wy­kła­du).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor po­pro­wa­dził wy­kład z hi­sto­rii Pol­ski.

 (1.2) Dzie­ło odz­na­cza się przy­stęp­no­ścią wy­kła­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨkwat, AS: vyku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykładowca m., wykładowczyni ż., wykładnia ż., wykładnik m., wykładzina ż., wykładanie n., wyłożenie n.

:: zdrobn. wykładzik m.

 czas. wykładać ndk., wyłożyć dk.

 przym. wykładowy, wykładowczy, wykładniczy

Wiktionary


wykładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­kła­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkwaˈdãɲɛ, AS: vyku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykład m., wykładzik m., wykładowca m., wykładowczyni ż., wyłożenie n.

 czas. wykładać ndk., wyłożyć dk.

 przym. wykładowy

Wiktionary


wykładać

cza­sow­nik

 (1.1) wyj­mo­wać i kłaść gdzieś, roz­kła­dać (przed­mio­ty)

 (1.2) wy­ście­łać po­wierzch­nię cze­goś

 (1.3) przed­sta­wiać (coś komuś)

 (1.4) uczyć cze­goś, pro­wa­dzić wy­kła­dy

 (1.5) za­pła­cić za coś, dać pie­nią­dze na jakiś wy­da­tek, cel

cza­sow­nik zwrot­ny wy­kła­dać się

 (2.1) nie zdać eg­za­mi­nu z po­wo­du okre­ślo­nej kwe­stii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ło­ży­łem książ­kę na stół.

 (1.2) Wy­ło­ży­łem scho­dy wy­kła­dzi­ną.

 (1.3) Pre­zes wy­ło­żył plan swo­je­go dzia­ła­nia.

 (1.4) Ten dok­tor wy­kła­da na Wy­dzia­le Psy­chia­trii.

 (1.5) Wy­ło­żyć pie­nią­dze na miesz­ka­nie.

 (2.1) Wy­ło­ży­łem się na ostat­nim py­ta­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkwadat͡ɕ, AS: vyku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykładnia, wykładanie

 czas. kłaść, składać

 (1.5) czas. wykład; rzecz. wykładowca, wykładzik, wykładowczyni; przym. wykładowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nakrywać

Wiktionary


wykładnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ja­śnie­nie, wy­tłu­ma­cze­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd po­sta­no­wił wy­stą­pić do Try­bu­na­łu Spra­wied­li­wo­ści UE o wy­kład­nię prze­pi­sów, aby wie­dzieć, jak po­stę­po­wać w przysz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkwadʲɲa, AS: vyku̯adʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykładowca mos., wykład

 czas. wykładać

 przym. wykładowy, wykładniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interpretacja, wyjaśnienie, wytłumaczenie

Wiktionary


wykładniczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­kład­ni­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wykładniczy

 przysł. wykładniczo

Wiktionary


wykładniczy

zmie­nia­ją­cy się w po­stę­pie ge­o­me­trycz­nym; ek­spo­nen­cjal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. do­ty­czą­cy wy­kład­ni­ka

 (1.2) przen. na­ra­sta­ją­cy w szyb­kim tem­pie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykładowca mos., wykładniczość ż., wykład mrz., wykładnik mrz., wykładnia ż.

 przysł. wykładniczo

 przym. wykładowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwałtowny

Wiktionary


wykładnik

1. w ma­te­ma­ty­ce: licz­ba wska­zu­ją­ca, ile razy na­le­ży daną licz­bę po­tę­go­wać lub pier­wiast­ko­wać;
2. coś co jest do­wo­dem cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co okre­śla, wska­zu­je, wy­ra­ża coś

 (1.2) mat. licz­ba y w za­pi­sie po­tę­go­wa­nia x^y

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­kład­nik po­tę­gi
  • wy­kład­nik ele­men­tu grupy
  • wy­kład­nik La­pu­no­wa
  • wy­kład­nik adia­ba­ty
  • wy­kład­nik po­li­tro­py
  • wy­kład­nik stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych (pH)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wykład mrz.

 przym. wykładowy, wykładniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wskaźnik, wyraziciel

Wiktionary


wykładowca

osoba pro­wa­dzą­ca wy­kład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. osoba pro­wa­dzą­ca wy­kła­dy na wyż­szej uczel­ni

 (1.2) eduk. osoba pro­wa­dzą­ca wy­kła­dy na kur­sie

Wiktionary

Wy­kła­dow­ca – osoba, która przed­sta­wia wy­kład­nię te­ma­tu z za­kre­su przed­mio­tu (np. kursu aka­de­mic­kie­go) po­przez wy­kład zam­knię­ty lub ot­war­ty na wyż­szej uczel­ni, kur­sach itp.

Ter­min ten może do­ty­czyć też sta­no­wi­ska aka­de­mic­kie­go. W odróż­nie­niu od asy­sten­ta wy­kła­dow­ca zaz­wy­czaj nie jest zo­bo­wią­za­ny do pro­wa­dze­nia badań na­u­ko­wych i kon­cen­tru­je się wy­łącz­nie na dy­dak­ty­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨkwaˈdɔft͡sa, AS: vyku̯adofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykład m., wykładzik m., wykładnia ż., wykładzina ż., wykładanie n., wyłożenie n.

:: fż. wykładowczyni ż.

 czas. wykładać ndk., wyłożyć dk.

 przym. wykładowy, wykładniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczyciel akademicki

Wiktionary


wykładowczyni

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca wy­kład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od wy­kła­dow­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza wy­kła­dow­czy­ni pra­wie za­wsze się spóź­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkwadɔfˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vyku̯adofčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykład, wykładowca, wykładzik, wykładanie

 czas. wykładać ndk.

 przym. wykładowy

Wiktionary


wykładowy

przy­miot­nik od: wy­kład


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­kła­du, zwią­za­ny z wy­kła­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dzi­siej­szym od­czy­cie sala wy­kła­do­wa była pełna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkwaˈdɔvɨ, AS: vyku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykład m., wykładzik m., wykładowca m., wykładowczyni ż., wykładnik m., wykładnia ż., wykładzina ż., wykładanie n., wyłożenie n.

 czas. wykładać ndk., wyłożyć dk.

 przym. wykładniczy

Wiktionary


wykładzik

zdrob­nie­nie od: wy­kład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. lub żart. zdrobn. od: wy­kład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Majka zro­bi­ła mi wy­kła­dzik z fi­zy­ki i nagle wszyst­ko zro­zu­mia­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈkwad͡ʑik, AS: vyku̯aʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykład m., wykładowca m., wykładowczyni ż., wykładanie n.

 przym. wykładowy

 czas. wykładać ndk.

Wiktionary


wykładzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał do wy­kła­da­nia ścian, po­dłóg lub wnę­trza urzą­dzeń prze­my­sło­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨkwaˈd͡ʑĩna, AS: vyku̯aʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wykładzinowy, wykładowy

 rzecz. wykład m., wykładowca mos.

Wiktionary


wykładzinowy

przy­miot­nik od: wy­kła­dzi­na


SJP.pl


wykłamać

kła­miąc, uzy­skać, osią­gnąć coś


SJP.pl


wykłamywać

kła­miąc, uzy­ski­wać, osią­gać coś


SJP.pl


wykłosić

wy­kło­sić się - (o ro­śli­nach kło­so­wych) wyt­wo­rzyć kłosy, roz­wi­nąć się w kłosy


SJP.pl


wykłuwacz

1. ostre na­rzę­dzie do wy­łu­pia­nia;
2. daw­niej: wy­ka­łacz­ka; wy­ka­łacz


SJP.pl


wykłuć

1. wy­łu­pić coś ostrym na­rzę­dziem;
2. ut­wo­rzyć wzór po­przez na­kłu­wa­nie ja­kiejś po­wierzch­ni; wy­ta­tu­o­wać


SJP.pl


wykłócanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. przest. in­ten­syw­ne mie­sza­nie lub wstrzą­sa­nie mie­sza­ni­ny ma­ją­ce na celu np. łat­wiej­sze roz­dzie­le­nie skład­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ostat­nie od­dzie­la­my przez wy­kłó­ca­nie rozt­wo­ru z ete­rem, przy­czem rów­nież część zasad roz­pu­szczal­nych w wo­dzie i w ete­rze NWII i WWII przej­dzie do eteru, skąd można je usu­nąć prze­my­wa­jąc rozt­wór ete­ro­wy wodą.

 (1.1) Stwier­dzo­no mia­no­wi­cie, że przez wy­kłó­ca­nie oliwy do­wol­ny­mi ilo­ścia­mi spi­ry­tu­su, da się usu­nąć za­led­wie ⅓ cz. wol­nych kwa­sów tłu­szczo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykłócać, skłócać, wykłócić, skłócić

 przym. wykłócony, skłócony

 rzecz. wykłócenie n., skłócanie n., skłócenie n.

Wiktionary


wylakierowywać

wy­ma­lo­wy­wać la­kie­rem


SJP.pl


wylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wylać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylew m., wylewka ż., wylewisko n., wylewajka ż., wylewność ż., wylewanie n.

 czas. olać, wylewać ndk., wylać dk.

 przym. wylewny

 przysł. wylewnie

Wiktionary


wylansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­lan­so­wać.

Wiktionary


wylansować

zro­bić wszyst­ko, aby ktoś stał się po­pu­lar­ny, coś stało się modne; wy­pro­mo­wać, spo­pu­la­ry­zo­wać, roz­pro­pa­go­wać, wpro­wa­dzić w modę


SJP.pl


wylapisować

przy­pa­lić, zde­zyn­fe­ko­wać la­pi­sem - azo­ta­nem sre­bra


SJP.pl


wylaszczać

mło­dzie­żo­wo:
1. czy­nić kogoś pię­knym;
2. wy­la­szczać się - po­pra­wiać swój wy­gląd ma­ki­ja­żem, fry­zu­rą, uzy­ska­niem od­po­wied­niej syl­wet­ki itp.; robić z sie­bie laskę


SJP.pl


wylaszczony

mło­dzie­żo­wo: taki, który po­pra­wił swój wy­gląd ma­ki­ja­żem, fry­zu­rą, uzy­ska­niem od­po­wied­niej syl­wet­ki itp.


SJP.pl


wylaszczyć

mło­dzie­żo­wo:
1. uczy­nić kogoś pię­knym;
2. wy­la­szczyć się - po­pra­wić swój wy­gląd ma­ki­ja­żem, fry­zu­rą, uzy­ska­niem od­po­wied­niej syl­wet­ki itp.; zro­bić z sie­bie laskę


SJP.pl


wylatać

1. w lot­nict­wie: spę­dzić okre­ślo­ną licz­bę go­dzin, lecąc; o pi­lo­cie: prze­być kon­kret­ną ilość ki­lo­me­trów, pi­lo­tu­jąc sa­mo­lot;
2. po­tocz­nie: uzy­skać coś, cho­dząc gdzieś wiele razy; wy­cho­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) la­ta­jąc spę­dzić okre­ślo­ny czas w po­wie­trzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ste­ra­mi my­śliw­ca Czer­wo­ny Jeden (pilot: Gar­ven Dreis, 21 082 wy­la­ta­nych go­dzin, pocz­wór­ny as, dwa­dzie­ścia czte­ry pot­wier­dzo­ne ze­strze­le­nia) – po­my­śla­ła au­to­ma­tycz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., wylot mrz., latanie n.

 przym. oblatany

Wiktionary


wylatkowo

Wy­lat­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Po­widz, nad je­zio­rem Nie­dzię­giel.

Wieś kró­lew­ska "Wie­lat­ko­wo" na­le­żą­ca do sta­ro­stwa po­widz­kie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. Około 1792 roku w Wy­lat­ko­wie funk­cjo­no­wa­ła huta szkła. 27 wrze­śnia 1939 roku Niem­cy roz­strze­la­li 4 miesz­kań­ców wsi: Ma­ria­na Bi­zie­la, Fran­cisz­ka Rożka oraz braci Wa­len­te­go i Ma­ria­na So­szyń­skich.

Wikipedia


wylatowo

Wy­la­to­wo (niem. "Wi­la­to­wen") – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wy­la­to­wo uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1388 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1871 roku. Pry­wat­ne mia­sto du­chow­ne Wie­la­to­wo po­ło­żo­ne w po­wie­cie gnieź­nień­skim było włas­no­ścią klasz­to­ru ka­no­ni­ków re­gu­lar­nych w Trze­mesz­nie.

Wikipedia


wylatywać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­le­cieć)

 (1.1) zool. lecąc, opu­szczać ja­kieś miej­sce, wy­do­sta­wać się skądś

 (1.2) lotn. roz­po­czy­nać skądś lot celem po­dró­ży

 (1.3) techn. zo­sta­wać wy­strze­lo­nym

 (1.4) fiz. uno­sić się w górę sa­mo­czyn­nie lub będąc wy­rzu­ca­nym

 (1.5) pot. szyb­kim ru­chem wy­do­sta­wać się skądś

 (1.6) pot. wy­pa­dać skądś

 (1.7) pot. zo­sta­wać usu­nię­tym, wy­rzu­ca­nym skądś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylatywanie n., wylot mrz., wylotek m., lotnik mos.

 czas. latać, latywać

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odlatywać, wyfruwać

 (1.2) startować

 (1.4) ulatywać, unosić się

 (1.6) wypadać

Wiktionary


wylazować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­cho­dzić

Wiktionary


wylazłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­la­zło­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Wy­la­zło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz

Wikipedia


wylać

1. usu­nąć płyn z na­czy­nia;
2. wy­stą­pić z brze­gów;
3. re­le­go­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­le­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­tych­miast oto­czy­ły go opary wy­la­nych trun­ków i mart­wych ma­rzeń, ty­po­we dla ta­kich spe­lun. Ru­szył w stro­nę baru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨlat͡ɕ, AS: vylać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylew m., wylewka ż., wylewisko n., wylewajka ż., wylewność ż., wylewanie n., wylanie n.

 czas. olać, oblewać, zalać, wylewać ndk.

 przym. wylewny

 przysł. wylewnie

Wiktionary


wylec

1. wyjść gdzieś tłum­nie;
2. o zbożu: po­ło­żyć się pod wpły­wem wi­chu­ry lub de­szczu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­le­gać)

 (1.1) książk. wyjść, wy­stą­pić na zew­nątrz gro­mad­nie, w dużej ilo­ści, licz­bie

 (1.2) roln. (o upra­wach) po­ło­żyć się, po­kło­nić się na ziemi wsku­tek złych wa­run­ków we­ge­ta­cyj­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było po dzie­wią­tej wie­czo­rem, więc pro­sty­tut­ki zdą­ży­ły już wylec na ulicę.

 (1.2) Kiedy z rana wy­szedł na pole, Józwa uj­rzał jak żyto cał­kiem wy­le­gło po trzyd­nio­wej ule­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odczas. wyleganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wylegnąć

Wiktionary


wylecieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­la­ty­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­la­ty­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam­ten ra­mio­na­mi ru­szył, jakoś głu­pio ro­ze­śmiał sia i wy­le­ciał na dwór.

 (1.1) Wacek, który sie­dział na miej­scu obok kie­row­cy, wy­le­ciał przez przed­nią szybę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈlɛt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: vylećėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lecieć, latać, dolecieć

 rzecz. lotnik mos., wylotek m., wylot mrz., lot

 przym. oblatany

Wiktionary


wyleczalny

da­ją­cy się wy­le­czyć; ule­czal­ny


SJP.pl


wyleczać

rzad­ko: le­czyć, przy­wra­cać zdro­wie; ule­czać


SJP.pl


wyleczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. le­czyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|le­czyć.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­le­czyć się (ndk. le­czyć się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|le­czyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­łą­cze­nie te­ra­pii i pi­gu­łek an­ty­de­pre­syj­nych może wy­le­czyć do jed­nej trze­ciej tych, któ­rzy wma­wia­ją sobie, że są cho­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. leczyć ndk.

 rzecz. leczenie n., lecznica ż., lek mrz., lekarka ż., lekarstwo n., lekarz mos., wyleczenie n., lecznictwo n.

 przysł. leczniczo

 przym. leczniczy, lekarski, nieleczony

Wiktionary


wylegała

naz­wi­sko


SJP.pl


wylegiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­le­gi­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɛɟiˈvãɲɛ, AS: vyleǵivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylegiwać

Wiktionary


wylegiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­le­żeć)

 (1.1) zob. wy­le­żeć.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) daw. wy­le­gi­wać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­le­gi­wać się (dk. wy­le­żeć się)

 (3.1) spę­dzać czas na bez­czyn­nym le­że­niu, czę­sto dla przy­jem­no­ści lub z le­ni­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) I już muszę wstać, bo nie umiem tak leżeć bez­czyn­nie i się wy­le­gi­wać, od razu muszę coś robić i żyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɛˈɟivat͡ɕ, AS: vyleǵivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylegiwanie n., wyleżenie n., legowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) daw. wylegać się

Wiktionary


wyległy

taki, który wy­legł (po­ło­żył się na sku­tek nie­ko­rzyst­nych wa­run­ków we­ge­ta­cji)


SJP.pl


wyleniać

daw­niej o zwie­rzę­tach: zmie­niać sierść, pióra, pan­cerz, na­skó­rek; wy­le­niać się


SJP.pl


wyleniały

daw­niej o zwie­rzę­tach: zmie­niać sierść, pióra, pan­cerz, na­skó­rek; wy­le­niać się


SJP.pl


wylenić

wy­le­nić się - re­gio­nal­nie: wy­le­nieć; wy­li­nieć;
1. o zwie­rzę­tach: zmie­nić sierść, pióra, pan­cerz, na­skó­rek;
2. ulec zni­szcze­niu przez wy­tar­cie


SJP.pl


wylepianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­le­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylepiać ndk.

 rzecz. lepidło n., lepiszcze n.

Wiktionary


wylepianka

obra­zek pow­sta­ły przez na­kle­je­nie na kar­to­nie ko­lo­ro­wych frag­men­tów pa­pie­ru lub tka­ni­ny; na­kle­jan­ka, wy­kle­jan­ka


SJP.pl


wylepiać

przy­kle­ja­jąc, wy­kła­dać czymś wew­nętrz­ną po­wierzch­nię cze­goś


SJP.pl


wylepić

przy­kle­ja­jąc, wy­ło­żyć czymś wew­nętrz­ną po­wierzch­nię cze­goś


SJP.pl


wyler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyler – część gminy (Ort­ste­il) Kra­nen­burg w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w po­wie­cie Kleve
  • Gret­chen Wyler – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Hugo Wyler – szwaj­car­ski che­mik
  • Maud Wyler – fran­cu­ska ak­tor­ka
  • Otto Wyler – szwaj­car­ski ma­larz
  • Ro­bert Wyler – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • Wil­liam Wyler – ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Wie­ler
  • Wiler
  • Wil­ler

Wikipedia


wylesianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­le­siać.

Wiktionary

Wy­le­sia­nie, de­fo­re­sta­cja, wy­cię­cie – pro­ces zmniej­sza­nia udzia­łu te­re­nów le­śnych w ogól­nej po­wierzch­ni da­ne­go ob­sza­ru, zaz­wy­czaj wsku­tek an­tro­po­pre­sji (np. nad­mier­ne wy­ko­rzy­sta­nie go­spo­dar­cze lasów, za­nie­czy­szcze­nie śro­do­wi­ska itp.).

Może pro­wa­dzić do po­wo­dzi, susz, osu­nięć ziemi i lawin błot­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɛˈɕä̃ɲɛ, AS: vyleśä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylesiać

Wiktionary


wylesiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­le­sić)

 (1.1) leśn. wy­ci­nać z ja­kie­goś ob­sza­ru ro­ślin­ność leśną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈlɛɕät͡ɕ, AS: vyleśäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las m., lasek m., leśny m., leśniczy m., leśnictwo n., wylesianie n.

 przym. leśny, leśniczy

Wiktionary


wylesienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­le­sić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylesić

Wiktionary


wylesić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­le­siać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­le­siać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Teren trze­ba bę­dzie wy­le­sić, bo w mie­ście skoń­czy­ły się już te­re­ny, gdzie można bu­do­wać za­kła­dy pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈlɛɕit͡ɕ, AS: vyleśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśny mos., las m., lasek m., leśniczy m., wylesienie n.

 przym. leśny, leśniczy

Wiktionary


wylew

1. pę­knię­cie na­czyń krwio­no­śnych i prze­do­sta­nie się krwi do or­ga­niz­mu (krwo­tok wew­nętrz­ny);
2. otwór do opróż­nia­nia zbior­ni­ka z cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­do­sta­nie się cie­czy poza obręb na­czy­nia

 (1.2) hy­drol. wy­stą­pie­nie wody z brze­gów rzeki

 (1.3) geol. wy­pły­wa­nie lawy na po­wierzch­nię Ziemi

 (1.4) książk. nagłe, silne uzew­nętrz­nie­nie uczuć

 (1.5) med. wy­pły­nię­cie krwi poza obręb na­czy­nia

 (1.6) pot. med. udar mózgu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylewność ż., wylanie n., wylewanie n., wylewka ż.

 czas. olać, wylewać ndk., wylać dk.

 przym. wylewny

 przysł. wylewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wylanie, wylewanie

 (1.2) efuzja

 (1.3) efuzja, erupcja wylewna

 (1.4) efuzja

 (1.6) apopleksja, udar mózgu

Wiktionary


wylewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­le­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɛˈvãɲɛ, AS: vylevãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylew m., wylewka ż., wylewisko n., wylewajka ż., wylewność ż., wylanie n.

 czas. olać, wylewać ndk., wylać dk.

 przym. wylewny

 przysł. wylewnie

Wiktionary


wylewarować

pod­nieść cię­żar za po­mo­cą le­wa­ra lub dźwi­gni; zle­wa­ro­wać


SJP.pl


wylewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wylać)

 (1.1) lejąc, po­zby­wać się płynu z na­czy­nia

 (1.2) spra­wiać, że jakiś płyn wy­do­sta­je się z cze­goś

 (1.3) wy­stę­po­wać z brze­gów (o rzece itp.)

 (1.4) pot. wy­rzu­cać kogoś skądś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­le­wać się (dk. wylać się)

 (2.1) o pły­nie: wy­do­sta­wać się z cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­la­łem dzi­siaj olej z sil­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈlɛvat͡ɕ, AS: vylevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylew m., wylewka ż., wylewisko n., wylewajka ż., wylewność ż., wylewanie n., wylanie n.

 czas. olać, oblewać, zalać, wylać dk.

 przym. wylewny

 przysł. wylewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) usuwać, wydalać, wyrzucać, pot. wywalać

Wiktionary


wylewisko

miej­sce, w któ­rym się coś wy­le­wa, zwła­szcza nie­czy­sto­ści


SJP.pl


wylewka

1. rura od­pły­wo­wa
2. stłu­czo­ne jajko sprze­da­wa­ne bez sko­rup­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. su­ro­wa po­dło­ga, war­stwa be­to­nu lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu na po­dło­dze, kła­dzio­na w po­sta­ci płyn­nej lub pół­płyn­nej w celu uzy­ska­nia pła­skiej, po­zio­mej po­wierzch­ni

 (1.2) bud. koń­co­wy ele­ment ba­te­rii do wody, z któ­re­go wy­le­wa się woda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈlɛfka, AS: vylefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zlew mrz., lanie n., wylew m., wylewisko n., wylewajka ż., wylewność ż., wylewanie n., wylanie n.

 czas. lać ndk., olewać ndk., olać dk., wylewać ndk., wylać dk.

 przym. wylewny, wylewkowy

 przysł. wylewnie

Wiktionary


wylewkowy

→ wy­lew­ka


SJP.pl

Patrz:

wylewka

wylewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­lew­nie


SJP.pl


wylewniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­lew­ny


SJP.pl


wylewność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­lew­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­lew­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanie n., wylew m., wylewka ż., wylewajka ż., wylanie n., wylewanie n.

 czas. olać, lać ndk., wylewać ndk., wylać dk.

 przym. wylewny

 przysł. wylewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstrawertyczność

Wiktionary


wylewny

skłon­ny do zwie­rzeń, ot­war­ty, szcze­ry, życz­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do zwie­rzeń

 (1.2) skłon­ny do oka­zy­wa­nia ser­decz­nych uczuć

 (1.3) świad­czą­cy o byciu ser­decz­nym, życz­li­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylewka ż., wylewanie n., wylanie n., wylew mrz., wylewność ż.

 czas. olać, wylać dk., wylewać ndk.

 przysł. wylewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmowny

 (1.2) otwarty, serdeczny, szczery

 (1.3) otwarty, serdeczny, szczery

Wiktionary


wylewowy

→ wylew


SJP.pl

Patrz:

wylew

wylezin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­le­zin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Wy­le­zin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn

Wikipedia


wylezinek

Wy­le­zi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


wyleźć

1. wyjść; wy­do­być się; wy­su­nąć się; wy­paść;
2. prze­mie­ścić się wyżej;
3. ujaw­nić się; zo­stać roz­poz­na­nym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wyjść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce na dobre wy­la­zło zza chmur i potok bla­sku wpadł do po­ko­ju przez za­kop­co­ne szyby.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. leźć

 rzecz. właz mrz.

Wiktionary


wyleżały

1. wy­gnieść, spła­szczyć przez dłu­gie le­że­nie;
2. wy­trzy­mać jakiś czas, leżąc; ule­żeć;
3. wy­le­żeć się - spę­dzić długi czas na le­że­niu; na­le­żeć się


SJP.pl


wyleżeć

1. wy­gnieść, spła­szczyć przez dłu­gie le­że­nie;
2. wy­trzy­mać jakiś czas, leżąc; ule­żeć;
3. wy­le­żeć się - spę­dzić długi czas na le­że­niu; na­le­żeć się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) leżąc spo­wo­do­wać wy­słu­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał tu pod­ni­szczo­ny, przed­wo­jen­ny kre­dens, trzydrz­wio­wa szafa, rów­nież wy­ko­na­na w la­tach dwu­dzie­stych, do tego je­szcze okrą­gły stół z czte­re­ma krze­sła­mi i wy­le­ża­ny tap­czan, który matka Mirka ku­pi­ła na raty gdzieś koło roku sie­dem­dzie­sią­te­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżenie n.

 czas. leżeć

Wiktionary


wyleżysko

ob­szar w wy­so­kich par­tiach gór­skich, gdzie ro­śli­ny roz­wi­ja­ją się z opóź­nie­niem wsku­tek dłu­gie­go le­że­nia śnie­gu


SJP.pl

Wy­le­ży­sko (zwane też wy­le­ży­skiem śnież­nym) to miej­sce, w któ­rym długo za­le­ga śnieg. Wy­le­ży­ska znaj­du­ją się głów­nie na pół­noc­nych sto­kach wy­so­kich gór, w miej­scach, gdzie pra­wie nigdy nie do­cie­ra bez­poś­red­nio słoń­ce i gdzie zgro­ma­dzo­ne są duże masy śnie­gu.

Wikipedia


wyleżyskowy

przy­miot­nik od: wy­le­ży­sko


SJP.pl


wyliczalny

da­ją­cy się wy­li­czyć


SJP.pl


wyliczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­li­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tań­ska nie po­tra­fi jed­nak oddać po­e­tyc­ko pię­kna przy­ro­dy, ogra­ni­cza się tylko do wy­li­cza­nia wspa­nia­łych lasów, kwie­ci­stych łąk i uro­dzaj­nych pól.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlʲiˈt͡ʃãɲɛ, AS: vylʹičãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyliczenie n., wyliczanka ż.

 czas. wyliczać ndk., wyliczyć dk.

Wiktionary


wyliczanka

1. krót­ki, ry­mo­wa­ny wier­szyk re­cy­to­wa­ny przy za­ba­wie, z wska­zy­wa­niem przy każ­dej sy­la­bie na ko­lej­ną osobę i wybór tej osoby na któ­rej wier­szyk się koń­czy;
2. ko­lej­ne wy­li­cza­nie cze­goś, ciąg ele­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ki ry­mo­wa­ny wier­szyk re­cy­to­wa­ny przez dzie­ci w celu wy­lo­so­wa­nia lub wy­bra­nia jed­nej z osób pod­czas za­ba­wy, roz­po­czę­cia gry, itp.;

 (1.2) wy­li­cza­nie, wy­mie­nia­nie serii ele­men­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­li­czan­ka – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej
  • Wy­li­czan­ka – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1998 roku
  • Wy­li­czan­ka – szwedz­ki film fa­bu­lar­ny z 1968 roku
  • Wy­li­czan­ka – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1994 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­rze­ni rapu na­le­ży jed­nak szu­kać także w pie­śniach że­glar­skich i żoł­nier­skich, dzie­cię­cych wy­li­czan­kach i mu­zy­ce disco.

 (1.2) (…) wśród pi­sa­rzy, hoł­du­ją­cych mo­ty­wom i at­mos­fe­rze, naz­wa­nej póź­niej go­tyc­ką, znaj­dzie­my także Ho­me­ra, Se­ne­kę, Wer­gi­le­go, Lu­kia­na, Owi­diu­sza, au­to­rów sag is­landz­kich i nor­dyc­kich, Cha­u­ce­ra i Dan­te­go. Po­dob­ną wy­li­czan­ką można by objąć pla­sty­ka­a­sty­kę czy mu­zy­kę, przy­kła­dów bo­wiem nie brak (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyliczanie n., wyliczenie n.

 przym. liczny

 czas. wyliczyć

Wiktionary


wyliczać

wy­mie­niać coś w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­li­czyć)

 (1.1) wy­mie­niać w pew­nej ko­lej­no­ści

 (1.2) okre­ślać po­przez obli­cze­nia

 (1.3) po obli­cze­niu wy­dzie­lać coś i przez­na­czać na jakiś cel

 (1.4) ogra­ni­czać coś do ja­kiejś ilo­ści, licz­by

 (1.5) sport. li­cząc jako sę­dzia rin­go­wy od 1 do 10, od­mie­rzać czas od otrzy­ma­nia przez za­wod­ni­ka obez­wład­nia­ją­ce­go ciosu i po upły­wie któ­re­go uz­na­je się go za po­ko­na­ne­go przez no­ka­ut

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­li­czać się (dk. wy­li­czyć się)

 (2.1) zda­wać przed kimś ra­chu­nek z wy­da­nych kwot czy zu­ży­tych ma­te­ria­łów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyliczanie n., liczenie n., policzenie n., wyliczenie n., zliczanie n., zliczenie n.

 przym. liczny

 czas. policzyć, wyliczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymieniać, wyszczególniać

 (1.2) obliczać, wykalkulowywać, wyznaczać

 (1.3) przydzielać, wydzielać

 (1.4) kontrolować

 (1.5) liczyć

 (2.1) rozliczać się

Wiktionary


wyliczenia

wy­mie­nić coś w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl


wyliczenie

1. ze­sta­wie­nie, spis, ra­chu­nek wy­ka­zu­ją­cy coś;
2. śro­dek ar­ty­stycz­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla li­te­ra­tu­ry ba­ro­ku, po­le­ga­ją­cy na wy­mie­nie­niu w tek­ście kilku ele­men­tów tej samej ka­te­go­rii; enu­me­ra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­li­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vylʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyliczyć dk., wyliczać ndk.

 rzecz. zliczenie n., zliczanie n., policzenie n., wyliczanie, wyliczanka

 przym. liczny

Wiktionary


wyliczeniowy

→ wy­li­cze­nie


SJP.pl

Patrz:

wyliczenie

wyliczyć

wy­mie­nić coś w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­li­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­li­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyliczanie n., wyliczenie n., wyliczanka ż., liczenie n., policzenie n., zliczanie n., zliczenie n.

 czas. policzyć, liczyć, wyliczać ndk.

 przym. liczny

Wiktionary


wylinić

daw­niej: wy­li­nić się - wy­li­nieć, wy­le­nieć; wy­le­nić się


SJP.pl


wylinka

1. zro­go­wa­cia­ły na­skó­rek zrzu­ca­ny przez płazy i gady;
2. ku­ti­ku­la zrzu­ca­na przez sta­wo­no­gi;
3. pro­ces li­nie­nia; linka (rza­dziej)


SJP.pl

Wy­lin­ka, eg­zu­wium ("exu­vium", "exu­vies") – zew­nętrz­na część po­wło­ki ciała zwie­rząt zrzu­ca­na przy li­nie­niu, np. oskó­rek (ku­ty­ku­la) sta­wo­no­gów, zro­go­wa­cia­łe war­stwy na­skór­ka gadów.

W trak­cie wzro­stu niek­tó­rych zwie­rząt po­wierzch­nia ich ciała nie ro­śnie wraz z nimi i po pew­nym cza­sie staje się za mała, pęka, a na­stęp­nie zo­sta­je zrzu­co­na. Ros­ną­cy osob­nik ma nową, naj­czę­ściej je­szcze mięk­ką po­wło­kę, łatwo ule­ga­ją­cą de­for­ma­cjom i nie­przy­go­to­wa­ną do ochro­ny przed po­ten­cjal­nym na­past­ni­kiem.

Wikipedia


wylistować

przed­sta­wić w for­mie listy; wy­mie­nić, wy­li­czyć


SJP.pl


wylistowywać

przed­sta­wiać coś w for­mie listy; wy­mie­niać, wy­li­czać


SJP.pl


wylizanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­li­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylizać dk.

 rzecz. lizusostwo n.

Wiktionary


wylobbować

wy­wrzeć wpływ na or­ga­ny wła­dzy pań­stwo­wej w in­te­re­sie okre­ślo­nych grup spo­łecz­nych lub po­li­tycz­nych


SJP.pl


wylocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wylot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylot m.

Wiktionary


wylodzony

wy­ja­ło­wio­ny przez lo­do­wiec


SJP.pl


wylogowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­lo­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylogować dk., wylogowywać ndk.

Wiktionary


wylogowany

taki, który się wy­lo­go­wał (wy­szedł z sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go o kon­tro­lo­wa­nym do­stę­pie)


SJP.pl


wylogować

1. za­koń­czyć sesję pracy z sy­ste­mem kom­pu­te­ro­wym;
2. wy­lo­go­wać się - wyjść z sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go o kon­tro­lo­wa­nym do­stę­pie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­lo­go­wy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɔˈɡɔvat͡ɕ, AS: vylogovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylogowanie n., logowanie n.

Wiktionary


wylogowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­lo­go­wy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɔɡɔvɨˈvãɲɛ, AS: vylogovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylogowywać

Wiktionary


wylogowywać

1. koń­czyć sesję pracy z sy­ste­mem kom­pu­te­ro­wym;
2. wy­lo­go­wy­wać się - wy­cho­dzić z sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go o kon­tro­lo­wa­nym do­stę­pie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) in­form. za­koń­czyć sesję pracy z sy­ste­mem in­for­ma­tycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ban­ko­wo­ści in­ter­ne­to­wej nie po­win­no się ko­rzy­stać w ka­wia­ren­ce in­ter­ne­to­wej; jeśli już się to robi, na­le­ży pa­mię­tać, by za­wsze wy­lo­go­wać się ze stro­ny banku, usu­nąć wszyst­kie dane pry­wat­ne z prze­glą­dar­ki i zam­knąć ją.

 (1.1) Wła­śnie mia­łem za­pi­sać ar­ty­kuł, gdy ser­wis wy­lo­go­wał mnie z po­wo­du zbyt dłu­giej nie­ak­tyw­no­ści. Stra­ci­łem wszyst­ko, co na­pi­sa­łem przez pół go­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɔɡɔˈvɨvat͡ɕ, AS: vylogovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylogowywanie n., logowanie n., wylogowanie

Wiktionary


wylosować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. lo­so­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|lo­so­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dru­gim eta­pie uczest­ni­cy będą od­po­wia­da­li ust­nie na wy­lo­so­wa­ne py­ta­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. losować

 rzecz. losowość ż.

Wiktionary


wylot

1. wy­ru­sze­nie w po­dróż lot­ni­czą;
2. za­koń­cze­nie rury


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dziu­ra przez którą coś wy­la­tu­je

 (1.2) odlot, wy­le­ce­nie, wy­la­ty­wa­nie

 (1.3) za­koń­cze­nie drogi, tu­ne­lu, do­li­ny, itp.

 (1.4) daw. rękaw kon­tu­sza roz­cię­ty po wew­nętrz­nej stro­nie, za­rzu­ca­ny na plecy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨlɔt, AS: vylot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylotówka ż., wylotek m., wylecenie n., wylatywanie n., wylatanie n.

 czas. wylecieć dk., wylatywać ndk., wylatać dk./ndk.

 przym. wylotowy

Wiktionary


wylotek

1. ga­tu­nek ryby z rzędu be­lo­noksz­tałt­nych;
2. szpa­ra umoż­li­wia­ją­ca pszczo­łom opu­szcza­nie ula


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pszcz. otwór w ulu umoż­li­wia­ją­cy pszczo­łom opu­szcza­nie ula i po­wra­ca­nie do niego

Wiktionary

Wy­lo­tek ("Che­i­lo­po­gon he­te­ru­rus") – ga­tu­nek ryby z rzędu be­lo­noksz­tałt­nych z ro­dzi­ny pta­szo­ro­wa­tych (Exo­co­e­ti­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbyt małe wy­lot­ki sprzy­ja­ją za­wil­go­ce­niu ula.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈlɔtɛk, AS: vylotek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylot

 czas. wylatywać ndk., wylecieć

 przym. wylotkowy, wylotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wlotek, oczko

Wiktionary


wylotka

1. ga­tu­nek ryby z rzędu be­lo­noksz­tałt­nych;
2. szpa­ra umoż­li­wia­ją­ca pszczo­łom opu­szcza­nie ula


SJP.pl


wylotówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. droga umoż­li­wia­ją­ca wy­jazd z mia­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨlɔˈtufka, AS: vylotufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylot mrz.

Wiktionary


wyludnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wia­nie, że coś się wy­lud­nia

 (1.2) sta­wa­nie się wy­lud­nio­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyludnienie n., ludność ż.

 czas. wyludnić

Wiktionary


wyludniać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) czy­nić bez­lud­nym

cza­sow­nik zwrot­ny wy­lud­niać się

 (2.1) sta­wać się bez­lud­nym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyludnić dk.

 rzecz. wyludnienie n., ludność ż.

Wiktionary


wyludnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­lud­nić.

 (1.2) de­po­pu­la­cja, spa­dek licz­by lud­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyludnianie n., ludność ż.

 czas. wyludniać ndk., wyludnić dk.

Wiktionary


wyludnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­lud­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyludnianie n., wyludnienie n., lud mrz., ludność ż.

 czas. wyludniać ndk.

Wiktionary


wylukać

po­tocz­nie: wy­pa­trzeć, do­strzec


SJP.pl


wylutować

usu­nąć coś przy­lu­to­wa­ne­go


SJP.pl


wylutowywać

usu­wać coś przy­lu­to­wa­ne­go


SJP.pl


wyluzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­lu­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyluzować dk.

 rzecz. luz mrz.

Wiktionary


wyluzowywać

po­tocz­nie: wy­lu­zo­wy­wać się - od­prę­żać się, re­lak­so­wać się; wrzu­cać na luz


SJP.pl


wylynga

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. osoba nie­wy­da­rzo­na, nie­u­dacz­nik

 (1.2) gw-pl|Gniez­no. o dziec­ku: wy­ro­dek (czar­na owca w ro­dzi­nie)

 (1.3) gw-pl|Bi­sku­piz­na. dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gw-pl|Poz­nań.: Moimi naj­lep­szy­mi kum­pla­mi wew kla­sie som: Flan­ca, Ślepy, Bebe i Zioło. Flan­ca to taka wy­lyn­ga i istny szplin — raz słod­ki jak klymy a dru­gom razom kawał juch­ty.

Wiktionary


wyląc

wy­lę­gnąć się; wyląc się:
1. wy­do­być się z jajka; wy­kluć się;
2. pow­stać w ja­kimś miej­scu lub cza­sie; zro­dzić się, wy­kluć się;
3. o cho­ro­bie: przejść do sta­dium, w któ­rym ujaw­nia­ją się do­le­gli­wo­ści


SJP.pl


wylądowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­lą­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oka­zu­je się, że nie tylko Po­la­cy kla­szczą po wy­lą­do­wa­niu sa­mo­lo­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylądować dk.

 rzecz. lądowanie n.

Wiktionary


wylądować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|lą­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lądować

 rzecz. ląd mrz., lądowanie n., lądowisko n., lądownik n., wylądowanie n.

Wiktionary


wyląg

wy­klu­wa­nie się, wy­do­by­wa­nie się mło­dych z jaj; wylęg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. wy­do­sta­nie się mło­de­go osob­ni­ka z jaja lub or­ga­niz­mu ro­dzi­ciel­skie­go;

 (1.2) zool. ogół jaj lub mło­dych w jed­nym mio­cie lub okre­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy na­stę­pu­je wyląg u bo­cia­na si­no­dzio­be­go?

 (1.2) Tego lata cały wyląg ku­ro­patw wy­żar­ły lisy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęg mrz., wylęg mrz., wylęganie n., wylęganiec mos., wylęgarka ż., wylęgarnictwo n., wylęgnięcie n.

 czas. wyląc się dk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. wylęgły, wylęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ląg, lęg, wyklucie; war. wylęg

 (1.2) ląg, lęg; war. wylęg

Wiktionary


wylęg

pro­ces wy­klu­wa­nia się mło­dych, wy­do­by­wa­nia się ich z jaj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. wy­do­sta­nie się mło­de­go osob­ni­ka z jaja lub or­ga­niz­mu ro­dzi­ciel­skie­go;

 (1.2) zool. ogół jaj lub mło­dych w jed­nym mio­cie lub okre­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy na­stę­pu­je wylęg u bo­cia­na bia­łe­go?

 (1.2) Tego lata wylęg u ja­skó­łek był nadz­wy­czaj licz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęg mrz., wyląg mrz., wylęganie n., wylęganiec mos., wylęgarka ż., wylęgarnictwo n., wylęgnięcie n.

 czas. wyląc się dk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. wylęgły, wylęgowy, lęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ląg, lęg, wyklucie; rzad. war. wyląg

 (1.2) ląg, lęg; rzad. war. wyląg

Wiktionary


wylęganiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. po­gard. nie­ślub­ne dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto­kroć wy­lę­gań­ców kró­lew­skich przez­na­cza­no do stanu du­chow­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyląg mrz., wylęg mrz., wylęgarka ż., wylęgarnia ż., wylęgarnictwo n.

 czas. ląc się ndk., lęgnąć się ndk., wyląc się dk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. lęgowy, wylęgły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bękart

Wiktionary


wylęgarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do wy­lę­ga­nia jaj

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyląg mrz., wylęg mrz., wylęganiec mos.

Wiktionary


wylęgarnia

1. miej­sce gdzie coś się lę­gnie, rozm­na­ża; sied­li­sko;
2. miej­sce przy­sto­so­wa­ne do wy­lę­ga­nia się ho­dow­la­nych pta­ków, ryb itp.;
3. apa­rat do utrzy­my­wa­nia od­po­wied­nich wa­run­ków tem­pe­ra­tu­ry, wil­got­no­ści itp. uży­wa­ny do sztucz­ne­go wy­lę­ga­nia dro­biu z jaj; in­ku­ba­tor; wy­lę­gar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, bu­dy­nek przy­sto­so­wa­ne do wy­lę­ga­nia się pta­ków, ryb

Wiktionary

Wy­lę­gar­nia – bu­dy­nek, zbior­nik wodny lub miej­sce, w któ­rym pod kon­tro­lą czło­wie­ka lub sa­mo­rod­nie na­stę­pu­je wy­lę­ga­nie (czyli okres in­ku­ba­cyj­ny) zwie­rząt ho­dow­la­nych np. dro­biu lub ryb, a także owa­dów.

1. "Wy­lę­gar­nia dro­biu" czyli np. (kur, ka­czek czy in­dy­ków), to bu­dy­nek z urzą­dze­nia­mi do wy­lę­gu dro­biu w sztucz­nych wa­run­kach i pod ści­słą kon­tro­lą tech­no­lo­gicz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lęgowy

 rzecz. wylęganiec mos.

Wiktionary


wylęgarnictwo

dział ho­dow­li zaj­mu­ją­cy się wy­lę­giem


SJP.pl


wylęgnięty

taki, który się wy­lągł; wy­lę­gły


SJP.pl


wylęgnąć

wyląc się; wy­lę­gnąć się:
1. wy­do­być się z jajka; wy­kluć się;
2. pow­stać w ja­kimś miej­scu lub cza­sie; zro­dzić się, wy­kluć się;
3. o cho­ro­bie: przejść do sta­dium, w któ­rym ujaw­nia­ją się do­le­gli­wo­ści


SJP.pl


wylęgowość

→ wy­lę­go­wy


SJP.pl

Patrz:

wylęgowy

wylęgowy

przy­miot­nik od: wylęg


SJP.pl


wylęgły

wy­lę­gnąć się; wyląc się:
1. wy­do­być się z jajka; wy­kluć się;
2. pow­stać w ja­kimś miej­scu lub cza­sie; zro­dzić się, wy­kluć się;
3. o cho­ro­bie: przejść do sta­dium, w któ­rym ujaw­nia­ją się do­le­gli­wo­ści


SJP.pl


wylękniony

taki, który się wy­ląkł, wy­stra­szo­ny; bę­dą­cy ob­ja­wem czy­je­goś lęku; wy­lę­kły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen lęku lub bę­dą­cy tego ob­ja­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­lę­knio­ny Ża­czek witał się tym­cza­sem z jas­no­wło­sym, su­chym dżen­tel­me­nem, który mimo ró­żo­wych od­sta­ją­cych uszu wy­glą­dał rze­czy­wi­ście na lorda.

Wiktionary


wylęknięty

prze­sta­rza­le: taki, który się wy­ląkł; wy­lę­kły


SJP.pl


wylęknąć

prze­sta­rza­le: wy­lę­knąć się - od­czuć strach; zlę­knąć (zląc) się prze­stra­szyć się, prze­ra­zić się, wyląc się


SJP.pl


wylękły

1. pełen lęku; wy­stra­szo­ny, prze­ra­żo­ny;
2. świad­czą­cy o czy­imś lęku, np. wy­lę­kłe spoj­rze­nie


SJP.pl


wylężony

taki, który się wy­lągł; wy­lę­gły, wy­lę­gnię­ty


SJP.pl


wym.

skrót od:
1. wy­mo­wa;
2. wy­mie­nio­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wy­mo­wa

 (1.2) = wy­ma­wiaj

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wymieniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) czyt.

Wiktionary


wymacerować

pod­dać coś dzia­ła­niu płynu w celu zmięk­cze­nia lub wy­wo­ła­nia zmian che­micz­nych; zma­ce­ro­wać, prze­ma­ce­ro­wać


SJP.pl


wymach

szyb­kie wy­rzu­ce­nie cze­goś w górę, w bok, do tyłu


SJP.pl


wymachiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­chi­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃maxʲiˈvãɲɛ, AS: vỹmaχʹivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymachiwać ndk., wymachnąć dk., machać

 rzecz. wymachnięcie n., wymach m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywijanie

Wiktionary


wymachiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ma­chać czymś z pewną siłą w wielu kie­run­kach

 (1.2) ma­chać czymś w spo­sób ma­ją­cy kogoś za­stra­szyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) ma­cha­jąc, wyz­na­czać pe­wien rytm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­ska­ki­wa­ła czas jakiś w miej­scu i wy­ma­chi­wa­ła rę­ko­ma, aby wy­krze­sać z sie­bie choć­by odro­bi­nę cie­pła.

 (1.2) Przy­cho­dzi­li nie­miec­cy żoł­nie­rze do pol­skich domów, wy­ma­chi­wa­li ka­ra­bi­na­mi i da­wa­li dzie­sięć minut na spa­ko­wa­nie naj­po­trzeb­niej­szych rze­czy oso­bi­stych.

 (2.1) A on, jakby się za­wa­hał, lecz po chwi­li pod­niósł ręce wyżej, wy­ma­chu­jąc rytm pie­śni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. machać

 rzecz. wymachiwanie n.

Wiktionary


wymachowy

przy­miot­nik od: wy­mach


SJP.pl


wymachy

szyb­kie wy­rzu­ce­nie cze­goś w górę, w bok, do tyłu


SJP.pl


wymacywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­cy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymacywać ndk.

Wiktionary


wymaczać

1. trzy­mać coś w pły­nie przez długi czas;
2. wy­ma­czać się -
a) zo­sta­wać za­nu­rzo­nym w pły­nie przez długi czas;
b) żar­to­bli­wie: spę­dzać długi czas na ką­pa­niu się


SJP.pl


wymadlać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­mod­lić)

 (1.1) rel. wy­pra­szać coś po­przez mod­lit­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­mad­lać się

 (2.1) rel. rzad. spę­dzać za­do­wa­la­ją­cy czas na mod­lit­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka wy­mad­la­ła nam dzie­ci jedno po dru­gim.

 (2.1) Wy­mad­la­ła się, sa­mot­nie wę­dru­jąc po po­ło­ni­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlenie n., wymadlanie n.

 czas. modlić się, wymodlić dk., wymodlać ndk.

Wiktionary


wymagający

ocze­ki­wać od kogoś speł­nie­nia ja­kie­goś wa­run­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który dużo wy­ma­ga, nie jest po­błaż­li­wy

 (1.2) taki, który sta­no­wi wyz­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymaganie n., wymóg mrz.

 czas. wymagać ndk.

 przym. wymagany

 przysł. wymagająco

Wiktionary


wymagalnik

teza przyj­mo­wa­na bez do­wo­du jako ak­sjo­mat, sta­no­wią­ca punkt wyj­ścia i pod­sta­wę w do­wo­dze­niu in­nych twier­dzeń; po­stu­lat


SJP.pl


wymagalność

1. ko­niecz­ność speł­nia­nia ja­kichś wy­mo­gów;
2. w pra­wie: cecha zo­bo­wią­za­nia, któ­re­go ter­min płat­no­ści minął, a które nie zo­sta­ło umo­rzo­ne lub prze­daw­nio­ne;
3. daw­niej: wy­ma­ga­nie, żą­da­nie


SJP.pl


wymagalny

1. o długu: taki, któ­re­go ter­min płat­no­ści minął, a który nie zo­stał umo­rzo­ny lub prze­daw­nio­ny;
2. daw­niej: wy­ma­ga­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) war­sza­wa. wy­ma­gą­ją­cy

Wiktionary


wymaganie

ocze­ki­wać od kogoś speł­nie­nia ja­kie­goś wa­run­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­gać.

 (1.2) wymóg, żą­da­nie, sta­now­cza po­trze­ba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ, AS: vỹmagãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymagać ndk.

 rzecz. wymóg mrz.

 przym. wymagający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) roszczenie

Wiktionary


wymagany

ocze­ki­wać od kogoś speł­nie­nia ja­kie­goś wa­run­ku


SJP.pl


wymagać

ocze­ki­wać od kogoś speł­nie­nia ja­kie­goś wa­run­ku


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) żądać, chcieć coś od kogoś; do­ma­gać się

 (1.2) po­trze­bo­wać cze­goś, uz­na­wać coś za nie­zbęd­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płacę ci za ro­bo­tę i wy­ma­gam speł­nie­nia moich wa­run­ków.

 (1.2) Spo­rzą­dze­nie tego do­ku­men­tu wy­ma­ga czasu i kon­cen­tra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmaɡat͡ɕ, AS: vỹmagać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymaganie, wymóg

 przym. wymagający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życzyć sobie

Wiktionary


wymaglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymaglowywanie n., magiel mrz.

 czas. wymaglować dk., wymaglowywać ndk.

Wiktionary


wymaić

przy­brać zie­le­nią, kwia­ta­mi


SJP.pl


wymajać

de­ko­ro­wać, ubie­rać zie­le­nią i kwia­ta­mi; uma­jać, uk­wie­cać


SJP.pl


wymajstrowywać

maj­stru­jąc, wy­ko­ny­wać jakąś ro­bo­tę ręcz­ną


SJP.pl


wymajstrzać

daw­niej: maj­stru­jąc, wy­ko­ny­wać jakąś ro­bo­tę ręcz­ną; wy­maj­stro­wy­wać


SJP.pl


wymakać

rzad­ko o ro­śli­nach: mar­nieć, gnić wsku­tek dłu­gie­go mo­knię­cia


SJP.pl


wymalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymalować dk.

 przym. malarski

 rzecz. malarz mos.

Wiktionary


wymalować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ma­lo­wy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ma­lo­wy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃maˈlɔvat͡ɕ, AS: vỹmalovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malowanie n., malowidło n., malunek m., wymalowanie n., malarz mos.

 czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk.

 przym. malarski, malowniczy

Wiktionary


wymamczać

daw­niej: wy­kar­miać włas­nym mle­kiem


SJP.pl


wymamić

wy­pro­sić coś od kogoś, wy­łu­dzić


SJP.pl


wymamrotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mam­ro­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymamrotać dk.

Wiktionary


wymaniać

daw­niej: wy­pra­szać coś pod­stęp­nie, wy­łu­dzać, wy­cy­ga­niać


SJP.pl


wymanikiurować

ob­ciąć, spi­ło­wać i wy­la­kie­ro­wać paz­nok­cie u rąk


SJP.pl


wymarcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) śmierć do ostat­nie­go osob­ni­ka; ma­so­we umar­cie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymrzeć dk.

 przym. wymarły

 rzecz. wymieranie n.

Wiktionary


wymarsz

zor­ga­ni­zo­wa­ne, gro­mad­ne wyj­ście, prze­de wszyst­kim od­dzia­łów woj­sko­wych; wy­ma­sze­ro­wa­nie; wy­ru­sze­nie


SJP.pl


wymarzać

1. [czy­taj: wymar-zać] ginąć od mrozu; wy­mie­rać z zimna; za­ma­rzać;
2. [czy­taj: wymar-zać] po­zo­sta­jąc długo na mro­zie, bar­dzo marz­nąć; prze­ma­rzać;
3. [czy­taj: wy­ma­rzać] wy­ma­rzać się - pow­sta­wać, uka­zy­wać się w ma­rze­niach


SJP.pl


wymarznięty

[czy­taj: wymar-znię­ty] taki, który wy­marz­nął (wy­marzł); wy­marz­ły, wy­marź­nię­ty


SJP.pl


wymarzony

wy­o­bra­zić sobie coś upra­gnio­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) adek­wat­ny do czy­ichś pra­gnień, po­trzeb lub ocze­ki­wań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieg­dyś mój ko­le­ga nie chciał wydać zbyt wiele pie­nię­dzy przy za­ku­pie: z jego wy­ma­rzo­ne­go "pudla mi­nia­tur­ki", bar­dzo po­dob­ne­go w wieku szcze­nię­cym do tej rasy, wy­rósł duży pies o cha­rak­te­rze zu­peł­nie od­mien­nym od ja­kie­go­kol­wiek pudla i wy­glą­dzie zu­peł­nie do niego nie­po­dob­nym.

 (1.1) Mar­cus był ne­o­na­zi­stą. Wy­ma­rzo­ny eg­zem­plarz aryj­skiej rasy, wy­glą­dał na ty­po­we­go wi­kin­ga. Wiel­ki, tępy i płowy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marzyć

Wiktionary


wymarzyć

wy­o­bra­zić sobie coś upra­gnio­ne­go


SJP.pl


wymarzły

[czy­taj: wymar-zły] taki, który wy­marzł (wy­marz­nął); wy­marz­nię­ty, wy­marź­nię­ty


SJP.pl


wymarły

1. taki, który wy­gi­nął;
2. prze­no­śnie: opu­sto­sza­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który już wy­marł, wy­gi­nął

 (1.2) przen. opu­sto­sza­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodo to wy­mar­ły ga­tu­nek pta­ków za­miesz­ku­ją­cy kie­dyś Ma­u­ri­tius.

 (1.2) W Bie­szcza­dach wciąż je­szcze można spot­kać wy­mar­łe wio­ski Łem­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmarwɨ, AS: vỹmaru̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymieranie n., wymarcie n.

 czas. wymierać ndk., wymrzeć dk.

Wiktionary


wymarźnięty

taki, który wy­marz­nął (wy­marzł); wy­marz­ły, wy­marz­nię­ty


SJP.pl


wymasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ma­so­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ma­so­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ma­so­wać się (ndk. ma­so­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|ma­so­wać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż mrz.

Wiktionary


wymasowywać

1. do­kład­nie ma­so­wać bo­lą­ce miej­sce;
2. usu­wać przez ma­so­wa­nie


SJP.pl


wymaszerować

1. wy­ru­szyć skądś mar­szem - rów­nym, ener­gicz­nym kro­kiem;
2. po­tocz­nie: wy­ru­szyć skądś, zde­cy­do­wa­nie kie­ru­jąc się do ja­kie­goś miej­sca


SJP.pl


wymaszerowywać

1. wy­ru­szać skądś mar­szem - rów­nym, ener­gicz­nym kro­kiem;
2. po­tocz­nie: wy­ru­szać skądś, zde­cy­do­wa­nie kie­ru­jąc się do ja­kie­goś miej­sca


SJP.pl


wymawialny

da­ją­cy się wy­mó­wić


SJP.pl


wymawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­ty­ku­ło­wa­nie wy­ra­zów

 (1.2) pot. do­ko­ny­wa­nie wy­po­wie­dze­nia umowy, re­zy­gno­wa­nie z ko­rzy­sta­nia z cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃maˈvʲjä̃ɲɛ, AS: vỹmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymawiać, wymówić

 rzecz. wymówka ż.

 przysł. wymownie

 przym. wymowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wypowiadanie

Wiktionary


wymawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­mó­wić)

 (1.1) wy­ra­żać coś dźwię­ko­wo, słow­nie

 (1.2) nie­sto­sow­nie zwra­cać uwagę, czy­nić wy­mów­ki od­wo­łu­jąc się do wdzięcz­no­ści

 (1.3) zry­wać umowę

 (1.4) daw. za­strze­gać w umo­wie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ma­wiać się (dk. wy­mó­wić się)

 (2.1) nie zga­dzać się pod pre­tek­stem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­tra­fię wy­ma­wiać wielu an­giel­skich słów.

 (1.2) Wy­ma­wiasz mi, że je­stem gruba?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmavʲjät͡ɕ, AS: vỹmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymawianie n., wymówienie n., wymowa ż., wymówka ż., mowa ż., mówka ż., mówca m., mówczyni ż.

 czas. mówić ndk., wymówić dk.

 przym. wymowny, mowny

 przysł. wymownie, mownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) artykułować, wypowiadać

 (1.2) wypominać, reg. śl. wyczytać

 (1.3) wypowiadać

Wiktionary


wymaz

w me­dy­cy­nie kro­pla krwi, wy­da­li­ny lub wy­dzie­li­ny ja­kie­goś na­rzą­du, roz­pro­wa­dza­na na szkla­nej płyt­ce w celu wy­ko­na­nia ba­da­nia mi­kro­sko­po­we­go; roz­maz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. prób­ka ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go po­bra­na w celu wy­ko­na­nia ba­da­nia mor­fo­lo­gicz­ne­go, cy­to­lo­gicz­ne­go lub mi­kro­bio­lo­gicz­ne­go;

Wiktionary

Wymaz – po­bie­ra­nie prób­ki pły­nów fiz­jo­lo­gicz­nych, wy­dzie­lin okre­ślo­ne­go na­rzą­du, wy­da­lin lub śluzu w celu zba­da­nia jej skła­du; w szcze­gól­no­ści, pod kątem za­war­tych w niej ko­mó­rek złu­szczo­ne­go na­błon­ka, mi­kro­or­ga­niz­mów (grzy­bów, bak­te­rii) lub śla­dów okre­ślo­nych sub­stan­cji che­micz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 28 wrze­śnia o godz. 11.00 w na­mio­cie przed urzę­dem mia­sta roz­pocz­nie się po­bie­ra­nie wy­ma­zów w kie­run­ku COVID-19.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymazówka ż., wymazywanie n., wymazanie n.

 czas. wymazywać ndk., wymazać dk.

 przym. wymazowy

Wiktionary


wymazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać, wymazać dk.

 rzecz. wymaz mrz.

Wiktionary


wymazać

1. wy­bru­dzić
2. ze­trzeć, usu­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ma­zy­wać)

 (1.1) mażąc, usu­nąć coś z cze­goś

 (1.2) mażąc czymś, zużyć to do końca

 (1.3) mocno po­ma­zać czymś

 (1.4) usu­nąć z umy­słu

 (1.5) wy­ko­nać wymaz

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ma­zać się (ndk. wy­ma­zy­wać się)

 (2.1) ubru­dzić się czymś, co się roz­ma­zu­je

 (2.2) zużyć się przez ma­za­nie

 (2.3) wy­ko­nać sobie wymaz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymaz mrz., wymazanie n.

 czas. mazać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zetrzeć

 (1.2) wykończyć, wypisać

 (1.3) pobrudzić, wysmarować

Wiktionary


wymazobus

po­tocz­nie: ka­ret­ka przy­sto­so­wa­na do po­bie­ra­nia pró­bek do te­stów na obec­ność ko­ro­na­wi­ru­sa


SJP.pl


wymazowy

→ wymaz, np. punkt wy­ma­zo­wy


SJP.pl


wymazywacz

przy­rząd w po­sta­ci pi­sa­ka do wy­ma­zy­wa­nia tek­stu


SJP.pl


wymazywalność

→ wy­ma­zy­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

wymazywalny

wymazywalny

da­ją­cy się wy­ma­zać


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który można wy­ma­zać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pani na­u­czy­ciel­ka w kla­sie mojej córki (…) za­bro­ni­ła uży­wa­nia dzie­ciom, w tym mojej córce, dłu­go­pi­sów wy­ma­zy­wal­nych.

Wiktionary


wymazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ma­zy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać, wymazywać ndk.

 rzecz. wymaz mrz.

Wiktionary


wymazywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ma­zać)

 (1.1) mażąc, usu­wać coś z cze­goś

 (1.2) mażąc czymś, zu­ży­wać to do końca

 (1.3) mocno mazać czymś

 (1.4) usu­wać z umy­słu

 (1.5) wy­ko­ny­wać wymaz

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ma­zy­wać się (dk. wy­ma­zać się)

 (2.1) bru­dzić się czymś, co się roz­ma­zu­je

 (2.2) zu­ży­wać się przez ma­za­nie

 (2.3) wy­ko­ny­wać sobie wymaz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymaz mrz., wymazywanie n.

 czas. mazać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścierać, wycierać

 (1.2) wykańczać, wypisywać

 (1.3) brudzić

 (1.4) zapominać

Wiktionary


wymazówka

1. wacik lub pa­łecz­ka do wy­ko­ny­wa­nia wy­ma­zów;
2. po­jazd, w któ­rym wy­ko­nu­je się wy­ma­zy


SJP.pl

Wy­ma­zów­ka – pa­łecz­ka lub wacik do wy­ko­ny­wa­nia wy­ma­zów i prze­nie­sie­nia po­bra­nej prób­ki na po­żyw­kę bak­te­ryj­ną w celu rozm­no­że­nia i iden­ty­fi­ka­cji obec­nych w wy­ma­zie mi­kro­or­ga­niz­mów. Wy­ma­zów­ki mogą być rów­nież uży­wa­ne do miej­sco­we­go od­ka­ża­nia skóry oraz roz­pro­wa­dza­nia leków, a także do po­bie­ra­nia pły­nów fiz­jo­lo­gicz­nych ze śla­da­mi złu­szczo­ne­go na­błon­ka w celu ba­da­nia DNA.

Wikipedia


wymborek

w gwa­rze poz­nań­skiej: wia­dro; wę­bo­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. wia­dro, wę­bo­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

Wiktionary


wymian

1. po­przecz­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny wy­stę­pu­ją­cy w ukła­dzie co najm­niej trzech ele­men­tów po­dłuż­nych; przej­ma
2. daw­niej: wy­mia­na


SJP.pl

Wy­mian – po­przecz­na belka poś­red­ni­czą­ca w prze­ka­zy­wa­niu ob­cią­żeń ze skró­co­nych za­sad­ni­czych belek kon­struk­cyj­nych. Sto­so­wa­na głów­nie przy ele­men­tach wy­sta­ją­cych ponad dach lub ot­wo­rach da­cho­wych.

Wikipedia


wymiana

1. danie komuś cze­goś w za­mian za coś in­ne­go;
2. za­stą­pie­nie kogoś lub cze­goś kimś lub czymś innym;
3. odw­za­jem­nie­nie się komuś tym samym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) otrzy­ma­nie cze­goś od kogoś w za­mian za coś in­ne­go

 (1.2) za­stą­pie­nie kogoś lub cze­goś za­mien­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu mo­żesz do­ko­nać wy­mia­ny wa­lu­ty.

 (1.2) In­struk­cja za­le­ca czę­stą wy­mia­nę oleju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjãna, AS: vỹmʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymienialność ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. zamienić, wymieniać ndk., wymienić dk.

 przym. wymienialny, wymienny

 przysł. wymiennie

Wiktionary


wymianka

1. zdrob­nie­nie od: wy­mia­na;
2. po­tocz­nie: spot­ka­nie, na któ­rym wy­mie­nia się róż­ny­mi rze­cza­mi co­dzien­ne­go użyt­ku; swap, swap party, sza­fing


SJP.pl


wymiankowy

→ wy­mian­ka (spot­ka­nie)


SJP.pl


wymiar

wiel­kość usta­lo­na dla danej ilo­ści cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. po­ligr. zapis roz­mia­ru, wiel­ko­ści obiek­tu na ry­sun­ku tech­nicz­nym

 (1.2) mat. mi­ni­mal­na licz­ba współ­rzęd­nych, któ­ry­mi da się opi­sać po­ło­że­nie punk­tu w prze­strze­ni;

 (1.3) fiz. miano, okre­śle­nie typu wiel­ko­ści fi­zycz­nej;

 (1.4) wiel­kość, roz­miar, ilość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­miar w ma­te­ma­ty­ce
  • wy­miar w ge­o­me­trii
  • wy­miar wiel­ko­ści fi­zycz­nej
  • wy­miar frak­tal­ny
  • jed­nost­ka miary

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czemu przy tej kra­wę­dzi nie ma wy­mia­ru?

 (1.2) Do­brym przy­bli­że­niem zna­nej nam prze­strze­ni jest prze­strzeń eu­kli­de­so­wa o czte­rech wy­mia­rach.

 (1.3) Wy­mia­rem na­tę­że­nia prądu jest amper, a wy­mia­rem dłu­go­ści jest metr. Wiel­ko­ści o róż­nych wy­mia­rach nie można do­da­wać.

 (1.3) Amper i mi­liam­per mają ten sam wy­miar

 (1.3) Wiel­ko­ści o tym samym wy­mia­rze można do­da­wać.

 (1.4) Ta szafa ma zbyt duże wy­mia­ry i nie mie­ści się w win­dzie.

 (1.4) Na­rzu­co­ny wy­miar go­dzin pracy jest zde­cy­do­wa­nie za duży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃mʲjar, AS: vỹmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. wymiarować, zwymiarować; rzecz. wymiarowanie; przym. wymiarowy

 (1.3) bezwymiarowy

 (1.4) czas. mierzyć, wymierzyć; zobacz też: wymierny, niewymierny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) rozmiar

Wiktionary


wymiarczanin

miesz­ka­niec Wy­mia­rek (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wymiarczanka

miesz­kan­ka Wy­mia­rek (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wymiarecki

→ Wy­miar­ki


SJP.pl

Patrz:

Wymiarki

wymiarki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­miar­ki – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Wy­miar­ki
  • Wy­miar­ki – część wsi Sko­ły­szyn w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Sko­ły­szyn
  • Wy­miar­ki – przy­sió­łek wsi Kru­sze­wiec w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Wy­miar­ki – po­la­na w Pie­ni­nach
  • Wy­miar­ki – gmina wiej­ska
  • Wy­miar­ki – nie­czyn­na sta­cja ko­le­jo­wa
  • Wy­mia­ry
  • Huta Szkła Wy­miar­ki

Wikipedia


wymiarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mia­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjarɔˈvãɲɛ, AS: vỹmʹi ̯arovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymiarować

Wiktionary


wymiarować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) techn. na­no­sić na ry­su­nek tech­nicz­ny linie oraz licz­by wy­mia­ro­we

 (1.2) techn. na­da­wać ele­men­tom kon­struk­cji wy­mia­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy ry­su­nek tech­nicz­ny na­le­ży od­po­wied­nio wy­mia­ro­wać.

 (1.2) W pro­gra­mie Robot można wy­mia­ro­wać kon­struk­cje sta­lo­we zgod­nie z normą PN-90/B-03200.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjaˈrɔvat͡ɕ, AS: vỹmʹi ̯arovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiarowanie n., wymiar mrz.

 przym. wymiarowy

 czas. zwymiarować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obliczyć

Wiktionary


wymiarowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­mia­ro­we; cecha tych, któ­rzy są wy­mia­ro­wi

 (1.2) geom. licz­ba wy­mia­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiar m.

 przym. wymiarowy

 przysł. wymiarowo

Wiktionary


wymiatacz

1. po­tocz­nie: osoba doś­wiad­czo­na, ma­ją­ca dużą wpra­wę w czymś; wy­ja­dacz, ru­ty­niarz;
2. daw­niej: za­mia­tacz


SJP.pl

Wy­mia­tacz (ang. "Best Pla­y­er") – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2011 roku w re­ży­se­rii Da­mo­na San­to­ste­fa­no. Świa­to­wa pre­mie­ra filmu od­by­ła się 12 marca 2011 roku na ame­ry­kań­skim Nic­ke­lo­de­on. W Pol­sce pre­mie­ra filmu na­stą­pi­ła 25 wrze­śnia 2011 roku na ka­na­le Nic­ke­lo­de­on Pol­ska. Film był rów­nież wyś­wiet­la­ny w TV Puls 20 paź­dzier­ni­ka 2012 roku. W fil­mie za­gra­li ak­to­rzy z se­ria­lu "iCarly" Jerry Tra­i­nor w roli Qu­in­cy’ego John­so­na oraz Jen­net­te McCurdy w roli Chri­sti­ny "Pro­di­gy" Sa­un­ders.

Wikipedia


wymiataczka

→ wy­mia­tacz


SJP.pl

Patrz:

wymiatacz

wymiatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mia­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymiatać ndk.

Wiktionary


wymiatać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) oczy­szczać jakąś po­wierzch­nię

 (1.2) pot. młodz. okre­śle­nie, uży­wa­ne gdy się coś komuś po­do­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdowa po urzęd­ni­ku […] gdzie­by jej tam po­ko­je wy­mia­tać albo go­dzi­na­mi ca­ły­mi stać nad że­laz­kiem […].

 (1.2) Pio­sen­ka, którą mi ostat­nio wy­sła­łaś – no nor­mal­nie wy­mia­ta!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjatat͡ɕ, AS: vỹmʹi ̯atać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamiatać

 rzecz. miotła ż., wymiatanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzątać

 (1.2) rządzić

Wiktionary


wymiał

stop­nio­we prze­mie­la­nie drob­nych ka­szek i mia­łów na mąkę


SJP.pl


wymiecinek

wy­mie­ci­nek drob­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny wy­mie­cin­ko­wa­tych


SJP.pl


wymiecinkowate

o ce­chach wy­mie­cin­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wymiecinkowaty

o ce­chach wy­mie­cin­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wymielacz

ma­szy­na roz­drab­nia­ją­ca sto­so­wa­na w koń­co­wym eta­pie prze­mia­łu ziar­na psze­ni­cy na mąkę ga­tun­ko­wą


SJP.pl


wymielać

uzy­ski­wać przez mie­le­nie; mleć wiele, wszyst­ko


SJP.pl


wymielić

po­tocz­nie: wym­leć;
1. uzy­skać przez mie­le­nie;
2. zem­leć wiele, wszyst­ko


SJP.pl


wymieniaczka

→ wy­mie­niacz


SJP.pl

Patrz:

wymieniacz

wymienialnia

miej­sce wy­mia­ny uży­wa­nych rze­czy na inne, rów­nież uży­wa­ne


SJP.pl


wymienialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­mie­nial­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­mie­nial­ność mię­dzy wa­lu­tą kra­jo­wą i obcą
  • wy­mie­nial­ność wa­lu­ty na złoto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­kres wy­mie­nial­no­ści zde­ter­mi­no­wa­ny jest ro­dza­jem po­li­ty­ki go­spo­dar­czej, a prze­de wszyst­kim hand­lo­wej pań­stwa i jest on od­wrot­nie pro­por­cjo­nal­ny do ogra­ni­czeń de­wi­zo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiana ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. wymieniać ndk., wymienić dk.

 przym. wymienialny, wymienny

 przysł. wymiennie

Wiktionary


wymienialny

da­ją­cy się wy­mie­niać, za­mie­niać na coś in­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się wy­mie­nić, mo­gą­cy być za­stą­pio­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dolar hong­koń­ski po­zo­sta­nie w obie­gu i bę­dzie nadal swo­bod­nie wy­mie­nial­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲalnɨ, AS: vỹmʹi ̯ė̃ńalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymienialność ż., wymiana ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. wymieniać ndk., wymienić dk.

 przym. wymienny

 przysł. wymiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymienny, zamienny

Wiktionary


wymienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mie­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: vỹmʹi ̯ė̃ńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiana ż., wymienialność ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienienie n.

 czas. wymieniać ndk., wymienić dk.

 przym. wymienialny, wymienny

 przysł. wymiennie

Wiktionary


wymieniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­ny­wać wy­mia­ny, zmia­ny - dawać coś za coś in­ne­go

 (1.2) po­da­wać coś z nazwy, wy­li­czać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodę w tym ak­wa­rium trze­ba wy­mie­niać co dwa dni.

 (1.1) Wy­mie­ni­łem dzi­siaj zło­tów­ki na euro.

 (1.1) Wy­mień ża­rów­kę, bo ta się prze­pa­li­ła.

 (1.2) Pro­szę wy­mie­nić nazwy kra­jów są­sia­du­ją­cych z Pol­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲät͡ɕ, AS: vỹmʹi ̯ė̃ńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmiana ż., wymiana ż., wymienialność ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. zamieniać, wymienić dk.

 przym. wymienialny, wymienny

 przysł. wymiennie, zmiennie

Wiktionary


wymieniony

przy­miot­nik

 (1.1) po­da­ny bądź wska­za­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­to­czę tutaj jego słowa nie dla­te­go, iżbym są­dził, że po­dzie­la on wy­mie­nio­ny tu prze­ze mnie (nie­peł­ny za­pew­ne) ka­ta­log skarg i za­ża­leń opo­zy­cjo­ni­stów wobec Okrą­głe­go Stołu.

 (1.1) Akces do nurtu ta­kich guru mody jak wy­mie­nie­ni Ja­poń­czy­cy bar­dzo no­bi­li­tu­je Eko-Look.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. w., wym.

Wiktionary


wymienić

1. dać komuś coś w za­mian za coś in­ne­go;
2. odw­za­jem­nić się komuś tym samym;
3. za­stą­pić coś czymś innym lub kogoś kimś innym;
4. podać nazwę cze­goś lub imię i naz­wi­sko kogoś w pew­nej ko­lej­no­ści;
5. w grach spor­to­wych: wpro­wa­dzić do gry za­wod­ni­ka ma­ją­ce­go za­stą­pić tego, który opu­szcza bo­i­sko


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­nać wy­mia­ny, zmia­ny - dać coś za coś in­ne­go

 (1.2) podać coś z nazwy, wy­li­czyć

cza­sow­nik zwrot­ny wy­mie­nić się

 (2.1) do­ko­nać wy­mia­ny mię­dzy sobą

 (2.2) jęz. wy­stą­pić obocz­nie (o gło­skach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no jest wy­mie­nić ża­rów­kę w ciem­no­ści.

 (1.2) Ilu szwedz­kich ar­ty­stów po­tra­fisz wy­mie­nić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: vỹmʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmiana ż., wymiana ż., wymienialność ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. wymieniać ndk.

 przym. wymienialny, wymienny

 przysł. wymiennie, zmiennie

Wiktionary


wymienka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. do­ży­wo­cie

Wiktionary


wymiennik

coś, co może za­stę­po­wać inną rzecz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co pod­le­ga lub służy wy­mia­nie

 (1.2) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­mia­ny cie­pła mię­dzy dwoma oś­rod­ka­mi, wy­mien­nik cie­pła;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden wy­mien­nik wę­glo­wo­da­no­wy jest to taka ilość da­ne­go pro­duk­tu żyw­no­ścio­we­go, w ja­kiej za­war­te jest 10g wę­glo­wo­da­nów zło­żo­nych.

 (1.2) Sche­mat przed­sta­wia bu­do­wę wy­mien­ni­ka cie­pła.

 (1.2) Awa­ria wy­mien­ni­ka cie­pła była po­wo­dem nie­do­grza­nia bu­dyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: vỹmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiennikownia ż., wymiana ż., wymienialność ż., wymieniacz m., wymienność ż., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. wymieniać ndk., wymienić dk.

 przym. wymienialny, wymienny

 przysł. wymiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) węzeł cieplny

Wiktionary


wymiennikowy

przy­miot­nik od: wy­mien­nik


SJP.pl


wymienność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­mien­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­mien­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wymienny, wymienialny

 przysł. wymiennie

 rzecz. wymiennik mrz., wymienianie n., wymienialność ż., wymiana ż.

 czas. wymieniać, wymienić

Wiktionary


wymienny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który można wy­mie­nić

 (1.2) po­le­ga­ją­cy na wy­mia­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naj­pierw był han­del wy­mien­ny, czyli towar za towar, pro­dukt za pro­dukt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: vỹmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiana ż., wymienność ż., wymienialność ż., wymiennik m., wymiennikownia ż., wymieniacz m., wymienianie n., wymienienie n.

 czas. wymieniać ndk., wymienić dk.

 przym. wymienialny

 przysł. wymiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymienialny

Wiktionary


wymieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mie­rać.

 (1.2) biol. pro­ces za­ni­ka­nia ga­tun­ków lub innej grupy tak­so­no­micz­nej or­ga­niz­mów;

Wiktionary

Wy­mie­ra­nie, wy­gi­nię­cie, ek­stynk­cja – pro­ces za­ni­ka­nia ga­tun­ków lub innej grupy tak­so­no­micz­nej. Naj­czę­ściej na­tu­ral­ny pro­ces zwią­za­ny z ist­nie­niem życia na Ziemi i to­wa­rzy­szą­cy jego ist­nie­niu od sa­me­go po­cząt­ku. W skali mi­lio­nów lat sza­cu­je się tempo wy­mie­ra­nia ga­tun­ków na za­ni­knię­cie jed­ne­go ga­tun­ku co rok do pię­ciu lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do tego ro­dza­ju wy­mie­ra­nia, bę­dą­ce­go wy­ni­kiem kon­ku­ren­cji mię­dzy­ga­tun­ko­wej i re­a­li­za­cją po­stę­pu w ewo­lu­cji, dodać na­le­ży wy­mie­ra­nie po­wo­do­wa­ne przez lo­so­we zmia­ny śro­do­wi­ska lub ge­o­lo­gicz­ną ewo­lu­cję ma­sy­wów kon­ty­nen­tal­nych.

 (1.2) Zda­rze­nie to, okre­śla­ne jako or­do­wic­kie wy­mie­ra­nie, uwa­ża­ne jest za drugą naj­więk­szą ka­ta­stro­fę w hi­sto­rii życia na Ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymarcie n.

 czas. wymierać ndk., wymrzeć dk.

 przym. wymarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ekstynkcja

Wiktionary


wymierać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wym­rzeć)

 (1.1) umie­rać ma­so­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymieranie n.

 przym. wymarły

 czas. wymrzeć

Wiktionary


wymiernik

miara, mier­nik, spraw­dzian


SJP.pl


wymierność

1. moż­li­wość okre­śle­nia wiel­ko­ści lub zna­cze­nia cze­goś;
2. w ma­te­ma­ty­ce: wła­ści­wość niek­tó­rych liczb rze­czy­wi­stych po­le­ga­ją­ca na moż­li­wo­ści za­pi­sa­nia ich w po­sta­ci ułam­ka p/q, gdzie p,q to licz­by cał­ko­wi­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­mier­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­mier­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wymierny

 przysł. wymiernie

 rzecz. miarka ż.

Wiktionary


wymierny

1. po­li­czal­ny, da­ją­cy się od­nieść do ja­kie­goś mier­ni­ka;
2. licz­ba wy­mier­na - licz­ba, którą da się za­pi­sać w po­sta­ci ułam­ka zwy­kłe­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się okre­ślić co do war­to­ści lub zna­cze­nia; moż­li­wy do wy­mie­rze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miarka ż., wymierność ż.

 czas. mierzyć, wymierzać ndk., wymierzyć dk.

 przysł. wymiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mierzalny, obliczalny, policzalny, przeliczalny

Wiktionary


wymierzalny

taki, któ­re­go wy­mia­ry można okre­ślić


SJP.pl


wymierzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­mie­rzyć)

 (1.1) okre­ślać miarę, np. dłu­gość

 (1.2) okre­ślać wiel­kość cze­goś przy­dzie­lo­ne­go komuś

 (1.3) okre­ślać cel

 (1.4) wy­ko­ny­wać cios

 (1.5) kie­ro­wać coś prze­ciw­ko komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Dał mi kop­nia­ka, a ja mu się odw­za­jem­ni­łam, wy­mie­rza­jąc mu siar­czy­sty po­li­czek.

 (1.5) Sam Pan Jezus zej­dzie na świat są­dzić żywe i umar­łe! Sam bę­dzie wy­mie­rzał spra­wied­li­wość! A strasz­na bę­dzie dla ucie­mię­ży­cie­li!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymierzanie n.

 czas. mierzyć

 przym. wymierny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mierzyć

 (1.2) wyznaczać

 (1.3) celować

 (1.4) uderzać, zadawać

Wiktionary


wymierzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­mie­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­mie­rzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd wy­mie­rzył za­bój­cy karę 25 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: vỹmʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miarka ż., wymiar

 przym. wymierny

Wiktionary


wymiesić

wy­gnieść cia­sto


SJP.pl


wymieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymieszać dk.

 rzecz. mieszadło n.

Wiktionary


wymieszać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mie­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|mie­szać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­mie­szać się (ndk. mie­szać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|mie­szać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby uzy­skać jed­no­li­tą pastę, na­le­ży do­brze wszyst­ko wy­mie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mieszadło n., mieszanie n., wymieszanie n.

 czas. mieszać

Wiktionary


wymijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mi­jać.

Wiktionary

Wy­mi­ja­nie – we­dług prawa o ruchu dro­go­wym prze­jeż­dża­nie (prze­cho­dze­nie) obok po­ja­zdu lub uczest­ni­ka ruchu po­ru­sza­ją­ce­go się w prze­ciw­nym kie­run­ku.

Pod­czas wy­mi­ja­nia na­le­ży za­cho­wać bez­piecz­ny od­stęp od wy­mi­ja­ne­go po­ja­zdu. W razie po­trze­by na­le­ży zmniej­szyć pręd­kość. W przy­pad­ku, gdy droga jest bar­dzo wąska i może nie wy­star­czyć miej­sca do bez­piecz­ne­go wy­mi­ja­nia, wska­za­ne jest zje­chać na po­bo­cze, a nawet za­trzy­mać się.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲiˈjä̃ɲɛ, AS: vỹmʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymijać ndk., wyminąć dk.

 rzecz. mijanie n., wyminięcie n.

Wiktionary


wymijanka

prze­sta­rza­le: sta­cja ko­le­jo­wa na jed­no­to­ro­wym szla­ku, na któ­rej moż­li­we jest wy­mi­ja­nie i wy­prze­dza­nie po­cią­gów


SJP.pl


wymiksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mik­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewymiksowanie n., mikser mrz./mos.

 czas. wymiksować dk.

Wiktionary


wymiksować

po­tocz­nie:
1. wy­mie­szać mik­se­rem;
2. wy­ciąć frag­ment na­gra­nia te­le­wi­zyj­ne­go lub ra­dio­we­go przy mon­ta­żu;
3. wy­mik­so­wać się - zre­zy­gno­wać z uczest­nict­wa w ja­kiejś gru­pie


SJP.pl


wymiksowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mik­so­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewymiksowywanie n.

 czas. wymiksowywać ndk.

Wiktionary


wymiksowywać

wy­mik­so­wy­wać się - po­tocz­nie: re­zy­gno­wać z uczest­nict­wa w czymś


SJP.pl


wymiocinowy

przy­miot­nik od: wy­mio­ci­ny


SJP.pl


wymiociny

to, czym się wy­mio­tu­je; rzy­go­wi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) to, czym się wy­mio­tu­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wsze­dłem do domu, leżał na po­dło­dze, a cały dywan był w wy­mio­ci­nach…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈt͡ɕĩnɨ, AS: vỹmʹi ̯ȯćĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymioty nmos., wymiotnica ż., wymiotowanie n., zwymiotowanie n.

 czas. wymiotować ndk., zwymiotować dk.

 przym. wymiotny

 przysł. wymiotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. rzygi, rzygowiny

Wiktionary


wymion

nie­wiel­ki, ku­li­sty kak­tus po­kry­ty spi­ral­nie osa­dzo­ny­mi bro­daw­ka­mi, z któ­rych każda za­koń­czo­na jest kol­cem lub weł­ni­stym wło­sem, ros­ną­cy głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej, upra­wia­ny jako ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; ma­mi­la­ria


SJP.pl


wymionczko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. wymię

Wiktionary


wymiot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wy­mie­ce­nie cze­goś; to, co się wy­mio­tło

 (1.2) daw. wy­mio­ci­ny, wy­mio­to­wa­nie

Wiktionary


wymiotnica

krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ipe­ca­cu­an­ha|Raf.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ru­bia­ce­ae|Juss.|ref=tak., która za­wie­ra al­ka­lo­i­dy w ko­rze­niach, z któ­rych napar sto­su­je się jako śro­dek wy­miot­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­ka­zie zna­la­zły się m.in.: […] ko­rzeń wy­miot­ni­cy i glist­ni­cy; […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjɔtʲˈɲit͡sa, AS: vỹmʹi ̯otʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwymiotowanie n.

Wiktionary


wymiotnie

przy­słó­wek

 (1.1) od: wy­miot­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest mi wręcz wy­miot­nie, że w akcji tej biorą ak­tyw­ny udział niek­tó­rzy ka­to­li­cy i umie­jęt­nie nimi ste­ru­ją­cy oj­co­wie re­a­li­zu­ją­cy włas­ne in­te­re­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɔtʲɲɛ, AS: vỹmʹi ̯otʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymioty nmos., wymiociny nmos., wymiotnica ż., wymiotowanie n., zwymiotowanie n.

 czas. wymiotować ndk., zwymiotować dk.

 przym. wymiotny

Wiktionary


wymiotny

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy wy­mio­ty

 (1.2) wy­stę­pu­ją­cy przy wy­mio­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­ka­rze dia­gno­zu­ją na nie­żyt żo­łąd­ka i prze­pi­su­ją środ­ki wy­miot­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɔtnɨ, AS: vỹmʹi ̯otny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymioty nmos., wymiociny nmos., wymiotnica ż., wymiotowanie n., zwymiotowanie n.

 czas. wymiotować ndk., zwymiotować dk.

 przysł. wymiotnie

Wiktionary


wymiotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mio­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjɔtɔˈvãɲɛ, AS: vỹmʹi ̯otovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwymiotowanie n., wymiociny nmos., wymioty nmos., wymiotnica ż.

 czas. wymiotować ndk., zwymiotować dk.

 przym. wymiotny

 przysł. wymiotnie

Wiktionary


wymiotować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwy­mio­to­wać)

 (1.1) fizj. zwra­cać przez usta za­war­tość żo­łąd­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po al­ko­ho­lu Pa­u­li­na za­wsze wy­mio­tu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvat͡ɕ, AS: vỹmʹi ̯otovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymioty nmos., wymiociny nmos., wymiotowanie n., zwymiotowanie n.

 czas. zwymiotować dk.

 przym. wymiotny

 przysł. wymiotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. zwracać; pot. grub. rzygać, pot. posp. haftować, posp. jechać do Rygi; gw. Górny Śląsk zwrocać

Wiktionary


wymioty

1. wy­da­la­nie przez usta za­war­to­ści żo­łąd­ka; tor­sje;
2. zwró­co­na przez usta za­war­tość żo­łąd­ka; wy­mio­ci­ny, rzy­go­wi­ny, tor­sje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwał­tow­ny wy­rzut tre­ści po­kar­mo­wej na zew­nątrz z żo­łąd­ka po­przez prze­łyk i jamę ustną;

 (1.2) wy­mio­ci­ny, to co zo­sta­ło zwy­mio­to­wa­ne

Wiktionary

Wy­mio­ty ( vo­mi­tus, eme­sis) – gwał­tow­ny wy­rzut tre­ści po­kar­mo­wej na zew­nątrz z żo­łąd­ka (bądź z żo­łąd­ka i jelit) po­przez prze­łyk i jamę ustną, w wy­ni­ku sil­nych skur­czów mię­śni brzu­cha, prze­po­ny i klat­ki pier­sio­wej. Wy­mio­ty (sprzy­ja im prze­peł­nie­nie żo­łąd­ka) czę­sto po­prze­dza­ją nud­no­ści lub im to­wa­rzy­szą. Nie­kie­dy odru­chy wy­miot­ne nie koń­czą się wy­mio­ta­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­li­mia jest cho­ro­bą psy­cho­so­ma­tycz­ną, w któ­rej chory wy­wo­łu­je wy­mio­ty, by zwró­cić je­dze­nie, które zjadł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmʲjɔtɨ, AS: vỹmʹi ̯oty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiociny nmos., wymiotnica ż., wymiotowanie n., zwymiotowanie n.

 czas. wymiotować ndk., zwymiotować dk.

 przym. wymiotny

 przysł. wymiotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) torsje

 (1.2) wymiociny, grub. rzygi

Wiktionary


wymiynić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­mie­nić

Wiktionary


wymizerowany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­glą­da­ją­cy mi­zer­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była mała, drob­na, nie­po­zor­na, kiep­sko ubra­na, szczu­pła, jakby wy­gło­dzo­na, wy­mi­ze­ro­wa­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mizerny

 przysł. mizernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biedny, mizerny, słaby, wychudły, wycieńczony, wynędzniały, zabiedzony

Wiktionary


wymizerowywać

na­da­wać cze­muś mi­zer­ny wy­gląd


SJP.pl


wymiziać

po­tocz­nie: wy­pie­ścić, wy­gła­skać


SJP.pl


wymiąchać

po­tocz­nie: wy­mie­szać


SJP.pl


wymiąć

spo­wo­do­wać wy­gnie­ce­nie cze­goś; po­zba­wić gład­ko­ści; wy­gnieść, po­gnieść


SJP.pl


wymię

na­rząd samic niek­tó­rych ssa­ków, za­wie­ra­ją­cy gru­czo­ły mlecz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. gru­czoł mle­ko­wy niek­tó­rych ssa­ków, zwła­szcza ho­dow­la­nych;

 (1.2) grub. pierś ko­bie­ca

Wiktionary

Wymię – na­rząd samic niek­tó­rych ssa­ków (głów­nie udo­mo­wio­nych prze­żu­wa­czy, ko­nio­wa­tych i je­le­nio­wa­tych), za­wie­ra­ją­cy gru­czo­ły mle­ko­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lecz­nict­wie lu­do­wym zwie­rząt za po­mo­cą na­pa­rów z glist­ni­ka le­czo­no spuch­nię­te wy­mio­na krów oraz usu­wa­no pa­so­ży­ty wew­nętrz­ne u świń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃mʲjɛ, AS: vỹmʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wymionczko

Wiktionary


wymięknięty

wy­mię­kły; taki, który wy­miękł:
1. po­tocz­nie: zwąt­pił do­wie­dzia­wszy się cze­goś; taki, któ­re­mu opa­dły ręce
2. po­tocz­nie: pod­dał się szyb­ko, nie pod­jął ry­wa­li­za­cji, prze­stra­szył się; taki, który nie dał rady
3. stał się cał­kiem mięk­ki, roz­miękł


SJP.pl


wymięknąć

1. stać się mięk­kim tra­cąc przy tym wa­lo­ry użyt­ko­we;
2. po­tocz­nie:
a) zre­zy­gno­wać, nie dając sobie z czymś rady, wy­co­fać się z cze­goś, wy­ka­zać słabą wolę;
b) doz­nać sil­nych emo­cji wsku­tek zo­ba­cze­nia, usły­sze­nia cze­goś


SJP.pl


wymiękły

taki, który wy­miękł:
1. po­tocz­nie: zwąt­pił do­wie­dzia­wszy się cze­goś; taki, któ­re­mu opa­dły ręce
2. po­tocz­nie: pod­dał się szyb­ko, nie pod­jął ry­wa­li­za­cji, prze­stra­szył się; taki, który nie dał rady
3. stał się cał­kiem mięk­ki, roz­miękł


SJP.pl


wymięty

spo­wo­do­wać wy­gnie­ce­nie cze­goś; po­zba­wić gład­ko­ści; wy­gnieść, po­gnieść


SJP.pl


wymki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) slang. duże pier­si

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta ruda to ma wymki! Nie to co ta deska, która pod ścia­ną stoi - ma cycki jak uszy muchy.

 (1.1) Z ta­kich wymek to plu­ton woj­ska miał­by mleko na śnia­da­nie przez ty­dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃mʲci, AS: vỹmʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) melony, cyce, balony

Wiktionary


wymlaskiwać

rzad­ko: wy­po­wia­dać, mla­ska­jąc


SJP.pl


wymleć

wy­mie­lić;
1. uzy­skać przez mie­le­nie;
2. zem­leć wiele, wszyst­ko


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zem­leć ca­łość; do­ko­na­ny od|mleć.

 (1.2) uzy­skać coś na sku­tek mie­le­nia; do­ko­na­ny od|mleć.

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. po­tłuc, stłuc

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. przen. uciec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃mlɛt͡ɕ, AS: vỹmleć

Wiktionary


wymoczek

prze­no­śnie, żar­to­bli­wie: cher­lak, zdech­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na blady, słaby, nie­mę­ski i wątły, naj­czę­ściej młody

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. zool. zob. orzę­sek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …czę­sto in­te­lek­tu­a­li­sta – pa­trząc ste­re­o­ty­po­wo – to cher­la­wy wy­mo­czek, który nie po­tra­fi zro­zu­mieć pro­ste­go sche­ma­tu, a rą­ba­nie drew­na jest dla niego pracą, o któ­rej na­czy­tał się w książ­kach opi­su­ją­cych życie w gu­ła­gach względ­nie ła­grach.

 (2.1) Wy­mocz­ki żyją w róż­nych sied­li­skach wod­nych lub wil­got­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmɔt͡ʃɛk, AS: vỹmoček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymakanie n., wymoczenie n., wymoknięcie n.

 czas. wymakać ndk., wymoczyć dk., wymoknąć dk.

 przym. wymokły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charłak, cherlak, cherlawiec, chucherko, chuchrak, chuchro, chuderlak, marnota, mimoza, mizeractwo, mizeraczek, mizerak, mizerota, mizerotka, słabeusz, wyskrobek, zdechlak, zgniłek, zmora

Wiktionary


wymoczki

prze­no­śnie, żar­to­bli­wie: cher­lak, zdech­lak


SJP.pl


wymoczkowaty

po­tocz­nie: wątły, cho­ro­wi­ty, wy­nędz­nia­ły; cher­lac­ki, mi­ze­rac­ki


SJP.pl


wymoczyny

daw­niej: ciecz, w któ­rej coś wy­mo­czo­no


SJP.pl


wymoderować

1. po­kie­ro­wać dy­sku­sją; zmo­de­ro­wać;
2. daw­niej: uksz­tał­to­wać


SJP.pl


wymodlać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­mod­lić)

 (1.1) rel. wy­pra­szać coś po­przez mod­lit­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­mod­lać się

 (2.1) rel. rzad. spę­dzać za­do­wa­la­ją­cy czas na mod­lit­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Kry­sty­na wy­mod­la­ła mi zdane eg­za­mi­ny przez całe stu­dia.

 (2.1) Ran­kiem cho­dzi­łam do cerk­wi i wy­mod­la­łam się do woli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlenie n., wymodlanie n.

 czas. wymodlić dk., wymadlać ndk.

Wiktionary


wymodlić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­mad­lać lub wy­mod­lać)

 (1.1) rel. wy­pro­sić coś po­przez mod­lit­wę

 (1.2) upro­sić coś u kogoś

 (1.3) rzad. zni­szczyć coś przez uży­wa­nie na mod­lit­wie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­mod­lić się (ndk. wy­mad­lać się lub wy­mod­lać się)

 (2.1) rel. rzad. spę­dzić za­do­wa­la­ją­cy czas na mod­lit­wie

 (2.2) rel. rzad. uwol­nić się od cze­goś dzię­ki mod­lit­wom lub proś­bom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są­siad­ka wy­mod­li­ła wnucz­kę w Czę­sto­cho­wie.

 (2.1) Wy­mod­li­łem się za wszyst­kie czasy, włó­cząc się po gó­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlenie n., wymodlenie n., modły nmos., modlitwa ż.

 czas. modlić się, wymadlać ndk., wymodlać ndk.

 przym. rozmodlony, modlitewny

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


wymodulować

zmie­nić na­tę­że­nie cze­goś w celu osią­gnię­cia po­żą­da­ne­go efek­tu


SJP.pl


wymodzić

wy­my­ślić, wpaść na po­mysł po dłuż­szym cza­sie in­ten­syw­ne­go my­śle­nia


SJP.pl


wymogi

wa­ru­nek lub ze­spół wa­run­ków, które muszą być speł­nio­ne w danej sy­tu­a­cji


SJP.pl


wymoknięty

wy­mo­kły;
1. bar­dzo zmo­knię­ty, ocie­ka­ją­cy wodą; prze­mo­knię­ty, prze­mo­kły;
2. o ro­śli­nach: zni­szczo­ny na sku­tek dłu­gie­go mo­knię­cia


SJP.pl


wymoknąć

1. prze­by­wać długo na de­szczu; zmo­knąć;
2. o ro­śli­nach: zmar­nieć w wy­ni­ku dłu­gotr­wa­łe­go na­ma­ka­nia


SJP.pl


wymokły

1. prze­by­wać długo na de­szczu; zmo­knąć;
2. o ro­śli­nach: zmar­nieć w wy­ni­ku dłu­gotr­wa­łe­go na­ma­ka­nia


SJP.pl


wymopować

wy­czy­ścić za po­mo­cą mopa


SJP.pl


wymordować

1. po­mor­do­wać, po­za­bi­jać bar­dzo wiele istot;
2. zmę­czyć kogoś bar­dzo; wy­mę­czyć;
3. wy­mor­do­wać się -
a) po­za­bi­jać jeden dru­gie­go;
b) zmę­czyć się bar­dzo; wy­mę­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­bi­ja­jąc, po­zba­wić życia wszyst­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mord mrz., morderczyni ż., morderstwo n., mordowanie n., pomordowanie n., zamordowanie n.

 czas. mordować, pomordować, zamordować

Wiktionary


wymordowywać

1. mor­do­wać, za­bi­jać bar­dzo wiele istot;
2. mę­czyć kogoś bar­dzo; wy­mę­czać;
3. wy­mor­do­wy­wać się -
a) za­bi­jać jeden dru­gie­go;
b) mę­czyć się bar­dzo; wy­mę­czać się


SJP.pl


wymowa

1. cha­rak­te­ry­stycz­na dla danej na­ro­do­wo­ści lub da­ne­go re­gio­nu ar­ty­ku­la­cja słów;
2. spo­sób wy­ma­wia­nia wy­ra­zów;
3. umie­jęt­ność pię­kne­go mó­wie­nia; kra­so­mów­stwo;
4. to, co można wyw­nio­sko­wać z cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fonet. spo­sób ar­ty­ku­la­cji dźwię­ków mowy;

 (1.2) wydź­więk, ro­dzaj wnio­sków lub od­czuć, jakie z cze­goś wy­ni­ka­ją

Wiktionary

Wy­mo­wa (wym.) – spo­sób ar­ty­ku­la­cji dźwię­ków w kon­kret­nym ję­zy­ku. Wy­mo­wa może być znor­ma­li­zo­wa­na lub in­dy­wi­du­al­na – spo­sób, w jaki ktoś wy­po­wia­da dane słowo.

Kon­kret­ne słowo może być wy­ma­wia­ne w każ­dym ję­zy­ku w roz­ma­i­ty spo­sób. Za­le­ży to od wielu czyn­ni­ków, ta­kich jak epoka, miej­sce za­miesz­ka­nia danej osoby, jej po­cho­dze­nie spo­łecz­ne, wyksz­tał­ce­nie, itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci bły­ska­wicz­nie się uczą, jeśli ktoś wpoi im błęd­ną wy­mo­wę, nie można już tego na­pra­wić […].

 (1.1) Słow­ni­ki cza­sa­mi do­pu­szcza­ją różne wy­mo­wy i różne za­pi­sy.

 (1.2) Dziś słowo wiedź­ma ma wy­bit­nie pe­jo­ra­tyw­ną wy­mo­wę, ale sły­chać w nim je­szcze źró­dło­słów: ta, która wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmɔva, AS: vỹmova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymówka ż.

 czas. wymawiać ndk., wymówić dk.

 przym. wymowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pronuncjacja

Wiktionary


wymownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­mow­ny; zna­czą­co

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mówienie n., wymowność ż., wymówienie n., wymawianie n., wymówka ż.

 czas. wymawiać ndk., wymówić dk.

 przym. wymowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyraziście

Wiktionary


wymowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­mow­nie


SJP.pl


wymowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­mow­ny


SJP.pl


wymowność

1. cecha tego, co ma wy­raź­ne zna­cze­nie, su­ge­styw­ną treść, ro­bio­ne jest z okre­ślo­ną in­ten­cją; su­ge­styw­ność;
2. umie­jęt­ność pię­kne­go mó­wie­nia, prze­ma­wia­nia, łat­wość mó­wie­nia; ora­tor­stwo, re­to­ry­ka, kra­so­mów­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­mow­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­mow­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wymowny

 przysł. wymownie

 czas. wymówić

Wiktionary


wymowny

1. wy­ra­ża­ją­cy jakąś in­ten­cję, wiele mó­wią­cy, da­ją­cy coś do zro­zu­mie­nia; wy­ra­zi­sty, zna­czą­cy, su­ge­styw­ny;
2. umie­ją­cy ład­nie mówić, prze­ma­wiać; ora­tor­ski, kra­so­mów­czy, re­to­rycz­ny, elok­went­ny;
3. ma­ją­cy skłon­ność do nie­po­trzeb­ne­go wy­sła­wia­nia się; wy­ga­da­ny, roz­ga­da­ny, ga­dat­li­wy, elok­went­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który coś su­ge­ru­je; da­ją­cy do my­śle­nia

 (1.2) po­tra­fią­cy do­brze i czę­sto dużo prze­ma­wiać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mówienie n., wymowa ż., wymówka ż., wymawianie n., wymówienie n., wymowność ż.

 czas. wymawiać ndk., wymówić dk.

 przysł. wymownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porozumiewawczy, ekspresyjny, sugestywny, znaczący

 (1.2) elokwentny, krasomówczy, złotousty, miodousty

Wiktionary


wymrażanka

piwo pod­da­ne wym­ro­że­niu (za­tę­że­niu)


SJP.pl


wymrażarka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­dzie­la­nia z mie­sza­ni­ny ga­zo­wej skład­ni­ków cen­nych lub szkod­li­wych przez ich ze­sta­le­nie przy uży­ciu od­po­wied­nie­go czyn­ni­ka chło­dzą­ce­go


SJP.pl


wymrzeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­mie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­mie­rać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃mʒɛt͡ɕ, AS: vỹmžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymarcie n., wymieranie n.

 czas. mrzeć, wymierać ndk.

 przym. wymarły

Wiktionary


wymsknąć

wyms­knąć się - po­tocz­nie:
1. wy­su­nąć się szyb­ko z cze­goś, wy­paść skądś;
2. wyjść skądś po cichu


SJP.pl


wymulać

wyż­ła­biać coś, wy­płu­ku­jąc muł


SJP.pl


wymulić

wyż­ło­bić coś, wy­płu­ku­jąc muł


SJP.pl


wymurówka

wy­kła­dzi­na pie­ców hut­ni­czych itp., wy­ko­na­na ze spe­cjal­nych ce­gieł ogniotr­wa­łych


SJP.pl


wymus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. od­dzia­ły­wa­nie na kogoś w celu zmu­sze­nia go do okre­ślo­ne­go po­stę­po­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na te słowa wszedł Ju­lian, zbli­żył się grzecz­nie do matki przy­ja­cie­la, skło­nił się z prawdziwém usza­no­wa­niem, […] po­wi­tał ją kilką wy­ra­za­mi bez wy­mu­su i miłym uj­mu­ją­cym uśmie­chem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymuszenie n., wymuszoność ż.

 czas. wymusić dk., wymuszać ndk.

 przym. wymuszony

 przysł. wymuszenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymus

Wiktionary


wymusić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­mu­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­mu­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymuszanie n., wymuszenie n., wymus mrz., wymuszoność ż.

 czas. musieć, wymuszać ndk.

 przym. wymuszony

 przysł. wymuszenie

Wiktionary


wymuskany

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo zad­ba­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­mu­skać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymuskanie n.

 czas. wymuskać dk.

Wiktionary


wymuszacz

po­tocz­nie: prze­stęp­ca wy­mu­sza­ją­cy ha­racz


SJP.pl


wymuszalność

→ wy­mu­szal­ny


SJP.pl

Patrz:

wymuszalny

wymuszalny

da­ją­cy się wy­mu­sić


SJP.pl


wymuszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mu­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbrod­nią jest wy­mu­sza­nie groź­bą i szan­ta­żem pod­pi­sy­wa­nia de­kla­ra­cji o współ­pra­cy ze Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa – mówił ks. Jerzy Po­pie­łusz­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymuszać, wymusić, musieć

 przym. wymuszony

Wiktionary


wymuszać

cza­sow­nik

 (1.1) usi­ło­wać uzy­skać coś wy­wie­ra­jąc na kogoś na­cisk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie re­a­li­za­cji Planu Sze­ścio­let­nie­go niski po­ziom płac ro­bot­ni­czych wy­mu­szał po­dej­mo­wa­nie pracy przez mę­żat­ki, aby za­pew­nić ro­dzi­nie przyz­wo­i­ty po­ziom utrzy­ma­nia.

 (1.1) Cias­no­ta wy­mu­sza­ła wspól­ne po­sła­nia dla dzie­ci lub łóżka pię­tro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmuʃat͡ɕ, AS: vỹmušać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. musieć, wymusić dk.

 rzecz. wymuszenie n., wymuszanie n., wymus mrz., wymuszoność ż.

 przym. wymuszony

 przysł. wymuszenie

Wiktionary


wymuszenie

nie­na­tu­ral­ny, sztucz­ny; za­cho­wu­ją­cy się nie­na­tu­ral­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na zmu­sze­niu osoby do okre­ślo­ne­go za­cho­wa­nia sto­su­jąc prze­moc lub groź­by

 (1.2) sy­stem. wiel­kość fi­zycz­na bę­dą­ca przy­czy­ną za­cho­dzą­cych w ukła­dzie zja­wisk fi­zycz­nych;

przy­słó­wek

 (2.1) tak, że coś ro­bio­ne jest wbrew czy­jejś woli

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. rze­czow­ni­ka od­cza­sow­ni­ko­we­go od wy­mu­sić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­mu­sze­nie (prawo)
  • Wy­mu­sze­nie-od­po­wiedź – ter­mi­ny sto­so­wa­ne w te­o­rii ste­ro­wa­nia
  • zmu­sza­nie do okre­ślo­ne­go za­cho­wa­nia, art. 191 pol­skie­go ko­dek­su kar­ne­go
  • wy­mu­sze­nie ro­zbój­ni­cze, art. 282 pol­skie­go ko­dek­su kar­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­rzu­ty brzmia­ły po­waż­nie: ro­zbój­ni­cze wy­mu­sze­nia na wiel­ką, się­ga­ją­cą kil­ku­set ty­się­cy do­la­rów, skalę.

 (1.2) Za­gad­nie­nie obli­cza­nia prą­dów i na­pięć w ob­wo­dach elek­trycz­nych można trak­to­wać jako wyz­na­cza­nie od­po­wie­dzi ob­wo­dów na okre­ślo­ne wy­mu­sze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymus m., wymuszoność ż.

 czas. musieć, wymusić dk., wymuszać ndk.

 przym. wymuszony

Wiktionary


wymuszoność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co ro­bio­ne jest wbrew czy­jejś woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie było w niej żad­nej sztucz­no­ści i te­a­tral­no­ści, żad­nej wy­mu­szo­no­ści ani chęci zwra­ca­nia uwagi na sie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymus m., wymuszenie n.

 czas. wymusić dk., wymuszać ndk.

 przym. wymuszony

 przysł. wymuszenie

Wiktionary


wymuszony

nie­na­tu­ral­ny, sztucz­ny; za­cho­wu­ją­cy się nie­na­tu­ral­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pow­sta­ły na siłę, jak z przy­mu­su; po­zba­wio­ny swo­bo­dy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wy­mu­sić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymus mrz., wymuszanie n., wymuszenie n., wymuszoność ż.

 czas. wymusić dk., wymuszać ndk.

 przysł. wymuszenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nienaturalny, sztuczny

Wiktionary


wymycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wymyć.

Wiktionary


wymydlać

1. zu­ży­wać przez myd­le­nie;
2. wy­myd­lać się - o mydle: zu­ży­wać się wsku­tek myd­le­nia


SJP.pl


wymyk

1. obrót wokół osi ciała, wy­ko­na­ny na drąż­ku;
2. me­cha­nizm for­te­pia­nu re­gu­lu­ją­cy ude­rze­nie mło­tecz­ka w stru­ny;
3. daw­niej: wym­knię­cie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wym­knie­cie się

Wiktionary

Zo­bacz też: Wymyk (film).

Wymyk – jedno z po­pu­lar­nych ćwi­czeń gim­na­stycz­nych na drąż­ku, przej­ście z półz­wi­su (zwisu) do pod­po­ru przo­dem (tyłem) przez prze­nie­sie­nie nóg i środ­ka cięż­ko­ści ciała ponad osią chwy­tu ra­mion (obrót ciała wokół osi po­przecz­nej nóg w przód).

Wikipedia


wymykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­my­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymknięcie n.

 czas. wymykać ndk., wymknąć dk.

Wiktionary


wymykać

cza­sow­nik

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wym­knąć.

cza­sow­nik zwrot­ny wy­my­kać się

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|wym­knąć się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mó­wi­łam ci, wilki za­wsze cier­pią, kiedy wil­ko­ła­ki stają się zbyt silne. Wil­ko­ła­ki le­piej po­tra­fią wy­my­kać się my­śli­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymykanie n.

Wiktionary


wymyki

1. obrót wokół osi ciała, wy­ko­na­ny na drąż­ku;
2. me­cha­nizm for­te­pia­nu re­gu­lu­ją­cy ude­rze­nie mło­tecz­ka w stru­ny;
3. daw­niej: wym­knię­cie się


SJP.pl


wymysł

1. to, co wy­my­ślo­no, wy­na­le­zio­no zwła­szcza dla za­spo­ko­je­nia ka­pry­sów; rzecz nowa, wy­myśl­na;
2. zmy­śle­nie, uro­je­nie, przy­wi­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś wy­my­ślo­ne­go, nie znaj­du­ją­ce­go pot­wier­dze­nia w rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) coś wy­my­ślo­ne­go w prze­sa­dzie, pow­sta­łe z ka­pry­su, na ogół zbyt­kow­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymysły nmos.

 czas. zwymyślać, wymyślać ndk., wymyślić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fikcja

 (1.2) przesada

Wiktionary


wymysłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­my­sło­wo – osada leśna w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Wy­my­sło­wo – wieś w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Wy­my­sło­wo – osada leśna w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Strzel­no
  • Wy­my­sło­wo – wieś w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Wy­my­sło­wo – część wsi Sta­wi­ska, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Wy­my­sło­wo – ko­lo­nia w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Więc­bork
  • Wy­my­sło­wo – wieś w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Łu­bian­ka
  • Wy­my­sło­wo – osada w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Wy­my­sło­wo – część wsi Fal­borz, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Wy­my­sło­wo – osada w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Wy­my­sło­wo – ko­lo­nia w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Wy­my­sło­wo – wieś w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no

Wikipedia


wymysłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wymysły

1. to, co wy­my­ślo­no, wy­na­le­zio­no zwła­szcza dla za­spo­ko­je­nia ka­pry­sów; rzecz nowa, wy­myśl­na;
2. zmy­śle­nie, uro­je­nie, przy­wi­dze­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­my­sły – część mia­sta Ło­chów
  • Wy­my­sły – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Wy­my­sły – część wsi Chle­biot­ki, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Wy­my­sły – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek
  • Wy­my­sły – część wsi Pu­stel­nik, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ce­ra­nów
  • Wy­my­sły – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Sab­nie
  • Wy­my­sły – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo

Wikipedia


wymysłówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wy­my­słów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Beł­ży­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 125 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­my­wać.

Wiktionary


wymyć

1. myjąc, do­pro­wa­dzić do czy­sto­ści;
2. o pły­ną­cej wo­dzie: wy­drą­żyć;
3. płu­cząc, prze­my­wa­jąc, wy­do­być coś z cze­goś


SJP.pl


wymyślania

obel­ży­we słowa; wy­my­sły, obel­gi


SJP.pl


wymyślanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­my­ślać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymyślać, zmyślać, wymyślić

 rzecz. myśl ż.

 przym. myślowy

Wiktionary


wymyślanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­my­ślan­ka – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Dę­bo­wa Łąka
  • Wy­my­ślan­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek

Wikipedia


wymyślać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­my­ślić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­my­ślić.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) obrzu­cać kogoś obel­ga­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ty­god­niu wy­my­ślam po­tra­wy, a na we­e­kend przy­jeż­dżam do domu i pich­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmɨɕlat͡ɕ, AS: vỹmyślać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymysł mrz., wymyślanie n., myśl ż.

 czas. wymyślić, zwymyślać, myśleć

 przym. myślowy

Wiktionary


wymyślenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­my­ślić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż.

 przym. myślowy

 czas. wymyślić

Wiktionary


wymyśleć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wy­my­ślić (od­kryć, my­śląć)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmɨɕlɛt͡ɕ, AS: vỹmyśleć

Wiktionary


wymyślić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­my­ślać)

 (1.1) my­śląc od­kryć coś, wpaść na jakiś po­mysł

 (1.2) uroić coś sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiesz, kto wy­my­ślił go­lar­kę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmɨɕlʲit͡ɕ, AS: vỹmyślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśliciel mos., wymyślenie n., wymyślanie n., wymysł mrz., myślenie n., myśl ż.

 czas. wymyślać ndk., zwymyślać dk.

 przym. wymyślny, myślowy

 przysł. wymyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wysztudiyrować

Wiktionary


wymyślniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­myśl­nie


SJP.pl


wymyślniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­myśl­ny


SJP.pl


wymyślny

1. wy­jąt­ko­wo po­my­sło­wy, wy­ra­fi­no­wa­ny, nie­co­dzien­ny;
2. daw­niej : nad­mier­nie wy­bred­ny, gry­ma­śny


SJP.pl


wymóc

sto­su­jąc rożne środ­ki na­ci­sku i pers­waz­ji, skło­nić kogoś do cze­goś; prze­ko­ny­wa­niem, na­le­ga­niem, groź­ba­mi uzy­skać coś u kogoś; wy­mu­sić


SJP.pl


wymóg

wa­ru­nek lub ze­spół wa­run­ków, które muszą być speł­nio­ne w danej sy­tu­a­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wa­run­ki, jakim coś lub ktoś musi spro­stać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymaganie n.

 czas. wymagać ndk.

 przym. wymagający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) norma, postulat, warunek / warunki, wymaganie / wymagania

Wiktionary


wymówić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ma­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ma­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czer­wie­nio­na po same skro­nie, nie mogła wy­mó­wić słowa, uszy pie­kły, choć prze­cież pan Bog­da­no­wicz bawił się tylko jej prze­stra­chem.

 (1.1) Kiedy zło­ży­li­śmy kwia­ty i odś­pie­wa­li „Je­szcze Pol­ska”, star­szy pan pod­niósł na nas wzrok i, wy­raź­nie po­ru­szo­ny, wy­mó­wił kilka słów po­dzię­ko­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈmuvʲit͡ɕ, AS: vỹmuvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymowa ż., wymówka ż., wymowność ż., wymawianie n., wymówienie n.

 czas. mówić, mółwić, wymawiać ndk.

 przym. wymowny, wymawianiowy

 przysł. wymownie

Wiktionary


wymówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­kręt­ne uspra­wied­li­wie­nie

 (1.2) pre­ten­sja wy­ra­ża­na słow­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymawiać, wymówić

 rzecz. mówienie n., wymawianie n., wymowa ż., wymówienie n.

 przym. wymowny

 przysł. wymownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pretekst, wykręt

 (1.2) wyrzut, zarzut

Wiktionary


wymóżdżacz

przy­rząd do wy­cią­ga­nia czę­ści kost­nych czasz­ki płodu, sto­so­wa­ny w po­łoż­nict­wie przy abor­cji lub w przy­pad­ku wew­nątrz­ma­cicz­nej śmier­ci płodu; kra­nio­klast


SJP.pl


wymóżdżać

1. po­tocz­nie: wy­my­ślać, ob­my­ślać coś; wyk­mi­niać;
2. w me­dy­cy­nie: usu­wać mózg z czasz­ki płodu


SJP.pl


wymóżdżenie

1. po­tocz­nie: wy­my­ślić, ob­my­ślić coś; wyk­mi­nić;
2. w me­dy­cy­nie: usu­nąć mózg z czasz­ki płodu


SJP.pl


wymóżdżony

1. po­tocz­nie: wy­my­ślić, ob­my­ślić coś; wyk­mi­nić;
2. w me­dy­cy­nie: usu­nąć mózg z czasz­ki płodu


SJP.pl


wymóżdżyć

1. po­tocz­nie: wy­my­ślić, ob­my­ślić coś; wyk­mi­nić;
2. w me­dy­cy­nie: usu­nąć mózg z czasz­ki płodu


SJP.pl


wymądrzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­mą­drzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrala mos./ż., mądrostka ż., mądrość ż., mędrzec m., mędrek m.

 czas. wymądrzać ndk.

 przym. mądry

 przysł. mądrze

Wiktionary


wymądrzać

po­tocz­nie:
1. wy­my­ślać coś zło­żo­ne­go, trud­ne­go, mą­dre­go;
2. wy­mą­drzać się - uda­wać mą­dre­go, po­pi­sy­wać się swoją wie­dzą; mędr­ko­wać


SJP.pl


wymądrzały

po­tocz­nie:
1. wy­my­ślać coś zło­żo­ne­go, trud­ne­go, mą­dre­go;
2. wy­mą­drzać się - uda­wać mą­dre­go, po­pi­sy­wać się swoją wie­dzą; mędr­ko­wać


SJP.pl


wymęczać

rzad­ko:
1. bar­dzo kogoś mę­czyć dłu­gotr­wa­ły­mi lub wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ny­mi czyn­no­ścia­mi;
2. robić coś z wiel­kim tru­dem


SJP.pl


wymłot

daw­niej: wy­młó­co­ne ziar­no, na­sio­na; wy­młót


SJP.pl


wymłót

daw­niej: wy­młó­co­ne ziar­no, na­sio­na; wy­młot


SJP.pl


wynaczynienie

w me­dy­cy­nie: usu­nąć na­czy­nia krwio­no­śne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. prze­do­sta­nie się sub­stan­cji z na­czyń do ota­cza­ją­cej je tkan­ki, zwła­szcza krwi z na­czyń krwio­no­śnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twar­de pro­mie­nio­wa­nie w daw­kach za­bój­czych po­zo­sta­wia ślady: wy­na­czy­nie­nia, pe­te­chie, zmia­ny w obra­zie krwi.

 (1.1) Fen­to­la­mi­na po­nad­to za­po­bie­ga miej­sco­wej mart­wi­cy tka­nek w przy­pad­ku wy­na­czy­nie­nia no­re­pi­ne­fry­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynaczyniać się ndk., wynaczynić się dk.

 przym. wynaczyniony

Wiktionary


wynaczynić

w me­dy­cy­nie: usu­nąć na­czy­nia krwio­no­śne


SJP.pl


wynagradzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­na­gra­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poseł Bar­tosz Kow­nac­ki zło­żył in­ter­pe­la­cję po­sel­ską w spra­wie pro­ble­ma­ty­ki wy­na­gra­dza­nia le­ka­rzy woj­sko­wych oraz or­ga­ni­za­cji woj­sko­wej służ­by zdro­wia w Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynagrodzenie n., wynagroda ż., nagradzanie n., nagrodzenie n.

 czas. wynagradzać ndk., wynagrodzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nagradzanie

Wiktionary


wynagradzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­na­gro­dzić)

 (1.1) ofia­ro­wy­wać na­gro­dę, dawać za­pła­tę

 (1.2) oka­zy­wać wdzięcz­ność

 (1.3) wy­rów­ny­wać stra­tę, prze­ka­zy­wać odsz­ko­do­wa­nie za po­nie­sio­ne krzyw­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nagradzanie n., nagroda ż., nagrodzenie n., wynagradzanie n., wynagrodzenie n.

 czas. wynagrodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gratyfikować, nagradzać, płacić

 (1.2) odwdzięczać się

 (1.3) rekompensować, wyrównywać

Wiktionary


wynagrodzenie

1. dać na­gro­dę za ja­kieś osią­gnię­cia;
2. za­pła­cić za wy­ko­na­ną pracę;
3. dać odsz­ko­do­wa­nie za po­nie­sio­ne stra­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pen­sja, wy­pła­ta

 (1.2) re­kom­pen­sa­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego prze­cięt­ne rocz­ne wy­na­gro­dze­nie z pię­ciu lat to sto pięć­dzie­siąt ty­się­cy euro rocz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃naɡrɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vỹnagroʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynagradzać ndk., nagradzać ndk., nagrodzić dk., wynagrodzić dk.

 rzecz. nagrodzenie n., nagradzanie n., nagroda ż., wynagradzanie n.

Wiktionary


wynagrodzeniowy

→ wy­na­gro­dze­nie


SJP.pl

Patrz:

wynagrodzenie

wynagrodzić

1. dać na­gro­dę za ja­kieś osią­gnię­cia;
2. za­pła­cić za wy­ko­na­ną pracę;
3. dać odsz­ko­do­wa­nie za po­nie­sio­ne stra­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­na­gra­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­na­gra­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może w ten spo­sób chcesz sobie wy­na­gro­dzić przer­wa­nie od­po­czyn­ku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃naˈɡrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: vỹnagroʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynagrodzenie n., wynagradzanie n., nagradzanie n., nagrodzenie n.

 czas. wynagradzać ndk.

Wiktionary


wynajdywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­naj­dy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃najdɨˈvãɲɛ, AS: vỹnai ̯dyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynajdywać, wynaleźć

Wiktionary


wynajdywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­na­leźć)

 (1.1) od­kry­wać coś no­we­go, two­rzyć coś po raz pier­wszy

 (1.2) znaj­do­wać coś po pew­nym cza­sie czy wy­sił­ku, czę­sto w spo­sób pow­ta­rzal­ny

 (1.3) pot. wpa­dać na jakiś po­mysł pod­czas my­śle­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynajdywanie n.

 czas. wynaleźć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-1.3) war. wynajdować

Wiktionary


wynajem

cza­so­we od­stą­pie­nie komuś cze­goś za wy­na­gro­dze­niem; najem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­da­nie komuś lub wzię­cie od kogoś do cza­so­we­go użyt­ko­wa­nia pew­nej włas­no­ści za za­pła­tą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈnajɛ̃m, AS: vỹnai ̯ẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynajmujący m., wynajemca m., wynajmowanie n., wynajęcie n., najem mrz.

 czas. wynajmować ndk., wynająć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najem

Wiktionary


wynajemca

rzad­ko: ten, kto bie­rze coś w najem; na­jem­ca


SJP.pl


wynajmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­naj­mo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃najmɔˈvãɲɛ, AS: vỹnai ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. najemnik mos., wynajem

 czas. wynajmować

Wiktionary


wynajmować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­na­jąć)

 (1.1) zez­wa­lać komuś na ko­rzy­sta­nie ze swo­jej włas­no­ści w za­mian za opła­tę

 (1.2) ko­rzy­stać z czy­jejś włas­no­ści w za­mian za opła­tę

 (1.3) przy­jąć kogoś do krót­ko­ter­mi­no­wej pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja ciot­ka wy­naj­mu­je pokój ja­kimś stu­den­tom.

 (1.1) (…) rynek poz­wa­lał bu­do­wać mało, źle i tanio, a potem wy­naj­mo­wać drogo.

 (1.2) Stu­den­ci wy­naj­mu­ją pokój od mojej ciot­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃najˈmɔvat͡ɕ, AS: vỹnai ̯movać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynajmowanie n., wynajem m., najem m., najemnik m., wynajęcie n., najmita mos.

 czas. najmować ndk., nająć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzierżawić

Wiktionary


wynajmujący

rzad­ko: na­jem­ca; wy­na­jem­ca


SJP.pl


wynająć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­naj­mo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­naj­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na to spot­ka­nie w sto­li­cy Wiel­ko­pol­ski ksiądz przy­go­to­wa­ny był już od dawna. Wraz z pa­ra­fia­na­mi nie bez pew­nych trud­no­ści wy­na­ję­li au­to­bus i całą grupą wy­bie­ra­li się do Poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈnajɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: vỹnai ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. najmita mos., najem mrz., wynajęcie n., najemnik mos., wynajem

Wiktionary


wynalazca

ktoś, kto coś od­krył, wy­na­lazł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor wy­na­laz­ku, ten, który coś wy­na­lazł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃naˈlast͡sa, AS: vỹnalasca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynalazek m.

:: fż. wynalazczyni ż.

 czas. wynaleźć dk., wynajdować ndk.

Wiktionary


wynalazczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­na­laz­czo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. znajdka ż., wynalazek mrz., wynalazczyni ż.

 czas. wynaleźć

Wiktionary


wynalazczyni

ko­bie­ta, która wy­na­la­zła coś; au­tor­ka wy­na­laz­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka wy­na­laz­ku, ko­bie­ta, która coś wy­na­la­zła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃nalaʃˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vỹnalaščỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynalazek m., wynalazczość ż., wynalezienie n.

:: fm. wynalazca m.

 czas. wynaleźć dk., wynajdować ndk.

 przym. wynalazczy

Wiktionary


wynalazek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, co wy­na­le­zio­no;

Wiktionary

Wy­na­la­zek – no­wa­tor­skie, ory­gi­nal­ne roz­wią­za­nie pro­ble­mu tech­nicz­ne­go. W na­u­kach in­ży­nie­ryj­nych i ba­da­niach pro­duk­to­wych wy­na­la­zek naj­czę­ściej przy­bie­ra po­stać no­we­go urzą­dze­nia lub jego ele­men­tu, me­to­dy lub pro­ce­su, dzię­ki któ­rym moż­li­we jest wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści w spo­sób spraw­niej­szy, bez­piecz­niej­szy, wy­daj­niej­szy, tań­szy lub lep­szy ja­ko­ścio­wo. W na­u­kach spo­łecz­nych za wy­na­laz­ki uz­na­je się także zdo­by­cze nie­ma­te­rial­ne, jak druk, pie­niądz czy pismo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­trze­ba jest matką wy­na­laz­ków.

 (1.1) Praw­do­po­dob­nie z każ­dym waż­niej­szym wy­na­laz­kiem ludz­ko­ści wiąże się nazwa, która po­cząt­ko­wo była ne­o­lo­giz­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃naˈlazɛk, AS: vỹnalazek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. znajdka ż., wynalazczość ż., wynalazca m., wynalazczyni ż.

 czas. wynaleźć dk.

 przym. wynalazczy

Wiktionary


wynalezienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­na­leźć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynaleźć

 rzecz. znajdka ż., wynalazczyni ż.

Wiktionary


wynaleźć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) od­kryć lub opra­co­wać coś, co wcze­śniej było niez­na­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczes­na forma kli­ma­ty­za­cji zo­sta­ła wy­na­le­zio­na w Per­sji.

 (1.1) Pa­pier wy­na­leź­li Chiń­czy­cy.

 (1.1) Czy wiesz, kto wy­na­lazł ża­rów­kę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. znajdka ż., wynalazek m., wynalazca m., wynalazczyni ż., wynaleźca m., wynalezienie n., wynajdywanie n., wynalazczość ż.

 przym. wynalazczy

 czas. wynajdywać ndk., wynajdować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymyślić, odkryć

Wiktionary


wynaradawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­zba­wia­nie kogoś po­czu­cia przy­na­leż­no­ści do swo­je­go na­ro­du; także. za­tra­ca­nie związ­ków ze swoją wspól­no­tą na­ro­do­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynarodowienie n.

 czas. wynaradawiać ndk., wynarodowić dk.

Wiktionary


wynaradawiać

wy­na­ro­do­wiać, wy­na­ro­da­wiać;
1. ni­szczyć po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, po­zba­wiać cech na­ro­do­wych;
2. wy­na­ra­da­wiać się - tra­cić po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, za­tra­cać cechy na­ro­do­we


SJP.pl


wynarodawiać

wy­na­ro­do­wiać, wy­na­ra­da­wiać;
1. ni­szczyć po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, po­zba­wiać cech na­ro­do­wych;
2. wy­na­ro­da­wiać się - tra­cić po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, za­tra­cać cechy na­ro­do­we


SJP.pl


wynarodowiać

wy­na­ra­da­wiać, wy­na­ro­da­wiać;
1. ni­szczyć po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, po­zba­wiać cech na­ro­do­wych;
2. wy­na­ro­do­wiać się - tra­cić po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, za­tra­cać cechy na­ro­do­we


SJP.pl


wynarodowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan za­tra­ce­nia po­czu­cie swo­jej przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. narodowy

 rzecz. wynaradawianie n.

Wiktionary


wynarodowić

1. zni­szczyć po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, po­zba­wić cech na­ro­do­wych;
2. wy­na­ro­do­wić się - utra­cić po­czu­cie przy­na­leż­no­ści na­ro­do­wej, utra­cić cechy na­ro­do­we


SJP.pl


wynarzekać

wy­na­rze­kać się - ulżyć sobie na­rze­ka­niem; wy­ża­lić się


SJP.pl


wynaturzeniec

osoba zwy­rod­nia­ła, wy­na­tu­rzo­na, wy­pa­czo­na; zwy­rod­nia­lec, zwy­rol, de­wiant, zbo­cze­niec, wy­pa­cze­niec


SJP.pl


wynaturzony

taki, który się wy­na­tu­rzył; wy­pa­czo­ny


SJP.pl


wyndham

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wynd­ham – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Hen­ri­co
  • Wynd­ham – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia
  • Wynd­ham – wieś w Au­stra­lii, w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Wynd­ham – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii
  • City of Wynd­ham – jed­nost­ka sa­mo­rzą­do­wa w Au­stra­lii, w aglo­me­ra­cji Mel­bo­ur­ne
  • Wynd­ham World­wi­de – ame­ry­kań­ski hol­ding ho­te­lar­ski z sie­dzi­bą w sta­nie New Jer­sey

Wikipedia


wynegocjowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ne­go­cjo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynegocjować dk.

 przym. negocjowalny

Wiktionary


wynegocjować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ne­go­cjo­wać, wy­ne­go­cjo­wy­wać)

 (1.1) osią­gnąć coś w dro­dze ne­go­cja­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­spół wy­ne­go­cjo­wał z pra­co­daw­cą do­dat­ko­we dni ur­lo­pu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynegocjowanie n., negocjator mos.

 przym. negocjowalny

Wiktionary


wynegocjowywać

uzy­ski­wać coś drogą ne­go­cja­cji


SJP.pl


wyngloszpyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. osoba wy­kra­da­ją­ca wę­giel z po­cią­gów to­wa­ro­wych

Wiktionary


wynicować

prze­ro­bić jakąś część gar­de­ro­by, od­wra­ca­jąc tka­ni­nę na lewą stro­nę; prze­ni­co­wać


SJP.pl


wyniedzielnić

rzad­ko: wy­nie­dziel­nić się - ubrać się w świą­tecz­ne, nie­dziel­ne ubra­nie


SJP.pl


wyniesienie

1. za­nieść coś lub kogoś w inne miej­sce;
2. zdo­być ja­kieś wy­cho­wa­nie, jakąś wie­dzę itp.;
3. osią­gnąć pewną sumę, licz­bę, ilość;
4. unieść coś do góry; wznieść;
5. nadać komuś lub cze­muś więk­sze zna­cze­nie;
6. po­tocz­nie:
a) roz­po­wszech­nić za­strze­żo­ne in­for­ma­cje;
b) ukraść


SJP.pl


wyniesiony

1. za­nieść coś lub kogoś w inne miej­sce;
2. zdo­być ja­kieś wy­cho­wa­nie, jakąś wie­dzę itp.;
3. osią­gnąć pewną sumę, licz­bę, ilość;
4. unieść coś do góry; wznieść;
5. nadać komuś lub cze­muś więk­sze zna­cze­nie;
6. po­tocz­nie:
a) roz­po­wszech­nić za­strze­żo­ne in­for­ma­cje;
b) ukraść


SJP.pl


wynieść

1. za­nieść coś lub kogoś w inne miej­sce;
2. zdo­być ja­kieś wy­cho­wa­nie, jakąś wie­dzę itp.;
3. osią­gnąć pewną sumę, licz­bę, ilość;
4. unieść coś do góry; wznieść;
5. nadać komuś lub cze­muś więk­sze zna­cze­nie;
6. po­tocz­nie:
a) roz­po­wszech­nić za­strze­żo­ne in­for­ma­cje;
b) ukraść


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­no­sić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­no­sić.

 (1.2) nio­sąc usu­nąć skądś na zew­nątrz

cza­sow­nik zwrot­ny wy­nieść się

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­no­sić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­ni­za ka­za­ła wy­nieść trzy krze­sła, ja jed­nak z god­no­ścią oś­wiad­czy­łem, że po­sto­ję.

 (2.1) Jak prze­wi­dy­wa­ła od po­cząt­ku, zmu­szo­na była wy­nieść się z po­ko­ju dziew­cząt i sy­piać w po­ko­ju sto­ło­wym na skła­da­nym łó­żecz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃ɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vỹńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. noszenie n., wynosiny nmos., wyniesienie n., wynoszenie n., wyniosłość ż., wynos mrz.

 czas. nieść, wynosić ndk.

 przysł. na wynos

 wykrz. wynocha

 przym. na wynos

Wiktionary


wynik

1. licz­ba uzy­ska­na po wy­ko­na­niu dzia­ła­nia ma­te­ma­tycz­ne­go;
2. to, co zo­sta­ło osią­gnię­te; efekt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) re­zul­tat, sku­tek

 (1.2) mat. re­zul­tat dzia­łań al­ge­bra­icz­nych (do­da­wa­nia, odej­mo­wa­nia, mno­że­nia, dzie­le­nia)

 (1.3) sport. stan spot­ka­nia/meczu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wynik pracy twór­czej i ar­ty­stycz­nej – dzie­ło
  • Wynik roz­gry­wek spor­to­wych – prze­gra­na lub remis (nie­ro­ze­gra­na)
  • wynik do­da­wa­nia – suma
  • wynik odej­mo­wa­nia – róż­ni­ca
  • wynik fi­nan­so­wy – róż­ni­ca po­mię­dzy przy­cho­da­mi a kosz­ta­mi ich uzy­ska­nia obli­czo­na dla okre­ślo­ne­go przed­się­bior­stwa w wy­bra­nym okre­sie spra­wo­zdaw­czym
  • Wynik pracy – pro­dukt, uzysk
  • wynik po­mia­ru – war­tość przy­pi­sa­na wiel­ko­ści mie­rzo­nej uzy­ska­na drogą po­mia­ru
  • wynik pod­pro­gra­mu – war­tość zwra­ca­na przez pod­pro­gram do miej­sca jego wy­wo­ła­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ni­ki badań epi­de­mio­lo­gicz­nych prze­pro­wa­dza­nych w Pol­sce wy­ka­za­ły, że na całym ob­sza­rze kraju wy­stę­pu­je en­de­mia wola tar­czy­cy.

 (1.2) Tylko 7 jest wy­ni­kiem tego dzia­ła­nia.

 (1.3) Jaki jest wynik? Nadal remis 0:0?

 (1.3) Pi­ja­ny ko­men­ta­tor prze­ga­pił bram­kę dla Pol­ski i do końca pier­wszej po­ło­wy meczu po­da­wał zły wynik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨ̃ɲik, AS: vỹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynikanie n.

 czas. wynikać ndk., wyniknąć dk.

 przym. wynikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekt, rezultat, skutek

Wiktionary


wynikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ni­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃ɲiˈkãɲɛ, AS: vỹńikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynikać, wyniknąć

 rzecz. wynik mrz.

Wiktionary


wynikać

1. być lo­gicz­nym wnio­skiem z przy­ję­tych za­ło­żeń;
2. być nie­u­chron­nym na­stęp­stwem zasz­łych zda­rzeń


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ni­knąć)

 (1.1) być wy­ni­kiem, kon­sek­wen­cją, skut­kiem, re­zul­ta­tem cze­goś; sta­wać się na­stęp­stwem; mieć w czymś po­czą­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resz­ta, jak wy­ni­ka z do­stęp­nych źró­deł i świa­dectw, zga­dza się nie­mal co do joty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈɲikat͡ɕ, AS: vỹńikać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynik mrz., wynikanie n., wyniknięcie n.

 czas. wyniknąć

 przym. wynikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okazywać się, konkludować

Wiktionary


wyniki

po­zy­tyw­ne efek­ty cze­goś; osią­gnię­cia


SJP.pl


wyniknąć

1. stać się lo­gicz­nym wnio­skiem z przy­ję­tych za­ło­żeń;
2. zda­rzyć się jako sku­tek wcze­śniej­szych pro­ce­sów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ni­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ni­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈɲiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vỹńiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyniknięcie n., wynikanie n., wynik m.

 przym. wynikowy

 czas. wynikać ndk.

Wiktionary


wynikowy

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy wy­ni­kiem ja­kie­goś dzia­ła­nia lub czyn­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynik

 czas. wynikać ndk., wyniknąć dk.

Wiktionary


wynikły

pow­sta­ły jako re­zul­tat cze­goś


SJP.pl


wyniosłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce gó­ru­ją­ce nad oto­cze­niem

 (1.2) cecha bycia wy­nio­słym

Wiktionary

Wy­nio­słość – frag­ment te­re­nu wzno­szą­cy się ponad ota­cza­ją­cy rów­nin­ny ob­szar. Cha­rak­ter wy­nio­sło­ści mają zaz­wy­czaj ostań­ce de­nu­da­cyj­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wynosić ndk., wynieść dk.

 przym. wyniosły

 przysł. wyniośle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górka, uwypuklenie, wybrzuszenie, wypukłość, wzgórek, wzniesienie

 (1.2) arogancja, duma, hardość, nieprzystępność, pycha, zarozumiałość

Wiktionary


wyniosły

1. wy­so­ki, wy­ro­sły lub wznie­sio­ny ponad coś; gó­ru­ją­cy nad czymś;
2. oka­zu­ją­cy innym wyż­szość, dumny, za­ro­zu­mia­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo wy­so­ki, gó­ru­ją­cy nad oto­cze­niem

 (1.2) dumny, za­ro­zu­mia­ły i wy­wyż­sza­ją­cy się nad in­nych

 (1.3) bę­dą­cy wy­ra­zem po­sta­wy dumy, za­ro­zu­mia­ło­ści i wy­wyż­sza­nia się nad in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dumna, wy­nio­sła syl­wet­ka Le­wa­wu ma­ja­czy­ła na ciem­nym ho­ry­zon­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈɲɔswɨ, AS: vỹńosu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyniosłość ż.

 przysł. wyniośle

 czas. wynosić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebosiężny, niebotyczny, strzelisty, wybujały, wysmukły

 (1.2) arogancki, butny, dumny, przemądrzały, zarozumiały

 (1.3) arogancki, butny, dumny, napuszony, nadęty, przemądrzały, zarozumiały

Wiktionary


wyniośle

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­nio­sły

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyniosły

 rzecz. wyniosłość ż.

Wiktionary


wynioślej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­nio­śle


SJP.pl


wynioślejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­nio­sły; bar­dziej wy­nio­sły


SJP.pl


wyniszczający

→ wy­ni­szczać


SJP.pl

Patrz:

wyniszczać

wyniszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ni­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃ɲiʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: vỹńiščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyniszczenie n.

 czas. wyniszczać ndk., wyniszczyć dk.

Wiktionary


wyniszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ni­szczyć)

 (1.1) przy­czy­niać się do cał­ko­wi­te­go zni­szcze­nia, wy­gi­nię­cia

 (1.2) po­wo­do­wać cięż­kie stra­ty ma­te­rial­ne

 (1.3) do­pro­wa­dzać do skraj­ne­go wy­czer­pa­nia; ruj­no­wać zdro­wie, po­zba­wiać sił

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ni­szczać się (dk. wy­ni­szczyć się)

 (2.1) wy­ni­szczać sa­me­go sie­bie; ni­szczyć włas­ne zdro­wie

 (2.2) wy­ni­szczać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Od­na­le­zie­nie no­we­go domu wy­da­wa­ło się nie­mal nie­moż­li­we, bo im­pe­rial­ni za­gro­zi­li pu­blicz­nie, że każdy cy­wi­li­zo­wa­ny świat, który za­pew­ni schro­nie­nie czy moż­li­wość bez­piecz­ne­go prze­lo­tu jed­nost­kom So­ju­szu, pad­nie ofia­rą wy­ni­szcza­ją­cych sank­cji i oku­pa­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyniszczanie n., wyniszczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzebić, unicestwiać

 (1.3) wycieńczać

Wiktionary


wyniszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. do­pro­wa­dzić do utra­ty moż­li­wo­ści funk­cjo­no­wa­nia a nawet cał­ko­wi­te­go uni­ce­stwie­nia

 (1.2) książk. spo­wo­do­wać upa­dek eko­no­micz­ny

 (1.3) książk. po­waż­nie osła­bić or­ga­nizm

 (1.4) książk. za­bi­cie grupy ludzi

Wiktionary

Wy­ni­szcze­nie (ka­chek­sja, z gr. "kakòs zły; héxis stan)", prze­sta­rza­le char­łact­wo (łac. "ma­ras­mus", "ina­ni­tio") – znacz­ny spa­dek masy ciała wsku­tek utra­ty tkan­ki tłu­szczo­wej, tkan­ki mię­śnio­wej oraz zwięk­szo­ne­go ka­ta­bo­liz­mu bia­łek z po­wo­du cho­ro­by pod­sta­wo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sła­łem w jej ślady gońca za­u­fa­ne­go, któ­re­mu ka­za­łem oddać kró­lo­wej wią­zan­kę rzad­kiej trawy gór­skiej — naj­lep­szy śro­dek na wy­ni­szcze­nie wło­sów na ciele...

 (1.2) Co rząd zrobi, by za­po­biec wy­ni­szcze­niu go­spo­dar­ki?

 (1.3) — Tak samo jak pan, le­czył się ta­jem­ni­czo za po­mo­cą tru­cizn, które, jak mu się zda­wa­ło, przy­no­si­ły mu ulgę, lecz które spro­wa­dzi­ły zu­peł­ne wy­ni­szcze­nie... W chwi­li gdy mnie­mał że jest wy­le­czo­ny, za­koń­czył życie...

 (1.4) Niem­com i Ro­sja­nom za­le­ża­ło na wy­ni­szcze­niu na­ro­du pol­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyniszczanie n.

 czas. wyniszczyć dk., wyniszczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zniszczenie, zrujnowanie

 (1.2) zrujnowanie

 (1.3) zniszczenie, zrujnowanie

 (1.4) zabicie, zamordowanie, zgładzenie, zlikwidowanie

Wiktionary


wyniszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ni­szczać)

 (1.1) spo­wo­do­wać cał­ko­wi­te zni­szcze­nie, wy­gi­nię­cie

 (1.2) po­czy­nić cięż­kie stra­ty ma­te­rial­ne

 (1.3) do­pro­wa­dzić do skraj­nej utra­ty zdro­wia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ni­szczyć się (ndk. wy­ni­szczać się)

 (2.1) wy­ni­szczyć sa­me­go sie­bie

 (2.2) wy­ni­szczyć sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały dzień robię po­rząd­ki w jed­nym po­ko­ju – tępię plusk­wa­usk­wy, które mi tam za­pu­ści­li, i za­gip­so­wu­ję wszyst­kie szpa­ry. Ata­ku­ję od razu esen­cją oc­to­wą, fli­tem i ka­to­lem – myślę, że teraz wy­ni­szczę je osta­tecz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyniszczenie n., wyniszczanie n.

Wiktionary


wynitkować

wy­czy­ścić zęby nicią den­ty­stycz­ną


SJP.pl


wyniuchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­niu­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niuchać, wyniuchać dk.

Wiktionary


wyniuchać

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wy­wę­szyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈɲuxat͡ɕ, AS: vỹńuχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niuchać

 rzecz. wyniuchanie n.

Wiktionary


wyniuchiwać

po­tocz­nie:
1. wy­czu­wać coś wę­chem;
2. do­my­ślać się cze­goś


SJP.pl


wynocha

po­tocz­nie: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; precz, won, pa­szoł won, spa­dó­wa, spa­dów­ka


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. posp. grub. gwał­tow­ne wy­ra­że­nie na­ka­zu od­da­le­nia się lub za­bra­nia ja­kiejś rze­czy; także wy­ra­że­nie nie­chę­ci lub sprze­ci­wu; bywa uży­wa­ne żar­to­bli­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­no­cha! Za­bie­raj­cie się z mo­je­go pola!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈnɔxa, AS: vỹnoχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynosiny nmos., wyniesienie n., wynoszenie n.

 czas. wynosić, wynieść dk., wynieść dk.

 przysł. na wynos

 przym. na wynos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) precz, sio, pot. spadówa, won, wynoś się / wynoście się, wypierpapier, wypad

Wiktionary


wynokwiać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­dzi­wiać, cu­do­wać

Wiktionary


wynos

tylko w wy­ra­że­niu: na wynos - o je­dze­niu i na­po­jach: przez­na­czo­ny do za­bra­nia ze sobą, do zje­dze­nia poza miej­scem, w któ­rym je ku­pio­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tylko w wy­ra­że­niu na wynos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynoszenie n., wyniesienie n.

 czas. wynieść dk., wynosić ndk.

Wiktionary


wynosić

1. za­no­sić coś lub kogoś w inne miej­sce;
2. zdo­by­wać ja­kieś wy­cho­wa­nie, jakąś wie­dzę itp.;
3. osią­gać pewną sumę, licz­bę, ilość;
4. uno­sić coś do góry; wzno­sić;
5. na­da­wać komuś lub cze­muś więk­sze zna­cze­nie;
6. po­tocz­nie:
a) roz­po­wszech­niać za­strze­żo­ne in­for­ma­cje;
b) kraść


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pod­no­sić coś i umie­szczać poza ja­kimś ob­sza­rem

 (1.2) osią­gać jakąś war­tość licz­bo­wą

 (1.3) wy­wyż­szać

 (1.4) otrzy­my­wać jakąś wie­dzę skądś

 (1.5) za­bie­rać ponad Zie­mię

cza­sow­nik zwrot­ny wy­no­sić się

 (2.1) wy­wyż­szać się

 (2.2) pot. grub. wy­cho­dzić (skądś), od­cho­dzić (skądś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas prze­pro­wadz­ki przy­ja­ciel po­mógł mi wy­nieść szafę z miesz­ka­nia.

 (1.2) Koszt wy­ciecz­ki wy­nie­sie ponad 2000 zło­tych.

 (1.3) Po­czy­na­nia Ama­de­u­sza wy­no­si­ły go ponad prze­cięt­ność.

 (1.4) Moje dzie­ci wy­nio­sły z domu pod­sta­wy kul­tu­ry bycia i do­brych ma­nier.

 (1.5) Chiń­ska ra­kie­ta wła­śnie wy­no­si na or­bi­tę sztucz­ne­go sa­te­li­tę.

 (2.2) Po pół­no­cy go­ście za­czy­na­li wresz­cie wy­no­sić się do swo­ich domów.

 (2.2) Wynoś się stąd!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ̃ˈnɔɕit͡ɕ, AS: vỹnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. noszenie n., wynosiny nmos., wyniesienie n., wynoszenie n., wyniosłość ż., wynos mrz.

 czas. przenosić, wynieść dk.

 przysł. na wynos

 wykrz. wynocha

 przym. na wynos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabierać

 (1.2) równać się

 (1.3) wyróżniać, awansować

Wiktionary


wynoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usu­wa­nie cze­goś skądś po­przez nie­sie­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vỹnošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynosiny nmos., wyniesienie n., wynos mrz., noszenie n.

 czas. nosić, nieść, znosić, wynosić ndk., wynieść dk.

 przysł. na wynos

 wykrz. wynocha

 przym. na wynos

Wiktionary


wynotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­no­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨ̃nɔtɔˈvãɲɛ, AS: vỹnotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wynotować dk.

 rzecz. notatnik mrz., notatka ż., notka ż.

Wiktionary


wynucać

nucąc, wyś­pie­wy­wać


SJP.pl


wynucić

1. nucąc, wyś­pie­wać;
2. po­tocz­nie: wy­nu­cić się - przyjść do głowy jako me­lo­dia bez słów


SJP.pl


wynurkować

o nurku: wy­pły­nąć na po­wierzch­nię wody; wy­nu­rzyć się


SJP.pl


wynurkowywać

rzad­ko: wy­do­sta­wać się na po­wierzch­nię wody; wy­nu­rzać się


SJP.pl


wynurt

duży chrząszcz z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych


SJP.pl

Wy­nurt ("Ce­ru­chus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Syn­de­si­nae.

Chrzą­szcze śred­nich roz­mia­rów. Ciała mają wy­dłu­żo­ne, lekko wys­kle­pio­ne i nieco spła­szczo­ne. Głowę ce­chu­ją oczy nie wy­kro­jo­ne przez wy­pust­kę po­licz­ka ("cant­hus") oraz czuł­ki zwień­czo­ne trójcz­ło­no­wy­mi bu­ław­ka­mi. Za­rów­no u sam­ców jak i u samic żu­wacz­ki są mocno wy­su­nię­te do przo­du.

Wikipedia


wynurzalny

mo­gą­cy się wy­nu­rzyć


SJP.pl


wynurzać

prze­sta­rza­łe:
1. po­grą­żyć kogoś lub coś wie­lo­krot­nie w czymś;
2. wy­nu­rzać się - nu­rzać się do woli, aż do za­prze­sta­nia tej czyn­no­ści


SJP.pl


wynurzenie

wy­do­być na wierzch coś po­grą­żo­ne­go w pły­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­nu­rzyć.

 (1.2) oso­bi­ste, in­tym­ne wyz­na­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nurzanie n., wynurzanie n., nurek m.

 czas. wynurzyć dk.

 przym. nurkowy

Wiktionary


wynurzyć

wy­do­być na wierzch coś po­grą­żo­ne­go w pły­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­nu­rzać)

 (1.1) wy­cią­gnąć coś znaj­du­ją­ce­go się w pły­nie ponad jego po­wierzch­nię

 (1.2) przest. ujaw­nić skry­wa­ne uczu­cia lub prze­my­śle­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­nu­rzyć się (ndk. wy­nu­rzać się)

 (2.1) będąc uprzed­nio w cie­czy wy­do­stać się ponad jej po­wierzch­nię, zaz­wy­czaj nie w ca­ło­ści

 (2.2) wyjść, uka­zać się, zaz­wy­czaj wy­cho­dząc z ja­kie­goś nie­wi­docz­ne­go miej­sca lub nie­spo­dzie­wa­nie

 (2.3) przest. ujaw­nić komuś skry­wa­ne wcze­śniej uczu­cia lub prze­my­śle­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo­nat­han wy­nu­rzył głowę spod wody i zła­pał spaz­ma­tycz­nie haust po­wie­trza.

 (1.2) Al­lu­zy­ja używa się wten­czas, gdy nie chce­my zbyt jaw­nie wy­nu­rzyć na­szych myśli, któ­re­by mogły obra­zić skrom­ność lub mi­łość włas­ną in­nych, lub gdy roz­waż­ne­mu czy­tel­ni­ko­wi zo­sta­wu­je­my do­mysł tego, co za­mie­rza­my po­wie­dzieć.

 (2.1) Sy­ren­ka wy­nu­rzy­ła się z wody do po­ło­wy ciała i gwał­tow­nie, ostro zach­la­pa­ła dłoń­mi po po­wierzch­ni.

 (2.2) Z mroku wy­nu­rzy­li się dwaj męż­czyź­ni.

 (2.3) Pro­sto­ta bycia i przy­jaz­ne usto­sun­ko­wa­nie się do mnie pana Ste­fa­na ośmie­li­ły do wy­nu­rze­nia się przed nim w czte­ry oczy o moich daw­nych pra­gnie­niach poś­wię­ce­nia się me­dy­cy­nie i póź­niej­szym znie­chę­ce­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wynurzenie n., nurzanie n.

 przym. nurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.3) zwierzyć się

Wiktionary


wyobcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan kogoś, kto jest wy­ob­co­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔpt͡sɔˈvãɲɛ, AS: vyopcovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obcowanie n., obcość ż., obcy mos.

 czas. wyobcować dk., wyobcowywać ndk., obcować ndk.

 przym. wyobcowany, obcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alienacja, wyalienowanie

Wiktionary


wyobcowany

nie­na­le­żą­cy do ja­kie­goś kręgu; wy­klu­czo­ny, wy­a­lie­no­wa­ny, obcy, odi­zo­lo­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­a­lie­no­wa­ny, zdy­stan­so­wa­ny w sto­sun­ku do in­nych ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Antek czuł się w mie­ście zmę­czo­ny i wy­ob­co­wa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔpt͡sɔˈvãnɨ, AS: vyopcovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obcowanie n., obcy m., wyobocowanie n., wyobcowanie n., obcość ż.

 przym. obcy

 przysł. obco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyalienowany, zdystansowany, oderwany, wykluczony, wyłączony

Wiktionary


wyobcować

1. wy­łą­czyć, wy­klu­czyć kogoś z ja­kiejś spo­łecz­no­ści; odi­zo­lo­wać kogoś;
2. wy­ob­co­wać się - wy­łą­czyć, wy­klu­czyć się z ja­kiejś spo­łecz­no­ści (w za­mie­rzo­ny lub nie­za­mie­rzo­ny spo­sób); odi­zo­lo­wać się


SJP.pl


wyobcowywać

1. wy­łą­czać, wy­klu­czać kogoś z ja­kiejś spo­łecz­no­ści;
2. wy­ob­co­wy­wać się - wy­łą­czać, wy­klu­czać się z ja­kiejś spo­łecz­no­ści; izo­lo­wać się


SJP.pl


wyoblak

część wy­o­blar­ki, na­rzę­dzie o za­o­krą­glo­nej po­wierzch­ni, na któ­rej wy­gi­na się bla­chę, na­da­jąc jej od­po­wied­nie kształ­ty


SJP.pl


wyoblanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­o­blać.

Wiktionary

Wy­o­bla­nie – ro­dzaj pla­stycz­nej obrób­ki bla­chy. Daw­niej na­zy­wa­ne „dry­ko­wa­nie” – jest to ger­ma­nizm od nie­miec­kie­go "drücken". Ta me­to­da obrób­ki pla­stycz­nej wy­ko­rzy­stu­je po­dat­ność ma­te­ria­łów do odksz­tał­ceń (po prze­kro­cze­niu gra­ni­cy pla­stycz­no­ści), bez przer­wa­nia cią­gło­ści kształ­to­wa­nej bla­chy. W efek­cie uzy­sku­je­my z ma­te­ria­łu wyj­ścio­we­go (np. krąż­ka bla­chy) cien­ko­ścien­ną bryłę obro­to­wą nie­raz o bar­dzo skom­pli­ko­wa­nym kształ­cie. W za­leż­no­ści od spo­so­bu kształ­to­wa­nia ma­te­ria­łu roz­róż­nia­my:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wyoblać ndk.

Wiktionary


wyoblarka

obra­biar­ka do wy­gnia­ta­nia z bla­chy przed­mio­tów o kształ­cie brył obro­to­wych


SJP.pl

Wy­o­blar­ka – ma­szy­na do obrób­ki pla­stycz­nej me­ta­li na zimno lub na go­rą­co, wy­ko­rzy­stu­ją­ca za­sa­dę dzia­ła­nia dźwi­gni dwu­ra­mien­nej.

Wy­o­blar­ki dzie­li­my w za­leż­no­ści od na­rzę­dzia kształ­tu­ją­ce­go bla­chę na ręcz­ne, me­cha­nicz­ne i au­to­ma­tycz­ne oraz zgnia­tar­ki obro­to­we:

Wikipedia


wyoblarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się wy­o­bla­niem


SJP.pl

Wy­o­blarz lub wy­o­blacz, rów­nież dry­kier – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­o­bla­niem (prze­de wszyst­kim ręcz­nym). Daw­niej, a cza­sa­mi obec­nie, na­zy­wa­ny „dry­kie­rem” (sama czyn­ność na­zy­wa­na „dry­ko­wa­nie”) – od nie­miec­kie­go "drücken".

Wikipedia


wyoblać

na­da­wać cze­muś obły (wal­co­wa­ty) kształt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­o­blić)

 (1.1) wyt­wa­rzać przed­mio­ty z bla­chy po­przez stop­nio­we do­ci­ska­nie jej do obra­ca­ją­ce­go się wzor­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­ni­żo­ne i wy­dłu­żo­ne auto upo­dob­ni­ło się nieco do po­ci­sku na ko­łach. To wra­że­nie Pi­ni­fa­ri­na sic. je­szcze wzmoc­nił, wy­o­bla­jąc linie nad­wo­zia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyoblanie n., wyoblak m., wyoblarka ż., wyoblarz m.

 czas. wyoblić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. drykować

Wiktionary


wyoblić

nadać cze­muś obły (wal­co­wa­ty) kształt


SJP.pl


wyobrazić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­o­bra­żać)

 (1.1) stwo­rzyć obraz cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­o­bra­zić sobie (ndk. wy­o­bra­żać sobie)

 (2.1) stwo­rzyć obraz cze­goś niez­na­ne­go w swo­jej wy­o­braź­ni, umy­śle (zwy­kle przez po­rów­na­nie z czymś zna­nym)

 (2.2) zro­zu­mieć coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na swoim dzie­le ar­ty­sta wy­o­bra­ził zimę w Afry­ce.

 (2.1) Nie umiem sobie wy­o­bra­zić za­lud­nio­ne­go Księ­ży­ca.

 (2.2) Tre­ner nie mógł sobie wy­o­bra­zić, jak jego za­wod­nik prze­grał walkę w ostat­niej se­kun­dzie po­je­dyn­ku.

 (2.2) (…) żaden nor­mal­ny czło­wiek nie mógł wy­o­bra­zić sobie, iż inni lu­dzie – nawet naj­bar­dziej zde­ge­ne­ro­wa­ni – zdol­ni są do ta­kich czy­nów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔˈbraʑit͡ɕ, AS: vyobraźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyobrażenie n., wyobrażanie n., obraz m., wyobraźnia ż.

 przym. wyobrażalny, wyobrażony, wyobrażeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawić, zobrazować

 (2.1) wyimaginować

 (2.2) zrozumieć, pojąć

Wiktionary


wyobraźnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność przy­wo­ły­wa­nia i two­rze­nia w my­ślach wy­o­bra­żeń;

 (1.2) polot, fan­taz­ja

Wiktionary

Wy­o­braź­nia – zdol­ność do przy­wo­ły­wa­nia i two­rze­nia w my­ślach wy­o­bra­żeń.

Źró­dłem prze­cho­wy­wa­nych w pa­mię­ci wy­o­bra­żeń są zmy­sły. Część od­po­wia­da­ją­ca za wy­o­braź­nię jest umiej­sco­wio­na w pra­wej pół­ku­li mózgu. Czę­sto odróż­nie­nie tych wra­żeń od wy­o­bra­żeń jest trud­ne, gdyż w cią­głym stru­mie­niu świa­do­mo­ści, z jakim mamy do czy­nie­nia w prak­ty­ce, wy­stę­pu­ją one jed­no­cze­śnie obok sie­bie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zło­dzie­je mają nie­zły tupet i wy­o­braź­nię, krad­ną świe­żo po­sa­dzo­ne ro­śli­ny przed ka­me­ra­mi mo­ni­to­rin­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔˈbraʑɲa, AS: vyobraźńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obraz mrz., wyobrażenie n., wyobrażanie n., wyobrażalność ż., obrazek mrz.

 czas. wyobrazić, wyobrażać ndk., wyobrażać sobie ndk.

 przym. wyobrażalny, wyobrażony, wyobrażeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. imaginacja

Wiktionary


wyobraźniowy

przy­miot­nik od: wy­o­braź­nia


SJP.pl


wyobrażalnie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób wy­o­bra­żal­ny

Wiktionary


wyobrażalny

da­ją­cy się wy­o­bra­zić


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do wy­o­bra­że­nia sobie; da­ją­cy się zro­zu­mieć, pojąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie taka rola oby­cza­jów nie jest ani moż­li­wa, ani wy­o­bra­żal­na, ani nawet ko­niecz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔbraˈʒalnɨ, AS: vyobražalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obraz m., wyobrażalność ż., wyobraźnia ż., wyobrażenie n.

 czas. wyobrażać ndk., wyobrazić dk.

Wiktionary


wyobrażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­o­bra­żać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔbraˈʒãɲɛ, AS: vyobražãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyobrażać, wyobrażać sobie, wyobrazić

 rzecz. obraz mrz., wyobraźnia ż.

 przym. wyobrażony, wyobrażeniowy

Wiktionary


wyobrażać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) two­rzyć sobą jakiś obraz, sym­bol

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­o­bra­zić)

 (2.1) two­rzyć obraz cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­o­bra­żać sobie (dk. wy­o­bra­zić sobie)

 (3.1) two­rzyć obraz cze­goś niez­na­ne­go w swo­jej wy­o­braź­ni, umy­śle (zwy­kle przez po­rów­na­nie z czymś zna­nym)

 (3.2) ro­zu­mieć coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­niem ar­ty­sty czer­wo­ny pro­sto­kąt na jego dzie­le wy­o­bra­ża pła­czą­ce dziec­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔˈbraʒat͡ɕ, AS: vyobražać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyobraźnia ż., wyobrażanie n., wyobrażenie n., obraz m.

 przym. wyobrażalny, wyobrażony, wyobrażeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) przedstawiać, obrazować

 (3.1) imaginować, widzieć

 (3.2) rozumieć, pojmować

Wiktionary


wyobrażenie

1. uo­gól­nio­ne wspom­nie­nie pow­sta­ją­ce w wy­o­braź­ni bę­dą­ce odz­wier­cied­le­niem spo­strze­ga­nych po­przed­nio przed­mio­tów i zja­wisk, które w danej chwi­li nie dzia­ła­ją na na­rzą­dy zmy­sło­we; kon­kret­na myśl o czymś;
2. mnie­ma­nie, po­gląd, opi­nia;
3. daw­niej: wi­ze­ru­nek, obraz, po­do­biz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­o­bra­zić.

 (1.2) obraz cze­goś (przed­mio­tu, osoby, prze­bieg sy­tu­a­cji) stwo­rzo­ny w świa­do­mo­ści na pod­sta­wie spo­strze­żeń

 (1.3) obraz, po­do­biz­na, wi­zu­al­ne przed­sta­wie­nie cze­goś

 (1.4) dom­nie­ma­ny obraz cze­goś, po­gląd na jakiś temat

 (1.5) daw. jęz. aspekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ty­tu­ło­we „spoj­rze­nie tu­ry­sty” (…) oz­na­cza po­szu­ki­wa­nie przez nas zna­ków, które pot­wier­dzą nasze wy­o­bra­że­nia. Paryż ma być ro­man­tycz­ny, An­gli­cy dżen­tel­meń­scy, Ta­jo­wie uśmiech­nię­ci. Chce­my, żeby nasze wa­ka­cje były nie­pow­ta­rzal­ne i wy­jąt­ko­we, z dala od pu­ła­pek tu­ry­stycz­nych, ale to, czy uz­na­my je za udane, lub nie, za­le­ży głów­nie od tego, czy pot­wier­dzą się nasze wy­o­bra­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔbraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vyobražẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyobraźnia ż., obraz mrz., obrazek mrz.

 przym. wyobrażeniowy, wyobrażalny, wyobrażony

 czas. wyobrażać, wyobrażać sobie, wyobrazić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koncepcja, wizja

 (1.3) przedstawienie

 (1.4) opinia, pojęcie, przekonanie, przeświadczenie, mniemanie

Wiktionary


wyobrażeniowy

przy­miot­nik od: wy­o­bra­że­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­o­bra­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ćwi­cze­nia fi­zycz­ne są w ich wy­ko­na­niu za­cho­wa­nia­mi kom­pul­syw­ny­mi, kom­pen­su­ją­cy­mi wy­o­bra­że­nio­we nie­do­stat­ki do­ty­czą­ce fi­zycz­ne­go wy­glą­du (np. bi­go­rek­sja w przy­pad­ku kul­tu­ry­stów per­ma­nent­nie nie­za­do­wo­lo­nych ze swo­je­go wy­glą­du).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyobraźnia ż., wyobrażenie n., wyobrażanie n.

 czas. wyobrażać ndk., wyobrazić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojęciowy, myślowy

Wiktionary


wyobrażony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­o­bra­zić

przy­miot­nik

 (2.1) stwo­rzo­ny w wy­o­braź­ni

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Be­ne­dict An­der­son, po­li­to­log bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski, w 1983 roku wydał książ­kę o "wspól­no­tach wy­o­bra­żo­nych". Pisał tam, że na­ro­du nie de­ter­mi­nu­je wspól­ne po­cho­dze­nie ani nawet wspól­ny język, a wspól­ne wy­o­bra­że­nie o więzi mię­dzy jego człon­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyobrazić dk., wyobrażać ndk.

 rzecz. wyobrażenie n., wyobrażanie n., wyobraźnia ż.

Wiktionary


wyoddychać

po­tocz­nie: od­dy­cha­jąc, uwol­nić się od złych emo­cji


SJP.pl


wyodrębnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­o­dręb­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔdrɛ̃mbʲˈɲä̃ɲɛ, AS: vyodrẽmbʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyodrębniać

 przym. odrębny

Wiktionary


wyodrębniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­o­dręb­nić)

 (1.1) czy­nić odręb­nym lub wy­ra­zi­stym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­o­dręb­niać się (dk. wy­o­dręb­nić się)

 (2.1) sta­wać się odręb­nym, wy­dzie­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po uży­ciu od­czyn­ni­ka wy­o­dręb­ni­łem zie­lon­ka­wą sól z rozt­wo­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲät͡ɕ, AS: vyodrẽmbʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. odrębny

 rzecz. wyodrębnianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddzielać, wydzielać, wyróżniać, separować, preparować, izolować

Wiktionary


wyodrębnienie

wy­dzie­lić z ca­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­o­dręb­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔdrɛ̃mbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: vyodrẽmbʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyodrębnić

 przym. odrębny

Wiktionary


wyodrębnić

wy­dzie­lić z ca­ło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­o­dręb­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­o­dręb­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne­o­pen­te­ko­sta­lizm nie jest więc zja­wi­skiem jed­no­rod­nym i Gif­ford skłon­ny jest do wy­o­dręb­nie­nia czte­rech fal lub tren­dów, które w ciągu wspom­nia­nych dwu­dzie­stu lat po­ja­wi­ły się w Gha­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲit͡ɕ, AS: vyodrẽmbʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. odrębny

 rzecz. wyodrębnienie n.

Wiktionary


wyogromniały

taki, który wy­o­grom­niał


SJP.pl


wyokrętować

1. wy­sa­dzić ze stat­ku na ląd;
2. zejść ze stat­ku na ląd


SJP.pl


wyokrętowywać

1. wy­sa­dzać ze stat­ku na ląd;
2. scho­dzić ze stat­ku na ląd


SJP.pl


wyolbrzymianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ol­brzy­miać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɔlbʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲɛ, AS: vyolbžỹmʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyolbrzymiać ndk.

 przym. olbrzymi

 rzecz. wyolbrzymienie n., olbrzym mos./mzw.

Wiktionary


wyolbrzymiać

prze­sa­dzać, na­da­wać zbyt duże zna­cze­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ol­brzy­mić)

 (1.1) przed­sta­wiać lub od­bie­rać coś w spo­sób prze­sad­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ol­brzy­miać się (dk. wy­ol­brzy­mić się)

 (2.1) po­więk­szać się znacz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ile hi­ste­ryk nie do­strze­ga swo­ich wad, o tyle psy­cha­ste­nik je wy­ol­brzy­mia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyolbrzymianie n., olbrzym m., olbrzymka ż.

 przym. olbrzymi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerysowywać, przesadzać, przejaskrawiać, wyjaskrawiać, robić z igły widły, robić z muchy słonia

Wiktionary


wyolbrzymiony

przy­miot­nik

 (1.1) więk­szy niż w rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary


wyolbrzymić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ol­brzy­miać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ol­brzy­miać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­ol­brzy­mić się (ndk. wy­ol­brzy­miać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­ol­brzy­miać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyolbrzymienie n., olbrzym mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejaskrawić, przesadzić, rozbuchać

Wiktionary


wyoming

[czy­taj: ła­joł­ming] stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jeden ze sta­nów w USA;

Wiktionary

Wy­o­ming () – stan w środ­ko­wo-za­chod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Jest dzie­sią­tym sta­nem pod wzglę­dem po­wierzch­ni, jed­nak z po­pu­la­cją mniej­szą niż 600 tys. miesz­kań­ców pla­su­je się na ostat­nim miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści. W związ­ku z tym cha­rak­te­ry­zu­je się niską gę­sto­ścią za­lud­nie­nia, która umiej­sca­wia stan ten na 49. miej­scu w tej ka­te­go­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Clint Ea­stwo­od i Mor­gan Fre­e­man grają eme­ry­to­wa­nych, zmę­czo­nych ży­ciem re­wol­we­row­ców, któ­rzy po raz ostat­ni chwy­ta­ją za broń, na zle­ce­nie skrzyw­dzo­nych przez bru­tal­nych kow­bo­jów pro­sty­tu­tek z mia­stecz­ka Big Whi­skey w od­le­głym sta­nie Wy­o­ming.

Wiktionary


wyonaczać

gwa­ro­wo: zmie­niać, prze­i­na­czać, prze­ra­biać


SJP.pl


wyonaczyć

gwa­ro­wo: zmie­nić, prze­i­na­czyć, prze­ro­bić


SJP.pl


wyondulować

uło­żyć włosy w loki lub fale; zon­du­lo­wać, za­on­du­lo­wać


SJP.pl


wyorać

zro­bić wgłę­bie­nie w czymś


SJP.pl


wyorywać

robić wgłę­bie­nie w czymś


SJP.pl


wyosiowywać

usta­lać oś obro­tu lub oś środ­ko­wą obra­bia­ne­go przed­mio­tu; cen­tro­wać


SJP.pl


wyostrzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­o­strzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyostrzać ndk.

 rzecz. ostrzyciel mos.

Wiktionary


wyoutować

[czy­taj: wy­ał­to­wać] rzad­ko: wy­a­u­to­wać;
1. po­tocz­nie: od­su­nąć kogoś na dal­szy plan;
2. wy­słać piłkę poza bo­i­sko;
3. po­tocz­nie: ujaw­nić czy­jąś nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję;
4. wy­a­u­to­wać się - po­tocz­nie:
a) odi­zo­lo­wać się;
b) opu­ścić ja­kieś miej­sce;
c) wy­co­fać się z cze­goś;
d) ujaw­nić swoją nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję


SJP.pl


wyoutowywać

[czy­taj: wy­ał­to­wy­wać] wy­a­u­to­wy­wać; po­tocz­nie:
1. ujaw­niać czy­jąś orien­ta­cję sek­su­al­ną;
2. wy­o­u­to­wy­wać się - ujaw­niać swoją orien­ta­cję sek­su­al­ną


SJP.pl


wypacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewypacanie n.

 czas. wypacać ndk.

Wiktionary


wypachniony

rzad­ko: wy­per­fu­mo­wać - mocno skro­pić per­fu­ma­mi


SJP.pl


wypachnić

wy­pach­nić się - po­tocz­nie: wy­per­fu­mo­wać się


SJP.pl


wypachnąć

re­gio­nal­nie: wy­pach­nąć się - wy­pach­nić się, wy­per­fu­mo­wać się


SJP.pl


wypaciać

wy­pa­ciać się - po­tocz­nie:
1. wy­bru­dzić się czymś mo­krym, ma­zi­stym; wy­ba­brać się, wy­pać­kać się, wy­pa­prać się;
2. wys­ma­ro­wać się czymś, np. kre­mem


SJP.pl


wypaczać

1. po­wo­do­wać wy­gię­cie, znieksz­tał­ce­nie, skrzy­wie­nie cze­goś; ule­gać znieksz­tał­ce­niu; wy­gi­nać się, wy­krzy­wiać się
2. prze­no­śnie:
a) przed­sta­wiać coś w fał­szy­wym świet­le
b) de­mo­ra­li­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­czyć)

 (1.1) de­for­mo­wać kształt, znieksz­tał­cać

 (1.2) przen. przed­sta­wiać niez­god­nie z praw­dą, znieksz­tał­cać

 (1.3) de­for­mo­wać cha­rak­ter, de­mo­ra­li­zo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypaczenie n., wypaczanie n.

 czas. wypaczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odkształcać, wykrzywiać, wyginać, wichrować

 (1.2) przekręcać, przeinaczać, wykrzywiać, fałszować

 (1.3) wynaturzać, zwyradniać, degenerować, deprawować

Wiktionary


wypaczenie

spa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


SJP.pl


wypaczeniec

osoba zwy­rod­nia­ła, wy­na­tu­rzo­na, wy­pa­czo­na; zwy­rod­nia­lec, zwy­rol, de­wiant, zbo­cze­niec, wy­na­tu­rze­niec


SJP.pl


wypaczony

spa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


SJP.pl


wypaczyć

spa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) zmie­nić wydź­więk tak, że zna­czy coś wręcz prze­ciw­ne­go

 (1.2) zde­for­mo­wać kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypaczanie n., wypaczenie n.

 czas. wypaczać

Wiktionary


wypad

1. eska­pa­da, wy­ciecz­ka;
2. w spor­cie: nagła akcja ofen­syw­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­kotr­wa­ły wy­jazd lub wyj­ście

 (1.2) wojsk. krót­kotr­wa­ły atak zbroj­ny znie­nac­ka

 (1.3) sport. gry ze­spo­ło­we szyb­ka gra na kosz lub bram­kę prze­ciw­ni­ka

 (1.4) sport. szer­mier­ka atak w for­mie wy­pro­sto­wa­nia uz­bro­jo­ne­go ra­mie­nia z jed­no­czes­nym gwał­tow­nym ru­chem do przo­du

 (1.5) sport. skoki nar­ciar­skie po­zy­cja pod­czas lą­do­wa­nia, gdy sko­czek wy­su­wa jedną nartę ku przo­do­wi, zaś na dru­giej przy­klę­ka

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. posp. grub. gwał­tow­ne wy­ra­że­nie na­ka­zu od­da­le­nia się lub za­bra­nia ja­kiejś rze­czy; także wy­ra­że­nie nie­chę­ci lub sprze­ci­wu; bywa uży­wa­ne żar­to­bli­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wypad – miej­sco­wość
  • wypad – w ter­mi­no­lo­gii woj­sko­wej, ude­rze­nie na siły prze­ciw­ni­ka
  • wypad – wypad na­pę­du, np. sil­ni­ka czy pompy
  • wypad – część bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) A ty co tu je­szcze ro­bisz?! Za­bie­raj swoje rze­czy i wypad stąd!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypadać, wypaść

 rzecz. opad mrz., wypadkowość ż., wypadek mrz.

 przym. wypadowy, wypadły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejażdżka, wyjście, wyskok

 (1.4) wykrok

Wiktionary


wypada

cza­sow­nik mo­dal­ny (pre­dy­ka­tyw) uży­wa­ny dla wy­ra­że­nia obo­wiąz­ku, po­win­no­ści, sto­sow­no­ści dzia­ła­nia; po­win­no się, wy­pa­da, trze­ba, po­trze­ba


SJP.pl


wypadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpaˈdãɲɛ, AS: vypadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypadać, wypaść

 rzecz. zapadka ż.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


wypadać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) po­ru­szać się pod wpły­wem gra­wi­ta­cji na zew­nątrz cze­goś

 (1.2) mieć okre­ślo­ny ter­min, datę

 (1.3) zro­bić wra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z to­reb­ki wy­pa­dły jej klu­cze.

 (1.2) Te­go­rocz­na Wiel­ka­noc wy­pa­da w kwiet­niu.

 (1.3) Ten aktor nie wy­padł prze­ko­nu­ją­co w roli ko­chan­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpadat͡ɕ, AS: vypadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypadanie

 (1.1) rzecz. wypad, wypadek, wypadkowa, opad, pad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przypadać

Wiktionary


wypadeczek

zdrob­nie­nie od: wy­pa­dek


SJP.pl


wypadek

1. wy­da­rze­nie, fakt;
2. nie­szczę­ście, krak­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co wy­da­rzy­ło się lub wy­da­rzy w przysz­ło­ści, zda­rze­nie

 (1.2) nie­szczę­śli­we zda­rze­nie, w któ­rym ktoś ucier­piał

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­pa­dek ko­mu­ni­ka­cyj­ny
  • wy­pa­dek lot­ni­czy
  • wy­pa­dek ko­le­jo­wy
  • wy­pa­dek dro­go­wy
  • wy­pa­dek mor­ski
  • wy­pa­dek przy pracy
  • wy­pa­dek ją­dro­wy
  • Wy­pa­dek – opo­wia­da­nie Agat­hy Chri­stie
  • Wy­pa­dek – film z 2009 roku
  • Wy­pa­dek (po­wieść Is­ma­i­la Ka­da­re)
  • Wy­pa­dek (po­wieść Valérie Tong Cuong)
  • Wy­pa­dek (po­wieść Da­niel­le Steel)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (1.2) We wczo­raj­szym wy­pad­ku sa­mo­cho­do­wym zgi­nę­ły dwie osoby.

 (1.2) W wy­ni­ku wy­pad­ku sa­mo­cho­do­we­go żona Ma­ria­na zgi­nę­ła na miej­scu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpadɛk, AS: vypadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypadkowa ż., wypadkowość ż., wypad mrz.

 czas. wypadać ndk.

 przym. wypadkowy, wypadły

 wykrz. wypad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawa, sytuacja, incydent, zajście, zdarzenie, epizod, przypadek

 (1.2) kolizja, kraksa, zderzenie, nieszczęście, katastrofa; gw. Górny Śląsk umfal, unfal

Wiktionary


wypadki

1. wy­da­rze­nie, fakt;
2. nie­szczę­ście, krak­sa


SJP.pl


wypadkowa

przy­miot­nik od: wy­pa­dek


SJP.pl


wypadkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­pad­ko­we

 (1.2) urz. obli­czo­na sta­ty­stycz­nie licz­ba wy­pad­ków;

Wiktionary

Wy­pad­ko­wość – suma wy­pad­ków za­ist­nia­łych w okre­ślo­nym cza­sie, zaz­wy­czaj w ciągu roku, przed­sta­wio­na za po­mo­cą wskaź­ni­ków. Wskaź­ni­ki umoż­li­wia­ją po­rów­ny­wa­nie, oce­nia­nie i sze­re­go­wa­nie za­kła­dów, branż i państw pod wzglę­dem wiel­ko­ści wy­pad­ko­wo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wypadek m., wypad m.

 czas. wypadać ndk.

 przym. wypadkowy

 wykrz. wypad

Wiktionary


wypadkowy

przy­miot­nik od: wy­pa­dek


SJP.pl


wypadnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­paść.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypaść

 rzecz. zapadka ż.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


wypadnięty

rzad­ko: taki, który wy­padł; wy­pa­dły


SJP.pl


wypadowy

przy­miot­nik od: wypad


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­pa­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gniew jest do­sko­na­łą bazą wy­pa­do­wą do Pel­pli­na — sto­li­cy die­cez­ji, z za­byt­ko­wą ka­te­drą, Mu­ze­um Die­cez­jal­nym ze słyn­ną Bi­blią Gu­ten­ber­ga.

 (1.1) Te­sa­lo­ni­ki mogą być bazą wy­pa­do­wą do zwie­dza­nia niez­wy­kło­ści Pół­wy­spu Chal­cy­dyc­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypad m.

 wykrz. wypad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprawowy

Wiktionary


wypady

1. eska­pa­da, wy­ciecz­ka;
2. w spor­cie: nagła akcja ofen­syw­na


SJP.pl


wypadówka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy z po­li­cją i eses­ma­na­mi wy­jeż­dża­ją­cy do na­głych akcji w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej


SJP.pl

Wy­pa­dów­ka:

Wikipedia


wypadły

rzad­ko: taki, który wy­padł; wy­pad­nię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który stra­cił opar­cie lub umo­co­wa­nie, po czym spadł i zna­lazł się na zew­nątrz cze­goś

 (1.2) taki, który, wy­biegł­szy skądś, nagle się uka­zał

 (1.3) taki, który zda­rzył się w okre­ślo­nym cza­sie lub miej­scu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oz­najm. od wy­paść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pry­wat­nym domu w Do­ma­ra­dzu […], od wy­pa­dłe­go z pieca cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia żaru, za­ję­ły się tro­ci­ny i drew­no zgro­ma­dzo­ne w piw­ni­cy.

 (1.2) — Co­ście za człek? — spy­tał pan Na­chi­mo­wicz wy­pa­dłe­go, drżą­ce­go świad­ka, któ­re­go z łap swo­ich nie wy­pu­szczał su­ro­wy wach­mistrz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypad m., wypadek m.

 czas. wypadać ndk., wypaść dk.

 wykrz. wypad

Wiktionary


wypajalnia

re­gio­nal­nie: po­mie­szcze­nie, gdzie po­jo­ne są cie­lę­ta


SJP.pl


wypakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypakowywać, wypakować dk.

 rzecz. pakowacz mos.

Wiktionary


wypakowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­ko­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypakowywać ndk.

 rzecz. pakowacz mos.

Wiktionary


wypakowywać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­cią­gać coś z opa­ko­wa­nia, pacz­ki

 (1.2) wy­cią­gać rze­czy z wa­li­zek, toreb po­dróż­nych

cza­sow­nik zwrot­ny wy­pa­ko­wy­wać się

 (2.1) wy­cią­gać włas­ne rze­czy z wa­li­zek, toreb po­dróż­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpakɔˈvɨvat͡ɕ, AS: vypakovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowanie n., opakowanie n., opakowywanie n., wypakowanie n., wypakowywanie n., pakowacz m., pakowaczka ż.

 czas. wypakować, pakować, opakować, opakowywać, spakować, rozpakowywać

Wiktionary


wypalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpaˈlãɲɛ, AS: vypalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypalać, palić

 rzecz. palaczka ż.

Wiktionary


wypalanka

1. wódka de­sty­lo­wa­na z wina, po­dob­na do ko­nia­ku; wi­niak;
2. po­tocz­nie: przy­że­ga­nie na­dżer­ki szyj­ki ma­ci­cy; elek­tro­ko­a­gu­la­cja;
3. śro­do­wi­sko­wo: zna­mię na skó­rze wy­pa­la­ne roz­grza­nym me­ta­lem


SJP.pl


wypalany

robić na czymś znaki czymś roz­ża­rzo­nym


SJP.pl


wypalarka

urzą­dze­nie uży­wa­ne do wy­pa­la­nia wzo­rów w drew­nie


SJP.pl


wypalać

robić na czymś znaki czymś roz­ża­rzo­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­lić)

 (1.1) ni­szczyć przy po­mo­cy ognia, wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą lub żrącą sub­stan­cją

 (1.2) przen. o słoń­cu ni­szczyć coś skwa­rem

 (1.3) o pa­pie­ro­sie, węglu, świe­cy itp. zu­ży­wać coś przez pa­le­nie

 (1.4) wy­ko­ny­wać roz­pa­lo­nym na­rzę­dziem wzór, znak na ja­kimś ma­te­ria­le, po­wierzch­ni

 (1.5) utr­wa­lać po­przez za­sto­so­wa­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry

 (1.6) otrzy­my­wać coś z ja­kie­goś su­row­ca, pra­żąc go w ogniu

 (1.7) za­pi­sy­wać na pły­cie CD lub DVD

 (1.8) strze­lać z broni pal­nej

 (1.9) pot. mówić coś nagle i bez na­my­słu

 (1.10) zro­bić dziu­rę za po­mo­cą wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­lić)

 (2.1) pot. być po­myśl­nie re­a­li­zo­wa­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pa­lać się (dk. wy­pa­lić się)

 (3.1) o pa­pie­ro­sie, węglu, świe­cy itp. zu­ży­wać się przez pa­le­nie

 (3.2) być wy­pa­la­nym (1.5)

 (3.3) przen. o uczu­ciu osła­biać się; prze­sta­wać ist­nieć

 (3.4) przen. wy­czer­py­wać swoje siły, zapał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo apeli rol­ni­cy jak co roku wy­pa­la­ją łąki.

 (1.2) Jed­nak­że kraj sta­wał się coraz bar­dziej suchy, a słoń­ce wy­pa­la­ło nie­mi­ło­sier­nie dżun­glę.

 (1.3) Mój brat wy­pa­la pacz­kę pa­pie­ro­sów dzien­nie.

 (1.4) Obec­nie nie wy­pa­la się zna­ków zwie­rzę­tom go­spo­dar­skim, tylko kol­czy­ku­je się je.

 (1.5) Dziś na za­ję­ciach z rzeź­by wy­pa­la­li­śmy nasze gli­nia­ne na­czy­nia.

 (1.6) […] żyli w pu­szczach z pszczel­nej pracy, z wy­pa­la­nia smoły, z to­po­ra lub strzel­by […]

 (1.7) W jakim pro­gra­mie wy­pa­lasz płyty?

 (1.8) Tomek pu­dło­wał, bo wy­pa­lał zanim się do­brze przy­go­to­wał do strza­łu.

 (1.9) Anna miała ocho­tę za­paść się pod zie­mię, ile­kroć jej mąż wy­pa­lał jakąś głu­po­tę w to­wa­rzy­stwie.

 (2.1) Im­pre­zy, które on or­ga­ni­zu­je nigdy nie wy­pa­la­ją.

 (3.1) Ta świe­ca już się wy­pa­la.

 (3.3) Ich mi­łość wy­pa­la się.

 (3.3) Ale też tro­chę żal, że na na­szych oczach wy­pa­la się idea jed­no­czą­cej się Eu­ro­py […]

 (3.4) Je­stem zmę­czo­ny tą pracą; czuję, że przez nią wy­pa­lam się cał­ko­wi­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpalat͡ɕ, AS: vypalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypał m., niewypał m., wypalenie n., wypalanie n., palenie n., palenisko n., zapalenie n., palaczka ż., wypalenisko n.

 czas. wypalić dk., palić, spalać, dopalać, płonąć, spalić

 przym. palny, wypalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. jarać

 (1.2) pot. jarać

 (1.8) oddawać strzał

 (2.1) udawać się, odnosić sukces, odbywać się

Wiktionary


wypalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­lić.

 (1.2) psych. zob. wy­pa­le­nie za­wo­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpaˈlɛ̃ɲɛ, AS: vypalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypalić, wypalać, palić

 rzecz. palaczka ż., wypalenisko n.

Wiktionary


wypalenisko

teren wy­pa­lo­ny przez ogień lub słoń­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teren wy­pa­lo­ny ogniem lub przez słoń­ce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­pa­le­ni­sko – część mia­sta Ko­lusz­ki
  • Wy­pa­le­ni­sko – część mia­sta So­cha­czew
  • Wy­pa­le­ni­sko – część wsi To­ma­wa w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Łęki Szla­chec­kie
  • Wy­pa­le­ni­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ną­wszy wy­pa­le­ni­sko, za­czę­li czuć, że ich cha­łu­pa bli­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypalenie n.

 czas. palić, wypalać ndk., wypalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. łaz

Wiktionary


wypaleniskowy

przy­miot­nik od: wy­pa­le­ni­sko


SJP.pl


wypalić

zużyć coś przez pa­le­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pa­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pa­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pa­lić się (ndk. wy­pa­lać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­pa­lać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zesz­łym roku pożar wy­pa­lił łąkę obok na­szej dział­ki.

 (1.1) My­ślisz, że nasz plan wy­pa­li? Ja mam wąt­pli­wo­ści…

 (1.1) Ten Syl­we­ster na pewno nie wy­pa­li. Mamy za mało pie­nię­dzy.

 (1.1) Wszy­scy byli za­chwy­ce­ni hi­sto­rią Anki, tylko Krzy­siek wy­pa­lił, że ona jak zwy­kle opo­wia­da bajki.

 (1.1) Po­li­cjant wy­pa­lił z pi­sto­le­tu.

 (1.1) Ile garn­ków dzi­siaj wy­pa­li­li­ście?

 (2.1) Po tym wy­da­rze­niu prze­sta­ła jej ufać i wkrót­ce ich przy­jaźń wy­pa­li­ła się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpalʲit͡ɕ, AS: vypalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, spalić, wypalać

 rzecz. niewypał m., wypalarka ż., wypalenie n., palenie n., palaczka ż., wypalenisko n.

 przym. palny

Wiktionary


wypaplanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­plać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypaplać dk.

 rzecz. paplanie n.

Wiktionary


wypaproszać

daw­niej: wy­pa­tro­szać


SJP.pl


wypaproszyć

daw­niej: wy­pa­tro­szyć


SJP.pl


wypaprywać

po­tocz­nie: zu­ży­wać, nie­o­szczęd­nie sto­su­jąc; wy­cia­py­wać


SJP.pl


wyparcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­przeć.

 (1.2) psych. me­cha­nizm obron­ny, który po­le­ga na usu­wa­niu ze świa­do­mo­ści myśli lub uczuć wy­wo­łu­ją­cych lęk lub po­czu­cie winy

Wiktionary

Wy­par­cie lub re­pre­sja (od łac. "re­pri­me­re", od­pie­rać, od­py­chać, tłu­mić) to jeden z me­cha­niz­mów obron­nych oso­bo­wo­ści zna­nych w psy­cho­lo­gii.

Jest pro­ce­sem nieś­wia­do­mym po­le­ga­ją­cym na nie­do­pu­szcza­niu do świa­do­mo­ści myśli, uczuć, wspom­nień, im­pul­sów, fan­taz­ji, pra­gnień itp., które przy­wo­łu­ją bo­les­ne sko­ja­rze­nia lub w inny spo­sób za­gra­ża­ją spój­no­ści oso­bo­wo­ści danej jed­nost­ki (na przy­kład na­su­wa­ją py­ta­nia o mo­ral­ność, wy­wo­łu­ją po­czu­cie winy itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moja te­ra­pe­ut­ka mó­wi­ła, że to wy­par­cie – psy­cho­lo­gicz­ny sza­cher-ma­cher mózgu, który sobie nie życzy pa­mię­tać o rze­czach nie­mi­łych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈparʲt͡ɕɛ, AS: vyparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprzeć dk., wypierać ndk.

 rzecz. parcie n., wypieranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) represja, zaprzeczenie

Wiktionary


wyparka

apa­rat lub ze­spół apa­ra­tów do od­pa­ro­wy­wa­nia roz­pu­szczal­ni­ka z rozt­wo­rów w celu ich zgę­szcze­nia; apa­rat wy­par­ny


SJP.pl

Wy­par­ka, ewa­po­ra­tor – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny słu­żą­cy do kon­tro­lo­wa­ne­go od­pa­ro­wy­wa­nia cie­czy.

Wikipedia


wyparkietować

za­bez­pie­czyć drew­nia­ny obraz przed zni­szcze­niem, po­kry­wa­jąc go war­stwą par­kie­tu


SJP.pl


wyparkowy

przy­miot­nik od: wy­par­ka


SJP.pl


wyparny

apa­rat wy­par­ny - apa­rat lub ze­spół apa­ra­tów do od­pa­ro­wy­wa­nia roz­pu­szczal­ni­ka z rozt­wo­rów w celu ich zgę­szcze­nia; wy­par­ka


SJP.pl


wyparować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pa­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego od­dział schro­nił się w je­zio­rze, gdy flota prze­pro­wa­dza­ła bom­bar­do­wa­nie Bazy Gamma Jeden. W ogni­stej po­żo­dze woda w je­zio­rze za­go­to­wa­ła się i wy­pa­ro­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parnik mrz., parowanie n., parownica ż.

 czas. parować

Wiktionary


wyparownik

apa­rat do od­pa­ro­wy­wa­nia rozt­wo­rów w celu ich za­gę­szcze­nia (np. na­czy­nie do wa­rze­nia soli); wy­par­ka


SJP.pl


wyparzacz

urzą­dze­nie do de­zyn­fe­ko­wa­nia na­czyń; wy­pa­rzar­ka


SJP.pl


wyparzarka

urzą­dze­nie do de­zyn­fe­ko­wa­nia na­czyń; wy­pa­rzacz


SJP.pl


wypas

1. kar­mie­nie zwie­rząt na ot­war­tej prze­strze­ni;
2. zu­ży­wa­nie ro­ślin­no­ści po­przez kar­mie­nie nią zwie­rząt, np. wypas łąki;
3. po­tocz­nie: coś świet­ne­go, oce­nia­ne­go bar­dzo po­zy­tyw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zo­o­techn. do­glą­da­nie owiec na hali

 (1.2) pot. przen. młodz. coś atrak­cyj­ne­go, zwy­kle dro­gie­go

Wiktionary

Wypas – wy­pro­wa­dza­nie i pil­no­wa­nie grupy zwie­rząt na pa­stwi­skach, co jest ści­śle zwią­za­ne z go­spo­dar­ką pa­ster­ską. W Be­ski­dach wy­pa­sa­no naj­czę­ściej owce na pa­stwi­skach po­ło­żo­nych poza wsia­mi, w pasie lasów – zwane "po­la­na­mi", bądź ponad ich gra­ni­cą – zwane "ha­la­mi".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨpas, AS: vypas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterka ż., pasterz m., pastereczka ż., pasienie n., pasanie n., wypasanie n., pasterstwo n., wypasacz m., paśnik m., opas n., popas m.

:: zdrobn. wypasik m.

 czas. paść ndk., pasać ndk. iterat., wypasać dk. iterat.

 przym. pasterski, wypasiony, wypaśny, paśny, opasowy, spaśny

 przysł. wypaśnie

Wiktionary


wypasacz

męż­czyz­na dą­żą­cy do uza­leż­nie­nia od sie­bie swo­jej part­ner­ki ży­cio­wej po­przez do­pro­wa­dze­nie jej do stanu cho­ro­bli­wej oty­ło­ści; fe­e­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. ogól­nie – osoba zaj­mu­ją­ca się wy­pa­sa­niem zwie­rząt ho­dow­la­nych

 (1.2) po­gard. męż­czyz­na, który ce­lo­wo do­pro­wa­dza part­ner­kę do stanu cho­ro­bli­wej oty­ło­ści, w któ­rym jej życie i funk­cjo­no­wa­nie jest w pełni od niego za­leż­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­pa­sacz wie, że jego part­ner­ka z każ­dym ki­lo­gra­mem staje się mniej atrak­cyj­na dla ewen­tu­al­nych kon­ku­ren­tów i coraz bar­dziej uza­leż­nio­na od niego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypas m., wypasanie n., pasanie n., paśnik m., pasza ż., wypaśność ż., popas m., spasanie n., spaślak m.

 czas. wypasać ndk., pasać ndk., wypaść dk., spasać ndk.

 przym. wypasiony, wypasowy, paszowy, spaśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tuczyciel

Wiktionary


wypasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­sać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpaˈsãɲɛ, AS: vypasãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypasać ndk., wypaść dk.

 rzecz. wypas m., wypasienie n., pastwisko n., pasza ż., wypasacz mos.

 przym. wypasiony

Wiktionary


wypasać

daw­niej: wy­gro­dzić pasem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­paść)

 (1.1) kar­mić zwie­rzę­ta, pasąc je

 (1.2) zu­ży­wać dany teren na pa­sie­nie zwie­rząt

 (1.3) po­wo­do­wać tu­cze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pa­sać się (dk. wy­paść się)

 (2.1) żywić się, pasąc na pa­stwi­sku

 (2.2) ule­gać tu­cze­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypasanie n., pasterstwo n., pasterz mzw./mos.

 czas. wypaść dk.

 przym. pasterski

Wiktionary


wypasik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wypas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypas m.

Wiktionary


wypasiony

1. o zwie­rzę­ciu: utu­czo­ny, gruby;
2. po­tocz­nie:
a) o czło­wie­ku: otyły, za­żyw­ny;
b) o czę­ści ciała: gruby, tłu­sty;
c) o rze­czy: do­brej marki, modny, od­lo­to­wy, ba­je­ranc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym do­brze odży­wio­ny, utu­czo­ny

 (1.2) o zwie­rzę­ciu na­kar­mio­ny czymś do prze­sy­tu

 (1.3) o czło­wie­ku przen. pejor. grub. otyły

 (1.4) pot. przen. o rze­czy atrak­cyj­ny, bo­ga­ty w do­dat­ki – dro­gie lub w dużej ilo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iwan ze­sko­czył i pod­pro­wa­dził za uzdę do­bre­go, wy­pa­sio­ne­go konia

 (1.3) Kiedy ma­sze­ro­wa­ły kom­pa­nie pie­cho­ty, jakiś wy­pa­sio­ny facet rzekł na cały głos: (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypasacz mos., wypas m., pastwisko n., pasza ż., paszenie n., pasanie n., wypasanie n.

 czas. paść ndk., pasać ndk., wypasać ndk., spasać ndk., pasterzyć ndk., pastwić ndk.

 przym. wypaśny, spasiony, spasły, spaśny

 przysł. wypaśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spasiony, opasły

 (1.2) obżarty

 (1.3) spasiony, spasły, opasły, gruby; ndepr. otyły

 (1.4) wypaśny, wystawny, full wypas

Wiktionary


wypasować

daw­niej: wy­gro­dzić pas­mem


SJP.pl


wypasowy

przy­miot­nik od: wypas


SJP.pl


wypastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypastować dk.

 rzecz. pasta ż.

Wiktionary


wypatroszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­tro­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patroszenie n., patroszalnia ż., patroszarka ż.

 czas. patroszyć ndk., wypatroszyć dk.

Wiktionary


wypatroszyć

cza­sow­nik

 (1.1) łow. kulin. opróż­nić ciało zwie­rzę­cia z wnętrz­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypatroszenie n., patroszenie n., patroszalnia ż., patroszarka ż.

 czas. patroszyć ndk.

Wiktionary


wypatrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pa­try­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpatrɨˈvãɲɛ, AS: vypatryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypatrywać, patrzeć

Wiktionary


wypatrywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pa­trzeć z uwagą, szu­ka­jąc cze­goś

 (1.2) ocze­ki­wać na coś lub kogoś z nie­cier­pli­wo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I spu­ści­wszy głowę w dół, Fer­dy­nand za­czął krą­żyć po uli­cach mia­sta wy­pa­tru­jąc zgu­bio­nych pie­nię­dzy.

 (1.2) Spoj­rzał w niebo i zro­zu­mia­łem, że wy­pa­tru­je Gwia­zdy Po­lar­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpaˈtrɨvat͡ɕ, AS: vypatryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypatrywanie n., wypatrzenie n.

 czas. wypatrzeć dk., wypatrzyć dk.

Wiktionary


wypatrzeć

rzad­ko: uważ­nie pa­trząc, zo­ba­czyć lub od­na­leźć kogoś lub coś; wy­pa­trzyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) od­szu­kać wzro­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdo­łał nawet wy­pa­trzeć w po­bli­żu toru ko­le­jo­we­go sław­ne drze­wo bu­tel­ko­we o wy­pu­kłym pniu w kształ­cie flasz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. patrzeć, wypatrywać

Wiktionary


wypatrzyć

uważ­nie pa­trząc, od­kryć wzro­kiem


SJP.pl


wypaćkać

po­tocz­nie:
1. wy­bru­dzić; wy­pa­prać, wys­mo­tru­chać, wyś­wi­nić;
2. po­kryć czymś gę­stym lub lep­kim; wy­ba­brać


SJP.pl


wypał

1. zam­knię­ta szczel­nie, ogniotr­wa­ła ko­mo­ra pieca, w któ­rej prze­pro­wa­dza się suchą de­sty­la­cję drew­na i węgla oraz obrób­kę ciepl­ną niek­tó­rych me­ta­li; re­tor­ta;
2. pro­dukt otrzy­ma­ny w wy­ni­ku wy­pa­la­nia, np. bisk­wit, ce­ra­mi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­dukt otrzy­ma­ny w wy­ni­ku wy­pa­la­nia (np. ce­ra­mi­ka)

 (1.2) rzad. ek­sploz­ja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewypał mrz.

 czas. wypalać

Wiktionary


wypałek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wypał

Wiktionary


wypałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­bi­cie kogoś pałką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałowanie n., spałowanie n., pałka ż., pałeczka ż., pałkarz m.

 czas. spałować dk., pałować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spałowanie

Wiktionary


wypałować

po­tocz­nie: zbić pałką; spa­ło­wać


SJP.pl


wypałowy

→ wypał


SJP.pl

Patrz:

wypał

wypaśny

przy­miot­nik

 (1.1) pot. bar­dzo dobry, o wy­so­kim stan­dar­dzie, z gór­nej półki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sze­fo­wa sprzą­ta­czek ku­pi­ła sobie wy­pa­śny sa­mo­chód te­re­no­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wypasiony

 rzecz. wypas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypasiony

Wiktionary


wypaść

wy­kar­mić; utu­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pa­dać)

 (1.1) zob. wy­pa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pa­sać / wy­pa­sy­wać)

 (2.1) zob. wy­pa­sać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­paść się (ndk. wy­pa­sać się / wy­pa­sy­wać się)

 (3.1) zob. wy­pa­sać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dajże jej spo­kój – mi­ty­go­wa­ła cio­cia Wie­sia. – Tak jej za­le­ży na tym, żeby do­brze wy­paść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨpaɕt͡ɕ, AS: vypaść

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. opad m., wypadanie n., wypadnięcie n.

 (2.1, 3.1) rzecz. wypasanie n., wypaszenie n., wypasienie n., pasza ż., pastwisko n.

Wiktionary


wypchany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wyp­chać

przy­miot­nikfakt.

 (2.1) taki, który za­wie­ra wew­nątrz jakiś wy­peł­niacz

 (2.2) pod­da­ny pre­pa­ra­cji przez usu­nię­cie tka­nek i wy­peł­nie­niu skóry wy­peł­nia­czem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpxãnɨ, AS: vypχãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypchanie

Wiktionary


wypchać

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­py­chać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julia posz­ła ot­wo­rzyć drzwi i po chwi­li wpro­wa­dzi­ła do po­ko­ju gru­be­go pana w pal­to­cie, ści­ska­ją­ce­go obu­rącz wyp­cha­ną tecz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pchać

Wiktionary


wypchnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­py­chać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­py­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨpxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vypχnõńć

Wiktionary


wypeelingować

[czy­taj: wy­pi­lin­go­wać] usu­nąć zro­go­wa­cia­łe czę­ści na­skór­ka i oczy­ścić skórę; wy­pi­lin­go­wać


SJP.pl


wyperfumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­per­fu­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumy nmos., perfumowanie n., perfumeria ż., perfuma ż.

 czas. wyperfumować dk., perfumować ndk.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


wyperfumować

mocno spry­skać per­fu­ma­mi


SJP.pl


wyperswadować

znie­chę­cić kogoś do ja­kichś pla­nów, od­wieść od za­mia­ru przy po­mo­cy pers­waz­ji


SJP.pl


wypertraktować

rzad­ko: wy­ne­go­cjo­wać


SJP.pl


wypestkować

wyjąć pest­ki z owo­ców; wy­dry­lo­wać, wy­dre­lo­wać


SJP.pl


wypestkowywać

wyj­mo­wać pest­ki z owo­ców; dry­lo­wać, dre­lo­wać, pest­ko­wać, wy­dry­lo­wy­wać


SJP.pl


wypełniacz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­peł­niacz (bu­dow­nict­wo)
  • wy­peł­niacz (che­mia)
  • wy­peł­niacz (pro­duk­cja)

Wikipedia


wypełnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­peł­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɛwʲˈɲä̃ɲɛ, AS: vypeu̯ʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypełniać ndk., wypełnić dk.

 rzecz. wypełnienie n., pełnia ż.

Wiktionary


wypełniać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­peł­nić)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się pełne, uczy­nić, że coś zaj­mu­je całą okre­ślo­ną prze­strzeń

 (1.2) wy­ko­ny­wać coś, speł­niać

 (1.3) wpi­sy­wać dane w pola for­mu­la­rza

cza­sow­nik zwrot­ny wy­peł­niać się

 (2.1) sta­wać się peł­nym

 (2.2) zi­szczać się, sta­wać się cał­ko­wi­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chce mi się wy­peł­niać tej an­kie­ty.

 (1.2) Nie wy­peł­ni­łam spraw­nie swo­ich obo­wiąz­ków.

 (1.3) Pro­szę wy­peł­nić de­kla­ra­cję celną.

 (2.1) Pokój wy­peł­nił się mu­zy­ką.

 (2.2) Słowa prze­po­wied­ni wy­peł­nią się wkrót­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpɛwʲɲät͡ɕ, AS: vypeu̯ʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypełnienie n., wypełnianie n., pełnia

 przym. pełny

 czas. przepełniać, napełniać, dopełniać, wypełnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapełniać

 (1.2) dokonywać, wykonywać, realizować, spełniać

Wiktionary


wypełnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­peł­nić.

 (1.2) sto­mat. zob. plom­ba.

 (1.3) techn. ma­te­riał wy­peł­nia­ją­cy ja­kieś urzą­dze­nie lub prze­strzeń

Wiktionary

Wy­peł­nie­nie (pot. plom­ba) – ma­te­riał od­bu­do­wu­ją­cy tkan­ki zęba, utra­co­ne na sku­tek próch­ni­cy lub in­nych usz­ko­dzeń nie­próch­ni­co­we­go po­cho­dze­nia.

Przez wiele lat do wy­peł­nia­nia ubyt­ków sto­so­wa­no ce­ment o sza­ra­wej lub żół­tej bar­wie. W la­tach 50. XX wieku ame­ry­kań­ski na­u­ko­wiec M.G.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: vypeu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypełnić dk., wypełniać ndk.

 rzecz. wypełnianie n., pełnia ż.

Wiktionary


wypełnieniowy

słu­żą­cy do wy­peł­nie­nia cze­goś, do­ty­czą­cy wy­peł­nie­nia cze­goś


SJP.pl


wypełniony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przym. od wy­peł­nić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełen, pełny, zapełniony

Wiktionary


wypełnisko

ma­te­riał wy­peł­nia­ją­cy za­głę­bie­nie lub pustą prze­strzeń


SJP.pl


wypełnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­peł­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­peł­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny wy­peł­nić się

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­peł­niać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­łem wy­peł­nić kwe­stio­na­riusz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: vypeu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypełniacz m., wypełnianie n., wypełnienie n., pełnia ż.

 czas. pełnić, wypełniać ndk.

 przysł. pełno

Wiktionary


wypełzać

1. zwy­kle o ga­dach, pła­zach i niek­tó­rych ro­ba­kach: pełz­nąc, wy­do­sta­wać się skądś;
2. tra­cić in­ten­syw­ność barwy, pło­wieć na słoń­cu;
3. prze­no­śnie o mgle, dymie itp.: po­ja­wiać się skądś po­wo­li;
4. prze­no­śnie o ru­mień­cu, uśmie­chu itp.: uka­zy­wać się;
5. prze­no­śnie o ne­ga­tyw­nych uczu­ciach: dawać się od­czuć, udzie­lać się coraz dot­kli­wiej


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pełz­nąc wy­do­sta­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na śli­ma­ków ba­gien­nych wy­peł­za z po­dło­ża i ucie­ka tak pręd­ko, jak tylko po­tra­fią mię­cza­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełzać

Wiktionary


wypełznięty

taki, który skądś wy­pełz­nął; wy­pełź­nię­ty, wy­peł­zły


SJP.pl


wypełznąć

1. zwy­kle o ga­dach, pła­zach i niek­tó­rych ro­ba­kach: pełz­nąc, wy­do­stać się skądś;
2. stra­cić in­ten­syw­ność barwy, wy­pło­wieć na słoń­cu;
3. prze­no­śnie o mgle, dymie itp.: po­ja­wić się skądś po­wo­li;
4. prze­no­śnie o ru­mień­cu, uśmie­chu itp.: uka­zać się;
5. prze­no­śnie o ne­ga­tyw­nych uczu­ciach: dać się od­czuć, udzie­lić się coraz dot­kli­wiej


SJP.pl


wypełzły

taki, który skądś wy­pełz­nął; wy­pełz­nię­ty, wy­pełź­nię­ty


SJP.pl


wypełźnięty

taki, który skądś wy­pełz­nął; wy­pełz­nię­ty, wy­peł­zły


SJP.pl


wyphotoshopować

[czy­taj: wy­fo­to­szo­po­wać] obro­bić zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; sfo­to­szo­po­wać, spho­tos­ho­po­wać, wy­fo­to­szo­po­wać


SJP.pl


wypiaskować

oczy­ścić tech­ni­ką pia­sko­wa­nia


SJP.pl


wypicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fizj. wpro­wa­dze­nie płynu do or­ga­niz­mu, po­ły­ka­jąc go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypijać, wypić dk.

 rzecz. pijus mos., picie n., pijawa ż.

 przym. pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyżłopanie

Wiktionary


wypicowany

od­pi­co­wa­ny; po­tocz­nie:
1. bar­dzo sta­ran­nie ubra­ny lub uma­lo­wa­ny w celu zro­bie­nia wra­że­nia;
2. bar­dzo sta­ran­nie wy­czy­szczo­ny, od­no­wio­ny, wy­re­mon­to­wa­ny


SJP.pl


wypicować

po­tocz­nie:
1. nadać cze­muś bar­dzo efek­tow­ny wy­gląd, czy­szcząc, od­na­wia­jąc lub re­mon­tu­jąc to;
2. wy­pi­co­wać się - spo­wo­do­wać, że wy­glą­da się bar­dzo efek­tow­nie


SJP.pl


wypicowywać

po­tocz­nie: bar­dzo sta­ran­nie czy­ścić, od­na­wiać, re­mon­to­wać; od­pi­co­wy­wać, pi­co­wać


SJP.pl


wypiec

1. pie­kąc przy­rzą­dzić jakiś pro­dukt, np. chleb;
2. pie­kąc wy­pro­du­ko­wać coś, np. cegły;
3. zużyć w pro­ce­sie pie­cze­nia
4. wy­piec się - zo­stać pod­da­nym dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry przez okre­ślo­ny czas


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pie­kać)

 (1.1) pie­kąc, wyt­wo­rzyć coś

 (1.2) zużyć pod­czas pie­cze­nia

 (1.3) upiec do końca

 (1.4) zni­szczyć roz­pa­lo­nym przed­mio­tem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­piec się (ndk. wy­pie­kać się)

 (2.1) zo­stać wy­pie­czo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W od­po­wie­dzi otrzy­ma­li do dy­spo­zy­cji sa­mo­chód z kie­row­cą, do­ta­cję w wy­so­ko­ści 7,5 mln st. zło­tych oraz 200 bo­chen­ków chle­ba puł­tu­skie­go, spe­cjal­nie wy­pie­czo­nych i za­bez­pie­czo­nych na czas po­dró­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨpʲjɛt͡s, AS: vypʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., pieczeń ż., piec mrz., wypiekanie n., wypieczenie n., wypiek mrz.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary


wypieczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­piec.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piec, wypiec dk., wypiekać ndk.

 rzecz. wypiek m., wypiekanie n., piec mrz., piecyk mrz.

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary


wypiek

pie­czy­wo; chleb, bułka itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­dukt spo­żyw­czy pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku pie­cze­nia

 (1.2) czyn­ność wy­pie­ka­nia

 (1.3) ilość pro­duk­tów otrzy­ma­nych w cza­sie pie­cze­nia

 (1.4) za­czer­wie­nie­nie na twa­rzy, wy­wo­ła­ne ek­scy­ta­cją lub pod­nie­ce­niem (naj­czę­ściej w licz­bie mno­giej)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­pie­ka­nie cia­sta, np. wy­piek chle­ba
  • wy­pie­ki – ina­czej ru­mień­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pą­czek to smacz­ny wy­piek.

 (1.2) Za­kład ten zaj­mu­je się wy­pie­kiem ciast.

 (1.3) Dzien­ny wy­piek tej pie­kar­ni prze­kra­cza ty­siąc sztuk.

 (1.4) Spoj­rzał na nią, a na jej twa­rzy po­ja­wi­ły się wy­pie­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨpʲjɛk, AS: vypʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypiekaniec m., wypieki nmos., wypiekanie n., wypieczenie n., piecyk mrz., piec mrz.

 czas. piec, wypiekać ndk., wypiec dk.

 przym. wypieczony, wypiekowy, piekarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczywo, ciasto, ciastko

 (1.2) pieczenie, wypiekanie

 (1.3) produkcja

 (1.4) rumieniec

Wiktionary


wypiekacz

urzą­dze­nie do wy­pie­ka­nia (np. chle­ba, ciast)


SJP.pl

Wy­pie­kacz do chle­ba (także: au­to­mat do pie­cze­nia chle­ba) – urzą­dze­nie do­mo­we do wy­pie­ku chle­ba. Skła­da się z formy do pie­cze­nia chle­ba (lub „pusz­ki”), w któ­rej dnie znaj­du­je się jedno lub wię­cej wbu­do­wa­ne mie­sza­dło ło­pat­ko­we, za­mon­to­wa­ne poś­rod­ku ma­łe­go pie­kar­ni­ka.

Wikipedia


wypiekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pie­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piec, wypiec dk., wypiekać ndk.

 rzecz. wypiek m., wypieczenie n., piec mrz., piecyk mrz.

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary


wypiekać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­piec)

 (1.1) pie­kąc, spo­rzą­dzać coś

 (1.2) zu­ży­wać pod­czas pie­cze­nia

 (1.3) piec do końca

 (1.4) ni­szczyć roz­pa­lo­nym przed­mio­tem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pie­kać się (dk. wy­piec się)

 (2.1) być wy­pie­ka­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypiekanie n., piec mrz., piecyk mrz., piekarz mos., wypieczenie n., wypiek mrz., piekarka ż.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary


wypieki

silne ru­mień­ce na twa­rzy, bę­dą­ce wy­ni­kiem go­rącz­ki lub pod­nie­ce­nia, zde­ner­wo­wa­nia


SJP.pl


wypiekowy

przy­miot­nik od: wy­piek


SJP.pl


wypielęgnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pie­lę­gno­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypielęgnować dk.

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgniarka ż.

Wiktionary


wypielęgnowany

sta­ran­nie utrzy­ma­ny, taki, o któ­re­go ktoś dba; zad­ba­ny


SJP.pl


wypieprzać

cza­sow­nik

 (1.1) pot. ucie­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pie­przaj stąd, dur­niu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypieprzanie n.

 czas. pieprzyć, wypieprzyć dk.

 przym. pieprznięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uciekać, pot. spływać, pot. spylać, pot. zmywać się, wulg. wypierdalać

Wiktionary


wypieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pie­przyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypieprzyć

Wiktionary


wypieprzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. wy­rzu­cić

 (1.2) do­ko­na­ny od|pie­przyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź wy­pieprz już tego grata, do ni­cze­go się nie na­da­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: vypʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprzyć, wypieprzać

 przym. pieprznięty

 rzecz. wypieprzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrzucić, wulg. wypierdolić

 (1.2) wulg. wypierdolić

Wiktionary


wypierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pier­da­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: vypʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypierdolenie n., wypierdek m.

 czas. zapierdalać, pierdolić, wypierdalać ndk., wypierdolić dk.

 wykrz. wypierdalać

Wiktionary


wypierdalać

wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wy­rzu­cać (coś lub kogoś);
2. ucie­kać, wy­bie­gać;
3. wy­pier­da­lać się - prze­wra­cać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pier­do­lić)

 (1.1) wulg. usu­wać coś zbęd­ne­go

 (1.2) wulg. usu­wać kogoś skądś, zmu­szać kogoś do od­da­le­nia się skądś

 (1.3) wulg. upra­wiać seks

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pier­do­lić)

 (2.1) wulg. wy­no­sić się, opu­szczać ja­kieś miej­sce

wy­krzy­knik

 (3.1) ka­te­go­rycz­ne wez­wa­nie do opu­szcze­nia przez kogoś zaj­mo­wa­ne­go miej­sca lub sta­no­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź, w końcu, wy­pier­dol te śmie­ci!

 (1.2) Wy­pier­da­la­ją nas z ro­bo­ty za strajk, ale chuj z tym!

 (2.1) Czego tu szu­kasz, skur­wy­sy­nu? Wy­pier­da­laj stąd, bo zaraz w ryj do­sta­niesz!

 (2.1) Zro­bi­ło się tu nie­bez­piecz­nie, wy­pier­da­lam stąd!

 (3.1) Won stąd! Wy­pier­da­lać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: vypʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypierdalanie n., wypierdolenie n., wypierdek m.

 czas. zapierdalać, pierdolić, wypierdolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. posp. wypieprzać, wypierniczać, wychrzaniać; pot. wywalać; neutr. wyrzucać

 (2.1) wulg. spierdalać, brać dupę w troki; posp. spierniczać, spieprzać, spierdzielać; pot. brać nogi za pas, dawać drapaka, czmychać; neutr. uciekać

 (3.1) won, precz

Wiktionary


wypierdek

obraź­li­wie: ktoś mało ważny, kogo się lek­ce­wa­ży, czę­sto słaby fi­zycz­nie; zdech­lak, cher­lak, nie­doj­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wulg. ktoś nie­wy­da­rzo­ny i lek­ce­wa­żo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʲjɛrdɛk, AS: vypʹi ̯erdek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypierdalanie n., wypierdolenie n., pierdziel mos., pierd mrz., pierdel mrz., pierdoła mos./ż.

 czas. wypierdalać ndk., wypierdolić dk.

 wykrz. wypierdalać

Wiktionary


wypierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pier­do­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypierdalanie n., wypierdek m., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. zapierdalać, pierdolić, wypierdolić dk., wypierdalać ndk.

 wykrz. wypierdalać

Wiktionary


wypierdolić

wy­je­bać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wy­rzu­cić (coś lub kogoś);
2. wy­pier­do­lić (komuś) - ude­rzyć (kogoś);
3. wy­pier­do­lić się - prze­wró­cić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pier­da­lać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oka­zu­je się, że nie­to­perz pro­sty, wi­sząc na ga­łę­zi bli­sko pnia, pada ofia­rą węża. Dla­te­go nie­to­pe­rze bar­dziej łeb­skie wiszą se na ga­łę­zi końcu, bo wąż wtedy prę­dzej się wy­pier­do­li, zanim do nich do­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: vypʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypierdalanie n., wypierdolenie n., wypierdek m., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. spierdolić, zapierdalać, pierdolić, wypierdalać ndk.

 wykrz. wypierdalać

Wiktionary


wypierdywać

po­tocz­nie: wy­da­lać gazy tra­wien­ne


SJP.pl


wypierdzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pier­dzie­lać.

Wiktionary


wypierdzielać

wy­pier­ni­czać, wy­pie­przać, wy­pier­da­lać; nieco wul­gar­nie:
1. wy­rzu­cać coś niech­cia­ne­go;
2. zwal­niać kogoś z pracy;
3. zmu­szać kogoś do opu­szcze­nia da­ne­go miej­sca;
4. wy­jeż­dżać skądś;
5. wy­da­wać dużo pie­nię­dzy;
6. wy­pier­dzie­lać się:
a) wy­wra­cać się;
b) psuć się, prze­sta­wać dzia­łać


SJP.pl


wypierdzielić

wy­pier­ni­czyć, wy­pie­przyć, wy­pier­do­lić; nieco wul­gar­nie:
1. wy­rzu­cić coś niech­cia­ne­go;
2. zwol­nić kogoś z pracy;
3. zmu­sić kogoś do opu­szcze­nia da­ne­go miej­sca;
4. wy­je­chać skądś;
5. o męż­czyź­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy;
6. wydać dużo pie­nię­dzy;
7. wy­pier­dzie­lić się:
a) wy­wró­cić się;
b) zep­suć się, prze­stać dzia­łać


SJP.pl


wypierdzieć

po­tocz­nie: wy­da­lić gazy tra­wien­ne


SJP.pl


wypierniczać

wy­pier­dzie­lać, wy­pie­przać, wy­pier­da­lać; po­tocz­nie:
1. wy­rzu­cać coś niech­cia­ne­go;
2. zwal­niać kogoś z pracy;
3. zmu­szać kogoś do opu­szcze­nia da­ne­go miej­sca;
4. wy­jeż­dżać skądś;
5. wy­da­wać dużo pie­nię­dzy;
6. wy­pier­ni­czać się:
a) wy­wra­cać się;
b) psuć się, prze­sta­wać dzia­łać


SJP.pl


wypierniczyć

wy­pier­dzie­lić, wy­pie­przyć, wy­pier­do­lić; po­tocz­nie:
1. wy­rzu­cić coś niech­cia­ne­go;
2. zwol­nić kogoś z pracy;
3. zmu­sić kogoś do opu­szcze­nia da­ne­go miej­sca;
4. wy­je­chać skądś;
5. o męż­czyź­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy;
6. wydać dużo pie­nię­dzy;
7. wy­pier­ni­czyć się:
a) wy­wró­cić się;
b) zep­suć się, prze­stać dzia­łać


SJP.pl


wypieszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pie­szczać.

Wiktionary


wypieszczać

1. oka­zy­wać dużo czu­ło­ści;
2. do­pro­wa­dzać do ide­al­ne­go stanu


SJP.pl


wypieszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pie­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieścidełko n.

Wiktionary


wypieścić

1. oka­zać dużo czu­ło­ści;
2. do­pro­wa­dzić do ide­al­ne­go stanu;
3. wy­pie­ścić się - oka­zać sobie wza­jem­nie dużo czu­ło­ści


SJP.pl


wypijać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wypić)

 (1.1) pijąc, opróż­niać coś z cie­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogli teraz, jeśli chcie­li, pa­trzeć, jak pod­cho­dzi do szaf­ki, w któ­rej trzy­ma do­bre­go sznap­sa, jak wy­pi­ja kie­li­szek, pier­wszy za­miast śnia­da­nia, na­stęp­ny dla ku­ra­żu; (…).

 (1.1) Wi­dzi­my ziem­ski kra­jo­braz, nad­la­tu­je spo­dek. Jakaś isto­ta wy­pi­ja ciem­ny płyn, po czym ulega roz­kła­do­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypicie n., wypijanie n., picie n., pijalnia ż., pijawa ż., pijus mos.

 czas. pić, wypić dk.

 przym. pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pić

Wiktionary


wypikać

po­tocz­nie w me­diach: za­głu­szyć wy­po­wiedź pi­szczą­cym dźwię­kiem


SJP.pl


wypikselizować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­li­zo­wać, spik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, za­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­lo­wać


SJP.pl


wypikselować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­li­zo­wać, spik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, za­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


SJP.pl


wypilingować

usu­nąć zro­go­wa­cia­łe czę­ści na­skór­ka i oczy­ścić skórę; wy­pe­e­lin­go­wać


SJP.pl


wypinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypinać ndk.

Wiktionary


wypinać

wy­su­wać do przo­du lub do tyłu jakąś część ciała, wy­prę­ża­jąc mię­śnie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ek­spo­no­wać po­ślad­ki lub pier­si, zgi­na­jąc ciało

 (1.2) od­pi­nać coś, co było za­pię­te

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pi­nać się

 (2.1) wy­pi­nać (1.1) swoje po­ślad­ki lub pier­si

 (2.2) wy­pi­nać (1.2) sie­bie sa­me­go

 (2.3) przen. pot. od­wró­cić się od kogoś, igno­ro­wać kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʲĩnat͡ɕ, AS: vypʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypinka ż., wypinanie n., wypięcie n.

 czas. wypiąć dk., upinać

Wiktionary


wypionować

uczy­nić pio­no­wym, do­pro­wa­dzić do po­zy­cji pio­no­wej; spio­no­wać


SJP.pl


wypis

1. wy­ciąg z do­ku­men­tu
2. (w l.mn.) po­dręcz­nik szkol­ny zło­żo­ny z frag­men­tów ut­wo­rów li­te­rac­kich


SJP.pl


wypisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pi­sać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲiˈsãɲɛ, AS: vypʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypisać

 rzecz. pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


wypisać

1. spo­rzą­dzić do­ku­ment, np.re­cep­tę;
2. skre­ślić z re­je­stru;
3. zużyć przy­bór do pi­sa­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pi­sy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pi­sy­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pi­sać się (ndk. wy­pi­sy­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­pi­sy­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę mi wy­pi­sać zwol­nie­nie le­kar­skie. Mam wy­so­ką go­rącz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʲisat͡ɕ, AS: vypʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypisanie n., pisanie n., pisanina ż.

 przym. wypisowy

Wiktionary


wypisek

po­tocz­nie: wy­pi­sa­nie ze szpi­ta­la, ze szko­ły, z wię­zie­nia


SJP.pl


wypiska

po­tocz­nie: wy­pi­sa­nie ze szpi­ta­la, ze szko­ły, z wię­zie­nia


SJP.pl

Wy­pi­ska – po­cząt­ko­wo po­tocz­ne, obec­nie także sto­so­wa­ne w re­gu­la­mi­nach okre­śle­nie za­ku­pów do­ko­ny­wa­nych przez osa­dzo­nych w wię­zien­nej kan­ty­nie.

Wy­pi­ska jest re­a­li­zo­wa­na ze środ­ków otrzy­ma­nych przez osobę osa­dzo­ną naj­czę­ściej od ro­dzi­ny i osób naj­bliż­szych. Osoby te wpła­ca­ją środ­ki na konto jed­nost­ki pe­ni­ten­cjar­nej, od­po­wied­nio je ty­tu­łu­jąc.

Wikipedia


wypiski

po­tocz­nie: wy­pi­sa­nie ze szpi­ta­la, ze szko­ły, z wię­zie­nia


SJP.pl


wypisowy

→ wypis


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­pi­sem, do­ty­czą­cy wy­pi­su

Wiktionary

Patrz:

wypis

Przykłady

 (1.1) W epi­kry­zie wy­pi­so­wej ze szpi­ta­la le­ka­rze za­le­ci­li wi­zy­tę kon­trol­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypis mrz.

 czas. wypisać dk.

Wiktionary


wypisy

zbiór ut­wo­rów lub ich frag­men­tów po­wią­za­nych te­ma­ty­ką, na­le­żą­cych do jed­ne­go ga­tun­ku lub okre­su li­te­rac­kie­go, zwy­kle róż­nych au­to­rów


SJP.pl


wypisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usu­wa­nie z listy/re­je­stru

 (1.2) two­rze­nie pi­sem­nych do­ku­men­tów

 (1.3) do­pro­wa­dza­nie do tego, że w przy­rzą­dzie do pi­sa­nia za­bra­knie atra­men­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Or­to­pe­dzie udzie­lo­no ofi­cjal­nej na­ga­ny za wy­pi­sy­wa­nie nie­czy­tel­nych re­cept.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲisɨˈvãɲɛ, AS: vypʹisyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypisywać

 rzecz. pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


wypisywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) usu­wać z listy/re­je­stru

 (1.2) two­rzyć pi­sem­ne do­ku­men­ty

 (1.3) do­pro­wa­dzać do tego, że w przy­rzą­dzie do pi­sa­nia za­bra­knie atra­men­tu

cza­sow­nik zwrot­ny wy­pi­sy­wać się

 (2.1) re­zy­gno­wać z uczest­nict­wa w czymś

 (2.2) o pa­cjen­cie szpi­ta­la: do­bro­wol­nie opu­ścić szpi­tal

 (2.3) o przy­rzą­dzie do pi­sa­nia: prze­stać być zdat­nym do pi­sa­nia z po­wo­du skoń­cze­nia się atra­men­tu, tuszu itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­li­cjant wy­pi­sał mi man­dat za prze­kro­cze­nie szyb­ko­ści.

 (2.3) Wy­pi­sał mi się dłu­go­pis, mo­żesz po­ży­czyć mi coś do pi­sa­nia?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: vypʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


wypiszczeć

1. wy­ra­zić coś pis­kli­wym gło­sem;
2. daw­niej: wy­pro­sić coś płacz­li­wym gło­sem


SJP.pl


wypitek

daw­niej: pi­ja­ty­ka


SJP.pl


wypitka

daw­niej: pi­ja­ty­ka


SJP.pl


wypitrasić

po­tocz­nie: ugo­to­wać, us­ma­żyć, zwy­kle z tru­dem, nie­u­mie­jęt­nie; wy­pich­cić, upi­tra­sić, upich­cić, spi­tra­sić, spich­cić


SJP.pl


wypity

pi­ja­ny, nach­la­ny, spity


SJP.pl


wypizdowo

wul­gar­nie: miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum mia­sta, sku­pisk ludz­kich; za­du­pie, wy­pi­zdów


SJP.pl


wypizdów

wul­gar­nie: miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum mia­sta, sku­pisk ludz­kich; za­du­pie, wy­pi­zdo­wo


SJP.pl


wypiąć

wy­su­nąć do przo­du lub do tyłu jakąś część ciała, wy­prę­ża­jąc mię­śnie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pi­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨpʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: vypʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypięcie

 czas. upinać, wypinać

Wiktionary


wypić

1. spo­żyć cie­kłą sub­stan­cję;
2. napić się al­ko­ho­lu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mie­ciu pod­szedł do barku i nie­wie­le się za­sta­na­wia­jąc, wypił do dna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨpʲit͡ɕ, AS: vypʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijus mos., wypicie n., wypijanie n., pijak mos./mrz.

 czas. pić ndk., wypijać ndk.

 przym. pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wyduldać, wysłepać

Wiktionary


wypiękniać

1. czy­nić pię­kniej­szym; upię­kniać, upięk­szać, wy­pięk­szać;
2. wy­pię­kniać się - sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, upięk­szać się, wy­pięk­szać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pię­knić)

 (1.1) pot. upięk­szać; spra­wić, że coś lub ktoś jest pię­kniej­szy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pię­kniać się (dk. wy­pię­knić się)

 (2.1) pot. spra­wiać, że jest się pię­kniej­szym

 (2.2) pot. żart. ma­lo­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja tam lubię wy­pię­kniać stare złomy.

 (2.1) Ja mam spe­cy­ficz­ną twarz, ale nie chcę się na siłę wy­pię­kniać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upiękniać, upiększać

Wiktionary


wypiękniały

stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­knić się, wy­pię­knić się, wy­pięk­szyć się, upięk­szyć się


SJP.pl


wypięknieć

stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­knić się, wy­pię­knić się, wy­pięk­szyć się, upięk­szyć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pię­knieć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pię­knieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­sła­li mi jej zdję­cia - nie wiem, czy to moż­li­we, ale wy­da­je mi się, że je­szcze bar­dziej wy­pię­knia­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięknie

 rzecz. upięknienie n., piękność ż.

 przym. piękny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyładnieć

Wiktionary


wypięknić

1. uczy­nić pię­kniej­szym; upię­knić, upięk­szyć, wy­pięk­szyć;
2. wy­pię­knić się - stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­knić się, upięk­szyć się, wy­pięk­szyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pię­kniać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pię­kniać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pię­knić się (ndk. wy­pię­kniać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­pię­kniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zu­peł­nie tak, jakby ktoś go nie­do­kład­nie za­pa­mię­tał, a póź­niej pró­bo­wał wy­pię­knić we wspom­nie­niu.

 (2.1) Muszę się tro­chę wy­pię­knić, bo nie chcę być zbyt ra­żą­cym kon­tra­stem…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upięknić, upiększyć

Wiktionary


wypiększać

1. czy­nić pię­kniej­szym; upię­kniać, upięk­szać, wy­pię­kniać;
2. wy­pięk­szać się - sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, upięk­szać się, wy­pię­kniać się


SJP.pl


wypiększyć

1. uczy­nić pię­kniej­szym; upię­knić, upięk­szyć, wy­pię­knić;
2. wy­pięk­szyć się - stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­knić się, upięk­szyć się, wy­pię­knić się


SJP.pl


wypiętrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. efekt wy­pię­trza­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwróć­cie uwagę na to duże wy­pię­trze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypiętrzanie n., piętrowiec mrz.

 czas. wypiętrzyć dk., wypiętrzać ndk.

 przym. wypiętrzony, piętrowy

Wiktionary


wypiździewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. od­lu­dzie, przed­mie­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na takie wy­piź­dzie­wo nie bę­dzie mi się chcia­ło je­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʲiʑˈd͡ʑɛvɔ, AS: vypʹiźʒ́evo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. wygnajewo

Wiktionary


wyplamić

zro­bić na czymś wiele plam; po­pla­mić, za­pla­mić, wy­bru­dzić, za­bru­dzić


SJP.pl


wyplatacz

osoba, która ple­cie war­ko­cze, ple­cion­ki itp.


SJP.pl


wyplataczka

→ wy­pla­tacz


SJP.pl

Patrz:

wyplatacz

wyplatanka

coś wy­ple­cio­ne­go z wi­kli­ny lub słomy


SJP.pl


wyplenić

1. zni­szczyć coś ple­nią­ce­go się; wyr­wać z ko­rze­nia­mi;
2. daw­niej: uśmier­cić, uni­ce­stwić


SJP.pl


wyplewiać

re­gio­nal­nie: wy­pie­lać (oczy­szczać z chwa­stów)


SJP.pl


wypleć

oczy­ścić z chwa­stów; wy­pie­lić


SJP.pl


wyplot

śro­do­wi­sko­wo: wy­druk za­war­to­ści pliku kom­pu­te­ro­we­go na plo­te­rze


SJP.pl


wypluwka

zle­pek nie­stra­wio­nych czę­ści po­kar­mu (pan­ce­rze chi­ty­no­we, łuski ryby, sierść itp.) wy­plu­wa­ny z wola przez sowy, ptaki dra­pież­ne i mewy


SJP.pl

Wy­pluw­ka (zrzut­ka) – zle­pek nie­stra­wio­nych czę­ści po­kar­mu, np. kości, sierść, pan­ce­rzy­ki owa­dów, usu­wa­ny ru­cha­mi wy­miot­ny­mi przez otwór gę­bo­wy, przez wiele ga­tun­ków pta­ków, ta­kich jak sowy, ptaki szpo­nia­ste czy mewy. Pow­sta­je w żo­łąd­ku mię­śnio­wym ptaka. Na ich pod­sta­wie można okre­ślić skład po­kar­mu ptaka. Wy­pluw­ki sów mogą słu­żyć jako ma­te­riał ba­daw­czy do ja­ko­ścio­wej i ilo­ścio­wej oceny wy­stę­po­wa­nia drob­nych ga­tun­ków ssa­ków.

Wikipedia


wypluć

plu­jąc, po­zbyć się nie­po­trzeb­nych tre­ści z jamy ust­nej wraz ze śliną


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­plu­wać)

 (1.1) wy­rzu­cić lub wy­strze­lić coś pod ci­śnie­niem z ust lub z pyska

 (1.2) przen. po­wie­dzieć coś nagle, pod wpły­wem emo­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­sto­lat­ka wy­plu­ła gumę do żucia na traw­nik.

 (1.2) Zez­na­ją­ca po­wód­ka bez za­ha­mo­wań wy­plu­ła z sie­bie całą fru­stra­cję, roz­cza­ro­wa­nie i złość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨplut͡ɕ, AS: vypluć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluć, zapluć, wypluwać

 rzecz. plujka ż., plucie n., wyplucie n., plwocina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wykrzyczeć

Wiktionary


wypocina

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: po­gard­li­wie o li­chej, po­zba­wio­nej in­wen­cji twór­czej pracy;
2. daw­niej: wy­dzie­li­na potna; pot


SJP.pl


wypoczynek

1. odzy­ski­wa­nie sił, ener­gii, do­bre­go sa­mo­po­czu­cia, po­zby­wa­nie się zmę­cze­nia, stre­su; od­po­czy­nek, re­laks, od­prę­że­nie;
2. po­tocz­nie: kom­plet mebli wy­po­czyn­ko­wych, skła­da­ją­cy się z ka­na­py i fo­te­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) re­ge­ne­ra­cja i odzy­ski­wa­nie sił w cza­sie wol­nym od pracy

 (1.2) pot. kom­plet mięk­kich mebli do sie­dze­nia i le­że­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­kre­a­cja (ak­tyw­ny wy­po­czy­nek)
  • wy­po­czy­nek dzie­ci i mło­dzie­ży (ko­lo­nie, obozy, bi­wa­ki, zi­mo­wi­ska itd.)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɔˈt͡ʃɨ̃nɛk, AS: vypočỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypoczywanie n., wypoczęcie n.

 czas. wypoczywać, wypocząć, odpocząć, odpoczywać, począć

 przym. wypoczynkowy

Wiktionary


wypoczynkowy

1. słu­żą­cy wy­po­czyn­ko­wi, zwią­za­ny z po­zby­wa­niem się zmę­cze­nia, re­ge­ne­ra­cją sił, z re­lak­sem;
2. kom­plet, ze­staw wy­po­czyn­ko­wy - kom­plet mebli skła­da­ją­cy się z ka­na­py i fo­te­li; wy­po­czy­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy do wy­po­czyn­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɔt͡ʃɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vypočỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypoczynek m., wypoczywanie n., wypoczęcie n.

 czas. począć, wypoczywać ndk., wypocząć dk.

Wiktionary


wypoczywalnia

po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do wy­po­czy­wa­nia, re­lak­so­wa­nia się i odzy­ski­wa­nia sił


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce słu­żą­ce do wy­po­czy­wa­nia

Wiktionary


wypoczywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odzy­ski­wa­nie sił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedsz­ko­lu ważne było wy­po­czy­wa­nie po obie­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypoczęcie n., wypoczynek mrz.

 czas. wypocząć dk., wypoczywać ndk.

 przym. wypoczynkowy

Wiktionary


wypoczywać

od­prę­ża­jąc się, re­lak­su­jąc, po­zby­wać się zmę­cze­nia, stre­su, re­ge­ne­ro­wać siły; od­po­czy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­po­cząć)

 (1.1) przy­wra­cać dobre sa­mo­po­czu­cie, siły ży­cio­we, od­stę­pu­jąc od co­dzien­nych czyn­no­ści, od pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypoczynek mrz., wypoczywanie n., wypoczęcie n.

 czas. począć, wypocząć dk.

 przym. wypoczynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpoczywać

Wiktionary


wypocząć

od­prę­ża­jąc się, re­lak­su­jąc, po­zbyć się zmę­cze­nia, stre­su, zre­ge­ne­ro­wać siły; od­po­cząć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­po­czy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­po­czy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znu­żo­ny próż­nym szu­ka­niem i zmę­czo­ny cho­dze­niem, usia­dłem w cie­niu skały wy­po­cząć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpɔt͡ʃɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vypočõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypoczywanie n., wypoczynek mrz., wypoczęcie n.

 przym. wypoczynkowy

 czas. wypoczywać, począć

Wiktionary


wypoczęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odzy­ska­nie sił

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypoczynek mrz., wypoczywanie n.

 czas. wypocząć dk., wypoczywać ndk.

 przym. wypoczynkowy

Wiktionary


wypoczęty

taki, który wy­po­czął, od­po­czął; od­po­czę­ty (rzad­ko)


SJP.pl


wypointować

[czy­taj: wy­płen­to­wać] książ­ko­wo: pod­kre­ślić, uwy­pu­klić coś; wy­pu­en­to­wać


SJP.pl


wypolerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­kład­ne wy­gła­dze­nie po­wierzch­ni cze­goś i uzy­ska­nie gład­kie­go, po­łys­kli­we­go wy­glą­du po­le­ro­wa­ne­go przed­mio­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polerowanie n., polerowność ż., poler m., polerka ż., polerowacz m., polerownik m., polerownica ż., polerowniczka ż.

 czas. polerować ndk., wypolerować dk.

 przym. polerski, polerowniczy, polerowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyglancowanie, wyglansowanie

Wiktionary


wypoliczkować

daw­niej: ude­rzyć w twarz, spo­licz­ko­wać


SJP.pl


wypolszczać

rzad­ko:
1. po­zba­wiać pol­sko­ści;
2. tłu­ma­czyć na język pol­ski;
3. wy­pol­szczać się - prze­sta­wać czuć się Po­la­kiem


SJP.pl


wypomadować

wys­ma­ro­wać po­ma­dą


SJP.pl


wypomadowywać

wys­ma­ro­wy­wać po­ma­dą


SJP.pl


wypominki

mod­lit­wy od­ma­wia­ne w ko­ście­le za dusze zmar­łych; wspo­min­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. bła­gal­na mod­lit­wa za zmar­łych prak­ty­ko­wa­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim w for­mie wy­czy­ty­wa­nej listy;

 (1.2) rel. pot. ekon. ko­per­ta z naz­wi­skiem zmar­łe­go i pie­niędz­mi, wrę­cza­na księ­dzu przed wy­po­min­ka­mi (1.1)

Wiktionary

Wy­po­min­ki (na Gór­nym Ślą­sku "za­lec­ki") – forma mod­lit­wy bła­gal­nej za zmar­łych, po­le­ga­ją­ca na wy­czy­ty­wa­niu ich imion.

Wy­róż­nia się wy­po­min­ki jed­no­ra­zo­we, ok­ta­wal­ne i rocz­ne. By­wa­ją też pół­rocz­ne i kwar­tal­ne. Wy­po­min­ki jed­no­ra­zo­we od­czy­tu­je się na cmen­ta­rzu, ok­ta­wal­ne przez osiem dni od dnia Wszyst­kich Świę­tych (czę­sto po­łą­czo­ne z na­bo­żeń­stwem ró­żań­co­wym), a rocz­ne – przez cały rok przed nie­dziel­ny­mi msza­mi. Po­nad­to wy­po­min­ki skła­da się na na­bo­żeń­stwa ró­żań­co­we i na­bo­żeń­stwa drogi krzy­żo­wej[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wsiach w wi­li­ję tego dnia idą wło­ścia­nie do księ­dza z proś­bą o wy­po­min­ki t.j. o wspom­nie­nie naz­wisk zmar­łych krew­nych i po­le­ce­nie ich mo­dłom wier­nych. Na wy­po­min­ki jed­no­ra­zo­we dają po kilka cen­tów (zwy­kle po 3 centy za duszę) na wy­po­min­ki zaś ca­ło­rocz­ne pod­czas na­bo­żeństw gło­sić się ma­ją­ce, dają po parę reń­skich. sic.

 (1.2) Po mszy na cmen­ta­rzu, ko­ściel­ny zbie­rał wy­po­min­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypominanie n.

 czas. wypominać ndk., wypomnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zalecki, zalycki, zolycki

Wiktionary


wypominkowy

→ wy­po­min­ki


SJP.pl

Patrz:

wypominki

wyporcjować

po­dzie­lić na por­cje


SJP.pl


wyporek

płód zwie­rzę­cy wy­do­by­ty z łona mart­wej sa­mi­cy


SJP.pl


wypornościowy

do­ty­czą­cy wy­por­no­ści


SJP.pl


wyporność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cię­żar wody wy­par­tej przez sta­tek do kon­struk­cyj­nej linii wod­ni­cy

Wiktionary

Wy­por­ność – pod­sta­wo­wy pa­ra­metr okre­śla­ją­cy wiel­kość okrę­tów, rza­dziej in­nych jed­no­stek pły­wa­ją­cych. Wy­por­ność jest miarą siły wy­po­ru, okre­śla masę wody wy­par­tej przez za­nu­rzo­ną część okrę­tu zgod­nie z pra­wem Ar­chi­me­de­sa (ob­ję­tość za­nu­rzo­nej czę­ści okrę­tu pom­no­żo­ną przez cię­żar wła­ści­wy wody). Miarą wy­por­no­ści jest tona (1000 kg) lub długa tona (1016 kg).

Wikipedia


wyporny

o stat­ku: ma­ją­cy dużą wy­por­ność


SJP.pl


wyporowy

przy­miot­nik od: wypór


SJP.pl


wyposażać

1. dawać lub in­sta­lo­wać przed­mio­ty po­trzeb­ne do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia cze­goś lub do wy­ko­ny­wa­nia cze­goś;
2. daw­niej: dawać posag ko­bie­cie wy­cho­dzą­cej za mąż


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­po­sa­żyć)

 (1.1) do­star­czać coś po­trzeb­ne­go do funk­cjo­no­wa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­po­sa­żać się (dk. wy­po­sa­żyć się)

 (2.1) za­o­pa­try­wać sie­bie w sprzęt, po­trzeb­ne rze­czy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyposażyć

 rzecz. wyposażanie n., wyposażenie n., posag m.

 przym. posażny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostarczać, ekwipować, uzbrajać, zaopatrywać

Wiktionary


wyposażenie

ek­wi­pu­nek, asor­ty­ment, ogół rze­czy bę­dą­cych na sta­nie skle­pu lub w po­sia­da­niu wła­ści­cie­la, włas­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzę­dzia, urzą­dze­nia i inne przed­mio­ty po­trzeb­ne do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia cze­goś

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­po­sa­żyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­się­bior­stwo zaj­mu­je się dy­stry­bu­cją odzie­ży, obu­wia, sprzę­tu i ak­ce­so­riów spor­to­wych oraz wy­po­sa­że­nia trek­kin­go­we­go na te­re­nie Eu­ro­py Środ­ko­wej, Po­łud­nio­wej i Wschod­niej głów­nie przez włas­ną sieć sa­lo­nów spor­to­wych.

 (1.1) Pra­co­daw­ca może otrzy­mać zwrot kosz­tów wy­po­sa­że­nia sta­no­wi­ska pracy.

 (1.1) Funk­cjo­nal­ność ła­zien­ki w dużym stop­niu uza­leż­nio­na jest od wła­ści­we­go roz­pla­no­wa­nia ele­men­tów wy­po­sa­że­nia.

 (1.1) Co po­win­no być w obo­wiąz­ko­wym wy­po­sa­że­niu sa­mo­cho­du?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vyposažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyposażanie n., posag m.

 czas. wyposażać ndk., wyposażyć dk.

 przym. wyposażeniowy, posażny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzęt, osprzęt, umeblowanie, aparatura, akcesoria, oprzyrządowanie, przybory, ekwipunek

Wiktionary


wyposażeniowy

przy­miot­nik od: wy­po­sa­że­nie


SJP.pl


wyposażyć

1. dać lub za­in­sta­lo­wać przed­mio­ty po­trzeb­ne do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia cze­goś lub do wy­ko­ny­wa­nia cze­goś;
2. daw­niej: dać posag ko­bie­cie wy­cho­dzą­cej za mąż


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­o­pa­trzyć w przed­mio­ty po­trzeb­ne do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia cze­goś lub do wy­ko­ny­wa­nia cze­goś

 (1.2) dać posag córce wy­cho­dzą­cej za mąż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po za­ku­pie miesz­ka­nia trze­ba je­szcze wy­po­sa­żyć lokum w meble i urzą­dze­nia go­spo­dar­stwa do­mo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɔˈsaʒɨt͡ɕ, AS: vyposažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posag m., wyposażenie n.

 przym. posażny, posagowy

 czas. ndk. wyposażać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyekwipować

Wiktionary


wypotnik

urzą­dze­nie, za po­mo­cą któ­re­go ro­śli­na wy­dzie­la roz­cień­czo­ne rozt­wo­ry wodne; hy­da­to­da


SJP.pl

Wy­pot­nik – hy­da­to­da wy­stę­pu­ją­ca u ro­ślin w po­sta­ci nie­du­żej struk­tu­ry, peł­nią­ca rolę w gu­ta­cji wy­dzie­la­nia z or­ga­niz­mu wody wraz z so­la­mi mi­ne­ral­ny­mi. Wy­pot­ni­ki są prze­stwo­ra­mi po­mię­dzy ko­mór­ka­mi skór­ki. Zaz­wy­czaj znaj­du­ją się na za­koń­cze­niach wią­zek prze­wo­dzą­cych na brze­gach blasz­ki li­ścio­wej i swoją bu­do­wą przy­po­mi­na­ją apa­rat szpar­ko­wy, jed­nak w odróż­nie­niu od niego nie mają zdol­no­ści ruchu i nie po­tra­fią re­gu­lo­wać roz­mia­ru szpar­ki.

Wikipedia


wypowiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­po­wia­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego skrom­ność i uprzej­mość, żywy, a za­ra­zem oględ­ny spo­sób wy­po­wia­da­nia sądów, przy­da­wa­ły mu wiele uroku.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, wypowiedzieć, wypowiadać ndk.

 rzecz. wypowiedzenie n., wypowiedź ż.

Wiktionary


wypowiadać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­po­wie­dzieć)

 (1.1) wy­ra­żać coś sło­wa­mi, w mowie

 (1.2) wy­ma­wiać dźwię­ki

 (1.3) roz­wią­zy­wać umowę

 (1.4) o woj­nie: ogło­sić

cza­sow­nik zwrot­ny wy­po­wia­dać się

 (2.1) przed­sta­wiać swoje po­glą­dy na jakąś kwe­stię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

 (1.2) To wszyst­ko po­wo­do­wa­ło, że sta­wa­ła się coraz bar­dziej harda, na po­le­ce­nia ko­men­dan­ta, wy­po­wia­da­ne oprys­kli­wym tonem, od­po­wia­da­ła nie­rzad­ko wzru­sze­niem ra­mion.

 (1.4) Mo­nar­chia habs­bur­ska wy­po­wia­da wojnę Ser­bii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɔˈvʲjadat͡ɕ, AS: vypovʹi ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypowiedzenie n., wypowiadanie n., wypowiedź ż.

 czas. powiedzieć, wypowiedzieć dk.

Wiktionary


wypowiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­po­wie­dzieć.

 (1.2) za­wia­do­mie­nie o roz­wią­za­niu umowy, np. o pracę

 (1.3) jęz. każda po­sia­da­ją­ca sens kon­struk­cja słow­na;

Wiktionary

Wy­po­wie­dze­nie – ko­mu­ni­kat ję­zy­ko­wy wy­ra­żo­ny ze­spo­łem wy­ra­zów po­wią­za­nych lo­gicz­nie i gra­ma­tycz­nie lub jed­nym wy­ra­zem, wy­o­dręb­nio­nym pro­zo­dyj­nie (ma­ją­cym zam­knię­ty kon­tur in­to­na­cyj­ny).

Wy­po­wie­dze­nia mogą być wer­bal­ne (z oso­bo­wą formą cza­sow­ni­ka, od łac.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze­go wrze­śnia ty­siąc dzie­więć­set trzy­dzie­ste­go dzie­wią­te­go roku bez wy­po­wie­dze­nia wojny nie­miec­kie czoł­gi, bom­bow­ce, my­śliw­ce, pie­cho­ta, pan­cer­ni­ki za­a­ta­ko­wa­ły Pol­skę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vypovʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, wypowiadać ndk., wypowiedzieć dk.

 rzecz. wypowiadanie n., wypowiedź ż.

 przym. wypowiedzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wymówienie

Wiktionary


wypowiedzeniowy

przy­miot­nik od: wy­po­wie­dze­nie


SJP.pl


wypowiedzieć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­po­wia­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­po­wia­dać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­po­wie­dzieć się (ndk. wy­po­wia­dać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­po­wia­dać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypowiadać ndk., powiedzieć dk.

 rzecz. wypowiadanie n., wypowiedzenie n., wypowiedź ż.

Wiktionary


wypowiedź

pi­sem­ne lub ustne za­bra­nie głosu w ja­kiejś spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, co zo­sta­ło po­wie­dzia­ne, wy­po­wie­dzia­ne lub na­pi­sa­ne

Wiktionary

Wy­po­wiedź lub wy­po­wie­dze­nie ( ῥήτρα, ora­tio), nie­kie­dy sta­no­wi­sko lub oś­wiad­cze­nie – ustny lub pi­sem­ny, rze­czy­wi­sty ko­mu­ni­kat ję­zy­ko­wy wy­ra­ża­ją­cy sta­no­wi­sko, po­gląd czy opi­nię au­to­ra. Wy­po­wiedź nie ma ogra­ni­czo­nej dłu­go­ści, jest two­rem jed­ne­go na­daw­cy i po­sia­da kon­kret­ne­go od­bior­cę, a jej spa­ja­ją­cym czyn­ni­kiem jest temat, zwany przed­mio­tem wy­po­wie­dzi. Te­o­rią wy­po­wie­dzi zaj­mu­je się re­to­ry­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skan­da­licz­ną wy­po­wiedź ak­to­ra bru­kow­ce zre­fe­ro­wa­ły już na­stęp­ne­go dnia.

 (1.1) Na za­koń­cze­nie swo­jej wy­po­wie­dzi przy­to­czył list od jed­ne­go z wi­dzów.

 (1.1) Ostro skry­ty­ko­wał wy­po­wiedź pre­zy­den­ta i naz­wał go ma­rio­net­ką pre­ze­sa PiS!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: vypovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypowiadanie n., wypowiedzenie n.

 czas. powiedzieć, wypowiadać ndk., wypowiedzieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wystąpienie, orzeczenie, oświadczenie

Wiktionary


wypoziomować

uczy­nić po­zio­mym, spro­wa­dzić do po­zio­mu, wyz­na­czyć po­ziom cze­goś; spo­zio­mo­wać


SJP.pl


wypozycjonować

1. usta­wić w okre­ślo­nej po­zy­cji;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­pra­wić po­zy­cję stro­ny in­ter­ne­to­wej w wy­ni­kach wy­szu­ki­wa­nia; spo­zy­cjo­no­wać


SJP.pl


wypościć

po­zba­wić na dłuż­szy czas po­ży­wie­nia; wy­gło­dzić; rów­nież: wytr­wać przez okre­ślo­ny czas bez je­dze­nia


SJP.pl


wypośrodkować

wy­brać roz­wią­za­nie kom­pro­mi­so­we, uś­red­nić, do­pro­wa­dzić do rów­no­wa­gi


SJP.pl


wypożyczalnia

miej­sce, gdzie wy­po­ży­cza się coś (naj­czę­ściej książ­ki) za okre­ślo­ną opła­tą na okre­ślo­ny ter­min


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, z któ­re­go można wy­po­ży­czyć coś

 (1.2) miej­sce wy­po­ży­cza­nia ksią­żek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­po­ży­czal­nia wideo (kaset wideo i płyt DVD) – np. Net­flix
  • wy­po­ży­czal­nia sa­mo­cho­dów
  • wy­po­ży­czal­nia ro­we­rów
  • wy­po­ży­czal­nia ga­stro­no­micz­na
  • wy­po­ży­czal­nia sprzę­tu bu­dow­la­ne­go
  • wy­po­ży­czal­nia łyżew na lo­do­wi­sku
  • wy­po­ży­czal­nia nart
  • wy­po­ży­czal­nia sto­sow­ne­go (niez­dzie­ra­ją­ce­go tor) obu­wia na to­rach bow­lin­gu czy cur­lin­gu, itp.
  • bi­blio­te­ka
  • wi­de­o­te­ka, fo­to­te­ka, au­dio­te­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wypożyczanie n., wypożyczenie n.

 czas. wypożyczać ndk., wypożyczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) biblioteka, wypożyczalnia książek

Wiktionary


wypożyczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­po­ży­czyć)

 (1.1) udo­stęp­niać na jakiś czas

 (1.2) brać do tym­cza­so­we­go użyt­ko­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypożyczalnia ż., wypożyczanie n., pożyczka ż.

 czas. pożyczać ndk., pożyczyć dk., wypożyczyć dk.

Wiktionary


wypożyczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­po­ży­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­po­ży­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypożyczanie n., wypożyczenie n., pożyczka ż., wypożyczalnia ż.

 czas. pożyczyć, pożyczać, wypożyczać ndk.

Wiktionary


wypracowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pra­co­wać.

 (1.2) eduk. pi­sem­na praca ucz­nia na za­da­ny temat

Wiktionary

Wy­pra­co­wa­nie – za­da­nie ot­war­te wy­ma­ga­ją­ce od ucz­nia roz­wi­nię­tej wy­po­wie­dzi pi­sem­nej obej­mu­ją­cej zwy­kle od kilku do kil­ku­na­stu zdań. Forma po­win­na być sto­sow­na do te­ma­ty­ki. Wy­pra­co­wa­nie po­win­no speł­niać za­sa­dy: sty­li­stycz­ne, po­praw­no­ści ję­zy­ko­wej, or­to­gra­ficz­ne, spój­no­ści i lo­gi­ki. Po­wi­nien być za­cho­wa­ny układ gra­ficz­ny, np. lo­gicz­ny po­dział na aka­pi­ty, wcię­cia itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Prze­pi­sa­łeś to wy­pra­co­wa­nie krop­ka w krop­kę od ko­le­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. praca ż., pracownik mos.

 czas. pracować

 przym. zapracowany

Wiktionary


wypracowanko

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: nie­zbyt ob­szer­ne, niez­wy­kle do­kład­ne i zaz­wy­czaj nudne pi­sem­ne opra­co­wa­nie ja­kie­goś te­ma­tu, za­gad­nie­nia; ela­bo­ra­cik, opra­co­wan­ko


SJP.pl


wypracować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pra­co­wy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze znaj­dą się Eski­mo­si, któ­rzy wy­pra­cu­ją dla miesz­kań­ców Konga wska­zów­ki za­cho­wa­nia się w czas ol­brzy­mich upa­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpraˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: vypracovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. praca ż., pracowanie n., spracowany m., pracownia ż., pracownik m., pracownica ż.

 czas. pracować ndk., wypracowywać ndk.

 ims. spracowany

 przym. zapracowany

Wiktionary


wypracowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pra­co­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pracować, wypracowywać ndk.

 przym. zapracowany

Wiktionary


wypraktykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­prak­ty­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypraktykować dk.

 przysł. praktycznie

 przym. praktyczny

 rzecz. praxis n.

Wiktionary


wypraska

pro­dukt otrzy­my­wa­ny przez kształ­to­wa­nie na pra­sie prosz­ków, two­rzyw sztucz­nych, włó­kien, me­ta­lu itp.


SJP.pl

Wy­pra­ska – wyrób pow­sta­ły w pro­ce­sie pra­so­wa­nia pod dużym ci­śnie­niem, rów­nież przy wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze. Uzy­ski­wa­na jest w pro­ce­sie obrób­ki two­rzyw sztucz­nych na wtry­skar­kach lub w pro­ce­sie pra­so­wa­nia na go­rą­co.

Wy­pra­ska czę­sto nie jest go­to­wym pro­duk­tem i muszą zo­stać wy­ko­na­ne do­dat­ko­we czyn­no­ści, na przy­kład gra­to­wa­nie (od­ci­na­nie prze­le­wów), od­cię­cie zle­wi­ka, zło­że­nie, spraw­dze­nie pod kątem wad me­cha­nicz­nych.

Wikipedia


wyprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­gła­dze­nie tka­ni­ny za po­mo­cą go­rą­ce­go że­laz­ka

 (1.2) rzad. wy­ci­śnię­cie, wy­tło­cze­nie cze­goś z uży­ciem prasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wyprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wy­gła­dzić tka­ni­nę za po­mo­cą go­rą­ce­go że­laz­ka

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pra­so­wy­wać)

 (2.1) rzad. wy­cis­nąć, wy­tło­czyć coś z uży­ciem prasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Wy­sła­łam już dwie pacz­ki. Rze­czy uży­wa­ne, ale czy­ściut­kie, wy­pra­so­wa­ne — mówi ko­bie­ta. — I mę­skie ko­szu­le, i moje dwa pła­szcze wio­sen­ne, bo już je­stem za duża do nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpraˈsɔvat͡ɕ, AS: vyprasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowalność ż., prasowanie n., prasownica ż., prasa ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasownia ż., prasownictwo n., prasówka ż.

 czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


wyprasowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­gła­dza­nie tka­ni­ny za po­mo­cą go­rą­ce­go że­laz­ka

 (1.2) rzad. wy­ci­ska­nie, wy­tła­cza­nie cze­goś z uży­ciem prasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wyprasowywać

1. wy­rów­ny­wać ma­te­riał za po­mo­cą go­rą­ce­go że­laz­ka;
2. wy­ci­skać, uży­wa­jąc prasy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pra­so­wać)

 (1.1) rzad. nie­do­ko­na­ny od|wy­pra­so­wać. (tylko w zna­cze­niu: „wy­cis­nąć, wy­tło­czyć coś z uży­ciem prasy”)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasa ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasownia ż., prasownictwo n., prasówka ż., prasowalność ż.

 czas. prasować ndk., doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


wyprawa

1. po­dróż w ce­lach na­u­ko­wych, wo­jen­nych lub tu­ry­stycz­nych; wypad;
2. grupa osób wy­po­sa­żo­na w od­po­wied­ni ek­wi­pu­nek uda­ją­ca się w po­dróż;
3. rze­czy, które do­sta­je od ro­dzi­ców ko­bie­ta wy­cho­dzą­ca za mąż;
4. rze­czy szkol­ne; wy­praw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dróż w ce­lach na­u­ko­wych, wo­jen­nych lub tu­ry­stycz­nych

 (1.2) grupa osób wy­po­sa­żo­na w od­po­wied­ni ek­wi­pu­nek uda­ją­ca się w po­dróż

 (1.3) pot. wy­ciecz­ka

 (1.4) daw. rze­czy, które do­sta­je od ro­dzi­ców ko­bie­ta wy­cho­dzą­ca za mąż

 (1.5) rze­czy szkol­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­pra­wa – po­dróż w celu na­u­ko­wym, tu­ry­stycz­nym, wo­jen­nym
    • wy­pra­wy krzy­żo­we = kru­cja­ty
  • wy­pra­wa – ze­spół, ekipa po­dróż­ni­ków
  • wy­pra­wa mał­żeń­ska
  • wy­pra­wa – gar­bo­wa­nie
  • „Wy­pra­wa” – tytuł pier­wsze­go tomu po­wie­ści Wład­ca Pier­ście­ni
  • Wy­pra­wa po ma­gicz­ne serce – film ani­mo­wa­ny z 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy nie­za­do­wo­le­ni z pa­no­wa­nia Fran­ków Grecy wy­jeż­dża­li do Nicei — i tam gro­ma­dzi­li broń, woj­sko, pie­nią­dze na wy­pra­wę prze­ciw ce­sa­rzo­wi ła­ciń­skie­mu.

 (1.2) W po­nie­dzia­łek wy­pra­wa do­tar­ła do brze­gu rzeki.

 (1.3) Har­ce­rze szy­ku­ją się do nie­dziel­nej wy­pra­wy na Ślężę.

 (1.5) Wstą­pi­my rów­nież do ja­kie­go ma­ga­zy­nu, bo po­trze­ba ci zrzu­cić już ubra­nie pen­sjo­nar­skie... Po­trze­ba ci całej wy­pra­wy... Nie­praw­da?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈprava, AS: vyprava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprawianie n., wyprawka ż.

 czas. wyprawiać ndk., wyprawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypad, eskapada, książk. ekspedycja

 (1.3) wycieczka, przest. ekskursja, książk. eskapada; pot. wyjście

 (1.4) posag, przest. wiano

 (1.5) wyprawka

Wiktionary


wyprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pra­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprawienie n., wyprawka n., wyprawa ż.

 czas. wyprawiać ndk., wyprawić dk.

Wiktionary


wyprawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pra­wić)

 (1.1) wy­sy­łać kogoś do­kądś w okre­ślo­nym celu

 (1.2) urzą­dzać uro­czy­ste spot­ka­nie włas­nym kosz­tem

 (1.3) techn. pod­da­wać obrób­ce su­ro­wą skórę na su­ro­wiec ga­lan­te­ryj­ny

 (1.4) pot. robić coś nie­sto­sow­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pra­wiać się (dk. wy­pra­wić się)

 (2.1) za­mie­rzać udać się do­kądś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprawa ż., wyprawianie n., wyprawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posyłać, wysyłać

 (1.2) organizować, urządzać

 (1.3) garbować

 (1.4) wyczyniać, wyrabiać

 (2.1) udawać się, wybierać się

Wiktionary


wyprawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pra­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprawić

 rzecz. wyprawianie n.

Wiktionary


wyprawić

urzą­dzić przy­ję­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pra­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pra­wiać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pra­wić się (ndk. wy­pra­wiać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­pra­wiać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprawa ż., wyprawka ż., wyprawianie n., wyprawienie n.

Wiktionary


wyprawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wy­pra­wa

 (1.2) kom­plet przed­mio­tów i ubra­nek nie­zbęd­nych dla nie­mow­lę­cia

 (1.3) kom­plet ksią­żek, ćwi­czeń i przy­bo­rów dla ucz­nia

 (1.4) bezz­wrot­ny za­si­łek na za­go­spo­da­ro­wa­nie się wy­pła­ca­ny nie­kie­dy pra­cow­ni­ko­wi za­czy­na­ją­ce­mu pracę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈprafka, AS: vyprafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprawa ż., wyprawianie n.

 czas. wyprawiać, wyprawić

Wiktionary


wyprawkowy

→ wy­praw­ka


SJP.pl

Patrz:

wyprawka

wyprawowy

→ wy­pra­wa


SJP.pl

Patrz:

wyprawa

wyprać

usu­nąć brud z tka­ni­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. prać, wy­pie­rać)

 (1.1) usu­nąć brud po­przez pra­nie

 (1.2) przen. spo­wo­do­wać usu­nię­cie czego

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­prać się (ndk. wy­pie­rać się)

 (2.1) zo­stać usu­nię­tym przez pra­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pranie n., wypranie n., pralnia ż.

 czas. prać

Wiktionary


wyprodukować

stwo­rzyć coś, wy­ko­nać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|pro­du­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­ko­rzyst­niej jest po­sa­dzić krze­wy wy­pro­du­ko­wa­ne w po­jem­ni­kach, zwra­ca­jąc uwagę, aby ich bryła ko­rze­nio­wa była do­brze prze­ro­śnię­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨprɔduˈkɔvat͡ɕ, AS: vyprodukovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. produkować

 rzecz. producent mos., producentka ż., produkcja ż., produkowanie n., produkt mrz., wyprodukowanie n., produkcyjniak mrz.

 przym. producencki, produkcyjny

 przysł. produkcyjnie

Wiktionary


wypromowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pro­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. promowanie n., promka ż.

 czas. wypromować dk., promować ndk.

Wiktionary


wyprorokować

prze­po­wie­dzieć coś; za­pro­ro­ko­wać


SJP.pl


wyprosić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pra­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pra­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za da­ro­wa­ne, po­ży­czo­ne, wy­pro­szo­ne pie­nią­dze udało mu się, choć w bar­dzo skrom­nych wa­run­kach, spę­dzić na prze­ło­mie 1908 i 1909 roku pra­wie sześć mie­się­cy w Rzy­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈprɔɕit͡ɕ, AS: vyprośić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypraszać ndk.

 rzecz. wyproszenie n., wypraszanie n., dopraszanie n., doproszenie n.

Wiktionary


wyprost

1. wy­pro­sto­wa­nie czę­ści lub ca­łe­go ciała;
2. wy­pro­sto­wa­na po­zy­cja ciała; po­zy­cja uzy­ska­na po wy­pro­sto­wa­niu czę­ści lub ca­łe­go ciała


SJP.pl


wyprostowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zmia­na kształ­tu cze­goś z wy­gię­te­go na pro­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prostowanie n., prostownik mrz./ż.

 czas. wyprostować dk., prostować ndk.

Wiktionary


wyprostować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pro­sto­wy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pro­sto­wy­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pro­sto­wać się (ndk. wy­pro­sto­wy­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­pro­sto­wy­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał w za­my­śle­niu prze­szedł obok rzę­dów wy­pro­sto­wa­nych żoł­nie­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. prosto

 rzecz. prostownik mrz./ż., wyprostowanie n., prostownica ż., prostowanie n.

 czas. prostować

Wiktionary


wyprostowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pro­sto­wać)

 (1.1) zmie­niać kształt cze­goś na bar­dziej pro­sty

 (1.2) spra­wiać że coś wisi bar­dziej pro­sto

 (1.3) spra­wiać że coś jest bar­dziej pła­skie, rów­niej­sze

 (1.4) spra­wiać że łódź mniej się prze­chy­la

 (1.5) przen. po­pra­wić trud­ną, zag­mat­wa­ną sy­tu­a­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pro­sto­wy­wać się (dk. wy­pro­sto­wać się)

 (2.1) przyj­mo­wać mniej zgar­bio­ną po­zy­cję ciała

 (2.2) sta­wać się mniej po­wy­gi­na­nym

 (2.3) za­czy­nać wi­sieć bar­dziej pro­sto

 (2.4) sta­wać się bar­dziej pła­skim, rów­niej­szym

 (2.5) o łodzi: mniej się prze­chy­lać

 (2.6) o sy­tu­a­cji: po­pra­wiać się, upra­szczać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprostowywanie n., wyprostowanie n., prostowanie n.

 czas. wyprostować dk., prostować ndk., naprostowywać ndk., naprostować dk., rozprostowywać ndk., rozprostować dk.

 przym. prosty

 przysł. prosto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-5) prostować

 (2.1-6) prostować się

Wiktionary


wyprowadzacz

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­pro­wa­dza­niem psów


SJP.pl


wyprowadzaczka

→ wy­pro­wa­dzacz


SJP.pl

Patrz:

wyprowadzacz

wyprowadzalny

da­ją­cy się wy­pro­wa­dzić


SJP.pl


wyprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ułat­wie­nie komuś wyj­ście skądś przez po­pro­wa­dze­nie

 (1.2) opu­szcze­nie po­ja­zdem ja­kie­goś miej­sca, kie­ru­jąc nim

 (1.3) udzie­le­nie komuś po­mo­cy w wyj­ściu z trud­nej sy­tu­a­cji

 (1.4) pój­ście ze zwie­rzę­ciem do­mo­wym na spa­cer, kro­wa­mi na pa­stwi­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech lo­ka­je zaj­mie się już wy­pro­wa­dza­niem gości.

 (1.2) Nie wiem, czy wy­pro­wa­dza­nie aut drugą stro­ną bę­dzie do­brym po­my­słem.

 (1.3) Pasją hra­bie­go było wy­pro­wa­dza­nie bie­da­ków z opre­sji.

 (1.4) Wy­pro­wa­dza­nie Buni na spa­cer stało się już moim obo­wiąz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprowadzać, zaprowadzać, wyprowadzić dk., wyprowadzić się dk.

 rzecz. wyprowadzenie n., wyprowadzka ż.

Wiktionary


wyprowadzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pro­wa­dzić)

 (1.1) pro­wa­dząc kogoś lub coś, opu­szczać razem okre­ślo­ne miej­sce

 (1.2) wieść do­kądś po­przez wska­zy­wa­ną drogę

 (1.3) do­cho­dzić do cze­goś przez ro­zu­mo­wa­nie

 (1.4) po­ma­gać przez­wy­cię­żyć trud­ną sy­tu­a­cję

 (1.5) do­pro­wa­dzać do ja­kie­goś po­zio­mu, bu­du­jąc lub ko­piąc

 (1.6) przest. kie­ro­wać na kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pro­wa­dzać się (dk. wy­pro­wa­dzić się)

 (2.1) opu­szczać miej­sce za­miesz­ka­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fe­sti­wal Gom­bro­wi­czow­ski wy­pro­wa­dza Radom z pro­win­cji w świat wiel­kiej li­te­ra­tu­ry i te­a­tru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprowadzanie n., wyprowadzenie n., wyprowadzka ż.

 czas. zaprowadzać, wprowadzać, przeprowadzać, wyprowadzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wywodzić

 (2.1) gw. Górny Śląsk wykludzać sie

Wiktionary


wyprowadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pro­wa­dzić.

 (1.2) ofic. wy­nie­sie­nie trum­ny z osobą zmar­łą z bu­dyn­ku, na przy­kład z kost­ni­cy do domu po­grze­bo­we­go, albo z ko­ścio­ła na cmen­tarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiąz­kę przy­spie­sza­nych czą­stek (jąder) na­zy­wa­my - po jej wy­pro­wa­dze­niu z ak­ce­le­ra­to­ra - wiąz­ką pier­wot­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vyprovaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprowadzać, wyprowadzić dk., wyprowadzać ndk.

 rzecz. wyprowadzanie n., wyprowadzka ż.

 przym. wyprowadzkowy

Wiktionary


wyprowadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pro­wa­dzać)

 (1.1) pro­wa­dząc, ułat­wić komuś wyj­ście skądś

 (1.2) kie­ru­jąc po­ja­zdem, opu­ścić z nim ja­kieś miej­sce

 (1.3) pomóc komuś lub cze­muś wybr­nąć z trud­nej sy­tu­a­cji

 (1.4) pójść ze zwie­rzę­ciem do­mo­wym na spa­cer, kro­wa­mi na pa­stwi­sko

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pro­wa­dzić się (ndk. wy­pro­wa­dzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­pro­wa­dzać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­mal mod­lił się w duchu, żeby spra­wa sama się jakoś roz­wią­za­ła, żeby w ostat­niej chwi­li wró­cił tej ko­bie­cie roz­są­dek albo żeby szef wy­pro­wa­dził ją z cmen­ta­rza.

 (1.1) Ochro­nia­rze zbli­ży­li się i wy­pro­wa­dzi­li Mu­rzy­na na zew­nątrz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: vyprovaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprowadzenie n., wyprowadzanie n., wyprowadzka ż.

 czas. zaprowadzać, wyprowadzać ndk., wyprowadzać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gw. Śląsk Cieszyński wyżąć

Wiktionary


wyprowadzka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opu­szcze­nie miej­sce do­tych­cza­so­we­go za­miesz­ka­nia, zwy­kle po­łą­czo­ne z prze­nie­sie­niem swo­je­go do­byt­ku w inne miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do końca ty­god­nia muszę opu­ścić miesz­ka­nie. Po­mo­żesz mi w wy­pro­wadz­ce?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprowadzanie n., wyprowadzenie n.

 czas. wyprowadzać ndk., wyprowadzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wykludzka

Wiktionary


wyprowiantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pro­wian­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprowiantować dk.

Wiktionary


wyprowiantowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pro­wian­to­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprowiantowywać ndk.

Wiktionary


wypruty

1. pru­jąc wyjąć coś z cze­goś;
2. wy­do­być coś po uprzed­nim ro­zer­wa­niu po­wło­ki


SJP.pl


wypruć

1. pru­jąc wyjąć coś z cze­goś;
2. wy­do­być coś po uprzed­nim ro­zer­wa­niu po­wło­ki


SJP.pl


wyprysk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyk­wit skór­ny, pryszcz, kro­sta

Wiktionary

Wy­prysk (łac. "ecze­ma") – cho­ro­ba skóry o nie­in­fek­cyj­nym po­dło­żu za­pal­nym (aler­gicz­nym lub nie­a­ler­gicz­nym) po­le­ga­ją­ca na za­pa­le­niu jej wierzch­nich warstw (na­skó­rek i war­stwa bro­daw­ko­wa­ta skóry wła­ści­wej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du wy­pry­sków na twa­rzy Jan w cza­sach tech­ni­kum nie miał żad­nej dziew­czy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨprɨsk, AS: vyprysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pryszcz m., odprysk m., wytrysk mrz.

 czas. pryskać, opryskać, wyprysnąć, spryskać

 przym. wypryskany, pryśnięty, odpryśnięty, spryskany, pryskający, pryszczaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykwit skórny, pryszcz, krosta, czyrak

Wiktionary


wypryskowy

→ wy­prysk


SJP.pl

Patrz:

wyprysk

wypryśnięty

taki, który skądś wy­prys­nął (wy­prysł)


SJP.pl


wyprzedanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­prze­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprzedawanie n., wyprzedaż ż.

 czas. wyprzedać dk., wyprzedawać ndk.

 przym. wyprzedażowy, sprzedażowy

Wiktionary


wyprzedawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­prze­da­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprzedanie n., wyprzedaż ż.

 czas. wyprzedawać ndk., wyprzedać dk.

 przym. wyprzedażowy, sprzedażowy

Wiktionary


wyprzedaż

wys­prze­daż;
1. sprze­daż cze­goś po ob­ni­żo­nych ce­nach;
2. cał­ko­wi­te wy­prze­da­wa­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. sprze­daż to­wa­ru, zaz­wy­czaj po ob­ni­żo­nych ce­nach, w celu po­zby­cia się go, naj­czę­ściej pod ko­niec se­zo­nu lub w ra­mach lik­wi­da­cji skle­pu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʃɛdaʃ, AS: vypšedaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzedaż ż., wyprzedanie n., wyprzedawanie n., wysprzedaż ż., sprzedawanie n., sprzedanie n., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m.

 czas. wyprzedawać ndk., wyprzedać dk., sprzedawać ndk., sprzedać dk.

 przym. wyprzedażowy, sprzedażowy, sprzedajny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysprzedaż

Wiktionary


wyprzedażowy

→ wy­prze­daż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­prze­da­żą, do­ty­czą­cy wy­prze­da­ży

Wiktionary

Patrz:

wyprzedaż

Powiązane:

 rzecz. wyprzedawanie n., wyprzedanie n., wyprzedaż ż.

Wiktionary


wyprzedzacz

po­tocz­nie: osoba nie­prze­pi­so­wo wy­prze­dza­ją­ca in­nych


SJP.pl


wyprzedzająco

z wy­prze­dze­niem, wcze­śniej; uprze­dza­ją­co


SJP.pl


wyprzedzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­prze­dzać.

Wiktionary

Wy­prze­dza­nie – ma­newr prze­jeż­dża­nia (bądź prze­cho­dze­nia) obok po­ja­zdu lub uczest­ni­ka ruchu po­ru­sza­ją­ce­go się w tym samym kie­run­ku.

Czę­sto my­lo­ne z wy­mi­ja­niem. Wy­prze­dza­nie w ruchu pra­wo­stron­nym od­by­wa się co do za­sa­dy z lewej stro­ny, co oz­na­cza, że po­jazd wy­prze­dza­ny znaj­du­je się pod­czas ma­ne­wru po pra­wej stro­nie. Wy­jąt­ka­mi są:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʃɛˈd͡zãɲɛ, AS: vypšeʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprzedzać ndk., wyprzedzić dk.

 rzecz. wyprzedzenie

 przym. przedni

Wiktionary


wyprzedzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­prze­dzić)

 (1.1) prze­ści­gać kogoś; przyś­pie­sza­jąc zna­leźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

 (1.2) przen. sta­wać się lep­szym od cze­goś, roz­wi­jać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʃɛd͡zat͡ɕ, AS: vypšeʒać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzedzać, dk. wyprzedzić

 rzecz. wyprzedzenie n., wyprzedzanie n.

 przym. przedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) prześcigać

Wiktionary


wyprzedzenie

1. fakt uczy­nie­nia cze­goś przed ter­mi­nem;
2. w mu­zy­ce: wpro­wa­dze­nie do akor­du dźwię­ków akor­du ko­lej­ne­go; an­ty­cy­pa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­prze­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie prze­ści­ga­ją się w re­zer­wo­wa­niu z wie­lo­mie­sięcz­nym wy­prze­dze­niem oso­bli­wych gości do swo­ich pro­gra­mów.

 (1.1) Grupy wy­ciecz­ko­we li­czą­ce do 20 osób zgła­szać na­le­ży z kil­kud­nio­wym wy­prze­dze­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpʃɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vypšeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyprzedzić dk., wyprzedzać ndk.

 rzecz. wyprzedzanie

 przym. przedni

Wiktionary


wyprzedzeniowy

przy­miot­nik od: wy­prze­dze­nie


SJP.pl


wyprzedzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­prze­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­prze­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prym w wy­kro­cze­niach dro­go­wych wiódł kie­row­ca forda mon­deo, który naj­pierw wy­prze­dził nie­oz­na­ko­wa­ną skodę, wcis­nął gaz do dechy, a po za­trzy­ma­niu jego oka­za­ło się, że w wy­dy­cha­nym po­wie­trzu ma 0,6 pro­mi­la al­ko­ho­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpʃɛd͡ʑit͡ɕ, AS: vypšeʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprzedzanie n., wyprzedzenie n.

 czas. wyprzedzać

 przym. przedni

Wiktionary


wyprzodki

daw­niej: wy­ści­gi, ści­ga­nie się; wy­przód­ki


SJP.pl


wyprzysiąc

daw­niej: wy­przy­siąc się - wy­rzec się, wy­przeć się


SJP.pl


wyprzysięgać

daw­niej: wy­przy­się­gać się - wy­rze­kać się, wy­pie­rać się


SJP.pl


wyprzysięgnąć

wy­przy­siąc; daw­niej:
1. wy­mu­sić coś pod przy­się­gą;
2. uwol­nić kogoś od kary swoją przy­się­gą;
3. wy­przy­się­gnąć się - wy­rzec się, wy­przeć się


SJP.pl


wyprzódki

daw­niej: wy­ści­gi, ści­ga­nie się; wy­przod­ki


SJP.pl


wyprzęd

1. wy­ko­na­nie przę­dzy z włó­kna; wy­przę­dze­nie
2. okre­ślo­na ilość przę­dzy, wy­ko­na­na z pew­nej ilo­ści włó­kna


SJP.pl


wyprzęg

wy­przę­że­nie, wy­przę­ga­nie zwie­rzę­cia z za­przę­gu, np. konia, osła, woła


SJP.pl


wypróbowany

taki, który spraw­dził się w wielu, zwy­kle trud­nych, sy­tu­a­cjach, na któ­rym można po­le­gać


SJP.pl


wypróbować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pró­bo­wy­wać)

 (1.1) pod­dać pró­bie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­pró­bo­wać się (ndk. wy­pró­bo­wy­wać się)

 (2.1) pod­dać pró­bie sie­bie sa­me­go

 (2.2) pod­dać pró­bie sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próbnik mrz., próbka ż., wypróbowanie n., próba ż.

 czas. próbować, spróbować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzić, przetestować

Wiktionary


wypróżnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fizj. wy­da­la­nie kału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypróżnienie n., próżnia ż.

 czas. wypróżniać ndk., wypróżnić dk.

 przym. próżniowy

Wiktionary


wypróżniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­próż­nić)

 (1.1) czy­nić coś pu­stym po­przez wy­la­nie (wy­sy­pa­nie, wy­ję­cie itp.) tego, co jest w środ­ku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­próż­niać się (dk. wy­próż­nić się)

 (2.1) neutr. od­da­wać kał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze prze­wią­zy­wa­li sobie wza­jem dra­śnię­cia, wy­próż­nia­li chci­wie ma­nier­ki, na­bi­ja­li broń, osła­bie­ni po­rzu­ca­li tor­ni­stry, a nie­kie­dy za­mie­nia­li ze sobą zda­nia krót­kie, ury­wa­ne.

 (2.1) Nawet jeśli wy­próż­nia­my się re­gu­lar­nie, to w okręż­ni­cy znaj­du­je się tyle resz­tek ile po­zo­sta­je po zje­dze­niu kilku po­sił­ków dzien­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypróżnienie n., wypróżnianie n., próżnia ż.

 czas. wypróżnić dk.

 przym. próżniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opróżniać

 (2.1) wydalać, wulg. srać, fizj. defekować

Wiktionary


wypróżnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fizj. wy­da­le­nie kału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypróżnianie n., próżnia ż.

 czas. wypróżniać ndk., wypróżnić dk.

 przym. próżniowy

Wiktionary


wypróżnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­próż­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­próż­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­buch­ną­łem pła­czem i gło­śno za­wo­dzi­łem, skar­żąc się na swoją nie­do­lę, ale matka była nie­u­gię­ta i ka­te­go­rycz­nie ka­za­ła mi wy­próż­nić wszyst­kie kie­sze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypróżnienie n., wypróżnianie n., próżnia ż.

 przym. próżniowy

 czas. wypróżniać

Wiktionary


wypsiały

po­tocz­nie:
1. li­che­go wy­glą­du, zni­szczo­ny, wy­nędz­nia­ły;
2. spło­wia­ły, wy­bla­kły, zsza­rza­ły


SJP.pl


wypsieć

spsieć;
1. stać się li­chym, mar­nym; zmar­nieć;
2. stać się mdłym; wy­bla­knąć, zsza­rzeć


SJP.pl


wypsikiwać

po­tocz­nie:
1. pry­ska­jąc, zu­ży­wać płyn;
2. roz­py­lać jakiś pre­pa­rat, płyn itp.


SJP.pl


wypsnąć

wyps­nąć się -
1. wy­su­nąć się nie­za­mie­rze­nie; wy­śliz­gnąć się;
2. zo­stać po­wie­dzia­nym niech­cą­cy; wyr­wać się


SJP.pl


wypstrykiwać

po­tocz­nie:
1. ro­biąc zdję­cia, zu­ży­wać film;
2. wyp­stry­ki­wać się - wy­czer­py­wać wszyst­kie za­so­by, moż­li­wo­ści


SJP.pl


wypucować

bar­dzo do­kład­nie coś wy­czy­ścić


SJP.pl


wypuczać

po­tocz­nie:
1. czy­nić coś wy­dę­tym, wy­pu­kłym;
2. wy­pu­czać się - sta­wać się wy­dę­tym, wy­pu­kłym


SJP.pl


wypuczenie

po­tocz­nie:
1. uczy­nić coś wy­dę­tym, wy­pu­kłym;
2. wy­pu­czyć się - stać się wy­dę­tym, wy­pu­kłym


SJP.pl


wypuczyć

po­tocz­nie:
1. uczy­nić coś wy­dę­tym, wy­pu­kłym;
2. wy­pu­czyć się - stać się wy­dę­tym, wy­pu­kłym


SJP.pl


wypudrować

mocno po­kryć pu­drem


SJP.pl


wypuentować

[czy­taj: wy­płen­to­wać] książ­ko­wo: pod­kre­ślić, uwy­pu­klić coś; wy­po­in­to­wać


SJP.pl


wypuk

cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos sły­szal­ny przy opu­ki­wa­niu przez le­ka­rza klat­ki pier­sio­wej pa­cjen­ta


SJP.pl


wypuklak

prze­tycz wy­pu­klak - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny pu­sto­szo­wa­tych


SJP.pl


wypuklej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: wy­pu­kle, wy­pu­kło


SJP.pl


wypuklejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­pu­kły; bar­dziej wy­pu­kły


SJP.pl


wypuklina

miej­sce wy­sta­ją­ce z po­wierzch­ni cze­goś, wy­pu­kłość


SJP.pl


wypukłodruk

druk wy­pu­kły


SJP.pl


wypukłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha fi­zycz­na bycia wy­pu­kłym

 (1.2) wy­pu­kły frag­ment po­wierzch­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwypuklenie n.

 przym. wypukły

Wiktionary


wypukły

ku­li­sto, łu­ko­wa­to wy­brzu­szo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) łu­ko­wa­to wy­gię­ty i wy­sta­ją­cy ponad po­wierzch­nię cze­goś

 (1.2) mat. o funk­cji: taka, że jej wy­kres znaj­du­je się nad stycz­ną w każ­dym punk­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiecz­ko pusz­ki z mie­lon­ką było po­dej­rza­nie wy­pu­kłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpukwɨ, AS: vypuku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypukłość ż., uwypuklenie n.

 przysł. wypukło

 czas. uwypuklać

Wiktionary


wypultnyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­cis­nąć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wych­la­pać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk wypultnąć, wypultnóńć

 (1.2) war. gw. Górny Śląsk wypultnąć, wypultnóńć

Wiktionary


wypultnóńć

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­cis­nąć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wych­la­pać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk wypultnąć, wypultnyć

 (1.2) war. gw. Górny Śląsk wypultnąć, wypultnyć

Wiktionary


wypultnąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­cis­nąć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wych­la­pać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk wypultnyć, wypultnóńć

 (1.2) war. gw. Górny Śląsk wypultnyć, wypultnóńć

Wiktionary


wypunktowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­punk­to­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewypunktowywanie n.

 czas. wypunktowywać ndk.

Wiktionary


wypust

1. ele­ment cze­goś wy­su­nię­ty na zew­nątrz;
2. uj­ście, wylot;
3. wy­sta­ją­ca część ja­kie­goś ele­men­tu słu­żą­ca do łą­cze­nia z innym


SJP.pl


wypustka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) frag­ment wy­sta­ją­cy z ca­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kal­ku­lu­ją­cy umysł Piet­ta na­li­czył ponad tuzin elek­tro­do­wych wy­pu­stek za­mon­to­wa­nych w koł­nie­rzu i po­łą­czo­nych z ner­wa­mi lorda Va­de­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypuszczać

Wiktionary


wypustkowy

→ wy­pust­ka


SJP.pl

Patrz:

wypustka

wypustnik

spe­cjal­ny ro­dzaj stru­ga do ro­bie­nia wy­pu­stów w de­skach


SJP.pl


wypustoszać

rzad­ko: wy­lud­niać, de­wa­sto­wać, za­mie­niać w pust­ko­wie; pu­sto­szyć


SJP.pl


wypustoszały

opu­sto­szeć;
1. stać się opu­szczo­nym przez ludzi lub zwie­rzę­ta;
2. stać się po­zba­wio­nym ja­kiejś za­war­to­ści


SJP.pl


wypustoszeć

opu­sto­szeć;
1. stać się opu­szczo­nym przez ludzi lub zwie­rzę­ta;
2. stać się po­zba­wio­nym ja­kiejś za­war­to­ści


SJP.pl


wypustoszyć

uczy­nić pu­stym; opróż­nić, opu­sto­szyć


SJP.pl


wypustowy

przy­miot­nik od: wy­pust


SJP.pl


wypuszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pu­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: vypuščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypuszczać, puszczać

Wiktionary


wypuszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pu­ścić)

 (1.1) wys­wo­ba­dzać coś lub kogoś, z uwię­zie­nia, zam­knię­cia, przy­mo­co­wa­nia

 (1.2) o ro­śli­nach: wy­da­wać z sie­bie pędy, li­ście, pąki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pu­szczać się (dk. wy­pu­ścić się)

 (2.1) pot. wy­ru­szać do­kądś

 (2.2) pot. ru­szać w pogoń lub na łowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: vypuščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypustka ż., wypuszczanie n., wypuszczenie n., puścizna ż., spuścizna ż.

 czas. wypuścić, puścić, puszczać

Wiktionary


wypuszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pu­ścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpuʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vypuščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypuścić, wypuszczać, puszczać

Wiktionary


wypuścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pu­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pu­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: vypuśćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypuszczać, puszczać

 rzecz. wypuszczenie n., puścizna ż., spuścizna ż.

Wiktionary


wypych

1. ma­te­riał, któ­rym wy­py­cha się wnę­trze cze­goś, np. za­ba­wek;
2. śro­do­wi­sko­wo: wy­py­cha­nie cze­goś, np. wy­pych po­du­szek;
3. w ry­bact­wie: drąg uży­wa­ny do prze­cią­ga­nia sieci pod lodem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­pych – część wsi Kuź­ni­ca Błoń­ska w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Klo­no­wa
  • Wy­pych – część wsi Za­rze­cze w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Nisko
  • Agata Wy­pych (* 1980) – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • An­drzej Wy­pych (* 1954) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki pra­cu­ją­cy w USA
  • Anna Wy­pych-Ga­wroń­ska (* 1966) – pol­ska kul­tu­roz­naw­czy­ni, li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Bar­ba­ra Wy­pych (* 1992) – pol­ska ak­tor­ka
  • Filip Wy­pych (* 1991) – pol­ski pły­wak w stylu do­wol­nym
  • Fran­ci­szek Wy­pych (1920–1988) – pod­po­rucz­nik ROAK i ko­men­dant w la­tach 1946/47
  • Jerzy Wy­pych (1925–1944) – pod­po­rucz­nik, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Mał­go­rza­ta Wy­pych (* 1971) – pol­ska praw­nicz­ka, po­li­tyk i po­słan­ka
  • Paweł Wy­pych (1968–2010) – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Szy­mon Wy­pych (1945–2008) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz

Wikipedia


wypychaczka

→ wy­py­chacz


SJP.pl


wypychanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­py­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypychać ndk.

Wiktionary


wypychanka

ele­ment na po­na­ci­na­nym ar­ku­szu, który można wypch­nąć bez wy­ci­na­nia


SJP.pl


wypychowy

słu­żą­cy do wy­py­cha­nia, do­ty­czą­cy wy­py­cha­nia cze­goś


SJP.pl


wypylać

1. mło­dzie­żo­wo: wy­cho­dzić, wy­bie­gać skądś;
2. daw­niej: oczy­szczać z pyłu; od­ku­rzać;
3. wy­py­lać się - o ro­śli­nach: wy­sy­py­wać pyłek z pyl­ni­ków kwia­to­wych


SJP.pl


wypylić

o ro­śli­nach, kwia­tach: wy­py­lić się - wy­sy­pać pyłek kwia­to­wy z prę­ci­ków, kwia­to­sta­nów itp.


SJP.pl


wypylony

o ro­śli­nach, kwia­tach: taki, który się wy­py­lił - wy­sy­pał pyłek kwia­to­wy z prę­ci­ków, kwia­to­sta­nów itp.


SJP.pl


wypytanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­py­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypytać dk.

Wiktionary


wypytać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­py­ty­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­py­ty­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­py­tać się (ndk. wy­py­ty­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­py­ty­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­wro­cie do domu Jo­an­na jak zwy­kle wy­ca­ło­wa­ła swoje przy­ja­ciół­ki i szcze­gó­ło­wo wy­py­ta­ła, jak spę­dzi­ły dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpɨtat͡ɕ, AS: vypytać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spytać, pytać

 rzecz. wypytanie n., pytanie n.

Wiktionary


wypytywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­py­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypytywać ndk.

Wiktionary


wypytywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­py­tać)

 (1.1) py­ta­jąc, zbie­rać in­for­ma­cje od kogo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­py­ty­wać się (dk. wy­py­tać się)

 (2.1) jak (1.1)

 (2.2) wy­py­ty­wać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypytywanie n., pytanie n.

 czas. pytać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypytywać się, dopytywać, egzaminować, pytać, brać na spytki, ciągnąć za język

 (2.1) wypytywać, dopytywać, egzaminować, pytać, brać na spytki, ciągnąć za język

Wiktionary


wypór

w fi­zy­ce: siła dzia­ła­ją­ca pio­no­wo ku górze na ciało cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo za­nu­rzo­ne w gazie lub cie­czy, równa cię­ża­ro­wi wy­par­tej przez nie cie­czy lub gazu


SJP.pl


wypączkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pącz­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypączkować dk.

 rzecz. pączek mrz., pączkarnia ż., pąk mrz.

Wiktionary


wypączkowany

taki, który wy­pącz­ko­wał


SJP.pl


wypączkować

o drze­wach, krze­wach lub in­nych po­dob­nych ro­śli­nach: wy­pu­ścić pącz­ki


SJP.pl


wypęd

1. wy­pro­wa­dze­nie zwie­rząt z po­mie­szczeń ho­dow­la­nych na pa­stwi­ska;
2. daw­niej:
a) pro­duk­cja na­po­jów al­ko­ho­lo­wych, smoły, dzieg­ciu; pę­dze­nie;
b) pro­dukt otrzy­ma­ny po­przez pę­dze­nie


SJP.pl


wypędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pę­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypędzić, pędzić, wypędzać

Wiktionary


wypędzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pę­dzić)

 (1.1) zmu­szać do opu­szcze­nia ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) wy­pro­wa­dzać z ja­kie­goś miej­sca w celu do­tar­cia do in­ne­go, okre­ślo­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­pę­dzać się (dk. wy­pę­dzić się)

 (2.1) zmu­szać sie­bie sa­me­go do opu­szcze­nia ja­kie­goś miej­sca

 (2.2) zmu­szać sie­bie naw­za­jem do opu­szcze­nia ja­kie­goś miej­sca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypędzanie n.

 czas. pędzić, wypędzić, napędzać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeganiać, przepędzać, wydalać, wyganiać, wykurzać, wyrzucać, przepędzać na cztery wiatry

 (1.2) wyganiać

Wiktionary


wypędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pę­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypędzić, pędzić

Wiktionary


wypędzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pę­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pę­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypędzanie n., wypędzenie n.

 czas. wypędzać, napędzać, pędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński wyżąć

Wiktionary


wypędzlować

w me­dy­cy­nie: po­kryć coś pły­nem roz­pro­wa­dza­nym za po­mo­cą pędz­la; opędz­lo­wać


SJP.pl


wypłacalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­pła­cal­ny; bar­dziej wy­pła­cal­ny


SJP.pl


wypłacalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­pła­cal­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­pła­cal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypłacanie n., wypłata ż.

 czas. wypłacać ndk.

 przym. wypłacalny

 przysł. wypłacalnie

Wiktionary


wypłacalny

bę­dą­cy w sta­nie wy­wią­zać się z zo­bo­wią­zań fi­nan­so­wych


SJP.pl


wypłacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pła­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypłacić, wypłacać ndk.

 rzecz. wypłacalność ż.

Wiktionary


wypłacać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pła­cić)

 (1.1) wy­da­wać na­leż­ne komuś pie­nią­dze

 (1.2) po­bie­rać pie­nią­dze z konta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpwat͡sat͡ɕ, AS: vypu̯acać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., wypłacalność ż., wypłacanie n., wypłata ż.

 czas. wypłacić dk.

Wiktionary


wypłacić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pła­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­pła­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: vypu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., wypłacenie n., wypłacanie n., wypłata ż.

 czas. wypłacać ndk.

Wiktionary


wypładzać

1. po­tocz­nie: two­rzyć coś ma­ją­ce­go niską war­tość; pło­dzić, spła­dzać;
2. daw­niej:
a) ho­do­wać;
b) pło­dzić - wy­da­wać na świat po­tom­stwo


SJP.pl


wypłaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pła­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpwaˈʃãɲɛ, AS: vypu̯ašãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypłaszać ndk.

 rzecz. wypłosz mzw./mos.

Wiktionary


wypłaszczać

1. two­rzyć pła­ską po­wierzch­nię;
2. wy­pła­szczać się - o wy­kre­sie funk­cji: sta­wać się pła­skim (po­zio­mym)


SJP.pl


wypłaszczenie

1. ut­wo­rzyć pła­ską po­wierzch­nię;
2. wy­pła­szczyć się - o wy­kre­sie funk­cji: stać się pła­skim (po­zio­mym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa czyn­no­ści okre­ślo­nej cza­sow­ni­kiem wy­pła­szczyć

 (1.2) geogr. pła­ska po­wierzch­nia w po­fał­do­wa­nym te­re­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoszczyca ż.

Wiktionary


wypłaszczyć

1. ut­wo­rzyć pła­ską po­wierzch­nię;
2. wy­pła­szczyć się - o wy­kre­sie funk­cji: stać się pła­skim (po­zio­mym)


SJP.pl


wypłata

1. wy­pła­co­na kwota;
2. wy­pła­ce­nie pie­nię­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­pła­ce­nie pie­nię­dzy

 (1.2) wy­na­gro­dze­nie za wy­ko­na­ną pracę

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: wy­pła­tać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pła­ta pie­nię­dzy z ban­ko­ma­tu nie sta­no­wi dla mło­dzie­ży pro­ble­mu.

 (1.2) W na­szej fir­mie wy­pła­ta jest dzie­sią­te­go każ­de­go mie­sią­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈpwata, AS: vypu̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypłacać ndk., wypłacić dk.

 rzecz. dopłata ż., wypłacalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) honorarium, pensja, wynagrodzenie, zarobek; reg. śl. geldtag, geltak

Wiktionary


wypłatomat

au­to­mat do wy­pła­ca­nia pie­nię­dzy w go­tów­ce


SJP.pl


wypławek

dra­pież­ny bez­krę­go­wiec za­li­cza­ny do gro­ma­dy wir­ków, typu pła­ziń­ców, ma­ją­cy ru­cho­mą gar­dziel roz­ga­łę­zia­ją­cą się w je­li­to o trzech od­no­gach; trój­je­li­tek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­pła­wek biały (Den­dro­co­e­lum lac­te­um)
  • wy­pła­wek al­pej­ski (Cre­no­bia al­pi­na)

Wikipedia


wypławiać

1. po­zba­wiać in­ten­syw­nej barwy; pło­wić;
2. daw­niej: wy­płu­ki­wać kru­szec z pia­sku


SJP.pl


wypłazować

daw­niej: wy­chło­stać kogoś pła­zem sza­bli lub szpa­dy


SJP.pl


wypłodzić

1. po­tocz­nie: stwo­rzyć coś ma­ją­ce­go niską war­tość; spło­dzić;
2. daw­niej:
a) wy­ho­do­wać;
b) spło­dzić - wydać na świat po­tom­stwo


SJP.pl


wypłosz

żar­to­bli­wie o czło­wie­ku spra­wia­ją­cym wra­że­nie wy­stra­szo­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron., żart. osoba wy­stra­szo­na, nie­pew­na, spło­szo­na, płoch­li­wa; o kimś spra­wia­ją­cym wra­że­nie prze­stra­szo­ne­go, dziw­ne­go z wy­glą­du, od­mien­ne­go

 (1.2) przest., gwara. współcz. osob­nik lek­ko­myśl­ny, pusty, lek­ko­duch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. pies goń­czy wy­pła­sza­ją­cy na po­lo­wa­niu zwie­rzy­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chuda Heńka po­dob­no na nią mó­wi­li (…), i zga­dza­ło­by się, sama skóra i kości, taki wy­płosz rudy.

 (2.1) Spa­niel sta­ro­sty, pu­szczo­ny jako wy­płosz i zaw­zię­cie bu­szu­ją­cy w szu­wa­rach, wy­pę­dził z nich za­led­wie parę cy­ra­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypłaszanie

 czas. wypłaszać ndk., wypłoszyć dk., wypłoszyć się

 przym. wypłoszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudak, dziwadło, dziwoląg, nienormalny, odmieniec, pajac, postrzeleniec, wybryk natury

 (1.2) pustak, szałaput, letkiewicz, nierozważny, trzpiotowaty

 (1.3) spryciarz, cwaniak

 (2.1) płochacz

Wiktionary


wypłowiały

taki, który wy­pło­wiał (stra­cił in­ten­syw­ność barwy)


SJP.pl


wypłowić

po­zba­wić in­ten­syw­nej barwy


SJP.pl


wypłuczyna

ka­wa­łek krusz­cu wy­do­by­ty płu­ka­niem


SJP.pl


wypłukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­płu­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypłukiwać, wypłukać dk.

 rzecz. płuczka ż.

 przym. płuczkowy

Wiktionary


wypłukać

prze­myć, oczy­ścić coś przez kon­takt z cie­czą; obmyć


SJP.pl


wypłukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­płu­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypłukiwać ndk.

Wiktionary


wypłukiwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) płu­cząc coś, od­dzie­lać frak­cję

 (1.2) o wo­dzie: pły­nąc wy­my­wać grunt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨpwuˈcivat͡ɕ, AS: vypu̯uḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płukanka ż., wypłukanie n., wypłukiwanie n., płuczka ż.

 czas. wypłukać, płukać

 przym. płuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wymywać

Wiktionary


wypłycać

1. czy­nić płyt­szym;
2. o zbior­ni­kach wod­nych: wy­pły­cać się - sta­wać się płyt­szym na sku­tek po­ro­śnię­cia ro­ślin­no­ścią oraz na­gro­ma­dze­nia się ma­te­ria­łów osa­do­wych


SJP.pl


wypłycić

1. uczy­nić płyt­szym;
2. o zbior­ni­kach wod­nych: wy­pły­cić się - stać się płyt­szym na sku­tek po­ro­śnię­cia ro­ślin­no­ścią oraz na­gro­ma­dze­nia się ma­te­ria­łów osa­do­wych


SJP.pl


wypłynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pły­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypływać, wypłynąć

Wiktionary


wypłynąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­pły­wać)

 (1.1) pły­nąc, opu­ścić dane miej­sce

 (1.2) wy­do­stać się na po­wierzch­nię (np. wody)

 (1.3) po­ja­wić się w po­sta­ci kro­pel lub struż­ki cie­czy

 (1.4) stać się skut­kiem cze­goś

 (1.5) za­cząć swój bieg

 (1.6) pot. osią­gnąć suk­ces

 (1.7) stać się ak­tu­al­nym, ujaw­nić się

 (1.8) po­ja­wić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpły­ną­łem na su­che­go prze­stwór Oce­a­nu, / Wóz nurza się w zie­lo­ność i jak łódka bro­dzi…

 (1.2) Nagle z głę­bi­ny wy­pły­nął ol­brzy­mi wą­sa­ty sum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypłynięcie n., wypływ mrz., pływalnia ż.

 czas. płynąć ndk., wypływać ndk.

 przym. płynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wydobyć się, wydostać się, wynurzyć się

 (1.3) wyciec, wydobyć się, wysączyć się

 (1.8) powstać, ujawnić się, wyłonić się

Wiktionary


wypłytkować

po­kryć, wy­ło­żyć płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi, ka­mien­ny­mi itp.


SJP.pl


wypływ

wylew wody lub innej cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. wy­do­sta­wa­nie się cie­czy lub gazu skądś

 (1.2) wy­pły­wa­ją­ca sub­stan­cja

 (1.3) krym. bank. in­form. nie­kon­tro­lo­wa­ne wy­do­sta­wa­nie się środ­ków moż­li­wych do obro­tu, np. da­nych albo ka­pi­ta­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pływ Ro­spu­dy z pd. czę­ści za­ro­śnię­te­go trzci­ną je­zio­ra. Na dal­szym szla­ku do Ba­ka­ła­rze­wa sze­reg przesz­kód.

 (1.2) Groź­ne dla śro­do­wi­ska mogą być wy­pły­wy so­la­nek ze złóż cechsz­tyń­skich, po­ło­żo­nych sto­sun­ko­wo płyt­ko pod dnem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypływanie n., wypływka ż.

 czas. wypłynąć, pływać, wypływać ndk.

 przym. wypływowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciek, wypływanie

 (1.2) wydzielina

Wiktionary


wypływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­pły­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypływać

 rzecz. wypływ mrz.

Wiktionary


wypływać

osią­gnąć coś przez pły­wa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pły­nąć)

 (1.1) pły­nąc, opu­szczać dane miej­sce

 (1.2) wy­do­sta­wać się na po­wierzch­nię (np. wody)

 (1.3) po­ja­wiać się w po­sta­ci kro­pel lub struż­ki cie­czy

 (1.4) być skut­kiem cze­goś

 (1.5) za­czy­nać swój bieg, mieć źró­dło gdzieś

 (1.6) pot. osią­gać suk­ces

 (1.7) stać się ak­tu­al­nym

 (1.8) po­ja­wiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Jeśli mleko wy­pły­wa z pier­si zbyt szyb­ko ma­luch może nie chcieć ssać, może się prę­żyć, od­py­chać i pła­kać, po­mi­mo głodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływalnia ż., wpływ mrz., wypływ m., wypływka ż., wypłynięcie n., wypływanie n.

 czas. pływać, wypłynąć dk.

 przym. wypływowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wydobywać się, wydostawać się, wynurzać się

 (1.3) sączyć się, wyciekać, wydobywać się, wysączać się

 (1.4) wynikać

 (1.8) powstawać, ujawniać się, wyłaniać się

Wiktionary


wypływowy

przy­miot­nik od: wy­pływ


SJP.pl


wyr.

skrót od: wy­ra­zo­wy


SJP.pl


wyrabianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ra­biać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraˈbʲjä̃ɲɛ, AS: vyrabʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrabiać ndk.

 rzecz. wyrób mrz., robotnica ż., robot mzw., wyrobnik mos.

Wiktionary


wyrabiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ro­bić)

 (1.1) udo­sko­na­lać coś

 (1.2) na­da­wać cia­stu od­po­wied­nią kon­sy­sten­cję

 (1.3) pot. uzy­ski­wać do­ku­ment

 (1.4) wy­trzy­my­wać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) robić coś nie­po­żą­da­ne­go

 (2.2) two­rzyć coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ra­biać się (dk. wy­ro­bić się)

 (3.1) na­bie­rać w czymś spraw­no­ści

 (3.2) o po­glą­dach, opi­niach, cha­rak­te­rze: kształ­to­wać się

 (3.3) ni­szczyć się wsku­tek czę­ste­go ko­rzy­sta­nia

 (3.4) zdą­żyć wy­ro­bić normę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ra­biać się (dk. brak)

 (4.1) dziać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­bia­łem przez 2 lata moją fi­gu­rę.

 (1.2) Moja mama wy­ra­bia cia­sto.

 (1.3) Wy­ra­biam sobie prawo jazdy.

 (1.4) Już nie wy­ra­biam!

 (2.1) Co Ty tam wy­ra­biasz?!

 (2.2) Kie­dyś wy­ra­bia­łem fi­gur­ki.

 (2.2) Rze­mieśl­ni­cy z Bet­le­jem wy­ra­bia­ją pa­miąt­ki z masy per­ło­wej.

 (3.2) Wy­ra­bia­ją się u mnie po­glą­dy o tym.

 (3.3) Ten ma­gne­to­fon już się wy­ra­bia.

 (3.4) Przez lata nie wy­ra­bia­łem się z pracą.

 (4.1) Co tu się wy­ra­bia?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈrabʲjät͡ɕ, AS: vyrabʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrób m., robota ż., robotnik m., robotnica ż., robol m., robocizna ż., robot m., robienie n., robociarz m., robot m., robótka ż., robota ż., wyrabianie n., wyrobnik mos.

 czas. robić ndk.

 przym. roboczy, robotniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robić, tworzyć, produkować

 (2.1) gw. Górny Śląsk wyrobiać

 (3.2) tworzyć się

Wiktionary


wyrachowanie

spo­sób bycia po­le­ga­ją­cy na wy­cią­gnię­ciu ze wszyst­kie­go oso­bi­stych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ra­cho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrachować dk.

 rzecz. rachunek mrz.

 przym. wyrachowany

Wiktionary


wyrachowany

1. po­stę­pu­ją­cy z myślą o włas­nych ko­rzy­ściach, ma­ją­cy na celu włas­ny in­te­res; chci­wy, in­te­re­sow­ny;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie, np. wy­ra­cho­wa­ne po­stę­po­wa­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chłod­no i bez skru­pu­łów kie­ru­ją­cy się włas­nym in­te­re­sem i re­a­li­zu­ją­cy włas­ne cele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt na de­mo­kra­tycz­nym Za­cho­dzie nie chciał w Pu­ti­nie doj­rzeć prze­stęp­cy, cy­nicz­ne­go i wy­ra­cho­wa­ne­go po­li­ty­ka prze­mo­cy, dą­żą­ce­go coraz bar­dziej ot­war­cie do re­kon­struk­cji mapy Eu­ro­py […]

 (1.1) Po­dob­no ko­bie­ty, zwła­szcza te lek­kich oby­cza­jów, są nad wyraz spryt­ne i wy­ra­cho­wa­ne. Za­wra­ca­ją w gło­wie swoim ko­chan­kom, ma­miąc ich róż­ny­mi mi­łos­ny­mi prak­ty­ka­mi i obiet­ni­ca­mi je­szcze wspa­nial­szych doz­nań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraxɔˈvãnɨ, AS: vyraχovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrachowanie n., rachunek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interesowny

Wiktionary


wyradzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ra­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyradzać ndk.

 rzecz. rodzinka ż.

Wiktionary


wyradzać

1. ro­dzić się innym, gor­szym niż resz­ta ro­dzi­ny
2. o ro­śli­nach: stop­nio­wo tra­cić plen­ność, kar­ło­wa­cieć, de­ge­ne­ro­wać się


SJP.pl


wyrafinowanie

1. cecha tego, co jest wy­ra­fi­no­wa­ne;
2. dą­że­nie do osią­gnię­cia włas­nych celów, nawet kosz­tem in­nych, za­cho­wu­jąc po­zo­ry szla­chet­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cecha tego, co jest wy­ra­fi­no­wa­ne

 (1.2) dą­że­nie do osią­gnię­cia włas­nych celów, nawet kosz­tem in­nych, za­cho­wu­jąc po­zo­ry szla­chet­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨrafʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: vyrafʹĩnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrafinować dk.

 przym. wyrafinowany

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wymyślnie, wyszukanie

Wiktionary


wyrafinowany

1. skom­pli­ko­wa­ny, wy­myśl­ny;
2. re­pre­zen­tu­ją­cy wy­so­ki po­ziom ar­ty­stycz­ny lub tech­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­szu­ka­ne ma­nie­ry, kul­tu­rę, za­cho­wa­nie

 (1.2) wy­szu­ka­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wy­ra­fi­no­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­fi­no­wa­ni bi­blio­fi­le wsłu­chu­ją się w sze­lest kar­tek, skrzy­pie­nie opra­wy, brzęk okuć.

 (1.2) Kuch­nia fran­cu­ska jest bar­dzo wy­ra­fi­no­wa­na.

 (1.2) Obraz, we­dług nich, to prze­de wszyst­kim układ kształ­tów i wy­ra­fi­no­wa­na gra barw, uło­żo­nych wedle zasad kon­tra­stu i do­peł­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨrafʲĩnɔˈvãnɨ, AS: vyrafʹĩnovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrafinowanie n.

 czas. wyrafinować dk.

 przysł. wyrafinowanie

Wiktionary


wyrafinowańszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­ra­fi­no­wa­ny; bar­dziej wy­ra­fi­no­wa­ny


SJP.pl


wyraj

w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej raj, miej­sce, gdzie od­la­tu­ją ptaki na zimę i skąd przy­cho­dzi wios­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. cie­płe kraje, do któ­rych od­la­tu­ją ptaki

 (1.2) daw. odlot pta­ków na zi­mo­wi­sko

 (1.3) przen. miej­sce od­po­czyn­ku

 (1.4) przen. od­po­czy­nek

Wiktionary

Wyraj, "Raj", "Irij" – we­dług wie­rzeń sło­wiań­skich ba­jecz­na kra­i­na, do któ­rej na zimę od­la­tu­ją ptaki i z któ­rej przy­cho­dzi wios­na, a także (w fol­klo­rze) z któ­rej przy­by­wa­ją bo­cia­ny nio­są­ce dzie­ci.

Od­la­tu­ją­ce do "Wy­ra­ju" i po­wra­ca­ją­ce zeń na wios­nę ptaki Sło­wia­nie utoż­sa­mia­li z ludz­ki­mi du­sza­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coraz licz­niej przy­la­ty­wa­ło z wy­ra­ju ptact­wo leśne, polne i błot­ne; oży­wi­ły się puste gę­stwi­ny i wody.

 (1.3) – Na wyraj, jazda! – za­ko­men­de­ro­wał Ro­so­mak, lo­ku­jąc but z Tup­ciem i sam sia­da­jąc byle jak, z no­ga­mi poza dra­bi­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨraj, AS: vyrai ̯

Wiktionary


wyrajać

1. o pszczo­łach i mrów­kach skrzyd­la­tych: wy­la­ty­wać gro­mad­nie z ula w po­szu­ki­wa­niu no­we­go miej­sca na osied­le­nie się roju;
2. po­ja­wiać się w dużej ilo­ści


SJP.pl


wyraje

cie­płe kraje, do któ­rych od­la­tu­ją ptaki na zimę


SJP.pl


wyrak

mał­piat­ka pro­wa­dzą­ca na­drzew­ny, nocny tryb życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. wy­łącz­nie dra­pież­ny ssak na­czel­ny;

Wiktionary

Wyrak ("Tar­sius") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wy­ra­ko­wa­tych (Tar­sii­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­ki mają cha­rak­te­ry­stycz­ne, bar­dzo duże oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrak, AS: vyrak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarsjusz

Wiktionary


wyraki

mał­piat­ka pro­wa­dzą­ca na­drzew­ny, nocny tryb życia


SJP.pl


wyrakowate

o ce­chach wy­ra­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Wy­ra­ko­wa­te, wy­ra­ki, tar­sju­sze (Tar­sii­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du wy­ra­koksz­tałt­nych (Tar­sii­for­mes) w po­drzę­dzie wyż­szy­mi na­czel­ny­mi (Ha­plorr­hi­ni). Sta­no­wią je­dy­ną wśród ssa­ków na­czel­nych ro­dzi­nę o wy­łącz­nie dra­pież­nym try­bie życia.

Wikipedia


wyrakowaty

o ce­chach wy­ra­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


wyranżerować

rzad­ko: wy­e­li­mi­no­wać, wy­łą­czyć, wy­co­fać z obie­gu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. wy­co­fać z obie­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu kilku dni sku­pio­no do 4 tys. ochot­ni­ków i uz­bro­jo­no ich w wy­ran­że­ro­wa­ne ka­ra­bi­ny.

 (1.1) Szko­ła Cho­rą­żych Oś­wia­to­wych w Łodzi przez­na­czo­na jest już do lik­wi­da­cji, na razie zo­stał wstrzy­ma­ny nabór, a obec­nie na kursy do tej szko­ły są kie­ro­wa­ni wy­ran­że­ro­wa­ni po­do­fi­ce­ro­wie wyz­na­cze­ni do peł­nie­nia funk­cji or­ga­ni­za­to­rów życia kul­tu­ral­no-oś­wia­to­we­go.

Wiktionary


wyrastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ra­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewyrastanie n.

 czas. wyrosnąć, wyrastać ndk.

Wiktionary


wyrastać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ros­nąć, wy­róść)

 (1.1) roz­wi­ja­jąc się, po­ja­wić się lub kształ­to­wać się na czymś

 (1.2) sta­wać się więk­szym lub doj­rzal­szym

 (1.3) ros­nąc, utra­cić pewne cechy, upo­do­ba­nia

 (1.4) po­ja­wiać się nie­spo­dzia­nie

 (1.5) być bu­do­wa­nym, za­kła­da­nym

 (1.6) (o cie­ście) zwięk­szać swoją ob­ję­tość wsku­tek fer­men­ta­cji

 (1.7) uka­zy­wać się wy­raź­nie nad po­wierzch­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrastanie n., wyrostek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiełkować, rosnąć, wschodzić

 (1.2) dojrzewać, dorastać, kształcić się, rosnąć, rozwijać się, stawać się

 (1.4) pojawiać się, ukazywać się

 (1.5) powstawać

 (1.6) podnosić się

Wiktionary


wyratowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ra­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyratować dk.

 rzecz. odratowanie n., poratowanie n., ratownik mos.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

Wiktionary


wyratowywać

udzie­la­jąc komuś po­mo­cy, wy­do­by­wać z trud­nej sy­tu­a­cji


SJP.pl


wyratrakować

ubić świe­ży śnieg ra­tra­kiem


SJP.pl


wyraz

1. ciąg gło­sek lub liter sta­no­wią­cy względ­nie sa­mo­dziel­ny ele­ment ję­zy­ka, któ­re­mu przy­po­rząd­ko­wa­ne są: okre­ślo­ne zna­cze­nie i funk­cja skład­nio­wa; słowo;
2. zew­nętrz­ny znak, objaw cze­goś; obraz, od­bi­cie;
3. w ma­te­ma­ty­ce: skład­nik ja­kie­goś wzoru, wy­ra­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. sym­bol fo­ne­tycz­ny (ciąg gło­sek) lub gra­ficz­ny (znak lub ciąg zna­ków), nio­są­cy okre­ślo­ne zna­cze­nie bądź peł­nią­cy funk­cję skład­nio­wą;

 (1.2) prze­jaw stanu emo­cjo­nal­ne­go czło­wie­ka, ma­ją­cy odz­wier­cied­le­nie w mi­mi­ce lub ry­sach twa­rzy

 (1.3) wy­mo­wa / od­bi­cie / uzew­nętrz­nie­nie, prze­jaw

 (1.4) mat. skład­nik rów­na­nia, funk­cji, ciągu licz­bo­we­go itp.

 (1.5) stpol. uczy­nek

 (1.6) stpol. przy­po­wieść

 (1.7) stpol. naz­wi­sko

 (1.8) stpol. po­wieść

 (1.9) stpol. żart

Wiktionary

Wyraz – wie­loz­nacz­ny ter­min ję­zy­koz­naw­czy; jest to wspól­na nazwa (hi­pe­ro­nim) kilku po­wią­za­nych pojęć o róż­nych zna­cze­niach.

Wy­ra­zem bywa pewna wy­róż­nio­na fo­ne­tycz­nie, czy też gra­ficz­nie, część wy­po­wie­dzi, skła­da­ją­ca się z jed­ne­go lub wię­cej mor­fe­mów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku pol­skim ist­nie­je wiele wy­ra­zów za­po­ży­czo­nych z ję­zy­ka nie­miec­kie­go.

 (1.2) Swoje uczu­cia skry­wa­ła za obo­jęt­nym wy­ra­zem twa­rzy.

 (1.3) Wy­so­ka frek­wen­cja na ze­bra­niu jest wy­ra­zem du­że­go za­an­ga­żo­wa­nia człon­ków w spra­wy klubu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨras, AS: vyras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrażanie n., wyrażenie n., wyrazistość ż., pseudowyraz m., raz mrz.

 czas. wyrażać ndk., wyrazić dk.

 przym. wyrazowy, wewnątrzwyrazowy, wyraźny

 przysł. wyraziście

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowo

Wiktionary


wyrazek

1. prze­sta­rza­le: par­ty­ku­ła;
2. zdrob­nie­nie od: wyraz; wy­ra­zik


SJP.pl


wyraziciel

osoba, która wy­ra­ża, głosi, re­pre­zen­tu­je ja­kieś po­glą­dy; przed­sta­wi­ciel; re­pre­zen­tant


SJP.pl


wyrazicielka

ko­bie­ta, która wy­ra­ża, głosi, re­pre­zen­tu­je ja­kieś po­glą­dy; przed­sta­wi­ciel­ka; re­pre­zen­tant­ka


SJP.pl


wyrazik

zdrob­nie­nie od: wyraz; wy­ra­zek


SJP.pl


wyrazistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­ra­zi­ste, wy­raź­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraˈʑistɔɕt͡ɕ, AS: vyraźistość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyraz m., pseudowyraz mrz.

 przym. wyrazisty, wyraźny

 przysł. wyraziście

 czas. wyrażać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspresyjność

Wiktionary


wyrazistszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­ra­zi­sty


SJP.pl


wyrazisty

przy­miot­nik

 (1.1) przy­ku­wa­ją­cy uwagę, pełen wy­ra­zu, su­ge­styw­nie przed­sta­wia­ją­cy coś

 (1.2) łatwy do okre­śle­nia i odróż­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech pań­stwo zo­ba­czą jak wy­ra­zi­ste stają się kon­tu­ry…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraˈʑistɨ, AS: vyraźisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrazistość ż., raz mrz.

 przym. wyraźny

 przysł. wyraziście, wyraźnie

 czas. wyrażać

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwytliwy, ekspresyjny, ekspresywny, nasycony, przekonujący, sugestywny, wymowny, wyraźny, zrozumiały, przenikliwy

 (1.2) czytelny, dobitny, dosadny, ewidentny, ostry

Wiktionary


wyrazić

1. oddać coś sło­wa­mi, wy­po­wie­dzieć;
2. oka­zać coś swoim za­cho­wa­niem;
3. przed­sta­wić coś za po­mo­cą umow­nych zna­ków lub dzia­łań ar­ty­stycz­nych;
4. użyć jed­nost­ki miary do okre­śle­nia cze­goś, np. masa wy­ra­żo­na w to­nach;
5. przed­sta­wić jakąś treść lub sens, np. film wy­ra­ził tęs­kno­tę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ra­żać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ra­żać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­war­tość pro­cen­to­wa pier­wiast­ka w związ­ku che­micz­nym to sto­su­nek masy ato­mów tego pier­wiast­ka (wy­ra­żo­nej w uni­tach) w najm­niej­szej czę­ści związ­ku che­micz­ne­go do masy czą­stecz­ko­wej związ­ku, pom­no­żo­ny przez 100%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈraʑit͡ɕ, AS: vyraźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyraz mrz., wyrażanie n., wyrażenie n., pseudowyraz mrz.

 czas. wyrażać ndk.

 przym. wyraźny

 przysł. wyraźnie

Wiktionary


wyraziście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­ra­zi­sty, ek­spre­syj­ny

 (1.2) w spo­sób wy­raź­ny, wi­docz­ny, przej­rzy­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pani Do­ro­ta ma­lu­je ener­gicz­nie, ko­lo­ro­wo, wy­ra­zi­ście zaz­na­cza­jąc przed­mio­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraˈʑiɕt͡ɕɛ, AS: vyraźiśće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyrazisty

 rzecz. wyraz m., wyrazistość ż., pseudowyraz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobitnie, sugestywnie, jasno

Wiktionary


wyraziściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­ra­zi­ście


SJP.pl


wyrazotwórczy

two­rzą­cy wy­ra­zy


SJP.pl


wyrazowy

→ wyraz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­ra­zów

Wiktionary

Patrz:

wyraz

Powiązane:

 rzecz. wyraz m., wyrażenie n., wyrażanie n., pseudowyraz mrz.

 przym. wyraźny

 przysł. wyraźnie

Wiktionary


wyraźnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób łatwy do za­ob­ser­wo­wa­nia lub usły­sze­nia

 (1.2) w spo­sób nie­po­zo­sta­wia­ją­cy wąt­pli­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wy­raź­nie spię­ty.

 (1.1) Wy­raź­nie wy­po­wia­dał każdą sy­la­bę.

 (1.2) Sły­szał wy­raź­nie każdy dźwięk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈraʑɲɛ, AS: vyraźńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyraźny, wyrazisty, wyrazowy

 czas. wyrażać, wyrazić

 rzecz. wyraźność ż., wyrażenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewidentnie, najwyraźniej, jawnie

Wiktionary


wyraźniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­raź­nie


SJP.pl


wyraźniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­raź­ny


SJP.pl


wyraźność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­raź­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­raź­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Róż­ni­ce mię­dzy­jed­nost­ko­we uj­mo­wał w ka­te­go­riach róż­ne­go na­tę­że­nia jas­no­ści i wy­raź­no­ści idei w umy­śle.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyraźny

 przysł. wyraźnie

Wiktionary


wyraźny

1. łatwy do za­u­wa­że­nia;
2. łatwy do zro­zu­mie­nia; oczy­wi­sty, jed­noz­nacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest przej­rzy­sty, zro­zu­mia­ły, jasny, wy­ra­zi­sty

 (1.2) łatwy do zro­zu­mie­nia lub od­czy­ta­nia i za­u­wa­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczes­ną fazę osad­nict­wa Bur­gun­dów na te­re­nie Sa­ba­u­dii, da­to­wa­ną na po­ło­wę V w., re­pre­zen­tu­ją nie­licz­ne zna­le­zi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne, ma­ją­ce wy­raź­ną wschod­nio­ger­mań­ską pro­we­nien­cję.

 (1.2) Ude­rze­nie piłką po­zo­sta­wi­ło wy­raź­ny ślad na jego ra­mie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈraʑnɨ, AS: vyraźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz., pseudowyraz mrz., wyraz m., wyraźność ż., wyrazistość ż., wyrażanie n., wyrażenie n.

 czas. wyrażać ndk., wyrazić dk.

 przym. wyrazisty, wyrazowy

 przysł. wyraźnie

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejrzysty, jawny, mocny

 (1.2) jasny, dosłowny, czysty, łatwo dostrzegalny, dobrze widoczny, zrozumiały, oczywisty, jednoznaczny

Wiktionary


wyrażalne

da­ją­cy się przed­sta­wić za po­mo­cą słów lub umow­nych zna­ków


SJP.pl


wyrażalny

da­ją­cy się przed­sta­wić za po­mo­cą słów lub umow­nych zna­ków


SJP.pl


wyrażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ra­żać.

Wiktionary

Wy­ra­ża­nie – jedna z pod­sta­wo­wych re­la­cji prag­ma­tycz­nych, tj. ta­kich, które za­cho­dzą mię­dzy zna­kiem ję­zy­ko­wym lub do­wol­nym zna­kiem a na­daw­cą (lub od­bior­cą) tego znaku.

Po­ję­cie „wy­ra­ża­nia” okre­ślił Ta­de­usz Ko­tar­biń­ski. Znak ję­zy­ko­wy wy­ra­ża prze­ży­cie (emo­cjo­nal­ne, wo­li­tyw­ne, in­te­lek­tu­al­ne) swo­je­go na­daw­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie wy­cho­dzi­ło mi wy­ra­ża­nie uczuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraˈʒãɲɛ, AS: vyražãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudowyraz mrz., wyraz mrz.

 przym. wyraźny, wyrazowy

 czas. wyrazić, wyrażać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspresja, eksterioryzacja, uzewnętrznianie, artykulacja, formułowanie

Wiktionary


wyrażać

1. od­da­wać coś sło­wa­mi, wy­po­wia­dać;
2. oka­zy­wać coś swoim za­cho­wa­niem;
3. przed­sta­wiać coś za po­mo­cą umow­nych zna­ków lub dzia­łań ar­ty­stycz­nych;
4. uży­wać jed­nost­ki miary do okre­śle­nia cze­goś;
5. przed­sta­wiać jakąś treść lub sens


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ra­zić)

 (1.1) opi­sy­wać ust­nie lub pi­sem­nie, dawać in­for­ma­cję o czymś lub kimś; być wy­ra­zem cze­goś

 (1.2) uzew­nętrz­niać, oka­zy­wać uczu­cia ja­kim­kol­wiek spo­so­bem

 (1.3) przed­sta­wiać, okre­ślać coś za po­mo­cą zna­ków umow­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ra­żać się (dk. wy­ra­zić się)

 (2.1) for­mu­ło­wać wy­ra­że­nie, wy­po­wia­dać się, mówić na jakiś temat

 (2.2) przen. uży­wać nie­wy­szu­ka­ne­go lub wul­gar­ne­go słow­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten no­stal­gicz­ny po­e­mat wy­ra­ża tęs­kno­tę za oj­czyz­ną.

 (1.1) Wy­ra­zi­łem już swoje zda­nie na ten temat. Teraz, pro­szę, ty się wy­po­wiedz.

 (2.1) Co praw­da wy­ra­żał się po­praw­nie, ale nie­ste­ty dość nie­wy­raź­nie.

 (2.2) Ja­necz­ku, jak mo­żesz?! Nie wy­ra­żaj się!

 (2.2) Nie wy­ra­żaj się przy dziec­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈraʒat͡ɕ, AS: vyražać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudowyraz mrz., wyrażanie n., wyrażenie n., wyraz m., wyrazistość ż.

 przym. wyraźny, wyrazisty

 przysł. wyraźnie

 czas. wyrazić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opowiadać, mówić

 (1.2) okazywać

 (1.3) symbolizować

 (2.2) przeklinać

Wiktionary


wyrażenie

1. oddać coś sło­wa­mi, wy­po­wie­dzieć;
2. oka­zać coś swoim za­cho­wa­niem;
3. przed­sta­wić coś za po­mo­cą umow­nych zna­ków lub dzia­łań ar­ty­stycz­nych;
4. użyć jed­nost­ki miary do okre­śle­nia cze­goś, np. masa wy­ra­żo­na w to­nach;
5. przed­sta­wić jakąś treść lub sens, np. film wy­ra­ził tęs­kno­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. ze­spół wy­ra­zów ma­ją­cych ze sobą zwią­zek skład­nio­wy

 (1.2) log. mat. ciąg sym­bo­li ma­te­ma­tycz­nych zgod­ny z re­gu­ła­mi no­ta­cji ma­te­ma­tycz­nej

 (1.3) in­form. frag­ment kodu pro­gra­mu da­ją­cy w wy­ni­ku war­tość

 (1.4) jęz. zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny, któ­re­go głów­nym ele­men­tem jest rze­czow­nik, przy­miot­nik, imie­słów przy­miot­ni­ko­wy lub przy­słó­wek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­ra­że­nie (in­for­ma­ty­ka)
  • wy­ra­że­nie (lo­gi­ka)
  • wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne
  • wy­ra­że­nie aryt­me­tycz­ne
  • fraza ję­zy­ko­wa
  • ko­lo­ka­cja
  • zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny
  • zwrot
  • pa­re­mia
  • kon­struk­cja ję­zy­ko­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Je­że­li jeden ze skład­ni­ków wy­ra­że­nia lub zwro­tu ma zna­cze­nie prze­no­śne, to ca­łość uz­na­je­my za prze­no­śnię […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vyražẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrazić dk., wyrażać ndk.

 rzecz. pseudowyraz mrz., wyraz

 przysł. wyraźnie

 przym. wyrazowy, wyraźny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sformułowanie, zwrot, związek frazeologiczny

Wiktionary


wyrażeniowość

cecha cze­goś przed­sta­wia­ją­ce­go coś za po­mo­cą okre­ślo­nych zna­ków lub dzia­łań


SJP.pl


wyrażeniowy

1. zwią­za­ny z wy­ra­że­niem, ma­ją­cy cha­rak­ter wy­ra­że­nia;
2. przed­sta­wia­ją­cy coś za po­mo­cą okre­ślo­nych zna­ków lub dzia­łań


SJP.pl


wyrażonko

zdrob­nie­nie od: wy­ra­że­nie; po­wie­dzon­ko


SJP.pl


wyrch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. wierch, szczyt wznie­sie­nia

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. góra, po­wierzch­nia

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. strych

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. teren ko­pal­ni ponad po­wierzch­nią ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrchnik m., wyrchniczek m., wyrchowiec m., wyrchówka ż.

 przym. wyrchni, wyrchowaty

Wiktionary


wyredagować

rzad­ko: zre­da­go­wać; odre­da­go­wać


SJP.pl


wyrehabilitować

po­lep­szyć stan zdro­wia osoby, która utra­ci­ła spraw­ność fi­zycz­ną lub psy­chicz­ną; zre­ha­bi­li­to­wać


SJP.pl


wyrejestrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­re­je­stro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestracja ż., rejestrator m., rejestratorka ż., rejestrowanie n., wyrejestrowywanie n., zarejestrowanie n.

 czas. rejestrować ndk., zarejestrować dk., wyrejestrowywać ndk., wyrejestrować dk.

 przym. rejestrowy

Wiktionary


wyrejestrowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­re­je­stro­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestracja ż., rejestrator m., rejestratorka ż., zarejestrowanie n., wyrejestrowanie n., rejestrowanie n.

 czas. rejestrować ndk., zarejestrować dk., wyrejestrowywać ndk., wyrejestrować dk.

 przym. rejestrowy

Wiktionary


wyreklamowywać

re­kla­mu­jąc, po­wo­do­wać zwol­nie­nie kogoś skądś lub od cze­goś


SJP.pl


wyremontowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­re­mon­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyremontować dk.

 rzecz. remont mrz.

 przym. remontowy

Wiktionary


wyrenderować

przed­sta­wić in­for­ma­cje kom­pu­te­ro­we w na­jod­po­wied­niej­szej for­mie wi­zu­al­nej lub dźwię­ko­wej; zren­de­ro­wać


SJP.pl


wyreperowywać

na­pra­wiać coś sta­ran­nie, usu­wa­jąc wszyst­kie usz­ko­dze­nia


SJP.pl


wyrko

zdrob­nie­nie od wyro; pry­mi­tyw­ne łóżko; pry­cza z desek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od wyro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze tylko prysz­nic i wska­ku­ję na wyrko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrkɔ, AS: vyrko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyro n.

Wiktionary


wyro

po­tocz­nie: liche, pry­mi­tyw­ne łóżko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. łóżko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrɔ, AS: vyro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrko

Wiktionary


wyroba

naz­wi­sko


SJP.pl


wyrobek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­ro­bek lub Wy­rob­ki – po­la­na w Gor­cach
  • Wy­ro­bek – po­la­na w Pie­ni­nach
  • Alek­san­der Wy­ro­bek – pol­ski rze­mieśl­nik i poseł
  • Bo­gu­sław Wy­ro­bek – pol­ski muzyk
  • Emil Wy­ro­bek – pol­ski le­karz
  • Jerzy Wy­ro­bek – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Ma­ciej Wy­ro­bek – pol­ski muzyk
  • Ry­szard Wy­ro­bek – pol­ski pił­karz, bram­karz
  • Sta­ni­sław Mie­czy­sław Wy­ro­bek – pol­ski gór­nik
  • Wac­ław Wy­ro­bek – pol­ski poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Woj­ciech Ste­fan Wy­ro­bek – pol­ski harc­mistrz
  • Zyg­munt Wy­ro­bek – pol­ski pe­da­gog

Wikipedia


wyrobiać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­ra­biać, wa­rio­wać

Wiktionary


wyrobiony

1. taki, który na­brał doś­wiad­cze­nia, umie­jęt­no­ści, ogła­dy;
2. taki, który zni­szczył się przez czę­ste lub nie­wła­ści­we użyt­ko­wa­nie


SJP.pl


wyrobisko

miej­sce, z któ­re­go przy po­mo­cy robót gór­ni­czych usu­nię­to skały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) górn. miej­sce po dzia­łal­no­ści gór­ni­czej;

Wiktionary

Wy­ro­bi­sko – prze­strzeń w nie­ru­cho­mo­ści grun­to­wej lub gó­rot­wo­rze pow­sta­ła w wy­ni­ku robót gór­ni­czych. Wy­róż­nia się co najm­niej dwa zna­cze­nia tego po­ję­cia:

Wy­ro­bi­sko jest czę­ścią za­kła­du gór­ni­cze­go.

Wy­ro­bi­ska można po­dzie­lić sto­su­jąc różne kry­te­ria po­dzia­łu:

Wikipedia


wyrobiskowy

przy­miot­nik od: wy­ro­bi­sko


SJP.pl


wyrobić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ra­biać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ra­biać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jej pod­sta­wie można wy­ro­bić sobie po­gląd, jak wiel­kim po­ten­cja­łem ludz­kim i tech­nicz­nym dy­spo­no­wa­li Niem­cy w przed­dzień wy­bu­chu I wojny świa­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈrɔbʲit͡ɕ, AS: vyrobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robot m., robota ż., robotnik m., robotnica ż., wyrobnik mos.

 czas. robić

 przym. roboczy

Wiktionary


wyrobnica

→ wy­rob­nik; wy­rob­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta wy­naj­mu­ją­ca się do prac fi­zycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrobnik mos.

Wiktionary


wyrobnictwo

daw­niej: wy­naj­mo­wa­nie się do pracy w cha­rak­te­rze wy­rob­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­naj­mo­wa­nie się do pracy w cha­rak­te­rze wy­rob­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrobnik mos.

Wiktionary


wyrobniczka

→ wy­rob­nik; wy­rob­ni­ca


SJP.pl


wyrobnik

osoba wy­naj­mu­ją­ca się do prac fi­zycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba wy­naj­mu­ją­ca się do prac fi­zycz­nych

 (1.2) pot. lek­cew. osoba wy­ko­nu­ją­ca jakąś pracę, czę­sto żmud­ną i cięż­ką, bez za­an­ga­żo­wa­nia i ta­len­tu, czę­sto tylko dla pie­nię­dzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈrɔbʲɲik, AS: vyrobʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrobnictwo n., wyrabianie n., wyrób m.

:: fż. wyrobnica ż.

 czas. wyrabiać ndk., wyrobić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najemnik

 (1.2) chałturzysta

Wiktionary


wyrobowy

→ wyrób


SJP.pl

Patrz:

wyrób

wyroby

1. wyt­wa­rza­nie dóbr; pro­duk­cja;
2. to, co zo­sta­ło wyt­wo­rzo­ne; pro­dukt


SJP.pl

Wy­ro­by ( Вироби) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie no­wo­grodz­kim. W 2001 roku li­czy­ła 80 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wyrocznia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­no­ści: miej­sce kultu, w któ­rym, we­dług ów­czes­nych wie­rzeń, bo­go­wie za poś­red­nict­wem ka­pła­nów prze­po­wia­da­li przysz­łość i udzie­la­li rad

 (1.3) prze­po­wied­nia przysz­ło­ści, tego, co się wy­da­rzy

 (1.4) ka­płan prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość

 (1.5) pot. osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w czymś

Wiktionary

W sta­ro­żyt­no­ści wy­rocz­nią (łac. "ora­cu­lium", gr. "man­te­ion") na­zy­wa­no miej­sce świę­te, gdzie bo­go­wie, za poś­red­nict­wem ka­pła­nów, prze­po­wia­da­li przysz­łość, wy­ra­ża­li swoją wolę i udzie­la­li rad w spra­wach pry­wat­nych i pań­stwo­wych.

Do naj­bar­dziej zna­nych wy­rocz­ni na­le­ża­ły:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We­dług wy­rocz­ni w przysz­ło­ści będę bar­dzo bo­ga­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrok ż., wyrokowanie n.

 czas. wyrokować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alfa i omega, arbiter, augur, autorytet, erudyta, ideał, nestor, opiniodawca, rzeczoznawca, spec, wzór

 (1.3) proroctwo, przepowiednia, wieszczba, wróżba

 (1.5) alfa i omega, arbiter, augur, chodząca encyklopedia, ekspert, fachowiec, profesjonalista, rzeczoznawca, spec, specjalista, zawodowiec

Wiktionary


wyroczny

1. prze­sta­rza­le: wy­da­ją­cy wyrok; nie­u­chron­ny, nie­od­wo­łal­ny;
2. daw­niej: do­ty­czą­cy wy­ro­ku są­do­we­go


SJP.pl


wyrodek

czło­wiek, który się wy­ro­dził od swej ro­dzi­ny, przod­ków, ziom­ków itp., czło­wiek wy­rod­ny, nik­czem­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który się wy­ro­dził od swej ro­dzi­ny, przod­ków, ziom­ków itp.

 (1.2) czło­wiek, który przy­no­si wstyd ro­dzi­nie

 (1.3) czło­wiek wy­rod­ny, nik­czem­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈrɔdɛk, AS: vyrodek

Wiktionary


wyrodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­rod­nie


SJP.pl


wyrodniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­rod­ny; bar­dziej wy­rod­ny


SJP.pl


wyrodny

po­stę­pu­ją­cy nie­wła­ści­wie wobec włas­nej ro­dzi­ny, nie­speł­nia­ją­cy jej ocze­ki­wań


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o oso­bie: po­stę­pu­ją­cy podle wobec swo­jej ro­dzi­ny bądź nie­speł­nia­ją­cy jej ocze­ki­wań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­trze­bu­je­my cię. Je­steś wy­rod­ną matką, która odrzu­ca włas­ne dziec­ko.

 (1.1) Usły­sza­łam (…) płacz dziec­ka. Po­wie­dzia­łam do męża: „Za­trzy­maj konie, pój­dzie­my spraw­dzić, (…) może jakaś wy­rod­na matka po­rzu­ci­ła swoje nie­mow­lę”.

 (1.1) Wy­rod­na ro­dzi­na zo­sta­wia w domu sa­mot­ne­go dziad­ka i każe mu ugo­to­wać obiad.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wyrodnie

 rzecz. rodzina ż.

Wiktionary


wyrodzić

wy­ro­dzić się:
1. uro­dzić się innym, gor­szym niż resz­ta ro­dzi­ny;
2. o ro­śli­nach: stop­nio­wo stra­cić plen­ność, skar­ło­wa­cieć, zde­ge­ne­ro­wać się


SJP.pl


wyroić

1. wy­ma­rzyć
2. o pszczo­łach: wy­le­cieć z ula
3. prze­no­śnie - wyjść gro­mad­nie z ja­kie­goś po­mie­szcze­nia


SJP.pl


wyrojenie

1. wy­ma­rzyć
2. o pszczo­łach: wy­le­cieć z ula
3. prze­no­śnie - wyjść gro­mad­nie z ja­kie­goś po­mie­szcze­nia


SJP.pl


wyrok

1. po­tocz­nie: osąd;
2. ro­dzaj orze­cze­nia sądu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. orze­cze­nie sądu roz­strzy­ga­ją­ce me­ry­to­rycz­nie spra­wę bę­dą­cą przed­mio­tem po­stę­po­wa­nia są­do­we­go;

 (1.2) zwy­kle w lm. los, przez­na­cze­nie

Wiktionary

Wyrok – orze­cze­nie sądu, roz­strzy­ga­ją­ce me­ry­to­rycz­nie o kwe­stii bę­dą­cej przed­mio­tem po­stę­po­wa­nia są­do­we­go.

W po­stę­po­wa­niu kar­nym jest to roz­strzy­gnię­cie w spra­wie winy oskar­żo­ne­go, mo­gą­ce za­wie­rać także roz­strzy­gnię­cia o karze, środ­kach kar­nych, środ­kach kom­pen­sa­cyj­nych, prze­pad­ku lub środ­kach za­bez­pie­cza­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sali roz­praw za­pa­dły wy­so­kie wy­ro­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrɔk, AS: vyrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrokowiec mos., wyrocznia ż., wyrokowanie n.

 czas. wyrokować

Wiktionary


wyroki

1. po­tocz­nie: osąd;
2. ro­dzaj orze­cze­nia sądu


SJP.pl


wyrokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ro­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrokować ndk.

 rzecz. wyrok mrz., wyrocznia ż.

Wiktionary


wyrokować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać wyrok

 (1.2) wy­po­wia­dać sąd, osąd, zda­nie (o czymś)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrokowiec mos., wyrokowanie n., wyrok m., wyrocznia ż.

Wiktionary


wyrokowiec

czło­wiek ska­za­ny wy­ro­kiem sądu na wię­zie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. po­li­cyj­ne wię­zień od­sia­du­ją­cy długi wyrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrok

 czas. wyrokować

Wiktionary


wyrolować

cza­sow­nik

 (1.1) pot. oszu­kać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rolka ż.

Wiktionary


wyrolowywać

po­tocz­nie: oszu­ki­wać kogoś; ro­lo­wać


SJP.pl


wyronić

daw­niej:
1. uro­nić, zgu­bić;
2. zmar­no­wać, wy­rzu­cić;
3. wy­ro­nić się - wy­le­cieć, wy­paść


SJP.pl


wyrosić

pod­dać len dzia­ła­niu słoń­ca i rosy w celu łat­wiej­sze­go po­zy­ska­nia włó­kna


SJP.pl


wyrosnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ra­stać)

 (1.1) roz­wi­nąć się, po­ka­zu­jąc się w swo­jej oka­za­ło­ści

 (1.2) osią­gnąć duży wzrost

 (1.3) osią­gnąć doj­rza­łość

 (1.4) stra­cić pewne cechy (np. wy­glą­du czy uspo­so­bie­nia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wal­de­mar wy­rósł na przy­stoj­ne­go ka­wa­le­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrośnięcie n., wyrastanie n.

 przym. wyrosły, wyrośnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaistnieć

 (1.2) powiększyć się

 (1.3) dojrzeć, wydorośleć

 (1.4) wydorośleć

Wiktionary


wyrost

1. daw­niej: wy­ra­sta­nie, ro­śnię­cie, wzrost
2. w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: coś jest na wy­rost - coś jest zbyt duże, zbyt ob­szer­ne


SJP.pl


wyrostek

1. po­tocz­nie: chło­pak w wieku do­ra­sta­nia; po­dro­stek, na­sto­la­tek, mło­dzie­nia­szek, ma­ło­lat;
2. w ana­to­mii: twór zbu­do­wa­ny z tkan­ki kost­nej, skór­nej, chrzęst­nej, ro­go­wej, wy­stę­pu­ją­cy na ciele lub na­rzą­dach or­ga­niz­mów ży­wych, peł­nią­cy róż­no­rod­ne funk­cje; wy­pust, wy­pust­ka;
3. w ana­to­mii: wy­ro­stek ro­bacz­ko­wy - u czło­wie­ka i niek­tó­rych ssa­ków: szcząt­ko­wa część je­li­ta śle­pe­go o dłu­go­ści około 8 cm, któ­rej ścia­ny za­wie­ra­ją dużo gru­dek chłon­nych;
4. mody osob­nik bydła ro­ga­te­go, prze­cho­dzą­cy z po­kar­mu mlecz­ne­go na paszę ro­ślin­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kil­ku­na­sto­let­ni chło­pak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) anat. biol. od­sta­ją­cy twór na skó­rze, kości lub na­rzą­dach or­ga­niz­mów

 (2.2) pot. wy­ro­stek ro­bacz­ko­wy

 (2.3) leśn. małe drzew­ko przez­na­czo­ne do sa­dze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­ro­stek kol­czy­sty
  • wy­ro­stek mie­czy­ko­wa­ty
  • wy­ro­stek ro­bacz­ko­wy
  • wy­ro­stek ryl­co­wa­ty
  • wy­ro­stek rzę­sko­wy
  • wy­ro­stek sut­ko­wa­ty
  • wy­ro­stek sy­fo­nal­ny
  • wy­ro­stek wnęki
  • wy­ro­stek za­wia­so­wy
  • wy­ro­stek zę­bo­do­ło­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za nimi szła grupa wy­rost­ków z Mu­rza­sich­la.

 (2.1) Przy­list­ki to wy­rost­ki u na­sa­dy liści.

 (2.2) W szpi­ta­lu w Li­go­cie wy­cię­li wuj­ko­wi wy­ro­stek.

 (2.3) Każdy z ucz­niów do­stał po wy­rost­ku, które miały być sa­dzo­ne w rów­nych rzę­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrośnięty m., wyrośnięcie n.

 czas. wyrastać ndk.

 przym. wyrośnięty, wyrosły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młokos, niedorostek

 (2.2) wyrostek robaczkowy

Wiktionary


wyrostki

1. po­tocz­nie: chło­pak w wieku do­ra­sta­nia; po­dro­stek, na­sto­la­tek, mło­dzie­nia­szek, ma­ło­lat;
2. w ana­to­mii: twór zbu­do­wa­ny z tkan­ki kost­nej, skór­nej, chrzęst­nej, ro­go­wej, wy­stę­pu­ją­cy na ciele lub na­rzą­dach or­ga­niz­mów ży­wych, peł­nią­cy róż­no­rod­ne funk­cje; wy­pust, wy­pust­ka;
3. w ana­to­mii: wy­ro­stek ro­bacz­ko­wy - u czło­wie­ka i niek­tó­rych ssa­ków: szcząt­ko­wa część je­li­ta śle­pe­go o dłu­go­ści około 8 cm, któ­rej ścia­ny za­wie­ra­ją dużo gru­dek chłon­nych;
4. mody osob­nik bydła ro­ga­te­go, prze­cho­dzą­cy z po­kar­mu mlecz­ne­go na paszę ro­ślin­ną


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­rost­ki – różne uwy­pu­kle­nia czę­ści na­rzą­dów
  • wy­rost­ki – twory słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia po­ro­stów
  • Wy­rost­ki – część wsi Obi­dza

Wikipedia


wyrostkowy

→ wy­ro­stek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. anat. zwią­za­ny z wy­rost­kiem ro­bacz­ko­wym

Wiktionary

Patrz:

wyrostek

wyrosły

1. taki, który roz­wi­nął się, ufor­mo­wał się z cze­goś; wy­ro­śnię­ty;
2. taki, który wy­rósł, jest doj­rza­ły; wy­ro­śnię­ty;
3. prze­no­śnie:
a) taki, który zo­stał zbu­do­wa­ny, wznie­sio­ny;
b) taki, który wy­wo­dzi się z cze­goś


SJP.pl


wyrowiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wyrozmawiać

wy­roz­ma­wiać się - zmę­czyć się, znu­żyć się długą roz­mo­wą


SJP.pl


wyrozub

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, ga­tu­nek płoci; wy­stę­pu­je w ba­se­nie Morza Czar­ne­go i Azow­skie­go


SJP.pl

Wy­ro­zub ("Ru­ti­lus fri­sii") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae), naj­więk­sza z ro­dza­ju "Ru­ti­lus".

Wikipedia


wyrozumialej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­ro­zu­mia­le


SJP.pl


wyrozumialszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­ro­zu­mia­ły


SJP.pl


wyrozumiałość

po­błaż­li­wość; skłon­ność do wy­ba­cza­nia czy­ichś błę­dów, nie­po­wo­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest wy­ro­zu­mia­ły, cecha tego, co jest wy­ro­zu­mia­łe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­wa pełna wy­ro­zu­mia­ło­ści i życz­li­wo­ści, na­ce­cho­wa­na sza­cun­kiem dla czło­wie­ka oraz pra­gnie­niem oszczę­dze­nia mu cier­pień.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyrozumiały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrozumienie, łagodność, pobłażliwość, tolerancyjność

Wiktionary


wyrozumiały

po­błaż­li­wy; ce­chu­ją­cy się zro­zu­mie­niem dla czy­ichś błę­dów i chę­cią do ich wy­ba­cza­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pod­cho­dzą­cy ze zro­zu­mie­niem do czy­je­goś nie­wła­ści­we­go po­stę­po­wa­nia i skłon­ny wy­ba­czać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrozumiałość ż., wyrozumienie n.

 czas. wyrozumieć

 przysł. wyrozumiale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobłażliwy, tolerancyjny

Wiktionary


wyrozumiewać

daw­niej:
1. ro­zu­mieć, poj­mo­wać coś;
2. wy­cią­gać z cze­goś wnio­sek; ro­zu­mieć;
3. oka­zy­wać wy­ro­zu­mia­łość


SJP.pl


wyrozumieć

daw­niej:
1. zro­zu­mieć, pojąć coś;
2. wy­cią­gnąć z cze­goś wnio­sek; zro­zu­mieć;
3. oka­zać wy­ro­zu­mia­łość


SJP.pl


wyrozumski

naz­wi­sko


SJP.pl


wyrośl

wy­ro­śle;
1. znieksz­tał­ce­nie ja­kiejś czę­ści ro­śli­ny spo­wo­do­wa­ne przez pa­so­ży­ta ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go; ce­cy­dia;
2. cho­ro­bo­wy twór kost­ny na or­ga­nach wew­nętrz­nych lub zew­nętrz­nych ludzi i zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. wy­ro­śle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrośle n.

Wiktionary


wyroślak

naz­wi­sko


SJP.pl


wyrośle

wy­rośl;
1. znieksz­tał­ce­nie ja­kiejś czę­ści ro­śli­ny spo­wo­do­wa­ne przez pa­so­ży­ta ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go; ce­cy­dia;
2. cho­ro­bo­wy twór kost­ny na or­ga­nach wew­nętrz­nych lub zew­nętrz­nych ludzi i zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. zgru­bie­nie na ło­dy­dze lub li­ściu wy­wo­ła­ne przez owada lub grzy­ba;

 (1.2) anat. med. twór pow­sta­ły na na­rzą­dzie wew­nętrz­nym lub zew­nętrz­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wy­rośl

Wiktionary

Wy­ro­śle, ce­cy­dium (ang. "ce­ci­dium") – znieksz­tał­ce­nie lub nabrz­mie­nie wyt­wo­rzo­ne na róż­nych na­rzą­dach ro­ślin, spo­wo­do­wa­ne wni­knię­ciem ob­ce­go or­ga­niz­mu i wy­dzie­la­niem przez niego sub­stan­cji po­wo­du­ją­cych roz­rost tka­nek. Pow­sta­wa­nie wy­ro­śli może być in­du­ko­wa­ne przez wi­ru­sy, bak­te­rie, grzy­by, ni­cie­nie, roz­to­cza lub owady. Wśród wy­ro­śli wy­róż­nia się mię­dzy in­ny­mi zo­o­ce­cy­dia (pow­sta­ją­ce po na­kłu­ciu i zło­że­niu jaj przez owady w tkan­ce ro­ślin­nej). Jed­nym z ro­dza­jów zo­o­ce­cy­diów są ga­la­sy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wyrośl ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cecydium

Wiktionary


wyroślówka

wy­ro­ślów­ka osto­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny na­sion­ni­co­wa­tych


SJP.pl


wyrski

→ Wyry (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


wyruchać

wul­gar­nie: odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny; zerż­nąć, zru­chać, wygrz­mo­cić


SJP.pl


wyrudować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wy­kar­czo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­da­rzu, za­sły­sza­łem gdzieś po dro­dze, że wasz pan chciał­by ten kawał lasu na pole wy­ru­do­wać.

Wiktionary


wyrugować

1. wy­sied­lić, wy­dzie­dzi­czyć;
2. wy­przeć, zmie­nić na coś in­ne­go


SJP.pl


wyrugowywać

1. usu­wać kogoś z miej­sca, w któ­rym miesz­kał; wy­sied­lać;
2. wy­pie­rać, zmie­niać na coś in­ne­go


SJP.pl


wyrurkować

daw­niej: ukar­bo­wać, ufry­zo­wać przy po­mo­cy rurek


SJP.pl


wyruszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ru­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyruszać ndk.

Wiktionary


wyruszać

uda­wać się w trasę do­kądś, roz­po­czy­nać po­dróż, wę­drów­kę; opu­szczać ja­kieś miej­sce w celu od­by­cia po­dró­ży, wę­drów­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ru­szyć)

 (1.1) ru­szać w drogę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy buł­gar­ski kon­tyn­gent wy­ru­sza do Iraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈruʃat͡ɕ, AS: vyrušać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyruszenie n., wyruszanie n., ruch m.

 czas. wyruszyć dk., ruszać ndk.

Wiktionary


wyruszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­po­czę­cie po­dró­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No i wszyst­kie te dzie­ła jakoś nigdy nie wspo­mi­na­ły, że przed wy­ru­sze­niem w dłuż­szą drogę pi­lo­ci za­kła­da­ją „bie­liz­nę o mak­sy­mal­nej chłon­no­ści”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyruszać

Wiktionary


wyruszyć

udać się w trasę do­kądś, roz­po­cząć po­dróż, wę­drów­kę; opu­ścić ja­kieś miej­sce w celu od­by­cia po­dró­ży, wę­drów­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ru­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ru­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy oka­za­ło się, że wró­cił do miej­sca, z któ­re­go wy­ru­szył - w sam śro­dek wiel­kie­go lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈruʃɨt͡ɕ, AS: vyrušyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ruch

 czas. ruszać, wyruszać

Wiktionary


wyrwa

1. dziu­ra, otwór pow­sta­łe w wy­ni­ku dzia­ła­nia cze­goś ni­szczą­ce­go;
2. prze­no­śnie: luka, brak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. dziu­ra, wyłom

 (1.2) książk. przen. znacz­na luka w ca­ło­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyrwa – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Wyrwa – pol­skie naz­wi­sko
  • Wyrwa – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.
  • Wyrwa – rzeka, do­pływ Wdy
  • Wyrwa – rzeka, do­pływ Wiaru
  • Wyrwa – potok, do­pływ Sanu
  • Wyrwa – potok, do­pływ Grób­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Star­sza pani z pier­wsze­go pię­tra zła­ma­ła nogę przez wyrwę w chod­ni­ku.

 (1.2) Po­trze­ba re­pa­ra­cji dachu spo­wo­do­wa­ła wyrwę w bu­dże­cie klubu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrwanie n., wyrywanie n., wyrwany mrz., wyrwas mrz., zrywka ż.

 czas. wyrywać ndk., wyrwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyłom

 (1.2) luka

Wiktionary


wyrwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyr­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨrˈvãɲɛ, AS: vyrvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrwać, wyrywać

 rzecz. zrywka ż., wyrwa ż.

Wiktionary


wyrwaniec

lu­do­wy ta­niec ma­zo­wiec­ki z przyś­piew­ka­mi; wyr­was, wy­ry­was, wy­ry­wa­niec, wy­ry­wa­ny, wyr­wa­ny


SJP.pl


wyrwany

lu­do­wy ta­niec ma­zo­wiec­ki z przyś­piew­ka­mi; wyr­was, wy­ry­was, wyr­wa­niec, wy­ry­wa­niec, wy­ry­wa­ny


SJP.pl


wyrwas

1. lu­do­wy ta­niec ma­zo­wiec­ki z przyś­piew­ka­mi; wy­ry­was, wyr­wa­niec, wy­ry­wa­niec, wy­ry­wa­ny, wyr­wa­ny;
2. przyś­piew­ka pod­czas tań­cze­nia wy­ry­wa­ne­go; wy­ry­was


SJP.pl

Wyr­was – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


wyrwać

1. rwąc wy­cią­gnąć coś, wy­do­być siłą; wy­szarp­nąć;
2. ode­brać prze­mo­cą; wy­drzeć;
3. wyr­wać się - a). uwol­nić się, wy­do­stać się; b). wy­brać się do­kądś po­rzu­ca­jąc obo­wiąz­ki; wym­knąć się; c). wy­stą­pić z czymś nie w porę, nie­po­trzeb­nie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­cią­gnąć na siłę; wy­szar­pać

 (1.2) przen. nie­spo­dzie­wa­nie przer­wać jakiś stan

 (1.3) przen. pot. zdo­być part­ne­ra, part­ner­kę, sym­pa­tię

cza­sow­nik zwrot­ny wyr­wać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­ry­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­śli­nił palec, tarł pa­pier, od­wró­cił stro­nę i uj­rzał brzyd­ką dziu­rę. Wyr­wał kart­kę, ze­szyt się roz­sy­pał, na bi­bu­le zo­sta­ła plama.

 (2.1) Mie­ciu pod­szedł do okna i szarp­nął za­sło­nę. Zro­bił to tro­chę za mocno i jej po­ło­wa wyr­wa­ła się z szyny alu­mi­nio­we­go kar­ni­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrvat͡ɕ, AS: vyrvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrywka ż., wyrwanie n., wyrywanie n., wyrwa ż.

 czas. oberwać, wyrywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszarpać

Wiktionary


wyrwidąb

1. po­stać z bajek, ol­brzym o wiel­kiej, nad­ludz­kiej sile; Wyr­wi­dąb;
2. żar­to­bli­wie: czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się taką siłą


SJP.pl


wyrwigrosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zło­dziej kie­szon­ko­wy

 (1.2) przen. na­cią­gacz

Wiktionary


wyrwikółko

ro­dzaj sto­ja­ka na rower


SJP.pl


wyrwirączka

po­tocz­nie: wy­ciąg nar­ciar­ski w po­sta­ci liny cią­gnię­tej przez koło; wy­ciąg bez­pod­po­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. środ. ro­dzaj wy­cią­gu nar­ciar­skie­go ze sta­lo­wą liną i spe­cjal­nym klu­czem lub „po­łów­ką or­czy­ka”; wy­ciąg bez­pod­po­ro­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś je­szcze pa­mię­ta wyr­wi­rącz­kę? To był wy­ciąg tylko dla od­waż­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrwiłapka

Wiktionary


wyrwiząb

żar­to­bli­wie: den­ty­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. den­ty­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨrˈvʲizɔ̃mp, AS: vyrvʹizõmp

Wiktionary


wyrwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wyry

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wyry (niem. "Wyrow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mi­ko­łow­skim, w gmi­nie Wyry, któ­rej jest sie­dzi­bą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


wyrybiać

po­zba­wiać ryb (np. staw, rzekę)


SJP.pl


wyrybić

po­zba­wić ryb (np. staw, rzekę)


SJP.pl


wyrychtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rych­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrychtować dk.

Wiktionary


wyrychtować

przy­go­to­wać do cze­goś; na­pra­wić coś, upo­rząd­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. sta­ran­nie przy­go­to­wać, zwy­kle ubrać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśmy w szko­le zro­bi­li wi­gi­lię dla dzie­ci, a on znowu nam dużo po­mógł. Wspar­li fli­sa­cy, stra­ża­cy, no i po­ma­łu ro­dzi­ła się izba, aż ją wy­rych­to­wa­li­śmy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rychtować, narychtować

 rzecz. wyrychtowanie n.

Wiktionary


wyrychtowywać

po­tocz­nie: przy­go­to­wy­wać coś z wiel­ką do­kład­no­ścią


SJP.pl


wyrycki

przy­miot­nik od: Wy­ry­ki


SJP.pl


wyryki

gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­ry­ki-Ko­lo­nia, do 2019: Wy­ry­ki – wieś w gmi­nie Wy­ry­ki, w po­wie­cie wło­daw­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Wy­ry­ki – gmina w po­wie­cie wło­daw­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Wy­ry­ki – dawna gro­ma­da w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Wy­ry­ki-Połód – wieś, sie­dzi­ba gminy
  • Wy­ry­ki-Adam­pol
  • Wy­ry­ki-Wola

Wikipedia


wyrynnik

ga­tu­nek chrzą­szcza, który drąży chod­ni­ki w drew­nie drzew li­ścia­stych i ho­du­je w nich grzyb­nie - po­ży­wie­nie dla larw; szkod­nik


SJP.pl


wyrynnikowate

o ce­chach wy­ryn­ni­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wyrynnikowaty

o ce­chach wy­ryn­ni­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wyrypa

śro­do­wi­sko­wo: wę­drów­ka, wy­ciecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wę­drów­ka, wy­ciecz­ka

Wiktionary


wyrys

wyrys mapy - ręcz­na kopia frag­men­tu mapy


SJP.pl


wyryw

wyłom w ka­mie­nio­ło­mie


SJP.pl


wyrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrwać, wyrywać ndk.

 rzecz. zrywka ż., wyrwa ż.

Wiktionary


wyrywaniec

lu­do­wy ta­niec ma­zo­wiec­ki z przyś­piew­ka­mi; wyr­was, wy­ry­was, wyr­wa­niec, wy­ry­wa­ny, wyr­wa­ny


SJP.pl


wyrywany

lu­do­wy ta­niec ma­zo­wiec­ki z przyś­piew­ka­mi; wyr­was, wy­ry­was, wyr­wa­niec, wy­ry­wa­niec, wyr­wa­ny


SJP.pl


wyrywas

1. lu­do­wy ta­niec ma­zo­wiec­ki z przyś­piew­ka­mi; wyr­was, wyr­wa­niec, wy­ry­wa­niec, wy­ry­wa­ny, wyr­wa­ny;
2. przyś­piew­ka pod­czas tań­cze­nia wy­ry­wa­ne­go; wyr­was;
3. daw­niej: dow­cip, żart


SJP.pl


wyrywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyr­wać)

 (1.1) siłą wy­cią­gać, wy­do­by­wać coś z cze­goś

 (1.2) gwał­tow­nie ru­szać z miej­sca

 (1.3) slang. uwo­dzić kogoś, po­dry­wać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ry­wa­łeś, wy­szar­py­wa­łeś z ma­szy­ny kart­ki, na któ­rych wid­nia­ły pra­co­wi­cie wy­stu­ka­ne słowa, nie te, o które ci cho­dzi­ło, nie takie.

 (1.3) Po­wiedz­cie, ale tak bez bicia: kiedy ostat­nio coś prze­czy­ta­li­ście? I nie cho­dzi tu o ko­miks albo in­struk­cję ob­słu­gi pral­ki. Nie cho­dzi też o blogi i por­ta­le in­ter­ne­to­we, ani nawet o lek­tu­ry bran­żo­we, które czy­ta­cie, żeby kle­pać hajs, wy­ry­wać laski na soft­wa­re de­ve­lo­pe­ra, czy (ewen­tu­al­nie) roz­wi­jać się w swo­jej dzie­dzi­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrywka ż., wyrywanie n., wyrwanie n., rwanie n., wyrwa ż.

 czas. oberwać, wyrwać dk., rwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszarpywać, wydzierać

Wiktionary


wyrywczy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. uwz­ględ­nia­ją­cy tylko niek­tó­re, przy­pad­ko­wo wy­bra­ne czę­ści pew­nej ca­ło­ści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrywkowy,

Wiktionary


wyrywek

ar­cha­icz­nie: wyr­wa­nie, wy­ry­wa­nie; dziś tylko w zwro­cie: na wy­ryw­ki - nie w jed­nym ciągu, nie po kolei


SJP.pl


wyrywka

ar­cha­icz­nie: wyr­wa­nie, wy­ry­wa­nie; dziś tylko w zwro­cie: na wy­ryw­ki - nie w jed­nym ciągu, nie po kolei


SJP.pl


wyrywkowo

przy­słó­wek

 (1.1) uwz­ględ­nia­jąc tylko niek­tó­re, przy­pad­ko­wo wy­bra­ne czę­ści pew­nej ca­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­gad­nie­niem istot­nym, ale rzad­ko i wy­ryw­ko­wo po­ru­sza­nym w pi­śmien­nict­wie psy­chia­trycz­nym, zwła­szcza pol­skim, jest hi­sto­ria me­lan­cho­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrywka ż., wyrywkowość ż.

 przym. wyrywkowy

Wiktionary


wyrywkowy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny nie w ca­ło­ści, wy­ko­ny­wa­ny lo­so­wo, uwz­ględ­nia­ją­cy coś je­dy­nie czę­ścio­wo

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wyrywkowo

Wiktionary


wyrywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­ryw­ny


SJP.pl


wyrywność

prze­sad­ny zapał, nad­gor­li­wość


SJP.pl


wyrywny

wy­ry­wa­ją­cy się, chęt­ny, po­chop­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­sad­nie chęt­ny do zro­bie­nia cze­goś

Wiktionary


wyryć

1. zro­bić wgłę­bie­nie, roz­grze­bać;
2. wy­rzeź­bić, wy­ciąć or­na­men­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ryć. – ryjąc, zro­bić w czymś wgłę­bie­nie, napis, ry­su­nek itd.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby spla­ty­no­wać Ra­gna­rok wy­ma­ga­ne jest od­czy­ta­nie in­skryp­cji wy­ry­tych w ka­mie­niu, od­na­le­zie­nie zwo­jów oraz skra­dzio­nych skar­bów.

 (1.1) Około ty­siąc linii tek­stu in­skryp­cji zo­sta­ło wy­ry­tych na skale około 100 me­trów nad drogą.

 (1.1) […] na ta­bli­cach wy­ry­to naz­wi­ska po­le­głych le­gio­ni­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rycie n., wyrycie n.

 czas. ryć ndk.

Wiktionary


wyrzec

1. wy­ra­zić coś w mowie; wy­po­wie­dzieć; wy­mó­wić;
2. wy­rzec się - zre­zy­gno­wać z cze­goś; zrzec się cze­goś; zer­wać z kimś sto­sun­ki


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) daw. rzec, po­wie­dzieć, wy­ra­zić coś sło­wa­mi

cza­sow­nik zwrot­ny wy­rzec się

 (2.1) wy­przeć się cze­goś lub kogoś

 (2.2) zre­zy­gno­wać z cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żydzi w Pol­sce pod wzglę­dem wiary nie są jed­no­li­ci. Dzie­lą się na wiele sekt, tak, że trud­no jest wy­rzec któ­rzy są wła­ści­wie or­to­do­xa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrzeczenie n.

 czas. rzec

Wiktionary


wyrzeczenie

książ­ko­wo: re­zy­gna­cja z cze­goś w imię wyż­szych celów; poś­wię­ce­nie, ustęp­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) re­zy­gna­cja z wygód lub przyz­wy­cza­jeń

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzec, wyrzec się dk., wyrzekać się ndk.

 rzecz. wyrzekanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poświęcenie

Wiktionary


wyrzekania

po­tocz­nie: za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce czy­jeś nie­za­do­wo­le­nie; ka­pry­sy, gry­ma­sy, wy­dzi­wia­nia


SJP.pl


wyrzekać

1. prze­sta­rza­łe: na­rze­kać na kogoś, na coś, przed­sta­wiać swe skar­gi, mówić o kimś, czymś z nie­za­do­wo­le­niem; bia­dać, uty­ski­wać;
2. wy­rze­kać się - re­zy­gno­wać z cze­goś; zrze­kać się cze­goś; zry­wać z kimś sto­sun­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­rzec)

 (1.1) przest. wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie

 (1.2) reg. skar­żyć się gło­śno

 (1.3) daw. wy­ra­żać sło­wa­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­rze­kać się (dk. wy­rzec się)

 (2.1) nie przyz­na­wać się do związ­ku z kimś lub czymś

 (2.2) ule­gać re­zy­gna­cji z cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrzekanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) biadać, biadolić, narzekać, utyskiwać, żalić się

 (1.3) wymawiać, wypowiadać

 (2.1) wypierać się, zapierać się

 (2.2) rezygnować, zrzekać się, odejmować sobie od ust, odmawiać sobie

Wiktionary


wyrzeknąć

wy­rze­knąć się - daw­niej: wy­rzec się;
1. wy­przeć się kogoś lub cze­goś;
2. zre­zy­gno­wać z cze­goś


SJP.pl


wyrzezanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. współcz. książk. wy­ko­na­nie rzeź­by, wy­ry­cie or­na­men­tu

 (1.2) daw. po­zba­wie­nie życia wielu oso­bom lub zwie­rzę­tom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., porzezanie n., zarzezanie n.

 czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., porzezać dk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary


wyrzezać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) przest. współcz. książk. wy­ko­nać rzeź­bę, wyryć or­na­ment

 (1.2) daw. po­zba­wić życia wielu oso­bom lub zwie­rzę­tom

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­rze­zać się (ndk. brak)

 (2.1) daw. wy­rze­zać (1.2), wy­mor­do­wać wza­jem­nie jeden dru­gie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., porzezanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

 czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., porzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wyrżnąć się, wyciąć się

Wiktionary


wyrzezywać

1. wy­ci­nać coś, np. z ka­mie­nia;
2. daw­niej: wy­mor­do­wy­wać


SJP.pl


wyrzeźbiać

1. wy­ko­ny­wać rzeź­bę;
2. na­da­wać cze­muś okre­ślo­ny kształt


SJP.pl


wyrzeźbić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rzeź­bić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|rzeź­bić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzeźba ż., rzeźbiarka ż., rzeźbiarstwo n., rzeźbiarz mos., rzeźbienie n.

 czas. narzeźbić dk., porzeźbić ndk., rzeźbić ndk.

 przym. rzeźbiarski

 przysł. rzeźbiarsko

Wiktionary


wyrzucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzu­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʒuˈt͡sãɲɛ, AS: vyžucãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzucać, wyrzucić

 rzecz. wyrzut mrz.

Wiktionary


wyrzucać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­rzu­cić)

 (1.1) po­zby­wać się cze­goś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) książk. robić komuś wy­rzu­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie na­le­ży wy­rzu­cać śmie­ci do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒut͡sat͡ɕ, AS: vyžucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrzucanie n., wyrzucenie n., wyrzutek m., wyrzutnia ż., wyrzut m., rzut m.

 czas. rzucać ndk., rzucić dk., wyrzucić dk.

 przym. rzutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odkładać, eliminować, usuwać

 (2.1) wytykać

Wiktionary


wyrzucenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzu­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzucać, wyrzucić

 rzecz. wyrzut mrz.

Wiktionary


wyrzucić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­rzu­cać)

 (1.1) po­zbyć się cze­goś

 (1.2) spo­wo­do­wać, że ktoś wbrew swo­jej woli opu­szcza dane miej­sce lub in­sty­tu­cję

 (1.3) gwał­tow­nie nadać cze­muś ruch do zew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­rzuć to, nie bę­dzie już po­trzeb­ne.

 (1.2) Pa­we­łek zo­stał wy­rzu­co­ny z klasy z po­wo­du swo­jej bez­czel­nej po­sta­wy.

 (1.3) W mo­men­cie ka­ta­stro­fy siła odś­rod­ko­wa wy­rzu­ci­ła z ka­bi­ny pa­sa­żer­kę i część ba­ga­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: vyžućić

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt niedokonany wyrzucać

 czas. rzucać, rzucić

 rzecz. wyrzucanie n., wyrzucenie n., wyrzutek m., wyrzutnia ż., wyrzut mrz.

Wiktionary


wyrzut

1. pre­ten­sja o coś; kar­cą­ca uwaga; wy­mów­ka;
2. silny, gwał­tow­ny ruch czymś; mach­nię­cie; wy­rzu­ce­nie;
3. rzu­ce­nie cze­goś na od­le­głość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwał­tow­ne rzu­ce­nie lub wy­cią­gnię­cie

 (1.2) pre­ten­sja lub żal wy­raź­nie po­ka­zy­wa­ne

 (1.3) zew­nętrz­ny spo­sób wy­ra­ża­nia wy­rzu­tu (1.2)

 (1.4) med. przest. zmia­na na skó­rze lub ślu­zów­ce

Wiktionary

Wy­rzut – gwał­tow­ne roz­prze­strze­nie­nie się ognia spo­wo­do­wa­ne za­go­to­wa­niem się wody na dnie zbior­ni­ka wy­so­ko­wrzą­cej pło­ną­cej cie­czy o nie­jed­no­rod­nym skła­dzie, zwy­kle ropy naf­to­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wyrzucanie n., wyrzucenie n., wyrzutek mos., wyrzutnia ż., rzut m.

 czas. rzutować, rzucać, wyrzucać ndk., wyrzucić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) machnięcie, rzut, wyciągnięcie

 (1.2) pretensja, skarga, wymówka, zarzut, żal

 (1.3) wyraz, zmartwienie

 (1.4) wykwit, krosta, pryszcz

Wiktionary


wyrzutek

osoba, która skom­pro­mi­to­wa­ła włas­ne śro­do­wi­sko swoim za­cho­wa­niem, po­stę­po­wa­niem, jest przez nie nie­ak­cep­to­wa­na, po­tę­pia­na itp.; wy­ro­dek, za­ka­ła, czar­na owca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osob­nik re­pre­syj­nie wy­klu­czo­ny z danej spo­łecz­no­ści

Wiktionary

Wy­rzu­tek ( An Out­cast of the Is­lands) – druga po­wieść Jo­sep­ha Con­ra­da, wy­da­na w 1896 w Lon­dy­nie w wy­daw­nict­wie „T. Fis­her Unwin”. Utwór ma wiele wspól­ne­go z pier­wszą po­wie­ścią Con­ra­da, "Sza­leń­stwo Al­ma­y­e­ra", opi­su­je niek­tó­re znane z po­przed­nie­go ut­wo­ru po­sta­ci i wy­da­rze­nia, choć akcja roz­gry­wa się kil­ka­na­ście lat wcze­śniej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie utrzy­muj kon­tak­tów z tym wy­rzut­kiem, przy­najm­niej nie pu­blicz­nie!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzucić, wyrzucać

 rzecz. wyrzut m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parias, czarna owca

Wiktionary


wyrzutka

osoba, która skom­pro­mi­to­wa­ła włas­ne śro­do­wi­sko swoim za­cho­wa­niem, po­stę­po­wa­niem, jest przez nie nie­ak­cep­to­wa­na, po­tę­pia­na itp.; wy­ro­dek, za­ka­ła, czar­na owca


SJP.pl


wyrzutnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wojsk. urzą­dze­nie do wy­rzu­ca­nia, wy­strze­li­wa­nia czego

 (1.2) liter. po­mi­nię­cie w wy­ra­że­niu wy­ra­zu albo wy­ra­zów do­myśl­nych w szer­szym kon­tek­ście

 (1.3) jęz. zanik sa­mo­gło­ski wy­gło­so­wej lub koń­co­wej zgło­ski wy­ra­zu przed sa­mo­gło­ską na­gło­so­wą ko­lej­ne­go wy­ra­zu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­rzut­nia tor­pe­do­wa
  • wy­rzut­nia (re­to­ry­ka)
  • wy­rzut­nia ra­kie­to­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wyrzut mrz., rzut mrz.

 czas. wyrzucać ndk., wyrzucić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katapulta

 (1.2) elipsa

 (1.3) elizja

Wiktionary


wyrzutnik

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do wy­py­cha­nia przed­mio­tów, które trud­no wyjąć, np. na ta­śmach pro­duk­cyj­nych


SJP.pl

Wy­rzut­nik – ele­ment lub me­cha­nizm broni lu­fo­wej wy­rzu­ca­ją­cy z broni łuskę wy­cią­gnię­tą przez wy­ciąg (w broni strze­lec­kiej) lub wy­cią­ga­ją­cy łuskę z ko­mo­ry na­bo­jo­wej i wy­rzu­ca­ją­cy ją poza broń (w broni ar­ty­le­ryj­skiej).

Wy­rzut­nik może być czę­ścią zamka lub być przy­mo­co­wa­ny do szkie­le­tu lub wnę­trza ko­mo­ry zam­ko­wej. Wy­rzut­ni­ki mogą być sztyw­ne, od­chyl­ne (wy­rzu­ca­ją łuskę ude­rza­jąc w jej dno), dźwi­gnio­we i dźwi­gnio­wo-krzyw­ko­we (wy­rzu­ca­ją łuskę ude­rza­jąc w jej tu­ło­wie).

Wikipedia


wyrzutowy

przy­miot­nik od: wy­rzut


SJP.pl


wyrzyg

wys­ryw; wul­gar­nie:
1. nic nie­war­ty tekst, utwór, wy­po­wiedź;
2. wysyp, uro­dzaj


SJP.pl


wyrzyganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzy­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzygać dk.

Wiktionary


wyrzygać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­rzy­gi­wać)

 (1.1) posp. zwy­mio­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒɨɡat͡ɕ, AS: vyžygać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzygi nmos., rzygowiny nmos., rzyganie n., rzygnięcie n., rzygacz m., wyrzyganie n.

 czas. porzygiwać, rzygać ndk., rzygnąć dk., wyrzygiwać ndk., obrzygać dk., narzygać dk., zarzygać dk., urzygać dk., zrzygać się dk.

Wiktionary


wyrzygiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzy­gi­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzygiwać ndk.

Wiktionary


wyrzygiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­rzy­gać)

 (1.1) posp. wy­mio­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʒɨˈɟivat͡ɕ, AS: vyžyǵivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzygi nmos., rzygowiny nmos., rzyganie n., rzygnięcie n., rzygacz m., wyrzygiwanie n.

 czas. rzygać ndk., rzygnąć dk., wyrzygać dk., obrzygać dk., narzygać dk., zarzygać dk., urzygać dk., zrzygać się dk.

Wiktionary


wyrzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wy­rzy­kow­ski – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • An­drzej Wy­rzy­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, dzia­łacz par­tyj­ny
  • Ka­zi­mierz Wy­rzy­kow­ski – pol­ski in­struk­tor ska­u­to­wy, le­karz
  • Krzysz­tof Wy­rzy­kow­ski – pol­ski dzien­ni­karz i ko­men­ta­tor spor­to­wy, pu­bli­cy­sta
  • Łu­kasz Wy­rzy­kow­ski – pol­ski astro­fi­zyk
  • Ma­rian Wy­rzy­kow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny, re­ży­ser, pe­da­gog
  • Mi­ro­sław Wy­rzy­kow­ski – pol­ski praw­nik
  • Piotr Wy­rzy­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta współ­czes­ny
  • Praw­do­mów Wy­rzy­kow­ski – pol­ski praw­nik, ad­wo­kat, ze­sła­niec
  • Ry­szard Wy­rzy­kow­ski – pol­ski po­dróż­nik, sce­na­rzy­sta i re­ży­ser
  • Sta­ni­sław Wy­rzy­kow­ski – pol­ski poeta, po­wie­ścio­pi­sarz i tłu­macz
  • Ste­fan Wy­rzy­kow­ski – pol­ski ofi­cer po­dzie­mia

Wikipedia


wyrzynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzy­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʒɨ̃ˈnãɲɛ, AS: vyžỹnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrzynać, wyrżnąć, rżnąć, dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


wyrzynareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wy­rzy­nar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrzynarka ż., dorżnięcie n.

 czas. dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

Wiktionary


wyrzynarka

cien­ka piłka słu­żą­ca do wy­rzy­na­nia ot­wo­rów i wy­kro­jów w drew­nie; la­ub­ze­ga; wło­śni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. elek­tro­na­rzę­dzie słu­żą­ce do cię­cia drew­na, me­ta­li i two­rzyw sztucz­nych;

Wiktionary

Wy­rzy­nar­ka – elek­tro­na­rzę­dzie o po­su­wi­sto-zwrot­nym ruchu brze­szczo­ta słu­żą­ce prze­de wszyst­kim do cię­cia drew­na, ale rów­nież mięk­kich me­ta­li i two­rzyw sztucz­nych. W za­leż­no­ści od prze­ci­na­ne­go ma­te­ria­łu ko­niecz­ny jest dobór od­po­wied­nich brze­szczo­tów. Wy­rzy­nar­ki mogą być wy­ko­na­ne jako na­rzę­dzia ręcz­ne lub sta­cjo­nar­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­rzy­nar­ka jest dosyć uni­wer­sal­nym elek­tro­na­rzę­dziem warsz­ta­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʒɨ̃ˈnarka, AS: vyžỹnarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorznięcie n., dorżnięcie n., dorzynanie n., naderznięcie n., naderżnięcie n., nadrzynanie n., narznięcie n., narżnięcie n., narzynacz mrz., narzynaczka ż., narzynanie n., naurzynanie n., nawyrzynanie n., oberznięcie n., oberżnięcie n., obrzyn mrz., obrzynanie n., obrzynarka ż., obrzynek mrz., oderznięcie n., oderżnięcie n., odrzynanie n., odrzynek mrz., orznięcie n., orżnięcie n., orzynanie n., poderznięcie n., poderżnięcie n., podrzynacz mrz., podrzynaczka ż., podrzynanie n., poobrzynanie n., poprzerzynanie n., porozrzynanie n., porznięcie n., porżnięcie n., pourzynanie n., powyrzynanie n., pozarzynanie n., pozrzynanie n., przerznięcie n., przerżnięcie n., przerzynanie n., przerzynarka ż., przerzynka ż., przyrznięcie n., przyrżnięcie n., przyrzynanie n., przyrzynarka ż., rozerznięcie n., rozerżnięcie n., rozrzynanie n., rznięcie n., rżnięcie n., urznięcie n., urżnięcie n., urzyn mrz., urzynanie n., urzynek mrz., werznięcie n., werżnięcie n., wrzynanie n., wyrznięcie n., wyrżnięcie n., wyrzynaczka ż., wyrzynanie n., wyrzynek mrz., wyrzynka ż., zarznięcie n., zarżnięcie n., zarzynadło n., zarzynanie n., zerznięcie n., zerżnięcie n., zrzyn mrz., zrzynanie n., zrzynek mrz.

:: fż. wyrzynareczka ż.

 czas. dorznąć dk., dorzynać ndk., dorżnąć dk., naderznąć dk., naderżnąć dk., nadrzynać ndk., narznąć dk., narzynać ndk., narżnąć dk., naurzynać ndk., nawyrzynać ndk., oberznąć dk., oberżnąć dk., obrzynać ndk., oderznąć dk., oderżnąć dk., odrzynać ndk., orznąć dk., orzynać ndk., orżnąć dk., poderznąć dk., poderżnąć dk., podrzynać ndk., poobrzynać ndk., poprzerzynać ndk., porozrzynać ndk., porznąć dk., porżnąć dk., pourzynać ndk., powyrzynać ndk., pozarzynać ndk., pozrzynać ndk., przerzynać ndk., przerznąć dk., przerżnąć dk., przyrznąć dk., przyrzynać ndk., przyrżnąć dk., rozerznąć dk., rozerżnąć dk., rozrzynać ndk., rznąć ndk., rżnąć ndk., urznąć dk., urzynać ndk., urżnąć dk., werznąć dk., werżnąć dk., wrzynać ndk., wyrznąć dk., wyrzynać ndk., wyrżnąć dk., zarznąć dk., zarzynać ndk., zarżnąć dk., zerznąć dk., zerżnąć dk., zrzynać ndk.

 przym. rżnięty

Wiktionary


wyrzynać

1. wy­ci­nać coś w twar­dym ma­te­ria­le lub z twar­de­go ma­te­ria­łu;
2. po­tocz­nie: za­bi­jać wielu ludzi, wiele zwie­rząt;
3. po­tocz­nie: ude­rzać kogoś z całej siły;
4. po­tocz­nie: rzu­cać czymś z roz­ma­chem;
5. po­tocz­nie: ude­rzać o coś mocno;
6. po­tocz­nie: robić coś z za­pa­łem;
7. po­tocz­nie: prze­wra­cać się, upa­dać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyrż­nąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wyrż­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒɨ̃nat͡ɕ, AS: vyžỹnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrzynanie n., dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

 czas. rżnąć, dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

Wiktionary


wyrzynek

prze­rzy­na­nie dłu­życ na kłody


SJP.pl

Wy­rzy­nek – sor­ty­ment drew­na, gru­biz­na o dłu­go­ści od 0,5 m do 2,6 m.

Wikipedia


wyrzynka

prze­rzy­na­nie dłu­życ na kłody


SJP.pl


wyrzysk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Wy­rzysk (niem. "Wir­sitz") – mia­sto nad Łob­żon­ką w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wy­rzysk. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. pil­skie­go. Leży w hi­sto­rycz­nej Kraj­nie.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2009 mia­sto li­czy­ło 5232 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒɨsk, AS: vyžysk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyrzyski

Wiktionary


wyrzyski

przy­miot­nik od: Wy­rzysk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wy­rzy­skiem, do­ty­czą­cy Wy­rzy­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wyrzysk m.

Wiktionary


wyrzyszczanin

miesz­ka­niec Wy­rzy­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wyrzyszczanka

miesz­kan­ka Wy­rzy­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wyrządzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzą­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrządzać ndk.

 rzecz. wyrządzenie n.

Wiktionary


wyrządzać

cza­sow­nik

 (1.1) do­pu­szczać się cze­goś złego w sto­sun­ku do kogoś; po­peł­niać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czuła, że jest jej do­brze, a jed­no­cze­śnie wi­dzia­ła, jak wiel­ką przy­krość wy­rzą­dza swo­jej ro­dzi­nie.

 (1.1) Ho­o­ver tu i ów­dzie robił gesty po­jed­naw­cze, na­pra­wia­jąc różne krzyw­dy, które w po­przed­nich la­tach wy­rzą­dza­no w akcji prze­śla­do­wa­nia dzia­ła­czy ro­bot­ni­czych i po­stę­po­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: vyžõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrządzić dk.

 rzecz. wyrządzanie n., wyrządzenie n.

Wiktionary


wyrządzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rzą­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vyžõnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrządzić dk., wyrządzać ndk.

 rzecz. wyrządzanie n.

Wiktionary


wyrządzić

zro­bić coś złego, na­gan­ne­go, np. wy­rzą­dzić krzyw­dę, szko­dy, przy­krość


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­rzą­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­rzą­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li wy­kro­cze­niem zo­sta­ła wy­rzą­dzo­na szko­da w mie­niu, wa­run­ko­we za­wie­sze­nie wy­ko­na­nia kary może być orze­czo­ne tylko wtedy, gdy szko­da zo­sta­ła w ca­ło­ści na­pra­wio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: vyžõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rządzić, wyrządzać

 rzecz. wyrządzenie n.

Wiktionary


wyrzęzić

char­cząc, wy­po­wie­dzieć coś z tru­dem; wy­char­czeć


SJP.pl


wyrób

1. wyt­wa­rza­nie dóbr; pro­duk­cja;
2. to, co zo­sta­ło wyt­wo­rzo­ne; pro­dukt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot bę­dą­cy koń­co­wym efek­tem pro­ce­su pro­duk­cji

 (1.2) wy­ra­bia­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wy­ro­bić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie prze­pa­dam za wy­ro­ba­mi z korka. Są mało este­tycz­ne.

 (1.2) Są­siad­ka trud­ni się wy­ro­bem ozdob­nych ko­pert.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrup, AS: vyrup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrabianie n., wyrobnik mos.

 czas. wyrabiać ndk.

Wiktionary


wyrój

wylęg owa­dów; ma­so­wa mi­gra­cja mło­dych osob­ni­ków w celu za­ło­że­nia no­we­go gnia­zda; wy­ro­je­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. opu­szcze­nie ula przez rój pszczół

Wiktionary


wyrów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyrów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Wyrów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Sta­wi­szyn
  • Wyrów (rejon ka­mio­nec­ki)

Wikipedia


wyrówka

mu­chów­ka z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


wyrównanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wie­nie, aby coś stało się równe

 (1.2) ekon. stałe lub jed­no­ra­zo­we po­więk­sze­nie lub ob­ni­że­nie świad­cze­nia pie­nięż­ne­go

 (1.3) sport. punkt lub bram­ka, po któ­rych zdo­by­ciu w roz­gryw­kach na­stę­pu­je remis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­szym głów­nym celem jest wy­rów­na­nie po­zio­mu roz­wo­ju mię­dzy re­gio­na­mi Unii Eu­ro­pej­skiej.

 (1.2) – Nie ocze­ku­je się ko­lej­nych wy­rów­nań dla pra­cow­ni­ków niż­sze­go szcze­bla – po­wie­dzia­ła sucho księ­go­wa.

 (1.3) Po tym wy­rów­na­niu nasza dru­ży­na już osta­tecz­nie traci szan­se na wyj­ście z grupy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrównywać, wyrównać dk.

 rzecz. równina ż., wyrównywanie n.

 przym. równy, nierówny

 przysł. równo, nierówno

Wiktionary


wyrównany

jed­no­li­ty pod pew­nym wzglę­dem, nie­wy­ka­zu­ją­cy zróż­ni­co­wa­nia


SJP.pl


wyrównać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­rów­ny­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­rów­ny­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­spiesz­ny­mi ru­cha­mi mocno po­ścią­gał roz­luź­nio­ne klam­ry i sprzącz­ki kurt­ki, wy­rów­nał na sobie fałdy odzie­ży, spraw­dził, czy w żad­nym miej­scu nie ogra­ni­cza­ją swo­bo­dy ru­chów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈruvnat͡ɕ, AS: vyruvnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrównywanie n., równina ż., wyrównanie n.

 czas. wyrównywać, równać ndk.

 przym. równy

Wiktionary


wyrówno

Wy­rów­no (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Wërówno; niem. "Wi­ro­wen") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­pusz. Leży na obrze­żach Wdzydz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad je­zio­rem Wy­rów­no.

Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Li­pu­ska Huta.

Wikipedia


wyrównoważać

do­pro­wa­dzać sa­mo­lot lub szy­bo­wiec do stanu rów­no­wa­gi; rów­no­wa­żyć


SJP.pl


wyrównoważyć

do­pro­wa­dzić sa­mo­lot lub szy­bo­wiec do stanu rów­no­wa­gi; zrów­no­wa­żyć


SJP.pl


wyrównywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rów­ny­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨruvnɨˈvãɲɛ, AS: vyruvnyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrównywać, wyrównać

 rzecz. równina ż., wyrównanie

Wiktionary


wyrównywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­rów­nać)

 (1.1) czy­nić coś rów­nym, gład­kim, bez nie­rów­no­ści

 (1.2) czy­nić jed­na­ko­wym pod pew­nym wzglę­dem, ujed­no­li­cać

 (1.3) sta­bi­li­zo­wać, czy­nić re­gu­lar­nym (np. o pul­sie)

 (1.4) o długu: spła­cać

 (1.5) o bra­kach w wie­dzy: na­dra­biać

 (1.6) sport. do­pro­wa­dzać do re­mi­su

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­rów­ny­wać się (dk. wy­rów­nać się)

 (2.1) sta­wać się jed­na­ko­wym pod pew­nym wzglę­dem, ujed­no­li­cać się

 (2.2) sta­bi­li­zo­wać się, sta­wać się re­gu­lar­nym (np. o pul­sie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrównanie n., wyrównywanie n., równina ż., równanie n., równość ż.

 czas. równać ndk., wyrównać dk.

 przym. równy

Wiktionary


wyróść

wy­ros­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zob. wy­ros­nąć.

Wiktionary


wyróżnialność

moż­li­wość wy­róż­nie­nia, wy­o­dręb­nie­nia cze­goś


SJP.pl


wyróżnialny

da­ją­cy się wy­róż­nić, wy­o­dręb­nić


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest moż­li­wy do wy­róż­nie­nia, wy­o­dręb­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­kład fo­to­gra­fo­wa­nie ludzi oraz przed­mio­tów mart­wych jest dia­me­tral­nie od­mien­ne od fo­to­gra­fo­wa­nia kra­jo­bra­zu. Wy­ni­ka to z faktu, że kra­jo­braz sta­no­wi więk­szą ca­łość, na­to­miast syl­wet­ki osób czy przed­mio­ty są cha­rak­te­ry­stycz­ne i wy­róż­nial­ne z oto­cze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyróżnialność ż., wyróżnienie n.

 czas. wyróżniać ndk., wyróżnić dk.

Wiktionary


wyróżnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­róż­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨruʒʲˈɲä̃ɲɛ, AS: vyružʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyróżniać

 rzecz. wyróżnienie n., wyróżnik mrz.

Wiktionary


wyróżniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­róż­nić)

 (1.1) zwra­cać na kogoś lub coś spe­cjal­ną uwagę, wy­bie­rać spoś­ród in­nych; dawać komuś, cze­muś pier­wszeń­stwo

 (1.2) czy­nić coś wy­ra­zi­stym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­róż­niać się (dk. wy­róż­nić się)

 (2.1) wy­o­dręb­niać się z oto­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mi­sja bę­dzie wy­róż­niać trzy prace spoś­ród na­de­sła­nych na kon­kurs.

 (1.2) Strój wy­róż­niał go spoś­ród obec­nych.

 (2.1) W szko­le le­piej wy­róż­niać się wie­dzą niż stro­jem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈruʒʲɲät͡ɕ, AS: vyružʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. różnica ż., wyróżnik m., wyróżnianie n., wyróżnienie n., odróżnienie n., odróżnianie n., poróżnienie n., poróżnianie n., zróżnicowanie n.

 czas. różnić ndk., wyróżnić dk., odróżnić dk., odróżniać ndk., poróżnić dk., poróżniać ndk., zróżnicować dk.

 przym. różny, różnicowy, wyróżnialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) uwydatniać, wyodrębniać

Wiktionary


wyróżnienie

rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uho­no­ro­wa­nie za szcze­gól­ne osią­gnię­cie

 (1.2) zwró­ce­nie na kogoś uwagi

 (1.3) wy­o­dręb­nie­nie cze­goś istot­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubie­gło­rocz­nej edy­cji kon­kur­su Ko­men­da Miej­ska Po­li­cji w El­blą­gu otrzy­ma­ła wy­róż­nie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyróżnik mrz., wyróżnianie

 czas. wyróżniać, wyróżnić

 przym. wyróżnialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyplom, nagroda, uhonorowanie, zaszczyt

 (1.2) faworyzowanie

 (1.3) odróżnienie, podkreślenie, wyodrębnienie

Wiktionary


wyróżnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha, wła­ści­wość odróż­nia­ją­ca coś od cze­goś

 (1.2) mat. licz­ba okre­śla­ją­ca cha­rak­ter i war­to­ści licz­bo­we roz­wią­zań da­ne­go rów­na­nia

 (1.3) techn. licz­ba okre­śla­ją­ca pewną wiel­kość cha­rak­te­ry­stycz­ną ma­szy­ny lub urzą­dze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­róż­nik wie­lo­mia­nu
  • wy­róż­nik rów­na­nia kwa­dra­to­we­go
  • wy­róż­nik funk­cji kwa­dra­to­wej
  • wy­róż­nik szyb­ko­bież­no­ści
  • wy­róż­nik mo­du­lar­ny
  • wy­róż­nik ta­bli­cy re­je­stra­cyj­nej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. różnica ż., wyróżnienie n., wyróżnianie n., odróżnienie n., odróżnianie n., poróżnienie n., poróżnianie n., zróżnicowanie n.

 czas. różnić ndk., wyróżnić dk., wyróżniać ndk., odróżnić dk., odróżniać ndk., poróżnić dk., poróżniać ndk., zróżnicować dk.

 przym. różny, różnicowy

Wiktionary


wyróżniona

ko­bie­ta, którą wy­róż­nio­no spoś­ród in­nych


SJP.pl


wyróżniony

osoba, którą wy­róż­nio­no spoś­ród in­nych


SJP.pl


wyróżnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­róż­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­róż­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈruʒʲɲit͡ɕ, AS: vyružʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyróżniać, różnić

 rzecz. wyróżnik mrz., wyróżnienie n., zróżnicowanie

 przym. wyróżnialny

Wiktionary


wyrąb

1. wy­cin­ka drzew na okre­ślo­nym ob­sza­rze, zwy­kle ma­ją­ca ma­so­wy i zor­ga­ni­zo­wa­ny cha­rak­ter;
2. wy­do­by­wa­nie cze­goś z cze­goś przy po­mo­cy rą­ba­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­rą­ba­nie, wy­rą­by­wa­nie drzew

 (1.2) miej­sce w lesie, w któ­rym do­ko­na­no wy­rę­bu (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wyrąb drze­wa – prze­stęp­stwo
  • Wyrąb – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski
  • Wyrąb – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Wyrąb – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły
  • Wyrąb – ga­jów­ka w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wyrębywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poręba, wyręba

Wiktionary


wyrąbać

rą­biąc, wy­do­być coś z cze­goś


SJP.pl


wyrąbisty

w slan­gu mło­dzie­żo­wym: świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; za­rą­bi­sty, wy­cze­pi­sty, za­cze­pi­sty, za­je­faj­ny


SJP.pl


wyręb

ob­szar w lesie, z któ­re­go wy­cię­to drze­wa; po­rę­ba


SJP.pl


wyręba

ob­szar w lesie, z któ­re­go wy­cię­to drze­wa; po­rę­ba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­rę­ba, po­rę­ba – ob­szar, na któ­rym wy­cię­to drze­wa w lesie
  • Wy­rę­ba – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Sie­kier­czyn
  • Wy­rę­ba – ko­lo­nia wsi Balin w woj., w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Wy­rę­ba – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn
  • Wy­rę­ba – część wsi Kieł­czy­głów-Okup­ni­ki w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Wy­rę­ba – część wsi Garno w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wo­la­nów
  • Wy­rę­ba – część wsi Ćmińsk w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mie­dzia­na Góra
  • Wy­rę­ba – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce

Wikipedia


wyrębny

→ wyrąb, → wyręb; wy­rę­bo­wy


SJP.pl


wyrębowy

→ wyrąb, → wyręb; wy­ręb­ny


SJP.pl


wyrębski

naz­wi­sko


SJP.pl


wyrębywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rę­by­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrąbanie n., wyręba ż., wyrębina ż., wyręb m., wyrąb m., wyrębisko n., wyrąbisko n.

 czas. wyrębywać ndk., wyrąbywać ndk., wyrąbać dk.

Wiktionary


wyręczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rę­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨrɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: vyrẽṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyręczać ndk., wyręczyć dk.

 rzecz. wyręka ż., wyręczenie n.

Wiktionary


wyręczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­rę­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨrɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vyrẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyręczyć dk., wyręczyć ndk.

 rzecz. wyręka ż., wyręczanie n.

Wiktionary


wyręczyciel

daw­niej: osoba, która wy­rę­cza, za­stę­pu­je kogoś w czymś


SJP.pl


wyręczycielka

daw­niej: ko­bie­ta, która wy­rę­cza, za­stę­pu­je kogoś w czymś


SJP.pl


wyręka

1. wy­rę­cze­nie kogoś, po­ma­ga­nie komuś;
2. osoba, która kogoś wy­rę­cza, za­stę­pu­je


SJP.pl


wyrżnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyrż­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈrʒʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vyržʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrżnąć, rżnąć, dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


wyrżnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­rzy­nać)

 (1.1) wy­ciąć coś (np. wzór, napis) w ja­kimś twar­dym ma­te­ria­le

 (1.2) pot. ude­rzyć kogoś mocno

 (1.3) pot. zabić wiele osób albo zwie­rząt

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­rzy­nać)

 (2.1) pot. upaść, ude­rza­jąc w coś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wyrż­nąć się (ndk. wy­rzy­nać się)

 (3.1) pot. ude­rzyć mocno sa­me­go sie­bie

 (3.2) pot. po­za­bi­jać sie­bie wza­jem­nie

 (3.3) o zębie: wy­ra­sta­jąc, prze­bić dzią­sło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ty głu­pia babo, bo zaraz zdej­mę pasek i wyrż­nę cię w tyłek, ale nie skórą, tylko tą sprzącz­ką.

 (3.3) Joasi wyrż­nął się wresz­cie ostat­ni ząb mą­dro­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨrʒnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vyržnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyrzynanie n., wyrzynarka ż., wyrżnięcie n., dorżnięcie n.

 czas. przerżnąć, przerzynać, dorżnąć, rżnąć, powyrzynać dk.

Wiktionary


wys.

skrót od: wy­so­kość (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wy­so­kość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za drzew­ko o wys. 150-180 cm trze­ba za­pła­cić 49.99 zł.

Wiktionary


wysad

struk­tu­ra tek­to­nicz­na pow­sta­ła wsku­tek prze­bi­cia się pla­stycz­ne­go jądra an­ty­kli­ny przez młod­sze, sztyw­niej­sze skały nad­kła­du; dia­pir


SJP.pl


wysada

daw­niej:
1. aleja wy­sa­dza­na drze­wa­mi;
2. to, co jest wy­su­nię­te; front;
3. prze­sa­da, afek­ta­cja


SJP.pl


wysadek

Wy­sa­dek – ko­rzeń ro­ślin oko­po­wych przez­na­czo­ny do re­pro­duk­cji w dru­gim roku we­ge­ta­cji. Upra­wa wy­bra­nych ro­ślin na na­sio­na może zo­stać prze­pro­wa­dzo­na me­to­dą wy­sad­ko­wą (tra­dy­cyj­ną) lub bez­wy­sad­ko­wą.

Me­to­da wy­sad­ko­wa po­le­ga na wy­pro­du­ko­wa­niu wy­sad­ków w pier­wszym roku ich wy­ko­pa­niu, prze­cho­wa­niu przez zimę i wy­sa­dze­niu w dru­gim roku. Jest to me­to­da po­wszech­nie sto­so­wa­na w kli­ma­cie pol­ski po­mi­mo tego, że jest bar­dzo pra­co­chłon­na.

Wikipedia


wysadkowy

przy­miot­nik od: wy­sad­ka


SJP.pl


wysadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sa­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewysadzanie n., wysadzenie n.

 czas. wysadzać ndk.

Wiktionary


wysadzany

1. po­ro­śnię­ty, ob­sa­dzo­ny ro­śli­na­mi;
2. po­kry­ty, ozdo­bio­ny ka­mie­nia­mi, zwy­kle szla­chet­ny­mi


SJP.pl


wysadzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­sa­dzić)

 (1.1) za­trzy­ma­wszy śro­dek lo­ko­mo­cji, umoż­li­wiać komuś wyj­ście z niego lub wy­mu­szać to

 (1.2) ni­szczyć po­przez wy­buch

 (1.3) ogrod. roln. prze­no­sić do grun­tu

 (1.4) ogrod. roln. sa­dzić wzdłuż

 (1.5) wy­su­wać coś przez coś

 (1.6) po­wo­do­wać gwał­tow­ne wy­su­nię­cie

 (1.7) szt. jubil. ozda­biać dro­gi­mi ka­mie­nia­mi czy krusz­cem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­sa­dzać się (dk. wy­sa­dzić się)

 (2.1) za­bi­jać się po­przez wy­buch

 (2.2) przy­go­to­wy­wać znacz­nym na­kła­dem kosz­tów, aby za­im­po­no­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysadzanie n., wysadzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrzucać

 (1.2) detonować

 (1.4) obsadzać

 (1.5) wystawiać

 (1.6) wyważać

 (1.7) inkrustować, pokrywać, zdobić

 (2.2) zdobywać się

Wiktionary


wysadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umoż­li­wie­nie pa­sa­że­ro­wi opu­szcze­nia po­ja­zdu

 (1.2) żegl. umoż­li­wie­nie pa­sa­że­ro­wi opu­szcze­nia stat­ku

 (1.3) zni­szcze­nie cze­goś przy uży­ciu ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych

 (1.4) ozdo­bie­nie cze­goś po­przez osa­dze­nie ka­mie­ni szla­chet­nych

 (1.5) ogrod. prze­nie­sie­nie sa­dzo­nek ze szklar­ni do grun­tu

 (1.6) ogrod. ob­sa­dze­nie ro­śli­na­mi cze­goś do­o­ko­ła lub wzdłuż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­szy pan po­pro­sił kie­row­cę o wy­sa­dze­nie go na świa­tłach obok przy­chod­ni.

 (1.2) Ka­pi­tan poz­wo­lił na wy­sa­dze­nie emi­gran­tów na wy­spie.

 (1.3) Po wy­sa­dze­niu lodu na rzece sa­pe­rzy spot­ka­li się z ucz­nia­mi miej­sco­wej szko­ły.

 (1.4) Dzia­dek za­pla­no­wał wy­sa­dze­nie ryn­gra­fu pię­cio­ma czer­wo­ny­mi ka­mie­nia­mi.

 (1.5) Kie­row­nik pro­sił, byś zaj­rza­ła do niego przed wy­sa­dze­niem no­wych roz­sad.

 (1.6) Już je­sie­nią roz­ma­wia­li o wy­sa­dze­niu kilku rabat trawą pam­pa­so­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysadzanie n., wysadzenie się n.

 czas. wysadzać ndk., wysadzić dk.

Wiktionary


wysadzina

miej­sco­we pod­nie­sie­nie te­re­nu wy­wo­ła­ne pęcz­nie­niem pod­mo­kłe­go grun­tu lub za­ma­rza­niem prze­po­jo­nych wodą, niżej le­żą­cych skał


SJP.pl

Wy­sa­dzi­na – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na pod­no­sze­niu się gór­nej po­wierzch­ni prze­ma­rza­ją­ce­go grun­tu wsku­tek two­rze­nia się w tej stre­fie so­cze­wek lodu, wy­py­cha­ją­ce­go ku górze le­żą­cy nad pow­sta­ją­cym lodem osad.

So­cze­wy lodu pow­sta­ją w efek­cie ka­pi­lar­ne­go pod­cią­gu wody grun­to­wej do wyżej le­żą­cej stre­fy prze­ma­rza­nia grun­tu, przy czym pro­ces ten za­cho­dzi głów­nie w grun­tach spo­i­stych, zło­żo­nych z osa­dów drob­no­ziar­ni­stych (prze­de wszyst­kim drob­no- i śred­nio­ziar­ni­stych frak­cji py­la­stych, cza­sem gliny lub iłu), rza­dziej w grun­tach pia­szczy­stych.

Wikipedia


wysadzisko

wy­sa­dzi­na;
1. zja­wi­sko miej­sco­we­go pod­nie­sie­nia te­re­nu, np. z po­wo­du za­ma­rza­nia na­mo­knię­tych, niżej le­żą­cych warstw;
2. usz­ko­dze­nie dróg lub torów ko­le­jo­wych spo­wo­do­wa­ne tym zja­wi­skiem


SJP.pl


wysadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­sa­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Göring kazał prze­nieść ją do ocyn­ko­wa­nej trum­ny i po­cho­wać w lesie, a ma­u­zo­le­um wy­sa­dzić w po­wie­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsad͡ʑit͡ɕ, AS: vysaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sadzić

 rzecz. wysadzenie n.

Wiktionary


wysalać

w ter­mi­no­lo­gii che­micz­nej: strą­cać biał­ka z rozt­wo­rów po­przez do­da­nie stę­żo­ne­go rozt­wo­ru soli


SJP.pl


wyschlik

wysch­lik grze­by­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych


SJP.pl


wyschnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|wysch­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysychać ndk., wyschnąć dk.

 rzecz. wysychanie n.

Wiktionary


wyschnięty

wys­chły;
1. taki, który stra­cił wil­goć, suchy;
2. o zbior­ni­ku do­wol­nej cie­czy: taki, który stał się pusty;
3. bar­dzo chudy; wy­chu­dzo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny wody

Wiktionary


wyschnąć

stać się su­chym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sy­chać, schnąć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­sy­chać.

 (1.2) do­ko­na­ny od|schnąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w zim­nie i wil­go­ci mi­ja­ły dłu­gie dni, nim wy­pra­ne szmat­ki wresz­cie wys­chły.

 (1.2) Futro kota wys­chło, na­pu­szy­ło się i zal­śni­ło wszyst­ki­mi bar­wa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyschnięcie n., wysychanie n.

 czas. wysychać

Wiktionary


wyschły

wysch­nię­ty;
1. taki, który stra­cił wil­goć, suchy;
2. o zbior­ni­ku do­wol­nej cie­czy: taki, który stał się pusty;
3. bar­dzo chudy; wy­chu­dzo­ny


SJP.pl


wysegregowywać

se­gre­gu­jąc, wy­bie­rać, do­bie­rać kogoś lub coś


SJP.pl


wyselekcjonowany

taki, który zo­stał wy­bra­ny w wy­ni­ku se­lek­cji


SJP.pl


wyseparować

wy­dzie­lić, od­dzie­lić


SJP.pl


wysepka

zdrob­nie­nie od: wyspa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wyspa

 (1.2) mała wyspa

 (1.3) frag­ment grun­tu po­mię­dzy pa­sa­mi dróg

Wiktionary

Wy­sep­ka – ro­dzaj nie­wiel­kiej wyspy. Może być pia­sko­wa lub ska­li­sta i ma wy­mia­ry kil­ku­dzie­się­ciu me­trów. Szcze­gól­ną od­mia­ną wy­sep­ki jest szkier.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈsɛpka, AS: vysepka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspa ż., wyspiarz m., wyspiarka ż.

 przym. wysepkowy, wyspowy, wyspiarski

Wiktionary


wysepkowy

→ wy­sep­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­sep­ką, do­ty­czą­cy wy­sep­ki

Wiktionary

Patrz:

wysepka

Powiązane:

 rzecz. wyspiarz mos., wyspiarka ż., wysepka ż.

 przym. wyspowy

Wiktionary


wyserwować

wydać ja­kieś danie; za­ser­wo­wać


SJP.pl


wysferzać

wys­fe­rzać się: zy­sku­jąc wyż­szą po­zy­cję spo­łecz­ną, zry­wać z do­tych­cza­so­wym śro­do­wi­skiem


SJP.pl


wysferzony

taki, który się wys­fe­rzył


SJP.pl


wysferzyć

wys­fe­rzyć się: zy­sku­jąc wyż­szą po­zy­cję spo­łecz­ną, zer­wać z do­tych­cza­so­wym śro­do­wi­skiem


SJP.pl


wysforować

wy­su­nąć, wy­pro­wa­dzić na pro­wa­dze­nie (zwy­kle konia)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wys­fo­ro­wy­wać)

 (1.1) rzad. (wy­cho­dzą­ce z uży­cia) wy­su­nąć na­przód (zaz­wy­czaj konia) przed inne

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wys­fo­ro­wać się (ndk. wys­fo­ro­wy­wać się)

 (2.1) wyjść, lub wy­je­chać na­przód, zo­sta­wia­jąc in­nych w tyle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) na po­cząt­ku, naj­wy­raź­niej nie przyz­wy­cza­jo­ny do sio­dła (au­striac­kie?) i jeźdź­ca, za­ba­wiał się w cyr­ko­we po­pi­sy. Po pier­wszej pół go­dzi­nie jazdy zmę­czył mnie nie­praw­do­po­dob­nie i wys­fo­ro­wał da­le­ko przed kom­pa­nię.

 (2.1) (…) Karol miał na czele swej świty wys­fo­ro­wać się przed tra­ban­tów jego ochro­ny.

 (2.1) Kiedy spot­ka­łem kom­pu­te­row­ców z Lu­cas­fil­mu, zro­zu­mia­łem, że wys­fo­ro­wa­li się da­le­ko przed in­nych w dzie­dzi­nie łą­cze­nia sztu­ki z tech­no­lo­gią, co za­wsze mnie in­te­re­so­wa­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysforowanie n., wysforowywanie n., sforowanie n., sfora ż., sforność ż., niesforność ż.

 czas. wysforowywać ndk., sforować ndk.

 przym. sforny, niesforny

 przysł. sfornie, niesfornie

Wiktionary


wysiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sia­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕaˈdãɲɛ, AS: vyśadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiadka ż., wysiadywanie n., siad mrz.

 czas. wsiadać, siadać, wysiadać ndk., wysiąść dk., wysiadywać ndk., wysiedzieć dk.

 wykrz. siad

Wiktionary


wysiadać

wy­cho­dzić ze środ­ka lo­ko­mo­cji


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­siąść)

 (1.1) opu­szczać po­jazd, łódź lub sa­mo­lot

 (1.2) pot. prze­sta­wać dzia­łać

 (1.3) przen. osią­gać kres zmę­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­na­ję­li­śmy pra­cow­ni­ka, który stał na par­te­rze i pil­no­wał, żeby każdy, kto wcho­dzi do bu­dyn­ku, naj­pierw zjeż­dżał windą do piw­ni­cy, wjeż­dżał na par­ter i wy­sia­dał.

 (1.1) Teraz spo­koj­nie trze­ba sie­dzieć i cze­kać na „dwo­rzec ko­le­jo­wy" z na­pi­sem Dry­ga­ły (tam wła­śnie mie­li­śmy wy­sia­dać).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕadat͡ɕ, AS: vyśadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiadanie n., wysiadka ż., siadanie n., siedzenie n., wysiadywanie n., wysiedzenie n., siad mrz.

 czas. wsiadać, wysiąść dk., siadać ndk., siąść dk., wysiadywać ndk., wysiedzieć dk.

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) siadać

Wiktionary


wysiadkowy

przy­miot­nik od: wy­siad­ka


SJP.pl


wysiady

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. od­wie­dzi­ny

Wiktionary


wysiadywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sia­dy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕadɨˈvãɲɛ, AS: vyśadyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysiadywać, siedzieć, wysiadać, siadać

 rzecz. wysiadanie n., siad mrz.

 wykrz. siad

Wiktionary


wysiadywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­sie­dzieć)

 (1.1) zool. ogrze­wać jaja przed wy­lę­giem

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) sie­dzieć gdzieś przez dłuż­szy czas

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Przed eg­za­mi­na­mi cho­dzi­łem do bi­blio­te­ki i wy­sia­dy­wa­łem go­dzi­na­mi nad po­dręcz­ni­ka­mi ana­to­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕaˈdɨvat͡ɕ, AS: vyśadyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiadywanie n., wysiedzenie n., siedzenie n., siadanie n., wysiadanie n., siad mrz.

 czas. wysiadać, wysiedzieć dk., siadać ndk., siedzieć ndk.

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inkubować, siedzieć na jajach

 (2.1) przesiadywać

Wiktionary


wysiadłów

Wy­sia­dłów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Wy­sia­dłów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


wysianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­siać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysiać dk.

 rzecz. siemię n., siewca mos.

Wiktionary


wysiać

1. roz­sy­pać na glebę (np. na­sio­na, na­wo­zy);
2. zużyć wszyst­kie na­sio­na pod­czas sia­nia;
3. roz­pro­wa­dzić bak­te­rie na po­żyw­ce;
4. wy­siać się - rozm­no­żyć się sa­mo­dziel­nie (o ro­śli­nach; po­ja­wić się w or­ga­niz­mie (np. o bak­te­riach); po­ja­wić się na skó­rze (np. o wy­syp­kach)


SJP.pl


wysiec

wy­sie­kać;
1. zabić wszyst­kich; wybić, wy­ciąć;
2. wy­chło­stać, wys­ma­gać; zes­ma­gać, zsiec;
3. wy­ciąć wszyst­kie ro­śli­ny na pew­nym ob­sza­rze;
4. wy­siec się - po­za­bi­jać się wza­jem­nie


SJP.pl


wysiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wysiedlać

1. zmu­szać do opu­szcze­nia miej­sca za­miesz­ka­nia: domu, mia­sta, kraju;
2. rzad­ko: wy­sied­lać się - opu­szczać miej­sce sta­łe­go za­miesz­ka­nia, emi­gro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zmu­szać kogoś do opu­cze­nia miej­sca za­miesz­ka­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysiedleńczy

 czas. osiedlać, osiedlić

Wiktionary


wysiedlenie

przy­mu­so­wa mi­gra­cja za­rzą­dzo­na i zor­ga­ni­zo­wa­na przez wła­dze w celu prze­mie­szcze­nia grupy ludzi z ich sta­łe­go miej­sca za­miesz­ka­nia w inne miej­sce (do in­ne­go kraju, re­gio­nu)


SJP.pl


wysiedleniec

osoba zmu­szo­na do opu­szcze­nia swo­je­go miej­sca za­miesz­ka­nia: domu, mia­sta, kraju; wy­sied­lo­ny, wy­gna­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zmu­szo­na do opu­szcze­nia miej­sca za­miesz­ka­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysiedleńczy

 czas. osiedlać, osiedlić

Wiktionary


wysiedleńczy

→ wy­sied­le­nie, → wy­sied­le­niec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­sied­le­niem, do­ty­czą­cy wy­sied­le­nia

Wiktionary

Patrz:

wysiedlenie, → wysiedleniec

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy tran­sport z getta war­szaw­skie­go od­je­chał z War­sza­wy do Tre­blin­ki 22 lipca, pier­wsze­go dnia tzw. wiel­kiej akcji wy­sied­leń­czej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiedlanie n., wysiedlenie n., wysiedleniec mrz., wysiedleńczość ż., wysiedlona ż., wysiedlony mos.

 czas. osiedlić, osiedlać, wysiedlać ndk., wysiedlić dk.

Wiktionary


wysiedlić

1. zmu­sić do opu­szcze­nia miej­sca za­miesz­ka­nia: domu, mia­sta, kraju; wy­gnać;
2. rzad­ko: wy­sied­lić się - opu­ścić miej­sce sta­łe­go za­miesz­ka­nia, wy­e­mi­gro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zmu­sić do zmia­ny miej­sca za­miesz­ka­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osiedlać, osiedlić

 przym. wysiedleńczy

Wiktionary


wysiedlona

ko­bie­ta, która zo­sta­ła zmu­szo­na do opu­szcze­nia miej­sca za­miesz­ka­nia


SJP.pl


wysiedlony

ktoś, kto zo­stał zmu­szo­ny do opu­szcze­nia miej­sca za­miesz­ka­nia; wy­sied­le­niec


SJP.pl


wysiekać

wy­siec;
1. zabić wszyst­kich; wybić, wy­ciąć;
2. wy­chło­stać, wys­ma­gać; zes­ma­gać, zsiec;
3. wy­ciąć wszyst­kie ro­śli­ny na pew­nym ob­sza­rze;
4. wy­sie­kać się - po­za­bi­jać się wza­jem­nie


SJP.pl


wysiepać

wy­sie­pać się - rzad­ko: wy­strzę­pić się


SJP.pl


wysiepywać

rzad­ko:
1. wy­ry­wać, wy­szar­py­wać, wy­dzie­rać;
2. wy­sku­by­wać


SJP.pl


wysiew

wy­sie­wa­nie, wy­sia­nie na­wo­zów lub też na­sion


SJP.pl


wysiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sie­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiew m., siewca mos.

 czas. wysiewać ndk.

Wiktionary


wysiewka

kru­szy­wo dro­go­we, mie­sza­ni­na pia­sku i żwiru, wy­do­by­wa­na z rzek lub w pia­skar­ni; po­spół­ka


SJP.pl


wysiewki

kru­szy­wo dro­go­we, mie­sza­ni­na pia­sku i żwiru, wy­do­by­wa­na z rzek lub w pia­skar­ni; po­spół­ka


SJP.pl


wysikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. od­da­nie moczu

 (1.2) pot. wy­da­le­nie cze­goś z mo­czem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Ma­lu­szek po­pro­sił wy­cho­waw­czy­nię o poz­wo­le­nie na wy­si­ka­nie.

 (1.2) pot. Jo­a­chim po­wie­dział, że wy­si­ka­nie ka­mie­nia było bar­dzo bo­les­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sikać, wysikać dk.

 rzecz. siki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wysiusianie; wulg. wyszczanie

 (1.2) pot. wysiusianie; wulg. wyszczanie

Wiktionary


wysikać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. wy­da­lić z or­ga­niz­mu razem z mo­czem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­si­kać się

 (2.1) pot. oddać mocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Jo­a­chim nad ranem wy­si­kał ka­mień i jest obo­la­ły.

 (2.1) pot. Muszę się je­szcze wy­si­kać i mo­że­my ru­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siku n., siki nmos., wysikanie n., sikalnia ż.

 czas. obsikiwać, sikać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wysiusiać; wulg. wyszczać

 (2.1) pot. wysiusiać się, odlać się; wulg. wyszczać się

Wiktionary


wysikiwać

po­tocz­nie:
1. wy­da­lać razem z mo­czem;
2. wy­si­ki­wać się - od­da­wać mocz; od­si­ki­wać się


SJP.pl


wysilanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­si­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłownia ż., siłka ż., siłacz m., siłaczka ż., wysilenie n., siłowanie n., silenie n., silnia ż., usiłowanie n.

 czas. wysilać ndk., wysilić dk., siłować ndk., silić ndk., usiłować ndk.

 przym. silny, siłowy, siłaczy, usilny, wysiłkowy

 przysł. silnie, siłowo, usilnie

 licz. siła

Wiktionary


wysiorbywać

po­tocz­nie: wy­pi­jać gło­śno ma­ły­mi ły­ka­mi; wych­li­py­wać, wy­chłep­ty­wać


SJP.pl


wysiudać

po­tocz­nie: wy­rzu­cić, po­zbyć się kogoś, cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. usu­nąć kogoś za po­mo­cą siły lub pod­stę­pu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młod­szy kan­dy­dat wy­siu­dał panią pro­fe­sor z listy.

Wiktionary


wysiurać

po­tocz­nie:
1. wy­da­lić razem z mo­czem; wy­si­kać, wy­siu­siać;
2. wy­siu­rać się - oddać mocz; wy­si­kać się, wy­siu­siać się


SJP.pl


wysiwyg

[czy­taj: łyz-iłyg lub wy­si­wyg] skrót z an­giel­skie­go: What You See Is What You Get - To Co Wi­dzisz Jest Tym Co Otrzy­masz; w in­for­ma­ty­ce: spo­sób dzia­ła­nia apli­ka­cji użyt­ko­wych (np. edy­to­ry tek­stu, gra­fi­ki) po­le­ga­ją­cy na tym, że użyt­kow­nik w trak­cie pracy jed­no­cze­śnie widzi na ekra­nie przy­bli­żo­ny efekt koń­co­wy


SJP.pl

WYSIWYG (wym. //; what you see is what you get) – akro­nim sto­so­wa­ny w in­for­ma­ty­ce dla okre­śle­nia metod, które poz­wa­la­ją uzy­skać wynik w pu­bli­ka­cji iden­tycz­ny lub bar­dzo zbli­żo­ny do obra­zu na ekra­nie.

Pro­gra­my speł­nia­ją­ce za­ło­że­nia WYSIWYG pre­zen­tu­ją na mo­ni­to­rze kom­pu­te­ra dane (tek­sto­we, gra­ficz­ne) w spo­sób jak naj­bar­dziej zbli­żo­ny do uzy­ska­ne­go po ich wy­dru­ko­wa­niu lub innym prze­nie­sie­niu do po­sta­ci fi­zycz­nej. Wśród pro­gra­mów WYSIWYG można wy­róż­nić:

Wikipedia


wysiółek

sku­pi­sko go­spo­darstw wiej­skich po­ło­żo­nych z dala od wsi wła­ści­wej, ale na­le­żą­cych do niej ad­mi­ni­stra­cyj­nie; przy­sio­łek; przy­sió­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­sió­łek pow­sta­ły wsku­tek prze­nie­sie­nia się kilku go­spo­darstw poza zwar­tą za­bu­do­wę wsi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕuwɛk, AS: vyśuu̯ek

Wiktionary


wysiąkać

po­tocz­nie: oczy­ścić nos z wy­dzie­li­ny, wyd­mu­chu­jąc ją; wy­sią­knąć, wys­mar­kać


SJP.pl


wysiąkiwać

po­tocz­nie: oczy­szczać nos z wy­dzie­li­ny, wyd­mu­chu­jąc ją; wys­mar­ki­wać


SJP.pl


wysiąknąć

po­tocz­nie: oczy­ścić nos z wy­dzie­li­ny, wyd­mu­chu­jąc ją; wy­sią­kać, wys­mar­kać


SJP.pl


wysiąkły

po­tocz­nie: oczy­ścić nos z wy­dzie­li­ny, wyd­mu­chu­jąc ją; wy­sią­kać, wys­mar­kać


SJP.pl


wysiąść

wyjść ze środ­ka lo­ko­mo­cji


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sia­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­sia­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem wy­siadł przy szko­le żeby zło­żyć mel­du­nek oso­bi­ście.

 (1.1) Ja­rzęc­ki mógł gdzieś wy­siąść po dro­dze, na przy­kład w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: vyśõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiadanie n., siad mrz.

 czas. wysiadać, siadać, wsiadać

 wykrz. siad

Wiktionary


wysięg

od­le­głość od osi pio­no­wej pod­po­ry do końca wy­się­gni­ka lub wy­się­gni­cy


SJP.pl


wysięgnica

dźwi­gar wspor­ni­ko­wy o sta­łym wy­się­gu, wy­sta­ją­cy poza pod­po­ry dźwi­gni­cy


SJP.pl


wysięgnik

dłu­gie, ru­cho­me ramię, po­łą­czo­ne obro­to­wo z po­zo­sta­łą czę­ścią kon­struk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. in­te­gral­nie wbu­do­wa­ne lub za­mo­co­wa­ne urzą­dze­nie z ru­cho­mym ra­mie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód je­dzie z opu­szczo­nym wy­się­gni­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sięgać

Wiktionary


wysięgnikowy

przy­miot­nik od: wy­się­gnik


SJP.pl


wysięgowy

przy­miot­nik od: wy­sięg


SJP.pl


wysięk

płyn pow­sta­ją­cy w prze­bie­gu za­pa­leń w wy­ni­ku prze­ni­ka­nia przez ścia­ny na­czyń krwio­no­śnych płyn­nych skład­ni­ków oso­cza i zbie­ra­ją­cy się w ja­mach ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. płyn su­ro­wi­czy w ja­mach su­ro­wi­czych i w tkan­kach w prze­bie­gu za­pa­le­nia su­ro­wi­cze­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­sięk – ter­min z za­kre­su hy­dro­lo­gii
  • wy­sięk – ter­min z za­kre­su me­dy­cy­ny

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wysiąkać dk./ndk., wysiąkiwać ndk., wysiąknąć dk.

 przym. wysiękowy

Wiktionary


wysiękać

1. wy­pły­wać cien­ką struż­ką na zew­nątrz ciała lub do tka­nek i jam ciała;
2. o wo­dzie: prze­do­sta­wać się na po­wierzch­nię z głębi grun­tu


SJP.pl


wysięknąć

wy­pły­nąć cien­ką struż­ką na zew­nątrz ciała lub do tka­nek i jam ciała


SJP.pl


wysiękowy

przy­miot­nik od: wy­sięk


SJP.pl


wysiłek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­tę­że­nie sił lub do­ło­że­nie sta­rań w celu zdo­by­cia, osią­gnię­cia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­nie­sie­my go z ruin wspól­nym, na­ro­do­wym wy­sił­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕiwɛk, AS: vyśiu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysiłkowy

 czas. wysilać się

 rzecz. siła ż., siłownia ż.

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fatyga, trud

Wiktionary


wysiłkowy

przy­miot­nik od: wy­si­łek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­sił­kiem, do­ty­czą­cy wy­sił­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., wysiłek m., wysilanie n., wysilenie n., siłownia ż.

 czas. wysilać ndk., wysilić dk.

 przysł. wysiłkowo

 licz. siła

Wiktionary


wyskakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ska­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyskakiwać ndk.

 rzecz. skocznia ż., skok mrz., wyskok n.

 przym. wyskokowy

Wiktionary


wyskakiwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­sko­czyć)

 (1.1) wy­ko­nu­jąc skok lub gwał­tow­ny ruch wy­do­by­wa­jąc się skądś

 (1.2) pot. wyjść lub wy­jeż­dżać gdzieś na krót­ko

 (1.3) pot. wy­pa­dać (np. po­ciąg z szyn lub korek z bu­tel­ki)

 (1.4) pot. po­ja­wiać się nagle

 (1.5) pot. po­ja­wiać się na skó­rze

 (1.6) pot. wyr­wać się z nie­spo­dzie­wa­ną uwagą

 (1.7) pot. przy­da­rzyć się nagle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨskaˈcivat͡ɕ, AS: vyskaḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyskok m., skok m., wyskoczenie n., wyskakiwanie n., skocznia ż.

 czas. wyskoczyć dk., skakać ndk., skoczyć dk., wskoczyć dk.

 przym. wyskokowy, skoczny, skokowy

 przysł. wyskokowo

Wiktionary


wyskarżać

rzad­ko: wy­skar­żać się - wy­po­wia­dać skar­gi, żale; uskar­żać się, wy­ża­lać się


SJP.pl


wysklepek

1. ele­ment wal­co­wa­to wys­kle­pio­ny, wy­stę­pu­ją­cy w ma­chi­ku­łach, trom­pach itp.;
2. w skle­pie­niu krysz­ta­ło­wym: małe pole skle­pie­nia bę­dą­ce pod kątem w sto­sun­ku do po­bli­skich po­wierzch­ni


SJP.pl

Wys­kle­pek – nie­wiel­kie pole skle­pie­nia usta­wio­ne pod kątem do są­sied­nich po­wierzch­ni w skle­pie­niu gwiaź­dzi­stym lub skle­pie­niu krysz­ta­ło­wym. Pow­sta­je po do­dat­ko­wym po­dzie­le­niu ko­zub­ka (część skle­pie­nia krzy­żo­wo-że­bro­we­go o rzu­cie po­zio­mym w po­sta­ci trój­ką­ta rów­no­ra­mien­ne­go) w skle­pie­niu krzy­żo­wo-że­bro­wym in­ny­mi że­bra­mi poś­red­ni­mi na mniej­sze ele­men­ty, które two­rzą gwiaź­dzi­stą fi­gu­rę, a skle­pie­nie takie na­zy­wa­my gwiaź­dzi­stym.

Wikipedia


wysklepiać

wzno­sić nad czymś skle­pie­nie


SJP.pl


wysklepienie

wznieść nad czymś skle­pie­nie


SJP.pl


wysklepić

wznieść nad czymś skle­pie­nie


SJP.pl


wyskoczek

ro­śli­na z ro­dzi­ny pa­rze­pli­no­wa­tych cha­rak­te­ry­stycz­na dla pod­mo­kłych te­re­nów po­łud­nio­wej Bra­zy­lii; pa­rze­plin, liść ma­mu­ci


SJP.pl


wyskoczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ska­ki­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu jed­nak prze­mo­głam się i wy­sko­czy­łam, upa­da­jąc na ko­la­na i ręce.

 (1.1) Pod ko­niec wrze­śnia wy­sko­czy­my w Tatry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈskɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: vyskočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyskok mrz., wyskoczenie n., skok mrz., skoczek mos./mzw./mrz., skocznia ż.

 czas. wyskakiwać ndk., skakać ndk., skoczyć dk.

Wiktionary


wyskok

1. po­stę­po­wa­nie od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych norm za­cho­wa­nia się; ek­sces; wy­bryk;
2. skok w górę;
3. po­tocz­nie: wy­jazd lub pój­śćie do­kądś na krót­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skok w górę

 (1.2) przen. czyjś wy­głup, na­gan­ne za­cho­wa­nie

 (1.3) przen. krót­ki wy­jazd, wi­zy­ta

 (1.4) daw. chem. zob. eta­nol.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­skok – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Zło­to­ry­ja
  • Wy­skok – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sjo­nal­ny łyż­wiarz fi­gu­ro­wy po­tra­fi pod­czas wy­sko­ku wy­ko­nać czte­ry obro­ty.

 (1.2) Jacek jest grzecz­nym chłop­cem, ale cza­sem miewa wy­sko­ki, a to psuje mu opi­nię.

 (1.3) W li­sto­pa­dzie, w trzy osoby ro­bi­my jed­nod­nio­wy wy­skok do Pa­ry­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨskɔk, AS: vyskok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyskakiwanie n., skok m., skoczek m., skocznia ż.

 czas. wyskakiwać, wyskoczyć, skakać, wskoczyć

 przym. wyskokowy, skokowy

Wiktionary


wyskokowy

po­tocz­nie:
1. wspa­nia­ły, nadz­wy­czaj­ny; wy­strza­ło­wy;
2. al­ko­ho­lo­wy, spi­ry­tu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. zwią­za­ny ze spi­ry­tu­sem, za­wie­ra­ją­cy spi­ry­tus; zwią­za­ny z al­ko­ho­lem, za­wie­ra­ją­cy al­ko­hol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­szą się, że zła­pa­li okaz­ję na tani napój wy­sko­ko­wy.

 (1.1) W po­cią­gu nie wolno spo­ży­wać napoi wy­sko­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyskok n., wyskakiwanie n.

 czas. ndk. wyskakiwać, dk. wyskoczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholowy, spirytusowy, procentowy

Wiktionary


wyskrobek

po­tocz­nie: osoba słabo roz­wi­nię­ta fi­zycz­nie; nie­do­ro­stek, po­kra­ka


SJP.pl


wyskrobki

reszt­ki je­dze­nia


SJP.pl


wyskrzeczeć

po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś pis­kli­wym, przy­kro brzmią­cym gło­sem


SJP.pl


wyskrzydlać

daw­niej: wys­krzyd­lać się - do­sta­wać skrzy­deł


SJP.pl


wyskubek

zwy­czaj wspól­ne­go sku­ba­nia pie­rza dla ja­kiejś ro­dzi­ny przez ko­bie­ty i dziew­czy­ny, za­koń­czo­ny za­ba­wą z mu­zy­ką; dar­cie pie­rza, piór­nik, szku­bek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. zwy­czaj wspól­ne­go dar­cia pie­rza przez dziew­czę­ta i ko­bie­ty za­koń­czo­ne­go za­ba­wą

 (1.2) reg. cza­sem sama za­ba­wa koń­czą­ca sku­ba­nie pie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­rza­ło się, iż prze­bie­rań­cy od­wie­dza­li różne domy, w któ­rych od­by­wa­ły się wy­skub­ki (pie­rzaj­ki, szkub­ki) i prząd­ki.

 (1.2) Co to był wy­sku­bek? Było to ści­śle zwią­za­ne z pie­rzaw­ką przy­ję­cie or­ga­ni­zo­wa­ne przez go­spo­dy­nię wie­czo­ru, be­ne­fi­cjent­kę są­siedz­kiej po­mo­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyskubywać ndk., wyskubać dk., wyskubnąć dk.

 rzecz. wyskubanie n., wyskubywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydzirki, wyszkubki, pierzajki, pierzoki, pierzawka, pirzawka, pierzorki, piórnik, pierzok, pierzaczki, szkubki, reg. śl. szkubanie, froncka

 (1.2) reg. wielkop. tłuka, reg. śl. federbal, fyjderbal, nołwara

Wiktionary


wyskór

wy­skór zło­ci­sty - ga­tu­nek owada z rzędu jętek, wy­stę­pu­ją­cy w nie­mal całej Eu­ro­pie i znacz­nej czę­ści Azji


SJP.pl


wyslipować

wy­cią­gnąć jacht, łódkę z wody


SJP.pl


wysmagać

os­ma­gać;
1. pobić dot­kli­wie batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.; zes­ma­gać, pos­ma­gać, wy­chło­stać, wy­siec, wy­sie­kać, zsiec;
2. o wie­trze: owiać sil­ny­mi pod­mu­cha­mi


SJP.pl


wysmarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wys­ma­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsmarɔˈvãɲɛ, AS: vysmarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysmarować dk., wysmarowywać ndk., posmarować dk., smarować ndk., obsmarowywać ndk., obsmarować dk.

 rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary


wysmarować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wys­ma­ro­wy­wać)

 (1.1) po­kryć po­wierzch­nię war­stwą sub­stan­cji

 (1.2) po­bru­dzić lepką sub­stan­cją

 (1.3) zużyć sub­stan­cję uży­wa­ną do sma­ro­wa­nia

 (1.4) pot. lek­cew. na­pi­sać nied­ba­le lub z tru­dem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wys­ma­ro­wać się (ndk. wys­ma­ro­wy­wać się)

 (2.1) roz­pro­wa­dzić sub­stan­cję na po­wierzch­ni swo­je­go ciała

 (2.2) po­bru­dzić się lepką sub­stan­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Nie da­ro­wał swego i mimo iż Are­fiew miał w oko­li­cy wiel­kie wpły­wy, po­je­chał do Sa­ma­ry i wys­ma­ro­wał ofi­cjal­ny pozew do sądu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obsmarowanie n., posmarowanie n., smarowanie n., smarowidło n., wysmarowanie n.

 czas. smarować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natrzeć

 (1.2) wymazać

Wiktionary


wysmażyć

do­brze us­ma­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wys­ma­żać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wys­ma­żać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsmaʒɨt͡ɕ, AS: vysmažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie

 czas. smażyć

 przym. smażony

Wiktionary


wysmoktać

wy­ca­ło­wać


SJP.pl


wysmotruchać

po­tocz­nie: wy­bru­dzić; wy­pa­prać, wy­ba­brać, wyś­wi­nić


SJP.pl


wysmołować

pos­ma­ro­wać lub na­sy­cić smołą; nas­mo­ło­wać, os­mo­ło­wać, zas­mo­ło­wać


SJP.pl


wysmuga

owad z na­dro­dzi­ny żą­dłó­wek


SJP.pl


wysmuklać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wys­mu­klić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wys­mu­klić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wys­mu­klać się (dk. wys­mu­klić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|wys­mu­klić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U osób zdro­wych sy­ste­ma­tycz­ne roz­cią­ga­nie wys­mu­kla syl­wet­kę, za­po­bie­ga ura­zom i kon­tuz­jom.

 (2.1) Pod wpły­wem ćwi­czeń ciało wys­mu­kla się i na­bie­ra pra­wi­dło­wych pro­por­cji.

Wiktionary


wysmuklej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wys­mu­kło


SJP.pl


wysmuklejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wys­mu­kły


SJP.pl


wysmukleć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. smu­kleć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|smu­kleć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ona? Rozk­wi­ta­ła: jej skóra na­bie­ra­ła gład­ko­ści, twarz pię­kne­go ko­lo­ru, ciało wys­mu­kla­ło, po­ru­sza­ła się sprę­ży­ściej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszczupleć, schudnąć

Wiktionary


wysmuklica

ro­dzaj mrów­ki z po­dro­dzi­ny Myr­mi­ci­nae


SJP.pl


wysmuklić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wys­mu­klać)

 (1.1) o czło­wie­ku: spra­wić, że syl­wet­ka na­bie­ra smu­kło­ści; uczy­nić kogoś szczu­plej­szym i zgrab­niej­szym w wy­glą­dzie

 (1.2) o obiek­tach: zmie­nić pro­por­cje lub kształt cze­goś w taki spo­sób, aby nadać temu bar­dziej wy­dłu­żo­ny, smu­kły i zgrab­ny wy­gląd

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wys­mu­klić się (ndk. wys­mu­klać się)

 (2.1) o czło­wie­ku: stra­cić na wadze, sta­jąc się szczu­plej­szym; na­brać zgrab­nej syl­wet­ki

 (2.2) o obiek­tach: ulec zmia­nie kształ­tu lub pro­por­cji na węż­sze i bar­dziej wy­dłu­żo­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syl­wet­kę wys­mu­kli ze­sta­wio­na ze spód­ni­cą tu­ni­ka, wy­dłu­żo­na ma­ry­nar­ka i dłuż­szy ani za wąski, ani za sze­ro­ki swe­ter.

 (1.2) By op­tycz­nie wys­mu­klić nową bryłę, na ele­wa­cji za­sto­so­wa­no okła­dzi­nę z desek w ukła­dzie pio­no­wym.

 (2.2) Kształ­ty na­czyń wys­mu­kli­ły się, ścian­ki stały się cień­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

 rzecz. smukłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszczuplić

 (1.2) wydłużyć

Wiktionary


wysmukłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wys­mu­kłe; cecha tych, któ­rzy są wys­mu­kli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysmukły

 przysł. wysmukle

Wiktionary


wysmukły

przy­miot­nik

 (1.1) długi, wy­so­ki oraz cien­ki, szczu­pły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wys­mu­kła wieża ze zło­tym kur­kiem na kil­ku­me­tro­wym że­laz­nym krzy­żu gó­ro­wa­ła nad ni­ski­mi dom­ka­mi w ma­łych ogród­kach i cias­ny­mi ulicz­ka­mi śród­mie­ścia.

 (1.1) Sio­strze­niec hra­bie­go, wys­mu­kły chło­pak o bla­dej, za­la­nej krwią twa­rzy, o ustach drżą­cych ze wzru­sze­nia i trwo­gi, stał bez hełmu i tar­czy w gru­pie jeźdź­ców, w któ­rych wpraw­ne oko Ber­tra­ma po stro­jach i her­bach w mig poz­na­ło Tu­reń­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysmukłość ż.

 przysł. wysmukło

 przym. smukły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smukły

Wiktionary


wysnuć

1. o pa­ją­kach: ut­wo­rzyć pa­ję­czy­nę;
2. wyw­nio­sko­wać;
3. wy­cią­gnąć nić z tka­ni­ny


SJP.pl


wysoce

bar­dzo; niez­mier­nie; w znacz­nym stop­niu


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w bar­dzo dużym stop­niu

 (1.2) daw. char. wy­so­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż.

 przym. wysoki, wysokościowy

 przysł. wysoko

 temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo, niezmiernie, wielce

Wiktionary


wysocice

Wy­so­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Goł­cza.

Wikipedia


wysocki

przy­miot­nik od: Wy­so­ka, Wy­so­kie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Wy­soc­ko, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Wy­soc­ko

 (1.2) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Wy­sock, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Wy­sock

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Wy­soc­ka (ur. 1978) – ak­tor­ka i re­ży­ser­ka
  • Bo­że­na Mi­ro­sła­wa Do­łę­gow­ska-Wy­soc­ka – wol­no­mu­lar­ka, re­dak­tor na­czel­ny i wy­daw­ca „Ga­ze­ty Ubez­pie­cze­nio­wej”
  • Do­ro­ta Wy­soc­ka-Schnepf (ur. 1969) – dzien­ni­kar­ka
  • Ka­ta­rzy­na Wy­soc­ka (ur. 1979) – siat­kar­ka
  • Ka­ta­rzy­na Wy­soc­ka (ur. 1987) – siat­kar­ka
  • Lidia Wy­soc­ka (1916–2006) – ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Mał­go­rza­ta Wy­soc­ka (ur. 1979) – ko­lar­ka, olim­pij­ka z Aten 2004
  • Ma­rze­na Wy­soc­ka (ur. 1969) – lek­ko­at­let­ka, kil­ku­krot­na mi­strzy­ni Pol­ski
  • Sta­ni­sła­wa Wy­soc­ka (1877–1941) – ak­tor­ka, re­ży­ser te­a­tral­ny i dy­rek­tor te­a­trów
  • Syl­wia Wy­soc­ka (ur. 1962) – ak­tor­ka
  • Adam Wy­soc­ki (1905–1977) – aktor, śpie­wak
  • Adam Wy­soc­ki (ur. 1974) – ka­ja­karz, olim­pij­czyk, mistrz świa­ta w K2 z 1994 i z 1999, wie­lo­krot­ny Mistrz Pol­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wysocko n., Wysock m., Wysoka ż.

Wiktionary


wysocko

przy­miot­nik od: Wy­so­ka, Wy­so­kie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­soc­ko – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Zło­to­ry­ja
  • Wy­soc­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Szy­dło­wiec
  • Wy­soc­ko – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Lasz­ki
  • Wy­soc­ko – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Wy­soc­ko Małe, Wy­soc­ko Wiel­kie, Wy­soc­ko Niżne, Wy­soc­ko Wyżne, Wy­sock

Wikipedia


wysoczanin

1. miesz­ka­niec Wy­so­kie­go Ma­zo­wiec­kie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Wy­so­kiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wysoczanka

1. miesz­kan­ka Wy­so­kie­go Ma­zo­wiec­kie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Wy­so­kiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

Wy­so­czan­ka ( Височанка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 w re­jo­nie ha­lic­kim).

W II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś w po­wie­cie sta­ni­sła­wow­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go.

W lipcu 1944 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 20 Po­la­ków, paląc i gra­biąc ich go­spo­dar­stwa.

Wikipedia


wysoczański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Jan Wy­so­czań­ski (1901– 1975) – zwierzch­nik Pol­skie­go Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go
  • Jan Wy­so­czań­ski (ur. 1949) – pol­ski przed­się­bior­ca, po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jan de We­ry­ha-Wy­so­czań­ski (ur. 1950) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz
  • Wik­tor Wy­so­czań­ski (1939–2023) – pol­ski bi­skup sta­ro­ka­to­lic­ki, zwierzch­nik Ko­ścio­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go w RP

Wikipedia


wysoczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­so­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Gró­jec
  • Wy­so­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry
  • Wy­so­czyn – część wsi Biały Ług w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Praż­mów

Wikipedia


wysoczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. roz­le­głe, nie­wy­so­kie wznie­sie­nie oto­czo­ne prze­waż­nie pra­do­li­na­mi lub ryn­na­mi je­zior­ny­mi;

Wiktionary

Wy­so­czyz­na – roz­le­głe, nie­wy­so­kie wznie­sie­nie zbu­do­wa­ne z ma­te­ria­łu mo­re­no­we­go, oto­czo­ne prze­waż­nie pra­do­li­na­mi, np. Wy­so­czyz­na Bia­ło­stoc­ka, Wy­so­czyz­na Cie­cha­now­ska, Wy­so­czyz­na El­blą­ska, Wy­so­czyz­na Ka­li­ska, Wy­so­czyz­na Płoń­ska, Wy­so­czyz­na Wy­so­ko­ma­zo­wiec­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W re­jo­nie od Re­wa­la po za­chod­ni frag­ment Nie­cho­rza znaj­du­je się wy­so­czyz­na mo­re­ny den­nej pod­cię­ta od pół­no­cy abra­zyj­ną kra­wę­dzią wy­brze­ża kli­fo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż.

 przym. wysoki

 przysł. wysoko

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


wysogotowo

Wy­so­go­to­wo (niem. "Hoch­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

We wsi znaj­du­je się radar me­te­o­ro­lo­gicz­ny.

Wikipedia


wysogotówek

Wy­so­go­tó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Kot­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


wysoka

1. roz­cią­gły w pio­nie, oka­za­łe­go wzro­stu;
2. znaj­du­ją­cy się na dużej wy­so­ko­ści;
3. do­stoj­ny, ważny, hie­rar­chicz­nie le­żą­cy po­wy­żej;
4. o gło­sie: ma­ją­cy dużą czę­stot­li­wość drgań, cien­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­so­ka – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim
  • Wy­so­ka – część mia­sta Gdańsk, w dziel­ni­cy Osowa
  • Wy­so­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Przem­ków
  • Wy­so­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Wy­so­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Wy­so­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Wy­so­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Wy­so­ka – osada leśna wsi Wy­so­ka w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Wy­so­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Wy­so­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski
  • Wy­so­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Jor­da­nów
  • Wy­so­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈsɔka, AS: vysoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysoczanin mos.

 przym. wysocki

Wiktionary


wysokawy

po­tocz­nie: dość wy­so­ki


SJP.pl


wysoki

1. roz­cią­gły w pio­nie, oka­za­łe­go wzro­stu;
2. znaj­du­ją­cy się na dużej wy­so­ko­ści;
3. do­stoj­ny, ważny, hie­rar­chicz­nie le­żą­cy po­wy­żej;
4. o gło­sie: ma­ją­cy dużą czę­stot­li­wość drgań, cien­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy duży wy­miar pio­no­wy

 (1.2) ma­ją­cy duże zna­cze­nie, cie­szą­cy się sza­cun­kiem; uży­wa­ne rów­nież jako tytuł ho­no­ro­wy

 (1.3) znaj­du­ją­cy się na dużej wy­so­ko­ści (wy­so­ko)

 (1.4) o dźwię­ku: ma­ją­cy dużą czę­stot­li­wość

 (1.5) ma­ją­cy dużą za­war­tość cze­goś (zwy­kle do­myśl­nej cechy)

 (1.6) za­wie­ra­ją­cy się w gór­nym prze­dzia­le okre­ślo­ne­go za­kre­su

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­so­ki Duże
  • Wy­so­ki Grąd
  • Wy­so­ki Ko­ściół
  • Wy­so­ki Małe
  • Wy­so­ki Most
  • Wy­so­ki Śred­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój chło­pak jest wy­so­ki, wyż­szy nawet od na­sze­go na­u­czy­cie­la hi­sto­rii.

 (1.2) W daw­nych kul­tu­rach świą­ty­nią opie­ko­wał się Naj­wyż­szy Ka­płan.

 (1.3) Na nie­bie było widać wy­so­kie chmu­ry.

 (1.4) So­pran jest wyż­szym gło­sem niż alt.

 (1.5) W Afry­ce pa­nu­je wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra.

 (1.6) Ocze­ku­je w tym roku wzro­stu przy­cho­dów Grupy w prze­dzia­le od wy­so­kich nastu pro­cent do ni­skich dwu­dzie­stu pro­cent, co prze­wyż­szy wzrost rynku e-com­mer­ce we wszyst­kich re­gio­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsɔci, AS: vysoḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., wysoczyzna ż., wyż m., zwyżka ż., podwyższanie n., podwyższenie n., przewyższanie n., przewyższenie n.

 czas. zawyżyć, podwyższać ndk., podwyższyć dk., przewyższać ndk., przewyższyć dk.

 przym. wysokościowy, wyżowy, wyżynny, zwyżkowy, wyższy

 przysł. wysoko, wysoce

 temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duży, wielki

 (1.2) wielki, ważny, wspaniały

Wiktionary


wysokie

1. roz­cią­gły w pio­nie, oka­za­łe­go wzro­stu;
2. znaj­du­ją­cy się na dużej wy­so­ko­ści;
3. do­stoj­ny, ważny, hie­rar­chicz­nie le­żą­cy po­wy­żej;
4. o gło­sie: ma­ją­cy dużą czę­stot­li­wość drgań, cien­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­so­kie – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Rudna
  • Wy­so­kie – część wsi Ro­goź­ni­ca-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Wy­so­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Wy­so­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Wy­so­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • Wy­so­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Wy­so­kie
  • Wy­so­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość
  • Wy­so­kie – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Czer­wieńsk
  • Wy­so­kie – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Wy­so­kie – część wsi Czer­niec w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Wy­so­kie – przy­sió­łek wsi Łącko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Wy­so­kie – część wsi Ja­sio­no­wo Dę­bow­skie w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin

Wikipedia


wysokiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wysoko

przy­słó­wek spo­so­bu lub miej­sca

 (1.1) od­przym. → wy­so­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­śnij kwie­cie wy­so­ko jak pan leży głę­bo­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsɔkɔ, AS: vysoko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., wysoczyzna ż., podwyższenie n., podwyższanie n., przewyższenie n., przewyższanie n., wyż m., wyżyna ż.

 czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk., przewyższać ndk., przewyższyć dk.

 przym. wysoki, wyżynny, wysokościowy, wyżowy, wyżny, wyższy

 temsłow. wysoko-

 przysł. wysoce

Wiktionary


wysoko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na dużą wy­so­kość, dużą war­tość, na znacz­ną za­war­tość cze­goś lub znacz­ne na­tę­że­nie cechy tego, co okre­śla drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsɔkɔ, AS: vysoko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., wysoczyzna ż., wyż m., zwyżka ż., podwyższanie n., podwyższenie n., przewyższanie n., przewyższenie n.

 czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk., przewyższać ndk., przewyższyć dk.

 przym. wysoki, wysokościowy, wyżowy, wyżynny, zwyżkowy

 przysł. wysoko, wysoce

Wiktionary


wysokobiałkowy

za­wie­ra­ją­cy duży pro­cent biał­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy duży pro­cent za­war­to­ści biał­ka, do­star­cza­ją­cy or­ga­niz­mo­wi dużo biał­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do głów­nych su­row­ców wy­so­ko­biał­ko­wych po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go za­li­cza­my rze­pak i strącz­ko­we gru­bo­ziar­ni­ste: bobik, łubin, groch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔbʲjawˈkɔvɨ, AS: vysokobʹi ̯au̯kovy

Wiktionary


wysokobudżetowy

wy­ma­ga­ją­cy du­żych na­kła­dów fi­nan­so­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, na który przez­na­czo­no duży bu­dżet lub taki, który jego wy­ma­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔbuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: vysokobuḍžetovy

Wiktionary


wysokobłonnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) spoż. o wy­so­kiej za­war­to­ści błon­ni­ka po­kar­mo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dieta wy­so­ko­błon­ni­ko­wa po­ma­ga zwal­czać ne­ga­tyw­ne skut­ki pa­le­nia.

Wiktionary


wysokociężarny

o sa­mi­cy zwie­rząt ży­wo­rod­nych: bę­dą­ca w ostat­nim sta­dium ciąży


SJP.pl


wysokociśnieniowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. wyt­wa­rza­ją­cy wy­so­kie ci­śnie­nie

 (1.2) techn. przez­na­czo­ny, przy­sto­so­wa­ny do wy­so­kie­go ci­śnie­nia

 (1.3) techn. dzia­ła­ją­cy w wy­ni­ku wy­so­kie­go ci­śnie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔt͡ɕiɕɲɛ̇̃ˈɲɔvɨ, AS: vysokoćiśńė̃ńovy

Wiktionary


wysokocukrowy

za­wie­ra­ją­cy dużo cukru


SJP.pl


wysokoczuły

o bło­nach i ma­te­ria­łach fo­to­gra­ficz­nych: taki, w któ­rym zmia­ny che­micz­ne emul­sji za­cho­dzą w bar­dzo krót­kim cza­sie


SJP.pl


wysokoczęstotliwościowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy wy­so­kich czę­stot­li­wo­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔt͡ʃɛ̃w̃stɔtlʲivɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vysokočẽũ̯stotlʹivośćovy

Wiktionary


wysokodawkowy

za­wie­ra­ją­cy wy­so­ką dawkę sub­stan­cji czyn­nej


SJP.pl


wysokoefektywny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką efek­tyw­no­ścią, bar­dzo wy­daj­ny


SJP.pl


wysokoemisyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­so­ko­e­mi­syj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysokoemisyjny

 przysł. wysokoemisyjnie

Wiktionary


wysokoemisyjny

ce­chu­ją­cy się wy­so­ką emi­sją szkod­li­wych lub nie­po­żą­da­nych sub­stan­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy emi­sję sto­sun­ko­wo dużej ilo­ści dwut­len­ku węgla i/lub in­nych szkod­li­wych gazów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔɛ̃mʲiˈsɨjnɨ, AS: vysokoẽmʹisyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokoemisyjność ż.

Wiktionary


wysokoenergetyczny

do­star­cza­ją­cy znacz­nych ilo­ści ener­gii


SJP.pl


wysokofrekwencyjny

przy­miot­nik

 (1.1) o wy­so­kiej frek­wen­cji

Wiktionary


wysokogatunkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­brej ja­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Kry­sia zro­bi­ła mi skar­pe­ty z wy­so­ko­ga­tun­ko­wej wełny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gatunkowy

Wiktionary


wysokogórski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do wy­so­kich gór, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wy­so­kich gór

 (1.2) ma­ją­cy zwią­zek ze wspi­nacz­ką w wy­so­kich gó­rach, do­ty­czą­cy tu­ry­sty­ki upra­wia­nej w wy­so­kich gó­rach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …dzi­siaj Ję­drzej Ma­ru­sarz już nie żyje. Góral z dzia­da pra­dzia­da, któ­re­go bujna na­tu­ra wy­ży­wa­ła się w szla­chet­nej walce z su­ro­wą przy­ro­dą wy­so­ko­gór­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔˈɡursʲci, AS: vysokogursʹḱi

Wiktionary


wysokojakościowy

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy wy­so­kiej ja­ko­ści, ce­chu­ją­cy się wy­so­ką ja­ko­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnę­trze, w któ­rym do­mi­nu­ją wy­so­ko­ja­ko­ścio­we ma­te­ria­ły i two­rzy­wa, wprost za­pra­sza do szyb­kiej jazdy.

 (1.1) Re­wo­lu­cję edy­tor­ską zaś przy­nio­sły niż­sze obec­nie kosz­ty kom­pu­te­ro­we­go skła­du i wy­so­ko­ja­ko­ścio­we­go druku ko­lo­ro­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔjakɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vysokoi ̯akośćovy

Wiktionary


wysokokaloryczność

→ wy­so­ko­ka­lo­rycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­so­ko­ka­lo­rycz­ne

Wiktionary

Patrz:

wysokokaloryczny

Powiązane:

 przym. wysokokaloryczny

 przysł. wysokokalorycznie

Wiktionary


wysokokaloryczny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy, do­star­cza­ją­cy dużą ilość ka­lo­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czę­ta naj­chęt­niej spo­ży­wa­ją pro­duk­ty wy­so­ko­ka­lo­rycz­ne, bo­ga­te w tłu­szcze i wę­glo­wo­da­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔkalɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: vysokokaloryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokokaloryczność ż.

 przysł. wysokokalorycznie

Wiktionary


wysokokosztowy

wy­ma­ga­ją­cy wy­so­kich kosz­tów


SJP.pl


wysokokwotowy

do­ty­czą­cy wy­so­kiej kwoty


SJP.pl


wysokolitewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. bot. po­pu­lar­na daw­niej od­mia­na psze­ni­cy – plen­ny­en­na, o wy­so­kiej sło­mie, dużym owal­nym ziar­nie i ma­łych wy­ma­ga­niach gle­bo­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wysokie Litewskie n., Wysoka Litwa ż.

 przym. wysokolitewski

Wiktionary


wysokolotny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ornit. la­ta­ją­cy wy­so­ko

 (1.2) przen. dumny, wy­nio­sły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tytuł – zwy­cięz­ca rasy – zdo­był gołąb gdań­ski wy­so­ko­lot­ny, któ­re­go ho­dow­cą jest Cze­sław Tra­u­gutt z Poz­na­nia.

Wiktionary


wysokomarżowy

ma­ją­cy wy­so­ką marżę


SJP.pl


wysokomazowiecki

przy­miot­nik od: Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie


SJP.pl


wysokometanowy

przy­miot­nik

 (1.1) o gazie ziem­nym: za­wie­ra­ją­cy przy­najm­niej 85% me­ta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔ̃mɛtãˈnɔvɨ, AS: vysokõmetãnovy

Wiktionary


wysokomięsny

za­wie­ra­ją­cy dużą ilość mięsa w skła­dzie pro­duk­tu


SJP.pl


wysokomleczny

zwy­kle o kro­wie: da­ją­ca dużo mleka


SJP.pl


wysokonakładowy

przy­miot­nik

 (1.1) druk. wy­da­wa­ny w wy­so­kim na­kła­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔ̃nakwaˈdɔvɨ, AS: vysokõnaku̯adovy

Wiktionary


wysokonapięciowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. od­no­szą­cy się do wy­so­kie­go na­pię­cia; wyt­wa­rza­ją­cy lub prze­wo­dzą­cy wy­so­kie na­pię­cie, wy­trzy­mu­ją­cy wy­so­kie na­pię­cie

Wiktionary


wysokonasycony

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­sy­co­ny czymś w dużym stop­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody ni­sko­na­sy­co­ne to te, w któ­rych za­war­tość wzór che­micz­ny|CO2. wy­no­si do 1500 mg/l, śred­nie na­sy­ce­nie wy­no­si od 1500 do 4000 mg/l, na­to­miast o wo­dzie wy­so­ko­na­sy­co­nej wzór che­micz­ny|CO2. mó­wi­my, gdy jej za­war­tość jest więk­sza niż 4000 mg/l.

Wiktionary


wysokoniemiecki

język wy­so­ko­nie­miec­ki - ze­spół dia­lek­tów nie­miec­kich w po­łud­nio­wych i środ­ko­wych Niem­czech, sta­no­wią­cych pod­sta­wę nie­miec­kie­go ję­zy­ka li­te­rac­kie­go


SJP.pl


wysokonogi

ma­ją­cy dłu­gie, wy­so­kie nogi


SJP.pl


wysokoobrotowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. pra­cu­ją­cy na wy­so­kich obro­tach

Wiktionary


wysokoodporny

ma­ją­cy dużą od­por­ność na coś; wy­so­ko od­por­ny


SJP.pl


wysokooktanowy

1. za­wie­ra­ją­cy wy­so­ki pro­cent ok­ta­nu;
2. prze­no­śnie: po­bu­dza­ją­cy, ener­gicz­ny


SJP.pl


wysokopienny

przy­miot­nik

 (1.1) o ro­śli­nie, drze­wach: taki, który osią­ga dużą wy­so­kość, ma­ją­cy wy­so­ki pień; też: skła­da­ją­cy się z ta­kich ro­ślin, drzew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I zna mnie już dą­bro­wa, i zna mnie bu­ko­wi­na, / I bór wy­so­ko­pien­ny dla mnie swój cień roz­pi­na, / I taka cisza we mnie… Cisza co trwa i nuży, / I je­szcze tak da­le­ko, da­le­ko mi do burzy.

 (1.1) Mój duch wy­so­ko­pien­ny w ma­łość po­padł — / A nie masz wyj­ścia z ma­ło­ści; / Za lasem się roz­le­ga jaz­got łopat, / Co kopią grób dla mych kości.

 (1.1) Zna­leź­li się w niez­na­nym kręgu lasu wy­so­ko­pien­ne­go, bez po­szy­cia, jakby pu­ste­go i scho­rza­łe­go.

 (1.1) Po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu roz­po­ście­ra się ob­szar gór­ski za­ro­sły ro­ślin­no­ścią nie wy­so­ko­pien­ną, lecz krze­wia­stą, pło­żą­cą się.

 (1.1) Nie­ru­cho­my, wy­so­ko­pien­ny las stał w mroź­nym, prze­czy­stym po­wie­trzu, z fa­li­sto wzdy­ma­ją­cy­mi się pu­cha­mi śnie­gu na dnie, z blado błę­kit­ną ko­pu­łą nieba u góry.

Wiktionary


wysokoplenny

przy­miot­nik

 (1.1) roln. da­ją­cy wy­so­kie, ob­fi­te plony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­lo­na re­wo­lu­cja, z którą wią­za­ło się m.in. wpro­wa­dze­nie do kra­jów Trze­cie­go Świa­ta wy­so­ko­plen­nych od­mian ro­ślin, prócz po­pra­wy bytu ty­się­cy ludzi, miała także swoje ne­ga­tyw­ne na­stęp­stwo — ni­szcze­nie gleb przez na­du­ży­wa­nie na­wo­zów sztucz­nych i pe­sty­cy­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔˈplɛ̃nːɨ, AS: vysokoplẽ•ny

Wiktionary


wysokopodłogowy

o au­to­bu­sie: ma­ją­cy po­dło­gę na wy­so­kim po­zio­mie wzglę­dem po­dło­ża


SJP.pl


wysokoporowaty

włosy wy­so­ko­po­ro­wa­te - włosy suche i zni­szczo­ne, wy­ma­ga­ją­ce od­po­wied­niej pie­lę­gna­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy znacz­ną ilość porów i ma­ją­cy szorst­ką po­wierzch­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­we „wło­so­ma­niacz­ki” suszą włosy nie go­rą­cym, lecz zim­nym na­wie­wem. Za­bieg ten dzia­ła zba­wien­nie na kos­my­ki wy­so­ko­po­ro­wa­te, po­nie­waż wzmac­nia ich kon­dy­cję i umoż­li­wia dom­knię­cie się łusek wło­so­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokoporowatość ż.

Wiktionary


wysokopoziomowy

o wy­so­kim po­zio­mie, np. wy­so­ko­po­zio­mo­wy język pro­gra­mo­wa­nia


SJP.pl


wysokoprocentowy

o wy­so­kiej za­war­to­ści czyn­ni­ka w rozt­wo­rze lub mie­sza­ni­nie; bli­ski stanu na­sy­ce­nia, stę­żo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy wy­so­ki od­se­tek ja­kiejś sub­stan­cji, zwła­szcza al­ko­ho­lu

 (1.2) ekon. wy­so­ko opro­cen­to­wa­ny

Wiktionary


wysokoprofilowy

ma­ją­cy wy­so­ki pro­fil


SJP.pl


wysokoproteinowy

za­wie­ra­ją­cy dużo pro­te­in


SJP.pl


wysokoprzepływowy

o wy­so­kiej wy­daj­no­ści prze­pły­wu


SJP.pl


wysokoprzetworzony

o żyw­no­ści: pod­da­ny obrób­ce prze­my­sło­wej w za­kła­dach prze­my­słu spo­żyw­cze­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. o żyw­no­ści: taki, któ­re­go pod­da­no za­a­wan­so­wa­nej obrób­ce tech­no­lo­gicz­nej, za­wie­ra­ją­cy zwy­kle duże ilo­ści cukru, soli i tłu­szczu oraz do­dat­ki do żyw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­nich la­tach za­czy­na u nas do­mi­no­wać uboga w skład­ni­ki odżyw­cze, wy­so­ko­przet­wo­rzo­na żyw­ność.

Wiktionary


wysokoprężność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­so­ko­pręż­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysokoprężny

Wiktionary


wysokoprężny

przy­miot­nik

 (1.1) techn. opar­ty na dzia­ła­niu wy­so­kie­go ci­śnie­nia; wyt­wa­rza­ją­cy dużą pręż­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do od­ka­ża­nia za­sto­so­wa­no wy­so­ko­pręż­ną parę wodną o znacz­nie pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokoprężność ż.

Wiktionary


wysokopółkowiec

pro­dukt drogi w po­rów­na­niu z pro­duk­ta­mi tego ro­dza­ju


SJP.pl


wysokopółkowy

drogi w po­rów­na­niu z in­ny­mi pro­duk­ta­mi tego ro­dza­ju


SJP.pl


wysokopłatny

do­brze opła­ca­ny, zy­skow­ny, ren­tow­ny


SJP.pl


wysokorozdzielczy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką roz­dziel­czo­ścią


SJP.pl


wysokospecjalistyczny

zwią­za­ny z wy­so­kim stop­niem spe­cja­li­za­cji


SJP.pl


wysokosprawny

o urzą­dze­niach: ce­chu­ją­cy się wy­so­ką spraw­no­ścią dzia­ła­nia


SJP.pl


wysokosłodzony

za­wie­ra­ją­cy dużą ilość cukru


SJP.pl


wysokotechnologiczny

zwią­za­ny z no­wo­czes­ny­mi, za­a­wan­so­wa­ny­mi tech­no­lo­gia­mi


SJP.pl


wysokotemperaturowy

wyt­wa­rza­ją­cy wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę; za­cho­dzą­cy przy wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra; przy­sto­so­wa­ny do uży­wa­nia w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach, wy­trzy­mu­ją­cy wy­so­kie tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Py­le­nie me­ta­li jest ro­dza­jem ko­roz­ji wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔtɛ̃mpɛratuˈrɔvɨ, AS: vysokotẽmperaturovy

Wiktionary


wysokotonowy

do­ty­czą­cy wy­so­kich tonów


SJP.pl


wysokotłuszczowy

za­wie­ra­ją­cy dużo tłu­szczów; bo­ga­to­tłu­szczo­wy


SJP.pl


wysokowartościowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­so­ką war­tość, za­wie­ra­ją­cy war­to­ścio­we skład­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­so­la jest do­brym źró­dłem wy­so­ko­war­to­ścio­we­go biał­ka ro­ślin­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vysokovartośćovy

Wiktionary


wysokowrażliwy

sil­nie re­a­gu­ją­cy emo­cjo­nal­nie i zmy­sło­wo na bodź­ce


SJP.pl


wysokowydajny

odz­na­cza­ją­cy się wy­so­ką wy­daj­no­ścią; wy­so­ko wy­daj­ny


SJP.pl


wysokowęglowodanowy

za­wie­ra­ją­cy dużą ilość wę­glo­wo­da­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wy­so­kiej za­war­to­ści wę­glo­wo­da­nów

Wiktionary


wysokowęglowy

za­wie­ra­ją­cy wy­so­ki pro­cent węgla


SJP.pl


wysokozaawansowany

ma­ją­cy duży sto­pień za­a­wan­so­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­so­ki sto­pień za­a­wan­so­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɔkɔzaːvãw̃sɔˈvãnɨ, AS: vysokoz•avãũ̯sovãny

Wiktionary


wysokozakaźny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­so­ką za­kaź­ność

Wiktionary


wysokozmineralizowany

na­sy­co­ny skład­ni­ka­mi mi­ne­ral­ny­mi po­wy­żej 1500 mg/l


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką mi­ne­ra­li­za­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy okaz­ji warto oba­lić wciąż po­ku­tu­ją­cy mit, że twar­da, wy­so­koz­mi­ne­ra­li­zo­wa­na woda, może przy­czy­nić się do pow­sta­nia pia­sku w ner­kach, a nawet ka­mi­cy. Nic po­dob­ne­go, wręcz prze­ciw­nie taka woda uspraw­nia funk­cjo­no­wa­nie nerek i wy­płu­ku­je za­le­ga­ją­ce złogi.

Wiktionary


wysokościomierz

1. przy­rząd do mie­rze­nia wy­so­ko­ści cze­goś;
2. w sa­mo­lo­tach: urzą­dze­nie po­kła­do­we wska­zu­ją­ce wy­so­kość lotu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. me­trol. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru wy­so­ko­ści

Wiktionary

Wy­so­ko­ścio­mierz – przy­rząd po­kła­do­wy sto­so­wa­ny na prak­tycz­nie wszyst­kich ro­dza­jach stat­ków po­wietrz­nych, a także w spor­tach upra­wia­nych w uroz­ma­i­co­nym te­re­nie. Jest to czuły ba­ro­metr wska­zu­ją­cy wy­so­kość dzię­ki po­mia­ro­wi ci­śnie­nia po­wie­trza i wy­ska­lo­wa­ny w me­trach, sto­pach lub ki­lo­me­trach. Ci­śnie­nie od­nie­sie­nia może być po­da­ne w hPa (QNH) w więk­szo­ści kra­jów świa­ta, ca­lach słup­ka rtęci (inHg) w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, zaś w kra­jach by­łe­go ZSRR w mmHg.

Wikipedia


wysokościowiec

po­tocz­nie: osoba pra­cu­ją­ca na wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bar­dzo wy­so­ki bu­dy­nek;

Wiktionary

Wy­so­ko­ścio­wiec – wy­so­ki lub bar­dzo wy­so­ki bu­dy­nek. Ist­nie­je wiele de­fi­ni­cji tego ter­mi­nu, znacz­nie od­bie­ga­ją­ce od sie­bie.

Ter­min ten można po­łą­czyć z przez­na­cze­niem bu­dyn­ku, by do­pre­cy­zo­wać in­for­ma­cję o nim – przy­kła­do­wo mó­wi­my "wy­so­ko­ścio­wy bu­dy­nek miesz­kal­ny", "wy­so­ko­ścio­wiec biu­ro­wo-usłu­go­wy", "hand­lo­wo-roz­ryw­ko­wy" i tym po­dob­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wysokość ż., wysoczyzna ż., wyż mrz., wyżyna ż., podwyższanie n., podwyższenie n., przewyższanie n., przewyższenie n., wywyższanie n., wywyższenie n., zwyżkowanie n., zawyżenie n., zawyżanie n., wysokościówka ż., wyżynność ż., wyższość ż., Wysokie n.

 czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk., przewyższać ndk., przewyższyć dk., wywyższać ndk., wywyższyć dk., zwyżkować ndk., zawyżać ndk., zawyżyć dk.

 przym. wysokościowy, wysoki, wyżynny, wyżowy, wyższościowy

 przysł. wysoko, wysoce

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


wysokościowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­so­ko­ścią, do­ty­czą­cy wy­so­ko­ści, sto­so­wa­ny na du­żych wy­so­ko­ściach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., wyższość ż., wyżyna ż., przewyższanie n., przewyższenie n.

 czas. przewyższać ndk., przewyższyć dk.

 przym. wysoki, wyższy

 przysł. wysoko, wysoce

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


wysokość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­miar pio­no­wy cze­goś lub kogoś

 (1.2) od­le­głość od pew­ne­go od­no­śni­ka, np. grun­tu

 (1.3) wy­miar wiel­ko­ści w okre­ślo­nych jed­nost­kach

 (1.4) czę­stot­li­wość dźwię­ku;

 (1.5) pot. okre­ślo­na lo­ka­li­za­cja wzdłuż ulicy lub drogi po­ru­sza­nia się

 (1.6) ranga w okre­ślo­nej hie­rar­chii

 (1.7) cecha cha­rak­te­ry­stycz­na tego, co jest wy­so­kie, który jest wy­so­ki

 (1.8) geom. w trój­ką­cie, tra­pe­zie, gra­nia­sto­słu­pie, ostro­słu­pie, walcu: od­le­głość pro­stej (dla brył: pła­szczyz­ny) za­wie­ra­ją­cej pod­sta­wę od naj­dal­sze­go punk­tu fi­gu­ry lub bryły

 (1.9) geom. w trój­ką­cie: od­ci­nek łą­czą­cy wierz­cho­łek z pro­stą za­wie­ra­ją­cą prze­ciw­le­gły bok i pro­sto­pa­dły do niej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­so­kość trój­ką­ta
  • Wy­so­kość rów­no­le­gło­bo­ku
  • Wy­so­kość tra­pe­zu
  • Wy­so­kość gra­nia­sto­słu­pa
  • Wy­so­kość ostro­słu­pa
  • wy­so­kość (roz­miar)
  • wy­so­kość dźwię­ku
  • wy­so­kość głosu
  • wy­so­kość astro­no­micz­na
  • wy­so­kość bezwz­ględ­na (n.p.m.)
  • wy­so­kość względ­na
  • wy­so­kość dy­na­micz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten stół ma wy­so­kość 74 cm.

 (1.2) Sa­mo­lot le­ciał na wy­so­ko­ści 8 km.

 (1.3) Musi pan wnieść opła­tę w wy­so­ko­ści 20 zł.

 (1.4) Zwróć uwagę na wy­so­kość dźwię­ku.

 (1.5) Na ulicy Nad­brzeż­nej, na wy­so­ko­ści ko­ścio­ła ut­wo­rzył się korek.

 (1.9) Wy­so­ko­ści trój­ką­ta prze­ci­na­ją się w jed­nym punk­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsɔkɔɕt͡ɕ, AS: vysokość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec m., wysoczyzna ż., wyż mrz., wyżyna ż., podwyższanie n., podwyższenie n., przewyższanie n., przewyższenie n., wywyższanie n., wywyższenie n., zwyżkowanie n., zawyżenie n., zawyżanie n., wysokościówka ż., wyżynność ż., wyższość ż., Wysokie n.

 czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk., przewyższać ndk., przewyższyć dk., wywyższać ndk., wywyższyć dk., zwyżkować ndk., zawyżać ndk., zawyżyć dk.

 przym. wysokościowy, wysoki, wyżynny, wyżowy, wyższościowy, wyższy

 przysł. wysoko, wysoce

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


wysolić

w che­mii: strą­cić biał­ko z rozt­wo­ru po­przez do­da­nie stę­żo­ne­go rozt­wo­ru soli


SJP.pl


wysort

towar gor­szej ja­ko­ści, po­zo­sta­ły po prze­sor­to­wa­niu


SJP.pl


wysota

naz­wi­sko


SJP.pl


wysowa

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim


SJP.pl


wyspa

teren ogra­ni­czo­ny ze wszyst­kich stron wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. ląd oto­czo­ny ze wszyst­kich stron wo­da­mi morza, je­zio­ra lub rzeki;

 (1.2) przen. miej­sce znacz­nie odróż­nia­ją­ce się od ca­łe­go oto­cze­nia na dużym ob­sza­rze

 (1.3) anat. struk­tu­ra w ludz­kim mózgu za­li­cza­na do kre­so­móz­go­wia pa­rzy­ste­go;

 (1.4) zob. wyspa ku­chen­na.

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ospa wietrz­na

Wiktionary

Wyspa – trwa­ły frag­ment lą­do­wej po­wierzch­ni Ziemi, który jest oto­czo­ny ze wszyst­kich stron wodą. Wyspy ist­nie­ją na rze­kach, je­zio­rach, sta­wach, mo­rzach i oce­a­nach. Za wyspy nie uz­na­je się ru­cho­mych ławic pia­szczy­stych ani ob­sza­rów lądu za­le­wa­nych pod­czas przy­pły­wów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dwóch go­dzi­nach prom do­tarł do wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨspa, AS: vyspa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspiarz m., wyspiarka ż.

:: zdrobn. wysepka ż.

 przym. wyspowy, wyspiarski

 przysł. wyspowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) enklawa

 (1.5) gw-pl|Bukowina. osypka

Wiktionary


wyspacerować

po­tocz­nie:
1. spa­ce­ru­jąc, opu­ścić ja­kieś miej­sce;
2. spa­ce­ru­jąc, osią­gnąć jakiś po­zy­tyw­ny efekt;
3. zmę­czyć spa­ce­rem;
4. spa­ce­ru­jąc, przejść daną trasę; prze­spa­ce­ro­wać;
5. wy­spa­ce­ro­wać się - spę­dzić wy­star­cza­ją­cą ilość czasu na spa­ce­rze


SJP.pl


wyspacerowywać

po­tocz­nie:
1. spa­ce­ru­jąc, opu­szczać ja­kieś miej­sce;
2. spa­ce­ru­jąc, osią­gać jakiś po­zy­tyw­ny efekt;
3. mę­czyć spa­ce­rem;
4. spa­ce­ru­jąc, prze­cho­dzić daną trasę


SJP.pl


wyspanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­spać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyspać się, wyspać dk.

 przym. wyspany

Wiktionary


wyspany

taki, który się wy­spał; wy­po­czę­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który spał wy­star­cza­ją­co długo i jest wy­po­czę­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja radzi, aby sia­da­ją­cy za kie­row­ni­cą byli do­brze wy­spa­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspanie n., śpiący mos.

 czas. wyspać się dk., wysypiać się ndk.

 przym. śpiący

Wiktionary


wyspawać

wy­ko­nać coś przez spa­wa­nie


SJP.pl


wyspać

wy­spać się - śpiąc do­sta­tecz­ną ilość czasu, po­czuć się wy­po­czę­tym; prze­stać od­czu­wać po­trze­bę dal­sze­go snu


SJP.pl


wyspecjalizowany

taki, który wy­spe­cja­li­zo­wał się w czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ukie­run­ko­wa­ny w danej spe­cjal­no­ści; o okre­ślo­nym pro­fi­lu dzia­łal­no­ści

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od wy­spe­cja­li­zo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług niek­tó­rych au­to­rów nie na­le­ży mówić o kla­sie jako osob­nej ka­te­go­rii flek­syj­nej, tylko o wy­spe­cja­li­zo­wa­nej czę­ści mowy – kla­sy­fi­ka­to­rze (ro­zu­mia­nym jed­nak od­mien­nie niż kla­sy­fi­ka­to­ry w ję­zy­kach fo­nicz­nych).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profilowy, sprofilowany, ukierunkowany

Wiktionary


wyspecjalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spe­cja­li­zo­wać)

 (1.1) uczy­nić z kogoś pro­fe­sjo­na­li­stę w danej dzie­dzi­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­spe­cja­li­zo­wać się (ndk. spe­cja­li­zo­wać się)

 (2.1) zo­stać znaw­cą, pro­fe­sjo­na­li­stą, ek­sper­tem w danej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Oni wy­spe­cja­li­zo­wa­li się w do­radzt­wie astro­lo­gicz­nym i nieź­le na tym za­ra­bia­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż.

 czas. specjalizować ndk.

 przym. specjalistyczny, specjalizacyjny

 przysł. specjalistycznie

Wiktionary


wyspecyfikowanie

do­kład­nie coś okre­ślić, przed­sta­wić; wy­szcze­gól­nić


SJP.pl


wyspecyfikować

do­kład­nie coś okre­ślić, przed­sta­wić; wy­szcze­gól­nić


SJP.pl


wyspekulowywać

1. uzy­ski­wać coś, do­ko­nu­jąc spe­ku­la­cji (ope­ra­cji hand­lo­wych);
2. wy­my­ślać coś na pod­sta­wie spe­ku­la­cji, w oder­wa­niu od fak­tów


SJP.pl


wyspiak

zwy­kle ła­god­ny no­wot­wór ma­ją­cy po­stać guza, wyt­wa­rza­ją­cy w nad­mia­rze in­su­li­nę


SJP.pl


wyspiarek

miesz­kan­ka wyspy


SJP.pl


wyspiarka

miesz­kan­ka wyspy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka wyspy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨsˈpʲjarka, AS: vyspʹi ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspa ż., wysepka ż., wyspiarskość ż., półwysep m., Wyspowo n., wyspiak m., wyspiarek m.

:: fm. wyspiarz m.

 przym. wyspiarski, wyspowy, wysepkowy

 przysł. wyspowo, wyspiarsko, wysepkowo

Wiktionary


wyspiarski

do­ty­czą­cy wyspy lub wy­spia­rzy; wła­ści­wy wy­spie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wyspy lub wysp, od­no­szą­cy się do wyspy lub wy­spia­rzy, miesz­ka­ją­cy na wy­spie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­no­szą­cy się po­ziom mórz za­gra­ża rów­nież kra­jom wy­spiar­skim, takim jak Ma­le­di­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨsˈpʲjarsʲci, AS: vyspʹi ̯arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspa ż., wysepka ż., wyspiarz m., wyspiarka ż.

 przym. wyspowy

Wiktionary


wyspiarskość

→ wy­spiar­ski


SJP.pl

Patrz:

wyspiarski

wyspiarz

miesz­ka­niec wyspy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec wyspy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨspʲjaʃ, AS: vyspʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspa ż., wysepka ż., wyspiarka ż.

 przym. wysepkowy, wyspowy, wyspiarski

Wiktionary


wyspiarze

miesz­ka­niec wyspy


SJP.pl


wyspiański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Wy­spiań­ski (1836–1901), rzeź­biarz, fo­to­graf
  • Sta­ni­sław Wy­spiań­ski (1869–1907), dra­ma­turg, poeta, ma­larz, gra­fik, ar­chi­tekt
  • Ta­de­usz Wy­spiań­ski (1896–1907), le­karz, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Wi­told Wy­spiań­ski (1886–1945), ge­o­log, na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk
  • Pa­wi­lon Wy­spiań­skie­go

Wikipedia


wyspiańszczyzna

to, co cha­rak­te­ry­stycz­ne w twór­czo­ści Ste­fa­na Wy­spiań­skie­go, w jego stylu, po­sta­wie i ide­ach


SJP.pl


wyspinać

wy­spi­nać się - po­tocz­nie: wejść lub wje­chać z tru­dem na górę lub na coś wy­so­kie­go; wdra­pać się, wspiąć się


SJP.pl


wysportowany

przy­miot­nik

 (1.1) świad­czą­cy o spraw­no­ści fi­zycz­nej dzię­ki upra­wia­niu spor­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­so­ki, wy­spor­to­wa­ny blon­dyn miał na sobie ubra­nie khaki, cięż­kie buty i ple­cak.

 (1.1) Była wy­spor­to­wa­ną ko­bie­tą i wiele czasu poś­wię­ci­ła w swoim życiu, by być w for­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport mzw./mrz.

Wiktionary


wyspowiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­spo­wia­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, wyspowiadać dk.

 rzecz. spowiednik mos.

Wiktionary


wyspowiadać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­wia­dać)

 (1.1) rel. o du­chow­nym: wy­słu­chać wyz­na­nia pe­ni­ten­ta w sa­kra­men­cie spo­wie­dzi

 (1.2) pot. wy­py­tać o wy­ja­śnie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­spo­wia­dać się (ndk. spo­wia­dać się)

 (2.1) rel. wyz­nać grze­chy w spo­wie­dzi

 (2.2) przen. opo­wie­dzieć o oso­bi­stych spra­wach wy­bra­nej oso­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­spo­wia­da­wszy ostat­nie­go pe­ni­ten­ta, ka­no­nik pocz­ła­pał do za­kry­stii.

 (2.1) Wię­zień wy­spo­wia­dał się i jest go­to­wy do ostat­niej drogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspowiadanie n., wyspowiadanie się n., spowiadanie n., spowiednik mos., spowiedź ż.

 czas. powiedzieć, spowiadać ndk., spowiadać się ndk.

Wiktionary


wyspowość

→ wy­spo­wy


SJP.pl

Patrz:

wyspowy

wyspowy

przy­miot­nik od: wyspa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyspą, do­ty­czą­cy wyspy

 (1.2) przen. znaj­du­ją­cy się lub wy­stę­pu­ją­cy w izo­la­cji od tego co sta­no­wi ca­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rekin ten prze­by­wa zwy­kle w wo­dach o głę­bo­ko­ści nie prze­kra­cza­ją­cej 30 m (choć może scho­dzić nawet na głę­bo­kość 64 me­trów), w po­bli­żu gór­nych półek kon­ty­nen­tal­nych i wy­spo­wych szel­fów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspa ż., wysepka ż., wyspiarz mos., wyspiarka ż.

 przym. wyspiarski, wysepkowy

 przysł. wyspowo

Wiktionary


wysprzeczać

1. wy­ło­żyć swoje racje, sprze­cza­jąc się;
2. wys­prze­czać się - zmę­czyć się cią­głym sprze­cza­niem; nas­prze­czać się


SJP.pl


wysprzedaż

rzad­ko: wy­prze­daż;
1. sprze­daż cze­goś po ob­ni­żo­nych ce­nach;
2. cał­ko­wi­te wy­prze­da­wa­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. sprze­da­wa­nie to­wa­rów po ob­ni­żo­nej cenie po to, by się ich po­zbyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może wys­prze­daż „So­ne­tów” pój­dzie do­brze i będę w sta­nie za­pła­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprzedaż ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprzedaż

Wiktionary


wysprzątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wys­przą­tać.

Wiktionary


wysprzęglać

wci­skać sprzę­gło pod­wój­nie, przy prze­cho­dze­niu z dol­nej na górną skrzy­nię bie­gów w cię­ża­rów­ce


SJP.pl


wysprzęglik

si­łow­nik hy­dra­u­licz­ny sprzę­gła


SJP.pl


wysprzęglić

wcis­nąć sprzę­gło pod­wój­nie, przy prze­cho­dze­niu z dol­nej na górną skrzy­nię bie­gów w cię­ża­rów­ce


SJP.pl


wysranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wys­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sracz mrz., sraczyk mrz.

 przym. sraczkowaty, sraki

 czas. srać

 przysł. srak

Wiktionary


wysrać

wul­gar­nie:
1. wy­da­lić po­przez odbyt;
2. wys­rać się - wy­próż­nić się, oddać kał


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wys­ry­wać)

 (1.1) wulg. wy­da­lić coś razem z kałem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wys­rać się (ndk. wys­ry­wać się)

 (2.1) wulg. wy­próż­nić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨsrat͡ɕ, AS: vysrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sracz mrz., sraczyk mrz.

 przym. sraczkowaty, sraki

 przysł. srak

 czas. srać

Wiktionary


wysrebrzać

na­da­wać cze­muś sre­brzy­sty kolor, po­łysk


SJP.pl


wysryw

wy­rzyg; wul­gar­nie:
1. nic nie­war­ty tekst, utwór, wy­po­wiedź;
2. wysyp, uro­dzaj


SJP.pl


wysrywać

wul­gar­nie:
1. wy­da­lać po­przez odbyt;
2. wys­ry­wać się - wy­próż­niać się


SJP.pl


wyssanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wys­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyssać dk.

Wiktionary


wyssać

ssąc wy­cią­gnąć z cze­goś sub­stan­cję płyn­ną; opróż­nić na­czy­nie ssąc


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sy­sać)

 (1.1) wy­do­być lub opróż­nić po­przez ssa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­lak po tym, jak wys­sał ostat­nią kro­plę mleka, szyb­ko legł koło matki i zas­nął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨsːat͡ɕ, AS: vy•sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyssanie n.

 czas. ssać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński wycyckać

Wiktionary


wystandaryzować

ze­stan­da­ry­zo­wać, ustan­da­ry­zo­wać;
1. do­sto­so­wać do ja­kieś normy, wpro­wa­dzić normy w ja­kiejś dzie­dzi­nie; ujed­no­li­cić, unor­mo­wać, znor­ma­li­zo­wać;
2. uczy­nić prze­cięt­nym, ty­po­wym;
3. ze­stan­da­ry­zo­wać się -
a) ujed­no­li­cić się, unor­mo­wać się, znor­ma­li­zo­wać się;
b) stać się prze­cięt­nym, ty­po­wym


SJP.pl


wystarczająco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­star­cza­ją­cy; do­sta­tecz­nie, od­po­wied­nio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­brał więc ma­zur­ską pust­kę, uz­na­jąc ją za wy­star­cza­ją­co bez­piecz­ny azyl.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstart͡ʃaˈjɔ̃nt͡sɔ, AS: vystarčai ̯õnco

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystarczać ndk., wystarczyć dk.

 przym. wystarczający

 rzecz. wystarczanie n.

Wiktionary


wystarczający

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: wy­star­czać

przy­miot­nik

 (2.1) do­sta­tecz­ny, od­po­wia­da­ją­cy okre­ślo­nym wy­ma­ga­niom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dieta z wy­star­cza­ją­cą za­war­to­ścią wi­ta­mi­ny D i wap­nia zmniej­sza ry­zy­ko zła­mań oste­o­po­ro­tycz­nych u osób w wieku po­wy­żej 60 lat.

 (1.1) Czer­wo­na dziel­ni­ca bo­wiem sły­nie z go­ścin­no­ści, szcze­gól­nie jeśli kto ma w kie­sze­ni wy­star­cza­ją­cą ilość do­la­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystarczać ndk., wystarczyć dk.

 rzecz. wystarczenie n., wystarczanie n.

 przysł. wystarczająco

 przym. wystarczalny

Wiktionary


wystarczalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wy­star­czal­ne; cecha tych, któ­rzy są wy­star­czal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wystarczalny

 przysł. wystarczalnie

 czas. wystarczyć, wystarczać

 rzecz. wystarczanie n.

Wiktionary


wystarczalny

taki, który wy­star­cza; wy­star­cza­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­star­cza lub może wy­star­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta ilość pie­nię­dzy jest wy­star­czal­na na po­kry­cie wszyst­kich wy­dat­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstarˈt͡ʃalnɨ, AS: vystarčalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystarczanie n., wystarczalność ż.

 czas. wystarczać, wystarczyć

 przym. wystarczający

Wiktionary


wystarczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­star­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstarˈt͡ʃãɲɛ, AS: vystarčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystarczalność ż.

 czas. wystarczać ndk., wystarczyć dk.

 przym. wystarczalny, wystarczający

 przysł. wystarczająco, niewystarczająco

Wiktionary


wystarczać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­star­czyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­star­czyć. (nie bra­ko­wać)

 (1.2) nie­do­ko­na­ny od|wy­star­czyć. (być do­sta­tecz­nym po­wo­dem); zob. wa­ru­nek wy­star­cza­ją­cy.

 (1.3) nie­do­ko­na­ny od|wy­star­czyć. (za­stę­po­wać kogoś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ran­nym au­to­bu­sie nigdy nie wy­star­cza­ło dla wszyst­kich miejsc.

 (1.1) Mia­łam wy­star­cza­ją­ce po­wo­dy, by się obra­zić.

 (1.2) Cza­sem wy­star­cza, że się uśmie­chasz, a wszy­scy milej na cie­bie pa­trzą.

 (1.3) Odkąd Ania cho­dzi z Ra­fa­łem, on wy­star­cza jej za wszyst­kie ko­le­żan­ki.

 (1.1) Ale pie­nią­dze nie są ważne - je­stem bo­ga­ty du­chem, to mi wy­star­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstart͡ʃat͡ɕ, AS: vystarčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystarczalność ż., wystarczanie n.

 czas. wystarczyć dk.

 przym. wystarczający, wystarczalny

 przysł. wystarczająco, niewystarczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starczać

Wiktionary


wystarczy

być w do­sta­tecz­nej licz­bie lub ilo­ści, poz­wa­la­ją­cej na za­spo­ko­je­nie bie­żą­cych po­trzeb; star­czyć


SJP.pl

Wy­star­czy – ostat­ni tom po­e­tyc­ki Wi­sła­wy Szym­bor­skiej wy­da­ny (po­śmiert­nie) w 2012 w Kra­ko­wie przez Wy­daw­nict­wo a5.

Wikipedia


wystarczyć

być w do­sta­tecz­nej licz­bie lub ilo­ści, poz­wa­la­ją­cej na za­spo­ko­je­nie bie­żą­cych po­trzeb; star­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­star­czać)

 (1.1) być w od­po­wied­niej ilo­ści lub licz­bie do wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści, nie za­bra­knąć

 (1.2) stać się do­sta­tecz­nym po­wo­dem cze­goś (zob. wa­ru­nek wy­star­cza­ją­cy.)

 (1.3) za­stą­pić kogoś lub coś, speł­nić czy­jąś rolę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miejsc w au­to­ka­rze wy­star­czy­ło dla wszyst­kich – każdy mógł usiąść.

 (1.1) W prak­ty­ce przyz­na­na pre­mia może wy­star­czyć na po­kry­cie dużej czę­ści kosz­tów zwią­za­nych z wy­ku­pie­niem miesz­ka­nia na włas­ność.

 (1.2) Wy­star­czy, że się uśmiech­niesz, a wszy­scy milej na cie­bie pa­trzą.

 (1.2) Wy­star­czy­ło pół­to­ra roku temu ze mną po­roz­ma­wiać za­miast się głup­ko­wa­to bawić w ciu­ciu­bab­kę.

 (1.3) Kiedy Ania cho­dzi­ła z Ra­fa­łem, wy­star­czył jej za wszyst­kie ko­le­żan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstart͡ʃɨt͡ɕ, AS: vystarčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystarczanie n., wystarczalność ż.

 czas. wystarczać ndk.

 przym. wystarczalny, wystarczający

 przysł. wystarczająco, niewystarczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starczyć; gw. Śląsk Cieszyński styknyć

Wiktionary


wystartować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. star­to­wać)

 (1.1) roz­po­cząć czyn­ność; ru­szyć do dzia­ła­nia

 (1.2) roz­po­cząć udział w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­lot wy­star­to­wał z lot­ni­ska o cza­sie.

 (1.2) He­niek wy­star­to­wał w ma­ra­to­nie po raz pier­wszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystartowanie n., start mrz.

 czas. startować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) rozpocząć

Wiktionary


wystawa

1. miej­sce, gdzie ek­spo­nu­je się ja­kieś zbio­ry; wi­try­na, ga­blo­ta;
2. zbiór przed­mio­tów wy­sta­wio­nych na pokaz; ek­spo­zy­cja;
3. duże okno skle­po­we z wy­ło­żo­ny­mi na pokaz to­wa­ra­mi;
4. po­ło­że­nie cze­goś w sto­sun­ku do stron świa­ta; ek­spo­zy­cja;
5. w siat­ków­ce: po­da­nie piłki gra­czo­wi z tej samej dru­ży­ny tak, aby mógł ją zbić na pole prze­ciw­ni­ka; wy­sta­wie­nie piłki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce pre­zen­to­wa­nia to­wa­rów w skle­pie

 (1.2) zbiór ek­spo­na­tów, przed­mio­ty usta­wio­ne na pokaz

 (1.3) szt. miej­sce wy­sta­wia­nia zbio­rów ek­spo­na­tów

 (1.4) kie­ru­nek, w któ­rym ot­war­ta jest dana po­wierzch­nia lub prze­strzeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ele­ment skle­pu, wi­try­na – miej­sce pre­zen­to­wa­nia to­wa­rów
  • ek­spo­zy­cja, pokaz – miej­sce wy­sta­wie­nia na pokaz ek­spo­na­tów
  • wy­sta­wa psów ra­so­wych
  • wy­sta­wa sztu­ki
  • Wy­sta­wa – część Tar­no­brze­ga
  • Wy­sta­wien­nict­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agniesz­ka ku­pi­ła sobie wczo­raj to futro z wy­sta­wy.

 (1.2) Czę­sto cho­dzę na wy­sta­wy ma­lar­skie.

 (1.4) Po­łud­nio­wa wy­sta­wa za­pew­nia ro­śli­nom dużą ilość cie­pła, ze wzglę­du na naj­lep­sze na­sło­necz­nie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstava, AS: vystava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawca m., wystawiennictwo n., wystawiennik m., wystawność ż., wystawianie n., wystawienie n.

:: zdrobn. wystawka ż.

 czas. stawiać, wystawiać ndk., wystawić dk., wystawować ndk.

 przym. wystawowy, wystawienniczy, wystawny

 przysł. wystawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) witryna

 (1.2) ekspozycja, pokaz

 (1.3) galeria

Wiktionary


wystawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sta­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wystawać ndk.

Wiktionary


wystawać

cza­sow­nik

 (1.1) być czę­ścio­wo wi­docz­nym spoza lub z wnę­trza cze­goś

 (1.2) być wy­su­nię­tym do przo­du w sto­sun­ku do resz­ty obiek­tu

 (1.3) stać w ja­kimś miej­scu zbyt długo lub zbyt czę­sto

 (1.4) zdo­by­wać trud­no do­stęp­ny towar sto­jąc w ko­lej­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną guźca są dwie pary kłów wy­sta­ją­cych z ot­wo­ru gę­bo­we­go i za­krzy­wio­nych ku górze.

 (1.2) Twarz ukry­ta pod czasz­ką ol­brzy­ma wy­glą­da­ła zwy­czaj­nie: wy­sta­ją­cy pod­bró­dek, cien­kie wąsy i po­żół­kłe, za­pad­nię­te po­licz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstavat͡ɕ, AS: vystavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawanie, wystawienie

 czas. wystawić

Wiktionary


wystawca

1. osoba wy­sta­wia­ją­ca jakiś do­ku­ment
2. osoba po­sy­ła­ją­ca swoje ek­spo­na­ty na wy­sta­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto do­star­cza ek­spo­na­tów na wy­sta­wę, wła­ści­ciel ek­spo­na­tów na wy­sta­wie

 (1.2) ten, kto wy­sta­wia jakiś do­ku­ment (zwy­kle ra­chu­nek, czek)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­staw­ca (in­sty­tu­cja) – in­sty­tu­cja wy­sta­wia­ją­ca (two­rzą­ca) do­ku­ment
  • wy­staw­ca (wła­ści­ciel) – wła­ści­ciel ek­spo­na­tów na wy­sta­wie, ek­spo­nent
  • wy­daw­ca
  • emi­tent

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­taj­my też, że nasze na­stro­je bar­dzo udzie­la­ją się psu i trud­no ma­rzyć by zde­ner­wo­wa­ny, wplą­tu­ją­cy się w smycz i włas­ne nogi wy­staw­ca mógł pomóc psu w po­ka­zie. Ta­blet­ka re­la­nium albo mały kie­li­szek ko­nia­ku dla wła­ści­cie­la po­win­ny za­łat­wić spra­wę. Bar­dzo ważną spra­wą jest wła­ści­wy ubiór wy­staw­cy.

 (1.1) Kil­ku­dzie­się­ciu in­nych wy­staw­ców otrzy­ma­ło bądź me­da­le srebr­ne, bądź brą­zo­we, bądź listy po­chwal­ne.

 (1.1) Wła­dy­sław Ło­ziń­ski urzą­dzał [na wy­sta­wie] pa­wi­lon sztu­ki, który był wcale bo­ga­ty, ale obra­zy po­wie­szo­no na mo­krych je­szcze mu­rach i wielu wy­staw­ców nie­po­we­to­wa­ne po­nio­sło szko­dy.

 (1.1) Wśród gości byli rów­nież wy­staw­cy rę­ko­dzie­ła lu­do­we­go, któ­rzy pre­zen­to­wa­li swoje prace.

 (1.1) Oś­wiad­cze­nie w tej spra­wie prze­sła­li­śmy wszyst­kim związ­kom twór­czym[,] de­kla­ru­jąc naszą so­li­dar­ność i go­to­wość dzia­ła­nia w] obro­nie praw twór­ców i wy­staw­ców sztu­ki.

 (1.1) Or­ga­ni­za­to­rzy spo­dzie­wa­ją się, że do Ber­li­na przy­je­dzie ok. 7–8 tys. wy­staw­ców z bli­sko 200 państw świa­ta, sa­mych od­wie­dza­ją­cych może być ok. 100 tys.

 (1.1) Pod­czas two­rze­nia tej ek­spo­zy­cji odrzu­co­no prace na­sto­let­nich ar­ty­stów. Im zda­niem M. W. Szpa­ka na razie trze­ba za­pro­po­no­wać ja­kieś koło pla­stycz­ny­a­stycz­ne, gdzie będą do­sko­na­lić swój warsz­tat. „Salon” sta­no­wi na­gro­dę dla twór­cy doj­rza­łe­go, który po­waż­nie trak­tu­je to, co robi. Stąd naj­młod­szy wy­staw­ca ma 21 lat.

 (1.1) Przesz­ło osiem­dzie­się­ciu wy­staw­ców, zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem Li­nuk­sa, ut­wo­rzy­ło wew­nątrz tar­gów włas­ny, wy­raź­nie wy­o­dręb­nio­ny seg­ment, pod nazwą Linux Bu­si­ness Expo.

 (1.2) Zgod­nie z isto­tą czeku, który jest po­le­ce­niem wy­pła­ty po­cho­dzą­cym od wy­staw­cy, a skie­ro­wa­nym do ban­kie­ra, za za­pła­tę czeku od­po­wia­da prze­de wszyst­kim wy­staw­ca.

 (1.2) Nie­praw­da — zgod­nie z za­pi­sa­mi Ko­dek­su cy­wil­ne­go gwa­rant (czyli wy­staw­ca gwa­ran­cji) po­wi­nien ww. kosz­ty po­kryć z włas­nej kie­sze­ni.

 (1.2) Wy­staw­ca ta­kie­go do­ku­men­tu, zwany gwa­ran­tem, przyj­mu­je na sie­bie od­po­wie­dzial­ność usu­nię­cia wady fi­zycz­nej rze­czy lub do­star­cze­nia rze­czy wol­nej od wad, je­że­li wady ujaw­nią się w cza­sie trwa­nia gwa­ran­cji.

 (1.2) Sprze­daw­cy nie wie­dzą, że banki gwa­ran­tu­ją wy­pła­tę pie­nię­dzy z czeku do pew­nej kwoty (naj­czę­ściej jest to 300–600 zł), nie­za­leż­nie od tego, czy wy­staw­ca czeku ma pie­nią­dze na kon­cie czy nie.

 (1.2) Pol­skie prawo poz­wa­la na przyj­mo­wa­nie fak­tur bez pod­pi­su wy­staw­ców, bo jest to zgod­ne z wy­mo­ga­mi unij­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawka ż., wystawienie n., wystawa ż., wystawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksponent

Wiktionary


wystawczyni

1. ko­bie­ta do­star­cza­ją­ca ek­spo­na­tów na wy­sta­wę;
2. ko­bie­ta wy­sta­wia­ją­ca do­ku­ment, np. czek, ra­chu­nek


SJP.pl


wystawiacz

w siat­ków­ce: gracz wy­sta­wia­ją­cy współ­za­wod­ni­ko­wi piłkę do ścię­cia


SJP.pl


wystawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sta­wiać.

Wiktionary

Wy­sta­wia­nie – za­trzy­ma­nie się psa (czę­sto bez­poś­red­nio z ga­lo­pu) pod­czas po­lo­wa­nia w po­zy­cji sto­ją­cej, le­żą­cej lub pół­przy­sia­dzie, umoż­li­wia­ją­ce my­śli­we­mu po­dej­ście do zwie­rzy­ny na od­le­głość do­god­ną do od­da­nia sku­tecz­ne­go strza­łu. Wy­sta­wia­nie, ina­czej zwane stój­ką, jest cechą wro­dzo­ną wszyst­kich ras wyż­łów, a także Spa­nie­la Bre­toń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨstaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: vystavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystawiać, postawić

 rzecz. wystawa ż., wystawka ż., wystawienie n.

 przym. wystawowy, wystawiony, wystawiany

Wiktionary


wystawiany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­sta­wiać

przy­miot­nik

 (2.1) wyj­mo­wa­ny na zew­nątrz albo po­ka­zy­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie wszyst­kie wy­sta­wia­ne w wi­try­nie klej­no­ty są na sprze­daż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawianie n., wystawienie n.

 czas. wystawiać ndk., wystawić dk.

 ims. wystawiony

 przym. wystawiony

Wiktionary


wystawiać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kłaść coś na wi­do­ku, po­ka­zy­wać

 (1.2) umie­szczać na zew­nątrz

 (1.3) teatr. o sztu­ce: grać przed pu­blicz­no­ścią

 (1.4) łow. o psie: wska­zy­wać cia­łem zwie­rzy­nę

 (1.5) sport. po­da­wać piłkę (na strzał)

 (1.6) in­form. pot. ge­ne­ro­wać i udo­stęp­niać dane

 (1.7) two­rzyć i udo­stęp­niać do­ku­men­ty

 (1.8) udo­stęp­niać do sprze­da­ży

 (1.9) oce­niać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że­brak wy­sta­wiał ręce po pie­nią­dze, jed­nak nikt nie chciał mu ich dać.

 (1.2) Za­wsze w lecie wy­sta­wiam swoje drzew­ko cy­try­no­we na taras, by ład­nie rosło.

 (1.3) W tym ty­god­niu przy­jeż­dża­ją do nas ak­to­rzy z Ta­tar­sta­nu i wy­sta­wia­ją w na­szym te­a­trze pan­to­mi­mę.

 (1.3) To dziw­ne, że w jed­nym se­zo­nie w tym mie­ście oba te­a­try mu­zycz­ne wy­sta­wia­ły dwie różne adap­ta­cje „Skrzyp­ka na dachu”.

 (1.4) Pies już coś wy­sta­wiał, sta­nął jak wryty z jedną łapą pod­nie­sio­ną

 (1.5) Pio­trek wy­sta­wia piłkę tak pre­cy­zyj­nie, że każdy mógł­by bez pro­ble­mu strze­lić bram­kę.

 (1.6) Co mie­siąc wy­sta­wia­ny jest nowy mart.

 (1.7) Urzęd­nik wy­sta­wiał lewe zaś­wiad­cze­nia.

 (1.8) Co się opła­ca wy­sta­wiać w skle­pie in­ter­ne­to­wym?

 (1.9) Uwa­żam, że ten bel­fer wy­sta­wia wy­jąt­ko­wo nie­spra­wied­li­we oceny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstavʲjät͡ɕ, AS: vystavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawa ż., wystawka ż., wystawiennictwo n., wystawiennik m., wystawność ż., wystawienie n., wystawianie n.

 czas. stawiać, postawić, wystawić dk., wystawować ndk.

 przym. wystawowy, wystawienniczy, wystawny, wystawiony, wystawiany

 przysł. wystawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-8) przest. wystawować

 (1.9) oceniać, dawać

Wiktionary


wystawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­ło­że­nie lub skie­ro­wa­nie na zew­nątrz, pod­da­jąc ja­kie­muś od­dzia­ły­wa­niu

 (1.2) przed­sta­wie­nie cze­goś oso­bom po­ten­cjal­nie za­in­te­re­so­wa­nym

 (1.3) kara w for­mie dłu­gotr­wa­łe­go sta­nia bez ruchu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vystavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stawianie n., wystawa ż., wystawka ż., wystawca m., wystawiennictwo n., wystawiennik m., wystawność ż., wystawianie n.

 czas. wystawać, stać, stawiać, postawić, odstawiać, ustawić, ustawiać, wystawiać ndk., wystawić dk., wystawować ndk.

 przym. wystawowy, wystawienniczy, wystawny, wystawiony, wystawiany

 przysł. wystawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ekspozycja

 (1.2) prezentacja

 (1.3) stójka

Wiktionary


wystawiennictwo

or­ga­ni­zo­wa­nie wy­staw


SJP.pl

Wy­sta­wien­nict­wo – ar­chi­tek­tu­ra wy­staw, ter­min z dzie­dzi­ny ar­chi­tek­tu­ry wnętrz i sztuk pla­stycz­nych, który okre­śla sztu­kę pre­zen­to­wa­nia (ek­spo­no­wa­nia) dzieł sztu­ki, przed­mio­tów, to­wa­rów, do­ku­men­tów, zja­wisk, idei.

Ar­ty­sta–wy­sta­wien­nik re­ży­se­ru­je obec­ność zwie­dza­ją­ce­go w prze­strze­ni wy­sta­wo­wej, pro­wa­dzi go, bu­du­je nar­ra­cję, two­rzy sy­tu­a­cję szcze­gól­ne­go kon­tak­tu pu­blicz­no­ści z pre­zen­to­wa­ny­mi war­to­ścia­mi.

Wikipedia


wystawienniczka

→ wy­sta­wien­nik


SJP.pl

Patrz:

wystawiennik

wystawienniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­sta­wien­nict­wem, do­ty­czą­cy wy­sta­wien­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawka ż., wystawiennictwo n., wystawienie n., wystawa ż.

 czas. wystawiać

Wiktionary


wystawiennik

śro­do­wi­sko­wo: osoba urzą­dza­ją­ca wy­sta­wy, ek­spo­zy­cje


SJP.pl


wystawiony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: wy­sta­wić

przy­miot­nik

 (2.1) wy­ję­ty na zew­nątrz albo po­ka­za­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wszy­scy trwa­li w sku­pie­niu przed wy­sta­wio­nym Najś­więt­szym Sa­kra­men­tem.

 (2.1) Ce­li­na na­pa­li­ła się na wy­sta­wio­ną w ga­blot­ce bran­so­let­kę z bły­skot­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawianie n., wystawienie n.

 czas. wystawiać ndk., wystawić dk.

 ims. wystawiany

 przym. wystawiany

Wiktionary


wystawić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sta­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­sta­wiać.

 (1.2) pot. zdra­dzić kogoś, po­sta­wić kogoś w nie­do­brej sy­tu­a­cji

 (1.3) daw. gwara. więz. uciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usia­dłem na ła­wecz­ce pod ścia­ną, twarz wy­sta­wi­łem do słoń­ca, roz­pro­sto­wa­łem nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstavʲit͡ɕ, AS: vystavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawienie n., wystawa ż., wystawka ż.

 czas. wystawiać, postawić, wystawać

 przym. wystawowy, wystawiony, wystawiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zwiać

Wiktionary


wystawka

1. zdrob­nie­nie od: wy­sta­wa;
2. po­tocz­nie: po­da­nie piłki lub krąż­ka gra­czo­wi z tej samej dru­ży­ny tak, aby umoż­li­wić zdo­by­cie punk­tu; wy­sta­wie­nie piłki;
3. ele­ment kon­struk­cji cha­łu­py, wspar­ty na słu­pach, bę­dą­cy prze­dłu­że­niem gór­nej kon­dy­gna­cji nad dolną;
4. przed­miot z wgłę­bie­nia­mi, w któ­rym umie­szcza się przed­mio­ty okre­ślo­ne­go ro­dza­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wy­sta­wa

 (1.2) nie­po­trzeb­ne rze­czy i sprzę­ty wy­sta­wio­ne przed dom do za­bra­nia

 (1.3) ar­chit. wy­kusz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstafka, AS: vystafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawa ż., wystawienie n., wystawianie n., wystawca m., wystawczyni ż., wystawiennictwo n., stawianie n., wystawienie n., wystawność ż.

 czas. stawiać ndk., wystawiać ndk., wystawić dk.

 przym. wystawowy, wystawienniczy, wystawkowy, wystawny

 przysł. wystawnie

Wiktionary


wystawkowy

→ wy­staw­ka


SJP.pl

Patrz:

wystawka

wystawnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­staw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dy­ni, chcąc pod­jąć zac­nych gości jak naj­wy­staw­niej, za­pro­si­ła ich na zupę po­ziom­ko­wą.

 (1.1) Wy­glą­da­ło to niez­wy­kle wy­staw­nie, choć nieco jak na za­dusz­ko­wym cmen­ta­rzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstavʲɲɛ, AS: vystavʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawka ż., wystawienie n., wystawa ż., wystawność

 przym. wystawny

 czas. wystawiać

Wiktionary


wystawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­staw­nie


SJP.pl


wystawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­staw­ny


SJP.pl


wystawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wy­staw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wystawny, niewystawny

 przysł. wystawnie, niewystawnie

 rzecz. wystawka ż., wystawa ż., wystawienie n.

 czas. wystawiać

Wiktionary


wystawny

przy­miot­nik

 (1.1) oka­za­le urzą­dzo­ny lub zor­ga­ni­zo­wa­ny, świad­czą­cy o za­moż­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­stat­nie i wy­staw­ne życie wśród ka­no­ni­ków be­ne­wenc­kich czy ne­a­po­li­tań­skich coraz mniej po­do­ba­ło się Be­ne­dyk­to­wi, w miarę jak do­ra­stał, i coraz bo­le­śniej od­czu­wał rozdź­więk mię­dzy ewan­ge­lią a ży­ciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstavnɨ, AS: vystavny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawka ż., wystawność ż., wystawa ż., wystawienie n.

 przysł. wystawnie

 czas. wystawiać

Wiktionary


wystawowy

przy­miot­nik od: wy­sta­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­sta­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nął przed szybą wy­sta­wo­wą i przez chwi­lę przy­glą­dał się wy­ek­spo­no­wa­nym na wy­sta­wie ko­lo­ro­wym fo­to­gra­fiom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawa ż., wystawianie n., wystawienie n., wystawka ż.

 czas. wystawiać ndk., wystawić dk.

Wiktionary


wystać

1. sto­jąc wytr­wać do pew­ne­go czasu; do­cze­kać do końca cze­goś; do­stać;
2. sto­jąc uzy­skać coś, wy­jed­nać;
3. wy­stać się - spę­dzić wiele czasu na sta­niu


SJP.pl


wystały

o pły­nie: taki, który się wy­stał (stał do­sta­tecz­nie długo i na­brał pew­nych wła­ści­wo­ści)


SJP.pl


wysterkać

daw­niej, rzad­ko: wy­sta­wać ponad po­wierzch­nię cze­goś, być wi­docz­nym spoza cze­goś; ster­czeć; wy­ster­czać; wy­ster­ki­wać


SJP.pl


wysterowywać

re­gu­lu­jąc przy­rząd, po­wo­do­wać jego pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie; wy­re­gu­lo­wy­wać


SJP.pl


wystopniować

1. po­se­gre­go­wać, zhie­rar­chi­zo­wać;
2. we fryz­jer­stwie: wy­cie­nio­wać


SJP.pl


wystopować

po­tocz­nie: zwol­nić, ogra­ni­czyć, pow­ścią­gnąć


SJP.pl


wystornować

usu­nąć lub po­pra­wić błąd w za­pi­sach księ­go­wych, do­ko­nu­jąc za­pi­su po prze­ciw­nej stro­nie konta


SJP.pl


wystosować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sto­so­wy­wać)

 (1.1) zwró­cić się z ofi­cjal­nym pis­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­słan­ka wy­sto­so­wa­ła in­ter­pe­la­cję w spra­wie awa­rii w oczy­szczal­ni ście­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystosowanie n.

 czas. stosować ndk., wystosowywać ndk.

Wiktionary


wystraszony

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się w sta­nie lęku lub sil­ne­go nie­po­ko­ju wsku­tek rze­czy­wi­ste­go albo wy­o­bra­żo­ne­go za­gro­że­nia, od­czu­wa­ją­cy strach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stra­szo­ne dziec­ko scho­wa­ło się za mamą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestraszony

Wiktionary


wystraszyć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|stra­szyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Wy­glą­da­my jak dwa wy­stra­szo­ne ga­wro­ny” – pod­szep­nę­ło jej po­czu­cie hu­mo­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestraszyć

 rzecz. strach mzw./mrz.

Wiktionary


wystroić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ubrać kogoś lub coś efek­tow­nie, oka­za­le

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­stro­ić się

 (2.1) ubrać sie­bie efek­tow­nie, oka­za­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­no­wie Bilhy i Zilpy mieli na gło­wie tro­skę o bydło i ca­ły­mi dnia­mi prze­by­wa­li na pa­stwi­skach, tym­cza­sem Józef pa­ra­do­wał w domu wy­stro­jo­ny i uli­za­ny jak gła­dysz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstrɔjit͡ɕ, AS: vystroi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strojenie n., strój m., wystrój m., ustrój m., strojność ż., strojniś m., strojnisia ż., wystrojenie n.

 czas. stroić, ustroić, ustrajać, wystrajać

 przym. strojny

Wiktionary


wystrojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­stro­ić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystroić

 rzecz. strój mrz.

Wiktionary


wystrojowate

o ce­chach wy­stro­jo­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wystrojowaty

o ce­chach wy­stro­jo­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wystrugać

wyt­wo­rzyć przed­miot z drew­na me­to­dą ści­na­nia nożem cien­kich wió­rów


SJP.pl


wystruć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Czer­nia­chowsk (obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy tego mia­sta);

 (1.2) geogr. hist. In­strucz (rzeka w Pru­sach)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­struć – rzeka pły­ną­ca przez obwód kró­le­wiec­ki
  • Wy­struć – mia­sto po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim (inna nazwa: Czer­nia­chowsk)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wystrucki

Wiktionary


wystrychnąć

prze­sta­rza­le: wy­kie­ro­wać na kogoś, dziś tylko w zw. fra­ze­o­lo­gicz­nym: wy­strych­nąć kogoś na dudka, czyli zak­pić z kogoś


SJP.pl


wystrzał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) efekt wy­rzu­ce­nia po­ci­sku z broni mio­ta­ją­cej lub broni pal­nej

 (1.2) żegl. nie­mal po­zio­my maszt wy­sta­ją­cy na rufie ża­glow­ca;

Wiktionary

Ta stro­na do­ty­czy że­glar­stwa. Zo­bacz też: Wy­strzał (film).Wy­strzał – drzew­ce wy­sta­ją­ce do tyłu z rufy jed­nost­ki ża­glo­wej i zo­rien­to­wa­ne po­zio­mo lub lekko wzno­szą­ce się ku górze. Poz­wa­la na zwięk­sze­nie bazy pod­po­ro­wej dla oli­no­wa­nia sta­łe­go masz­tu znaj­du­ją­ce­go się naj­bli­żej rufy jed­nost­ki oraz oli­no­wa­nia ru­cho­me­go żagla tyl­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­da­la­ły się od sku­tej lodem po­wierzch­ni Hoth, gdy wstrzą­sy wtór­ne wy­strza­łu dzia­ła jo­no­we­go spra­wia­ły, że przez bazę nio­sły się war­ko­ty i trza­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzał mrz., strzelec mos., strzelanina ż.

 czas. strzelać, wystrzeliwać

 przym. strzelecki, wystrzałowy

 przysł. wystrzałowo

Wiktionary


wystrzałowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­strza­ło­wy, re­we­la­cyj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystrzał m., strzał m., strzelec mos.

 przym. wystrzałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetnie

Wiktionary


wystrzałowość

→ wy­strza­ło­wy


SJP.pl

Patrz:

wystrzałowy

wystrzałowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­strza­łu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) re­we­la­cyj­ny, wzbu­dza­ją­cy za­chwyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., wystrzał mrz., strzał mrz., strzelanina ż.

 czas. wystrzelić, strzelać, wystrzeliwać

 przysł. wystrzałowo

Wiktionary


wystrzec

wy­strzec się - po­sta­rać się uni­knąć kogoś lub cze­goś


SJP.pl


wystrzelanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­strze­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystrzelać dk.

 rzecz. strzelec mos., strzelanina ż.

 przym. strzelecki

Wiktionary


wystrzelać

1. książ­ko­wo: zo­sta­wać wy­rzu­co­nym w górę, wzno­sić się; wy­strze­li­wać;
2. prze­no­śnie: się­gać wy­so­ko ponad coś


SJP.pl


wystrzelenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­strze­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsṭʃɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: vysṭšelẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystrzelić, wystrzeliwać

 rzecz. strzelec mos., strzelanina ż.

Wiktionary


wystrzeliwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­strze­li­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystrzeliwać ndk.

 rzecz. strzelanina ż.

Wiktionary


wystrzeliwać

1. po­tocz­nie: za­bi­jać wiele osób lub zwie­rząt, strze­la­jąc z broni pal­nej;
2. po­tocz­nie: strze­la­jąc z broni pal­nej, zu­ży­wać jakąś ilość amu­ni­cji, pro­chu;
3. wy­strze­li­wać się - po­tocz­nie, o wielu oso­bach: za­bi­jać się, strze­la­jąc z broni pal­nej;
4. po­wo­do­wać strzał (np. z broni pal­nej, łuku);
5. o broni pal­nej: strze­lać;
6. po­wo­do­wać start po­ja­zdu kos­micz­ne­go;
7. książ­ko­wo: zo­sta­wać wy­rzu­co­nym w górę, wzno­sić się; wy­strze­lać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­strze­lić)

 (1.1) po­wo­do­wać lot po­ci­sku – kuli ka­ra­bi­no­wej, ra­kie­ty, strza­ły itp.

 (1.2) nagle zry­wać się do biegu, zwy­kle bar­dzo szyb­ko i gwał­tow­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strza­ły wy­strze­li­wa­ne są z łuku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsṭʃɛˈlʲivat͡ɕ, AS: vysṭšelʹivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystrzał m., wystrzelenie n., wystrzeliwanie n., strzelanina ż.

 czas. wystrzelić dk., strzelić dk.

 przym. wystrzałowy, strzelniczy

Wiktionary


wystrzelić

1. spo­wo­do­wać strzał (np. z broni pal­nej, łuku);
2. o broni pal­nej: strze­lić;
3. spo­wo­do­wać start po­ja­zdu kos­micz­ne­go;
4. książ­ko­wo: zo­stać wy­rzu­co­nym w górę, wznieść się;
5. prze­no­śnie: się­gać wy­so­ko (ponad coś)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­strze­li­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­strze­li­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inigo wzru­szył ra­mio­na­mi. Wsku­tek tego ruchu coś sre­brzy­ste­go wy­strze­li­ło mu z rę­ka­wa; była to sta­ran­nie uksz­tał­to­wa­na klin­ga, wy­ście­ła­na z jed­nej stro­ny i usta­wia­ją­ca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsṭʃɛlʲit͡ɕ, AS: vysṭšelʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelanina ż., strzelnica ż., strzelec mos., wystrzelenie n., strzał

 czas. strzelać, wystrzeliwać

 przym. strzelecki, strzelnicowy, wystrzałowy

Wiktionary


wystrząsanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­strzą­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystrząsać ndk.

Wiktionary


wystrzępić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. strzę­pić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|strzę­pić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­nywy­strzę­pić się (ndk. strzę­pić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|strzę­pić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsṭʃɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: vysṭšẽmpʹić

Wiktionary


wystrój

wy­strój wę­żo­wia­czek - motyl z ro­dzi­ny wy­stro­jo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Eu­ro­pie i Afry­ce; nie­bez­piecz­ny szkod­nik drzew, zwła­szcza owo­co­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ca­łoksz­tałt ele­men­tów zdo­bią­cych obiekt na zew­nątrz lub wew­nątrz

 (1.2) ent. motyl z ro­dzi­ny wy­stro­jo­wa­tych

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wy­stro­ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strojenie n.

 czas. wystroić dk., stroić ndk.

Wiktionary


wystygnięty

taki, który wy­sty­gnął; wy­sty­gły


SJP.pl


wystylizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sty­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystylizować dk.

 przym. stylistyczny

Wiktionary


wystąpienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­stą­pić.

 (1.2) wy­gło­sze­nie prze­mó­wie­nia przed ja­kimś au­dy­to­rium

 (1.3) po­ja­wie­nie się ja­kie­goś zja­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czy masz świa­do­mość, ile pro­ble­mów spo­wo­do­wa­ło twoje wy­stą­pie­nie?

 (1.3) Wy­stą­pie­nie kil­ku­na­stu przy­pad­ków grypy, nie musi oz­na­czać epi­de­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vystõmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występ m., występca mos., występność ż.

 czas. wystąpić, występować

 przysł. występnie

 przym. występny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) występ

Wiktionary


wystąpić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­stę­po­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­stę­po­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈstɔ̃mpʲit͡ɕ, AS: vystõmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystąpienie n., występ mrz., występca mos., występność ż.

 przysł. występnie

 przym. występny

Wiktionary


występ

1. wy­stą­pie­nie ar­ty­sty przed pu­blicz­no­ścią;
2. wzię­cie udzia­łu w ja­kichś za­wo­dach, roz­gryw­kach itp.;
3. wy­sta­ją­ca część cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­blicz­ne od­gry­wa­nie roli przez ak­to­ra, mu­zy­ka lub in­ne­go ar­ty­stę; udział w przed­sta­wie­niu, kon­cer­cie

 (1.2) to, co wy­sta­je, ster­czy poza obręb cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­stęp – wy­stą­pie­nie ar­ty­sty przed pu­blicz­no­ścią lub wzię­cie udzia­łu w ja­kichś za­wo­dach, roz­gryw­kach itp. oraz wy­sta­ją­ca część cze­goś
  • Wy­stęp – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Wy­stęp – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Sie­cie­chów
  • Wy­stęp – przy­sió­łek wsi Przy­szów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Bo­ja­nów
  • Wy­stęp – część wsi Ja­bło­no­wo-Wy­py­chy w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły
  • Wy­stęp – część wsi Pio­łun­ka w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów
  • Wy­stęp – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Ro­zo­gi
  • Wy­stęp – tytuł dwu­pły­to­we­go, kon­cer­to­we­go al­bu­mu ze­spo­łu Kazik na Żywo, wy­da­ne­go w roku 2002.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspa­nia­ły wy­stęp so­lo­wy zna­ne­go ak­to­ra wzbu­dził owa­cję pu­blicz­no­ści.

 (1.1) Pod­czas gdy uwaga wszyst­kich sku­pi­ła się na szy­ku­ją­cej się do wy­stę­pu pię­knej Sonce, mój wzrok za­błą­dził da­le­ko w kąt sali, gdzie za­sia­da­li mu­zy­kan­ci.

 (1.2) Wy­stęp muru przy ka­na­pie obło­żo­no okła­dzi­ną imi­tu­ją­cą pia­sko­wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨstɛ̃mp, AS: vystẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wystąpić, występować

 rzecz. występność ż., występca mos., wystąpienie

 przysł. występnie

 przym. występny

Wiktionary


występca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba po­peł­nia­ją­ca wy­stęp­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­sta, któ­ry­by temu dosyć nie czy­nił, nie­chaj­by sta­ro­stwa zbył, a za wy­stęp­cę prze­ciw­ko rze­czy­po­spo­li­tej mian był.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występ mrz., występek mrz., wystąpienie n., występność ż., występowanie n.

 czas. wystąpić dk., występować ndk.

 przym. występny

 przysł. występnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winowajca, przestępca, grzesznik, zbrodniarz

Wiktionary


występek

nie­god­ne po­stę­po­wa­nie przy­no­szą­ce ogól­ne po­tę­pie­nie, czyn bę­dą­cy prze­kro­cze­niem norm etycz­nych i mo­ral­nych oraz praw obo­wią­zu­ją­cych w pew­nej spo­łecz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. czyn nie­wła­ści­wy mo­ral­nie, niez­god­ny z nor­ma­mi spo­łecz­ny­mi

 (1.2) praw. czyn za­bro­nio­ny za­gro­żo­ny karą nie su­ro­wszą niż mie­siąc po­zba­wie­nia wol­no­ści;

Wiktionary

Wy­stę­pek – ro­dzaj prze­stęp­stwa za­gro­żo­ny grzyw­ną po­wy­żej 30 sta­wek dzien­nych albo po­wy­żej 5000 zło­tych, karą ogra­ni­cze­nia wol­no­ści prze­kra­cza­ją­cą mie­siąc albo karą po­zba­wie­nia wol­no­ści prze­kra­cza­ją­cą mie­siąc (art. 7 § 3 Ko­dek­su kar­ne­go).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈstɛ̃mpɛk, AS: vystẽmpek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występca mos., występność ż.

 przym. występny

 przysł. występnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawka

Wiktionary


występnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w wy­stęp­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgrze­szy­li­śmy, wraz z na­szy­mi przod­ka­mi, / po­peł­ni­li­śmy nie­pra­wość, ży­li­śmy wy­stęp­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występ mrz., występca mos., występek mrz., występność ż., wystąpienie n., występowanie n.

 czas. wystąpić dk., występować ndk.

 przym. występny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karygodnie

Wiktionary


występniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­stęp­nie


SJP.pl


występniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­stęp­ny


SJP.pl


występność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bycie wy­stęp­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubo w wstęp­nym boju udzia­łu nie brał, chło­stał wy­stęp­ność, choć cza­sem zdaje się ją łech­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występ mrz., występca mos., występek mrz., wystąpienie n., występowanie n.

 czas. wystąpić dk., występować ndk.

 przym. występny

 przysł. występnie

Wiktionary


występny

1. po­peł­nia­ją­cy wy­stęp­ki;
2. bę­dą­cy wy­stęp­kiem lub pełen wy­stęp­ków


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. po­peł­nia­ją­cy wy­stęp­ki

 (1.2) książk. sta­no­wią­cy wy­stę­pek, pełen wy­stęp­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obło­żysz kląt­wą tych wy­stęp­nych Ama­le­ki­tów, bę­dziesz z nimi wal­czył, aż ich zni­szczysz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występ mrz., występca mos., występek mrz., występność ż., wystąpienie n., występowanie n.

 czas. wystąpić dk., występować ndk.

 przysł. występnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedobry, nikczemny, podły, zły

 (1.2) niedopuszczalny, nikczemny, zły

Wiktionary


występowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­stę­po­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Guzek różni się od grud­ki więk­szą spo­i­sto­ścią i głęb­szym usa­do­wie­niem oraz ist­nie­niem na­cie­ku za­pal­ne­go wokół miej­sca jego wy­stę­po­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: vystẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. występować

 rzecz. występca mos., występność ż.

 przysł. występnie

 przym. występny

Wiktionary


występować

1. brać udział, np. w przed­sta­wie­niu lub w fil­mie;
2. wy­po­wia­dać się pu­blicz­nie w ja­kiejś spra­wie;
3. wcho­dzić w skład cze­goś;
4. ros­nąć, żyć na ja­kimś ob­sza­rze


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­stą­pić)

 (1.1) od­gry­wać rolę (w te­a­trze, fil­mie)

 (1.2) opu­szczać jakąś or­ga­ni­za­cję, par­tię

 (1.3) o ga­tun­kach: za­miesz­ki­wać dany ob­szar

 (1.4) prze­su­wać się przed sze­reg

 (1.5) prze­ma­wiać przed ja­kimś au­dy­to­rium

 (1.6) wy­pły­wać poza brzeg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten młody aktor wy­stę­pu­je czę­sto u Spiel­ber­ga.

 (1.2) W 1980 Jan Nowak wy­stę­pu­je z par­tii i prze­cho­dzi do opo­zy­cji.

 (1.3) Ten rzad­ki ga­tu­nek ptaka wy­stę­pu­je tylko na jed­nej wy­spie.

 (1.5) Obaj pa­no­wie „sze­rzą mi­łość” mię­dzy ludź­mi, myślą, że chwy­ci­li Pana Boga za nogi, bo wy­stę­pu­ją w me­diach i opo­wia­da­ją nie­stwo­rzo­ne rze­czy, a na­iw­ny słu­chacz czy widz we wszyst­ko uwie­rzy.

 (1.6) Wody za­le­wu nie­spo­dzie­wa­nie za­czę­ły wy­stę­po­wać z brze­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: vystẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. występ mrz., wystąpienie mrz., występowanie mrz., występca mos., występność ż.

 czas. stąpać ndk.

 przysł. występnie

 przym. występny

Wiktionary


występowy

→ wy­stęp


SJP.pl

Patrz:

występ

występy

1. wy­stą­pie­nie ar­ty­sty przed pu­blicz­no­ścią;
2. wzię­cie udzia­łu w ja­kichś za­wo­dach, roz­gryw­kach itp.;
3. wy­sta­ją­ca część cze­goś


SJP.pl

Wy­stę­py – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Kra­so­cin. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


wysublimowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­su­bli­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysublimować dk.

Wiktionary


wysublimowany

nadać cze­muś szla­chet­niej­szy lub wznio­ślej­szy cha­rak­ter


SJP.pl


wysublimować

nadać cze­muś szla­chet­niej­szy lub wznio­ślej­szy cha­rak­ter


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) nadać cze­muś głęb­szy cha­rak­ter, wyż­szą war­tość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsublʲĩˈmɔvat͡ɕ, AS: vysublʹĩmovać

Wiktionary

Powiązane:

 ims. wysublimowany

 rzecz. wysublimowanie

 czas. sublimować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszlachetniać

Wiktionary


wysunięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­su­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vysũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysunąć, zasuwać

 rzecz. wysuwanie n., suw mrz.

Wiktionary


wysunąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­su­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­su­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odw­le­kał ten mo­ment jak naj­dłu­żej, ale wresz­cie z po­wro­tem wy­su­nął głowę ponad kra­wędź koca i pod­niósł po­wie­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vysũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sunąć, zasuwać

 rzecz. wysunięcie n., wysuwanie n., suw mrz.

Wiktionary


wysupłać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­su­pły­wać)

 (1.1) wyjąć coś z cze­goś, zwła­szcza z tego, co było uprzed­nio zwią­za­ne w supeł

 (1.2) wy­do­stać coś lub kogoś z plą­ta­ni­na­ą­ta­ni­ny albo głębi cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ogór­ki ku­po­wa­ło się po 1,50 zł, teraz trze­ba wy­su­płać 2,50 zł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. supeł mrz., wysupłanie n., wysupływanie n., supełkowanie n., rozsupłowanie n., rozsupłanie n.

:: zdrobn. supełek mrz.

 czas. ndk. wysupływać, dk. rozsupłać, ndk. rozsupływać, ndk. supełkować

 przym. supełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwiązać, wyplątać

 (1.2) wyciągnąć, wydostać, wyplątać

 (1.3) zarobić

 (2.1) wywikłać się, wyplątać się

Wiktionary


wysuszacz

kos­me­tyk przy­spie­sza­ją­cy wy­sy­cha­nie la­kie­ru


SJP.pl


wysuszająco

→ wy­su­sza­ją­cy


SJP.pl

Patrz:

wysuszający

wysuszać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­su­szyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wy­su­szyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­su­szać się (dk. wy­su­szyć się)

 (2.1) rzad. nie­do­ko­na­ny od|wy­su­szyć się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszak mrz.

Wiktionary


wysuszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wie­nie, że coś jest suche

 (1.2) stan cał­ko­wi­tej su­cho­ści, bycie su­chym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obu ty­pach je­zior, po­dal­pej­skim i bał­tyc­kim, muł po wy­su­sze­niu przy­bie­ra barwę szarą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchar mos./mrz.

Wiktionary


wysuszony

po­tocz­nie o lu­dziach, rza­dziej o zwie­rzę­tach: chudy, wy­nędz­nia­ły; suchy


SJP.pl


wysuszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. su­szyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|su­szyć.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­su­szyć się (ndk. su­szyć się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|su­szyć się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osuszyć, suszyć, ususzyć, zasuszyć

 rzecz. suchość ż., suchoty nmos., susz mrz., suszak mrz., suszarka ż., suszarnia ż., suszenie n., wysuszenie n., suchar mos./mrz.

 przym. suchy, suszony

 przysł. sucho

Wiktionary


wysuw

w tech­ni­ce: wy­su­wa­nie, wy­su­nię­cie cze­goś


SJP.pl


wysuwalny

da­ją­cy się wy­su­nąć


SJP.pl


wysuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­su­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysunięcie n., suw mrz.

 czas. zasuwać, wysuwać ndk., wysunąć dk.

Wiktionary


wysuwać

1. prze­su­wa­jąc coś, umie­szczać to tak, aby wy­sta­wa­ło poza linię cze­goś i było wi­docz­ne;
2. wy­do­by­wać coś na zew­nątrz;
3. wy­stę­po­wać z czymś ofi­cjal­nie lub przed­sta­wiać, pro­po­no­wać coś komuś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­su­nąć)

 (1.1) umie­szczać coś lub tego część na zew­nątrz, poza jakąś gra­ni­cę

 (1.2) przed­sta­wiać innym pewne myśli, po­glą­dy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­su­wać się (dk. wy­su­nąć się)

 (2.1) prze­mie­szczać się na zew­nątrz, poza obręb

 (2.2) wy­cho­dzić nie­po­strze­że­nie, ukrad­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sunąć, zasuwać

 rzecz. wysuwanie n., suw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciągać, wyjmować, wykładać, wynosić

 (1.2) głosić, pokazywać, przedstawiać, upubliczniać, wygłaszać

 (2.1) wychodzić, wyłazić, wydostawać się

 (2.2) wymykać się

Wiktionary


wysuwny

moż­li­wy do wy­su­nię­cia, np. sprzę­gło wy­suw­ne


SJP.pl


wyswatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wys­wa­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyswatać dk.

 rzecz. swatanie n.

Wiktionary


wysycanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sy­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysycać ndk.

Wiktionary


wysycać

1. w che­mii: pro­wa­dzać do da­ne­go związ­ku che­micz­ne­go pewną ilość par lub gazów, które w od­po­wied­nich wa­run­kach ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry i przy ka­ta­li­za­to­rze po­wo­du­ją za­mia­nę danej sub­stan­cji w inną;
2. w che­mii: wpro­wa­dzać do danej ob­ję­to­ści ciała sta­łe­go, płyn­ne­go lub lot­ne­go pewną ilość ja­kiejś sub­stan­cji, którą dane ciało może wchło­nąć


SJP.pl


wysychanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|wy­sy­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysychać ndk., wyschnąć dk.

 rzecz. wyschnięcie n.

Wiktionary


wysychać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wysch­nąć)

 (1.1) sta­wać się su­chym

 (1.2) o ro­śli­nie: schnąć, tra­cić wigor

 (1.3) o cie­czy: zni­kać w wy­ni­ku schnię­cia lub wsią­ka­nia

 (1.4) o ak­we­nie: sta­wać się pu­stym na sku­tek pa­ro­wa­nia lub nie­do­bo­ru

 (1.5) wy­czer­py­wać się, za­ni­kać

 (1.6) pot. bar­dzo chud­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Morze Mart­we wy­sy­cha na sku­tek wzmo­żo­ne­go pa­ro­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysychanie n., wyschnięcie n.

 czas. wyschnąć dk.

Wiktionary


wysycić

1. w che­mii: pro­wa­dzić do da­ne­go związ­ku che­micz­ne­go pewną ilość par lub gazów, które w od­po­wied­nich wa­run­kach ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry i przy ka­ta­li­za­to­rze spo­wo­du­ją za­mia­nę danej sub­stan­cji w inną;
2. w che­mii: wpro­wa­dzić do danej ob­ję­to­ści ciała sta­łe­go, płyn­ne­go lub lot­ne­go pewną ilość ja­kiejś sub­stan­cji, którą dane ciało może wchło­nąć


SJP.pl


wysyczeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) po­wie­dzieć ze zło­ścią, z pasją, przez za­ci­śnię­te zęby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Prze­pi­szesz to osiem­dzie­siąt razy – ja­do­wi­cie wy­sy­cza­ła na­u­czy­ciel­ka.

Wiktionary


wysyfiać

po­tocz­nie: po­wo­do­wać wy­stą­pie­nie pry­szczy, krost; ob­sy­fiać, osy­fiać


SJP.pl


wysyfić

po­tocz­nie:
1. spo­wo­do­wać wy­stą­pie­nie pry­szczy, krost; ob­sy­fić, osy­fić;
2. wy­bru­dzić; wyś­wi­nić, wy­pa­prać


SJP.pl


wysyp

po­ja­wie­nie się cze­goś w dużej licz­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres na­jin­ten­syw­niej­sze­go doj­rze­wa­nia owo­ców

 (1.2) pot. nagłe po­ja­wie­nie się ludzi w dużej licz­bie

 (1.3) pot. nagłe po­ja­wie­nie się trą­dzi­ku, krost w dużej licz­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­stwi­sku są­sia­da jest wysyp pie­cza­rek.

 (1.2) Nad je­zio­rem wy­stą­pił praw­dzi­wy wysyp pla­żo­wi­czów. Nie ma gdzie się po­ło­żyć z kocem — wszyst­kie miej­sca są za­ję­te.

 (1.3) Ona ma wysyp na de­kol­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨsɨp, AS: vysyp

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysypać dk., wysypywać ndk.

 rzecz. wysypisko n., wysypka ż.

Wiktionary


wysypanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sy­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysypywać, wysypać dk.

Wiktionary


wysypianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sy­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyspać się, wysypiać ndk.

Wiktionary


wysypisko

miej­sce, w któ­rym się coś wy­sy­pu­je, zwła­szcza śmie­ci lub od­pad­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce ma­so­we­go wy­rzu­ca­nia i skła­do­wa­nia od­pa­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szpe­racz­ka bar­dzo się ucie­szy­ła, kiedy na wy­sy­pi­sku śmie­ci w Ro­kit­nie zna­la­zła cał­kiem nowy apa­rat te­le­fo­nicz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɨˈpʲiskɔ, AS: vysypʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysypać, wysypywać

 rzecz. wysypka ż., wysyp mrz.

 przym. wysypiskowy

Wiktionary


wysypiskowy

→ wy­sy­pi­sko


SJP.pl

Patrz:

wysypisko

wysypka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wyk­wi­ty skór­ne lub na bło­nach ślu­zo­wych bę­dą­ce ob­ja­wem ja­kiejś cho­ro­by;

Wiktionary

Wy­syp­ka ( exant­he­ma), osut­ka – wyk­wi­ty na skó­rze lub bło­nach ślu­zo­wych pow­sta­łe w wy­ni­ku: re­ak­cji aler­gicz­nej, kon­tak­tu z sub­stan­cją che­micz­ną (np. jodem), szcze­pie­nia ochron­ne­go, za­tru­cia le­ka­mi, bądź jako objaw cho­ro­by za­kaź­nej (np. odry, ospy, ró­życz­ki).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wysyp mrz., wysypisko n.

 czas. wysypać, wysypywać

 przym. wysypkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liszaj, osutka

Wiktionary


wysypkowy

przy­miot­nik od: wy­syp­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z wy­syp­ką, ob­ja­wia­ją­cy się wy­syp­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysypka ż.

Wiktionary


wysypowy

→ wysyp


SJP.pl

Patrz:

wysyp

wysypywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sy­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysypywać ndk.

Wiktionary


wysypywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) opróż­niać coś z cze­goś syp­kie­go

 (1.2) pot. przen. o trą­dzi­ku, kro­stach: po­ja­wiać się w dużej ilo­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­sy­py­wać się

 (2.1) in­form. o pro­gra­mie lub o sy­ste­mie ope­ra­cyj­nym: prze­sta­wać dzia­łać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zwy­kle wy­sy­py­wa­ło mnie na wy­so­ko­ści szczę­ki, po obyd­wu stro­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: vysypyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysypisko n., wsyp m., wysyp m., wysypanie n., wysypywanie n., wysypka ż., wsypywanie n.

 czas. wysypać dk., wsypać dk., wsypywać ndk.

Wiktionary


wysysacz

urzą­dze­nie do usu­wa­nia wody z za­la­nych po­mie­szczeń


SJP.pl


wysysarka

urzą­dze­nie do wy­sy­sa­nia cze­goś, np. oleju


SJP.pl


wysysać

wy­cią­gać pod wpły­wem róż­ni­cy ci­śnień


SJP.pl


wysysowate

o ce­chach wy­sy­so­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl

Wy­sy­so­wa­te (Rho­pa­li­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków i po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych. Kos­mo­po­li­tycz­na. Obej­mu­je ponad 220 opi­sa­nych ga­tun­ków, skla­sy­fi­ko­wa­nych w 30 ro­dza­jach. Wszyst­kie są fi­to­fa­ga­mi ssą­cy­mi.

Wikipedia


wysysowaty

o ce­chach wy­sy­so­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


wysyłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sy­łać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɨˈwãɲɛ, AS: vysyu̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysyłać ndk., wysłać dk.

 rzecz. wysłannik mos., wysyłka ż., wysłanie n.

 przym. wysyłkowy

Wiktionary


wysyłać

cza­sow­nik

 (1.1) prze­ka­zy­wać komuś coś za poś­red­nict­wem in­nych osób lub urzą­dzeń tech­nicz­nych

 (1.2) po­le­cać komuś uda­nie się do­kądś w ja­kimś celu

 (1.3) na­da­wać, wy­da­wać z sie­bie; emi­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś wy­sła­łam pocz­tą list do Alka.

 (1.2) Mama wy­sła­ła mnie do skle­pu po pie­trusz­kę.

 (1.3) Ra­dio­te­le­skop nie wy­sy­ła, a od­bie­ra sy­gna­ły z kos­mo­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈsɨwat͡ɕ, AS: vysyu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysyłka ż., wysyłanie n. ndk., wysłanie n. dk., wysłannik

 czas. słać, przesyłać, wysłać dk.

 przym. wysyłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadawać

 (1.2) słać, posyłać, wyprawić

 (1.3) dawać

Wiktionary


wysyłka

1. wy­sła­nie cze­goś;
2. to, co się wy­sy­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­sła­nie, wy­sy­ła­nie cze­goś

 (1.2) to, co jest wy­sy­ła­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pła­ci­łam stówę za książ­ki i 15 zło­tych za wy­sył­kę.

 (1.2) Zadz­woń do firmy ku­rier­skiej, bo wtor­ko­wa wy­sył­ka je­szcze nie do­tar­ła do klien­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysyłać ndk., wysłać dk.

 rzecz. wysłanie n., wysyłanie n., wysłannik mos.

 przym. wysyłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przesyłka

Wiktionary


wysyłkownia

dział in­sty­tu­cji, w któ­rym or­ga­ni­zu­je się wy­sy­ła­nie cze­goś


SJP.pl


wysyłkowy

przy­miot­nik od: wy­sył­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­sył­ką, zaj­mu­ją­cy się wy­sył­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz sklep pro­wa­dzi także sprze­daż wy­sył­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨsɨwˈkɔvɨ, AS: vysyu̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysyłać ndk., wysłać dk.

 rzecz. wysyłka ż., wysyłanie n., wysłanie n., wysłannik mos.

Wiktionary


wyszabrować

1. bez­praw­nie przy­wła­szczyć sobie po­rzu­co­ne mie­nie
2. wy­sy­pać sza­brem


SJP.pl


wyszacowywać

okre­ślać war­tość lub koszt cze­goś


SJP.pl


wyszakowo

Wy­sza­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


wyszalały

wy­sza­leć się - po­tocz­nie: sza­le­jąc, wy­ła­do­wać swoją ener­gię; na­sza­leć się, wy­szu­mieć się, na­szu­mieć się


SJP.pl


wyszaleć

wy­sza­leć się - po­tocz­nie: sza­le­jąc, wy­ła­do­wać swoją ener­gię; na­sza­leć się, wy­szu­mieć się, na­szu­mieć się


SJP.pl


wyszamotywać

rzad­ko:
1. sza­mo­cząc, wy­ry­wać, wy­do­by­wać;
2. wy­sza­mo­ty­wać się - sza­mo­cząc, wy­do­sta­wać się skądś


SJP.pl


wyszanowo

Wy­sza­no­wo (niem. "Wis­chen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz, na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rza Lu­bu­skie­go i Bru­zdy Zbą­szyń­skiej.

Wieś du­chow­na, włas­ność opata cy­ster­sów w Pa­ra­dy­żu pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


wyszanów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­sza­nów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Szlich­tyn­go­wa
  • Wy­sza­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Wie­ru­szów
  • Wy­sza­no­wo

Wikipedia


wyszarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. wy­sza­rza­łość (tka­ni­ny, ubra­nia)

przy­słó­wek

 (2.1) przest. ubogo, szaro, nie­po­kaź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agniesz­ka wo­la­ła małą, kie­dyś bab­ci­ną ka­nap­kę, któ­rej wy­sza­rza­nie i dziu­ry ob­cią­gnę­ła kre­to­nem dru­ko­wa­nym w bu­kie­ty róż.

 (2.1) Vis-à-vis moje wy­glą­da­ło do tego stop­nia nie­po­cze­śnie i wy­sza­rza­nie, że je bra­łem za ja­kie­goś zwy­kłe­go skri­bę sic. […]

Wiktionary


wyszarzany

śro­do­wi­sko­wo: zmie­niać kolor czę­ści in­ter­fej­su na szary, unie­moż­li­wia­jąc in­te­rak­cję


SJP.pl


wyszarzać

śro­do­wi­sko­wo: zmie­niać kolor czę­ści in­ter­fej­su na szary, unie­moż­li­wia­jąc in­te­rak­cję


SJP.pl


wyszarzały

śro­do­wi­sko­wo: zmie­niać kolor czę­ści in­ter­fej­su na szary, unie­moż­li­wia­jąc in­te­rak­cję


SJP.pl


wyszarzyć

śro­do­wi­sko­wo: zmie­nić kolor czę­ści in­ter­fej­su na szary, unie­moż­li­wia­jąc in­te­rak­cję


SJP.pl


wyszastać

daw­niej: roztr­wo­nić, prze­pu­ścić; wytr­wo­nić


SJP.pl


wyszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­szczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczaw mrz., szczyl mzw.

 czas. szczać

Wiktionary


wyszczać

wul­gar­nie:
1. wy­da­lić coś z mo­czem;
2. wy­szczać się - oddać mocz


SJP.pl


wyszczególniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­szcze­gól­nić)

 (1.1) wy­ka­zy­wać szcze­gó­ło­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszczególnianie n., szczegół mrz.

 przysł. szczególnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wchodzić w szczegóły

Wiktionary


wyszczególnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­szcze­gól­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyszczególnić

Wiktionary


wyszczególnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­szcze­gól­niać)

 (1.1) wy­ka­zać szcze­gó­ło­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʃt͡ʃɛˈɡulʲɲit͡ɕ, AS: vyščegulʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczegół m., wyszczególnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytoczyć, wyliczyć, wymienić, wypunktować, wyróżnić

Wiktionary


wyszczekany

1. po­tocz­nie: wy­ja­wić jakiś se­kret;
2. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś krót­ko i agre­syw­nie;
3. za­ko­mu­ni­ko­wać coś po­przez szcze­ka­nie


SJP.pl


wyszczekać

1. po­tocz­nie: wy­ja­wić jakiś se­kret;
2. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś krót­ko i agre­syw­nie;
3. za­ko­mu­ni­ko­wać coś po­przez szcze­ka­nie


SJP.pl


wyszczekiwać

1. wy­po­wia­dać coś w spo­sób nie­grzecz­ny;
2. wy­ja­wiać, zdra­dzać jakiś se­kret


SJP.pl


wyszczelski

naz­wi­sko


SJP.pl


wyszczepialność

pro­cen­to­wość za­szcze­pie­nia po­pu­la­cji prze­ciw­ko danej cho­ro­bie


SJP.pl


wyszczepiać

za­szcze­piać wiele ludzi lub zwie­rząt


SJP.pl


wyszczepić

za­szcze­pić wiele ludzi lub zwie­rząt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­szcze­piać)

 (1.1) med. za­szcze­pić po­da­ną część po­pu­la­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy­by­śmy wy­szcze­pi­li wszyst­kie dziew­czyn­ki to dziś nie by­ło­by raka szyj­ki ma­ci­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszczepienie n., antyszczep mzw., szczep mrz.

 czas. wyszczepiać ndk., szczepić ndk., zaszczepić dk.

Wiktionary


wyszczerbianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­szczer­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyszczerbiać ndk.

Wiktionary


wyszczerek

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl

Wy­szcze­rek ("No­tiop­hi­lus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych i po­dro­dzi­ny le­szo­wych, je­dy­ny z mo­no­ty­po­we­go ple­mie­nia wy­szczer­ków (No­tiop­hi­li­ni).

Wikipedia


wyszczerzać

1. po­ka­zy­wać zęby, kły od­sła­nia­jąc wargi;
2. po­tocz­nie: wy­szcze­rzać się:
a) sze­ro­ko się uśmie­chać, po­ka­zu­jąc zęby;
b) za­lot­nie się uśmie­chać, umiz­gi­wać się, za­le­cać się;
c) prze­sta­rza­łe: wy­ła­niać się, uka­zy­wać się na zew­nątrz


SJP.pl


wyszczerzyć

1. po­ka­zać zęby, kły, od­sła­nia­jąc wargi;
2. po­tocz­nie: wy­szcze­rzyć się:
a) sze­ro­ko się uśmiech­nąć, po­ka­zu­jąc zęby;
b) za­lot­nie się uśmiech­nąć; umiz­gnąć się, przy­mi­lić się;
c) prze­sta­rza­łe: wy­ło­nić się, uka­zać się na zew­nątrz


SJP.pl


wyszczuplający

→ wy­szczu­plać


SJP.pl

Patrz:

wyszczuplać

wyszczuplić

uczy­nić kogoś lub coś szczu­plej­szym


SJP.pl


wyszczywać

wul­gar­nie:
1. wy­da­lać coś z mo­czem;
2. wy­szczy­wać się - od­da­wać mocz


SJP.pl


wyszecino

Wy­sze­ci­no (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Wëszecëno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Lu­zi­no. Leży przy dro­dze po­wia­to­wej 1451G. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka Wy­sze­ci­no po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie mi­ra­chow­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


wyszecki

→ Wysz­ki; wysz­kow­ski


SJP.pl


wyszegrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Wy­szeh­rad.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­mie­rzy Pol­ski, Czech, Sło­wa­cji i Wę­gier spot­ka­ją się w Wy­sze­gra­dzie na wios­nę przysz­łe­go roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyszegradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyszehrad

Wiktionary


wyszegradzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wy­sze­gra­dem, do­ty­czą­cy Wy­sze­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wyszegrad mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszehradzki

Wiktionary


wyszehrad

miej­sco­wość na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nych Wę­grzech, dawna re­zy­den­cja kró­lów wę­gier­skich;

Wiktionary

Wy­szeh­rad, także "Wy­sze­grad" (węg. "Visegrád", cz. oraz słow. "Vyšehrad", niem. "Plin­ten­burg") – hi­sto­rycz­ne mia­sto w pół­noc­nych Wę­grzech, 35 km na pół­noc od Bu­da­pesz­tu, w Za­ko­lu Du­na­ju (na­prze­ciw­ko mia­sta Na­gy­ma­ros). Po­wierzch­nia – 33,27 km²; lud­ność 1859 miesz­kań­ców (sty­czeń 2011). Póź­noś­red­nio­wiecz­na sto­li­ca Kró­le­stwa Wę­gier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dal­sza gra­ni­ca Sło­wa­czyz­ny, od Ostrzy­ho­mia na wschód, jest w kro­ni­ce wę­gier­sko-pol­skiej rów­nież w przy­bli­że­niu okre­ślo­na. Wio­dła ona w kie­run­ku mia­sta Ja­gier: to zna­czy praw­do­po­dob­nie na­prze­ciw Wy­szeh­ra­du, opu­szcza­jąc Dunaj, zwra­ca­ła na pół­noc (…) i okrą­ża­jąc No­woh­rad zwra­ca­ła się znów na wschód (…), omi­ja­jąc gród Ja­gier.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyszehradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyszegrad

Wiktionary


wyszehradzki

do­ty­czą­cy Wy­szeh­ra­du


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wy­szeh­ra­du, zwią­za­ny z Wy­szeh­ra­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od czasu zja­zdu wy­szeh­radz­kie­go w 1335 roku Ka­zi­mierz był uz­na­wa­ny w obli­czu prawa za w pełni pra­wo­wi­te­go króla Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wyszehrad mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszegradzki

Wiktionary


wyszemir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Wy­sze­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Wysze-" („wyż­szy, ce­nio­ny ponad wszyst­ko, sta­wia­ny ponad in­ny­mi”) i "-mir" („pokój”). Może więc oz­na­czać „ten, który ceni pokój ponad wszyst­ko”.

W XXI wieku jest to imię rzad­kie. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 2 męż­czyzn o imie­niu Wy­sze­mir na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


wyszeniega

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Wy­sze­nie­ga – imię żeń­skie po­cho­dze­nia sta­ro­pol­skie­go, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Wysze-" („wyż­sza, ce­nio­na ponad wszyst­ko, sta­wia­na ponad in­ny­mi”) i "-niega" („roz­kosz”).

Wikipedia


wyszepleniać

daw­niej: mówić coś, wy­ma­wia­jąc wad­li­wie spół­gło­ski; wy­se­ple­nić


SJP.pl


wyszeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­szep­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʃɛpˈtãɲɛ, AS: vyšeptãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyszeptać

 rzecz. szeptucha ż., szeptun mos., szeptunka ż., szeptanka ż.

Wiktionary


wyszeptać

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. wy­szep­ty­wać)

 (1.1) po­wie­dzieć szep­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʃɛptat͡ɕ, AS: vyšeptać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szeptanka ż., szeptunka ż., szeptun mos., wyszeptanie n., szept m., szeptanie n., szeptucha ż., szepty

 czas. szeptać, wyszepnąć, wyszeptywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszepnąć

Wiktionary


wyszesław

imię żeń­skie


SJP.pl

Wy­sze­sław – sło­wiań­skie/sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Wysze-" od psł. "*vyšьjь" "wyż­szy", ne­u­trum "*vyše" (zo­bacz: Wy­szeh­rad), stpl. wyszy → wyż­szy, wy­szyć → wyż­szyć "sta­wiać ponad in­ny­mi" ("wyż­szy, ce­nio­ny ponad wszyst­ko, sta­wia­ny ponad in­ny­mi") i "-sław" ("sława"). Może więc oz­na­czać "ce­nią­cy sławę ponad wszyst­ko". Imię to by­wa­ło skra­ca­ne do formy Wy­sław.

Wikipedia


wyszesława

imię żeń­skie


SJP.pl

Wy­sze­sła­wa, Wy­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Wy(sze)-" („wyż­sza, ce­nio­na ponad wszyst­ko, sta­wia­na ponad in­ny­mi”) i "-sława" („sława”). Może więc oz­na­czać „ce­nią­ca sławę ponad wszyst­ko”.

Wikipedia


wyszewo

Wy­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa potok Wy­szew­ka. Około 1 km na pół­noc­ny za­chód znaj­du­je się Żółta Góra. Około 0,3 km na za­chód znaj­du­je się Je­zio­ro Żabie, a za nim Je­zio­ro Ludz­kie.

Wikipedia


wyszkalać

rzad­ko: kształ­cić kogoś w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, na­u­czać, naj­czę­ściej w try­bie skró­co­nym, pod­czas kilku wy­kła­dów, spot­kań w for­mie kursu; wysz­ko­lać


SJP.pl


wyszki

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wysz­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Wysz­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wysz­ki
  • Wysz­ki – część wsi Za­wad­ka w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Irzą­dze
  • Wysz­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Kot­lin
  • Wysz­ki – gmina wiej­ska
  • Wysz­ki – dawna gro­ma­da
  • Wysz­ki – pol­ska nazwa miej­sco­wo­ści Višķi w gmi­nie Dy­ne­burg na Łot­wie
  • Wysz­ki – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Mi­ko­ła­je­wo.
  • Pie­trzy­ko­wo-Wysz­ki

Wikipedia


wyszkicowywać

rzad­ko: na­kre­ślać, ma­lo­wać coś w głów­nych za­ry­sach


SJP.pl


wyszklić

1. nadać szkli­sty po­łysk; wy­gła­dzić, wy­po­le­ro­wać;
2. po­tocz­nie: wybić szybę;
3. daw­niej: pow­sta­wiać szyby; posz­klić


SJP.pl


wyszkolać

rzad­ko: kształ­cić kogoś w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, na­u­czać, naj­czę­ściej w try­bie skró­co­nym, pod­czas kilku wy­kła­dów, spot­kań w for­mie kursu; wysz­ka­lać


SJP.pl


wyszkolenie

wyksz­tał­cić kogoś w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, naj­czę­ściej w try­bie skró­co­nym, na kur­sach itp.


SJP.pl


wyszkoleniowy

→ wysz­ko­le­nie


SJP.pl

Patrz:

wyszkolenie

wyszkolić

wyksz­tał­cić kogoś w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, naj­czę­ściej w try­bie skró­co­nym, na kur­sach itp.


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|szko­lić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzię­ła tę dziew­czy­nę i ją wysz­ko­li­ła, po­mo­gła jej stać się lep­szą osobą i dała na­rzę­dzia nie­zbęd­ne do tego, by przetr­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeszkalać, przeszkolić, szkolić

 rzecz. szkolenie n., szkoła ż.

 przym. szkolny

Wiktionary


wyszkowianin

miesz­ka­niec Wysz­ko­wa


SJP.pl


wyszkowianka

miesz­kan­ka Wysz­ko­wa


SJP.pl


wyszkowice

Wysz­ko­wi­ce ( We­is­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów.

Wieś po­ło­żo­na jest 14 ki­lo­me­trów od Oławy, 4 ki­lo­me­try od sie­dzi­by gminy w Do­ma­nio­wie i 28 ki­lo­me­trów od Wroc­ła­wia.

Wikipedia


wyszkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wyszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wysz­ko­wo – dziel­ni­ca część mia­sta Trze­bia­tów
  • Wysz­ko­wo – wieś w Pol­sce
  • Wysz­ko­wo – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie

Wikipedia


wyszkowski

1. → Wysz­ki; wy­szec­ki;
2. → Wysz­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wysz­ko­wem, do­ty­czą­cy z Wysz­ko­wa

 (1.2) zwią­za­ny z Wysz­ka­mi, do­ty­czą­cy Wy­szek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wiat wysz­kow­ski – po­wiat w Pol­sce, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go
  • Bła­żej Wysz­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, że­glarz, olim­pij­czyk
  • Krzysz­tof Wysz­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz opo­zy­cji w PRL
  • Mie­czy­sław Wysz­kow­ski – pol­ski pilot woj­sko­wy

Wikipedia

Patrz:

Wyszki; wyszecki;
2. → Wyszków

Powiązane:

 rzecz. Wyszków m., wyszkowianin m., wyszkowianka ż., Wyszki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyszecki

Wiktionary


wyszkrobiony

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­kroch­ma­lo­ny

Wiktionary


wyszkyrtany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zu­ży­ty

Wiktionary


wyszków

mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, li­czą­ce około 25 ty­się­cy miesz­kań­ców, po­ło­żo­ne nad Bu­giem, upa­mięt­nio­ne w pio­sen­ce Elek­tycz­nych Gitar "Wysz­ków tonie"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wysz­ków – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim. Sie­dzi­ba po­wia­tu wysz­kow­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wysz­ków.

W cza­sach I Rzecz­po­spo­li­tej Wysz­ków był mia­stem pry­wat­nym, na­le­żą­cym do bi­sku­pów płoc­kich. Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ny był w po­wie­cie ka­mie­niec­kim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨʃkuf, AS: vyškuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszkowianin m., wyszkowianka ż.

 przym. wyszkowski

Wiktionary


wyszlifować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|szli­fo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wierzch­nia drew­na nie zo­sta­ła wysz­li­fo­wa­na ani po­la­kie­ro­wa­na – widać było wszyst­kie gro­te­sko­we sęki i pier­ście­nie, które w oczach Wo­o­kie­ech peł­ni­ły rolę de­ko­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szlifierka ż.

Wiktionary


wyszlochiwać

szlo­cha­jąc, wy­po­wia­dać coś


SJP.pl


wyszogrodzianin

miesz­ka­niec Wy­szo­gro­du


SJP.pl


wyszogrodzianka

miesz­kan­ka Wy­szo­gro­du


SJP.pl


wyszogrodzki

przy­miot­nik od: Wy­szo­gród


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wy­szo­gro­dem, do­ty­czą­cy Wy­szo­gro­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wyszogród mrz.

Wiktionary


wyszogród

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto na Ukra­i­nie;
3. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
4. dziel­ni­ca Byd­go­szczy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­szo­gród – mia­sto na Ukra­i­nie.
  • Wy­szo­gród – mia­sto w Pol­sce, w woj.ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród
  • Wy­szo­gród – wieś w Pol­sce, w woj.dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • Wy­szo­gród – wieś w Pol­sce, w woj.świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec
  • Wy­szo­gród – hi­sto­rycz­ny gród, obec­nie For­don, dziel­ni­ca Byd­go­szczy
  • Wy­sze­grad – mia­sto na Wę­grzech
  • Wy­szeh­rad – dziel­ni­ca Pragi Cze­skiej
  • Wy­szeh­rad – góra + gro­dzi­sko + (gród) zamek na Sło­wa­cji
  • Wi­sze­grad – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Wi­sze­grad – szczyt gór­ski w Buł­ga­rii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈʃɔɡrut, AS: vyšogrut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyszogrodzki

Wiktionary


wyszomierski

naz­wi­sko


SJP.pl


wyszomir

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wy­szo­mir, Wy­szy­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Wysze-" ("wyż­szy, ce­nio­ny ponad wszyst­ko, sta­wia­ny ponad in­ny­mi") i "-mir" ("pokój"). Może więc oz­na­czać "ten, który ceni pokój ponad wszyst­ko".

Wy­szo­mir, Wy­szy­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 sierp­nia.

Wikipedia


wyszomirski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Wy­szo­mir­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Bo­gu­mił Wy­szo­mir­ski – pol­ski praw­nik, poeta, fe­lie­to­ni­sta
  • Jerzy Wy­szo­mir­ski – pol­ski poeta i pro­za­ik, kry­tyk li­te­rac­ki i fil­mo­wy, fe­lie­to­ni­sta, na­u­czy­ciel, tłu­macz li­te­ra­tu­ry ro­syj­skiej
  • Józef Wy­szo­mir­ski – pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, aktor, pe­da­gog
  • Karol Wy­szo­mir­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ma­te­usz Wy­szo­mir­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ol­gierd Wy­szo­mir­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Piotr Wy­szo­mir­ski – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Sta­ni­sław Wy­szo­mir­ski – pol­ski kry­tyk fil­mo­wy i dzien­ni­karz

Wikipedia


wyszonowice

Wy­szo­no­wi­ce ( "Rup­pers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów.

Wikipedia


wyszpachlować

po­tocz­nie: wysz­pach­lo­wać się - na­ło­żyć na sie­bie zbyt dużo ma­ki­ja­żu


SJP.pl


wyszperanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wysz­pe­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyszperać dk.

Wiktionary


wyszperać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­szu­kać szpe­ra­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro gdy leżał ranny w szpi­ta­lu, oko Trze­cie­go Od­dzia­łu wysz­pe­ra­ło, że ten dziel­ny żoł­nierz - to wróg ludu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʃpɛrat͡ɕ, AS: vyšperać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszperanie n., szperacz, szperaczka, szperactwo, szperanina, szperanie

 czas. szperać

 przym. szperacki

Wiktionary


wyszpicować

obro­bić ka­mień, wy­kru­sza­jąc go przy po­mo­cy spe­cjal­nej dyszy oraz wody pod wy­so­kim ci­śnie­nie; nasz­pi­co­wać


SJP.pl


wyszprycować

wy­tło­czyć płyn lub masę ze szpry­cy


SJP.pl


wysztafirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wysz­ta­fi­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʃtafʲirɔˈvãɲɛ, AS: vyštafʹirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysztafirować

Wiktionary


wysztafirowany

po­tocz­nie: ubra­ny, uma­lo­wa­ny i ucze­sa­ny z prze­sad­ną ele­gan­cją; odsz­ta­fi­ro­wa­ny, od­pi­co­wa­ny, wy­pi­co­wa­ny


SJP.pl


wysztafirować

wysz­ta­fi­ro­wać się - po­tocz­nie: ubrać się, uma­lo­wać i ucze­sać z prze­sad­ną ele­gan­cją; odsz­ta­fi­ro­wać się, od­pi­co­wać się, wy­pi­co­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. iron. wy­stro­ić ozdob­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wysz­ta­fi­ro­wać się

 (2.1) pot. iron. wy­stro­ić sie­bie sa­me­go bar­dzo ozdob­nie

 (2.2) gw-pl|Kresy. po­gard. ubrać się wy­zy­wa­ją­co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za sta­re­go re­żi­mu to miało jakiś sens. Ofi­cer­ko­wie cho­dzi­li wysz­ta­fi­ro­wa­ni jak panny szu­ka­ją­ce ka­wa­le­rów, ale wtedy ranga i zwią­za­ne z nią przy­wi­le­je i obo­wiąz­ki miały inny wy­miar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʃtafʲiˈrɔvat͡ɕ, AS: vyštafʹirovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysztafirowanie

 czas. sztafirować

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wyfiokować się, wyfioczyć się

Wiktionary


wysztancować

wy­ciąć lub wy­tło­czyć wzór przy uży­ciu sztan­cy


SJP.pl


wysztiglowany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­stro­jo­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wysz­ti­glo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysztiglować dk.

Wiktionary


wysztudiyrować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­my­ślić, wy­kom­bi­no­wać

Wiktionary


wyszukanie

1. od­na­leźć kogoś lub coś;
2. wy­szu­kać się - zna­leźć sie­bie naw­za­jem; tra­fić na sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­szu­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szukać, wyszukać dk.

 rzecz. wyszukiwanie n.

Wiktionary


wyszukaniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­szu­ka­nie


SJP.pl


wyszukaność

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca coś niez­wy­kłe­go, nie­po­spo­li­te­go, świad­czą­ca o ele­gan­cji kogoś lub cze­goś; wyk­wint­ność, wy­myśl­ność, ele­gan­cja, wy­szu­ka­nie


SJP.pl


wyszukany

książ­ko­wo: ma­ją­cy ory­gi­nal­ne, nie­po­spo­li­te cechy; ele­ganc­ki, wyk­wint­ny, wy­myśl­ny, niez­wy­kły


SJP.pl

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) ma­ją­cy szcze­gól­ne cechy, rzad­ko spo­ty­ka­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystyngowany, elegancki, niezwykły, rzadki, szykowny, wyborny, wymyślny, wyrafinowany, wytworny, znakomity

Wiktionary


wyszukać

1. od­na­leźć kogoś lub coś;
2. wy­szu­kać się - zna­leźć sie­bie naw­za­jem; tra­fić na sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­szu­ki­wać)

 (1.1) szu­ka­jąc z za­pa­łem, zna­leźć coś lub kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­szu­kać się (ndk. wy­szu­ki­wać się)

 (2.1) wy­szu­kać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszukanie n., wyszukiwanie n., wyszukiwarka ż.

 czas. szukać

Wiktionary


wyszukańszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­szu­ka­ny


SJP.pl


wyszukiwacz

1. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do wy­szu­ki­wa­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji; wy­szu­ki­war­ka;
2. rzad­ko: osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w wy­szu­ki­wa­niu kogoś lub cze­goś


SJP.pl


wyszukiwalny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który daje się wy­szu­kać; moż­li­wy do od­na­le­zie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wo­wą funk­cjo­nal­no­ścią apli­ka­cji Scan Ex­ten­tion Kit jest ska­no­wa­nie z OCR do wy­szu­ki­wal­ne­go i uni­wer­sal­ne­go pliku PDF.

Wiktionary


wyszukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­szu­ki­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­glą­da­nie słow­ni­ka Ed­ward roz­po­czął od wy­szu­ki­wa­nia wul­ga­ryz­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʃuciˈvãɲɛ, AS: vyšuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszukiwarka ż., wyszukanie n.

 czas. szukać, wyszukiwać ndk., wyszukać dk.

Wiktionary


wyszukiwanka

za­ba­wa, w któ­rej dziec­ko musi coś wy­szu­ki­wać


SJP.pl


wyszukiwareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wy­szu­ki­war­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszukiwarka ż.

Wiktionary


wyszukiwarka

pro­gram kom­pu­te­ro­wy do wy­szu­ki­wa­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji; wy­szu­ki­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. na­rzę­dzie słu­żą­ce do wy­szu­ki­wa­nia in­for­ma­cji w sieci www;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʃuciˈvarka, AS: vyšuḱivarka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyszukiwać ndk., wyszukać dk.

 rzecz. wyszukiwanie n., wyszukiwareczka ż.

 przym. wyszukiwarkowy

Wiktionary


wyszukiwarkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­szu­ki­war­ką, do­ty­czą­cy wy­szu­ki­war­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszukiwarka ż.

Wiktionary


wyszukiwawczy

ma­ją­cy na celu wy­szu­ki­wa­nie


SJP.pl


wyszukiwać

1. od­naj­do­wać kogoś lub coś;
2. wy­szu­ki­wać się - znaj­do­wać sie­bie naw­za­jem; tra­fiać na sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­szu­kać)

 (1.1) szu­ka­jąc z za­pa­łem, wy­naj­dy­wać coś lub kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­szu­ki­wać się (dk. wy­szu­kać się)

 (2.1) wy­szu­ki­wać (1.1) sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał nie wie­dział, jak wy­ra­zić to, co czuł. Wy­da­wa­ło mu się, że ten, kto kocha, be­zu­stan­nie daje. Ob­da­ro­wy­wał ją więc nie­spo­dzian­ka­mi, wy­szu­ki­wał dla niej w rzece bły­szczą­ce ka­mie­nie […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyszukiwanie n., wyszukiwarka ż.

 czas. szukać

Wiktionary


wyszumować

ze­brać szu­mo­wi­ny z go­to­wa­nych pły­nów lub po­traw


SJP.pl


wyszurgać

in­dy­wi­du­al­nie: szu­ra­jąc, wy­stu­kać (takt)


SJP.pl


wyszuwaksować

daw­niej:
1. na­trzeć buty szu­wak­sem (czar­ną pastą); na­szu­wak­so­wać, po­szu­wak­so­wać, nasz­war­co­wać, wysz­war­co­wać, posz­war­co­wać;
2. we­trzeć w wąsy lub we włosy szu­waks (czar­ną farbę); na­szu­wak­so­wać


SJP.pl


wyszwarcować

daw­niej: na­trzeć buty szwar­cem (czar­ną pastą); na­szu­wak­so­wać, wy­szu­wak­so­wać, po­szu­wak­so­wać, nasz­war­co­wać, posz­war­co­wać


SJP.pl


wyszydełkować

1. wyt­wo­rzyć ubra­nie przy po­mo­cy szy­deł­ka; od­szy­deł­ko­wać, uszy­dło­wać, uszy­deł­ko­wać, wy­szy­dło­wać;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­pleść dredy od wło­sów przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go; uszy­dło­wać, uszy­deł­ko­wać, wy­szy­dło­wać


SJP.pl


wyszydełkowywać

wyt­wa­rzać ubra­nie przy po­mo­cy szy­deł­ka; szy­dło­wać, szy­deł­ko­wać


SJP.pl


wyszydzać

drwiąc, ośmie­szać; wydr­wi­wać, wyk­pi­wać, wy­śmie­wać


SJP.pl


wyszydzić

drwiąc, ośmie­szyć; wyk­pić, wydr­wić, wy­śmiać


SJP.pl


wyszydłować

1. wyt­wo­rzyć ubra­nie przy po­mo­cy szy­deł­ka; od­szy­deł­ko­wać, uszy­dło­wać, uszy­deł­ko­wać, wy­szy­deł­ko­wać;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­pleść dredy od wło­sów przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go; uszy­dło­wać, uszy­deł­ko­wać, wy­szy­deł­ko­wać


SJP.pl


wyszykowany

po­tocz­nie:
1. przy­go­to­wa­ny do cze­goś;
2. ubra­ny sta­ran­nie; wy­stro­jo­ny


SJP.pl


wyszykowywać

przy­szy­ko­wy­wać, szy­ko­wać;
1. przy­go­to­wy­wać kogoś do wy­ko­na­nia cze­goś;
2. przy­go­to­wy­wać coś do uży­cia, dzia­ła­nia itp., prze­wi­du­jąc, że bę­dzie to po­trzeb­ne; na­szy­ko­wy­wać;
3. wy­szy­ko­wy­wać się - przy­go­to­wy­wać się do pod­ję­cia ja­kichś dzia­łań; go­to­wać się


SJP.pl


wyszymir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m., także. Wy­szo­mir

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyszomir

Wiktionary


wyszynk

sprze­daż na­po­jów al­ko­ho­lo­wych wy­pi­ja­nych na miej­scu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce sprze­da­ży i de­gu­sta­cji na­po­jów al­ko­ho­lo­wych;

 (1.2) sprze­daż na­po­jów al­ko­ho­lo­wych

Wiktionary

Wy­szynk – miej­sce (karcz­ma, go­spo­da, re­sta­u­ra­cja, bar itp.), gdzie sprze­da­je się na­po­je al­ko­ho­lo­we, które wy­pi­ja­ne są w miej­scu ich za­ku­pu.

Nazwa po­cho­dzi od nie­miec­kie­go słowa Al­ko­ho­la­uss­chank, które oz­na­cza sprze­daż al­ko­ho­lu w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ciej całe go­dzi­ny spę­dzał w wy­szyn­ku na skra­ju wsi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyszynkować dk.

Wiktionary


wyszynkowy

→ wy­szynk


SJP.pl

Patrz:

wyszynk

wyszywanka

wzór wy­haf­to­wa­ny ko­lo­ro­wy­mi nićmi albo z ko­ra­li­ków


SJP.pl

Wy­szy­wan­ka ( вишиванка, вышыванка) – tra­dy­cyj­na odzież Ukra­iń­ców i Bia­ło­ru­si­nów, bo­ga­to zdo­bio­na haf­ta­mi ko­szu­la. Ma wspól­ne po­cho­dze­nie z haf­to­wa­ny­mi ko­szu­la­mi in­nych na­ro­dów sło­wiań­skich Eu­ro­py Wschod­niej i Eu­ro­py Środ­ko­wej.

Wy­ko­ny­wa­no ją zaz­wy­czaj z sa­mo­dzia­ło­we­go płót­na, ut­ka­ne­go na do­mo­wym warsz­ta­cie tkac­kim.

Wikipedia


wyszywanki

wzór wy­haf­to­wa­ny ko­lo­ro­wy­mi nićmi albo z ko­ra­li­ków


SJP.pl


wyszyć

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­nać na czymś ozdob­ny wzór

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szyć

Wiktionary


wyszyński

naz­wi­sko, np. Ste­fan Wy­szyń­ski (1901-1981), pol­ski kar­dy­nał, w la­tach 1948-1981 pry­mas Pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Wy­szyń­ski (1864–1931) – ad­wo­kat, se­na­tor III ka­den­cji w II Rze­czy­po­spo­li­tej.
  • An­driej Wy­szyń­ski (1883–1954) – so­wiec­ki pro­ku­ra­tor i mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych.
  • An­drzej Wy­szyń­ski (ur. 1952) – dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny sztuk pla­stycz­nych, spe­cja­li­sta w za­kre­sie ar­chi­tek­tu­ry wnętrz i wzor­nict­wa.
  • An­to­ni Wy­szyń­ski urzęd­nik Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów
  • Grze­gorz Wy­szyń­ski (ur. 1988) – du­chow­ny sta­ro­ka­to­lic­ki
  • Hi­po­lit Wy­szyń­ski (1833–1888) – wła­ści­ciel bi­blio­te­ki w Ło­wi­czu.
  • Jan Wy­szyń­ski (1910–1940) – agro­nom, po­rucz­nik WP, Ko­men­dant Okrę­gu ZWZ-2 Sta­ni­sła­wów.
  • Józef Wy­szyń­ski (1811-1874) – ksiądz ka­to­lic­ki, bo­ta­nik, na­u­czy­ciel, en­cy­klo­pe­dy­sta.
  • Ka­zi­mierz Ma­rian Wy­szyń­ski (1890–1935) – dy­plo­ma­ta, chargé d’af­fa­i­res w Mosk­wie.
  • Ka­zi­mierz Wy­szyń­ski (1700–1755) – ksiądz ka­to­lic­ki, ma­ria­nin.
  • Mi­chał Wy­szyń­ski (1890–1972) – pro­fe­sor prawa ka­no­nicz­ne­go i te­o­lo­gii.
  • Paweł Wy­szyń­ski (1875–1906, lit. Po­vi­las Višinskis) – pi­sarz

Wikipedia


wyszły

taki, który wy­szedł, np. wysz­ły z uży­ciu, wysz­ły na­kła­dem


SJP.pl


wysół

sub­stan­cja otrzy­my­wa­na w trak­cie wy­sa­la­nia masy myd­la­nej w pro­ce­sie pro­duk­cji mydła


SJP.pl


wysączka

po­krop­ka wy­sącz­ka - po­ma­rań­czo­wa bie­dron­ka o szes­na­stu plam­kach


SJP.pl


wysączkować

od­pro­wa­dzić dre­na­mi nad­miar wy­dzie­lin z or­ga­niz­mu; wy­dre­no­wać


SJP.pl


wysądzać

uzy­ski­wać coś dzię­ki wy­gra­niu spra­wy są­do­wej


SJP.pl


wysądzić

uzy­skać coś dzię­ki wy­gra­niu spra­wy są­do­wej; wy­pro­ce­so­wać


SJP.pl


wysępiać

po­tocz­nie: wy­łu­dzać, wy­że­bry­wać coś


SJP.pl


wysępić

wy­łu­dzić coś, zaz­wy­czaj drob­ną sumę pie­nięż­ną, sto­su­jąc na­tręt­ną proś­bę


SJP.pl


wysłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­słać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radar jest skom­pli­ko­wa­nym urzą­dze­niem elek­tro­nicz­nym, w któ­rym można wy­róż­nić od­dziel­ne bloki funk­cjo­nal­ne, re­a­li­zu­ją­ce po­szcze­gól­ne funk­cje zwią­za­ne z wy­sła­niem sy­gna­łu son­du­ją­ce­go oraz od­bio­rem i przet­wa­rza­niem sy­gna­łu echa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈswãɲɛ, AS: vysu̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysłać dk., wysyłać ndk.

 rzecz. wysyłka ż., wysłannik mos., wysyłanie ndk.

 przym. wysyłkowy

Wiktionary


wysłaniec

osoba wy­sła­na do­kądś w okre­ślo­nym celu; wy­słan­nik, po­sła­niec


SJP.pl


wysłanka

rzad­ko: wy­słan­nicz­ka; wy­słan­ni­ca


SJP.pl


wysłannictwo

misja wy­słan­ni­ka


SJP.pl


wysłanniczka

→ wy­słan­nik


SJP.pl

Patrz:

wysłannik

wysłannik

osoba wy­sła­na do­kądś w okre­ślo­nym celu; wy­sła­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­sła­na do­kądś w okre­ślo­nym celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, tzw. sza­ha­dę, brzmi: „(Oś­wiad­czam, że) nie ma bó­stwa prócz Boga (Al­la­ha) i oś­wiad­czam, że Ma­ho­met (Mu­ham­mad) jest wy­słan­ni­kiem Boga”.

 (1.1) Spe­cjal­ny wy­słan­nik rządu USA przy­był w so­bo­tę do Ka­bu­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈswãɲːik, AS: vysu̯ã•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysłaniec m., wysłannictwo n., wysyłka ż., wysyłkownia ż., wysyłanie n., wysłanie n.

:: fż. wysłanniczka ż., wysłannica ż.

 czas. posłać, posyłać, usłać, wysyłać ndk., wysłać dk.

 przym. wysyłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłaniec, poseł; przest. wysłaniec, ablegat

Wiktionary


wysławianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­sła­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysłowić, wysławiać ndk.

Wiktionary


wysławiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­sła­wić)

 (1.1) podn. gło­sić czy­jąś sławę; wy­ra­żać wiel­kie uz­na­nie

 (1.2) podn. czy­nić sław­nym; okry­wać sławą

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­sło­wić)

 (2.1) wy­ra­żać sło­wa­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­sła­wiać się (dk. wy­sła­wić się)

 (3.1) wy­ra­żać się o sobie z uz­na­niem

 (3.2) być wy­sła­wia­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­sła­wiać się (dk. wy­sło­wić się)

 (4.1) wy­ra­żać sło­wa­mi swoje myśli lub od­czu­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysławianie n., słowo n.

 czas. wysłowić, słowić

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opiewać, wychwalać

 (1.2) rozsławiać

 (2.1) wypowiadać, wyrażać

 (4.1) wypowiadać się

Wiktionary


wysłać

ro­zło­żyć coś na ja­kiejś po­wierzch­ni, wy­ło­żyć czymś wnę­trze cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­sy­łać.

 (1.2) do­ko­na­ny od|wy­ście­łać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wio­no więc wy­słać na­przód po­sel­stwo, któ­re­mu prze­wod­ni­czył Pin­chas, syn ar­cy­ka­pła­na Ele­a­za­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨswat͡ɕ, AS: vysu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysyłanie n., wysłanie n., wysłannik mos., wysyłka ż.

 przym. wysyłkowy

 czas. wysyłać

Wiktionary


wysłepać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wypić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wyduldać

Wiktionary


wysłodki

pro­dukt od­pad­ko­wy w cu­krow­nict­wie, uży­wa­ny jako pasza


SJP.pl

Wy­słod­ki bu­ra­cza­ne – pro­dukt ubocz­ny pow­sta­ją­cy pod­czas pro­duk­cji cukru spo­żyw­cze­go z bu­ra­ków cu­kro­wych. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne są naj­czę­ściej jako pasza dla zwie­rząt. Wy­słod­ki bu­ra­cza­ne mogą być też wy­ko­rzy­sta­ne do pro­duk­cji me­ta­nu lub na ki­szon­kę.

Wy­słod­ki mokre za­wie­ra­ją: sucha masa 11,74%, po­piół su­ro­wy 0,66%, biał­ko su­ro­we 1,16%, tłuszcz su­ro­wy 0,15%, włó­kno su­ro­we 2,16%, be­za­zo­to­we związ­ki wy­cią­go­we 7,61%.

Wikipedia


wysłodkowy

przy­miot­nik od: wy­słod­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­słod­ka­mi, do­ty­czą­cy wy­słod­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysłodki nmos.

 przym. słodziaśny

Wiktionary


wysłody

wy­su­szo­ny, kieł­ku­ją­cy jęcz­mień, za­wie­ra­ją­cy enzym za­mie­nia­ją­cy skro­bię w cu­kier, uży­wa­ny do pro­duk­cji al­ko­ho­lu


SJP.pl


wysłowie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. jęz. sy­la­ba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgłoska

Wiktionary


wysłowić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­sła­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­sła­wiać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­sło­wić się (ndk. wy­sła­wiać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­sła­wiać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈswɔvʲit͡ɕ, AS: vysu̯ovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysłowienie n., wysławianie n., słownictwo n., słowo n.

 czas. słowić, wysławiać ndk.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wyjęzyczyć się

Wiktionary


wysłuchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­słu­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨswuˈxãɲɛ, AS: vysu̯uχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysłuchać dk., wysłuchiwać ndk.

 rzecz. wysłuchiwanie n.

Wiktionary


wysłuchać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­słu­chi­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­słu­chi­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jeśli zech­cesz wy­słu­chać mojej rady, to duża część dy­plo­ma­cji po­le­ga na uda­wa­niu kogoś o wiele głup­sze­go, niż się jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈswuxat͡ɕ, AS: vysu̯uχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysłuchanie n.

 czas. wysłuchiwać

Wiktionary


wysłuchiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­słu­chać)

 (1.1) słu­chać do końca

 (1.2) speł­niać czy­jeś proś­by lub żą­da­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bo Pan wy­słu­chu­je bied­nych / i swo­i­mi więź­nia­mi nie gar­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysłuchanie n., wysłuchiwanie n.

 czas. wysłuchać dk.

Wiktionary


wysłużony

taki, który był długo w uży­ciu; zni­szczo­ny dłu­gim uży­wa­niem


SJP.pl


wysłyszeć

usły­szeć mimo trud­no­ści


SJP.pl


wysłód

wy­su­szo­ny, kieł­ku­ją­cy jęcz­mień, za­wie­ra­ją­cy enzym za­mie­nia­ją­cy skro­bię w cu­kier, uży­wa­ny do pro­duk­cji al­ko­ho­lu


SJP.pl


wytaczacz

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy wy­ta­czar­kę, pra­cu­ją­cy przy wy­ta­cza­niu ot­wo­rów; wy­ta­czarz


SJP.pl


wytaczaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wy­ta­czak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytaczak m.

Wiktionary


wytaczadło

na­rzę­dzie do wy­ta­cza­nia, wy­drą­ża­nia ot­wo­rów


SJP.pl

Wy­ta­cza­dło – na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce do wy­ta­cza­nia głę­bo­kich ot­wo­rów (prze­lo­to­wych lub nie­prze­lo­to­wych). W swej ty­po­wej po­sta­ci skła­da się z trzpie­nia z osa­dzo­nym na nim co najm­niej jed­nym spe­cjal­nym nożem to­kar­skim (wy­ta­cza­kiem).

Wy­ta­cza­deł używa się na wier­tar­ko­fre­zar­kach, wier­tar­kach, wy­ta­czar­kach, to­kar­kach re­wol­we­ro­wych, obra­biar­kach ze­spo­ło­wych.

Wikipedia


wytaczak

nóż to­kar­ski do wy­ta­cza­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. typ noża to­kar­skie­go do wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­rów i row­ków;

Wiktionary

Wy­ta­czak – nóż to­kar­ski słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia w ma­te­ria­le ot­wo­rów, a także row­ków, przez to­cze­nie.

Cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ce­cha­mi wy­ta­cza­ków są:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­kar­ka ma na wy­po­sa­że­niu wy­ta­cza­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtat͡ʃak, AS: vytačak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytaczanie n.

:: zdrobn. wytaczaczek m.

 czas. wytaczać ndk.

Wiktionary


wytaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ta­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewytaczanie n., wytoczenie n., wytaczarka ż., wytatacz m., wytaczarz m., wytaczak m., wytaczadło n., tokarka ż.

 czas. wytaczać ndk., wytoczyć dk.

 przym. wytoczysty

Wiktionary


wytaczarka

obra­biar­ka przez­na­czo­na do obrób­ki do­kład­nych ot­wo­rów o du­żych śred­ni­cach i ich pła­szczyzn czo­ło­wych za po­mo­cą wy­ta­cza­deł


SJP.pl

Wy­ta­czar­ka – ro­dzaj obra­biar­ki skra­wa­ją­cej słu­żą­cej do wy­ta­cza­nia ot­wo­rów o śred­ni­cy po­wy­żej 40 mm i dużej pre­cyz­ji wy­mia­ro­wej. Wy­ta­czar­ki sto­so­wa­ne są do wier­ce­nia, roz­wier­ca­nia, wy­ta­cza­nia z wrze­cio­na, wy­ta­cza­nia przy uży­ciu tar­czy do pla­no­wa­nia, wy­ta­cza­nia z pod­trzym­ką oraz to­cze­nia, gwin­to­wa­nia, fre­zo­wa­nia i pla­no­wa­nia.

Wikipedia


wytaczarz

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy wy­ta­czar­kę, pra­cu­ją­cy przy wy­ta­cza­niu ot­wo­rów; wy­ta­czacz


SJP.pl


wytaczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­to­czyć)

 (1.1) wy­cią­gać coś z okre­ślo­ne­go miej­sca, to­cząc to

 (1.2) for­mo­wać okrą­gły przed­miot na to­kar­ce lub kole garn­car­skim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­ta­czać się (dk. wy­to­czyć się)

 (2.1) sa­mo­dziel­nie wy­jeż­dżać z okre­ślo­ne­go miej­sca

 (2.2) wy­cho­dzić skądś po pi­ja­ne­mu za­ta­cza­jąc się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtat͡ʃat͡ɕ, AS: vytačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytaczanie n., wytoczenie n., tokarz m., tokarka ż., wytaczak mrz.

 czas. wytoczyć, toczyć, otaczać

Wiktionary


wytaliować

1. zwę­zić ubra­nie w talii; sta­lio­wać;
2. zro­bić zwę­że­nie w nar­cie lub desce snow­bo­ar­do­wej


SJP.pl


wytalkować

do­kład­nie po­sy­pać coś bia­łym pu­drem (tal­kiem); za­tal­ko­wać


SJP.pl


wytapetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ta­pe­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytapetować dk.

Wiktionary


wytapiacz

wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik, zwy­kle huty lub od­lew­ni, zaj­mu­ją­cy się ob­słu­gą pieca hut­ni­cze­go, na­dzo­ru­ją­cy wy­ta­pia­nie me­ta­li; sta­low­nik


SJP.pl


wytapialnia

w tech­ni­ce: za­kład prze­my­sło­wy lub jego część, w któ­rej prze­ta­pia się metal, tłu­szcze itp.; to­pial­nia


SJP.pl


wytapianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ta­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytapiać ndk.

Wiktionary


wytapiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­to­pić)

 (1.1) uzy­ski­wać coś (np. metal, tłuszcz) z innej sub­stan­cji po­przez to­pie­nie i od­dzie­la­nie skład­ni­ków

 (1.2) po­wo­do­wać top­nie­nie cze­goś, za­mie­niać w ciecz pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­u­ko­wie wy­ta­pia­li ołów, wy­mie­nia­ny potem na inne dobra.

 (1.1) W tym za­kła­dzie wy­ta­pia się rudy chro­mu i niklu.

 (1.2) Blade słoń­ce wy­ta­pia­ło reszt­ki śnie­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytapianie n., wytop mrz., topienie n.

 czas. wytopić dk., topić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topić, uzyskiwać

 (1.2) roztapiać, topić

Wiktionary


wytapicerować

wy­słać okre­ślo­nym ma­te­ria­łem meble, ścia­ny, drzwi lub ele­men­ty wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­dów


SJP.pl


wytaplać

po­tocz­nie: wy­ta­rzać, wy­nu­rzać w wo­dzie, bło­cie itp.


SJP.pl


wytarganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tar­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targanie n., potarganie n., starganie n., wtarganie n.

 czas. wytargać dk., targać ndk., potargać dk., stargać dk., wtargać dk.

Wiktionary


wytargać

wy­tar­gnąć;
1. szarp­nąć wiele razy; wy­szar­pać, wy­tar­mo­sić;
2. dźwi­ga­jąc wy­nieść coś skądś


SJP.pl


wytargiwać

po­tocz­nie: wy­cią­gać, wy­szar­py­wać coś skądś


SJP.pl


wytargnąć

wy­tar­gać; rzad­ko:
1. szarp­nąć wiele razy; wy­szar­pać, wy­tar­mo­sić;
2. dźwi­ga­jąc wy­nieść coś skądś


SJP.pl


wytarmosić

po­tocz­nie:
1. mocno i wiele razy szar­pać, tar­mo­sić kogoś lub coś, wy­tar­gać;
2. zni­szczyć coś wsku­tek ta­kie­go po­stę­po­wa­nia;
3. wy­tar­mo­sić się:
a) wiele razy szarp­nąć sa­me­go sie­bie za jakąś część ciała lub odzie­ży;
b) mocno i wiele razy szar­pać, tar­mo­sić jeden dru­gie­go; wy­tar­gać się


SJP.pl


wytarty

1. zni­szczo­ny cią­głym uży­wa­niem; wy­sza­rza­ły;
2. po­zba­wio­ny ek­spre­sji, zna­cze­nia, war­to­ści przez czę­ste uży­wa­nie;
3. o ry­bach: taki, który odbył tarło


SJP.pl


wytaskać

po­tocz­nie: wy­nieść, wy­cią­gnąć z tru­dem; wy­ta­szczyć


SJP.pl


wytaskiwać

po­tocz­nie: wy­no­sić, wy­cią­gać z tru­dem; wy­ta­szczać


SJP.pl


wytasować

bar­dzo do­kład­nie prze­ta­so­wać


SJP.pl


wytaszczać

po­tocz­nie: wy­no­sić, wy­cią­gać z tru­dem; wy­ta­ski­wać


SJP.pl


wytaszczyć

po­tocz­nie: wy­nieść, wy­cią­gnąć z tru­dem; wy­ta­skać


SJP.pl


wytatuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ta­tu­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytatuować dk., tatuować ndk.

 rzecz. tatuaż m., tatuażysta m., tatuażystka ż.

Wiktionary


wytatuować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ta­tu­o­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzić barw­nik pod skórę w celu wy­ko­na­nia trwa­łe­go ry­sun­ku, na­pi­su lub wzoru; zro­bić ta­tu­aż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­siek wy­ta­tu­o­wał sobie na ra­mie­niu smoka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytatuowanie n., tatuaż mrz., tatuażysta mos., tatuażystka ż.

 czas. tatuować

Wiktionary


wytańcowany

wy­tań­czyć;
1. żar­to­bli­wie: uzy­skać, zdo­być coś tań­cząc, przez tań­cze­nie;
2. daw­niej: od­tań­czyć, prze­tań­czyć


SJP.pl


wytańcować

po­tocz­nie: wy­tań­co­wać się - za­spo­ko­ić chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­czyć się, na­tań­czyć się, na­tań­co­wać się, otań­czyć się, otań­co­wać się, stań­czyć się, stań­co­wać się


SJP.pl


wytańcowywać

po­tocz­nie:
1. uzy­ski­wać coś przez ta­niec, urzą­dza­nie za­ba­wy ta­necz­nej; wy­tań­czać;
2. tań­czyć po kolei z jedną lub kil­ko­ma oso­ba­mi; ob­tań­czać, ob­tań­co­wy­wać;
3. wy­ko­ny­wać do końca jakiś ta­niec; od­tań­co­wy­wać, od­tań­czać, prze­tań­co­wy­wać, prze­tań­czać;
4. wy­tań­co­wy­wać się - za­spo­ka­jać chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­czać się, otań­czać się, otań­co­wy­wać się


SJP.pl


wytańczać

1. tań­cząc, uzy­ski­wać coś; wy­tań­co­wy­wać;
2. tań­cząc, przed­sta­wiać coś;
3. wy­tań­czać się - spę­dzać wy­star­cza­ją­cą ilość czasu na tań­cze­niu


SJP.pl


wytańczony

1. tań­cząc, uzy­skać coś; wy­tań­co­wać;
2. tań­cząc, przed­sta­wić coś;
3. daw­niej: od­tań­czyć, prze­tań­czyć;
4. wy­tań­czyć się - za­spo­ko­ić chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­co­wać się, na­tań­czyć się, na­tań­co­wać się, otań­czyć się, otań­co­wać się, stań­czyć się, stań­co­wać się


SJP.pl


wytańczyć

1. tań­cząc, uzy­skać coś; wy­tań­co­wać;
2. tań­cząc, przed­sta­wić coś;
3. daw­niej: od­tań­czyć, prze­tań­czyć;
4. wy­tań­czyć się - za­spo­ko­ić chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­co­wać się, na­tań­czyć się, na­tań­co­wać się, otań­czyć się, otań­co­wać się, stań­czyć się, stań­co­wać się


SJP.pl


wytchnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) krót­ka przer­wa w co­dzien­nych obo­wiąz­kach celem na­bra­nia sił

Wiktionary

Wytch­nie­nie – obraz olej­ny au­tor­stwa Jacka Mal­czew­skie­go, na­ma­lo­wa­ny w roku 1899. Obec­nie dzie­ło znaj­du­je się w zbio­rach Mu­ze­um Na­ro­do­we­go w Kra­ko­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wytchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odetchnienie, odpoczynek

Wiktionary


wytchnieniowy

opie­ka wytch­nie­nio­wa - sy­stem po­mo­cy spo­łecz­nej wspie­ra­ją­cy praw­ne­go opie­ku­na osoby nie­peł­no­spraw­nej


SJP.pl


wytentegowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ten­te­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytentegować dk.

Wiktionary


wytentegować

żar­to­bli­wie: wy­ko­nać jakąś czyn­ność wy­ra­ża­ną cza­sow­ni­kiem z pre­fik­sem wy-, np. wy­kom­bi­no­wać, wy­krę­cić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ten­te­go­wać)

 (1.1) pot. do­ko­na­ny od|ten­te­go­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani dok­tor pa­trzy na nas z lekką pa­ni­ką w oczach […] i woła: Wy­ten­te­go­wać! Na przy­kład wy­ten­te­go­wać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtɛ̃ntɛˈɡɔvat͡ɕ, AS: vytẽntegovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytentegowanie n.

Wiktionary


wyteoretyzować

dojść do ja­kichś wnio­sków na pod­sta­wie te­o­re­tycz­ne­go ro­zu­mo­wa­nia; ste­o­re­ty­zo­wać


SJP.pl


wytestowany

bar­dzo do­kład­nie prze­te­sto­wać


SJP.pl


wytestować

bar­dzo do­kład­nie prze­te­sto­wać


SJP.pl


wytkać

tka­jąc, wy­ko­nać, zro­bić coś, czę­sto wy­peł­nić czymś dziu­ry, szpa­ry w celu za­bez­pie­cze­nia przed prze­do­sta­niem się cze­goś; utkać (czę­ściej)


SJP.pl


wytknąć

1. wy­sta­wić, wy­chy­lić coś na zew­nątrz;
2. uczy­nić komuś za­rzu­ty z cze­goś, wy­pom­nieć
3. okre­ślić (sobie lub komuś) jakiś cel i spo­sób jego osią­ga­nia;
4. prze­sta­rza­łe: okre­ślić, wy­ty­czyć jakąś linię: drogę, trasę itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ty­kać)

 (1.1) wy­sta­wić, wy­chy­lić coś na zew­nątrz

 (1.2) uczy­nić komuś za­rzu­ty z cze­goś, wy­pom­nieć coś

 (1.3) okre­ślić (sobie lub komuś) jakiś cel i spo­sób jego osią­ga­nia

 (1.4) przest. okre­ślić, wy­ty­czyć jakąś linię: drogę, trasę itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styk mrz., zestyk mrz., stykówka ż., stycznik mrz., przetykacz mrz., tknięcie n., tykanie n., zetknięcie n., stykanie n., wytknięcie n., wytykanie n., przetknięcie n., przetkanie n., przetykanie n., natknięcie n., natykanie n., potykanie n., potknięcie n.

 czas. tknąć dk., tykać ndk., stykać ndk., zetknąć dk., wytykać ndk., przetknąć dk., przetkać dk., przetykać ndk., natknąć dk., natykać ndk., potykać się ndk., potknąć się dk.

 przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy

Wiktionary


wytlały

wyt­lić się;
1. skoń­czyć się tlić; wy­pa­lić się;
2. tle­jąc, zużyć się


SJP.pl


wytlewać

prze­pro­wa­dzać od­ga­zo­wy­wa­nie i roz­kład węgla w tem­pe­ra­tu­rze 500-600 stop­ni Cel­sju­sza


SJP.pl


wytlewnictwo

dział prze­my­słu che­micz­ne­go zaj­mu­ją­cy się wyt­le­wa­niem węgla


SJP.pl


wytleć

wyt­lić się;
1. skoń­czyć się tlić; wy­pa­lić się;
2. tle­jąc, zużyć się


SJP.pl


wytlić

1. daw­niej: ża­rząc, wy­pa­lić, wy­ga­sić;
2. wyt­lić się -
a) skoń­czyć się tlić; wy­pa­lić się, wyt­leć;
b) tle­jąc, zużyć się; wyt­leć


SJP.pl


wytlony

1. daw­niej: ża­rząc, wy­pa­lić, wy­ga­sić;
2. wyt­lić się -
a) skoń­czyć się tlić; wy­pa­lić się, wyt­leć;
b) tle­jąc, zużyć się; wyt­leć


SJP.pl


wytoczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­ta­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­ta­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otaczać, wytaczać ndk.

 rzecz. toczek mrz., tokarka ż., tokarz mos., wytaczanie n.

Wiktionary


wytok

po­moc­ni­cza część rzędu koń­skie­go (wodze po­moc­ni­cze), skła­da­ją­ca się z rze­mie­ni pier­sio­we­go i szyj­ne­go oraz dwóch pier­ście­ni, przez które prze­cho­dzą wodze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wytok – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Wytok – po­moc­ni­cza część rzędu koń­skie­go

Wikipedia


wytop

1. pro­ces otrzy­my­wa­nia me­ta­li przez ogrze­wa­nie w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze;
2. ma­te­riał pow­sta­ły w pro­ce­sie wy­ta­pia­nia


SJP.pl


wytopienie

otrzy­mać coś przez od­dzie­le­nie od in­nych skład­ni­ków przy za­sto­so­wa­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, po­wo­du­ją­cej przej­ście ciała sta­łe­go w płyn­ne


SJP.pl


wytopisko

za­głę­bie­nie ut­wo­rzo­ne wsku­tek roz­to­pie­nia się brył lo­do­wych po­zo­sta­łych po lo­dow­cu


SJP.pl

Wy­to­pi­sko – za­głę­bie­nie pow­sta­łe wsku­tek wy­to­pie­nia się bryły lodu tkwią­cej w osa­dach po­lo­dow­co­wych lub lo­dow­co­wo­rzecz­nych. Małe wy­to­pi­ska noszą nazwę oczek wy­to­pi­sko­wych. Czę­sto by­wa­ją za­ję­te przez je­zior­ka - oczka (je­zio­ra wy­to­pi­sko­we).

Wikipedia


wytopić

otrzy­mać coś przez od­dzie­le­nie od in­nych skład­ni­ków przy za­sto­so­wa­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, po­wo­du­ją­cej przej­ście ciała sta­łe­go w płyn­ne


SJP.pl


wytopki

po­zo­sta­łość po wy­to­pie­niu wosku z pla­strów pszcze­lich


SJP.pl


wytowno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­tow­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ustka
  • Wy­tow­no – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ustka

Wikipedia


wytransferowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trans­fe­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. transfer m., transferowanie n., przetransferowanie n.

 czas. transferować ndk., wytransferować dk., przetransferować dk.

 przym. transferowy

Wiktionary


wytransferować

prze­nieść za­wod­ni­ka z jed­ne­go klubu do in­ne­go w za­mian za wy­ne­go­cjo­wa­ną kwotę


SJP.pl


wytransportowywać

wy­wo­zić lub wy­sy­łać do­kądś ludzi lub towar


SJP.pl


wytrasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tra­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trasowanie n.

 czas. wytrasować dk., trasować ndk.

Wiktionary


wytrawa

en­zy­ma­tycz­ny pre­pa­rat sto­so­wa­ny do wy­pra­wia­nia skóry


SJP.pl


wytrawialnia

po­mie­szcze­nie w fa­bry­ce słu­żą­ce do wy­tra­wia­nia wy­ro­bów me­ta­lo­wych


SJP.pl


wytrawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tra­wiać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­tra­wia­nie – w me­ta­lur­gii pro­ces rozt­wa­rza­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów me­ta­lo­wych
  • Wy­tra­wia­nie – w pa­ra­zy­to­lo­gii jedna z metod dia­gno­stycz­nych słu­żą­cych wy­kry­wa­niu larw wło­śnia krę­te­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niewytrawianie n.

 czas. wytrawiać ndk.

 przym. wytrawny

Wiktionary


wytrawić

1. po­dzia­łać na metal, krysz­tał, szkło pew­ny­mi od­czyn­ni­ka­mi w celu otrzy­ma­nia po­żą­da­nych wgłę­bień, wklę­sło­ści, rys;
2. usu­nąć nie­po­żą­da­ne war­stwy tlen­ko­we z po­wierzch­ni me­ta­li me­to­dą che­micz­ną, elek­tro­me­cha­nicz­ną lub me­cha­nicz­ną;
3. oczy­ścić wełnę z do­mie­szek ro­ślin­nych przy uży­ciu rozt­wo­ru kwasu siar­ko­we­go;
4. w far­biar­stwie: usu­nąć miej­sca­mi barw­nik z tka­ni­ny, przy uży­ciu od­po­wied­nich che­mi­ka­liów, w celu otrzy­ma­nia bia­łe­go wzoru na barw­nym tle


SJP.pl


wytrawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­traw­nie


SJP.pl


wytrawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­traw­ny


SJP.pl


wytrawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wy­traw­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­nik z Man­che­go ma nie­sa­mo­wi­ty smak, łą­czą­cy w sobie słod­kie nuty z odro­bi­ną wy­traw­no­ści. Ma de­li­kat­nie sło­no­kar­me­lo­wy smak (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wytrawny

Wiktionary


wytrawny

1. doś­wiad­czo­ny, bie­gły w czymś;
2. o na­po­jach al­ko­ho­lo­wych: nie­słod­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) kulin. o na­po­jach al­ko­ho­lo­wych, rza­dziej o po­tra­wach: nie­słod­ki

 (1.2) szcze­gól­nie doś­wiad­czo­ny, bie­gły w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­li­śmy wy­traw­ne wino oraz sa­łat­ki z mię­sem, ale głów­nym da­niem była pizza fugi.

 (1.1) Ta myśl go tak ucie­szy­ła, że — po słod­kim li­kie­rze — za­mó­wił kie­li­szek wy­traw­ne­go czer­wo­ne­go wina.

 (1.2) Jako wy­traw­na i uzdol­nio­na jas­no­widz­ka Stel­la ofe­ru­je także te­le­fo­nicz­ne sta­wia­nie ta­ro­ta.

 (1.2) Wszy­scy trzej byli wy­traw­ny­mi nar­cia­rza­mi, znali tę trasę do­brze i po­ko­na­li ją bez trudu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrawność ż., wytrawianie n., wytrawienie n.

 czas. wytrawiać ndk., wytrawić dk.

 przysł. wytrawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wprawny, wyrobiony, doświadczony, otrzaskany

Wiktionary


wytrenowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tre­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrenować dk.

 rzecz. trener mrz./mos.

Wiktionary


wytruwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­truć)

 (1.1) za­bi­jać przy po­mo­cy tru­ciz­ny wiele osób lub in­nych stwo­rzeń

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­tru­wać się (dk. wy­truć się)

 (2.1) za­bi­jać się wza­jem­nie przy po­mo­cy tru­ciz­ny

 (2.2) o wielu oso­bach lub stwo­rze­niach: umie­rać, zo­sta­wszy otru­ty­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­sja­nie w od­wro­cie pa­li­li za sobą zboża, za­bi­ja­li bydło, wy­tru­wa­li drób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trujak mzw., truciciel m., trucicielka ż., trucicielstwo n., trucizna ż.

 czas. dotruć dk., dotruwać ndk., odtruć dk., odtruwać ndk., otruć dk., potruć dk., powytruwać dk., pozatruwać dk., truć ndk., wytruć dk., zatruć dk., zatruwać ndk.

 przym. trucicielski, trujący

Wiktionary


wytruć

tru­jąc, do­pro­wa­dzić do śmier­ci okre­ślo­ną po­pu­la­cję zwie­rząt lub ludzi


SJP.pl


wytrwale

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wytr­wa­ły, nie pod­da­jąc się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrwałość ż.

 czas. wytrwać dk.

 przym. wytrwały, trwały

Wiktionary


wytrwalej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wytr­wa­le


SJP.pl


wytrwalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wytr­wa­ły


SJP.pl


wytrwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) dotr­wać do końca, do okre­ślo­ne­go czasu w da­nych wa­run­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mos./mrz., wytrwałość ż., wytrwanie n., trwała ż.

 przym. wytrwały, trwały

 przysł. wytrwale

 czas. trwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dotrwać, wytrzymać

Wiktionary


wytrwałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­sek­wen­cja, upór, zde­cy­do­wa­nie w dzia­ła­niu lub dą­że­niu do cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtr̥fawɔɕt͡ɕ, AS: vytr̦fau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrwać

 przym. wytrwały

 przysł. wytrwale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uporczywość, metodyczność, konsekwencja, upór, wytrzymałość

Wiktionary


wytrwały

przy­miot­nik

 (1.1) cier­pli­wie bądź upar­cie dą­żą­cy do celu

 (1.2) bę­dą­cy wy­ra­zem wytr­wa­ło­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrwałość ż., wytrwanie n., trwała ż.

 czas. wytrwać dk.

 przym. trwały

 przysł. wytrwale

Wiktionary


wytrwonić

daw­niej: strwo­nić wiele cze­goś; wy­sza­stać


SJP.pl


wytrych

1. za­krzy­wio­ny pręt lub ka­wa­łek drutu uży­wa­ny do ot­wie­ra­nia zam­ków bez po­mo­cy klu­cza;
2. po­tocz­nie: coś (słowo, za­cho­wa­nie itp.), co poz­wa­la wybr­nąć z każ­de­go kło­po­tu, za­łat­wić każdą spra­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. za­krzy­wio­ny pręt za­stę­pu­ją­cy klu­cze, któ­rym ot­wie­ra się zamki;

 (1.2) przen. słowo, wy­ra­że­nie albo me­to­da umoż­li­wia­ją­ca uni­knię­cie kło­po­tów, nie­po­myśl­nych sy­tu­a­cji

Wiktionary

Wy­trych – na­rzę­dzie słu­żą­ce do ot­wie­ra­nia lub od­blo­ko­wa­nia zam­ków (w drzwiach, do sa­mo­cho­du, w szaf­kach itp.), uży­wa­ny w przy­pad­ku braku klu­cza przez ślu­sa­rza.

Wy­trych po­ma­ga ko­lej­no usta­wić po­szcze­gól­ne za­pad­ki lub piny blo­ku­ją­ce cy­lin­der w od­po­wied­nich po­zy­cjach, po wcze­śniej­szym na­pię­ciu cy­lin­der­ka na­pi­na­czem, tak, aby piny już usta­wio­ne nie wra­ca­ły do po­zy­cji wyj­ścio­wej. Poz­wa­la to na od­blo­ko­wa­nie me­cha­niz­mu zamka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez wy­try­cha nie pró­bo­wał nawet mie­rzyć się z za­trza­śnię­ty­mi na głu­cho drzwia­mi.

 (1.2) Słowo „kontr­re­wo­lu­cja”, peł­nią­ce w re­al­nym so­cja­liz­mie rolę wy­try­chu ot­wie­ra­ją­ce­go bramy wszel­kim gwał­tom ze stro­ny władz, wprost wi­sia­ło w po­wie­trzu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szperhok, szpyrhok

Wiktionary


wytrykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wytrymerować

wy­try­mo­wać;
1. usu­nąć mart­wy włos z sier­ści niek­tó­rych psów;
2. przy­ciąć zbęd­ne ludz­kie owło­sie­nie


SJP.pl


wytrymować

wy­try­me­ro­wać;
1. usu­nąć mart­wy włos z sier­ści niek­tó­rych psów;
2. przy­ciąć zbęd­ne ludz­kie owło­sie­nie


SJP.pl


wytrysk

1. gwał­tow­ne wy­try­śnię­cie cie­czy
2. ciecz wy­try­ska­ją­ca skądś
3. wy­pły­nię­cie na­sie­nia, zwy­kle pod­czas sto­sun­ku płcio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. wy­rzu­ce­nie eja­ku­la­tu z prą­cia

 (1.2) stru­mień, nagłe try­śnię­cie, wy­try­śnię­cie ja­kie­goś płynu na zew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­try­sko­wi sper­my (eja­ku­la­cji) to­wa­rzy­szy szczy­to­wa­nie, czyli or­gazm.

 (1.2) W po­ło­wie lipca kom­pa­nia zdo­ła­ła umie­ścić szczel­ną ko­pu­łę na szy­bie, po 12 ty­god­niach ta­mu­jąc wy­trysk ropy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨtrɨsk, AS: vytrysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytryśnięcie n., wtrysk m., wyprysk m., wtryskarka ż., wtryskiwacz m.

 czas. wytrysnąć dk., wytryskać ndk., wytryskiwać ndk., pryskać ndk., wtryskiwać ndk., wtrysnąć dk., tryskać ndk., trysnąć dk.

 przym. wytryskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ejakulacja

Wiktionary


wytryskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­try­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytryskiwać ndk.

Wiktionary


wytryskowy

przy­miot­nik od: wy­trysk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­try­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrysk mrz.

Wiktionary


wytrysnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­try­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­try­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytryskanie n., wytrysk m., wytryśnięcie n., tryśnięcie n.

 czas. wytryskać ndk.

Wiktionary


wytryśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nagłe wy­le­ce­nie skądś z im­pe­tem

 (1.2) nagłe uzew­nętrz­nie­nie się prze­ży­wa­nych emo­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­pi­sta po­my­ślał o tych mi­lio­nach istot, ży­ją­cych w każ­dej kro­pel­ce wody, i o tym, że dla nich takie wy­try­śnię­cie w górę było tym, czym dla nas lot ponad chmu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrysk mrz., tryśnięcie n., trysk mrz., tryskacz mrz., tryskanie n., tryskawa ż., tryskawiec mrz., tryskawka ż.

 czas. tryskać ndk., trysnąć dk., wytryskać ndk., wytryskiwać ndk., wytrysnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryśnięcie

Wiktionary


wytrzask

urzą­dze­nie dźwi­gnio­we, za­pew­nia­ją­ce moż­li­wość szyb­kie­go zam­knię­cia za­wo­rów w tur­bi­nach ciepl­nych


SJP.pl


wytrzaskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trza­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzaskać dk.

Wiktionary


wytrzaskiwać

po­tocz­nie: zdo­by­wać coś nie wia­do­mo skąd


SJP.pl


wytrzebiać

1. kar­czo­wać ro­śli­ny, zwła­szcza drze­wa;
2. po­zba­wiać czę­ścio­wo jakiś teren ro­ślin­no­ści;
3. za­bi­jać wszyst­kich ludzi lub wszyst­kie zwie­rzę­ta na ja­kimś te­re­nie;
4. wy­ci­nać gru­czo­ły płcio­we u zwie­rząt, głów­nie sam­ców, przez­na­czo­nych na tucz


SJP.pl


wytrzebienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­kar­czo­wa­nie, usu­nię­cie ros­lin­no­ści

 (1.2) cał­ko­wi­te zni­szcze­nie cze­goś

 (1.3) za­bi­cie wszyst­kich ludzi / zwie­rząt na danym te­re­nie

 (1.4) wet. usu­nię­cie sam­co­wi gru­czo­łów płcio­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzebież ż., trzebienie n., przetrzebienie n.

 czas. wytrzebić dk., trzebić ndk., przetrzebić dk.

Wiktionary


wytrzebić

1. wy­kar­czo­wać ro­śli­ny, zwła­szcza drze­wa;
2. po­zba­wić czę­ścio­wo jakiś teren ro­ślin­no­ści;
3. po­za­bi­jać wszyst­kich ludzi lub wszyst­kie zwie­rzę­ta na ja­kimś te­re­nie;
4. wy­ciąć gru­czo­ły płcio­we u zwie­rząt, głów­nie sam­ców, przez­na­czo­nych na tucz


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­kar­czo­wać, usu­nąć ro­ślin­ność

 (1.2) cał­ko­wi­cie coś zni­szczyć

 (1.3) zabić wszyst­kich ludzi / zwie­rzę­ta na danym te­re­nie

 (1.4) wet. usu­nąć sam­co­wi gru­czo­ły płcio­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈṭʃɛbʲit͡ɕ, AS: vyṭšebʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzebienie n., przetrzebienie n., trzebienie ż., trzebież ż.

 czas. przetrzebić dk., trzebić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wyczyścić, wykastrować

Wiktionary


wytrzepanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trze­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzepać dk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


wytrzepywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trze­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzepywać ndk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


wytrzeszcz

1. nad­mier­ne wy­su­nię­cie się do przo­du gałek ocz­nych
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) w gwa­rze ło­wiec­kiej: oko za­ją­ca lub kró­li­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nad­mier­ne, cho­ro­bli­we wy­su­nię­cie gałek ocz­nych;

Wiktionary

Wy­trzeszcz (łac. "exopht­hal­mus") – wy­sa­dze­nie gałki ocz­nej ku przo­do­wi wsku­tek zmniej­sze­nia po­jem­no­ści oczo­do­łu lub zwięk­sze­nia jego za­war­to­ści. Może wy­stę­po­wać jedno- lub dwu­stron­nie.

Naj­częst­szą jego przy­czy­ną jest cho­ro­ba Gra­ve­sa-Ba­se­do­wa. In­ny­mi przy­czy­na­mi są: guz (chło­niak, na­czy­niak, ano­ma­lie na­czy­nio­we), stan za­pal­ny tka­nek oczo­do­łu, za­krzep za­to­ki ja­mi­stej, po­więk­sze­nie gałki ocz­nej (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨṭʃɛʃt͡ʃ, AS: vyṭšešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzeszczanie n., wytrzeszczenie n.

 czas. wytrzeszczać ndk., wytrzeszczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. egzoftalmia

Wiktionary


wytrzeszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trze­szczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzeszcz m.

 czas. wytrzeszczać ndk.

Wiktionary


wytrzeszczać

po­tocz­nie: ot­wie­rać sze­ro­ko oczy; wy­ba­łu­szać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wpa­try­wać się sze­ro­ko ot­war­ty­mi oczy­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele jest spo­so­bów, żeby na kogoś wy­trze­szczać gały, wcale nie pa­trząc, ka­pra­lu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzeszcz mrz., wytrzeszczanie n.

Wiktionary


wytrzeszczka

wy­trzeszcz­ka tar­czów­ko­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki


SJP.pl


wytrzeszczyć

po­tocz­nie: ot­wo­rzyć sze­ro­ko oczy; wy­ba­łu­szyć


SJP.pl


wytrzewienie

wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na wro­dzo­nym roz­szcze­pie po­włok brzusz­nych


SJP.pl

Wy­trze­wie­nie (łac. "ga­stros­chi­sis") – wada roz­wo­jo­wa, zaz­wy­czaj izo­lo­wa­na, po­le­ga­ją­ca na wro­dzo­nym roz­szcze­pie po­włok brzusz­nych.

Wikipedia


wytrzewiony

o na­rzą­dach wew­nętrz­nych brzu­cha: wy­sta­ją­cy na zew­nątrz


SJP.pl


wytrzeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­cie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­cie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny (ndk. wy­cie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­cie­rać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨṭʃɛt͡ɕ, AS: vyṭšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarło n., wycieraczka n., wycierak m., wycieruch m., wyciruch m., wycierus m., wycirus m., wycieruchy nmos., wycierka ż., wytarcie n., wycieranie n.

 czas. wycierać ndk.

Wiktionary


wytrzeźwiałka

po­tocz­nie: izba wy­trzeź­wień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. izba wy­trzeź­wień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A klien­tów wy­trzeź­wiał­ki jest coraz wię­cej, tłu­ma­czy na­sze­mu re­por­te­ro­wi pra­cow­nik izby w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨṭʃɛʑˈvʲjawka, AS: vyṭšeźvʹi ̯au̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzeźwienie n.

 czas. wytrzeźwieć dk.

 przysł. trzeźwo

Wiktionary


wytrzymalej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wy­trzy­ma­le


SJP.pl


wytrzymalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­trzy­ma­ły


SJP.pl


wytrzymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trzy­mać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: vyṭšỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzymać, trzymać

Wiktionary


wytrzymać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­trzy­my­wać)

 (1.1) po­zo­stać w pew­nym trud­nym, uciąż­li­wym sta­nie

 (1.2) zmu­szać kogoś do cze­ka­nia na coś (np. de­cyz­ję lub sie­bie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­sek nie wy­trzy­mał ros­ną­ce­go pod­nie­ce­nia i po­siu­siał się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈṭʃɨ̃mat͡ɕ, AS: vyṭšỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzymałość ż., wytrzymanie n.

 czas. wytrzymywać ndk., trzymać ndk.

 przym. wytrzymały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obstawać, trwać, wytrwać, przecierpieć, przetrwać, przetrzymać, pot. przeżyć, ścierpieć, wytrwać, znieść, przest. zdzierżyć; gw. Śląsk Cieszyński obstoć, wydzierżeć, gw. Górny Śląsk szczimać

Wiktionary


wytrzymałościomierz

przy­rząd do ba­da­nia wy­trzy­ma­ło­ści ma­te­ria­łów tech­nicz­nych


SJP.pl


wytrzymałościowiec

spor­to­wiec, któ­re­go naj­moc­niej­szą stro­ną jest wy­trzy­ma­łość


SJP.pl


wytrzymałościowo

→ wy­trzy­ma­ło­ścio­wy


SJP.pl

Patrz:

wytrzymałościowy

wytrzymałościowy

do­ty­czą­cy wy­trzy­ma­ło­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­trzy­ma­ło­ści, od­por­no­ści

 (1.2) spraw­dza­ją­cy wy­trzy­ma­łość fi­zycz­ną lub udo­sko­na­la­ją­cy czy­jąś kon­dy­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytrzymałość ż.

Wiktionary


wytrzymałościówka

po­tocz­nie: tre­ning wy­trzy­ma­ło­ścio­wy


SJP.pl


wytrzymałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umie­jęt­ność znie­sie­nia wielu pro­ble­mów

 (1.2) techn. od­por­ność ma­te­ria­łów i kon­struk­cji na dzia­ła­nie czyn­ni­ków fi­zycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­trzy­ma­łość w psy­cho­lo­gii:
    • od­por­ność psy­chicz­na
    • wy­trzy­ma­łość – po­ję­cie z re­gu­la­cyj­nej te­o­rii tem­pe­ra­men­tu Jana Stre­la­ua
  • Wy­trzy­ma­łość ma­te­ria­łów
  • Wy­trzy­ma­łość elek­trycz­na
  • Wy­trzy­ma­łość mię­dzy­sty­ko­wa (wy­trzy­ma­łość za­pło­no­wa) – po­ję­cie z te­o­rii łuku elek­trycz­ne­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕt͡ɕ, AS: vyṭšỹmau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzymać dk., wytrzymywać ndk.

 przym. wytrzymały, wytrzymałościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odporność, siła, twardość, wytrwałość, opór, hart

 (1.2) odporność, trwałość

Wiktionary


wytrzymały

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest w sta­nie dużo wy­trzy­mać; wytr­wa­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Armia ro­syj­ska po­sia­da­ła jeden wiel­ki walor, miała żoł­nie­rza męż­ne­go i wy­trzy­ma­łe­go na trudy.

 (1.1) Azo­tek galu jest pie­kiel­nie wy­trzy­ma­łym ma­te­ria­łem — topi się w tem­pe­ra­tu­rze kilku ty­się­cy stop­ni i ci­śnie­niu kil­ka­na­ście ty­się­cy razy więk­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ, AS: vyṭšỹmau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzymać dk., wytrzymać ndk.

 rzecz. wytrzymałość ż.

Wiktionary


wytrzymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trzy­my­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać

Wiktionary


wytrzymywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­trzy­mać)

 (1.1) nie pod­da­wać się dzia­ła­niu pew­nych sił

 (1.2) rzad. trzy­mać kogoś przez pe­wien czas w ja­kimś po­ło­że­niu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrzymać, trzymać

 rzecz. wytrzymałość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być odpornym, przetrzymywać, tolerować, znosić

Wiktionary


wytrząchać

re­gio­nal­nie: wy­trzą­sać; wy­trzą­chi­wać


SJP.pl


wytrząchiwać

re­gio­nal­nie: wy­trzą­sać; wy­trzą­chać


SJP.pl


wytrząchnąć

re­gio­nal­nie: wy­trząs­nąć


SJP.pl


wytrząs

wy­trzą­sa­nie cze­goś; to, co zo­sta­ło wy­trzą­śnię­te


SJP.pl


wytrząsacz

część mło­car­ni lub kom­baj­nu zbo­żo­we­go słu­żą­ca do od­dzie­la­nia ziar­na i plew od słomy


SJP.pl


wytrąbienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trą­bić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytrąbić

Wiktionary


wytrąbić

po­tocz­nie: wypić szyb­ko dużą ilość cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wypić coś (szyb­ko lub w du­żych ilo­ściach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcia­łeś tylko łyka, a wy­trą­bi­łeś całą bu­tel­kę!

 (1.1) Wy­trą­bi­łem kar­ton mleka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtrɔ̃mbʲit͡ɕ, AS: vytrõmbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trąba ż., wytrąbienie n.

 czas. trąbić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychlać, wyżłopać

Wiktionary


wytrącanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­trą­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewytrącanie n.

 czas. wytrącać ndk.

Wiktionary


wytrębowice

Wy­trę­bo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Ły­so­mi­ce.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 355 miesz­kań­ców. Jest dzie­wią­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ły­so­mi­ce. W Wy­trę­bo­wi­cach funk­cjo­nu­je firma "Stex" (zał. IX 1990 r.), która pro­du­ku­je opa­ko­wa­nia wszel­kie­go ro­dza­ju.

Wikipedia


wytulić

po­tocz­nie: przy­tu­lić mocno i wiele razy; wy­ści­skać


SJP.pl


wytupywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tu­py­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtupɨˈvãɲɛ, AS: vytupyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytupywać

 rzecz. tuptuś mzw.

Wiktionary


wytupywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­tu­pać)

 (1.1) tu­piąc, wy­bi­jać rytm, np. me­lo­dii

 (1.2) tu­piąc, oczy­szczać buty, np. ze śnie­gu

 (1.3) tu­piąc, oka­zy­wać de­za­pro­ba­tę i wy­ga­niać

 (1.4) od­cze­ki­wać coś uciąż­li­we­go, np. ko­lej­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam zaś legł w słoń­cu na po­la­nie i spar­ty na łok­ciu, wyg­wi­zdy­wać sobie po­czął, a kerp­cem wy­tu­py­wać jakąś me­lo­dię. sic.

 (1.2) Przed wej­ściem do skle­pu pro­szę wy­tu­py­wać buty.

 (1.3) Wielu twór­com kul­tu­ry – nie mó­wiąc już o jej kon­su­men­tach, któ­rym zda­rza­ło się wy­tu­py­wać ak­to­rów czy imu­zy­ków o od­mien­nych op­cjach po­li­tycz­nych – za­bra­kło też kul­tu­ry oso­bi­stej (…)

 (1.4) Le­cze­nie się wy­ma­ga czasu – wy­tu­pu­ję już trze­cią ko­lej­kę do spe­cja­li­sty,

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtuˈpɨvat͡ɕ, AS: vytupyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytupywanie n., wytupanie n., tupanie n., tuptuś m., tupnięcie n., tuptanie n.

 czas. wytupać dk., tupać ndk., tupnąć dk., tuptać ndk.

 wykrz. tup tup

Wiktionary


wyturlać

1. tur­la­jąc, wy­cią­gnąć skądś; wy­to­czyć;
2. tur­la­jąc, ubru­dzić czymś; wy­ta­rzać


SJP.pl


wytuszować

po­kryć kos­me­ty­kiem do bar­wie­nia rzęs i brwi


SJP.pl


wytwarzalnia

rzad­ko: za­kład, przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem pew­nych pro­duk­tów; wyt­wór­nia


SJP.pl


wytwarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyt­wa­rzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtfaˈʒãɲɛ, AS: vytfažãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dk. wytworzyć, ndk. wytwarzać

 rzecz. wytwórnia ż., wytworzenie dk., wytwórca, wytwór

 przym. wytwórczy

Wiktionary


wytwarzać

cza­sow­nik

 (1.1) pro­du­ko­wać na więk­szą skalę, wy­da­wać

 (1.2) spra­wiać, po­wo­do­wać

cza­sow­nik zwrot­ny wyt­wa­rzać się

 (2.1) for­mo­wać się, kształ­to­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) U nas, gdzie opi­nię pu­blicz­ną wyt­wa­rza­ją ka­na­py, ile razy po­ja­wi się jakaś nowa myśl z za­gra­ni­cy, na­tych­miast pod­no­si się taki wrzask, takie larum, że trze­ba mieć chyba od­wa­gę gra­ni­czą­cą z zu­chwa­ło­ścią, by jakąś re­for­mę lub w ogóle coś nie­by­wa­łe­go chcieć wpro­wa­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtfaʒat͡ɕ, AS: vytfažać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dk. wytworzyć

 rzecz. wytwórnia ż., tworzywo n., wytwarzanie ndk., wytworzenie dk., wytwórca, wytwór

 przym. wytwórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) produkować, wykonywać, wydawać, wydzielać

 (1.2) powodować

Wiktionary


wytworniak

męż­czyz­na prze­sad­nie ele­ganc­ki; wyt­wor­niś


SJP.pl


wytwornie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wyt­wor­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytworność ż.

 przym. wytworny

Wiktionary


wytworniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wyt­wor­nie


SJP.pl


wytworniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wyt­wor­ny; bar­dziej wyt­wor­ny


SJP.pl


wytwornik

urzą­dze­nie do emi­sji gazów


SJP.pl


wytwornisia

męż­czyz­na prze­sad­nie ele­ganc­ki; wyt­wor­niak


SJP.pl


wytworniś

męż­czyz­na prze­sad­nie ele­ganc­ki; wyt­wor­niak


SJP.pl


wytworność

wyt­wor­ność; szyk; wdzięk; wyk­wint­ność; ozdob­ność; dobry smak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wyt­wor­ne; cecha tych, któ­rzy są wyt­wor­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wytworny

 przysł. wytwornie

Wiktionary


wytworny

1. ele­ganc­ki, wyk­wint­ny, wy­szu­ka­ny;
2. ubie­ra­ją­cy się, za­cho­wu­ją­cy się z wy­szu­ka­ną ele­gan­cją;
3. świad­czą­cy o ta­kiej ele­gan­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen ele­gan­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytworność ż.

 przysł. wytwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancki, stylowy, szykowny, wyszukany

Wiktionary


wytworzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyt­wo­rzyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fauna abi­sa­lu ce­chu­je się za­ni­kiem lub nad­mier­nym roz­wo­jem na­rzą­dów wzro­ku w po­sta­ci or­ga­nów świetl­nych, wyt­wo­rze­niem de­li­kat­nych na­rzą­dów do­ty­ku oraz niez­wy­kły­mi kształ­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtfɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vytfožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytworzyć, wytwarzać

 rzecz. wytwarzanie, wytwór

 przym. wytwórczy

Wiktionary


wytworzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wyt­wa­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wyt­wa­rzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtfɔʒɨt͡ɕ, AS: vytfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytwarzać

 rzecz. tworzywo n., wytwórca mos., wytwarzanie n., wytworzenie n., wytwórnia ż.

 przym. wytwórczy

Wiktionary


wytwór

1. pro­dukt, dzie­ło, efekt pro­ce­su wyt­wa­rza­nia;
2. coś nie­ma­te­rial­ne­go, pow­sta­łe­go w ludz­kim umy­śle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) efekt ak­tyw­no­ści czło­wie­ka lub na­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten kosz­mar był wyt­wo­rem wy­o­braź­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨtfur, AS: vytfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytwarzanie, wytworzenie

 czas. wytwarzać

 przym. wytwórczy

Wiktionary


wytwórca

ten, kto coś wyt­wa­rza, pro­du­ku­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto coś wyt­wa­rza, pro­du­ku­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy wyt­wór­cy od­pa­dów mają obo­wią­zek skła­da­nia spra­wo­zdań rocz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtfurt͡sa, AS: vytfurca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tworzywo n., wytwarzanie n., wytwórnia ż.

 czas. wytwarzać ndk., wytworzyć dk.

 przym. wytwórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) producent

Wiktionary


wytwórczy

do­ty­czą­cy wyt­wa­rza­nia, zwią­za­ny z wyt­wór­czo­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem, do­ty­czą­cy wyt­wa­rza­nia cze­goś

 (1.2) med. do­ty­czą­cy pro­ce­sów pro­wa­dzą­cych do two­rze­nia no­wych struk­tur w or­ga­niz­mie, np. tka­nek, no­wot­wo­rów, wy­dzie­lin, roz­ro­stów itd.

 (1.3) psych. ma­ją­cy cha­rak­ter ha­lu­cy­na­cji, uro­jeń, roz­ko­ja­rze­nia itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zbu­do­wa ta nie­zbęd­na jest wtedy, gdy zwięk­sza się popyt (w szcze­gól­no­ści kon­sump­cyj­ny) na pro­duk­ty wyt­wa­rza­ne w ist­nie­ją­cych obiek­tach wyt­wór­czych.

 (1.3) (…) wszel­kie za­bu­rze­nia za­cho­wa­nia oskar­żo­ne­go, w tym za­cho­wa­nia o cha­rak­te­rze wyt­wór­czym, miały zwią­zek z na­du­ży­wa­niem al­ko­ho­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytwórca m., wytwórczyni ż., wytwórstwo n., wytwarzanie n., wytworzenie n., tworzenie n., twórca m., twórczyni ż., odtwórca m., przetwórca m., stwórca m., stworzyciel m., tworzywo n., wytwór m., twór m.

 czas. wytwarzać ndk., wytworzyć dk., tworzyć ndk., stwarzać ndk., stworzyć dk.

 przym. twórczy, przetwórczy, odtwórczy

 przysł. twórczo, przetwórczo, odtwórczo, wytwórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) produkcyjny

 (1.3) pozytywny

Wiktionary


wytwórczyni

→ wyt­wór­ca; pro­du­cent­ka


SJP.pl


wytwórenka

mała wyt­wór­nia


SJP.pl


wytwórnia

za­kład, przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem pew­nych pro­duk­tów; wyt­wa­rzal­nia (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­się­bior­stwo lub za­kład zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem pew­nych pro­duk­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wyt­wór­nia – przed­się­bior­stwo lub za­kład zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem pew­nych pro­duk­tów, np.:
    • wyt­wór­nia fil­mo­wa
    • wyt­wór­nia lot­ni­cza
    • wyt­wór­nia piwa
    • wyt­wór­nia pły­to­wa (mu­zycz­na)
  • Teatr Wyt­wór­nia w War­sza­wie
  • Klub Wyt­wór­nia w Łodzi
  • Fun­da­cja Wyt­wór­nia w Łodzi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈtfurʲɲa, AS: vytfurʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytwórca m., wytwarzanie n.

 czas. wytwarzać, wytworzyć

Wiktionary


wytwórniowy

przy­miot­nik od: wyt­wór­nia


SJP.pl


wytyczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ty­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytyczać ndk.

 rzecz. wytyczenie n.

Wiktionary


wytyczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ty­czyć)

 (1.1) usta­lać spo­sób wy­ko­na­nia cze­goś

 (1.2) wyz­na­czać na mapie lub w te­re­nie linie trasy, prze­bie­gu ulic, gra­ni­ce dzia­łek itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtɨt͡ʃat͡ɕ, AS: vytyčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytyczanie, wytyczenie, wytyczna

 czas. wytyczyć

Wiktionary


wytyczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ty­czyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez­poś­red­nią przy­czy­ną braku peł­nej nor­ma­li­za­cji sto­sun­ków jest spór te­ry­to­rial­ny o po­łud­nio­wą część Wysp Ku­ryl­skich (czte­ry wyspy, w tym dwie nie­za­miesz­ka­ne) oraz kwe­stia wy­ty­cze­nia gra­nic ob­sza­rów mor­skich wokół Sa­cha­li­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytyczanie n.

 czas. wytyczyć dk., wytyczać ndk.

Wiktionary


wytyczna

wska­zów­ka do dzia­ła­nia, naj­czę­ściej ze stro­ny zwierzch­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ło­że­nie okre­śla­ją­ce kie­ru­nek i spo­sób dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z wy­tycz­ny­mi Unii Eu­ro­pej­skiej no­we­li­za­cja za­kła­da­ła zakaz hand­lu tymi spe­cy­fi­ka­mi, które za­wie­ra­ły ben­zy­lo­pi­pe­ra­zy­nę, sub­stan­cję dzia­ła­ją­cą po­dob­nie do am­fe­ta­mi­ny, lecz od niej słab­szą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytyczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektywa, wskazówka

Wiktionary


wytyczne

wska­zów­ka do dzia­ła­nia, naj­czę­ściej ze stro­ny zwierzch­ni­ka


SJP.pl


wytyczno

Wy­tycz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gminy Ur­szu­lin. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 533 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wytyk

belka przy­mo­co­wa­na pro­sto­pad­le do burty stat­ku


SJP.pl

Wytyk – ru­cho­me drzew­ce po­moc­ni­cze na jed­nost­ce ża­glo­wej peł­nią­ce różne funk­cje w za­leż­no­ści od miej­sca za­mon­to­wa­nia oraz kon­struk­cji.

Wikipedia


wytykać

1. wy­sta­wiać, wy­chy­lać coś na zew­nątrz;
2. czy­nić komuś za­rzu­ty z cze­goś, wy­po­mi­nać;
3. okre­ślać (sobie lub komuś) jakiś cel i spo­sób jego osią­ga­nia;
4. prze­sta­rza­łe: okre­ślać, wy­ty­czać np. jakąś drogę, trasę itp.;
5. wy­ty­kać kogoś pal­ca­mi - pu­blicz­nie pięt­no­wać, wy­szy­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyt­knąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wyt­knąć. (wy­sta­wiać, wy­chy­lać coś na zew­nątrz)

 (1.2) nie­do­ko­na­ny od|wyt­knąć. (czy­nić komuś za­rzu­ty z cze­goś, wy­po­mi­nać coś)

 (1.3) nie­do­ko­na­ny od|wyt­knąć. (okre­ślać (sobie lub komuś) jakiś cel i spo­sób jego osią­ga­nia)

 (1.4) nie­do­ko­na­ny od|wyt­knąć. (przest. okre­ślać, wy­ty­czać jakąś linię: drogę, trasę itp.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styk mrz., zestyk mrz., stykówka ż., stycznik mrz., przetykacz mrz., tknięcie n., tykanie n., zetknięcie n., stykanie n., wytknięcie n., wytykanie n., przetknięcie n., przetkanie n., przetykanie n., natknięcie n., natykanie n., potykanie n., potknięcie n.

 czas. tknąć dk., tykać ndk., stykać ndk., zetknąć dk., wytknąć dk., przetknąć dk., przetkać dk., przetykać ndk., natknąć dk., natykać ndk., potykać się ndk., potknąć się dk.

 przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy

Wiktionary


wytykowy

→ wytyk


SJP.pl

Patrz:

wytyk

wytynkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tyn­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtɨ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: vytỹŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytynkować dk.

 rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

Wiktionary


wytypować

1. wy­brać z ja­kiejś grupy kogoś lub coś naj­bar­dziej od­po­wied­nie­go do ja­kiejś funk­cji;
2. wy­su­nąć kogoś na ja­kieś sta­no­wi­sko, zgło­sić czy­jąś kan­dy­da­tu­rę;
3. wyz­na­czyć we­dług typu, okre­ślić typ cze­goś;
4. prze­wi­dzieć wynik ja­kichś za­wo­dów


SJP.pl


wytypowywać

rzad­ko: ty­po­wać;
1. wy­bie­rać z ja­kiejś grupy kogoś lub coś naj­bar­dziej od­po­wied­nie­go do ja­kiejś funk­cji; se­lek­cjo­no­wać;
2. wy­su­wać kogoś na ja­kieś sta­no­wi­sko, zgła­szać czy­jąś kan­dy­da­tu­rę; de­sy­gno­wać
3. wyz­na­czać we­dług typu, okre­ślać typ cze­goś;
4. prze­wi­dy­wać wynik ja­kichś za­wo­dów


SJP.pl


wytępiać

rzad­ko:
1. zgła­dzać wielu lub wszyst­kich;
2. usu­wać, lik­wi­do­wać coś cał­ko­wi­cie


SJP.pl


wytępienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgła­dze­nie kogoś lub cze­goś, zlik­wi­do­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytępić dk.

Wiktionary


wytępić

1. zgła­dzić wielu lub wszyst­kich;
2. usu­nąć, zlik­wi­do­wać coś cał­ko­wi­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­tę­piać, tępić)

 (1.1) po­zba­wić życia wiele lub wszyst­kie isto­ty

 (1.2) spo­wo­do­wać cał­ko­wi­ty ko­niec cze­goś

 (1.3) rzad. uczy­nić tępym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­tę­pić się (ndk. wy­tę­piać się, tępić się)

 (2.1) wy­tę­pić sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytępienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozabijać, wybić, wymordować, wymorzyć, wytrzebić, zlikwidować

 (1.2) usunąć, wykorzenić, zlikwidować

 (1.3) stępić

 (2.1) unicestwić się

Wiktionary


wytęskniony

zdo­być, osią­gnąć coś wy­tęs­knio­ne­go; wy­ma­rzyć


SJP.pl


wytęsknić

zdo­być, osią­gnąć coś wy­tęs­knio­ne­go; wy­ma­rzyć


SJP.pl


wytężać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­tę­żyć)

 (1.1) zmu­sić mię­śnie, umysł lub zmy­sły do bar­dzo du­że­go wy­sił­ku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­tę­żać się (dk. wy­tę­żyć się)

 (2.1) sku­piać na czymś wszyst­kie siły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­łem wy­tę­żać wzrok, żeby co­kol­wiek zo­ba­czyć.

 (2.1) Lecz choć­by przysz­ło ty­siąc at­le­tów […] i każdy nie wiem jak się wy­tę­żał, to nie udź­wi­gną, taki to cię­żar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytężanie n., wytężenie n.

 czas. wytężyć, powytężać

 przym. wytężony, wytężany, wytężający

Wiktionary


wytężenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tę­żyć.

Wiktionary

Wy­tę­że­nie ma­te­ria­łu – stan ma­te­ria­łu ele­men­tu ob­cią­żo­ne­go si­ła­mi zew­nętrz­ny­mi i wew­nętrz­ny­mi, w któ­rym ist­nie­je nie­bez­pie­czeń­stwo osią­gnię­cia gra­ni­cy pla­stycz­no­ści ma­te­ria­łu, stanu kry­tycz­ne­go lub utra­ty spój­no­ści ma­te­ria­łu.

Wy­tę­że­nie ma­te­ria­łu okre­śla się po­przez opi­sa­nie zło­żo­ne­go stanu na­prę­że­nia pewną ska­lar­ną miarą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨtɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vytẽũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytężać, wytężyć dk., wytężanie ndk.

 rzecz. wytężanie n.

Wiktionary


wytężeniowy

zwią­za­ny z bar­dzo dużym wy­sił­kiem


SJP.pl


wytężony

taki, w który wło­żo­no lub w któ­re­go się wkła­da wiele wy­sił­ku; in­ten­syw­ny, for­sow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­ma­ga in­ten­syw­nej pracy, cięż­ki, in­ten­syw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytężać

Wiktionary


wytężyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­tę­żać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wy­tę­żać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­tę­żyć się (ndk. wy­tę­żać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wy­tę­żać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈtɛ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: vytẽũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytężenie n., wytężanie n.

 czas. wytężać ndk.

Wiktionary


wytłaczak

urzą­dze­nie do wy­tła­cza­nia, wcho­dzą­ce w skład prasy


SJP.pl


wytłaczanka

tek­tu­ro­wy po­jem­nik na jajka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cjal­ne opa­ko­wa­nie do tran­spor­tu i prze­cho­wy­wa­nia jajek, naj­czę­ściej wy­ko­na­ne z masy pa­pie­ro­wej;

Wiktionary

Wy­tła­czan­ka (re­gio­nal­nie mat­les od fr. "matelassé" – "wy­tła­cza­ny") – opa­ko­wa­nie do tran­spor­tu i prze­cho­wy­wa­nia jajek, naj­czę­ściej z masy pa­pie­ro­wej.

Ty­po­wa wy­tła­czan­ka po­sia­da spe­cjal­ne wgłę­bie­nia, po jed­nym na każde jajko. Takie uło­że­nie jaj za­po­bie­ga ich stłu­cze­niu pod­czas tran­spor­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ty­po­wa wy­tła­czan­ka po­sia­da spe­cjal­ne wgłę­bie­nia, po jed­nym na każde jajko. Takie uło­że­nie jaj za­po­bie­ga ich stłu­cze­niu pod­czas tran­spor­tu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. matles

Wiktionary


wytłaczarnia

dział fa­bry­ki, w któ­rym wy­tła­cza się róż­ne­go typu przed­mio­ty


SJP.pl


wytłamsić

po­tocz­nie: wy­gnieść, zmiąć, wy­mię­to­sić


SJP.pl


wytłamszony

po­tocz­nie: wy­gnieść, zmiąć, wy­mię­to­sić


SJP.pl


wytłoczyna

po­zo­sta­łość róż­nych czę­ści ro­ślin po wy­ci­śnię­ciu z nich soku, oleju itp.; wy­tłok


SJP.pl


wytłok

po­zo­sta­łość róż­nych czę­ści ro­ślin po wy­ci­śnię­ciu z nich soku, oleju itp.; wy­tło­czy­na


SJP.pl


wytłoki

po­zo­sta­łość róż­nych czę­ści ro­ślin po wy­ci­śnię­ciu z nich soku, oleju itp.; wy­tło­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­zo­sta­łość na­sion, owo­ców, wa­rzyw po wy­ci­śnię­ciu soku, oleju, oliwy itd.

Wiktionary

Wy­tło­ki − po­zo­sta­łość na­sion, owo­ców, wa­rzyw po wy­ci­śnię­ciu soku, oleju itp. Na­da­ją się na paszę dla bydła lub do dal­sze­go prze­ro­bu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈtwɔci, AS: vytu̯oḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytłoczyny lm., wytłoczenie n., wytłaczanie n.

 czas. wytłoczyć dk., wytłaczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytłoczyny

Wiktionary


wytłomaczać

daw­niej:
1. wy­ja­śniać, ob­ja­śniać;
2. tłu­ma­cząc, uspra­wied­li­wiać kogoś przed kimś;
3. prze­kła­dać na inny język


SJP.pl


wytłomaczyć

prze­sta­rza­le: wy­tłu­ma­czyć (się)


SJP.pl


wytłuc

1. stłuc wszyst­kie przed­mio­ty z ja­kie­goś zbio­ru;
2. po­za­bi­jać


SJP.pl


wytłumaczalny

da­ją­cy się wy­tłu­ma­czyć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się wy­tłu­ma­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytłumaczenie n.

 czas. wytłumaczyć dk.

Wiktionary


wytłumaczenie

czy­nie­nie cze­goś zro­zu­mia­łym dla in­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­tłu­ma­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytłumaczyć

 rzecz. tłumaczenie n.

 przym. wytłumaczalny

Wiktionary


wytłumaczyć

1. wy­ja­śnić, ob­ja­śnić coś
2. tłu­ma­cząc uspra­wied­li­wić kogoś przed kimś
3. wy­tłu­ma­czyć się - uspra­wied­li­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) wy­ja­śnić ja­kieś za­gad­nie­nie

 (1.2) uspra­wied­li­wić czy­jeś po­stę­po­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) wy­tłu­ma­czyć się → uspra­wied­li­wić, wy­ja­śnić swoje po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka za­da­ła pracę do­mo­wą i nie wy­tłu­ma­czy­ła o co w niej cho­dzi.

 (1.2) Ona wy­tłu­ma­czy­ła go przed sze­fem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtwũˈmat͡ʃɨt͡ɕ, AS: vytu̯ũmačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłumaczenie n., wytłumaczenie

 przym. wytłumaczalny

 czas. tłumaczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjaśnić, objaśnić

Wiktionary


wytłuszczony

taki, który się wy­tłu­ścił


SJP.pl


wyuczalność

→ wy­u­czal­ny


SJP.pl

Patrz:

wyuczalny

wyuczalny

da­ją­cy się wy­u­czyć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, któ­re­go można wy­u­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyuczanie n., wyuczenie m., uczenie m., uczelnia ż., uczeń m., uczennica ż., nauczyciel m., nauczycielka ż., nauczenie n., uczony m., uczona ż.

 czas. wyuczać ndk., wyuczyć dk., nauczyć dk., uczyć ndk.

 przym. uczony

 przysł. uczenie

Wiktionary


wyuzdanie

na­du­ży­wa­nie swo­bo­dy sek­su­al­nej, roz­wią­złość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­du­ży­wa­nie swo­bo­dy sek­su­al­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨwuzˈdãɲɛ, AS: vyu̯uzdãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyuzdany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwiązłość

Wiktionary


wyuzdany

prze­sad­nie nie­mo­ral­ny w sfe­rze sek­su­al­nej


SJP.pl


wywab

zni­szcze­nie środ­kiem che­micz­nym barw­ni­ka lub za­pra­wy obec­nych na włó­knie


SJP.pl


wywabiacz

śro­dek słu­żą­cy do wy­wa­bia­nia plam, farby itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. śro­dek słu­żą­cy do wy­wa­bia­nia ja­kichś sub­stan­cji np. farby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta farba nie zej­dzie, mu­sisz użyć wy­wa­bia­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvabʲjat͡ʃ, AS: vyvabʹi ̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywabiać ndk., wywabić dk.

 rzecz. wywabianie n., wywabienie n.

Wiktionary


wywabiać

1. skła­niać do wyj­ścia z ukry­cia;
2. usu­wać plamy


SJP.pl


wywalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewywalanie n., wywalenie n.

 czas. wywalać ndk., wywalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrzucanie

Wiktionary


wywalać

1. wy­rzu­cać; wy­sy­py­wać; prze­wra­cać;
2. wy­sta­wiać; wy­sa­dzać na zew­nątrz


SJP.pl


wywalcowywać

wal­cu­jąc, ugnia­tać, spra­so­wy­wać do okre­ślo­nych roz­mia­rów


SJP.pl


wywalczyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wal­cząc, zdo­być lub osią­gnąć coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka ż., walczenie n., wywalczenie n.

 czas. walczyć ndk.

Wiktionary


wywalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wa­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywalić

 rzecz. wywalanie n.

Wiktionary


wywalić

wy­rzu­cić, wy­sy­pać, usu­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. wy­rzu­cić

 (1.2) pot. po­zba­wić sta­no­wi­ska, zwol­nić

 (1.3) pot. wyr­wać, wy­ła­mać ude­rze­niem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­wa­lić się

 (2.1) pot. prze­wró­cić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvalʲit͡ɕ, AS: vyvalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywalanie n., wywalenie n.

 czas. walać, wywalać ndk.

Wiktionary


wywar

1. płyn uzy­ska­ny wsku­tek go­to­wa­nia sub­stan­cji or­ga­nicz­nych w wo­dzie; odwar
2. w go­rzel­nict­wie: po­zo­sta­łość po od­de­sty­lo­wa­niu al­ko­ho­lu z prze­fer­men­to­wa­ne­go za­cie­ru, uży­wa­ny jako pasza dla bydła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ciecz pow­sta­ła po ugo­to­wa­niu wa­rzyw, mięsa lub ryb

Wiktionary

Wywar – płyn otrzy­ma­ny przez go­to­wa­nie w wo­dzie skład­ni­ków po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go (mięso, kości). W kuch­ni wy­wa­ry sto­su­je się głów­nie jako bazę do zup. Używa się wy­wa­rów mięs­nych (z mięsa i kości z do­dat­kiem wa­rzyw i przy­praw), ryb­nych, wa­rzyw­nych i grzy­bo­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wywarki nmos., wywarzanie n., wywarzenie n.

 czas. wywarzać ndk., wywarzyć dk.

 przym. wywarowy

Wiktionary


wywarek

zdrob­nie­nie od: wywar


SJP.pl


wywarowy

→ wywar


SJP.pl

Patrz:

wywar

wywarzać

uzy­ski­wać coś przez wy­go­to­wa­nie; wy­go­to­wy­wać


SJP.pl


wywałkować

1. wał­ku­jąc, roz­pła­szczyć; roz­wał­ko­wać;
2. po­tocz­nie: zająć się ja­kimś te­ma­tem tak szcze­gó­ło­wo, że zo­stał wy­czer­pa­ny; prze­wał­ko­wać


SJP.pl


wywałkowywać

wał­ku­jąc, roz­pła­szczać; roz­wał­ko­wy­wać


SJP.pl


wyważarka

Wy­wa­żar­ka – urzą­dze­nie do wy­wa­ża­nia obra­ca­ją­cych się ele­men­tów ma­szyn ta­kich jak wir­ni­ki, wały, koła sa­mo­cho­do­we i mo­to­cy­klo­we.

W wy­wa­żar­ce do kół sa­mo­cho­do­wych i mo­to­cy­klo­wych rów­no­wa­że­nie roz­kła­du masy koła wzglę­dem jego osi obro­tu uzy­sku­je się za po­mo­cą cię­żar­ków wy­wa­ża­ją­cych.

Wikipedia


wyważony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się rów­no­wa­gą, umiar­ko­wa­niem lub sta­ran­nie za­cho­wa­ny­mi pro­por­cja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ro­li­na jest osobą wy­wa­żo­ną, nie dzia­ła po­chop­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyważyć dk.

Wiktionary


wyważyć

1. pod­wa­ży­wszy, wyr­wać lub wypch­nąć coś umo­co­wa­ne­go;
2. ważąc, okre­ślić cię­żar cze­goś;
3. do­brać do­kład­nie, sta­ran­nie;
4. zrów­no­wa­żyć siły spo­wo­do­wa­ne nie­sy­me­trycz­nym roz­mie­szcze­niem mas w wi­ru­ją­cych ele­men­tach ma­szy­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wa­żać)

 (1.1) pod­wa­ży­wszy, wyr­wać lub wypch­nąć coś umo­co­wa­ne­go

 (1.2) ważąc, okre­ślić cię­żar cze­goś

 (1.3) do­brać do­kład­nie, sta­ran­nie

 (1.4) zrów­no­wa­żyć siły spo­wo­do­wa­ne nie­sy­me­trycz­nym roz­mie­szcze­niem mas w wi­ru­ją­cych ele­men­tach ma­szy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ko­mor­nik! Pro­szę ot­wo­rzyć, bo wy­wa­ży­my drzwi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyważenie n., wyważanie n., wyważarka ż., waga ż., Waga ż., dowaga ż., naważka ż., odwaga ż., odważalnia ż., odważka ż., odważniak mos., odważnik m., powaga ż., poważność ż., podważalność ż., przewaga ż., rozwaga ż., rozważalnia ż., rozważność ż., ważenie n., doważenie n., doważanie n., naważenie n., odważenie n., odważanie n., poważenie n. podważenie n., podważanie n., przeważenie n., przeważanie n., rozważenie n., rozważanie n., zważenie n., zważanie n., zważnienie n., wagowy mos.

 czas. wyważać ndk., ważyć ndk., doważyć dk., doważać ndk., naważyć dk., odważyć dk., odważać ndk., poważyć dk., poważać ndk., podważyć dk., podważać ndk., przeważyć dk., przeważać ndk., rozważyć dk., rozważać ndk., zważyć dk., zważać ndk., zważnieć dk.

 przym. ważny, wagowy, ważki, odważnikowy, odważny, poważny, podważalny, przeważający, rozważny, zważalny, zważniały, wyważony

 przysł. wagowo, ważnie, ważko, przeważnie

 wykrz. odwagi

 partyk. powaga

Wiktionary


wywczas

daw­niej: krót­ki od­po­czy­nek, wy­po­czy­nek; wyraj, spo­czy­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. krót­ka przer­wa dla wy­po­czyn­ku, wytch­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) war­cab­ni­ca z fi­gu­ra­mi oraz gra w gąskę; za­ba­wy sta­no­wią­ce bar­dzo miłe za­ję­cie w chwi­lach wyw­cza­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywczasy lm nm., wywczasunek mrz.

 czas. wywczasować się

Wiktionary


wywczasy

prze­sta­rza­le: wa­ka­cje, urlop wy­po­czyn­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. wy­ja­zdo­wy od­po­czy­nek ur­lo­po­wy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywczasować

 rzecz. wywczas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urlop, wakacje, wczasy

Wiktionary


wywdzięczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyw­dzię­czyć)

 (1.1) przest. sta­no­wić bez­poś­red­nie odw­za­jem­nie­nie kon­kret­ne­go czynu; od­pła­cać

 (1.2) daw. na­da­wać cze­muś wdzięcz­ny wy­gląd, czy­nić coś wdzięcz­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wyw­dzię­czać się (dk. wyw­dzię­czyć się)

 (2.1) współcz. książk. od­pła­cać za doz­na­ne dobro; odw­za­jem­niać przy­słu­gę

 (2.2) daw. na­da­wać sobie pełen wdzię­ku wy­gląd; stro­ić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięk m., wdzięczność ż., wdzięki nmos., wdzięczenie n., zawdzięczanie n., zawdzięczenie n.

 czas. zawdzięczać ndk., zawdzięczyć dk., powdzięczyć się dk., wywdzięczyć dk.

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpłacać

 (1.2) upiększać

 (2.1) odwdzięczać się, odwzajemniać się, rewanżować się, wypłacać się, wywzajemniać się, odpłacać pięknym za nadobne, spłacać dług wdzięczności

 (2.2) stroić się

Wiktionary


wywerna

mi­tycz­ne stwo­rze­nie po­dob­ne do smoka, dwu­noż­ny gad z parą bło­nia­stych skrzy­deł, długą szyją i ogo­nem, czę­sto za­koń­czo­nym ja­do­wi­tym gro­tem; wi­wer­na, wi­wern


SJP.pl


wywiad

1. roz­mo­wa dzien­ni­kar­ska, ze znaną osobą; pu­bli­ka­cja tej roz­mo­wy w pra­sie, radiu lub te­le­wiz­ji;
2. roz­mo­wa le­ka­rza z cho­rym w celu ze­bra­nia in­for­ma­cji o wa­run­kach i pro­ble­mach cho­re­go;
3. dzia­łal­ność ma­ją­ca na celu zbie­ra­nie in­for­ma­cji do­ty­czą­cych ob­cych państw; in­sty­tu­cja pro­wa­dzą­ca taką dzia­łal­ność; lu­dzie zaj­mu­ją­cy się taką dzia­łal­no­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­mo­wa pro­wa­dzo­na przez dzien­ni­ka­rza z osobą lub grupą osób, ma­ją­ca na celu przy­bli­że­nie po­glą­dów lub dzia­łań tych osób od­bior­com

 (1.2) pot. tekst wy­wia­du (1.1)

 (1.3) in­sty­tu­cja pań­stwo­wa ma­ją­ca na celu zbie­ra­nie taj­nych in­for­ma­cji na temat in­nych państw;

 (1.4) med. psych. zbie­ra­nie in­for­ma­cji o cho­rym, jego sta­nie zdro­wia;

 (1.5) so­cjol. me­to­da ba­daw­cza sto­so­wa­na do zbie­ra­nia in­for­ma­cji o opi­niach i po­glą­dach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­wiad (in­sty­tu­cja) – in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią wy­wia­dow­czą
  • wy­wiad (roz­mo­wa) – roz­mo­wa dzien­ni­ka­rza z jakąś osobą, która jest pu­bli­ko­wa­na w cza­so­pi­śmie lub pre­zen­to­wa­na w radiu czy te­le­wiz­ji,
  • wy­wiad (me­to­da ba­daw­cza) – me­to­da ba­daw­cza sto­so­wa­na m.in. w so­cjo­lo­gii
  • wy­wiad (me­dy­cy­na) – in­for­ma­cje od cho­re­go na temat jego su­biek­tyw­ne­go od­czu­cia obec­ne­go i przesz­łe­go stanu zdro­wia, oraz czyn­ni­ków ry­zy­ka.
  • Wy­wiad (film) – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 2007 r.
  • wy­wiad dia­gno­stycz­ny – me­to­da ba­daw­cza w psy­cho­lo­gii
  • wy­wiad go­spo­dar­czy – me­to­da po­zy­ski­wa­nia in­for­ma­cji o go­spo­dar­ce
  • Wy­wiad Skar­bo­wy – forma wy­ko­ny­wa­nia kon­tro­li skar­bo­wej
  • biały wy­wiad – me­to­da pracy wy­wia­dow­czej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzien­ni­karz prze­pro­wa­dził wy­wiad z dy­rek­to­rem cyrku.

 (1.2) Muszę prze­słać wy­wiad do re­dak­cji mojej ga­ze­ty.

 (1.3) W Sta­nach Zjed­no­czo­nych funk­cję wy­wia­du pełni CIA.

 (1.4) Le­karz prze­pro­wa­dził wy­wiad z cho­rym o jego cho­ro­bie i zde­cy­do­wał się na ope­ra­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨvʲjat, AS: vyvʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywiadowca m., wywiadowczyni ż., wywiadówka ż., wywiadownia ż.

:: zdrobn. wywiadzik m.

 czas. wywiadywać się ndk., wywiedzieć się dk.

 przym. wywiadowczy, wywiadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interview

 (1.4) anamneza

Wiktionary


wywiadować

1. po­tocz­nie: prze­pro­wa­dzać z kimś wy­wiad;
2. daw­niej: pro­wa­dzić dzia­łal­ność wy­wia­dow­czą, zbie­rać in­for­ma­cję o kimś lub o czymś; wy­wia­do­wać się, wy­wia­dy­wać się, wy­py­ty­wać się


SJP.pl


wywiadowca

1. funk­cjo­na­riusz służ­by śled­czej;
2. agent taj­ne­go wy­wia­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz wy­wia­du

Wiktionary

Wy­wia­dow­ca – męski sto­pień har­cer­ski obec­ny w pol­skim har­cer­stwie od po­cząt­ków ruchu. W ZHP jest to drugi w ko­lej­no­ści sto­pień har­cer­ski chłop­ców, zdo­by­wa­ny po mło­dzi­ku, a przed od­kryw­cą. W ZHR oraz or­ga­ni­za­cjach za­cho­wu­ją­cych przed­wo­jen­ny pię­cio­stop­nio­wy układ stop­ni jest on zdo­by­wa­ny jako drugi w ko­lej­no­ści, po mło­dzi­ku, a przed ćwi­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy­ła krót­ka roz­mo­wa, by go prze­ko­nać, że spra­wa na­pa­du na sa­mo­chód z pie­niędz­mi ma taki prio­ry­tet, że śledzt­wo w spra­wie hand­lu żywym to­wa­rem, czyli nie­le­gal­nej sprze­da­ży trzo­dy chlew­nej kra­dzio­nej z Pań­stwo­wych Go­spo­darstw Rol­nych, musi po­ra­dzić sobie bez wy­wia­dow­ców pod­po­rucz­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywiad mrz., wywiadówka ż.

 przym. wywiadowczy

Wiktionary


wywiadowczy

zwią­za­ny z wy­wia­dem, do­ty­czą­cy wy­wia­du


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­wia­du (taj­nej in­sty­tu­cji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvʲjaˈdɔft͡ʃɨ, AS: vyvʹi ̯adofčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywiad m., wywiadownia ż., wywiadowca m., wywiadowczyni ż., wywiadówka ż.

Wiktionary


wywiadowczyni

pra­cow­ni­ca wy­wia­du; agent­ka


SJP.pl


wywiadowy

przy­miot­nik od: wy­wiad


SJP.pl


wywiadywać

wy­wia­dy­wać się - zbie­rać in­for­ma­cje o kimś lub o czymś; wy­py­ty­wać się, roz­py­ty­wać się, do­wia­dy­wać się


SJP.pl


wywiadzik

zdrob­nie­nie od: wy­wiad


SJP.pl


wywiadówka

po­tocz­nie: ze­bra­nie ro­dzi­ców ucz­niów (zwy­kle jed­nej klasy), or­ga­ni­zo­wa­ne okre­so­wo przez szko­łę w celu po­wia­do­mie­nia o po­stę­pach w nauce i za­cho­wa­niu się ich dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. ze­bra­nie ro­dzi­ców or­ga­ni­zo­wa­ne przez szko­łę w celu po­in­for­mo­wa­nia ich o wy­ni­kach w nauce i za­cho­wa­niu się ich dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro wy­wia­dów­ka, aż się boję, co mama powie na te trzy lufy z matmy.

 (1.1) W tym ty­god­niu od­by­wa się wiele wy­wia­dó­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvʲjaˈdufka, AS: vyvʹi ̯adufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywiad m., wywiadowca m.

 czas. wywiadywać się ndk., wywiedzieć się dk.

 przym. wywiadowczy

Wiktionary


wywianować

prze­sta­rza­łe, żar­to­bli­wie: przez­na­czyć posag, wiano dla kogoś; wy­po­sa­żyć


SJP.pl


wywiać

1. wie­jąc usu­nąć coś, wyd­mu­chać;
2. po­tocz­nie: uciec


SJP.pl


wywichnąć

nad­wy­rę­żyć staw przez nie­wła­ści­wy ruch, nie­wła­ści­we stąp­nię­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) med. nad­wy­rę­żyć lub usz­ko­dzić staw przez nagłe nie­pra­wi­dło­we prze­mie­szcze­nie jego kości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Ma­ga­zy­nier­ka opar­ła się o regał tak nie­szczę­śli­wie, że kom­plet­nie wy­wich­nę­ła sobie mały palec u pra­wej dłoni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwichnąć

Wiktionary


wywiedzenie

wy­wie­dzieć się - ze­brać in­for­ma­cje o kimś lub o czymś; wy­py­tać się, po­py­tać się, do­wie­dzieć się


SJP.pl


wywiedzieć

wy­wie­dzieć się - ze­brać in­for­ma­cje o kimś lub o czymś; wy­py­tać się, po­py­tać się, do­wie­dzieć się


SJP.pl


wywielbić

daw­niej: wy­chwa­lić, wy­nieść pod nie­bio­sa


SJP.pl


wywielga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. i gw-pl|Poz­nań. ornit. wilga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złota wy­wiel­ga, śpiew­na bo­gu­wo­la, prze­kor­na zo­fi­ja jed­na­ko się ponad Wisłą i ponad Odrą, i ponad Bu­giem jego lśnią­cej zbroi dzi­wu­je […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛlɡa, AS: vyvʹi ̯elga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zofia, boguwola, gw. Poznań wiewiołga

Wiktionary


wywieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywierać ndk., wywrzeć dk.

 rzecz. wywarcie n.

Wiktionary


wywierać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) od­dzia­ły­wać na kogoś lub na coś w jakiś spo­sób albo z okre­ślo­nym skut­kiem

 (1.2) dzia­łać na coś z pewną siłą

 (1.3) wy­wo­ły­wać okre­ślo­ne myśli i od­czu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie skut­ki wy­wie­ra prze­pływ prądu przez or­ga­nizm ludz­ki?

 (1.2) Ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne jest to na­cisk, jaki po­wie­trze wy­wie­ra na po­wierzch­nię Ziemi.

 (1.3) Film przez całe dwie go­dzi­ny wy­wie­ra na wi­dzach pio­ru­nu­ją­ce wra­że­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: vyvʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywieranie n., wywarcie n.

Wiktionary


wywiercenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wier­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywiercić

 rzecz. wiertło n., rozwiertak mrz., wiertareczka ż.

Wiktionary


wywiercić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wier­cać)

 (1.1) wy­ko­nać otwór przy uży­ciu wier­tła lub in­ne­go obra­ca­ją­ce­go się na­rzę­dzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­wier­ci­łem otwór w rurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛrʲt͡ɕit͡ɕ, AS: vyvʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wywiercenie n., wiertło n., wiertarka ż., odwiert m., wiercenie n., wiertareczka ż.

 czas. wiercić ndk., przewiercać ndk., przewiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić się dk., wwiercać się ndk.

 przym. wiertniczy

Wiktionary


wywiert

1. wy­ko­ny­wa­nie ot­wo­ru za po­mo­cą świ­dra;
2. otwór wy­ko­na­ny za po­mo­cą świ­dra;
3. po­bra­nie z pnia prób­ki drew­na za po­mo­cą spe­cjal­ne­go świ­dra;
4. prób­ka drew­na po­bra­na z pnia za po­mo­cą spe­cjal­ne­go świ­dra; wy­wier­tek, wy­wiert­ka


SJP.pl


wywiertek

prób­ka drew­na po­bra­na z pnia za po­mo­cą spe­cjal­ne­go świ­dra; wy­wier­tek, wy­wiert


SJP.pl


wywiertka

prób­ka drew­na po­bra­na z pnia za po­mo­cą spe­cjal­ne­go świ­dra; wy­wier­tek, wy­wiert


SJP.pl


wywiertnik

prze­sta­rza­le: ostro za­koń­czo­ny przy­rząd me­dycz­ny do wier­ce­nia


SJP.pl


wywierzysko

1. ob­fi­te źró­dło kra­so­we wy­pły­wa­ją­ce pod ci­śnie­niem; otwór w skale, skąd to źró­dło wy­pły­wa;
2. daw­niej: wzgó­rek, wydma


SJP.pl

Wy­wie­rzy­sko, re­o­kren – typ bar­dzo wy­daj­ne­go źró­dła kra­so­we­go. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je w re­gio­nach gór­skich. Jest to prze­waż­nie źró­dło typu wo­klu­zyj­skie­go (od nazwy fran­cu­skiej miej­sco­wo­ści – Fon­ta­i­ne-de-Va­uc­lu­se) – nazwa źró­dła, w któ­rym wy­pły­wa­ją na po­wierzch­nię wody po­dziem­ne na ob­sza­rach kra­so­wych. Wy­daj­ność ta­kie­go źró­dła może być znacz­na; jeśli jest mniej­sza od ilo­ści wody wpły­wa­ją­cej do po­no­ru (wchło­nu), wów­czas mó­wi­my o ujem­nym bi­lan­sie zlew­ni.

Wikipedia


wywiesić

po­wie­sić dużo cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wie­szać)

 (1.1) umie­ścić przed­miot (zwy­kle o pła­skim kształ­cie) nad po­dło­żem na zew­nątrz cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po za­koń­cze­niu pra­nia na­le­ży wy­wie­sić mokre ubra­nia na bal­ko­nie.

 (1.1) Ra­dziec­ki żoł­nierz wy­wie­sił czer­wo­ną flagę na dachu Re­ich­sta­gu.

 (1.1) Dzie­ci wy­wie­si­ły ogło­sze­nie o za­gi­nio­nym szcze­nia­ku na całym osied­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywieszenie n., wywieszanie n., wywieszka ż.

 czas. wisieć, wywieszać ndk.

Wiktionary


wywieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewywieszanie n., wywieszenie n., wywieszka ż.

 czas. wywiesić, wywieszać ndk.

Wiktionary


wywieszać

prze­sta­rza­le: po­wie­sić ko­lej­no wszyst­kich


SJP.pl


wywieszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kart­ka lub ta­blicz­ka in­for­mu­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma żad­ne­go planu tej za­ba­wy, ani nic nie jest wia­do­mo gdzie się coś bę­dzie dzia­ło. Dwie wy­wiesz­ki z ta­ki­mi ma­ły­mi li­ter­ka­mi to tro­chę jed­nak za mało.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywieszać ndk., wywiesić dk.

 rzecz. wywieszanie n.

Wiktionary


wywietrzak

ele­ment wspo­ma­ga­ją­cy ciąg ko­mi­no­wy, mon­to­wa­ny na da­chach; wy­wietrz­nik


SJP.pl


wywietrzały

taki, który wy­wie­trzał


SJP.pl


wywietrznik

1. urzą­dze­nie usu­wa­ją­ce zu­ży­te po­wie­trze z po­mie­szcze­nia; wen­ty­la­tor;
2. nie­wiel­ka część okna, da­ją­ca się od­dziel­nie ot­wie­rać; wietrz­nik; luf­cik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) otwór, który służy do wie­trze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛṭʃʲɲik, AS: vyvʹi ̯eṭšʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrzenie n., wywietrzenie n., wiatr m.

 czas. wywietrzyć dk., wietrzyć ndk.

 przym. wywietrznikowy, wietrzeniowy

Wiktionary


wywiew

usu­wa­nie zu­ży­te­go po­wie­trza z po­mie­szcze­nia


SJP.pl

Wy­wiew – ja­ski­nia w Dziel­ni­cy VIII Dęb­ni­ki w Kra­ko­wie. Znaj­du­je się na po­łud­nio­wo-za­chod­nim obrze­żu wznie­sie­nia Krze­mio­nek Za­krzow­skich.

Wikipedia


wywiewać

o wie­trze: wie­jąc, usu­wać coś skądś


SJP.pl


wywiewowy

→ wy­wiew


SJP.pl

Patrz:

wywiew

wywiezienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wieźć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywozić ndk., wywieźć dk.

 rzecz. wywóz mrz.

Wiktionary


wywieść

1. pro­wa­dząc kogoś, wyjść z nim skądś lub na ja­kieś miej­sce;
2. o dro­dze, ścież­ce: umoż­li­wić wyj­ście skądś;
3. uznać coś za źró­dło lub po­czą­tek cze­goś;
4. wy­pro­wa­dzić z cze­goś wnio­sek
5. opo­wie­dzieć coś, tłu­ma­cząc, wy­ja­śnia­jąc


SJP.pl


wywieźć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wo­zić)

 (1.1) wio­ząc, za­bie­rać skądś kogoś lub coś

 (1.2) prze­wo­żąc gdzie in­dziej, usu­wać skądś coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywiezienie n., wywóz mrz.

 czas. wywozić ndk.

Wiktionary


wywijak

tłocz­nik słu­żą­cy do wy­wi­ja­nia na pra­sach


SJP.pl


wywijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wi­jać. (od­chy­lać)

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wi­jać. (wy­ma­chi­wać)

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wi­jać. (tań­czyć)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: vyvʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywijać ndk., wywinąć dk.

 rzecz. wywinięcie n., wywijas mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wymachiwanie

Wiktionary


wywijas

wy­gię­ta linia; za­krę­tas; za­wi­jas; wy­krę­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. roz­ra­biacz, awan­tur­nik

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. spry­ciarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona prze­cież wie­dzia­ła, że jej Zenuś to może i jest wy­wi­jas i juch­ciarz, ale za mokrą ro­bo­tę w życiu by się nie za­brał.

 (1.2) Wy­cho­wa­ny tak jak on w sta­rej czę­ści Poz­na­nia, na pier­wszy rzut oka robił wra­że­nie pod­wór­ko­we­go wy­wi­ja­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywijanie n., wywinięcie n.

 czas. wywijać ndk., wywinąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łobuz, grandziarz, rozrabiaka

 (1.2) cwaniak, miglanc, skubaniec, wydrwigrosz

Wiktionary


wywijasy

wy­gię­ta linia; za­krę­tas; za­wi­jas; wy­krę­tas


SJP.pl


wywijać

ma­chać lub krę­cić czymś w po­wie­trzu


SJP.pl


wywilżanka

ga­tu­nek drob­nej mu­chów­ki, któ­rej larwy żyją w fer­men­tu­ją­cych pro­duk­tach ro­ślin­nych lub w gnia­zdach pszczół


SJP.pl


wywilżankowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich owa­dów z rzędu mu­chó­wek; wy­wilż­no­wa­te


SJP.pl


wywilżankowaty

o ce­chach wy­wil­żan­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


wywilżna

mu­chów­ka z ro­dzi­ny wy­wilż­no­wa­tych


SJP.pl


wywilżnowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich owa­dów z rzędu mu­chó­wek; wy­wil­żan­ko­wa­te


SJP.pl

Wy­wilż­no­wa­te, wy­wil­żan­ko­wa­te (Dro­sop­hi­li­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich owa­dów z rzędu mu­chó­wek po­spo­li­ta w wielu czę­ściach świa­ta.

Wikipedia


wywilżnowaty

o ce­chach wy­wilż­no­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


wywindowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­win­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywindować dk.

 przym. windowy

 rzecz. windziarka ż.

Wiktionary


wywindować

1. pod­nieść lub za­cią­gnąć kogoś lub coś na górę, na wierzch cze­goś;
2. bar­dzo pod­wyż­szyć coś w górę;
3. pomóc komuś zro­bić ka­rie­rę


SJP.pl


wywindowywać

win­do­wać; po­tocz­nie:
1. znacz­nie zwięk­szać ilość, ja­kość lub war­tość cze­goś;
2. po­wo­do­wać, że ktoś lub coś znaj­du­je się dużo wyżej niż po­przed­nio


SJP.pl


wywinąć

mach­nąć lub za­krę­cić czymś w po­wie­trzu


SJP.pl


wywirować

wy­dzie­lić, od­dzie­lić coś od cze­goś przez wi­ro­wa­nie; od­wi­ro­wać


SJP.pl


wywiórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wie­wiór­ka

Wiktionary


wywiązać

wy­plą­tać z za­wią­za­nia, usu­nąć zwią­za­nie, więzy


SJP.pl


wywiązywać

wy­plą­ty­wać z za­wią­za­nia, usu­wać zwią­za­nie, więzy


SJP.pl


wywjuczać

daw­niej: obła­do­wy­wać cię­ża­ra­mi, na­kła­dać juki; ob­ju­czać, uju­czać


SJP.pl


wywlec

po­tocz­nie:
1. wy­cią­gnąć coś na zew­nątrz, zwy­kle z tru­dem;
2. wy­pro­wa­dzić kogoś skądś siłą, wle­kąc go;
3. prze­no­śnie: ujaw­nić lub przy­pom­nieć coś przy­kre­go;
4. wyw­lec się - z tru­dem lub nie­chęt­nie wyjść skądś, opu­ścić ja­kieś miej­sce


SJP.pl


wywlekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyw­le­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywleczenie n., wywłok m., wywłoka ż.

 czas. wywlekać ndk., wywlec dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciąganie

Wiktionary


wywlekać

po­tocz­nie:
1. wy­cią­gać coś na zew­nątrz, zwy­kle z tru­dem;
2. wy­pro­wa­dzać kogoś skądś siłą, wle­kąc go;
3. prze­no­śnie: ujaw­niać lub przy­po­mi­nać coś przy­kre­go;
4. wyw­le­kać się - z tru­dem lub nie­chęt­nie wy­cho­dzić skądś, opu­szczać ja­kieś miej­sce


SJP.pl


wywlekiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyw­le­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewywlekiwanie n.

 czas. wywlekiwać ndk.

Wiktionary


wywnioskować

dojść do wnio­sków; wy­de­du­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wnio­sko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wnio­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnioskować

Wiktionary


wywnętrzać

wyw­nę­trzać się - po­tocz­nie: wy­ja­wiać komuś swoje myśli, ta­jem­ni­ce; zwie­rzać się


SJP.pl


wywnętrzyć

wyw­nę­trzyć się - po­tocz­nie: wy­ja­wić komuś swoje myśli, ta­jem­ni­ce; zwie­rzyć się


SJP.pl


wywodliwy

rzad­ko: moż­li­wy do wy­pro­wa­dze­nia z ja­kie­goś źró­dła; wy­pro­wa­dzal­ny


SJP.pl


wywodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wo­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vyvoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywodzić

 rzecz. wywód mrz.

Wiktionary


wywodzić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wo­dząc kogoś wy­cho­dzić z nim skądś, wy­pro­wa­dzać

 (1.2) książk. o dro­dze: umoż­li­wiać wyj­ście skądś, wy­pro­wa­dzać

 (1.3) do­cho­dzić do cze­goś przez ro­zu­mo­wa­nie, wys­nu­wać wnio­ski

 (1.4) książk. wy­ja­śniać, tłu­ma­czyć coś, do­wo­dzić cze­goś

 (1.5) stpol. stwo­rzyć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny

 (2.1) po­cho­dzić z ja­kie­goś miej­sca

 (2.2) mieć po­czą­tek w czymś, w ja­kimś miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy też posz­li za nim w pod­wó­rze, on zaś z Pietr­kiem wy­wo­dził z chle­wu opie­ra­ją­ce­go się sil­nie wieprz­ka.

 (1.2) Droga wy­wio­dła ich za mia­sto.

 (1.3) (…) opo­wia­dał o do­mo­wych w kraju wy­pad­kach, stąd wy­wo­dził wnio­ski, ukła­dał za­mia­ry, a opo­wia­dał żywo, bo wszyst­ko, jak igłę ma­gne­so­wą do pół­no­cy, do włas­nych kie­ro­wał ko­rzy­ści.

 (1.4) Potem długo wy­wo­dził, jaki to z tego bę­dzie pro­fit, jakie to do­bro­dziej­stwo oś­wia­ta, jak to urzę­dy jeno myślą dzień i noc, bych tylko na­ro­do­wi przyjść z po­mo­cą (…)

 (2.2) Laura wy­wo­dzi się z ro­dzi­ny in­te­li­genc­kiej.

 (2.2) Kawa espres­so wy­wo­dzi się z Me­dio­la­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: vyvoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wodzić

 rzecz. wywodzenie n., wywód mrz.

Wiktionary


wywoskowywać

na­cie­rać, po­kry­wać coś wo­skiem


SJP.pl


wywozić

po­tocz­nie: za­wieźć kogoś w wiele miejsc


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­wieźć)

 (1.1) prze­wo­zić kogoś lub coś skądś lub w inne miej­sce

 (1.2) za­bie­rać ze sobą dobre wspom­nie­nia, uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­wo­zisz te szpar­ga­ły już drugi ty­dzień.

 (1.1) Ruscy wy­wo­zi­li Po­la­ków już pod­czas pow­sta­nia.

 (1.2) Mam na­dzie­ję, że wy­wo­zi­cie ze sobą same dobre wspom­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wozić ndk., wywieźć dk.

 rzecz. wywiezienie n., wywożenie n., wywóz n.

Wiktionary


wywozowy

przy­miot­nik od: wywóz


SJP.pl


wywołanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wo­łać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­wo­ły­wa­nie – pro­ces fo­to­gra­ficz­ny
  • Ro­dzaj pro­skryp­cji – ska­za­nie na śmierć cy­wil­ną

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔˈwãɲɛ, AS: vyvou̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywołać, wywoływać

Wiktionary


wywołaniec

daw­niej: wy­gna­niec, ba­ni­ta; eg­zu­lant, ek­su­lant, egzul


SJP.pl

Wy­wo­ła­niec (niem. "Zip­pel-Berg", 543 m n.p.m.) – roz­le­głe wznie­sie­nie w cen­tral­nej czę­ści Pół­noc­ne­go Grzbie­tu Gór Ka­czaw­skich, w Su­de­tach Za­chod­nich, sta­no­wią­ce za­chod­nie za­koń­cze­nie ma­sy­wu Okola, mię­dzy Le­śnia­kiem a Ro­gat­ką, nad Chro­śni­cą i Rzą­śni­kiem.

Wikipedia


wywołać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wo­ły­wać)

 (1.1) zob. wy­wo­ły­wać. (spo­wo­do­wać)

 (1.2) zob. wy­wo­ły­wać. (skło­nić do wyj­ścia)

 (1.3) zob. wy­wo­ły­wać. (przy­pom­nieć)

 (1.4) fot. zob. wy­wo­ły­wać. (zdję­cia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te leki wy­wo­ła­ły u mnie wy­syp­kę.

 (1.2) Krzy­siek wy­wo­łał mnie z kon­fe­ren­cji.

 (1.3) Pio­sen­ka wy­wo­ła­ła wspom­nie­nia z lat mło­do­ści.

 (1.4) Posz­li­śmy do fo­to­gra­fa, aby wy­wo­łać zdję­cia z wa­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvɔwat͡ɕ, AS: vyvou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wywoływać.

Wiktionary


wywoływacz

1. od­czyn­nik, pod któ­re­go dzia­ła­niem obra­zy na naś­wiet­lo­nym ma­te­ria­le fo­to­gra­ficz­nym stają się wi­docz­ne;
2. daw­niej: ob­wo­ły­wacz, woźny


SJP.pl


wywoływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wo­ły­wać.

Wiktionary

Wy­wo­ły­wa­nie ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych (błon i pa­pie­rów) – pro­ces fo­to­gra­ficz­ny, któ­re­go za­sad­ni­czym eta­pem jest re­ak­cja che­micz­na, w wy­ni­ku któ­rej przet­wa­rza­ne są naś­wiet­lo­ne ob­sza­ry sub­stan­cji świa­tło­czu­łej. W ten spo­sób obraz uta­jo­ny przeksz­tał­ca się w ne­ga­ty­wo­wy obraz jawny. Wy­wo­ły­wa­nie prze­pro­wa­dza się naj­czę­ściej przy uży­ciu ką­pie­li w rozt­wo­rze wy­wo­ły­wa­cza. Więk­szość ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych musi być na­stęp­nie pod­da­nych utr­wa­la­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W trak­cie wy­wo­ły­wa­nia trze­ba mie­szać rozt­wór w ko­rek­sie po­przez jego de­li­kat­ne, ale czę­ste wy­trzą­sa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔwɨˈvãɲɛ, AS: vyvou̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wywoływać.

Wiktionary


wywoływać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­wo­łać)

 (1.1) po­wo­do­wać

 (1.2) skła­niać do wyj­ścia po­przez wo­ła­nie

 (1.3) wra­cać pa­mię­cią (do cze­goś), przy­po­mi­nać sobie

 (1.4) fot. od­dzia­ły­wać w spo­sób che­micz­ny na ma­te­riał świa­tło­czu­ły w celu uwi­docz­nie­nia obra­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re leki w po­łą­cze­niu z in­ny­mi le­ka­mi wy­wo­łu­ją efek­ty ubocz­ne.

 (1.1) Ta pio­sen­ka za­wsze wy­wo­ły­wa­ła w nim wspom­nie­nia z lat mło­do­ści.

 (1.2) Mar­cin wy­wo­ły­wał mnie kilka razy z ro­dzin­nej im­pre­zy.

 (1.3) Wy­wo­ły­wa­łam z pa­mię­ci jej twarz, ale nie mo­głam sobie przy­pom­nieć.

 (1.4) Tadek za­wsze sam wy­wo­ły­wał zdję­cia z wa­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔˈwɨvat͡ɕ, AS: vyvou̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany wywołać

 rzecz. wywoływanie n., wywołanie n., wywoływacz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powodować, prowokować

 (1.2) przywoływać, przyzywać, wzywać

 (1.3) wspominać

Wiktionary


wywoźnik

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­wo­zem od­pa­dów


SJP.pl


wywracać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­wró­cić)

 (1.1) wy­wo­ły­wać czyjś upa­dek

 (1.2) zmie­niać stro­nę cze­goś na opak

 (1.3) zmie­niać usta­lo­ny ład

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­wra­cać się (dk. wy­wró­cić się)

 (2.1) ule­gać upad­kom

 (2.2) ule­gać zmia­nom stro­ny na nie­po­żą­da­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywrót mrz., wywracanie n., wywrotka ż.

 czas. wracać

 przym. wywrotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obalać, przewracać

 (1.2) odwracać

 (2.1) przewracać się

 (2.2) odwracać się, przewracać się

Wiktionary


wywrot

1. prze­wró­co­ne drze­wo z od­sło­nię­tym sy­ste­mem ko­rze­nio­wym; wy­wrót, wy­krot, wia­tro­wał;
2. daw­niej: wy­wrót


SJP.pl


wywrotek

zwy­kle w licz­bie mno­giej: obu­wie szyte po lewej stro­nie, a potem wy­wra­ca­ne na prawą; wy­wrot­ka


SJP.pl

Wy­wro­tek, wy­wrot­ki, wy­wra­can­ka, wy­wrot­ka - obu­wie szyte na lewą stro­nę, a na­stęp­nie wy­wra­ca­ne na prawą. Cha­rak­te­ry­stycz­ne zwła­szcza dla daw­ne­go obu­wia wy­ko­ny­wa­ne­go ręcz­nie.

Wikipedia


wywrotka

1. wagon albo sa­mo­chód ze skrzy­nią mo­gą­cą się prze­chy­lać, co umoż­li­wia szyb­kie i łatwe opróż­nia­nie za­war­to­ści tej skrzy­ni;
2. wy­wró­ce­nie się, np. łódki albo za­wod­ni­ka w cza­sie za­wo­dów;
3. rzad­ko: wy­wro­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) efekt wy­wró­ce­nia się

 (1.2) bud. cię­ża­rów­ka z nad­wo­ziem w for­mie ru­cho­mej skrzy­ni umoż­li­wia­ją­cej wy­sy­py­wa­nie ła­dun­ku

Wiktionary

Wy­wrot­ka – ro­dzaj po­ja­zdu sa­mo­wy­ła­dow­cze­go z prze­chy­la­ną do tyłu lub na bok skrzy­nią ła­dun­ko­wą, która umoż­li­wia sa­mo­czyn­ny ro­zła­du­nek.

Wy­wrot­ki sto­so­wa­ne są do tran­spor­tu ma­te­ria­łów płyn­nych, syp­kich lub ka­wał­ko­wych. W prak­ty­ce bu­dow­la­nej i dro­go­wej służą prze­de wszyst­kim do prze­wo­zu ziemi, pia­sku i kru­szy­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈvrɔtka, AS: vyvrotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywracanie n., wywrócenie n., wywrotowiec m., wywrót m.

 czas. wywrócić dk., wywracać ndk.

 przym. wywrotkowy, wywrotowy

Wiktionary


wywrotki

1. wagon albo sa­mo­chód ze skrzy­nią mo­gą­cą się prze­chy­lać, co umoż­li­wia szyb­kie i łatwe opróż­nia­nie za­war­to­ści tej skrzy­ni;
2. wy­wró­ce­nie się, np. łódki albo za­wod­ni­ka w cza­sie za­wo­dów;
3. rzad­ko: wy­wro­tek


SJP.pl


wywrotkowy

→ wy­wrot­ka


SJP.pl

Patrz:

wywrotka

wywrotnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­wrot­ni­ca – ma­szy­na sto­so­wa­na do ro­zła­dun­ku ma­te­ria­łów syp­kich (pia­sek, zboże, wę­giel) ze:
    • skrzyń ła­dun­ko­wych po­ja­zdów sa­mo­cho­do­wych (wy­wrot­ni­ca sa­mo­cho­do­wa)
    • wa­go­nów ko­le­jo­wych (wy­wrot­ni­ca wa­go­no­wa)
  • wy­wrot­ni­ca – ma­szy­na prze­ła­dun­ko­wa sto­so­wa­na na li­niach tech­no­lo­gicz­nych w prze­my­śle spo­żyw­czym, rol­ni­czym (wy­wrot­ni­ce skrzy­nio­pa­let, pudeł, wóz­ków, zbior­ni­ków, dzież)
  • wy­wrot­ni­ca – urzą­dze­nie pod­no­śni­ko­we sto­so­wa­ne przy ser­wi­sie po­ja­zdów sa­mo­cho­do­wych

Wikipedia


wywrotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wy­wrot­ny


SJP.pl


wywrotowiec

czło­wiek dą­żą­cy do prze­wro­tu spo­łecz­ne­go, zwo­len­nik prze­wro­tu


SJP.pl


wywrotowość

→ wy­wro­to­wy


SJP.pl

Patrz:

wywrotowy

wywrotowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na celu oba­le­nie ist­nie­ją­ce­go ustro­ju lub wła­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywracać ndk., wywrócić dk.

 rzecz. wywrotowiec mos., wywrotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burzycielski

Wiktionary


wywrzeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wie­rać)

 (1.1) po­dzia­łać na coś z pewną siłą

 (1.2) wy­ka­zać od­dzia­ły­wa­nie, zmie­nić coś lub kogoś w jakiś spo­sób

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wrzeć)

 (2.1) daw. wrząc, wy­go­to­wać się

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. wywarcie n.

 (2.1) rzecz. wywrzenie n.

Wiktionary


wywrócić

prze­wró­cić coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wra­cać)

 (1.1) wy­wo­łać czyjś upa­dek

 (1.2) zmie­nić stro­nę cze­goś na opak

 (1.3) zmie­nić usta­lo­ny ład

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­wró­cić się (ndk. wy­wra­cać się)

 (2.1) ulec upad­ko­wi

 (2.2) ulec zmia­nie stro­ny na nie­po­żą­da­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywrót mrz., wywrotka ż.

 przym. wywrotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wykręcić

Wiktionary


wywrót

1. urzą­dze­nie do opróż­nia­nia wozów ko­pal­nia­nych;
2. drze­wo wy­wró­co­ne z ko­rze­nia­mi przez wiatr; wy­krot;
3. fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej;
4. daw­niej: wy­wró­ce­nie się; nagła zmia­na;
5. na wy­wrót - na lewą stro­nę; na od­wrót; opacz­nie; prze­ciw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. drze­wo oba­lo­ne lub na­der­wa­ne u ko­rze­ni przez wiatr, okiść lub deszcz;

 (1.2) lotn. akro­ba­cja sa­mo­lo­to­wa po­le­ga­ją­ca na zmia­nie kie­run­ku lotu o 180 stop­ni z jed­no­czes­ną utra­tą wy­so­ko­ści i przy­ro­stem pręd­ko­ści po­stę­po­wej;

Wiktionary

 "Zo­bacz też: Wy­wrót (le­śnict­wo)."

Wy­wrót – fi­gu­ra pi­lo­ta­żu po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu pół­becz­ki, tj. od­wró­ce­nie sa­mo­lo­tu na plecy i wpro­wa­dze­niu go pół­pęt­lą w dół do lotu nor­mal­ne­go. Wy­ko­na­nie fi­gu­ry po­wo­du­je utra­tę wy­so­ko­ści i zmia­nę kie­run­ku lotu o 180°.

Za­leż­nie od ro­dza­ju pół­becz­ki roz­róż­nia się wy­wrót:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨvrut, AS: vyvrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywrotka ż., wywracanie n., wywrócenie n., wywrotnica ż., wywrotek m.

 czas. wywracać, wywrócić, powywracać, przewrócić, przewracać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrot

Wiktionary


wywróżać

wró­żyć;
1. prze­po­wia­dać przysz­łość, ana­li­zu­jąc jakiś układ, np. kart, fusów, gwiazd;
2. prze­wi­dy­wać w opar­ciu o znane sobie fakty


SJP.pl


wywyższanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­wyż­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɨʃˈːãɲɛ, AS: vyvy•šãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywyższać

 rzecz. wywyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

Wiktionary


wywyższać

1. na­da­wać komuś lub cze­muś więk­sze zna­cze­nie;
2. wy­wyż­szać się - czuć się i po­ka­zy­wać, że jest się lep­szym od in­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­wyż­szyć)

 (1.1) na­da­wać więk­szą wagę

 (1.2) daw. wy­no­sić na wyż­szy urząd

 (1.3) daw. pod­wyż­szać, umie­szczać wyżej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wy­wyż­szać się (dk. wy­wyż­szyć się)

 (2.1) pysz­nić się, wy­no­sić się

 (2.2) przest. zdo­by­wać lep­szą po­zy­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z grobu wsta­łeś i dziś nieba Kró­lem je­steś Ty / Chcę wy­wyż­szać Imię Twe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywyższanie n., wywyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

 czas. wywyższyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) wybić się

Wiktionary


wywyższenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­da­nie więk­szej wagi

 (1.2) daw. wy­nie­sie­nie na wyż­szy urząd

 (1.3) daw. pod­wyż­sze­nie, unie­sie­nie wyżej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A gdy potem wra­ca­ła, mod­li­ła się do Pana, Boga Iz­ra­e­la, aby po­kie­ro­wał jej drogą ku wy­wyż­sze­niu synów swo­je­go ludu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywyższanie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

 czas. wywyższać ndk., wywyższyć dk.

Wiktionary


wywyższyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­wyż­szać)

 (1.1) nadać więk­szą wagę

 (1.2) daw. wy­nieść na wyż­szy urząd

 (1.3) daw. pod­wyż­szyć, umie­ścić wyżej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wy­wyż­szyć się (ndk. wy­wyż­szać się)

 (2.1) przest. zdo­być lep­szą po­zy­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg tego ludu iz­ra­el­skie­go wy­brał ojców na­szych i wy­wyż­szył lud na ob­czyź­nie w ziemi egip­skiej i wy­pro­wa­dził go z niej moc­nym ra­mie­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

 czas. wywyższać ndk.

Wiktionary


wywzdychać

1. wzdy­cha­jąc, wy­bła­gać, wy­pro­sić;
2. wzdy­cha­jąc, uwol­nić się od złych emo­cji;
3. wyw­zdy­chać się - wzdy­cha­jąc długo i wiele razy, dać wyraz sil­nym emo­cjom; naw­zdy­chać się


SJP.pl


wywzorcować

usta­lić war­tość miary przy­rzą­du po­mia­ro­we­go


SJP.pl


wywód

1. prze­mó­wie­nie przed­sta­wia­ją­ce ja­kieś wia­do­mo­ści, uza­sad­nie­nia, ar­gu­men­ty;
2. śle­dze­nie źró­dła; ge­ne­za;
3. po­bo­go­sław­nie matki po uro­dze­niu dziec­ka, wpro­wa­dzo­nej do ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go ;
4. tłu­ma­cze­nie, wy­ja­śnie­nie; uza­sad­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­wo­dze­nie czego po­par­te ro­zu­mo­wy­mi ar­gu­men­ta­mi; ar­gu­men­ta­cja

 (1.2) wy­kry­wa­nie po­cząt­ku, na­wią­zy­wa­nie do po­cząt­ku, źró­dła czego, także. dzie­ło lub do­ku­ment temu poś­wię­co­ny

 (1.3) hist. stwier­dze­nie szla­chec­kie­go po­cho­dze­nia, do­ku­ment stwier­dza­ją­cy to po­cho­dze­nie; ro­do­wód

 (1.4) kult. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: po­bło­go­sła­wie­nie matki po uro­dze­niu dziec­ka, po­łą­czo­ne z uro­czy­stym wpro­wa­dze­niem jej do ko­ścio­ła

 (1.5) kult. bło­go­sła­wień­stwo mę­żat­ki po ślu­bie

 (1.6) praw. umo­ty­wo­wa­nie, uza­sad­nie­nie da­ne­go wnio­sku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wywód lo­gicz­ny – do­wo­dze­nie, pro­ces udo­wad­nia­nia
  • wywód cze­goś, kogoś – wy­wo­dze­nie się, po­cho­dze­nie
  • wywód ge­ne­a­lo­gicz­ny
  • wywód przod­ków
  • wywód koń­co­wy – mowa koń­co­wa w pro­ce­sie
  • wywód – bło­go­sła­wień­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­gło­sił dłuż­szy wywód, skie­ro­wa­ny prze­ciw sztu­ce ab­strak­cyj­nej.

 (1.2) Rę­ko­pi­sy naj­daw­niej­sze, jakie dotąd wy­kryć zdo­ła­li­śmy, roz­po­czy­na­ją wywód pi­śmien­nict­wa pol­skie­go, aż do pier­wszej po­ło­wy XVII wieku.

 (1.3) Ten, któ­re­mu są­dow­nie za­rzu­co­no nie­praw­ne uży­wa­nie szla­chect­wa, za­wie­sza­ny był w pre­ro­ga­ty­wach stanu ry­cer­skie­go do­pó­ty, do­pó­ki nie uczy­nił wy­wo­du.

 (1.4) Zo­ba­czył idącą z dziec­kiem na ręku (…) do­o­ko­ła oł­ta­rza, jak tego wy­ma­ga obrzęd wy­wo­du.

 (1.6) Wywód ape­la­cji skła­da się w są­dzie, który wydał wyrok bądź na pi­śmie, bądź ust­nie do pro­to­ko­łu se­kre­ta­rza są­do­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨvut, AS: vyvut

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywieść dk., wywodzić ndk., wodzić ndk.

 rzecz. wywodzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) argumentacja

Wiktionary


wywóz

wy­wie­zie­nie cze­goś, rza­dziej kogoś, skądś; wy­wóz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­wo­że­nie lub wy­wie­zie­nie cze­goś lub kogoś skądś

 (1.2) ekon. wy­wo­że­nie (w ce­lach hand­lo­wych) to­wa­rów za gra­ni­cę

Wiktionary

Zo­bacz też: Wywóz (ko­lo­nia).

Wywóz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Giel­niów. Wieś ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­piej za­wsze wie­szać psy na ad­mi­ni­stra­cji niż zo­stać za­rząd­cą i wobec są­sia­dów od­po­wia­dać za wszyst­ko, od wy­wo­zu śmie­ci po­czą­wszy, a na re­mon­cie ge­ne­ral­nym skoń­czy­wszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨvus, AS: vyvus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywózka ż., wywożenie n., wywiezienie n.

 czas. wywozić ndk., wywieźć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywózka

 (1.2) eksport

Wiktionary


wywózka

wy­wie­zie­nie cze­goś, rza­dziej kogoś, skądś; wywóz


SJP.pl


wywózkowy

→ wy­wóz­ka


SJP.pl

Patrz:

wywózka

wywędzać

daw­niej:
1. wy­su­szać wę­dze­niem;
2. na­da­wać cze­muś mi­zer­ny wy­gląd; wy­mi­ze­ro­wy­wać;
3. wy­ła­wiać wędką


SJP.pl


wywęszać

1. o zwie­rzę­tach: wy­kry­wać wę­chem obec­ność kogoś lub cze­goś; zwą­chi­wać, zwę­szać;
2. po­tocz­nie: wy­kry­wać coś ukry­te­go


SJP.pl


wywęszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wę­szyć)

 (1.1) zna­leźć coś, wy­czu­wa­jąc to wę­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pies cie­bie wy­wę­szył.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwęszyć, zwietrzyć, wywąchać, pot. wyniuchać

Wiktionary


wywłaszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wie­nie, że coś prze­sta­je być czy­jąś włas­no­ścią

 (1.2) praw. po­zba­wie­nie kogoś prawa włas­no­ści na mocy usta­wy, prze­waż­nie za odsz­ko­do­wa­niem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­wła­szcze­nie – me­to­da za­po­bie­ga­nia blo­ka­dom sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go
  • wy­wła­szcze­nie – ode­bra­nie praw, np. do nie­ru­cho­mo­ści

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨvwaʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vyvu̯aščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywłaszczyciel m., wywłaszczanie n.

 czas. wywłaszczyć ndk., wywłaszczać ndk.

 przym. wywłaszczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ekspropriacja, konfiskata

Wiktionary


wywłaszczeniowy

→ wy­wła­szcze­nie, np. usta­wa wy­wła­szcze­nio­wa, po­da­tek wy­wła­szcze­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­wła­szcze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywłaszczenie n.

Wiktionary


wywłaszczyć

cza­sow­nik

 (1.1) po­zba­wić kogoś włas­no­ści na mocy usta­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywłaszczenie n.

Wiktionary


wywłoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w gmi­nie Zwie­rzy­niec;

Wiktionary

Wy­włocz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Zwie­rzy­niec.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była na prze­ło­mie XVI i XVII wieku w ziemi chełm­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­włocz­ka leży przy dro­dze ze Zwie­rzyń­ca do Szcze­brze­szy­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Wywłoczyca, Wywłoczek

Wiktionary


wywłok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. rzecz wy­cią­gnię­ta, wyw­le­czo­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywlekanie m., wywleczenie n., wywłoka ż.

 czas. wywlekać ndk., wywlec dk.

Wiktionary


wywłoka

po­tocz­nie: męż­czyz­na ma­ją­cy złą re­pu­ta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. ko­bie­ta o złej re­pu­ta­cji, zde­mo­ra­li­zo­wa­na, która utrzy­mu­je się z nie­rzą­du, pot. pro­sty­tut­ka

 (1.2) daw. du­chow­ny po­zba­wio­ny świę­ceń, ek­sko­mu­ni­ko­wa­ny ksiądz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­wło­ka – część Le­żaj­ska
  • wy­wło­ka (Hy­dro­bius) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ka­łuż­ni­co­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­glą­dasz dzi­siaj jak wy­wło­ka. Załóż coś gu­stow­ne­go i zmyj ten wy­zy­wa­ją­cy ma­ki­jaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvwɔka, AS: vyvu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wywlekanie ż., wywleczenie n., wywłok m., wleczenie n., włok m.

 czas. wywlekać ndk., wywlec dk., wlec ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ladacznica, lafirynda, zdzira, dziwka, jawnogrzesznica, kurtyzana, kurwa, lampucerna, latawica, nałożnica, nierządnica, rozpustnica, suka, szmata, wycirus

Wiktionary


wywłócznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny wod­ni­ko­wa­tych, ros­ną­ca w wo­dach słod­kich


SJP.pl

Wy­włócz­nik ("My­riop­hyl­lum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wod­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je około 70 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w wo­dach sto­ją­cych i na ba­gnach całej kuli ziem­skiej, przy czym naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­ją w Au­stra­lii. W Pol­sce wy­stę­pu­ją trzy ga­tun­ki: wy­włócz­nik kło­so­wy ("M. spi­ca­tum"), okół­ko­wy ("M. ver­ti­cil­la­tum") i skrę­to­le­gły ("M. al­ter­ni­flo­rum").

Wikipedia


wywłóczyć

1. w rol­nict­wie: do­ko­nać za­bie­gów bro­no­wa­nia (spulch­nić i wy­rów­nać za­o­ra­ną zie­mię, przy­kryć zie­mią na­sia­ne ziar­no), wy­bro­no­wać;
2. prze­sta­rza­le: zmę­czyć kogoś przez włó­cze­nie, pro­wa­dze­nie w wiele miejsc;
3. wy­włó­czyć się - po­tocz­nie: zmę­czyć się cho­dze­niem; na­włó­czyć się


SJP.pl


wyz

ryba wę­drow­na z je­sio­tro­wa­tych, jedna z naj­więk­szych ryb słod­ko­wod­nych (dłu­gość do 5 m, waga do 1500 kg), po­ła­wia­na ze wzglę­du na smacz­ne mięso i ikrę (czar­ny ka­wior); bie­łu­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Huso huso|L.|ref=tak., duża wę­drow­na ryba dra­pież­na z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prócz z wyza wy­ra­bia­ją je­szcze pę­cherz rybi i z in­nych ga­tun­ków ryb, lecz ten jest naj­lep­szym i zna­nym w hand­lu pod nazwą pę­che­rza ry­bie­go lub wy­zie­go ro­syj­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiz mzw., wyzina ż.

 przym. wyzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieługa

Wiktionary


wyzabijać

1. zabić wszyst­kich jed­ne­go po dru­gim; po­za­bi­jać;
2. wy­za­bi­jać się - o wielu oso­bach: zabić się wza­jem­nie; po­za­bi­jać się


SJP.pl


wyzbyty

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem cze­goś


SJP.pl


wyzbywalny

da­ją­cy się wy­zbyć


SJP.pl


wyzbyć

wy­zbyć się - po­zbyć się cze­goś, oddać coś; prze­stać doz­na­wać cze­goś, wyzuć z cze­goś


SJP.pl


wyzdrowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wyz­dro­wieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vyzdrovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyzdrowieć, zdrowieć

 rzecz. zdrowie n., uzdrowisko n., ozdrowieniec mos.

 przysł. zdrowo

Wiktionary


wyzdrowieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zdro­wieć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zdro­wieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ha­ter na­szej opo­wie­ści, gdy tylko wyz­dro­wiał, wy­je­chał do cen­tral­nej Pol­ski, do San­do­mie­rza.

 (1.1) Kiedy mama i ja wyz­dro­wie­li­śmy, oj­ciec był je­szcze chory, więc wró­ci­li­śmy ze szpi­ta­la sami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈzdrɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: vyzdrovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdrowieć

 przym. zdrowy

 rzecz. wyzdrowienie n., zdrowie n., uzdrowisko n., ozdrowieniec mos.

 przysł. zdrowo

Wiktionary


wyzerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wy­ze­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zero n., zerówka ż., zerowanie n.

 czas. wyzerować dk., zerować ndk.

 przym. zerowy

Wiktionary


wyzerować

1. do­pro­wa­dzić do stanu po­cząt­ko­we­go;
2. spo­wo­do­wać przy­ję­cie war­to­ści ze­ro­wej;
3. od­pro­wa­dzić ła­du­nek elek­trycz­ny do ziemi;
4. po­tocz­nie: wypić cały napój z na­czy­nia


SJP.pl


wyzerowywać

ze­ro­wać;
1. do­pro­wa­dzać do stanu po­cząt­ko­we­go;
2. po­wo­do­wać przy­ję­cie war­to­ści ze­ro­wej;
3. od­pro­wa­dzać ła­du­nek elek­trycz­ny do ziemi;
4. po­tocz­nie: wy­pi­jać cały napój z na­czy­nia


SJP.pl


wyzgerny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zgrab­ny, ładny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gryfny, szwarny

Wiktionary


wyzgrzytywać

rzad­ko: zgrzy­ta­jąc, wy­po­wia­dać, wy­gła­szać coś


SJP.pl


wyzierać

1. wy­glą­dać
2. uka­zy­wać się


SJP.pl


wyziew

1. to, co się wy­dzie­la w po­sta­ci gazów; eks­ha­la­cja;
2. woń uno­szą­ca się z ja­kie­goś miej­sca, zaz­wy­czaj nie­przy­jem­na; wy­zie­wy, eks­ha­la­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciała lotne (para, gaz) lub woń wy­do­by­wa­ją­ce się skądś lub ulat­nia­ją­ce się z cze­goś

 (1.2) przen. po­ka­zy­wa­nie ne­ga­tyw­nych od­czuć, za­cho­wań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyziewanie n.

:: zdrobn. wyziewek mrz.

 czas. wyziewać ndk.

 przym. wyziewny

Wiktionary


wyziewać

wy­dzie­lać z sie­bie ogień, woń lub parę


SJP.pl


wyziewy

1. to, co się wy­dzie­la w po­sta­ci gazów; eks­ha­la­cja;
2. woń uno­szą­ca się z ja­kie­goś miej­sca, zaz­wy­czaj nie­przy­jem­na; wy­zie­wy, eks­ha­la­cje


SJP.pl


wyzionąć

1. wy­dzie­lić z sie­bie ogień, woń lub parę;
2. wy­zio­nąć ducha - um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­zie­wać)

 (1.1) wy­dy­chać, wy­dzie­lić woń lub parę z ust

Wiktionary


wyziór

daw­niej: widok; wy­zior, wyzór


SJP.pl


wyziębnąć

stra­cić cie­pło i stać się zim­nym; wy­zię­bić się


SJP.pl


wyziębły

stra­cić cie­pło i stać się zim­nym; wy­zię­bić się


SJP.pl