wielofigurowy

zło­żo­ny z wielu figur; wie­lo­fi­gu­ral­ny


SJP.pl


wielofunkcyjność

→ wie­lo­funk­cyj­ny; mul­ti­funk­cyj­ność, po­li­funk­cyj­ność


SJP.pl


wielofunkcyjny

mo­gą­cy peł­nić wiele funk­cji; mul­ti­funk­cyj­ny, po­li­funk­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który speł­nia wiele funk­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O wie­lo­funk­cyj­nych wła­ści­wo­ściach ra­da­ru de­cy­du­je obrób­ka wtór­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielofunkcyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multifunkcyjny

Wiktionary


wielogarnkowy

przy­rzą­dza­ny w wielu garn­kach


SJP.pl


wielogatunkowy

wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach


SJP.pl


wielogazowy

do­ty­czą­cy wielu gazów


SJP.pl


wielogeneracyjny

1. wie­lo­po­ko­le­nio­wy;
2. obej­mu­ją­cy wiele ge­ne­ra­cji


SJP.pl


wielogenowy

zwią­za­ny z dzia­ła­niem, wpły­wem lub ana­li­zą wielu genów jed­no­cze­śnie


SJP.pl


wielogodzinny

trwa­ją­cy wiele go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy wiele go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy nasz dia­log wią­zał się też za­wsze z cie­ka­wy­mi wie­lo­go­dzin­ny­mi dy­sku­sja­mi o Janie Pawle II i Ko­ście­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: vʹi ̯elogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


wielograniec

odła­mek litej skały o ostrych kra­wę­dziach i wy­gła­dzo­nych ścia­nach; gra­niak, wia­tro­wiec, eo­lo­glip­to­lit


SJP.pl


wielogryfowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. po­sia­da­ją­cy wiele gry­fów

Wiktionary


wielogwiazd

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) śrpol. astr. gwia­zdo­zbiór, kon­ste­la­cja

Wiktionary


wielogóra

nazwa kilku pol­skich wsi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­lo­gó­ra – część mia­sta Le­gni­ca
  • Wie­lo­gó­ra – część mia­sta Radom
  • Wie­lo­gó­ra – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Wie­lo­gó­ra – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Sam­bo­rzec
  • Wie­lo­gó­ra – wzgó­rze Wzgórz Ty­niec­kich Kra­ko­wie

Wikipedia


wielogórski

naz­wi­sko


SJP.pl


wielogłos

Wie­lo­głos – cza­so­pis­mo na­u­ko­we Wy­dzia­łu Po­lo­ni­sty­ki Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go za­ło­żo­ne w 2007 roku poś­wię­co­ne pro­ble­mom te­o­rii, hi­sto­rii i kry­ty­ki li­te­ra­tu­ry oraz te­a­tru. W cza­so­pi­śmie pu­bli­ko­wa­ne są ory­gi­nal­ne ar­ty­ku­ły na­u­ko­we z dzie­dzi­ny li­te­ra­tu­roz­naw­stwa, re­cenz­je pu­bli­ka­cji książ­ko­wych oraz dy­sku­sje poś­wię­co­ne istot­nym dla śro­do­wi­ska po­lo­ni­stycz­ne­go pro­ble­mom.

Wikipedia


wielogłosowość

Wie­lo­gło­so­wość – kon­struk­cja har­mo­nicz­na opie­ra­ją­ca się zwy­kle na czte­ro­gło­so­wym ukła­dzie akor­dów.

Przez ana­lo­gię do kwar­te­tu wo­kal­ne­go, głosy na­zy­wa­ne są: so­pran, alt, tenor i bas. Po­nie­waż ma­te­riał opar­ty jest na trójdź­wię­ku, w ukła­dzie czte­ro­gło­so­wym jeden z dźwię­ków musi być zdwo­jo­ny. Nie pod­wa­ja się ter­cji, które to w har­mo­nii kla­sycz­nej po­czy­ty­wa­ne jest za błąd.

Wikipedia


wielogłosowy

zło­żo­ny z wielu gło­sów, skom­po­no­wa­ny na wiele gło­sów, wy­ko­ny­wa­ny przez wiele gło­sów itp.


SJP.pl


wielogłowicowy

wy­po­sa­żo­ny w wiele gło­wic


SJP.pl


wielogłowy

po­sia­da­ją­cy wiele głów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy wiele głów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­lo­gło­wy – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec
  • Wie­lo­gło­wy – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Dam­ni­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈɡwɔvɨ, AS: vʹi ̯elogu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielogłowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wielogłowny

Wiktionary


wielohektarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię wielu hek­ta­rów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­wierzch­nię wielu hek­ta­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔxɛktaˈrɔvɨ, AS: vʹi ̯eloχektarovy

Wiktionary


wieloinstancyjny

skła­da­ją­cy się z kilku in­stan­cji po­wią­za­nych hie­rar­chicz­nie


SJP.pl


wieloizbowy

1. o lo­ka­lu: skła­da­ją­cy się z kilku izb;
2. o par­la­men­cie: skła­da­ją­cy się z kilku izb o róż­nych funk­cjach i kom­pe­ten­cjach, mul­ti­ka­me­ral­ny


SJP.pl


wielojajeczny

skła­da­ją­cy się z wielu jajek


SJP.pl


wielojęzyczność

umie­jęt­ność bie­głe­go po­słu­gi­wa­nia się kil­ko­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. cecha tego, co wie­lo­ję­zycz­ne

Wiktionary

Wie­lo­ję­zycz­ność, mul­ti­ling­wizm, róż­no­ję­zycz­ność, plu­ri­ling­wizm, po­li­ling­wizm – czyn­ne lub bier­ne po­słu­gi­wa­nie się dwoma lub więk­szą licz­bą ję­zy­ków przez jed­nost­kę lub grupę spo­łecz­ną. Licz­ba osób wie­lo­ję­zycz­nych na świe­cie prze­wyż­sza licz­bę osób po­słu­gu­ją­cych się tylko jed­nym ję­zy­kiem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wielojęzyczny

 przysł. wielojęzycznie

Wiktionary


wielojęzyczny

róż­no­ję­zycz­ny, róż­no­ję­zy­ko­wy;
1. po­słu­gu­ją­cy się wie­lo­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w wielu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się wie­lo­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się wie­lo­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w wielu ję­zy­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wi­ki­słow­nik jest słow­ni­kiem wie­lo­ję­zycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯eloi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielojęzyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wielojęzykowy, różnojęzyczny, różnojęzykowy, kilkujęzyczny, kilkujęzykowy

Wiktionary


wielojęzykowy

przy­miot­nik

 (1.1) zob. wie­lo­ję­zycz­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­bra­ne i opra­co­wa­ne przez mło­dzież z Jasła i Bo­chum ma­te­ria­ły zo­sta­ną w for­mie ra­por­tu wy­da­ne w wie­lo­ję­zy­ko­wej wer­sji oraz umie­szczo­ne w for­mie wi­try­ny in­ter­ne­to­wej.

 (1.1) Z cza­sem i dzię­ki po­mo­cy przy­ja­ciół zro­bi­łem nie tylko fonty posts­crip­to­we, ale także wie­lo­ję­zy­ko­we typu TrueType, które nawet Mi­cro­soft za­ku­pił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯eloi ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielojęzyczny, różnojęzyczny, różnojęzykowy, kilkujęzyczny, kilkujęzykowy

Wiktionary


wielokabinowy

wy­po­sa­żo­ny w wiele kabin


SJP.pl


wielokadencyjność

→ wie­lo­ka­den­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

wielokadencyjny

wielokadencyjny

dzia­ła­ją­cy przez wiele ka­den­cji


SJP.pl


wielokadłubowiec

jed­nost­ka wodna po­sia­da­ją­ca kilka ka­dłu­bów, naj­czę­ściej dwa (ka­ta­ma­ran) lub trzy (tri­ma­ran)


SJP.pl


wielokamerowy

wy­po­sa­żo­ny w kilka kamer


SJP.pl


wielokanałowość

→ wie­lo­ka­na­ło­wy


SJP.pl

Patrz:

wielokanałowy

wielokanałowy

1. po­sia­da­ją­cy wiele ka­na­łów;
2. skła­da­ją­cy się z wielu ka­na­łów;
3. do­stęp­ny za po­mo­cą wielu ka­na­łów;
4. udo­stęp­nia­ją­cy za po­mo­cą wielu ka­na­łów;
5. roz­po­wszech­nia­ją­cy za po­mo­cą wielu ka­na­łów


SJP.pl


wielokierunkowość

pro­wa­dze­nie badań lub po­szu­ki­wań w kilku róż­nych kie­run­kach


SJP.pl


wielokierunkowy

pro­wa­dzo­ny w kilku kie­run­kach


SJP.pl


wielokilogramowy

1. wa­żą­cy wiele ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na wiele ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


wielokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość wielu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy wiele ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dłu­gość wielu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy wiele ki­lo­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: vʹi ̯eloḱilõmetrovy

Wiktionary


wieloklasowy

skła­da­ją­cy się z wielu klas


SJP.pl


wieloklin

część wału z sy­me­trycz­nie roz­mie­szczo­ny­mi na ob­wo­dzie wy­pu­sta­mi; wałek wie­lo­wy­pu­sto­wy, wie­lo­wy­pust


SJP.pl


wielokolczasty

wy­po­sa­żo­ny w wiele kol­ców


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy wiele kol­ców

Wiktionary


wielokolorowo

przy­słó­wek

 (1.1) mając wiele ko­lo­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­ra­dzie wi­dzia­łem wie­lo­ko­lo­ro­wo ubra­ny skan­du­ją­cy tłum.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokolorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwnie, pstro, różnokolorowo

Wiktionary


wielokolorowość

cecha przed­mio­tów, które mają różne barwy, wiele ko­lo­rów; róż­no­ko­lo­ro­wość, wie­lo­barw­ność, ko­lo­ro­wość, róż­no­barw­ność


SJP.pl


wielokolorowy

ma­ją­cy wiele ko­lo­rów (barw); wie­lo­barw­ny, mul­ti­ko­lo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele ko­lo­rów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolorowy

 rzecz. kolorowy mos.

 przysł. wielokolorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielobarwny, różnobarwny, różnokolorowy

Wiktionary


wielokolumnowy

1. po­sia­da­ją­cy wiele ko­lumn;
2. wy­dru­ko­wa­ny na kilku ko­lum­nach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) druk. taki, który skła­da się z wielu ko­lumn

 (1.2) ar­chit. taki, który skła­da się z wielu ko­lumn

Wiktionary


wielokomorowy

ma­ją­cy wiele komór


SJP.pl


wielokomputerowy

1. wy­po­sa­żo­ny w wiele kom­pu­te­rów;
2. zło­żo­ny z wielu kom­pu­te­rów


SJP.pl


wielokomórka

uo­gól­nie­nie na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów po­ję­cia wie­lo­ką­ta w dwóch wy­mia­rach i wie­lo­ścia­nu w trzech wy­mia­rach; po­li­top


SJP.pl

Wie­lo­ko­mór­ka (po­li­top) – uo­gól­nie­nie na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów po­ję­cia wie­lo­ką­ta w 2 i wie­lo­ścia­nu w 3 wy­mia­rach.

Po­li­to­py de­fi­niu­je się jako zbio­ry o jed­no­spój­nym wnę­trzu, bę­dą­ce sumą jed­ne­go lub więk­szej licz­by sym­plek­sów.

Nie­miec­ka wer­sja tego ter­mi­nu – "Po­ly­top" – zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na do an­giel­szczyz­ny przez Ali­cję Boole Stott, córkę lo­gi­ka Ge­or­ge’a Boole’a.

Wikipedia


wielokomórkowce

grupa or­ga­niz­mów zło­żo­nych z wielu ko­mó­rek


SJP.pl


wielokomórkowiec

or­ga­nizm zło­żo­ny z wielu ko­mó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm skła­da­ją­cy się z wielu ko­mó­rek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokomórkowy

Wiktionary


wielokomórkowość

→ wie­lo­ko­mór­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

wielokomórkowy

wielokomórkowy

o or­ga­niz­mie zwie­rzę­cym lub ro­ślin­nym: ma­ją­cy ciało zbu­do­wa­ne z wielu ko­mó­rek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. skła­da­ją­cy się z wielu ko­mó­rek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elokõmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokomórkowiec m., wielokomórkowość ż.

Wiktionary


wielokondygnacjowy

ma­ją­cy wiele kon­dy­gna­cji; wie­lo­kon­dy­gna­cyj­ny


SJP.pl


wielokondygnacyjny

ma­ją­cy wiele kon­dy­gna­cji; wie­lo­kon­dy­gna­cjo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele kon­dy­gna­cji, zło­żo­ny z wielu kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie po­mię­dzy ulicą Peł­kiń­ską, par­kiem miej­skim, ulicą Gro­dzi­szczań­ską a pla­no­wa­ća­no­wa­ną ob­wod­ni­cą pro­jek­tant za­pla­no­wał wie­lo­kon­dy­gna­cyj­ne bu­dow­nict­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: vʹi ̯elokõndygnacyi ̯ny

Wiktionary


wielokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w wiele koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc wielu koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl


wielokołowy

ma­ją­cy wiele kół


SJP.pl


wielokropek

"..." - znak pi­sar­ski prze­stan­ko­wy skła­da­ją­cy się z trzech kro­pek na­stę­pu­ją­cych po sobie, oz­na­cza­ją­cy przer­wa­nie toku mowy, nie­do­mó­wie­nie lub (ujęty w na­wias) wska­zu­ją­cy na opu­szcze­nie w tek­ście cy­to­wa­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) znak in­ter­punk­cyj­ny zło­żo­ny z trzech kro­pek na­stę­pu­ją­cych po sobie, oz­na­cza­ją­cy przer­wa­nie toku wy­po­wie­dzi lub nie­do­mó­wie­nie, albo słu­żą­cy do zaz­na­cze­nia frag­men­tów po­mi­nię­tych;

Wiktionary

Wie­lo­kro­pek wie­lo­kro­pek

Wie­lo­kro­pek – znak in­ter­punk­cyj­ny w po­sta­ci trzech umie­szczo­nych obok sie­bie kro­pek (…) uży­wa­ny prze­waż­nie na końcu zda­nia lub dla zaz­na­cze­nia frag­men­tów po­mi­nię­tych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) symbol. …

Wiktionary


wielokrotna

licz­ba cał­ko­wi­ta (lub wie­lo­mian), która pow­sta­ła z danej licz­by przez przem­no­że­nie jej przez inną licz­bę cał­ko­wi­tą


SJP.pl


wielokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) wiele razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bił przer­wę i na­brał po­wie­trza. Ale prze­mó­wie­nie, które po­przed­nie­go dnia pow­ta­rzał wie­lo­krot­nie, zni­knę­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: vʹi ̯elokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokrotność ż., zwielokrotnianie n., zwielokrotnienie n.

 przym. wielokrotny

Wiktionary


wielokrotnieć

zwięk­szać się wie­lo­krot­nie


SJP.pl


wielokrotność

→ wie­lo­krot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. ilo­czyn danej licz­by i do­wol­nej do­dat­niej licz­by na­tu­ral­nej;

 (1.2) mat. w szer­szym zna­cze­niu: ilo­czyn danej licz­by i do­wol­nej licz­by cał­ko­wi­tej;

Wiktionary

Wie­lo­krot­ność – ter­min uży­wa­ny w aryt­me­ty­ce i al­ge­brze w kilku po­wią­za­nych zna­cze­niach.

Wikipedia

Patrz:

wielokrotny

Przykłady

 (1.1) 10 jest wie­lo­krot­no­ścią 2, bo 2 razy 5 daje 10.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elokrotność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwielokrotnienie n., zwielokrotnianie n., podwielokrotność

 przym. wielokrotny

 przysł. wielokrotnie

Wiktionary


wielokrotny

1. więk­szy wiele razy od cze­goś, pow­tó­rzo­ny, pow­ta­rza­ją­cy się wiele razy;
2. taki, który zro­bił coś, wy­stą­pił w ja­kiejś roli wiele lub kilka razy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy wię­cej niż raz, pow­ta­rza­ją­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­stał oskar­żo­ny o wie­lo­krot­ne mor­der­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɨ, AS: vʹi ̯elokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokrotność ż., zwielokrotnianie n., zwielokrotnienie n.

 czas. zwielokrotniać ndk., zwielokrotnić dk.

 przysł. wielokrotnie

 licz. wielokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielorazowy

Wiktionary


wielokroć

wiele razy, wie­lo­krot­nie; wie­le­kroć, po wie­le­kroć, po wie­lo­kroć, po­wie­le­kroć, po­wie­lo­kroć


SJP.pl


wielokryteriowy

uwz­ględ­nia­ją­cy wiele róż­nych kry­te­riów


SJP.pl


wielokryzys

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. ekon. sy­tu­a­cja w któ­rej różne kry­zy­sy wy­stę­pu­ją jed­no­cze­śnie i wza­jem­nie na sie­bie od­dzia­łu­ją, pro­wa­dząc do sku­mu­lo­wa­ne­go efek­tu trud­niej­sze­go do opa­no­wa­nia niż w przy­pad­ku wy­stą­pie­nia każ­de­go z kry­zy­sów z osob­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polikryzys

Wiktionary


wielokrążek

ze­spół krąż­ków li­no­wych sta­łych i ru­cho­mych opa­sa­nych jedną liną, poz­wa­la­ją­cy na zwie­lo­krot­nie­nie siły, uży­wa­ny do pod­no­sze­nia cię­ża­rów, na­cią­ga­nia lin itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. układ cię­gien i krąż­ków umoż­li­wia­ją­cy prze­ło­że­nie siły, dzię­ki któ­re­mu można np. pod­nieść duży cię­żar, dzia­ła­jąc mniej­szą siłą;

Wiktionary

Wie­lo­krą­żek, talia – układ cię­gien i krąż­ków umoż­li­wia­ją­cy prze­ło­że­nie siły, dzię­ki któ­re­mu można np. pod­nieść duży cię­żar, dzia­ła­jąc mniej­szą siłą. Wie­lo­krą­żek jest przy­kła­dem ma­szy­ny pro­stej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za po­mo­cą wie­lo­krąż­ka bez pro­ble­mu wcią­gną­łem na dach skrzyn­kę da­chó­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk, AS: vʹi ̯elokrõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokrążkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) talia

Wiktionary


wielokrążkowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­cha­nizm wie­lo­krąż­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: wie­lo­krą­żek; zło­żo­ny z wie­lo­krąż­ków, za­wie­ra­ją­cy wie­lo­krąż­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkrɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elokrõũ̯škovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokrążek

Wiktionary


wielokształtny

po­sia­da­ją­cy wiele kształ­tów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma wie­lo­ra­kie kształ­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­wie­si­nie po­ru­sza­ły się wie­loksz­tałt­ne twory, po­więk­szo­ne przez oku­lar mi­kro­sko­pu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokształtność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokształtny, wielopostaciowy

Wiktionary


wielokulturowość

wspó­łist­nie­nie na okre­ślo­nym te­ry­to­rium róż­nych kul­tur; multi-kulti, mul­ti­kul­ti, mul­ti­kul­tu­ra­lizm, mul­ti­kul­tu­ro­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wie­lo­kul­tu­ro­we

 (1.2) kul­tu­ro­wa róż­no­rod­ność, obec­ność wpły­wów róż­nych kul­tur

 (1.3) so­cjol. idea i model spo­łecz­ny, we­dług któ­re­go spo­łe­czeń­stwo po­win­no ce­cho­wać się wy­stę­po­wa­niem grup o róż­nym po­cho­dze­niu i wyz­na­ją­cych od­mien­ne sy­ste­my

Wiktionary

Wie­lo­kul­tu­ro­wość (ang. "mul­ti­cul­tu­ra­lism") – obec­ność wielu róż­no­rod­nych kul­tur w obrę­bie jed­ne­go pań­stwa lub po­li­ty­ka pań­stwa wobec róż­no­rod­no­ści kul­tu­ro­wej. Ter­min ma z jed­nej stro­ny cha­rak­ter opi­so­wy, od­no­si się do stanu fak­tycz­ne­go w wielu pań­stwach, np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elokulturovość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokulturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) multikulturowość

Wiktionary


wielokulturowy

1. po­sia­da­ją­cy cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla róż­nych kul­tur;
2. czer­pią­cy z do­rob­ku kul­tu­ral­ne­go wielu na­ro­dów;
3. bu­do­wa­ny do­rob­kiem kul­tu­ral­nym wielu na­ro­dów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wie­lo­kul­tu­ro­wo­ści, ce­chu­ją­cy się wy­stę­po­wa­niem grup spo­łecz­nych o róż­nym po­cho­dze­niu, z róż­nych kul­tur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, że Pol­ska mia­ła­by się stać bar­dziej wie­lo­kul­tu­ro­wa, jest dla pol­skiej po­li­ty­ki nie­wy­o­bra­żal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ, AS: vʹi ̯elokulturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokulturowość ż.

 przysł. wielokulturowo

Wiktionary


wielokwiatowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma wiele kwia­tów

 (1.2) taki, który spo­rzą­dzo­no z wielu ro­dza­jów róż­nych kwia­tów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkokwiatowy

 rzecz. kwiat mrz., kwietnik mrz./mzw.

Wiktionary


wielokąt

fi­gu­ra pła­ska ogra­ni­czo­na linią ła­ma­ną zam­knię­tą, zło­żo­ną co najm­niej z trzech od­cin­ków; wie­lo­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. spój­ny ob­szar ogra­ni­czo­ny przez ła­ma­ną zam­knię­tą;

Wiktionary

Wie­lo­kąt, wie­lo­bok – róż­nie de­fi­nio­wa­ny typ fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej:

Wie­lo­ką­ty, tak jak inne ła­ma­ne, można de­fi­nio­wać nie tylko na pła­szczyź­nie eu­kli­de­so­wej. Od­cin­kiem jest w ogól­no­ści linia ge­o­de­zyj­na – naj­krót­sza w sen­sie me­try­ki danej prze­strze­ni. Przy­kła­do­wo dla sfery od­cin­kiem jest or­to­dro­ma – łuk okrę­gu wiel­kie­go prze­cho­dzą­ce­go przez dane dwa punk­ty sfery. Ut­wo­rzo­ne z or­to­drom wie­lo­ką­ty sfe­rycz­ne róż­nią się włas­no­ścia­mi od wie­lo­ką­tów eu­kli­de­so­wych, co opi­sa­no niżej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­kąt fo­rem­ny to taki wie­lo­kąt wy­pu­kły, który ma wszyst­kie kąty i boki równe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔkɔ̃nt, AS: vʹi ̯elokõnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokątny

 przysł. wielokątnie

Wiktionary


wielokątny

ma­ją­cy kształt wie­lo­ką­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geom. ma­ją­cy wiele kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokąt mrz.

Wiktionary


wielokłosowy

po­sia­da­ją­cy wiele kło­sów


SJP.pl


wielolatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca wiele lat


SJP.pl


wielolecie

okres trwa­ją­cy wiele lat


SJP.pl


wielolekooporność

→ wie­lo­le­ko­o­por­ny


SJP.pl

Patrz:

wielolekooporny

wielolekooporny

wy­ka­zu­ją­cy opor­ność na wiele leków (zwła­szcza drob­no­u­stro­jów)


SJP.pl


wielolekowość

jed­no­czes­ne sto­so­wa­nie wielu leków; po­li­prag­maz­ja


SJP.pl


wielolekowy

ma­ją­cy zwią­zek z wie­lo­ma le­ka­mi


SJP.pl


wieloletni

1. trwa­ją­cy wiele lat; obej­mu­ją­cy okres wielu lat;
2. ma­ją­cy, ży­ją­cy, ist­nie­ją­cy, pra­cu­ją­cy gdzieś wiele lat; gro­ma­dzo­ny przez wiele lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy lub ma­ją­cy wiele lat

 (1.2) pra­cu­ją­cy gdzieś lub peł­nią­cy jakąś funk­cję przez wiele lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rzan­ka wonna jest ro­śli­ną wie­lo­let­nią, osią­ga­ją­cą wy­so­kość 30-40 cm.

 (1.2) Z po­wo­du kry­zy­su w na­szej fir­mie zwol­nio­no kilku wie­lo­let­nich pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi, AS: vʹi ̯eloletʹńi

Wiktionary


wieloletniość

→ wie­lo­let­ni


SJP.pl

Patrz:

wieloletni

wieloliniowość

→ wie­lo­li­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

wieloliniowy

wielolistny

ma­ją­cy wiele liści


SJP.pl


wieloliterowy

na­pi­sa­ny za po­mo­cą wielu liter


SJP.pl


wielolokalowy

obej­mu­ją­cy lub skła­da­ją­cy się z wielu lo­ka­li


SJP.pl


wielolufowy

wy­po­sa­żo­ny w wiele luf


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy wiele luf

Wiktionary


wielomandatowy

o okrę­gu wy­bor­czym: po­sia­da­ją­cy w or­ga­nie wy­bie­ral­nym wielu re­pre­zen­tan­tów


SJP.pl


wielomasztowiec

sta­tek wie­lo­masz­to­wy; kil­ku­masz­to­wiec


SJP.pl


wielomasztowy

ma­ją­cy wiele masz­tów


SJP.pl


wielomateriałowy

wy­ko­na­ny z wielu róż­nych ma­te­ria­łów


SJP.pl


wielomecz

za­wo­dy skła­da­ją­ce się z wielu me­czów


SJP.pl


wielometrowy

ma­ją­cy dłu­gość wielu me­trów, wy­no­szą­cy wiele me­trów


SJP.pl


wielomian

suma wielu ele­men­tów bę­dą­cych zmien­ny­mi, licz­ba­mi bądź ilo­czy­na­mi zmien­nych i/lub liczb (np.: 2x-5y+12z+6, 2x^3+5x^2+7x-10)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne zło­żo­ne ze zmien­nych i sta­łych po­łą­czo­nych dzia­ła­nia­mi do­da­wa­nia, odej­mo­wa­nia, mno­że­nia i pod­no­sze­nia do po­tę­gi o sta­łym wy­kład­ni­ku na­tu­ral­nym;

Wiktionary

Wie­lo­mian, ina­czej suma al­ge­bra­icz­na[] – wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne bę­dą­ce sumą jed­no­mia­nów; uży­wa­ne w róż­nych dzia­łach ma­te­ma­ty­ki; przy­kła­do­wo:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy wie­lo­mian ze­spo­lo­ny stop­nia do­dat­nie­go ma pier­wia­stek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn, AS: vʹi ̯elõmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielomianowy

Wiktionary


wielomianowy

→ wie­lo­mian


SJP.pl

Patrz:

wielomian

wielomiarowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który odt­wa­rza wiele wiel­ko­ści

Wiktionary


wielomiejscowy

ma­ją­cy wiele miejsc sie­dzą­cych, mie­szczą­cy wiele osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stę­pu­je, znaj­du­je się lub dzia­ła w wielu miej­scach

Wiktionary


wielomiesięczny

ma­ją­cy wiele mie­się­cy, trwa­ją­cy wiele mie­się­cy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy wiele mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ga­ty wujek za­pła­cił za wie­lo­mie­sięcz­ną opie­kę me­dycz­ną swo­je­go sio­strzeń­ca.

 (1.1) Wie­lo­mie­sięcz­ne śledzt­wo nie przy­nio­sło ocze­ki­wa­nych re­zul­ta­tów.

 (1.1) Bu­do­wa portu była po­prze­dzo­na wie­lo­mie­sięcz­ny­mi przy­go­to­wa­nia­mi.

 (1.1) Roz­po­rzą­dze­nie pod­pi­sa­no po wie­lo­mie­sięcz­nej dy­sku­sji mię­dzy­re­sor­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯elõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


wielomiliardowy

li­czą­cy wiele mi­liar­dów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy wiele mi­liar­dów cze­goś; ma­ją­cy war­tość wielu mi­liar­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma od­no­to­wa­ła we wrze­śniu wie­lo­mi­liar­do­we stra­ty.

Wiktionary


wielomilionowy

li­czą­cy wiele mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


wielomilowy

ma­ją­cy dłu­gość pół­to­rej mili, wy­no­szą­cy pół­to­rej mili


SJP.pl


wielominutowy

trwa­ją­cy wiele minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy wiele minut

Wiktionary


wielomięsny

za­wie­ra­ją­cy wiele ro­dza­jów mięsa


SJP.pl


wielomięśniowy

skła­da­ją­cy się z wielu mię­śni, do­ty­czą­cy wielu mię­śni


SJP.pl


wielomiłość

wspól­ny zwią­zek mi­łos­ny z wię­cej niż jedną osobą; po­lia­mo­ria


SJP.pl


wielomocz

zwięk­sze­nie dzien­nej ilo­ści wy­da­lo­ne­go moczu po­wy­żej normy fiz­jo­lo­gicz­nej wsku­tek za­bu­rzeń hor­mo­nal­nych bądź cho­rób nerek; po­liu­ria


SJP.pl

Wie­lo­mocz, także po­liu­ria – stan, w któ­rym or­ga­nizm wy­da­la nad­mier­ną ilość moczu. Spo­wo­do­wa­ny jest naj­czę­ściej za­bu­rze­nia­mi za­trzy­my­wa­nia wody przez nerki lub przyj­mo­wa­niem zbyt dużej ilo­ści pły­nów. We­dług róż­nych źró­deł ilość wy­da­la­ne­go moczu w po­liu­rii wy­no­si >2,5 bądź >3 li­trów na dobę.

Wikipedia


wielomodalność

→ wie­lo­mo­dal­ny


SJP.pl

Patrz:

wielomodalny

wielomodalny

łą­czą­cy wiele form, ka­na­łów, ro­dza­jów cze­goś; mul­ti­mo­dal­ny


SJP.pl


wielomodowy

świa­tło­wód wie­lo­mo­do­wy - ro­dzaj świa­tło­wo­du prze­no­szą­cy wiele modów (pro­mie­ni) świa­tła


SJP.pl


wielomodułowy

zbu­do­wa­ny z wielu mo­du­łów


SJP.pl


wielomonitorowy

zło­żo­ny z wielu mo­ni­to­rów, przez­na­czo­ny dla wielu mo­ni­to­rów


SJP.pl


wielomski

naz­wi­sko


SJP.pl


wielomówny

lu­bią­cy dużo mówić; ga­dat­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. książk. taki, który dużo mówi (także. przen.)

 (1.2) przest. książk. taki, gdzie dużo się mówi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po nie­wo­li wzrok znowu przy­wie­rał do zga­słych koń­skich oczu, do ich siły wy­czer­pa­nej, do oczu prze­ży­tych, a tak nie­do­ści­gle mą­drych, tak udrę­cza­ją­co wie­lo­mów­nych, że w ich wy­ra­zie mie­ścił się cały jakiś świat (…) W mowie tych źre­nic ża­łos­nych, które przy­mu­so­wo wi­dzia­ły pło­mień ogni­ska, bo je raził i nękał, można było wy­słu­chać słowa (…)

 (1.2) Brat od naj­młod­szych lat in­te­re­so­wał się stu­dium kra­so­mów­stwa. Był uro­dzo­ny do męż­nych walk na wie­lo­mów­nym Forum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielomówność ż., wielomówstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wielomowny; wymowny, rozmowny, gadatliwy, elokwentny, rozgadany, rozszczebiotany, roztrajkotany, szczebiotliwy, terkotliwy

Wiktionary


wielomówstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. od­przym. mó­wie­nie dużej ilo­ści rze­czy lub do tego skłon­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li to im wstręt czyni, żeby mło­dzież za­miast wy­mo­wy do wie­lo­mów­stwa nie przy­wy­kła, niech z sie­bie dają przy­kład młod­szym, a nie prze­sa­dza­jąc w do­bie­ra­niu słów nadto wy­bor­nych, wy­ra­żeń oso­bli­wych, spo­so­bu nadz­wy­czaj­ne­go, niech, je­że­li chcą, ganią wy­mo­wę, ale pro­stym i zwy­czaj­nym mó­wie­nia spo­so­bem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielomówność ż.

 przym. wielomówny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadatliwość, wielomówność, daw. polilogia

Wiktionary


wielomęstwo

mał­żeń­stwo ko­bie­ty z kil­ko­ma męż­czyz­na­mi jed­no­cze­śnie; po­lian­dria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) → zob. po­lian­dria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chce­my za­le­ga­li­zo­wa­nia wie­lo­mę­stwa i wie­lo­żeń­stwa. Pań­stwo nie po­win­no ogra­ni­czać czło­wie­ka w jego moż­li­wo­ściach wy­bo­ru part­ne­ra czy part­ne­rów - mówią mło­dzi szwedz­cy Zie­lo­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔ̃ˈmɛ̃w̃stfɔ, AS: vʹi ̯elõmẽũ̯stfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliandria

Wiktionary


wielonaczyniowy

obej­mu­ją­cy za­się­giem wiele na­czyń krwio­no­śnych


SJP.pl


wielonarodowościowy

skła­da­ją­cy się z grup spo­łecz­nych o róż­nych na­ro­do­wo­ściach


SJP.pl


wielonarodowość

→ wie­lo­na­ro­do­wy


SJP.pl

Patrz:

wielonarodowy

wielonarodowy

za­wie­ra­ją­cy grupy ludzi o róż­nych na­ro­do­wo­ściach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z przed­sta­wi­cie­li wielu na­ro­dów, na­ro­do­wo­ści

Wiktionary


wielonarządowy

1. ma­ją­cy wiele na­rzą­dów;
2. obej­mu­ją­cy za­się­giem wiele na­rzą­dów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wielu na­rzą­dów jed­no­cze­śnie

Wiktionary


wielonasienny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy wiele na­sion

Wiktionary


wielonawowy

po­sia­da­ją­cy nawę głów­ną i kilka naw bocz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kilka naw

Wiktionary


wielonerwowy

ma­ją­cy wiele ner­wów


SJP.pl


wielonienasycony

po­sia­da­ją­cy dwa lub wię­cej pod­wój­nych wią­zań, np. tłuszcz wie­lo­nie­na­sy­co­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. o kwa­sach tłu­szczo­wych: ma­ją­cy dwa lub wię­cej pod­wój­nych wią­zań mię­dzy ato­ma­mi węgla w łań­cu­chu kwasu tłu­szczo­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔ̃ɲɛ̃nasɨˈt͡sɔ̃nɨ, AS: vʹi ̯elõńẽnasycõny

Wiktionary


wielonożny

ma­ją­cy wiele nóg


SJP.pl


wielonożowy

1. o obra­biar­ce: skon­stru­o­wa­na do skra­wa­nia wie­lo­ma no­ża­mi jed­no­cze­śnie;
2. o uchwy­cie (gło­wi­cy): skon­stru­o­wa­ny do mo­co­wa­nia wielu nożów


SJP.pl


wielonożówka

obra­biar­ka wie­lo­no­żo­wa


SJP.pl


wielonurtowo

→ wie­lo­nur­to­wy


SJP.pl

Patrz:

wielonurtowy

wielonurtowość

w na­u­kach hu­ma­ni­stycz­nych: po­sia­da­nie wielu nur­tów


SJP.pl


wielonurtowy

w na­u­kach hu­ma­ni­stycz­nych: po­sia­da­ją­cy wielu nur­tów


SJP.pl


wielonóg

prze­sta­rza­le: zwie­rzę ma­ją­ce wiele nóg


SJP.pl


wieloobiektowy

zło­żo­ny z wielu obiek­tów


SJP.pl


wieloobjawowy

w me­dy­cy­nie: cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­stę­po­wa­niem wielu ob­ja­wów


SJP.pl


wieloobszarowy

do­ty­czą­cy wielu ob­sza­rów


SJP.pl


wielooczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele oczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O Ma­ry­jo, cen­trum wszechś­wia­ta (…) Ty więk­sza od Che­ru­bi­nów wie­lo­ocz­nych i Se­ra­fi­nów sze­ścios­krzydl­nych. sic.

 (1.1) Cza­sem czuję się, jak gdy­bym był jed­no­usz­ny, jed­no­ocz­ny, pół­ser­co­wy… Cza­sem wszyst­ko mnie mija, żyję tylko po­ło­wą sie­bie. A cza­sem znów je­stem wie­lo­usz­ny, wie­lo­ocz­ny, wie­lo­ser­co­wy; po pro­stu nie mie­szczę sie­bie w sobie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielooki

Wiktionary


wieloodcinkowy

skła­da­ją­cy się z wielu od­cin­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu od­cin­ków

Wiktionary


wielooddziałowy

po­sia­da­ją­cy wiele od­dzia­łów


SJP.pl


wieloodłamowy

po­sia­da­ją­cy wiele odła­mów


SJP.pl


wieloogniskowy

two­rzą­cy dwa lub wię­cej ognisk sku­pie­nia świa­tła, np. so­czew­ki wie­lo­o­gni­sko­we; mul­ti­fo­kal­ny, pro­gre­syw­ny


SJP.pl


wielookapowy

po­sia­da­ją­cy wiele oka­pów


SJP.pl


wielooki

ma­ją­cy wiele oczu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy wiele oczu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈːci, AS: vʹi ̯el•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielooczny

Wiktionary


wielookienny

po­sia­da­ją­cy wiele okien


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy wiele okien

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔːˈcɛ̃nːɨ, AS: vʹi ̯el•oḱẽ•ny

Wiktionary


wielooperacyjny

skła­da­ją­cy się z wielu ope­ra­cji


SJP.pl


wieloosiowy

po­sia­da­ją­cy wiele osi


SJP.pl


wieloosobowy

1. skła­da­ją­cy się z wielu osób (np. ro­dzi­na wie­lo­o­so­bo­wa);
2. przez­na­czo­ny dla wielu osób (np. wie­lo­o­so­bo­wy prze­dział)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla wielu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić wiele osób

 (1.2) zło­żo­ny z wielu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez wiele osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­run­ki sa­ni­tar­ne w bu­dyn­kach są tra­gicz­ne: cias­ne i ciem­ne wnę­trza, wie­lo­o­so­bo­we sy­pial­nie, ła­zien­ki w piw­ni­cy.

 (1.2) Do od­po­wie­dzial­no­ści zo­sta­je po­cią­gnię­ta cała wie­lo­o­so­bo­wa ro­dzi­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔːsɔˈbɔvɨ, AS: vʹi ̯el•osobovy

Wiktionary


wieloostrzowy

1. po­sia­da­ją­cy wiele ostrzy;
2. skon­stru­o­wa­ny do skra­wa­nia wie­lo­ma ostrza­mi jed­no­cze­śnie


SJP.pl


wielootworowy

po­sia­da­ją­cy wiele ot­wo­rów


SJP.pl


wieloowockowce

dawny rząd ro­ślin obej­mu­ją­cy ja­skrow­ce, ma­gno­liow­ce i pi­wo­niow­ce; Po­ly­car­pi­cae


SJP.pl


wieloowockowe

rząd ro­ślin dwu­li­ścien­nych, któ­rych każdy kwiat wy­da­je wiele owoc­ków; Po­ly­car­pi­ce­ae


SJP.pl


wieloowockowiec

przed­sta­wi­ciel daw­ne­go rzędu ro­ślin obej­mu­ją­ce­go ja­skrow­ce, ma­gno­liow­ce i pi­wo­niow­ce


SJP.pl


wieloowockowy

o ce­chach wie­lo­o­woc­ko­wych (rząd ro­ślin)


SJP.pl


wieloowocowy

spo­rzą­dzo­ny z wielu owo­ców


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z wielu owo­ców lub ich pro­duk­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzię­ła mnie ocho­ta na sa­łat­kę wie­lo­o­wo­co­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔːvɔˈt͡sɔvɨ, AS: vʹi ̯el•ovocovy

Wiktionary


wieloośrodkowy

o no­wot­wo­rach: skła­da­ją­cy się z kilku nie­za­leż­nych ognisk


SJP.pl


wielopak

zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca kilka jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej; mul­ti­pak


SJP.pl


wielopalcowość

wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na po­sia­da­niu zbyt dużej licz­by pal­ców lub pa­licz­ków; po­li­dak­ty­lia


SJP.pl


wielopalcowy

ma­ją­cy wiele pal­ców


SJP.pl


wielopalczasty

1. za­koń­czo­ny kil­ko­ma pal­ca­mi;
2. ma­ją­cy koń­czy­ny o wielu pal­cach


SJP.pl


wielopalnikowy

zło­żo­ny z wielu pal­ni­ków


SJP.pl


wieloparametrowy

1. za­leż­ny od wielu pa­ra­me­trów;
2. umoż­li­wia­ją­cy ste­ro­wa­nie wie­lo­ma pa­ra­me­tra­mi


SJP.pl


wieloparowy

skła­da­ją­cy się z wielu par, np. kabel wie­lo­pa­ro­wy


SJP.pl


wielopartyjność

moż­li­wość udzia­łu w sy­ste­mie po­li­tycz­nym wielu par­tii


SJP.pl


wielopartyjny

umoż­li­wia­ją­cy udział wielu par­tii


SJP.pl


wielopasmowy

skła­da­ją­cy się z wielu pasm (np. o dro­dze, jezd­ni), dzia­ła­ją­cy w wielu pas­mach itp.


SJP.pl


wielopaństwowy

1. skła­da­ją­cy się z wielu państw;
2. po­sia­da­ją­cy oby­wa­tel­stwo kilku państw


SJP.pl


wielopielo

po­tocz­nie: pie­lu­cha wie­lo­ra­zo­wa; wie­lo­pie­lu­cha


SJP.pl


wielopielucha

po­tocz­nie: pie­lu­cha wie­lo­ra­zo­wa; wie­lo­pie­lo


SJP.pl


wielopierścieniowy

przy­miot­nik

 (1.1) chem. po­sia­da­ją­cy wiele pier­ście­ni ato­mów w czą­stecz­ce

Wiktionary


wielopiętrowy

ma­ją­cy wiele pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele pię­ter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: vʹi ̯elopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary


wielopiła

ma­szy­na prze­ci­na­ją­ca drew­no kil­ko­ma pi­ła­mi jed­no­cze­śnie


SJP.pl


wieloplatformowość

→ wie­lo­plat­for­mo­wy


SJP.pl

Wie­lo­plat­for­mo­wość – cecha apli­ka­cji, ję­zy­ków pro­gra­mo­wa­nia, sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych oraz in­ne­go opro­gra­mo­wa­nia i jego im­ple­men­ta­cji, pra­cu­ją­cych na róż­nych plat­for­mach sprzę­to­wych. Przy­kła­do­wo, wie­lo­plat­for­mo­wa apli­ka­cja bę­dzie dzia­łać pod kon­tro­lą sy­ste­mu Mi­cro­soft Win­dows na ar­chi­tek­tu­rze x86 oraz sy­ste­mu Linux na ar­chi­tek­tu­rze ARM.

Wikipedia

Patrz:

wieloplatformowy

wieloplatformowy

w in­for­ma­ty­ce: pra­cu­ją­cy na róż­nych plat­for­mach sprzę­to­wych


SJP.pl


wieloplemienny

do­ty­czą­cy wielu ple­mion, na­le­żą­cy do wielu ple­mion


SJP.pl


wielopniowy

ma­ją­cy wiele pni


SJP.pl


wielopodmiotowy

ma­ją­cy wiele pod­mio­tów


SJP.pl


wielopokojowy

zło­żo­ny z wielu po­ko­jów


SJP.pl


wielopokoleniowo

→ wie­lo­po­ko­le­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

wielopokoleniowy

wielopokoleniowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­po­ko­le­nio­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielopokoleniowy

 przysł. wielopokoleniowo

Wiktionary


wielopokoleniowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu po­ko­leń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: vʹi ̯elopokolẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopokoleniowość

Wiktionary


wielopolanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wie­lo­po­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔˈlãɲĩn, AS: vʹi ̯elopolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielopole n.

:: fż. wielopolanka ż.

 przym. wielopolski

Wiktionary


wielopolanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wie­lo­po­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔˈlãnka, AS: vʹi ̯elopolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielopole n.

:: fm. wielopolanin m.

 przym. wielopolski

Wiktionary


wielopole

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i dziel­nic w Pol­sce;

 (1.2) jedna z ulic w Kra­ko­wie, w dziel­ni­cy Stare Mia­sto;

 (1.3) geogr. wieś na Sło­wa­cji, w kraju pre­szow­skim;

 (1.4) zob. Wie­lo­po­le Skrzyń­skie.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­lo­po­le – część mia­sta Ryb­nik
  • Wie­lo­po­le – część mia­sta Tar­no­brzeg
  • Wie­lo­po­le – część mia­sta Za­górz
  • Wie­lo­po­le – osada wsi Sie­nia­wa w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Łagów
  • Wie­lo­po­le – osada w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • Wie­lo­po­le – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • Wie­lo­po­le – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Wie­lo­po­le – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec
  • Wie­lo­po­le – część wsi Kli­mon­tów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Wie­lo­po­le – część wsi Opat­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Wie­lo­po­le – część wsi Prze­bie­cza­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Bi­sku­pi­ce
  • Wie­lo­po­le – przy­sió­łek wsi Po­pie­lów w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Po­pie­lów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈpɔlɛ, AS: vʹi ̯elopole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopolanin m., wielopolanka ż.

 przym. wielopolski

Wiktionary


wielopolski

→ Wie­lo­po­le Skrzyń­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Wie­lo­po­lem, do­ty­czą­cy Wie­lo­po­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­lo­pol­scy herbu Sta­ry­koń – pol­ski ród ma­gnac­ki
  • Alek­san­der Wie­lo­pol­ski (1803–1877) – po­li­tyk, na­czel­nik Rządu Cy­wil­ne­go Kró­le­stwa Pol­skie­go
  • Al­fred Wie­lo­pol­ski (1879–1955) – puł­kow­nik armii ro­syj­skiej
  • Al­fred Wie­lo­pol­ski (1905–1996) – hi­sto­ryk
  • Fran­ci­szek Wie­lo­pol­ski (ok. 1665–1732) – wo­je­wo­da kra­kow­ski i sie­radz­ki
  • Fran­ci­szek Wie­lo­pol­ski (1732–1809) – mar­sza­łek ko­ron­ny
  • Hie­ro­nim Wie­lo­pol­ski (1712–1779) – ko­niu­szy ko­ron­ny
  • Jan Józef Wie­lo­pol­ski (zm. 1774) – sta­ro­sta lanc­ko­roń­ski
  • Jan Wie­lo­pol­ski (1605–1668) – wo­je­wo­da kra­kow­ski
  • Jan Wie­lo­pol­ski (1630–1688) – kanc­lerz wiel­ki ko­ron­ny
  • Jan Wie­lo­pol­ski (zm. 1774) – wo­je­wo­da san­do­mier­ski
  • Józef Wie­lo­pol­ski (zm. 1784) – rot­mistrz

Wikipedia

Patrz:

Wielopole Skrzyńskie

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈpɔlsʲci, AS: vʹi ̯elopolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielopole n., wielopolanin m., wielopolanka ż.

Wiktionary


wieloporowate

ro­dzi­na grzy­bów na­drzew­nych lub na­ziem­nych z klasy pod­staw­cza­ków; żag­wio­wa­te


SJP.pl


wieloporowaty

1. gwia­zda wie­lo­po­ro­wa­ta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny gwia­zdo­szo­wa­tych;
2. o ce­chach wie­lo­po­ro­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


wieloportowy

ma­ją­cy wiele por­tów


SJP.pl


wielopostaciowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­lo­po­sta­cio­we, wy­stę­pu­ją­ce w róż­nych for­mach

 (1.2) biol. chem. miner. wy­stę­po­wa­nie cze­goś w wielu po­sta­ciach, przy za­cho­wa­niu cech jed­ne­go ga­tun­ku, ro­dza­ju itp.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielopostaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polimorficzność, polimorfizm, heteromorfizm

 (1.2) polimorfizm

Wiktionary


wielopostaciowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele roz­poz­na­wal­nych form

 (1.2) taki, który skła­da się z wielu osób

 (1.3) miner. chem. biol. taki, który w ra­mach jed­ne­go ro­dza­ju może przy­bie­rać różne po­sta­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czę­sto two­rzo­no fi­gu­ry mo­nu­men­tal­ne i kom­po­zy­cje wie­lo­po­sta­cio­we. (z Wi­ki­pe­dii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔstaˈt͡ɕɔvɨ, AS: vʹi ̯elopostaćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopostaciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloraki, wielostronny

 (1.3) polimorficzny, wielokształtny, różnokształtny

Wiktionary


wielopowierzchniowy

ma­ją­cy wiele po­wierzch­ni, na­da­ją­cy się do wielu po­wierzch­ni


SJP.pl


wielopowłokowy

ma­ją­cy wiele po­włok


SJP.pl


wielopoziomowy

ma­ją­cy wiele po­zio­mów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele po­zio­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔʑɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vʹi ̯elopoźõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wielopoziomowo

 rzecz. wielopoziomowość

Wiktionary


wieloprocesorowość

Wie­lo­pro­ce­so­ro­wość – ar­chi­tek­tu­ra kom­pu­te­ro­wa, ma­ją­ca na celu zwięk­sze­nie mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra po­przez wy­ko­rzy­sta­nie kilku pro­ce­so­rów.

Wikipedia


wieloprocesorowy

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. ma­ją­cy wiele pro­ce­so­rów

Wiktionary


wieloprogramowość

w in­for­ma­ty­ce: moż­li­wość jed­no­czes­nej ob­słu­gi wielu zadań (pro­gra­mów); wie­lo­za­da­nio­wość


SJP.pl


wieloprogramowy

w in­for­ma­ty­ce: umoż­li­wia­ją­cy jed­no­czes­ną ob­słu­gę wielu zadań (pro­gra­mów); wie­lo­za­da­nio­wy


SJP.pl


wieloprowadnicowy

przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy wiele pro­wad­nic

Wiktionary


wieloprzejazdowy

poz­wa­la­ją­cy odbyć wiele prze­ja­zdów


SJP.pl


wielopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z wielu punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar wielu punk­tów (np. czcion­ka)


SJP.pl


wielopłaszczyznowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­pła­szczyz­no­we; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­pła­szczyz­no­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielopłaszczyznowy

 przysł. wielopłaszczyznowo

Wiktionary


wielopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się na wielu pła­szczyz­nach, ma­ją­cy wiele pła­szczyzn

 (1.2) przen. uwz­ględ­nia­ją­cy wiele aspek­tów, ma­ją­cy ich wiele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta gra jest wie­lo­pła­szczyz­no­wa.

 (1.2) Opisu me­cha­niz­mów roz­wo­ju wsi i rol­nict­wa nie można zam­knąć je­dy­nie w ra­mach te­o­rii eko­no­micz­nych. Jest on bo­wiem pro­ce­sem wie­lo­pła­szczyz­no­wym - obej­mu­je zja­wi­ska o cha­rak­te­rze eko­no­micz­nym, spo­łecz­nym, kul­tu­ro­wym i po­li­tycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: vʹi ̯elopu̯aščyznovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopłaszczyznowość

 przysł. wielopłaszczyznowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloplanowy

 (1.2) skomplikowany, wieloaspektowy, wielostronny, złożony, zróżnicowany, wielowarstwowy, wielowątkowy

Wiktionary


wielopłat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot po­sia­da­ją­cy wię­cej niż dwa płaty nośne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔpwat, AS: vʹi ̯elopu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopłatowiec m.

 przym. wielopłatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielopłatowiec

Wiktionary


wielopłatowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lotn. zob. wie­lo­płat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯elopu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopłat

 przym. wielopłatowy

Wiktionary


wielopłetwce

ro­dzi­na ryb kost­nych z pod­gro­ma­dy wie­lo­płet­wych; mia­stu­gi, wie­lo­płetw­co­wa­te


SJP.pl


wielopłetwcokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Wie­lo­płetw­coksz­tałt­ne (Po­lyp­te­ri­for­mes) – mo­no­ty­po­wy rząd ryb kost­nosz­kie­le­to­wych (Oste­icht­hy­es), za­li­cza­ny do rzędu Cla­di­stii (Cla­di­stii jest trak­to­wa­na przez niek­tó­re uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne jako in­fra­gro­ma­da w obrę­bie ryb pro­mie­nio­płet­wych). Jest tak­so­nem sio­strza­nym dla Ac­ti­nop­te­ri, obej­mu­ją­ce­go wszyst­kie po­zo­sta­łe ryby pro­mie­nio­płet­we. Naj­star­sze znane szcząt­ki ko­pal­ne wie­lo­płetw­coksz­tałt­nych po­cho­dzą ze środ­ko­wej kredy Afry­ki i póź­nej kredy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


wielopłetwcokształtny

o ce­chach wie­lo­płetw­coksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


wielopłetwcowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu wie­lo­płetw­coksz­tałt­nych; mia­stu­gi, wie­lo­płetw­ce


SJP.pl

Wie­lo­płetw­co­wa­te (Po­lyp­te­ri­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych, dra­pież­nych ryb kost­nosz­kie­le­to­wych z rzędu wie­lo­płetw­coksz­tałt­nych (Po­lyp­te­ri­for­mes).

Wikipedia


wielopłetwcowaty

o ce­chach wie­lo­płetw­co­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


wielopłetwe

pod­gro­ma­da ryb kost­nych obej­mu­ją­ca około 10 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych współ­cze­śnie wy­łącz­nie w wo­dach słod­kich tro­pi­kal­nej czę­ści Afry­ki; ra­mie­nio­płet­we


SJP.pl


wielopłetwiec

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny wie­lo­płetw­co­wa­tych; mia­stu­ga


SJP.pl

Wie­lo­płet­wiec, mia­stu­ga ("Po­lyp­te­rus bi­chir") – ga­tu­nek dra­pież­nej, słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny wie­lo­płetw­co­wa­tych (Po­lyp­te­ri­dae). Jest ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju "Po­lyp­te­rus".

Wikipedia


wielopłetwy

o ce­chach wie­lo­płet­wych (pod­gro­ma­da ryb)


SJP.pl


wielopłytkowy

skła­da­ją­cy się z wielu pły­tek


SJP.pl


wielopłytowy

skła­da­ją­cy się z wielu płyt


SJP.pl


wieloraczy

do­ty­czą­cy wie­lo­racz­ków


SJP.pl


wielorak

1. konne lub cią­gni­ko­we na­rzę­dzie do mię­dzy­rzę­do­wej upra­wy ro­ślin;
2. na­rzę­dzie wie­lo­czyn­no­ścio­we


SJP.pl


wieloraki

re­pre­zen­to­wa­ny przez wiele jed­no­stek, ro­dza­jów; róż­no­rod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele form

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wielce

 rzecz. wielorakość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnoraki, rozmaity, różnorodny

Wiktionary


wielorako

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wie­lo­ra­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorakość ż.

Wiktionary


wielorakość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­ra­kie; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­ra­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorak m., wieloraczki nmos.

 przym. wieloraki

 przysł. wielorako, wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnorodność

Wiktionary


wieloramienny

ma­ją­cy wiele ra­mion, odnóg itp.


SJP.pl


wielorasowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­lo­ra­so­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielorasowy

Wiktionary


wielorasowy

do­ty­czą­cy wielu ras


SJP.pl


wielorazowość

cecha cze­goś przez­na­czo­ne­go do uży­cia wiele razy


SJP.pl


wielorazowy

1. za­cho­dzą­cy wiele razy;
2. przez­na­czo­ny do uży­cia wiele razy


SJP.pl


wielorazówka

przed­miot wie­lo­ra­zo­we­go użyt­ku


SJP.pl


wielordzeniowy

ma­ją­cy wiele rdze­ni, np. wie­lor­dze­nio­wy pro­ce­sor


SJP.pl


wielordzenność

Wie­lor­dzen­ność – wada drew­na z grupy wad bu­do­wy, po­le­ga­ją­ca na wy­stę­po­wa­niu na prze­kro­ju po­przecz­nym drew­na dwóch lub wię­cej rdze­ni.

Wie­lor­dzen­ność wy­stę­pu­je czę­sto łącz­nie ze spła­szcze­niem i za­kor­kiem. Rdze­nie oto­czo­ne są wspól­ny­mi sło­ja­mi, oraz sło­ja­mi in­dy­wi­du­al­ny­mi każ­de­go rdze­nia. Czę­sto naj­młod­sze słoje obu rdze­ni (wi­docz­ne na prze­kro­ju po­przecz­nym) od­dzie­lo­ne są war­stwą kory, wro­śnię­tej w pień two­rząc za­ko­rek.

Wikipedia


wieloreligijność

→ wie­lo­re­li­gij­ny


SJP.pl

Patrz:

wieloreligijny

wielorodny

rzad­ko: róż­no­rod­ny, wie­lo­ra­ki


SJP.pl


wielorodzajowy

ma­ją­cy wiele ro­dza­jów


SJP.pl


wielorodzinny

przez­na­czo­ny dla wielu ro­dzin, mie­szczą­cy wiele ro­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do użyt­ku dla wielu ro­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sumie w 17 sek­to­rach zmie­ści się 7030 gro­bów - od po­je­dyn­czych, po­przez wie­lo­ro­dzin­ne, do po­dziem­nych krypt i gro­bow­ców.

Wiktionary


wielorogi

owca wie­lo­ro­ga - rasa owiec z dwie­ma pa­ra­mi rogów


SJP.pl


wielorujowy

o sa­mi­cy zwie­rzę­cia: taka, która ma ruję wię­cej niż raz w roku; po­lie­stral­ny


SJP.pl


wielorundowy

trwa­ją­cy wiele rund


SJP.pl


wieloryb

wiel­ki ssak mor­ski o po­zio­mej płet­wie ogo­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pot. każdy więk­szy waleń;

Wiktionary

Wie­lo­ryb – po­tocz­na nazwa niek­tó­rych ssa­ków z rzędu wa­le­ni o więk­szych roz­mia­rach. Wie­lo­ry­by są naj­więk­szy­mi zwie­rzę­ta­mi za­miesz­ku­ją­cy­mi Zie­mię (pod wzglę­dem dłu­go­ści ciała prze­gry­wa­ją jed­nak ze wstęż­ni­ca­mi). Od wie­ków po­ła­wia­ne dla mięsa, a prze­de wszyst­kim dla tłu­szczu i sper­ma­ce­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­ry­by, wbrew swo­jej naz­wie, są ssa­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔrɨp, AS: vʹi ̯eloryp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorybnictwo n., Wieloryb mzw., wielorybnik mos., wielorybiątko n.

:: zdrobn. wielorybek mzw.

 przym. wielorybi, wielorybniczy

Wiktionary


wielorybek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: wie­lo­ryb

 (1.2) mały wie­lo­ryb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za sa­mi­cą pły­nął wie­lo­ry­bek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., Wieloryb mzw., wielorybię n., narybek mrz.

 przym. wielorybi

Wiktionary


wielorybi

przy­miot­nik od: wie­lo­ryb


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wie­lo­ry­bem, do­ty­czą­cy wie­lo­ry­ba

 (1.2) po­dob­ny do wie­lo­ry­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król jed­nak za­strzegł sobie prawo do wie­lo­ry­bich ję­zy­ków, uwa­ża­nych naj­wy­raź­niej za naj­lep­szy kąsek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈrɨbʲi, AS: vʹi ̯elorybʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb m., Wieloryb m., wielorybek m., wielorybiątko n., wielorybnik m., wielorybnictwo n., wielorybię n., narybek mrz.

 przym. wielorybniczy

Wiktionary


wielorybiątko

młode wie­lo­ry­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wie­lo­ry­bię (młode wie­lo­ry­ba)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­ca nie opu­szcza wie­lo­ry­biąt­ka ani na krok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., wielorybię n.

 przym. wielorybi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielorybię

Wiktionary


wielorybię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode wie­lo­ry­ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., wielorybek mzw., wielorybnictwo n., wielorybnik mos./mzw./mrz.

 przym. wielorybi, wielorybniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielorybek

Wiktionary


wielorybnictwo

po­ło­wy wie­lo­ry­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­lo­wa­nie na wa­le­nie w celu po­zy­ska­nia ol­bro­tu, fisz­bi­nu czy ambry;

Wiktionary

Wie­lo­ryb­nict­wo – po­lo­wa­nie na wie­lo­ry­by i inne duże wa­le­nie w celu po­zy­ska­nia do­star­cza­nych przez nie su­row­ców: sper­ma­ce­tu, fisz­bi­nu, ambry i in­nych. Wie­lo­ryb­nict­wo in­ten­syw­nie roz­wi­ja­ło się do po­cząt­ków XX wieku; w miarę jak licz­ba wa­le­ni spa­da­ła, a su­row­ce przez nie do­star­cza­ne za­czę­to za­stę­po­wać in­ny­mi (gaz, elek­trycz­ność, pla­stik itp.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­ryb­nict­wo przy­brzeż­ne na małą skalę jest w niek­tó­rych kra­jach doz­wo­lo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲit͡stfɔ, AS: vʹi ̯elorybʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb m., wielorybnik m., Wieloryb mzw., wielorybię n.

 przym. wielorybniczy, wielorybi

Wiktionary


wielorybniczy

do­ty­czą­cy wie­lo­ryb­nict­wa lub wie­lo­ryb­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wie­lo­ryb­nict­wem, do­ty­czą­cy wie­lo­ryb­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorybnictwo n., wielorybnik mos./mzw., wieloryb mzw., Wieloryb mzw.

 przym. wielorybi

Wiktionary


wielorybnik

czło­wiek trud­nią­cy się po­ło­wem wie­lo­ry­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ryb. czło­wiek trud­nią­cy się za­wo­do­wo po­ło­wem wie­lo­ry­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mar. sta­tek wie­lo­ryb­ni­czy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) zool. sko­ru­piak z rzędu pod­brzusz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś wie­lo­ryb­ni­cy za­cho­dzi­li do na­szej ta­wer­ny.

 (1.1) Wyspa Jan Mayen przez wiele lat sta­no­wi­ła bazę wie­lo­ryb­ni­ków.

 (2.1) Po­da­li, że jakiś wie­lo­ryb­nik za­to­nął z całą za­ło­gą.

 (2.1) Mam na moim wie­lo­ryb­ni­ku pię­ciu har­pun­ni­ków.

 (3.1) Spre­pa­ro­wa­ny wie­lo­ryb­nik stał na biur­ku ka­pi­ta­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., wielorybnictwo n., Wieloryb mzw., wielorybię n.

 przym. wielorybniczy, wielorybi

Wiktionary


wielorzędowy

ma­ją­cy wiele rzę­dów


SJP.pl


wieloródka

ko­bie­ta lub sa­mi­ca u zwie­rząt, która ro­dzi­ła już wie­lo­krot­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. w gi­ne­ko­lo­gii: ko­bie­ta, która ro­dzi­ła wię­cej niż jeden raz lub ko­bie­ta w ciąży, która ro­dzi­ła już co najm­niej jeden raz

 (1.2) zool. sa­mi­ca ssa­ków, która kil­ka­krot­nie wy­da­wa­ła po­tom­stwo

Wiktionary

Wie­lo­ród­ka w gi­ne­ko­lo­gii: ko­bie­ta, która uro­dzi­ła wię­cej niż jedno dziec­ko, lub cię­żar­na, która już co najm­niej raz ro­dzi­ła.

W za­leż­no­ści czy to pier­wsza ciąża czy ko­lej­na można za­u­wa­żyć róż­ni­ce:

Pier­wiast­ka: I okres - 9-15 h, II - 1-2 h, III - 5-30 min.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈrutka, AS: vʹi ̯elorutka

Wiktionary


wieloręki

ma­ją­cy wiele rąk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele rąk

Wiktionary


wielosalowy

ma­ją­cy wiele sal


SJP.pl


wielosegmentowy

zło­żo­ny z wielu seg­men­tów


SJP.pl


wielosektorowy

do­ty­czą­cy wielu sek­to­rów, obej­mu­ją­cy wiele sek­to­rów


SJP.pl


wieloseryjny

zło­żo­ny z wielu serii, pow­sta­ły w wielu czę­ściach, od­cin­kach


SJP.pl


wielosesyjny

obej­mu­ją­cy wiele sesji


SJP.pl


wielosetletni

ma­ją­cy wie­le­set lat, trwa­ją­cy wie­le­set lat itp.; wie­lu­set­let­ni


SJP.pl


wielosettysięczny

li­czą­cy wie­le­set ty­się­cy cze­goś; wie­lu­set­ty­sięcz­ny


SJP.pl


wielosezonówka

po­tocz­nie: opona ca­ło­rocz­na


SJP.pl


wielosiarczek

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez roz­pu­szcze­nie siar­ki w siarcz­kach al­ka­licz­nych; po­li­siar­czek


SJP.pl


wielosiarczkowy

ka­u­czuk wie­lo­siarcz­ko­wy - syn­te­tycz­ny ka­u­czuk sto­so­wa­ny m.in. do wy­ro­bu po­włok, kle­jów, kabli, oraz mo­dy­fi­ka­cji żywic epok­sy­do­wych; ka­u­czuk po­li­siarcz­ko­wy


SJP.pl


wielosił

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­le­mo­nium|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych o pie­rza­sto po­dzie­lo­nych li­ściach i dzwon­ko­wa­tych kwia­tach;

Wiktionary

Wie­lo­sił ("Po­le­mo­nium" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych ("Po­le­mo­nia­ce­ae"). Na­le­ży do niego 36 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej, na ob­sza­rach o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym i ark­tycz­nym, dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Chile. W pol­skiej flo­rze je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem jest wie­lo­sił błę­kit­ny ("Po­le­mo­nium ca­e­ru­le­um").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wielosiłowate nmos.

Wiktionary


wielosiłowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wrzo­sow­ców


SJP.pl

Wie­lo­si­ło­wa­te ("Po­le­mo­nia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wrzo­sow­ców. Na­le­ży do niej 385 ga­tun­ków dzie­lo­nych na 18 ro­dza­jów. Wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej oraz we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. W kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym ro­śli­ny ziel­ne, w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej głów­nie ro­śli­ny zdrew­nia­łe i pną­cza, zwy­kle o oka­za­łych kwia­tach.

Wikipedia


wielosiłowaty

o ce­chach wie­lo­si­ło­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wielosiłowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; rur­kok­wia­to­wiec


SJP.pl


wieloskalowy

do­ty­czą­cy wielu skal


SJP.pl


wieloskok

ro­dzaj ćwi­cze­nia spor­to­we­go dla bie­ga­czy


SJP.pl


wieloskokowy

→ wie­lo­skok


SJP.pl

Patrz:

wieloskok

wieloskrzydłe

o ce­chach wie­los­krzy­dłych (rząd owa­dów)


SJP.pl


wieloskrzydły

o ce­chach wie­los­krzy­dłych (rząd owa­dów)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele skrzy­deł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈskʃɨdwɨ, AS: vʹi ̯eloskšydu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkoskrzydły

Wiktionary


wieloskładnikowość

→ wie­los­kład­ni­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

wieloskładnikowy

wieloskładnikowy

zło­żo­ny z wielu skład­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu skład­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re na­wo­zy wie­los­kład­ni­ko­we za­wie­ra­ją wapń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloelementowy

Wiktionary


wielosmakowy

wy­stę­pu­ją­cy w wielu sma­kach


SJP.pl


wielosmużka

ter­puż­ka wie­los­muż­ka - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ter­pu­go­wa­tych; Oxy­le­bius pic­tus


SJP.pl


wielospadowy

dach wie­lo­spa­do­wy - kon­struk­cja, która skła­da się z kilku po­ła­ci da­cho­wych o róż­nym na­chy­le­niu i kie­run­ku


SJP.pl


wielospecjalistyczny

do­ty­czą­cy wielu spe­cja­li­za­cji


SJP.pl


wielospektralny

obej­mu­ją­cy wiele za­kre­sów widma


SJP.pl


wielostanowiskowy

sy­stem wie­lo­sta­no­wi­sko­wy - wie­lo­pro­gra­mo­wy, scen­tra­li­zo­wa­ny sy­stem ope­ra­cyj­ny, poz­wa­la­ją­cy na roz­po­czę­cie i jed­no­czes­ne wy­ko­ny­wa­nie za­da­nia przez wielu użyt­kow­ni­ków nie­za­leż­nych od sie­bie, dzię­ki za­in­sta­lo­wa­niu pew­nej licz­by ter­mi­na­li


SJP.pl


wielostawowy

do­ty­czą­cy wielu sta­wów


SJP.pl


wielostopniowy

ma­ją­cy wiele stop­ni, eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele stop­ni, za­cho­dzą­cy eta­pa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opra­co­wa­no nowe spo­so­by re­gu­la­cji ilo­ści do­pro­wa­dza­ne­go po­wie­trza do ka­na­łu grzew­cze­go ba­te­rii kok­sow­ni­czej, ze szcze­gól­nym uwz­ględ­nie­niem ba­te­rii o wie­lo­stop­nio­wym do­pro­wa­dze­niu po­wie­trza.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wielostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloetapowy, wielofazowy

Wiktionary


wielostronicowy

skła­da­ją­cy się z wielu stro­nic


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma wiele stron, stro­nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­karz pot­wier­dza, że otrzy­ma­li wie­lo­stro­ni­co­wą in­struk­cję co robić krok po kroku, aby pow­strzy­mać epi­de­mię.

Wiktionary


wielostronność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­stron­ne; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­stron­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielostronny

 przysł. wielostronnie

Wiktionary


wielostronny

roz­pa­try­wa­ny z wielu stron, aspek­tów; ma­ją­cy wiele stron, aspek­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele stron, aspek­tów; do­ty­czą­cy wielu za­gad­nień

 (1.2) po­dej­mo­wa­ny przez wiele stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na dro­dze do pro­ce­su wie­lo­stron­ne­go roz­bro­je­nia nadal wy­stę­pu­je wiele trud­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielostronność ż.

 przysł. wielostronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloaspektowy, wielokierunkowy, wieloplanowy, wielopłaszczyznowy, wielopostaciowy, wielopoziomowy, wielotorowy, wielowarstwowy, wielowymiarowy, wszechstronny

 (1.2) multilateralny

Wiktionary


wielostrunny

o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: ma­ją­cy wiele strun; wie­lo­stru­no­wy


SJP.pl


wielostrunowy

o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: ma­ją­cy wiele strun; wie­lo­strun­ny


SJP.pl


wielostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku wiele na­bo­jów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skon­stru­o­wa­ny w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy od­da­nie serii strza­łów bez ko­niecz­no­ści po­now­ne­go ła­do­wa­nia przed każ­dym z nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­wol­wer – pier­wsza w hi­sto­rii wie­lo­strza­ło­wa broń palna pow­ta­rzal­na, [...] w któ­rej funk­cję ma­ga­zyn­ka nie­wy­mien­ne­go speł­nia obro­to­wy bęben z kil­ko­ma ko­mo­ra­mi na­bo­jo­wy­mi.

 (1.1) Wy­rzut­nię wie­lo­strza­ło­wą na­le­ży po­ło­żyć z dala od ludzi i sa­mo­cho­dów. Po od­pa­le­niu lontu trze­ba odejść na bez­piecz­ną od­le­głość.

 (1.1) Około jedna trze­cia po­sia­da­ła broń palną, w tym ok. 200 wo­jow­ni­ków miało no­wo­czes­ne wie­lo­strza­ło­we win­che­ste­ry, ka­ra­bi­ny Henry'ego i Spen­ce­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. repetierowy

Wiktionary


wielosylabowy

zło­żo­ny z co najm­niej dwóch sylab; wie­loz­gło­sko­wy


SJP.pl


wielosystemowy

do­ty­czą­cy wielu sy­ste­mów


SJP.pl


wieloszczepowy

skła­da­ją­cy się z wielu szcze­pów


SJP.pl


wieloszczet

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy pier­ście­nic wy­stę­pu­ją­cych w mo­rzach i oce­a­nach, pro­wa­dzą­cych tryb życia głów­nie denny lub osia­dły


SJP.pl


wieloszczety

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy pier­ście­nic wy­stę­pu­ją­cych w mo­rzach i oce­a­nach, pro­wa­dzą­cych tryb życia głów­nie denny lub osia­dły


SJP.pl

Wie­lo­szcze­ty (Po­ly­cha­e­ta) – bar­dzo stara fi­lo­ge­ne­tycz­nie i sil­nie zróż­ni­co­wa­na mor­fo­lo­gicz­nie, a także pod wzglę­dem bio­lo­gii i eko­lo­gii grupa pier­ście­nic (An­ne­li­da) o ro­ba­ko­wa­tym ciele, któ­re­go seg­men­ty są za­o­pa­trzo­ne w parę pa­ra­po­diów z pę­ka­mi szcze­ci. Są zwie­rzę­ta­mi roz­dziel­nopł­cio­wy­mi.

Wikipedia


wieloszpon

ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych, np. wie­losz­pon szary


SJP.pl


wielosztuki

kilka sztuk tego sa­me­go to­wa­ru


SJP.pl


wielotarczowiec

drob­ny mię­czak mor­ski; chi­ton


SJP.pl


wielotematowy

skła­da­ją­cy się z wielu te­ma­tów, do­ty­czą­cy wielu te­ma­tów; wie­lo­te­ma­tycz­ny


SJP.pl


wielotematyczny

skła­da­ją­cy się z wielu te­ma­tów, do­ty­czą­cy wielu te­ma­tów; wie­lo­te­ma­to­wy


SJP.pl


wielotomowy

skła­da­ją­cy się z wielu tomów, za­war­ty w wielu to­mach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu tomów

Wiktionary


wieloton

dźwięk skła­da­ją­cy się z kilku tonów


SJP.pl

Wie­lo­ton – dźwięk skła­da­ją­cy się z tonów o do­wol­nej czę­stot­li­wo­ści.

Wikipedia


wielotonalny

skła­da­ją­cy się z wielu tonów (od­cie­ni)


SJP.pl


wielotonowy

a) wa­żą­cy wiele ton;
b) mie­szczą­cy wiele ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść wiele ton


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o cię­ża­rze wielu ton

 (1.2) o wielu od­cie­niach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielotonówka ż.

Wiktionary


wielotonówka

cię­ża­rów­ka przez­na­czo­na do tran­spor­tu wie­lo­to­no­we­go ła­dun­ku


SJP.pl


wielotorbielowaty

przy­miot­nik

 (1.1) med. ma­ją­cy wiele tor­bie­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ, AS: vʹi ̯elotorbʹi ̯elovaty

Wiktionary


wielotorowy

1. skła­da­ją­cy się z wielu torów, po­dzie­lo­ny na wiele torów;
2. pro­wa­dzo­ny, re­a­li­zo­wa­ny rów­no­le­gle wie­lo­ma spo­so­ba­mi, me­to­da­mi


SJP.pl


wielotryb

ze­spół kół łań­cu­cho­wych na osi tyl­ne­go koła ro­we­ru


SJP.pl


wielotrybowy

ma­ją­cy wiele try­bów dzia­ła­nia


SJP.pl


wielotygodniowy

ma­ją­cy wiele ty­god­ni, trwa­ją­cy wiele ty­god­ni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy wiele ty­god­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ria re­kla­ma­cji skła­da­nej przez Wie­sła­wę Wnę­trzak jest ty­po­wa. Sklep przyj­mu­je uwagi, de­kla­ru­je pomoc, a potem za­czy­na­ją się wie­lo­ty­god­nio­we, a nawet kil­ku­mie­sięcz­ne prze­py­chan­ki.

 (1.1) Piotr bez ne­go­cja­cji zga­dzał się na ceny, które pro­po­no­wa­li mu pod­wy­ko­naw­cy i do­staw­cy, bez mru­gnię­cia okiem przyj­mo­wał wie­lo­ty­god­nio­we, a nawet wie­lo­mie­sięcz­ne opóź­nie­nia płat­no­ści swo­ich klien­tów, nie mó­wiąc już o tym, że pro­po­no­wał im umiar­ko­wa­ne ceny i nigdy nie tar­go­wał się, gdy pro­si­li, żeby je ob­ni­żył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: vʹi ̯elotygodʹńovy

Wiktionary


wielotykowiec

w ło­wiect­wie: ko­zioł lub sa­mi­ca je­le­nia, który wsku­tek usz­ko­dze­nia moż­dże­nia ma wię­cej niż dwie tyki w po­ro­żu


SJP.pl


wielotykowość

w ło­wiect­wie: nie­pra­wi­dło­wość po­ro­ża u je­le­nio­wa­tych, po­le­ga­ją­ca na odra­sta­niu wię­cej niż dwóch odręb­nych tyk


SJP.pl


wielotysięczny

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy wiele ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­ty­sięcz­ny tłum wzno­sił grom­kie okrzy­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielesettysięczny

Wiktionary


wielotów

Wie­lo­tów (niem. "Welt­ho", łuż. "Wjel­tow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 285.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


wielotłokowy

taki, który obej­mu­je wiele tło­ków, jest po­ru­sza­ny za po­mo­cą wielu tło­ków, np. ma­szy­na wie­lo­tło­ko­wa


SJP.pl


wieloukładowy

zanik wie­lo­u­kła­do­wy - rzad­ka cho­ro­ba ne­u­ro­de­ge­ne­ra­cyj­na, w któ­rej do­cho­dzi do usz­ko­dze­nia kilku struk­tur mózgu


SJP.pl


wielousty

1. ma­ją­cy wiele ust;
2. po­cho­dzą­cy z wielu ust


SJP.pl


wielouszny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele uszu

Wiktionary


wieloużytkownikowy

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. te­le­kom. mo­gą­cy ob­słu­gi­wać wielu użyt­kow­ni­ków na raz

Wiktionary


wielowalutowość

→ wie­lo­wa­lu­to­wy


SJP.pl

Patrz:

wielowalutowy

wielowalutowy

1. do­ty­czą­cy wielu walut, ob­słu­gu­ją­cy wiele walut itp.;
2. karta wie­lo­wa­lu­to­wa - karta płat­ni­cza umoż­li­wia­ją­ca przy­pi­sa­nie do niej kilku ra­chun­ków ban­ko­wych pro­wa­dzo­nych w wa­lu­tach ob­cych


SJP.pl


wielowarstka

w opo­nach sa­mo­cho­do­wych: ele­ment skła­da­ją­cy się z kilku warstw tka­ni­ny na­gu­mo­wa­nej, róż­nej sze­ro­ko­ści i śred­ni­cy; wie­lo­warstw­ka


SJP.pl


wielowarstwka

w opo­nach sa­mo­cho­do­wych: ele­ment skła­da­ją­cy się z kilku warstw tka­ni­ny na­gu­mo­wa­nej, róż­nej sze­ro­ko­ści i śred­ni­cy; wie­lo­warst­ka


SJP.pl


wielowarstwowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) wie­lo­ma war­stwa­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowarstwowość ż.

 przym. wielowarstwowy

Wiktionary


wielowarstwowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­war­stwo­we; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­war­stwo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielowarstwowy

 przysł. wielowarstwowo

Wiktionary


wielowarstwowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma wiele warstw

 (1.2) przen. taki, który można roz­pa­try­wać na wiele spo­so­bów, pod wie­lo­ma wzglę­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowarstwowość ż.

 przysł. wielowarstwowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompozytowy

Wiktionary


wielowarsztatowiec

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy jed­no­cze­śnie kilka ma­szyn, warsz­ta­tów


SJP.pl


wielowarzywny

za­wie­ra­ją­cy wiele ro­dza­jów wa­rzyw


SJP.pl


wielowektorowość

→ wie­lo­wek­to­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

wielowektorowy

wielowektorowy

skła­da­ją­cy się z wielu wek­to­rów


SJP.pl


wielowersowy

skła­da­ją­cy się z wielu wer­sów


SJP.pl


wielowiekowość

cecha cze­goś trwa­ją­ce­go wiele wie­ków


SJP.pl


wielowiekowy

ma­ją­cy wiele wie­ków, trwa­ją­cy wiele wie­ków; dłu­go­wie­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy wiele wie­ków, ist­nie­ją­cy wiele wie­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto po­sia­da wie­lo­wie­ko­we tra­dy­cje oś­rod­ka ry­bo­łów­stwa i prze­my­słu ryb­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔvʲjɛˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elovʹi ̯ekovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długowiekowy

Wiktionary


wielowierszowy

skła­da­ją­cy się z wielu wier­szy


SJP.pl


wielowieyski

[czy­taj: wie­lo­wiej­ski] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wie­lo­wie­y­ski (ur. 1927) – dzia­łacz ka­to­lic­ki
  • Hen­ryk Wie­lo­wie­y­ski (1860-1924) – bio­log
  • Ja­nusz Wie­lo­wie­y­ski (1897-1939) – po­li­tyk, se­na­tor
  • Józef Wie­lo­wie­y­ski (1879-1951) – praw­nik, dy­plo­ma­ta
  • Wie­lo­wie­y­ski Baron – herb hra­biow­ski z 1825 roku

Wikipedia


wielowieś

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­lo­wieś – część mia­sta Tar­no­brzeg
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Pa­kość
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie Wie­lo­wieś
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód
  • Wie­lo­wieś – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce
  • Wie­lo­wieś – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce

Wikipedia


wielowirnikowiec

bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny z grupy pio­nowz­lo­tów


SJP.pl


wielowirnikowy

ma­ją­cy wiele wir­ni­ków


SJP.pl


wielowitaminowy

przy­miot­nik

 (1.1) spoż. za­wie­ra­ją­cy wiele wi­ta­min

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mó­wiąc o su­per­żyw­no­ści, nie cho­dzi nam o su­ple­men­ty wie­lo­wi­ta­mi­no­we czy wy­cią­gi z eg­zo­tycz­nych ro­ślin. Te nadz­wy­czaj­ne pro­duk­ty to wa­rzy­wa i owoce oraz kilka in­nych po­pu­lar­nych skład­ni­ków diety.

Wiktionary


wielownik

układ o wielu koń­ców­kach lub wielu pa­rach koń­có­wek


SJP.pl


wielowodniczkowy

przy­miot­nik

 (1.1) biol. po­sia­da­ją­cy wiek­szą licz­bę wod­ni­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­nież może skła­dać się z po­li­mor­ficz­nych, wie­lo­wod­nicz­ko­wych li­po­bla­stów z dzi­wacz­ny­mi, hi­per­chro­ma­tycz­ny­mi, pó­ło­krą­gły­mi ją­dra­mi.

Wiktionary


wielowodorotlenowy

o czą­stecz­ce: zło­żo­ny z wielu grup wo­do­rot­le­no­wych


SJP.pl


wielowodzie

w me­dy­cy­nie: nad­mier­ne na­gro­ma­dze­nie się wód pło­do­wych (po­wy­żej 2000 ml) w worku owod­nio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wy­stę­pu­ją­ca w cza­sie ciąży ano­ma­lia, w któ­rej ilość pły­nów za­war­tych w bło­nach pło­do­wych jest nad­mier­na;

Wiktionary

Wie­lo­wo­dzie (łac. "po­ly­hy­dram­nion", ang. "po­ly­hy­dro­am­nio­sis") – nad­mier­na ilość płynu owod­nio­we­go w cza­sie ciąży. Wie­lo­wo­dzie roz­poz­na­je się, gdy ilość płynu w III try­me­strze ciąży wy­no­si ponad 2000 ml albo gdy wskaź­nik AFI wy­no­si >25.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


wielowrotnik

układ mi­kro­fa­lo­wy za­wie­ra­ją­cy co najm­niej dwa wrota


SJP.pl

Wie­lo­wrot­nik (ang. "mul­ti­port ele­ment") – wie­lo­za­ci­sko­wy ele­ment ukła­du elek­trycz­ne­go, któ­re­go za­ci­ski wy­pro­wa­dzo­ne na zew­nątrz można po­gru­po­wać w pary zwane wro­ta­mi.

Wła­ści­wo­ści wie­lo­wrot­ni­ków li­nio­wych opi­su­je się zaz­wy­czaj za po­mo­cą od­po­wied­niej ilo­ści prą­dów i na­pięć na za­ci­skach ele­men­tu, któ­rych rów­na­nia przed­sta­wia się ma­te­ma­tycz­nie z po­mo­cą ma­cie­rzy.

Wikipedia


wielowyciągowy

w trek­kin­gu: wy­po­sa­żo­ny w wiele punk­tów ase­ku­ra­cyj­nych, dłuż­szy niż dłu­gość jed­ne­go wy­cią­gu, np. droga wie­lo­wy­cią­go­wa


SJP.pl


wielowydziałowy

skła­da­ją­cy się z wielu wy­dzia­łów


SJP.pl


wielowymiarowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­wy­mia­ro­we; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­wy­mia­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielowymiarowy

 przysł. wielowymiarowo

Wiktionary


wielowypust

część wału z sy­me­trycz­nie roz­mie­szczo­ny­mi na ob­wo­dzie wy­pu­sta­mi; wałek wie­lo­wy­pu­sto­wy, wie­lo­klin


SJP.pl


wielowyrazowy

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zło­żo­ny z wielu wy­ra­zów

Wiktionary


wielowyznaniowość

funk­cjo­no­wa­nie w ja­kiejś gru­pie spo­łecz­nej róż­nych wyz­nań re­li­gij­nych


SJP.pl


wielowyznaniowy

zwią­za­ny z róż­ny­mi wyz­na­nia­mi re­li­gij­ny­mi


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zło­żo­ny z przed­sta­wi­cie­li wielu wyz­nań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wie­lo­wyz­na­nio­wej armii An­der­sa, która była odw­zo­ro­wa­niem przed­wo­jen­nej Pol­ski na ob­czyź­nie — w Rosji, na Bli­skim Wscho­dzie czy we Wło­szech, po po­ran­nym apelu, w nie­dzie­lę wy­wo­ły­wa­no żoł­nie­rzy róż­nych wyz­nań i roz­pro­wa­dza­no po od­po­wied­nich na­bo­żeń­stwach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowyznaniowość ż.

 przysł. wielowyznaniowo

Wiktionary


wielowątkowość

→ wie­lo­wąt­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­lo­wąt­ko­we

Wiktionary

Wie­lo­wąt­ko­wość ( mul­tith­re­a­ding) – cecha sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go, dzię­ki któ­rej w ra­mach jed­ne­go pro­ce­su może być wy­ko­ny­wa­nych kilka zadań na­zy­wa­nych wąt­ka­mi. Nowe za­da­nia to ko­lej­ne ciągi in­struk­cji re­a­li­zo­wa­ne do pew­ne­go stop­nia nie­za­leż­nie. Wszyst­kie wątki (za­da­nia) w ra­mach tego sa­me­go pro­ce­su współ­dzie­lą tę samą wir­tu­al­ną prze­strzeń adre­so­wą za­wie­ra­ją­cą kod pro­gra­mu i jego dane.

Wikipedia

Patrz:

wielowątkowy

Powiązane:

 przym. wielowątkowy

Wiktionary


wielowątkowy

1. ma­ją­cy wiele wąt­ków, obej­mu­ją­cy wiele wąt­ków, wy­ko­rzy­stu­ją­cy wiele wąt­ków itp.;
2.
a) umie­ją­cy sku­pić się jed­no­cze­śnie na wielu my­ślach lub czyn­no­ściach;
b) wła­ści­wy komuś umie­ją­ce­mu sku­pić się jed­no­cze­śnie na wielu my­ślach lub czyn­no­ściach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. film. obej­mu­ją­cy wiele wąt­ków, zło­żo­ny z wielu wąt­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowątkowość ż.

Wiktionary


wielozadaniowość

1. umie­jęt­ność po­praw­ne­go wy­ko­ny­wa­nia wielu czyn­no­ści jed­no­cze­śnie; mul­ti­ta­sking;
2. w in­for­ma­ty­ce: moż­li­wość jed­no­czes­nej ob­słu­gi wielu zadań (pro­gra­mów); wie­lo­pro­gra­mo­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­za­da­nio­we

Wiktionary

Wie­lo­za­da­nio­wość – cecha sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go umoż­li­wia­ją­ca rów­no­czes­ne wy­ko­ny­wa­nie wię­cej niż jed­ne­go pro­ce­su (pro­gra­mu). Zwy­kle za po­praw­ną re­a­li­za­cję wie­lo­za­da­nio­wo­ści od­po­wie­dzial­ne jest jądro sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wielozadaniowy

 przysł. wielozadaniowie

Wiktionary


wielozadaniowy

1. mo­gą­cy speł­niać wiele zadań;
2. w in­for­ma­ty­ce: umoż­li­wia­ją­cy jed­no­czes­ną ob­słu­gę wielu zadań (pro­gra­mów); wie­lo­pro­gra­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który może wy­ko­ny­wać wiele róż­nych zadań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielozadaniowość ż.

Wiktionary


wielozakresowy

obej­mu­ją­cy wiele za­kre­sów, dzia­ła­ją­cy w wielu za­kre­sach


SJP.pl


wielozawodowiec

po­tocz­nie: osoba, która po­tra­fi wy­ko­ny­wać wiele (kilka) za­wo­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek umie­ją­cy wy­ko­ny­wać wiele za­wo­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­ce są za­ko­do­wa­ne wy­łącz­nie na pracę. Są wie­lo­za­wo­dow­ca­mi. W za­leż­no­ści od ak­tu­al­nej po­trze­by zaj­mu­ją się sprzą­ta­niem, pie­lę­gno­wa­niem larw, bu­do­wą pla­ste­ra­strów, stró­żo­wa­niem u wej­ścia, zbie­ra­niem po­kar­mu etc.

Wiktionary


wielozawodowy

do­ty­czą­cy wielu za­wo­dów


SJP.pl


wielozawór

ze­spół kilku za­wo­rów po­łą­czo­nych w jed­nym urzą­dze­niu lub wspól­nej obu­do­wie


SJP.pl


wielozbożowy

skła­da­ją­cy się z wielu zbóż lub z zia­ren wielu zbóż


SJP.pl


wielozdaniowy

skła­da­ją­cy się z wielu zdań


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który liczy wiele zdań, jest zło­żo­ny z wielu zdań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­skurs jest tu ro­zu­mia­ny jako wie­lo­zda­nio­wa wy­po­wiedź, gdzie po­szcze­gól­ne jej wy­ra­że­nia skła­do­we mogą być po­wią­za­ne re­la­cja­mi ana­fo­rycz­ny­mi (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdanie n.

 przym. zdaniowy

Wiktionary


wielozgłoskowiec

wyraz zło­żo­ny z wielu zgło­sek


SJP.pl


wielozgłoskowy

zło­żo­ny z co najm­niej dwóch sylab; wie­lo­sy­la­bo­wy


SJP.pl


wieloziarnisty

ma­ją­cy wiele ro­dza­jów zia­ren


SJP.pl


wielozmianowy

prze­bie­ga­ją­cy na wiele zmian, wy­ko­ny­wa­ny na wiele zmian


SJP.pl


wielozmysłowość

→ wie­loz­my­sło­wy


SJP.pl

Patrz:

wielozmysłowy

wielozmysłowy

an­ga­żu­ją­cy wię­cej niż jeden zmysł jed­no­cze­śnie


SJP.pl


wieloznacznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wie­loz­nacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej spo­sób po­stę­po­wa­nia może być ode­bra­ny wie­loz­nacz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloznaczność ż.

 przym. wieloznaczny

Wiktionary


wieloznaczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wie­loz­nacz­nie


SJP.pl


wieloznacznik

wyraz ma­ją­cy kilka zna­czeń


SJP.pl

Wie­loz­nacz­nik, sym­bol maski, znak glo­bal­ny, me­taz­nak, sym­bol wie­loz­nacz­ny – nazwa sym­bo­lu sto­so­wa­ne­go w in­for­ma­ty­ce w pro­ce­du­rach wy­szu­ki­wa­nia cią­gów zna­ków w do­ku­men­tach tek­sto­wych i w zbio­rach in­for­ma­cji o cha­rak­te­rze tek­sto­wym. Wie­loz­nacz­ni­ki uży­wa­ne są do kon­stru­o­wa­nia wzor­ców wy­szu­ka­nia (tzw. masek), w któ­rych sym­bol wie­loz­nacz­ny za­stę­pu­je jeden lub wię­cej zna­ków pi­sar­skich (tj. nie tylko li­te­ry i cyfry, ale także inne znaki wy­stę­pu­ją­ce w tek­stach – in­ter­punk­cyj­ne, ma­te­ma­tycz­ne itp.).

Wikipedia


wieloznaczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma wiele zna­czeń;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­li­se­mia
  • wie­loz­nacz­ność wy­po­wie­dzi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈznat͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯eloznačność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloznaczny

 przysł. wieloznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polisemia

Wiktionary


wieloznaczny

ma­ją­cy wiele zna­czeń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy licz­ne zna­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no jest zro­bić taką małą i wie­loz­nacz­ną ikonę apli­ka­cji?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloznaczność ż.

 przysł. wieloznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednoznaczny; rzad. polisemiczny

Wiktionary


wieloznakowy

skła­da­ją­cy się z wielu zna­ków


SJP.pl


wielozwrotkowy

skła­da­ją­cy się z wielu zwro­tek


SJP.pl


wielozębny

1. kor­ni­czek wie­lo­zęb­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych;
2. me­lo­no­głów wie­lo­zęb­ny - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych; del­fin gru­bo­gło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o oso­bach ma­ją­cy wiele zębów

 (1.2) książk. o przed­mio­tach ma­ją­cy wiele zębów (ostrzy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: vʹi ̯elozẽmbny

Wiktionary


wielołamowy

wy­dru­ko­wa­ny na wielu ła­mach


SJP.pl


wielołodygowy

po­sia­da­ją­cy kilka łodyg


SJP.pl


wielościan

bryła ogra­ni­czo­na po­wierzch­nią, na którą skła­da się skoń­czo­na licz­ba figur wie­lo­kąt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. ogra­ni­czo­na bryła ge­o­me­trycz­na, któ­rej po­wierzch­nia jest zło­żo­na wy­łącz­nie z wie­lo­ką­tów;

Wiktionary

Wie­lo­ścian – bryła ge­o­me­trycz­na, ogra­ni­czo­na przez tak zwaną po­wierzch­nię wie­lo­ścien­ną, czyli po­wierzch­nię ut­wo­rzo­ną z wie­lo­ką­tów o ro­złącz­nych wnę­trzach i każ­dym boku wspól­nym dla dwóch wie­lo­ką­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­je pięć wie­lo­ścia­nów fo­rem­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔɕt͡ɕãn, AS: vʹi ̯elośćãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielościenność ż.

 przym. wielościenny

Wiktionary


wielościenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geom. taki, który ma wiele ścian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielościan m., wielościenność ż.

Wiktionary


wieloświat

hi­po­te­tycz­ny zbiór wszyst­kich wszechś­wia­tów (uni­wer­sów), po­pu­lar­ny w ko­mik­sach; mul­ti­wer­sum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hi­po­te­tycz­ny zbiór wielu wszechś­wia­tów;

Wiktionary

Wie­loś­wiat (me­ta­wszechś­wiat, mul­tiś­wiat, mul­ti­wszechś­wiat, su­per­wszechś­wiat, ul­tra­wszechś­wiat, mul­ti­wer­sum) – hi­po­te­tycz­ny zbiór wszel­kich moż­li­wych wszechś­wia­tów, za­wie­ra­ją­cy w sobie wszyst­ko inne (w tym wszyst­kie moż­li­we, po­ten­cjal­ne – nie­za­leż­nie od roz­wa­ża­nych cza­so­prze­strze­ni lub wy­mia­rów, w któ­rych się znaj­du­ją – wszechś­wia­ty; w tym także tak zwane wszechś­wia­ty rów­no­le­głe).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z hi­po­te­zą wie­loś­wia­ta wszechś­wiat to je­szcze nie wszyst­ko, co fi­zycz­nie ist­nie­je.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloświatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multiwersum

Wiktionary


wieloświatowy

→ wie­loś­wiat


SJP.pl

Patrz:

wieloświat

wieloświecowy

za­wie­ra­ją­cy wiele świec


SJP.pl


wielość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mno­gość, duża ilość cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elość

Wiktionary

Powiązane:

 licz. wiele

 przym. wielki

 przysł. wielce, wiele

 zaim. wiele

Wiktionary


wieloźródłowo

→ wie­loź­ró­dło­wy


SJP.pl

Patrz:

wieloźródłowy

wieloźródłowy

ma­ją­cy wiele źró­deł


SJP.pl


wielożebrowy

skła­da­ją­cy się z wielu żeber


SJP.pl


wielożeniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. przest. męż­czyz­na ma­ją­cy kilka żon jed­no­cze­śnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielożenność ż., wielożeństwo n., wielożon m.

 przym. wielożenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielożon

Wiktionary


wielożenność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­lo­żen­ne; cecha tego, kto wie­lo­żen­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to rzecz­nik pra­so­wy rządu, Jerzy Urban, wszech­stron­ny kur­du­pel, o któ­rym nawet życz­li­wi mu wy­ra­ża­li sąd (bio­rąc jego wie­lo­żen­ność pod uwagę), że jeśli ko­bie­ty wy­cho­dzą za ta­kich fa­ce­tów, to zna­czy, że ko­bie­ta go­to­wa jest wyjść za wszyst­ko, co ska­cze po tej ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielożenny

 rzecz. wielożeniec m.

Wiktionary


wielożenny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, w któ­rym męż­czyz­na ma jed­no­cze­śnie wiele żon

 (1.2) o męż­czyź­nie: ma­ją­cy kilka żon jed­no­cze­śnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­ki­kol­wiek bo­wiem typ ko­ja­rze­nia mał­żeń­skie­go, mo­no­ga­micz­ny czy wie­lo­żen­ny, upra­wia dane spo­łe­czeń­stwo - zdra­da ko­bie­ty sta­no­wi po­waż­ne za­gro­że­nie dla in­te­re­sów roz­rod­czych męż­czyz­ny (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielożenność ż., wielożeniec m., wielożeństwo n.

Wiktionary


wielożerność

w zo­o­lo­gii: ży­wie­nie się kil­ko­ma ro­dza­ja­mi po­kar­mów, np. mięs­nym i ro­ślin­nym; wszyst­ko­żer­ność, po­li­fa­gia, po­li­fa­gizm


SJP.pl


wielożerny

w zo­o­lo­gii: odży­wia­ją­cy się róż­ny­mi ro­dza­ja­mi po­kar­mu; po­li­fa­gicz­ny, wszyst­ko­żer­ny


SJP.pl


wielożeństwo

forma mał­żeń­stwa, w któ­rej jeden męż­czyz­na ma rów­no­cze­śnie kilka żon, daw­niej roz­po­wszech­nio­na w kra­jach is­la­mu, Chi­nach, Afry­ce i Oce­a­nii; po­li­gi­nia; po­li­gy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma mał­żeń­stwa, w któ­rej męż­czyz­na jest żo­na­ty jed­no­cze­śnie z dwie­ma lub wię­cej ko­bie­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­ty­cy oba­wia­ją się, że wpro­wa­dze­nie no­wych zasad za­wie­ra­nia mał­żeń­stwa spo­wo­du­je le­ga­li­za­cję w Niem­czech wie­lo­żeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: vʹi ̯eložẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielożeniec m.

 przym. wielożenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliginia, poligynia

Wiktionary


wielsk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

Wielsk (ros. Вельск) – mia­sto w pół­noc­nej Rosji, na te­re­nie ob­wo­du ar­chan­giel­skie­go, w pół­noc­no-wschod­niej Eu­ro­pie, na lewym brze­gu rzeki Waga.

Miej­sco­wość jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym re­jo­nu wiel­skie­go i liczy 26.297 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2005 r.).

Wikipedia


wielski

→ Wiel­gie, → Wielsk


SJP.pl

Patrz:

Wielgie, → Wielsk

wielu

forma za­im­ka.

 (1.1) forma za­im­ka wiele sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do rze­czow­ni­ków mę­sko­o­so­bo­wych (męż­czyzn, chłop­ców)

Wiktionary


wielunianin

miesz­ka­niec Wie­lu­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba płci mę­skiej miesz­ka­ją­ca lub uro­dzo­na w Wie­lu­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­riusz Wla­zły to jeden z naj­bar­dziej zna­nych wie­lu­nian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlũˈɲä̃ɲĩn, AS: vʹi ̯elũńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieluń mrz.

:: fż. wielunianka ż.

 przym. wieluński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wieluniak

Wiktionary


wielunianka

miesz­kan­ka Wie­lu­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej miesz­ka­ją­ca lub uro­dzo­na w Wie­lu­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlũˈɲãnka, AS: vʹi ̯elũńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieluń mrz.

:: fm. wielunianin mos.

 przym. wieluński

Wiktionary


wielusetletni

ma­ją­cy wie­le­set lat, trwa­ją­cy wie­le­set lat itp.; wie­lo­set­let­ni


SJP.pl


wielusettysięczny

li­czą­cy wie­le­set ty­się­cy cze­goś; wie­lo­set­ty­sięcz­ny


SJP.pl


wieluń

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w cen­tral­nej Pol­sce;

Wiktionary

Wie­luń ( Velun, Велюнь, ‏וויעלון‎, Věluň) – mia­sto w woj. łódz­kim, na krań­cu Wy­ży­ny Wie­luń­skiej, sie­dzi­ba po­wia­tu wie­luń­skie­go oraz gminy Wie­luń. Sto­li­ca ziemi wie­luń­skiej (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej).

Był mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go w sta­ro­stwie wie­luń­skim w po­wie­cie wie­luń­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­luń był pier­wszym zbom­bar­do­wa­nym mia­stem pod­czas II wojny świa­to­wej.

 (1.1) W wy­pad­ku pod Wie­lu­niem zgi­nę­ły czte­ry osoby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlũɲ, AS: vʹi ̯elũń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielunianin mos., wielunianka ż.

 przym. wieluński

Wiktionary


wieluńczanin

czło­nek za­chod­nio­sło­wiań­skie­go ple­mie­nia za­miesz­ku­ją­ce­go wyspę Wolin i zie­mie przy­le­głe


SJP.pl


wieluński

przy­miot­nik od: Wie­luń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wie­lu­niem, wy­wo­dzą­cy się z Wie­lu­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak więc w całej Pol­sce czę­sto na­da­wa­no imio­na Sta­ni­sław, Flo­rian, w Wiel­ko­pol­sce – Woj­ciech, na Lit­wie – Ka­zi­mierz, w ziemi wie­luń­skiej – Roch, na Spi­szu – Wan­da­lin, w oko­li­cach Koła – Bo­gu­mił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlũj̃sʲci, AS: vʹi ̯elũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieluń mrz., wielunianin mos., wielunianka ż.

Wiktionary


wielądek

naz­wi­sko


SJP.pl


wielęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­lę­cin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka
  • Wie­lę­cin – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Za­to­ry
  • Nowy Wie­lę­cin – część wsi Huta Pod­gór­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka

Wikipedia


wiem

spój­nik

 (1.1) stpol. bo­wiem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od wie­dzieć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WIEM – en­cy­klo­pe­dia in­ter­ne­to­wa
  • Grupa WIEM – ze­spół mu­zycz­ny
  • Wiem – album mu­zycz­ny Marka Rich­te­ra z wier­sza­mi K. C. Busz­ma­na, wyd So­li­ton, 2012

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃m, AS: vʹi ̯ẽm

Wiktionary


wien

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wien – nie­miec­ka nazwa mia­sta Wie­deń
  • Wien-Um­ge­bung – po­wiat w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria
  • Wien – rzeka, do­pływ Du­na­ju
  • Wien – dziel­ni­ca gminy In­zell w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Tra­un­ste­in
  • Wien – miej­sco­wość
  • Alexa Wien – nie­miec­ka po­li­tyk
  • Die­ter Wien – nie­miec­ki aktor
  • Karl Wien – nie­miec­ki ge­o­graf
  • Kat­ha­ri­na Wien – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Max Wien – nie­miec­ki fizyk
  • Thor­sten Wien – nie­miec­ki aktor
  • Wil­helm Wien – nie­miec­ki fizyk

Wikipedia


wiencek

naz­wi­sko


SJP.pl


wiener

1. [czy­taj: WIner] naz­wi­sko nie­miec­kie;
2. [czy­taj: ŁIner] naz­wi­sko an­giel­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­ner Ne­u­dorf – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Möbling
  • Wie­ner Ne­u­stadt
  • Hugo Wie­ner – au­striac­ki kom­po­zy­tor
  • Ma­u­ry­cy Wie­ner – pol­ski ad­wo­kat
  • Nor­bert Wie­ner – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk
  • Os­wald Wie­ner – au­striac­ki pi­sarz
  • Wie­ner Phil­har­mo­ni­ker – au­striac­ka or­kie­stra
  • Wie­ner Mu­sik­ve­re­in – sala kon­cer­to­wa w Wied­niu
  • Wie­ner Ne­u­stadt Ha­upt­bahn­hof – sta­cja ko­le­jo­wa w Wie­ner Ne­u­stadt
  • Wie­ner Neustädter SC – au­striac­ki klub pił­kar­ski
  • Wie­ner Pra­ter – park w Wied­niu
  • Wie­ner Schach­ze­i­tung – au­striac­ki mie­sięcz­nik sza­cho­wy

Wikipedia


wieneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Vien­ne, do­ty­czą­cy Vien­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olivi już za życia nie­jed­no­krot­nie wi­kłał się w spory te­o­lo­gicz­ne (…). Sobór wie­neń­ski w 1311 r., który pod­jął także dwie uchwa­ły prze­ciw­ko be­gin­kom, pot­wier­dza po­tę­pia­ją­cą ocenę jego już wcze­śniej oskar­ża­nych po­glą­dów.

 (1.1) Zbro­ją się po­ga­nie w sa­ra­ceń­skie pan­ce­rze, wszy­scy pra­wie w po­trój­ne dru­cia­ne ko­szul­ki, wiążą na gło­wie wy­bor­ne hełmy sa­ra­go­skie, przy­pa­su­ją mie­cze z wie­neń­skiej stali. Mają bo­ga­te tar­cze, wa­lenc­kie włócz­nie i sztan­da­ry białe, nie­bie­skie i czer­wo­ne.

 (1.1) Li­chwa w nauce i pra­wie ko­ściel­nym do So­bo­ru Wie­neń­skie­go - książ­ka L. Hal­ba­na, Lwów, 1926.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vienne n.

 przym. vienneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vienneński, war. wienneński

Wiktionary


wieniawa

1. dziel­ni­ca Lu­bli­na;
2. wieś w Pol­sce;
3. pol­ski herb szla­chec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­nia­wa – dziel­ni­ca Lu­bli­na
  • Wie­nia­wa – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Wie­nia­wa – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim
  • Wie­nia­wa – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa
  • Wie­nia­wa – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Wie­nia­wie, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Wie­nia­wa – skocz­nia nar­ciar­ska wy­bu­do­wa­na w 1955 i ro­ze­bra­na w 1964 roku, mie­ści­ła się w Lu­bli­nie w dziel­ni­cy Wie­nia­wa
  • Wie­nia­wa – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­skim w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim
  • Julia Wie­nia­wa – ak­tor­ka i wo­ka­list­ka
  • Bo­le­sław Wie­nia­wa-Dłu­go­szow­ski – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go, oso­bi­sty adiu­tant Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Jerzy Wie­nia­wa-Dłu­go­szow­ski – major Woj­ska Pol­skie­go II RP
  • Ta­de­usz Wie­nia­wa-Dłu­go­szow­ski – dzien­ni­karz

Wikipedia


wieniawski

przy­miot­nik od: Wie­nia­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ta­de­usz Wie­niaw­ski (1879-1950) – kom­po­zy­tor, bra­ta­nek Hen­ry­ka, Jó­ze­fa i Ju­lia­na
  • Hen­ryk Wie­niaw­ski (1835-1880) – kom­po­zy­tor i skrzy­pek, brat Jó­ze­fa i Ju­lia­na
  • Igna­cy Wie­niaw­ski – ge­ne­rał major pod­czas In­su­rek­cji Ko­ściusz­kow­skiej
  • Józef Wie­niaw­ski (1837-1912) – kom­po­zy­tor i pia­ni­sta, brat Hen­ry­ka i Ju­lia­na
  • Ju­lian Wie­niaw­ski (1834-1912) – pro­za­ik i ko­me­dio­pi­sarz, brat Hen­ry­ka i Jó­ze­fa
  • Ta­de­usz Wie­niaw­ski (1798-1884) – le­karz

Wikipedia


wieniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wią­zan­ka w kształ­cie kręgu uple­cio­na z kwia­tów, liści, ga­łą­zek lub kło­sów

 (1.2) ko­li­sty przed­miot albo kilka przed­mio­tów naw­le­czo­nych na coś, zwią­za­nych lub sple­cio­nych, kilka osób lub zwie­rząt usta­wio­nych na kształt koła

 (1.3) techn. zew­nętrz­na, ob­wo­do­wa część koła np. zę­ba­te­go lub tar­czy

 (1.4) łow. po­ro­że je­le­nia

 (1.5) bud. wzmac­nia­ją­cy ele­ment kon­struk­cji wień­czą­cy ją;

 (1.6) liter. po­pu­lar­na w sta­ro­żyt­no­ści forma, zbiór po­e­tyc­ki

 (1.7) me­te­o­rol. zja­wi­sko op­tycz­ne za­cho­dzą­ce, gdy Słoń­ce lub Księ­życ są prze­sło­nię­te cien­ką war­stwą chmur lub mgły;

 (1.8) kulin. ro­dzaj cia­sta droż­dżo­we­go lub tortu w kształ­cie wień­ca (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koło uple­cio­ne z kwia­tów, liści, kło­sów itp., zob. wia­nek
    • wie­niec ad­wen­to­wy
    • wie­niec do­żyn­ko­wy
    • wie­niec po­grze­bo­wy
    • wie­niec la­u­ro­wy
  • wie­niec – wzmoc­nie­nie ścian bu­dyn­ku w po­sta­ci żel­be­to­wej belki oka­la­ją­cej ścia­ny nośne, za­bez­pie­cza­ją­cej przed ich roz­su­nię­ciem się lub prze­wró­ce­niem
  • wie­niec – zja­wi­sko op­tycz­ne wokół słoń­ca lub księ­ży­ca
  • w ło­wiect­wie: po­ro­że je­le­nia
  • ob­wo­do­wa część koła zę­ba­te­go lub tar­czy
  • „Wie­niec” - cza­so­pis­mo
  • Akcja Wie­niec
  • ko­ro­na ślub­na (cs. wie­niec) - przed­miot uży­wa­ny w li­tur­gii wschod­niej w cza­sie sa­kra­men­tu mał­żeń­stwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) De­le­ga­cja zło­ży­ła wie­niec pod pom­ni­kiem pow­stań­ców.

 (1.2) Pod oka­pem su­szy­ły się wień­ce grzy­bów.

 (1.2) Wokół le­żą­ce­go na mu­ra­wie bram­ka­rza ut­wo­rzył się wie­niec za­wod­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: vʹi ̯ė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianeczek mrz., wianuszek mrz., wieńcówka ż., zwieńczenie n., wianek m., uwieńczanie n., uwieńczenie n., wieńczenie n., zwieńczanie n., zwieńczenie n., Wianki nmos., wianczarka ż.

 czas. uwieńczać ndk., uwieńczyć dk., wieńczyć ndk., zwieńczać ndk., zwieńczyć dk.

 przym. wieńcowy

 przysł. wieńcowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wianek, stroik

 (1.2) girlanda, krąg

 (1.4) rogi, poroże

Wiktionary


wieniec-zdrój

Wie­niec-Zdrój (dawn. "Zdro­jo­wi­sko-Wie­niec") – osada uz­dro­wi­sko­wa w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, po­wie­cie włoc­ław­skim, gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski. Współt­wo­rzy so­łect­wo Wie­niec-Za­le­sie.

W oko­li­cy Wień­ca-Zdro­ju rosną lasy sos­no­we o pod­szy­cie z prze­wa­gą ja­łow­ców.

Wikipedia


wientian

sto­li­ca Laosu; Vien­tia­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Laosu;

Wiktionary

Wien­tian ( ວຽງຈັນ //, Vien­tia­ne) – sto­li­ca Laosu, po­ło­żo­na nad rzeką Me­kong, w środ­ko­wo-za­chod­niej czę­ści kraju, tuż przy gra­ni­cy z Taj­lan­dią.

Te­ry­to­rium mia­sta obej­mu­je 5 dziel­nic, wcho­dzą­cych w skład pre­fek­tu­ry Wien­tian: Chan­ta­bu­ly, Sik­hot­ta­bong, Xa­y­set­ha, Si­sat­ta­nak i Had­xa­i­fong. Ist­nie­je też pro­win­cja Wien­tian, która do 1989 two­rzy­ła wraz z pre­fek­tu­rą Wien­tian jeden re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­ge­ren­cje Wiet­na­mu w spra­wy wew­nętrz­ne kraju w XV w. oraz za­koń­czo­ne klę­ską wojny z Birmą w XVI w. (w trak­cie walk prze­nie­sio­no sto­li­cę do Wien­tia­nu) do­pro­wa­dzi­ły Laos do anar­chii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ntʲjãn, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wientiańczyk mos., wientianka ż.

 przym. wientiański

Wiktionary


wientianka

miesz­kan­ka Wien­tia­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wien­tia­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nˈtʲjãnka, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wientian mrz.

:: fm. wientiańczyk mos.

 przym. wientiański

Wiktionary


wientiańczyk

miesz­ka­niec Wien­tia­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wien­tia­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nˈtʲjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wientian mrz.

:: fż. wientianka ż.

 przym. wientiański

Wiktionary


wientiański

przy­miot­nik od: Wien­tian (sto­li­ca Laosu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wien­tia­nu (mia­sta w La­o­sie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nˈtʲjä̃j̃sʲci, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wientian mrz., wientiańczyk mos., wientianka ż.

Wiktionary


wieprz

1. wy­ka­stro­wa­ny sa­miec świni;
2. o oso­bie z bra­kiem ma­nier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. wy­ka­stro­wa­ny sa­miec świni

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. dzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. obraź. tęgi męż­czyz­na

 (2.2) pot. obraź. męż­czyz­na za­cho­wu­ją­cy się nie­przyz­wo­i­cie

 (2.3) pot. obraź. chci­wy męż­czyz­na

 (2.4) pot. obraź. o po­gar­dza­nej oso­bie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wieprz –
  • # wy­ka­stro­wa­ny sa­miec świni do­mo­wej
  • # obraź­li­wie «o męż­czyź­nie tęgim lub za­cho­wu­ją­cym się nie­przyz­wo­i­cie»
  • Wieprz – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wieprz
  • Wieprz – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Ra­dzie­cho­wy-Wieprz
  • Wieprz – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Wieprz – gmina wiej­ska
  • Wieprz – rzeka, prawy do­pływ rzeki Wisła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żan­dar­mi za­bra­li wie­prza trzy­ma­ne­go przez nas od świąt.

 (1.2) My­śli­wi nie mogli zabić wie­prza spod Ko­ni­na.

 (2.1) Na kocu sie­dział stary wieprz i są­czył piw­sko z bu­tel­ki.

 (2.2) Nie sia­daj­cie obok tego wie­prza przy barze, myśli o sobie, że jest don­żu­a­nem.

 (2.3) Pa­zer­ne wie­prze z ma­gi­stra­tu do­brze wie­dzą, jak nas osz­wa­bić.

 (2.4) Nie bę­dziesz mnie tu, wie­przu jeden, po­u­czał!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛpʃ, AS: vʹi ̯epš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieprz mrz., wieprzowina ż., wieprzowinka ż., wieprzowatość ż.

:: zdrobn. wieprzak mzw., wieprzek mzw.

 przym. wieprzowy, wieprzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. gruby, baryła, baryłeczka, baryłka, beka, brzuchacz, buła, góra mięsa, góra tłuszczu, grubas, grubasek, klucha, kluseczka, kluska, obżartuch, pasibrzuch, pulpecik, pulpet, rozwora, spaślak, tłuścioch, tłuścioszek; pot. żart. szafa trzydrzwiowa; eufem. puszysty

 (2.2) pot. cap, dziwkarz, świnia, świntuch, świntuszek; lubieżnik, rozpustnik, satyr; przest. bezwstydnik, wszetecznik, zbereźnik

Wiktionary


wieprza

1. wy­ka­stro­wa­ny sa­miec świni;
2. o oso­bie z bra­kiem ma­nier


SJP.pl

Wie­prza (niem. "Wip­per") – rzeka Po­brze­ży Po­łud­nio­wo­bał­tyc­kich o dłu­go­ści 140,3 km, pły­nie przez Po­je­zie­rze By­tow­skie, Wy­so­czyz­nę Po­la­now­ską i Po­brze­że Ko­sza­liń­skie. Do­rze­cze Wie­przy obej­mu­je ob­szar 2172,7 km².

Wikipedia


wieprzaczek

zdrob­nie­nie od: wie­przak


SJP.pl


wieprzak

młody wieprz; wie­przek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zo­o­techn. młody wieprz, duże pro­się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­biegł­szy przed chlew wie­przak, spło­szył sta­re­go go­łę­bia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieprzek; gw. Górny Śląsk babuć

Wiktionary


wieprzański

przy­miot­nik od: Wieprz, Wie­prza


SJP.pl


wieprzek

młody wieprz; wie­przak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zo­o­techn. młody wieprz, duże pro­się

Wiktionary

Wie­przek – trzy skał­ki w miej­sco­wo­ści Sie­kier­czy­na w gmi­nie Cięż­ko­wi­ce, po­wie­cie tar­now­skim, wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim. Znaj­du­ją się w lesie, na wy­so­ko­ści 415 m n.,p.m., na wzgó­rzu w wi­dłach po­to­ków Ja­strzę­bian­ka i Sie­kier­czan­ka. Pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym ob­szar ten na­le­ży do Po­gó­rza Roż­now­skie­go, a skał­ki znaj­du­ją się na jego czę­ści włą­czo­nej do Cięż­ko­wic­ko-Roż­now­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zenek hand­lo­wał wieprz­ka­mi na targu w Lu­bar­to­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz mzw., wieprzowina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babuć

Wiktionary


wieprzki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. agrest

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk angryst, sztachloki

Wiktionary


wieprzobicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ubój wie­prza

Wiktionary


wieprzowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wie­prza, po­dob­ny do wie­prza


SJP.pl


wieprzowe

przy­miot­nik od: wieprz


SJP.pl


wieprzowina

1. mięso ze świni;
2. po­tra­wa z tego mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso ze świni;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z wie­przo­wi­ny (1.1)

Wiktionary

Wie­przo­wi­na (przest. świ­ni­na) – ogól­ne okre­śle­nie mięsa po­cho­dzą­ce­go ze świń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup ki­lo­gram wie­przo­wi­ny.

 (1.2) Dziś przy­rzą­dzę wie­przo­wi­nę w sosie piw­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna, AS: vʹi ̯epšovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz m., wieprzek m., Wieprz m., Wieprzówka ż., Wieprzyce nmos., Wieprza ż., Wieprzów m.

:: zdrobn. wieprzowinka ż.

 przym. wieprzowy, wieprzowinowy

 przysł. wieprzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. świnina

Wiktionary


wieprzowinka

zdrob­nie­nie od: wie­przo­wi­na


SJP.pl


wieprzowy

przy­miot­nik od: wieprz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wieprz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈpʃɔvɨ, AS: vʹi ̯epšovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz, wieprzowina

Wiktionary


wiera

ro­syj­skie imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiera – dziel­ni­ca Schwalm­stadt
  • Wiera – rzeka, do­pływ Schwalm
  • Wiera Aki­mo­wa – ra­dziec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Wiera Alen­to­wa – ra­dziec­ka ak­tor­ka
  • Wiera Ani­si­mo­wa – ro­syj­ska lek­ko­at­let­ka
  • Wiera Ba­dal­ska – pol­ska pi­sar­ka
  • Wiera Ba­nie­wicz – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Wiera Ba­ra­now­ska – ro­syj­ska ak­tor­ka
  • Wiera Ba­za­ro­wa – ro­syj­ska łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • Wiera Bien­di­na – ra­dziec­ka ak­tor­ka
  • Wiera Bryn­dziej – ra­dziec­ka wie­lo­bo­ist­ka
  • Wiera Cha­ru­ża – bia­ło­ru­ska dzien­ni­kar­ka

Wikipedia


wiercanie

Wier­ca­nie lub Wie­rzy­cza­nie (łac. Ve­ri­za­ne) – ple­mię sło­wiań­skie wy­mie­nio­ne w tzw. Ge­o­gra­fie Ba­war­skim, do­ku­men­cie ka­ro­liń­skim z po­ło­wy IX wieku. Po­wyż­sze źró­dło przy­pi­su­je temu ple­mie­niu 10 ci­vi­ta­tes (gro­dów/ okrę­gów/ opoli).

Wikipedia


wiercenie

1. robić w czymś otwór wier­tar­ką lub innym na­rzę­dziem;
2. po­szu­ki­wać ko­pa­lin lub wody po­przez drą­że­nie ot­wo­rów w sko­ru­pie ziem­skiej;
3. wier­cić się - po­ru­szać się nie­spo­koj­nie; krę­cić się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie ot­wo­ru przy uży­ciu wier­tar­ki;

Wiktionary

Wier­ce­nie – skra­wa­nie w peł­nym ma­te­ria­le za po­mo­cą na­rzę­dzia zwa­ne­go wier­tłem, w wy­ni­ku któ­re­go otrzy­mu­je­my otwór o prze­kro­ju naj­czę­ściej ko­ło­wym. Przy za­sto­so­wa­niu spe­cjal­nych wier­teł me­to­dą wier­ce­nia wtór­ne­go moż­li­we jest uzy­ska­nie ot­wo­ru wie­lo­kąt­ne­go (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ercẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertło n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., zdrobn. wiertareczka ż., zgrub. wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n.

:: zdrobn. wiertełko n.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić, przewiercać, wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świdrowanie

Wiktionary


wierch

1. szczyt gór­ski;
2. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: wierzch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. albo książk. szczyt gór­ski

 (1.2) daw. (dziś gwara.) wierzch

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierch – szczyt w Gor­cach
  • Wierch – szczyt w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny w Be­ski­dzie Są­dec­kim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wierchuszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zaolzie wyrch

 (1.2) gw. Zaolzie wyrch

Wiktionary


wierchnieudyńsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Ułan Ude (przed 1934);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierchnieudyński

Wiktionary


wierchnieudyński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Wierch­nie­u­dyń­ska albo po­cho­dzą­cy z Wierch­nie­u­dyń­ska, zwią­za­ny z Wierch­nie­u­dyń­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wierchnieudyńsk mrz.

Wiktionary


wierchojańsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w Ja­ku­cji, przy­stań na pra­wym brze­gu rzeki Jany;

Wiktionary

Wier­cho­jańsk (ros. Верхоянск) – mia­sto w Rosji, w Ja­ku­cji, przy­stań na pra­wym brze­gu rzeki Jany w od­le­gło­ści 900 km od Ja­kuc­ka. 1073 miesz­kań­ców (2020).

Za­ło­żo­ne w 1638 roku jako zi­mo­wi­sko ko­zac­kie, w 1775 roku prze­nie­sio­ne na obec­ne miej­sce []. Od XIX wieku miej­sce ze­słań.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wierchojański

Wiktionary


wierchojański

przy­miot­nik od: Wier­cho­jańsk (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Wier­cho­jań­skiem (mia­stem w Rosji)

 (1.2) geogr. w naz­wach miej­sco­wych zwią­za­ny z gór­nym bie­giem rzeki Jany (rzeki na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wierchojańsk mrz.

Wiktionary


wierchowy

przy­miot­nik od: wierch


SJP.pl


wierchuszka

po­tocz­nie: kie­row­nict­wo, ogół ludzi spra­wu­ją­cych wła­dzę; na­czal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. grupa ludzi spra­wu­ją­cych wła­dzę w pań­stwie, ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, in­sty­tu­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sej­mo­wa wier­chusz­ka przyz­na­ła sobie wiel­kie pre­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈxuʃka, AS: vʹi ̯erχuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierch

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. naczalstwo, góra; przest. zwierzchność; kierownictwo, management, szefostwo

Wiktionary


wiercica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wier­ci­ca – ja­ski­nia na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Wier­ci­ca – rzeka, do­pływ Warty
  • Wier­ci­ca – rzeka, dolny bieg No­we­go Ka­na­łu (w zlew­ni Warty)
  • Wier­ci­ca – wieś w woj. ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Przy­rów

Wikipedia


wiercień

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wier­cień – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin
  • Wier­cień – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Boćki

Wikipedia


wiercioch

naz­wi­sko


SJP.pl


wiercipięcki

→ wier­ci­pię­ta


SJP.pl

Patrz:

wiercipięta

wiercipięta

(r. męski) męż­czyz­na, chło­piec ruch­li­wy, nie­po­tra­fią­cy usie­dzieć w spo­ko­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba, która nie umie usie­dzieć spo­koj­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. ko­bie­ta lub dziew­czy­na, która nie umie usie­dzieć spo­koj­nie

Wiktionary

Wier­ci­pię­ta (ang. "Leave It to Be­a­ver") – ame­ry­kań­ski film fa­mi­lij­ny z 1997 roku w re­ży­se­rii Andy'ego Ca­dif­fa. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez Uni­ver­sal Pic­tu­res.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedsz­ko­la­ki to wier­ci­pię­ty, nie usie­dzą.

Wiktionary


wiercipiętka

zdrob­nie­nie od: wier­ci­pię­ta (r. męski)


SJP.pl


wierciszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wierciszów

Wier­ci­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Ja­błon­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


wiercić

1. robić w czymś otwór wier­tar­ką lub innym na­rzę­dziem;
2. po­szu­ki­wać ko­pa­lin lub wody po­przez drą­że­nie ot­wo­rów w sko­ru­pie ziem­skiej;
3. wier­cić się - po­ru­szać się nie­spo­koj­nie; krę­cić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­ko­ny­wać otwór przy uży­ciu wier­tar­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wier­cić się (dk. brak)

 (2.1) pot. nie móc usie­dzieć lub leżeć w jed­nej po­zy­cji, po­ru­szać się nie­spo­koj­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam wier­ci otwór w murze.

 (2.1) Siedź spo­koj­nie! Prze­stań się wier­cić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrʲt͡ɕit͡ɕ, AS: vʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertło n., wiercenie n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., wiertareczka ż., wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., wiertełko n.

 czas. dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić, przewiercać, wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borować

 (2.1) kręcić się

Wiktionary


wierciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Nosal-Wier­ciń­ska – pol­ska che­micz­ka
  • Alina Wier­ciń­ska – pol­ska an­tro­po­log
  • An­drzej Wier­ciń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bru­non Wier­ciń­ski – żoł­nierz Pol­skich Sił Po­wietrz­nych
  • Ed­mund Wier­ciń­ski – pol­ski aktor, re­ży­ser, pe­da­gog
  • Jacek Wier­ciń­ski – pol­ski praw­nik
  • Ja­ni­na Wier­ciń­ska – pol­ska hi­sto­ryk sztu­ki
  • Krzysz­tof Wier­ciń­ski – pol­ski pia­ni­sta
  • Maria Wier­ciń­ska – pol­ska ak­tor­ka i re­ży­ser
  • Wier­ciń­scy herbu Ra­wicz i Śle­po­wron
  • Wier­ciń­skie

Wikipedia


wierczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


wierdak

naz­wi­sko


SJP.pl


wierna

wyz­naw­czy­ni ja­kiejś re­li­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta, który wie­rzy, jest wyz­naw­czy­nią danej re­li­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wier­ne zwy­kle na­kry­wa­ją głowy we­lo­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż.

:: fm. wierny mos.

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk.

Wiktionary


wiernica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta za­u­fa­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż., Wiara ż.

Wiktionary


wiernicki

naz­wi­sko


SJP.pl


wiernie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wier­ny, od­da­ny, lo­jal­ny

 (1.2) w spo­sób wier­ny, do­kład­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie py­sko­wa­li na dzie­dzi­ca. Żeby Niem­ców słać na czło­wie­ka, który słu­żył wier­nie!

 (1.2) Plan ten ob­fi­tu­je w szcze­gó­ły oby­cza­jo­we wier­nie, choć sa­ty­rycz­nie przed­sta­wia­ją­ce dą­że­nia chło­po­mań­skiej in­te­li­gen­cji pol­skiej do po­łą­cze­nia się z ludem dla celów na­ro­do­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrʲɲɛ, AS: vʹi ̯erʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierny

 rzecz. wiara ż., Wiara ż., wierność

 czas. wierzyć

Wiktionary


wierniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wier­nie


SJP.pl


wierniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wier­ny


SJP.pl


wiernikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiernopoddańczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sta­wa cał­ko­wi­te­go pod­da­nia się wła­dzy, szcze­gól­nie za­bor­czej

 (1.2) cał­ko­wi­ta lo­jal­ność, nawet za cenę utra­ty włas­nej god­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wszyst­kim rzu­ca­ła się w oczy jego wier­no­pod­dań­czość w sto­sun­ku do dy­rek­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiernopoddańczy

Wiktionary


wiernopoddańczy

1. bę­dą­cy wy­ra­zem ule­gło­ści;
2. za­cho­wu­ją­cy się jak wier­ny pod­da­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. pejor. ma­ją­cy cał­ko­wi­cie ule­gły sto­su­nek wobec spra­wu­ją­ce­go wła­dzę, szcze­gól­nie za­bor­czą

 (1.2) książk. pejor. cał­ko­wi­cie lo­jal­ny, nawet za cenę utra­ty włas­nej god­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiernopoddańczość ż.

Wiktionary


wierność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie wier­nym, sta­łym, od­da­nym komuś lub cze­muś

 (1.2) zgod­ność z rze­czy­wi­sto­ścią, z pier­wow­zo­rem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wier­ność – ra­dziec­ki film z 1991 roku w re­ży­se­rii Wa­le­re­go To­do­row­skie­go
  • Wier­ność – fran­cu­sko-por­tu­gal­ski film z 2000 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Żu­ław­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wier­ność swym ide­a­łom jest wier­no­ścią sa­me­mu sobie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯erność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż., wierny m., Wiara ż.

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk., zawierzyć dk.

 przym. wierny

 przysł. wiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lojalność, oddanie, stałość

Wiktionary


wierny

do­cho­wu­ją­cy cze­muś lub komuś wiary, zwią­za­ny z kimś uczu­cio­wo; od­da­ny, za­u­fa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­ka­zu­ją­cy się wier­no­ścią, lo­jal­no­ścią

 (1.2) o kopii, tłu­ma­cze­niu itp.: do­kład­ny, ści­sły

 (1.3) daw. praw­dzi­wy, spra­wied­li­wy, słusz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ten, który wie­rzy, jest wyz­naw­cą danej re­li­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Kra­ko­wa przy­był wier­ny współ­pra­cow­nik zmar­łe­go króla, ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski, Woj­ciech Ja­strzę­biec.

 (1.2) Naj­no­wszy film re­ży­se­ra opar­ty na książ­ce był jej jed­nak nie­zbyt wier­ny.

 (2.1) Ka­płan zwró­cił się do wier­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrnɨ, AS: vʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. wierność ż.

:: przysł. wiernie

 (2.1) rzecz. wiara ż.

:: fż. wierna ż.

:: czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lojalny

 (1.2) ścisły, dokładny, zgodny

Wiktionary


wiersz

1. utwór po­e­tyc­ki;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny układ ta­kie­go ut­wo­ru;
3. li­nij­ka wier­sza lub in­ne­go tek­stu; wers


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. utwór po­e­tyc­ki, czę­sto ry­mo­wa­ny

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny układ gra­ficz­ny tek­stów po­e­tyc­kich

 (1.3) linia tek­stu

 (1.4) każda z czę­ści ru­bryk ta­be­li

Wiktionary

Wiersz (także: mowa wią­za­na, ora­tio vinc­ta) – spo­sób or­ga­ni­za­cji tek­stu, w któ­rym jego ciąg po­dzie­lo­ny jest na wersy. Po­dział ten wy­stę­pu­je obok ty­po­wych dla ję­zy­ka po­dzia­łów skład­nio­wych. Ten spo­sób or­ga­ni­za­cji jest tra­dy­cyj­nie kon­tra­sto­wa­ny z prozą. Ter­mi­nem tym okre­śla­ny jest też utwór zbu­do­wa­ny zgod­nie z tą za­sa­dą or­ga­ni­za­cji tek­stu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy aby być uwa­ża­nym za poetę, na­le­ży swoje wier­sze pu­bli­ko­wać, czy wy­star­czy pisać je do szu­fla­dy?

 (1.2) Paszk­wil na­pi­sa­ny był wier­szem, co wcale nie zmniej­szy­ło jego zjad­li­wo­ści.

 (1.3) Tłu­macz­ka za­żą­da­ła pię­ciu euro za wiersz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrʃ, AS: vʹi ̯erš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwiersz mrz., wierszówka ż., wierszowanie n.

:: zdrobn. wierszyk mrz.

:: zgrub. wierszydło n.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowy, wewnątrzwierszowy, wierszowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) linia

Wiktionary


wiersza

ro­dzaj sieci do ło­wie­nia ryb, raków albo pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. ryb. łow. sieć na ryby, raki lub ptaki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: wiersz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więcierz, wereżka, więciórka

Wiktionary


wierszalin

teatr ut­wo­rzo­ny w Bia­łym­sto­ku przez P. To­ma­szu­ka i T. Sło­bo­dzian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. opu­szczo­na osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w gmi­nie Kryn­ki, dawna sie­dzi­ba grupy re­li­gij­nej sa­moz­wań­cze­go pro­ro­ka Elia­sza;

Wiktionary

Wier­sza­lin ( Вершалін) – opu­szczo­na osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Kryn­ki, około 1,5 km od wsi Stara Grzy­bow­szczyz­na.

Wikipedia


wierszoklecki

→ wier­szo­kle­ta


SJP.pl

Patrz:

wierszokleta

wierszoklectwo

po­gard­li­wie:
1. two­rze­nie mało war­to­ścio­wych, li­chych wier­szy;
2. mało war­to­ścio­we, liche wier­sze


SJP.pl


wierszokleta

po­gard­li­wie: ktoś, kto two­rzy mało war­to­ścio­we, liche wier­sze; ry­mo­kle­ta, ry­mo­pis, wier­szo­pis, wier­szo­rób, ry­mo­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. osoba two­rzą­ca ni­ja­kie wier­sze; lichy poeta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wyż­szy wier­szyk niez­na­ne­go, jak widać uta­len­to­wa­ne­go wier­szo­kle­ty, pow­ta­rza­no w całej Pol­sce i wie­lo­krot­nie cy­to­wa­no, naj­czę­ściej we frag­men­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierszoklectwo n.

 przym. wierszoklecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poecina, rymokleta, rymopis, rymorób, wierszopis, wierszorób, poeta z bożej łaski

Wiktionary


wierszokletka

→ wier­szo­kle­ta


SJP.pl

Patrz:

wierszokleta

wierszomania

prze­sad­na skłon­ność do pi­sa­nia wier­szy


SJP.pl


wierszopis

po­gard­li­wie: ktoś, kto two­rzy mało war­to­ścio­we, liche wier­sze; wier­szo­kle­ta, ry­mo­kle­ta, ry­mo­pis, wier­szo­rób, ry­mo­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek pi­szą­cy wier­sze

Wiktionary


wierszopisarka

au­tor­ka wier­szy; po­et­ka


SJP.pl


wierszopisarstwo

pi­sa­nie wier­szy; ry­mot­wór­stwo


SJP.pl


wierszopisarz

autor wier­szy; poeta, ry­mot­wór­ca, wer­sy­fi­ka­tor


SJP.pl


wierszopiska

po­gard­li­wie: ko­bie­ta two­rzą­ca mało war­to­ścio­we, liche wier­sze; wier­szo­klet­ka


SJP.pl


wierszopiski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z pi­sa­niem wier­szy, po­e­tyc­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wierszopisny

Wiktionary


wierszopisny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. wier­szo­pi­ski

Wiktionary


wierszorób

po­gard­li­wie: ktoś, kto two­rzy mało war­to­ścio­we, liche wier­sze; wier­szo­kle­ta, ry­mo­kle­ta, ry­mo­pis, wier­szo­pis, ry­mo­rób


SJP.pl


wierszotwórczy

1. do­ty­czą­cy two­rze­nia wier­szy; ry­mot­wór­czy, po­e­tyc­ki;
2. po­wo­du­ją­cy to, że dany tekst jest wier­szem


SJP.pl


wierszowany

przy­miot­nik

 (1.1) na­pi­sa­ny wier­szem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie czy­tam dzie­ciom wier­szo­wa­ne bajki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz., wierszowanie n., wierszyk mrz.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poetycki

Wiktionary


wierszownik

1. przy­rząd do ręcz­ne­go skła­da­nia li­ni­jek tek­stu z czcio­nek; kąt­nik, win­kie­lak, ką­tow­nik;
2. me­cha­nizm w li­no­ty­pie do skła­da­nia wier­szy z kli­nów i ma­tryc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. przy­rząd ze­cer­ski słu­żą­cy do skła­da­nia wier­szy tek­stu z czcio­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wier­szow­nik jest zwy­kle nie­wiel­kich roz­mia­rów tak, że mie­ści się w nim kilka, a naj­wy­żej kil­ka­na­ście wier­szy. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈʃɔvʲɲik, AS: vʹi ̯eršovʹńik

Wiktionary


wierszowy

przy­miot­nik od: wiersz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wier­szem, do­ty­czą­cy wier­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pow­ta­rzal­ność wersu w obrę­bie ut­wo­ru jest wa­run­kiem jego bu­do­wy wier­szo­wej i wyt­wo­rze­nia się w nim rytmu wier­szo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz., wierszowanie n., wierszyk mrz.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowany

Wiktionary


wierszyczek

zdrob­nie­nie od: wier­szyk


SJP.pl


wierszydełko

żar­to­bli­wie o nie­wiel­kim ut­wo­rze wier­szo­wa­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. lub lek­cew. wier­szyk

Wiktionary


wierszydło

po­gard­li­wie: lichy utwór wier­szo­wa­ny, utwór wier­szo­wa­ny bez war­to­ści ar­ty­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. marny wiersz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary


wierszyk

1. zdrob­nie­nie od: wiersz;
2. mały utwór po­e­tyc­ki;
3. zdrob­nie­nie od: wierch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wiersz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłu­ma­czył dzie­cię­ce wier­szy­ki z wło­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz m., wierszowanie n.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowany, wierszowy

Wiktionary


wierszyna

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) daw. kiep­ski wiersz

Wiktionary

Wier­szy­na (ros. Вершина) – wieś na Sy­be­rii, nad rzeką Idą, po­ło­żo­na około 100 ki­lo­me­trów na pół­noc od Ir­kuc­ka i 20 km na pół­noc­ny wschód od Ti­cho­now­ki ("Тихоновка"), nie­mal w samym cen­trum Ust-Or­dyń­skie­go Okrę­gu Bu­riac­kie­go w ob­wo­dzie ir­kuc­kim. Liczy 529 miesz­kań­ców (2002).

Wikipedia


wierszyno

Wier­szy­no (nazwa obocz­na: Wiersz­no, ka­szub. "Wierszëno", niem. "Ver­sin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Koł­czy­gło­wy. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś po­ło­żo­na na po­łud­nio­wym obrze­żu Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Do­li­na Słupi.

Wikipedia


wierszówka

po­tocz­nie:
1. tekst, za który pi­szą­cy do ga­ze­ty do­sta­je ho­no­ra­rium; szpal­tów­ka;
2. ho­no­ra­rium au­to­ra opu­bli­ko­wa­ne­go w ga­ze­cie tek­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. dzien­ni­kar­skie wy­na­gro­dze­nie płat­ne od li­nij­ki tek­stu

 (1.2) środ. dzien­ni­kar­skie tekst na­pi­sa­ny za wier­szów­kę (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary


wiertacz

pra­cow­nik za­trud­nio­ny przy ro­bo­tach wiert­ni­czych; wiert­ni­czy, wiert­nik


SJP.pl


wiertaczka

→ wier­tacz


SJP.pl

Patrz:

wiertacz

wiertara

zgru­bie­nie od: wier­tar­ka


SJP.pl


wiertareczka

zdrob­nie­nie od: wier­tar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wier­tar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛrtaˈrɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯ertarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertacz mos., wiertarka ż., wiertarskość ż., wiertło n., wiertnia ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., elektrowiert mrz., obwiert mrz., odwiert mrz., przedwiert mrz., przewiert mrz., rozwiert mrz., turbowiert mrz., uwiert mrz., wwiert mrz., wiercenie n., dowiercenie n., dowiercanie n., nawiercenie n., nawiercanie n., odwiercenie n., odwiercanie n., powiercenie n., ponawiercanie n., poprzewiercanie n., porozwiercanie n., powywiercanie n., przedwiercenie n., przedwiercanie n., przewiercenie n., przewiercanie n., rozwiercenie n., rozwiercanie n., uwiercenie n., uwiercanie n., wwiercenie n., wwiercanie n., wywiercenie n., wywiercanie n., zawiercenie n.

:: zgrub. wiertara ż.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., powiercić dk., ponawiercać dk., poprzewiercać dk., porozwiercać dk., powywiercać dk., przedwiercić dk., przedwiercać ndk., przewiercić dk., przewiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk., uwiercić dk., uwiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., wywiercić dk., wywiercać ndk., zawiercić dk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary


wiertarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wier­ce­nia lub po­głę­bia­nia ot­wo­rów;

 (1.2) sto­mat. przy­rząd den­ty­stycz­ny o na­pę­dzie elek­trycz­nym słu­żą­cy do oczy­szcza­nia zębów z próch­ni­cy

Wiktionary

Wier­tar­ka (daw­niej także bor­ma­szy­na) – urzą­dze­nie do wier­ce­nia, roz­wier­ca­nia i po­głę­bia­nia okrą­głych ot­wo­rów za po­mo­cą wier­tła. Może być wy­ko­rzy­sty­wa­na rów­nież do in­nych celów, np. szli­fo­wa­nia przy wy­ko­rzy­sta­niu od­po­wied­nich ak­ce­so­riów.

Pro­ste wier­tar­ki ręcz­ne (zwane świ­dra­mi) były uży­wa­ne już 4 tys. lat p.n.e. W śred­nio­wie­czu uży­wa­no wier­ta­rek na­pę­dza­nych siłą mię­śni lub przez koła wodne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Użył wier­tar­ki elek­trycz­nej do prze­wier­ce­nia deski.

 (1.2) Za­wsze kiedy sły­szę dźwięk wier­tar­ki u den­ty­sty, odru­cho­wo wci­skam się w fotel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈtarka, AS: vʹi ̯ertarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertło n., wiercenie n., wiertnica ż., wiertnictwo n., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., dowiercanie n., dowiercenie n., rozwiercanie n., rozwiercenie n., wiertełko n., wiercidełko n.

:: zdrobn. wiertareczka ż.

:: zgrub. wiertara ż.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić, przewiercać, wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy, wiertarkowy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świder; przest. bormaszyna; gw. Górny Śląsk bormaszina

 (1.2) wiertarka dentystyczna; przest. bormaszyna

Wiktionary


wiertarka-wkrętarka

elek­trycz­ne urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne do wkrę­ca­nia, wy­krę­ca­nia i wier­ce­nia; wier­tar­kow­krę­tar­ka


SJP.pl


wiertarkofrezarka

Wier­tar­ko­fre­zar­ka, wy­ta­czar­ko­fre­zar­ka – uni­wer­sal­na obra­biar­ka.

Można na niej wier­cić, wy­ta­czać i gwin­to­wać ot­wo­ry, ob­ta­czać i gwin­to­wać zew­nętrz­ne po­wierzch­nie wal­co­we, to­czyć i fre­zo­wać po­wierzch­nie pła­skie i kształ­to­we. Naj­czę­ściej wy­ko­ny­wa­ne za­bie­gi to wy­ta­cza­nie ot­wo­rów oraz fre­zo­wa­nie po­wierzch­ni w kor­pu­sach (ka­dłu­bach).

Wikipedia


wiertarkowkrętarka

elek­trycz­ne urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne do wkrę­ca­nia, wy­krę­ca­nia i wier­ce­nia; wier­tar­ka-wkrę­tar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie łą­czą­ce w sobie funk­cje za­rów­no wier­tar­ki jak i wkrę­tar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie mia­łem do czy­nie­nia z wier­tar­kow­krę­tar­ka­mi, nie wiem jak są one oce­nia­ne. […] Co mi po­ra­dzi­cie?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wiertarka-wkrętarka

Wiktionary


wiertarkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wier­tar­ką, do­ty­czą­cy wier­tar­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertarka ż.

Wiktionary


wiertel

daw­niej:
1. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka masy, równa 1/4 grzyw­ny lub 4 łutom; wiar­du­nek, czwar­tak, feton;
2. mo­ne­tar­na jed­nost­ka obra­chun­ko­wa w daw­nej Pol­sce;
3. miara po­jem­no­ści, o róż­nej wiel­ko­ści w róż­nych dziel­ni­cach Pol­ski;
4. dziel­ni­ca mia­sta


SJP.pl


wiertelak

naz­wi­sko


SJP.pl


wiertełko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wier­tło

 (1.2) bar­dzo cien­kie wier­tło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈtɛwkɔ, AS: vʹi ̯erteu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertarka ż., wiertareczka ż., wiercenie n., wiertło

 czas. wiercić

Wiktionary


wiertka

gąbka


SJP.pl


wiertnia

ze­spół urzą­dzeń i za­bu­do­wań ota­cza­ją­cych otwór wiert­ni­czy


SJP.pl

Wiert­nia – urzą­dze­nia i za­bu­do­wa­nia ota­cza­ją­ce miej­sce wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­ru wiert­ni­cze­go.

Wikipedia


wiertnica

ze­spół urzą­dzeń i me­cha­niz­mów do wy­ko­ny­wa­nia wier­ceń


SJP.pl

Wiert­ni­ca – ze­spół po­wiąz­nych ze sobą urzą­dzeń me­cha­nicz­nych nie­zbęd­nych do wy­ko­na­nia ot­wo­ru wiert­ni­cze­go w skale, grun­cie lub be­to­nie.

Ist­nie­je wiele typów wiert­nic w za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia, śred­ni­cy ot­wo­rów, bu­do­wy itp. Sta­no­wi­sko w te­re­nie, na któ­rym usta­wio­na jest wiert­ni­ca nosi nazwę wiert­ni.

Wikipedia


wiertnictwo

1. dział gór­nict­wa zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem ot­wo­rów wiert­ni­czych w sko­ru­pie ziem­skiej;
2. dzie­dzi­na wie­dzy o od­wier­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem ot­wo­rów wiert­ni­czych w sko­ru­pie ziem­skiej

Wiktionary

Wiert­nict­wo – dzie­dzi­na prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się po­szu­ki­wa­niem i udo­stęp­nia­niem złóż ko­pa­lin po­przez ot­wo­ry wiert­ni­cze. Zaj­mu­je się rów­nież drą­że­niem ot­wo­rów ba­daw­czych w celu poz­na­nia bu­do­wy ge­o­lo­gicz­nej ba­da­ne­go ob­sza­ru.

Wy­róż­nia się trzy ro­dza­je tech­nik wiert­ni­czych:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertło n., wiertarka ż., wiercenie n., wiertareczka ż.

 czas. wiercić

 przym. wiertniczy

Wiktionary


wiertniczy

zwią­za­ny z dzia­łem gór­nict­wa zaj­mu­ją­cym się wy­ko­ny­wa­niem od­wier­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wiert­nict­wa, słu­żą­cy do wier­ce­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertnia ż., wiertacz m., wiertnictwo n., wiercenie n., wiertareczka ż., wiertarka ż., wiertło n., wwiercanie n., wwiercenie n.

 czas. wiercić, wywiercić

Wiktionary


wiertnik

pra­cow­nik za­trud­nio­ny przy ro­bo­tach wiert­ni­czych; wier­tacz, wiert­ni­czy


SJP.pl


wiertło

1. ręcz­ne na­rzę­dzie do wier­ce­nia ot­wo­rów; wier­tar­ka, bor;
2. me­ta­lo­wy pręt uży­wa­ny do wier­ce­nia ot­wo­rów, wpra­wia­ny w ruch obro­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­rów;

 (1.2) techn. na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia od­wier­tów

Wiktionary

Wier­tło – na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce do wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­rów (wier­ce­nie) przy wy­ko­rzy­sta­niu wier­tar­ki lub innej obra­biar­ki z na­pę­dem obro­to­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrtwɔ, AS: vʹi ̯ertu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiercenie n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., zdrobn. wiertareczka ż., zgrub. wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., wiertnia ż., rozwiertak m., dowiercanie n., dowiercenie n., nawiercanie n., nawiercenie n., odwiercanie n., odwiercenie n., ponawiercanie n., przewiercanie n., przewiercenie n., wywiercenie n., wywiercanie n., rozwiercanie n., rozwiercenie n.

:: zdrobn. wiertełko n.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić dk., przewiercać ndk., wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary


wierucki

naz­wi­sko


SJP.pl


wierusz

imię mę­skie


SJP.pl


wieruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wieruszka

grzyb tru­ją­cy z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych


SJP.pl


wieruszkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców; dzwon­ków­ko­wa­te


SJP.pl


wieruszkowaty

o ce­chach wie­rusz­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


wieruszowianin

miesz­ka­niec Wie­ru­szo­wa


SJP.pl


wieruszowianka

miesz­kan­ka Wie­ru­szo­wa


SJP.pl


wieruszowski

przy­miot­nik od: Wie­ru­szów


SJP.pl


wieruszów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wie­ru­szów – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, na ziemi wie­luń­skiej, na Wy­so­czyź­nie Wie­ru­szow­skiej, nad Pros­ną, Nie­so­bem i Brzeź­ni­cą. Sie­dzi­ba po­wia­tu wie­ru­szow­skie­go i gminy Wie­ru­szów.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1368 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie sie­radz­kim. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie ka­li­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wie­ru­szo­wie znaj­du­je się klasz­tor ojców pa­u­li­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈruʃuf, AS: vʹi ̯erušuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieruszowianin m., wieruszowianka ż.

 przym. wieruszowski

Wiktionary


wierutniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wie­rut­nie


SJP.pl


wierutniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wie­rut­ny


SJP.pl


wierutność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­rut­ne; cecha tych, któ­rzy są wie­rut­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierutny

 przysł. wierutnie

Wiktionary


wierutny

do­ku­ment­ny, cał­ko­wi­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który odz­na­cza się jakąś ne­ga­tyw­ną cechą roz­wi­nię­tą w naj­wyż­szym stop­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wierutnie

 rzecz. wierutność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istny, skończony

Wiktionary


wierzawice

Wie­rza­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Le­żajsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


wierzba

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny wierz­bo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Salix|ref=tak., ro­dzaj drze­wa, krze­wu lub krze­win­ki z ro­dzi­ny wierz­bo­wa­tych;

 (1.2) drew­no wierz­bo­we

Wiktionary

Mor­fo­lo­gia or­ga­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chrzą­szcza można ob­ser­wo­wać wła­śnie na li­ściach topól i wierzb.

 (1.1) Za okna­mi stoi wio­sen­ny dzień, cie­pły i chmur­ny. Po dru­giej stro­nie drogi wierz­by nad­wi­ślań­skie, roz­ca­pie­rzo­ne, ta­jem­ni­cze, pu­ści­ły pier­wsze pędy.

 (1.1) Wierz­by, które rodzą grusz­ki, zna­leźć można w Szczaw­ni­cy nad Du­naj­cem oraz w ar­bo­re­tum w Kór­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒba, AS: vʹi ̯ežba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzbina ż., wierzbówka ż., Wierzbiak m., Wierzbno n., Wierzbninka ż., Wierzbnik m., wierzbownica ż., wierzbowate nmos.

 przym. wierzbowy, wierzbolistny, wierzbowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wierzbina

Wiktionary


wierzbica

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. pol­ska rzeka, do­pływ Skrwy Pra­wej;
4. część Bo­gu­mi­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­bi­ca – przy­sió­łek wsi Krzy­żo­wi­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Wierz­bi­ca – znie­sio­na część wsi Maj­dan w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Woj­sła­wi­ce
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Urzę­dów
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­by­cza Kró­lew­ska
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ła­dzi­ce
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow.pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ra­dzie­mi­ce
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock
  • Wierz­bi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca

Wikipedia


wierzbice

Wierz­bi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce.

Wikipedia


wierzbicki

przy­miot­nik od: Wierz­bi­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Wierz­bic­ki (du­chow­ny ka­to­lic­ki)
  • An­drzej Wierz­bic­ki (po­li­tyk)
  • An­drzej Wierz­bic­ki (hi­sto­ryk)
  • Eu­ge­niusz Wierz­bic­ki
  • Fe­liks Wierz­bic­ki
  • Fran­ci­szek Kor­ne­li Wierz­bic­ki
  • Jan Wierz­bic­ki
  • Ja­nusz Wierz­bic­ki (po­li­tyk)
  • Ja­nusz Wierz­bic­ki
  • Jerzy Wierz­bic­ki (1906-1994) – ar­chi­tekt
  • Jerzy Wierz­bic­ki (1925-1951) – żoł­nierz AK/NZW, wię­zień sta­li­now­ski
  • Le­o­nard Wierz­bic­ki

Wikipedia


wierzbiczanin

miesz­ka­niec Wierz­bi­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wierzbiczanka

miesz­kan­ka Wierz­bi­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wierzbiec

Wierz­biec ( Wac­ke­nau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik, w do­li­nie rzeki Prud­nik. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Ob­ni­że­nia Prud­nic­kie­go, bę­dą­ce­go czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Prud­nik.

Wikipedia


wierzbieński

przy­miot­nik od: Wierzb­no


SJP.pl


wierzbina

1. wierz­ba;
2. wierz­bo­we za­ro­śla;
3. drew­no wierz­bo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drze­wa lub krze­wy wierz­bo­we two­rzą­ce za­ro­śla

 (1.2) drze­wo lub krzew wierz­by

 (1.3) ga­łąz­ki wierz­bo­we

 (1.4) drew­no wierz­bo­we

Wiktionary

Wierz­bi­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród.

Do 2024 r. miej­sco­wość była przy­siół­kiem wsi Bar­ko­wo. W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ofi­cer sko­czył, ile tchu w koniu; het­man zaś po­su­nął się dalej, gdzie pod wierz­bi­ną na łące stała cho­rą­giew la­u­dań­ska, i za­trzy­mał się tuż przed nią.

 (1.4) Hej, fu­jar­ko ma z wierz­bi­ny • Hej, fu­jar­ko ma wierz­bo­wa

 (1.4) Dzię­ku­ję ci, mój bra­cisz­ku, • Mój ty je­dy­ny, • Żeś wy­krę­cił fu­ja­recz­kę • Dla mnie z wierz­bi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʒˈbʲĩna, AS: vʹi ̯ežbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzbowate nmos., wierzba ż.

 przym. wierzbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) lm. wikle

 (1.4) wierzba

Wiktionary


wierzbinecki

przy­miot­nik od: Wierz­bi­nek


SJP.pl


wierzbinek

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wierz­bi­nek (niem. 1943–1945 Wirz­beck) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 266, nad rzeką Pich­ną. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa Wierz­bi­nek oraz sie­dzi­bą gminy Wierz­bi­nek. Czę­ścią wsi jest miej­sco­wość Maj­da­ny.

Wikipedia


wierzbinowaty

rzad­ko: zło­żo­ny z wierz­bi­ny, wy­ko­na­ny z wierz­bi­ny; wierz­bi­no­wy


SJP.pl


wierzbinowiec

wierz­bi­no­wiec ro­ze­tek - mu­chów­ka z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl


wierzbinowy

przy­miot­nik od: wierz­bi­na


SJP.pl


wierzbięcice

Wierz­bię­ci­ce ( Op­pers­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Nysa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


wierzbięcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­bię­cin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Wierz­bię­cin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Wierz­bię­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard

Wikipedia


wierzbięta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


wierzbiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wierz­biń­ski − pol­ski muzyk i wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Ma­ciej Wierz­biń­ski − pol­ski ofi­cer
  • Ma­ciej Wierz­biń­ski − pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Ste­fan Wierz­biń­ski − pol­ski astro­nom

Wikipedia


wierzbnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierzb­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Bytom Odrzań­ski
  • Wierzb­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz

Wikipedia


wierzbnicki

→ Wierzb­nik


SJP.pl

Patrz:

Wierzbnik

wierzbniczanin

1. miesz­ka­niec Wierzb­ni­ka;
2. miesz­ka­niec Wierzb­ni­cy


SJP.pl


wierzbniczanka

miesz­kan­ka Wierzb­ni­cy


SJP.pl


wierzbnik

daw­niej: wierz­bi­na (wierz­bo­we za­ro­śla)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierzb­nik – część mia­sta Sta­ra­cho­wic (woj. świę­to­krzy­skie), do roku 1939 osob­ne mia­sto.
  • Wierzb­nik – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Wierzb­nik – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Czar­ne
  • Wierzb­nik – potok, do­pływ Bobru
  • Wierzb­nik – potok, do­pływ Rudy

Wikipedia


wierzbno

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierzb­no – część mia­sta Alek­san­drów Łódz­ki
  • Stare Wierzb­no (dawn. Wierzb­no) – dziel­ni­ca Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny
  • Nowe Wierzb­no – dziel­ni­ca Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny
  • Wierzb­no – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Wierzb­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów
  • Wierzb­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Przy­tocz­na
  • Wierzb­no – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Wierzb­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Wierzb­no
  • Wierzb­no – przy­sió­łek wsi Bo­gu­chwa­łów w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Ba­bo­rów
  • Wierzb­no – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • Wierzb­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Odo­la­nów
  • Wierzb­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca

Wikipedia


wierzbocice

Wierz­bo­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca.

Wieś du­chow­na, włas­ność bi­skup­stwa poz­nań­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie pyzdr­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wierzbolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak wierz­ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzba ż.

Wiktionary


wierzbowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mal­pi­giow­ców, obej­mu­ją­ca około 1200 ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­li­ca­ce­ae|Mirb.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin o zdrew­nia­łych pę­dach na­le­żą­ca do rzędu mal­pi­giow­ców;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. i n. lm. oraz n. lp. od wierz­bo­wa­ty

Wiktionary

Wierz­bo­wa­te ("Sa­li­ca­ce­ae" Mirb.) – ro­dzi­na ro­ślin o zdrew­nia­łych pę­dach na­le­żą­ca do rzędu mal­pi­giow­ców ("Mal­pig­hia­les"). Obej­mu­je 54 ro­dza­je z ok. 1200 ga­tun­ka­mi. Daw­niej włą­cza­no tu tylko dwa ro­dza­je – to­po­la ("Po­pu­lus") i wierz­ba ("Salix"), któ­rych ga­tun­ki są też je­dy­ny­mi re­pre­zen­tan­ta­mi ro­dzi­ny w pol­skiej flo­rze. Jej przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, w Au­stra­lii wy­stę­pu­ją nie­licz­ne ga­tun­ki tylko na pół­noc­nym wscho­dzie kon­ty­nen­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­zbiel­mo­we na­sio­na wierz­bo­wa­tych by­wa­ją opa­trzo­ne pu­chem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzba ż., wierzbina ż., wierzbówka ż., Wierzbiak m., Wierzbno n., Wierzbninka ż., Wierzbnik m., wierzbownica ż.

 przym. wierzbowy, wierzbowaty

Wiktionary


wierzbowaty

o ce­chach wierz­bo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wierzbowiec

nazwa kilku ga­tun­ków po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich drzew oraz ich kory i drew­na; do­star­cza­ją głów­nie garb­ni­ków, bar­dzo twar­de­go drew­na i al­ka­lo­i­dów; ke­bra­czo; kwe­bra­cho; kwe­bra­czo; qu­e­bra­cho


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­bo­wiec – wieś w Pol­sce, w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gm. Ma­sło­wi­ce
  • Wierz­bo­wiec – wieś na Ukra­nie, w re­jo­nie ła­no­wiec­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go
  • Wierz­bo­wiec – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie trem­bo­wel­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go
  • Wierz­bo­wiec – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ku­ry­ło­wiec­kim ob­wo­du win­nic­kie­go,
  • Wierz­bow­ce – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ho­ro­deń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go,
  • wierz­bow­ce
  • Wierz­bó­wiec – wieś w Pol­sce w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gm. So­cho­cin

Wikipedia


wierzbownica

wy­so­ka ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, o mio­do­daj­nych, pur­pu­ro­wych z fio­le­to­wym od­cie­niem kwia­tach ze­bra­nych w stoż­ko­wa­te grona i o du­żych, lan­ce­to­wa­tych li­ściach, w Pol­sce po­spo­li­cie wy­stę­pu­ją­ca na zrę­bach, usy­pi­skach i w ro­wach; wierz­bow­ni­ca ki­przy­ca, wierz­bow­ni­ca wą­sko­list­na, wierz­bów­ka, wierz­bów­ka ki­przy­ca, wierz­bów­ka wą­sko­list­na, ki­przy­ca


SJP.pl

Wierz­bow­ni­ca ("Epi­lo­bium" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych ("Ona­gra­ce­ae"). Na­le­ży do niego ponad 220 ga­tun­ków ro­dzi­mych dla stre­fy umiar­ko­wa­nej i ark­tycz­nej obu pół­kul. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Eu­ro­pie.

Wikipedia


wierzbowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Wierz­bo­wo – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Gra­je­wo
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Śnia­do­wo
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Iłowo-Osada
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Wierz­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Wierz­bo­wo – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie woł­ko­wy­skim, w siel­so­wie­cie Kras­ne Sioło.
  • Nowe Wierz­bo­wo, Wierz­bo­wo-Wieś

Wikipedia


wierzbowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Wierz­bow­ski (forma żeń­ska: Wierz­bow­ska; licz­ba mnoga: Wierz­bow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 3798 osób.

Wikipedia


wierzbowy

przy­miot­nik od: wierz­ba


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wierz­by

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści wierz­by

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią wierz­by

 (1.4) do­ty­czą­cy wierz­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uży­wa­no ręcz­ni­ków, pu­mek­su i witek wierz­bo­wych do bi­czo­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʒˈbɔvɨ, AS: vʹi ̯ežbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzbowate nmos., wierzba ż., wierzbina ż.

Wiktionary


wierzbołów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Wierz­bo­łów (lit. "Vir­ba­lis", pier­wot­nie "Nowa Wola") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ma­riam­pol­skim, 12 km od Wył­ko­wy­szek.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1536 roku, po­ło­żo­ne było w Księ­stwie Żmudz­kim. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich po­wia­tu sta­ro­du­bow­skie­go, prze­nie­sio­nych tu ze Sta­ro­du­ba na czas oku­pa­cji ro­syj­skiej w 1659 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wierzbołowianin m., wierzbołowianka ż.

 przym. wierzbołowski

Wiktionary


wierzbówiec

Wierz­bó­wiec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


wierzbówka

wy­so­ka ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, o mio­do­daj­nych, pur­pu­ro­wych z fio­le­to­wym od­cie­niem kwia­tach ze­bra­nych w stoż­ko­wa­te grona i o du­żych, lan­ce­to­wa­tych li­ściach, w Pol­sce po­spo­li­cie wy­stę­pu­ją­ca na zrę­bach, usy­pi­skach i w ro­wach; wierz­bów­ka ki­przy­ca, wierz­bów­ka wą­sko­list­na, wierz­bow­ni­ca, wierz­bow­ni­ca ki­przy­ca, wierz­bow­ni­ca wą­sko­list­na, ki­przy­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wierz­bów­ka (Cha­ma­e­ne­rion) – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych
  • Wierz­bów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Wierz­bów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Wierz­bów­ka – część wsi Dmo­sin Drugi w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin.
  • Wierz­bów­ka – przy­sió­łek wsi Ka­wę­czyn w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Kon­stan­cin-Je­zior­na
  • Wierz­bów­ka – stru­ga w woj. lu­bel­skim, do­pływ Póra
  • Wierz­bów­ka – wieś w re­jo­nie ora­tow­skim
  • Wierz­bów­ka wieś w re­jo­nie bor­szczow­skim
  • Wierz­bów­ka – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim
  • biał­ka wierz­bów­ka
  • mo­sze­ni­ca wierz­bów­ka
  • wierz­bów­ka jas­no­gar­dła

Wikipedia


wierzch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górna lub zew­nętrz­na po­wierzch­nia cze­goś

Wiktionary

Wierzch (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. De­utsch Müllmen) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Bial­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ną tecz­kę po­ło­ży­łem na wierz­chu ster­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃx, AS: vʹi ̯ešχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mzw./mos., nawierzchnia ż., wierzchowiec mzw.

 przym. wierzchni, wierzchowy

 przysł. wierzchem

Wiktionary


wierzchem

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) jadąc na koniu w siod­le

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) N. lp. od: wierzch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mzw./mos., wierzch m., wierzchowiec m., wierzchołek m., wierzchowina ż.

 przym. wierzchowy, wierzchni, wierzchołkowy

Wiktionary


wierzchlas

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierzch­las – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim w po­wie­cie tu­chol­skim w gmi­nie Cek­cyn
  • Wierzch­las – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Wierzch­las – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wierzch­las
  • Wierzch­las – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Miesz­ko­wi­ce
  • Wierzch­las – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim
  • Wierzch­las – le­śni­czów­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Wierzch­las – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wie­luń­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Żebry-Wierzch­las

Wikipedia


wierzchlaski

→ Wierzch­las; wierzch­le­ski


SJP.pl


wierzchleski

→ Wierzch­las; wierzch­la­ski


SJP.pl


wierzchni

przy­miot­nik

 (1.1) książk. znaj­du­ją­cy się na wierz­chu cze­goś, umie­szczo­ny na górze, sta­no­wią­cy zew­nętrz­ną war­stwę cze­goś; górny, zew­nętrz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szat­niarz przy­jął nasze okry­cia wierzch­nie i wydał nam nu­mer­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʃxʲɲi, AS: vʹi ̯ešχʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mzw./mos., nawierzchnia ż., wierzch m., wierzchowiec mrz.

 przysł. wierzchem

 przym. wierzchowy

Wiktionary


wierzchniactwo

Wierzch­niact­wo (łac. "epi­spa­dia­sis") – wada wro­dzo­na cewki mo­czo­wej. Wy­stę­pu­je czę­ściej u no­wo­rod­ków mę­skich.

Z po­wo­du nie­wyksz­tał­ce­nia się cewki mo­czo­wej w cał­ko­wi­cie zam­knię­ty prze­wód ru­ro­wy uj­ście zew­nętrz­ne cewki znaj­du­je się na grzbie­to­wej po­wierzch­ni prą­cia.

Wikipedia


wierzchno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierzch­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody
  • Wierzch­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce

Wikipedia


wierzchocin

Wierz­cho­cin (pol. hist. "Wierz­chu­ci­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki.

Wikipedia


wierzchocino

Wierz­cho­ci­no (kaszb. "Wierzchòcëno", Vir­chen­zin) – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no. Leży na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


wierzcholski

naz­wi­sko


SJP.pl


wierzchominko

Wierz­cho­min­ko (do 1945 niem. "Varch­mins­ha­gen") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no.

Wikipedia


wierzchomino

Wierz­cho­mi­no (do 1945 niem. "Varch­min") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się re­zer­wat przy­ro­dy Wierz­cho­miń­skie Bagno o po­wierzch­ni 43,64 ha. Dzia­ła tu klub pił­kar­ski "Sokół".

Wikipedia


wierzchosław

imię mę­skie


SJP.pl

Wierz­cho­sław (nazwa obocz­na: So­śni­ca, do 1945 "Ama­lien­hof") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów, przy dro­dze łą­czą­cej Wi­dzień­sko z drogą nr 3, na Rów­ni­nie Go­le­niow­skiej po­ro­śnię­tej sos­no­wy­mi i mie­sza­ny­mi la­sa­mi Pu­szczy Go­le­niow­skiej.

Wikipedia


wierzchosława

imię żeń­skie


SJP.pl


wierzchosławice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­cho­sła­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Bol­ków
  • Wierz­cho­sła­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Wierz­cho­sła­wi­ce – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Wierz­cho­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Wierz­cho­sła­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa lata temu w Wierz­cho­sła­wi­cach ot­war­to bi­blio­te­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchosławiczanin mos., wierzchosławiczanka ż.

 przym. wierzchosławicki

Wiktionary


wierzchosławicki

do­ty­czą­cy Wierz­cho­sła­wic, zwią­za­ny z Wierz­cho­sła­wi­ca­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wierz­cho­sła­wic, zwią­za­ny z Wierz­cho­sła­wi­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wierzchosławice lm nm., wierzchosławiczanin mos., wierzchosławiczanka ż.

Wiktionary


wierzchosławostwo

Wierz­cho­sław z mał­żon­ką; Wierz­cho­sła­wo­wie


SJP.pl


wierzchosławowie

Wierz­cho­sław z mał­żon­ką; Wierz­cho­sła­wo­stwo


SJP.pl


wierzchosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wierz­cho­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wierzchotka

ro­dzaj kwia­to­sta­nu o wie­lo­o­sio­wym roz­ga­łę­zie­niu pędów; kwia­to­stan wierz­chot­ko­wa­ty


SJP.pl

Wierz­chot­ka (ang. "cyme", łac. "cyma") – ro­dzaj kwia­to­sta­nów, na­le­żą­cy do grupy kwia­to­sta­nów zam­knię­tych. Kwia­ty wy­ra­sta­ją na wierz­choł­kach roz­ga­łę­zia­ją­cych się osi. Gdy za­czy­na wy­ra­stać kwiat, oś koń­czy swój wzrost, za­czy­na­ją na­to­miast w kącie list­ków roz­wi­jać się bocz­ne osie dru­gie­go rzędu, znowu koń­czą­ce się kwia­tem.

Wikipedia


wierzchotkowaty

kwia­to­stan wierz­chot­ko­wa­ty - ro­dzaj kwia­to­sta­nu o wie­lo­o­sio­wym roz­ga­łę­zie­niu pędów; wierz­chot­ka


SJP.pl


wierzchotkowy

przy­miot­nik od: wierz­chot­ka


SJP.pl


wierzchowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Wą­dro­że Wiel­kie
  • Wierz­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Wierz­cho­wi­ce – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Wierz­cho­wi­ce – część wsi Że­leź­ni­ki w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Wierz­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce
  • Wierz­cho­wi­ce – wieś na Bia­ło­ru­si (obwód brze­ski)

Wikipedia


wierzchowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. koń do jazdy wierz­chem, w siod­le

 (1.2) gwara. czu­bek, wierz­cho­łek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wierz­cho­wiec – ina­czej koń do jazdy wierz­chem
  • Wierz­cho­wiec – osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kluki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wierz­cho­wiec wpadł do ja­kie­goś dołu, wy­peł­nio­ne­go rudą, cuch­ną­cą wodą.

 (1.1) Od­je­cha­wszy ka­wa­łek dalej, pan i sługa zsied­li ze swo­ich wierz­chow­ców i pu­ści­li je na trawę, a sami po­si­la­li się z za­wi­niąt­ka, które San­czo zdjął z osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃˈxɔvʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯ešχovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mos./mzw., wierzch mrz., wierzchowina ż.

 przym. wierzchni, wierzchowy

 przysł. wierzchem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rumak; daw. wierzchowy

Wiktionary


wierzchowina

naj­wyż­sza część grupy gór­skiej lub grupy wzgórz czy pa­gór­ków, ogra­ni­czo­na od sto­ków kra­wę­dzią


SJP.pl

Wierz­cho­wi­na – naj­wyż­sza część grupy: gór, wzgórz, pa­gór­ków łą­czą­ca spła­szcze­nia po­wy­żej sto­ków.

Wikipedia


wierzchowinowy

przy­miot­nik od: wierz­cho­wi­na


SJP.pl


wierzchowisko

1. górna część drze­wa nie­na­da­ją­ca się na ma­te­riał bu­dow­la­ny;
2. prze­sta­rza­le: górny bieg rzeki; te­re­ny nad gór­nym bie­giem rzeki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­cho­wi­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów
  • Wierz­cho­wi­sko – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • Wierz­cho­wi­sko – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie My­ka­nów

Wikipedia


wierzchownia

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­chow­nia – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław
  • Wierz­chow­nia – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no
  • Wierz­chow­nia – w re­jo­nie ró­żyń­skim ob­wo­du ży­to­mier­skie­go

Wikipedia


wierzchowo

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­cho­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Wierz­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Wierz­cho­wo
  • Wierz­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Wierz­cho­wo – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Wierz­cho­wo – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie człu­chow­skim
  • Wierz­cho­wo – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim
  • Wierz­cho­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie draw­skim
  • Wierz­cho­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim
  • Wierz­cho­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim
  • Stare Wierz­cho­wo
  • Wierz­cho­wo-Dwo­rzec
  • Wierz­chów­ko

Wikipedia


wierzchowski

→ Wierz­cho­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­chow­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90. XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 4263 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Hie­ro­nim Wierz­chow­ski (1860–1942) – sę­dzia
  • Jakub Wierz­chow­ski (ur. 1977) – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Wierz­chow­ski (ur. 1926) – pol­ski po­li­tyk
  • Jerzy Wierz­chow­ski (ur. 1927) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ka­zi­mierz Wierz­chow­ski (ur. 1929) – pol­ski bio­log
  • Le­szek Wierz­chow­ski (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk
  • Prze­my­sław Wierz­chow­ski (ur. 1958) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­gra­fik
  • Zenon Wierz­chow­ski (1888–1981) – pol­ski che­mik

Wikipedia

Patrz:

Wierzchowo

wierzchowy

przy­miot­nik od: wierzch


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do jazdy wierz­chem

 (1.2) od­by­wa­ny wierz­chem

 (1.3) środ. za­trud­nio­ny na po­wierzch­ni

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. słu­żą­cy jeż­dżą­cy na wierz­chu ka­re­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) daw. jeźdz. koń do jazdy w siod­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osły wy­ko­rzy­stu­je się naj­czę­ściej jako zwie­rzę­ta jucz­ne, rza­dziej jako wierz­cho­we lub po­cią­go­we, a ostat­nio w ono­te­ra­pii.

 (1.3) Cie­ka­we, ile do­zor­com wierz­cho­wym dają na mie­siąc na rękę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzch mrz., wierzchołek mrz., wierzchowiec mzw., Wierzchowo n., Wierzchówko n.

 przym. wierzchni

 przysł. wierzchem

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) koń wierzchowy, koń pod siodło, koń pod wierzch

Wiktionary


wierzchołek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. punkt łą­czą­cy są­sied­nie boki wie­lo­ką­ta lub co najm­niej trzy ścia­ny wie­lo­ścia­nu; punkt łą­czą­cy dwie pro­ste

 (1.2) geogr. szczyt góry

 (1.3) naj­bar­dziej wy­su­nię­ty punkt cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wierz­cho­łek to m.in. naj­wy­żej po­ło­żo­na część cze­goś.
  • Wierz­cho­łek (ge­o­me­tria) – ro­dzaj punk­tu na­le­żą­ce­go do fi­gu­ry, np. do kąta, wie­lo­ką­ta, innej linii ła­ma­nej, innej krzy­wej, do wie­lo­ścia­nu, stoż­ka lub po­wierzch­ni stoż­ko­wej.
  • Wierz­cho­łek (te­o­ria gra­fów) – ele­ment skła­do­wy grafu.
  • Wierz­cho­łek – naj­wyż­sza część wy­pu­kłej formy te­re­nu, od­dzie­lo­na od sto­ków kra­wę­dzią, w przy­pad­ku jej braku, wierz­cho­łek jest trud­ny do wy­róż­nie­nia. Czę­sto błęd­nie sto­so­wa­ne jako sy­no­nim szczy­tu.
  • Wierz­cho­łek chmu­ry – naj­wyż­sza wi­docz­na część chmu­ry.
  • Wierz­cho­łek – je­zio­ro w woj. po­mor­skim, po­wie­cie ko­ścier­skim na ob­sza­rze miej­skim Ko­ście­rzy­ny, le­żą­ce na te­re­nie na Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go.
  • Wierz­cho­łek – obocz­na nazwa Zie­lo­ne­go Je­zio­ra – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo, le­żą­ce na te­re­nie Po­je­zie­rza Kra­jeń­skie­go.
  • Wierz­cho­łek – część wsi Pra­tu­lin w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ro­kit­no.
  • Wierz­cho­łek – część wsi Kujan w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo.
  • Wierz­cho­łek (gra­fi­ka 3D) (ang. ver­tex) – w gra­fi­ce trój­wy­mia­ro­wej po­ję­cie po­kry­wa­ją­ce się czę­ścio­wo z ter­mi­nem wierz­choł­ka wie­lo­ką­ta lub wie­lo­ścia­nu, nio­są­ce jed­nak czę­sto­kroć do­dat­ko­we in­for­ma­cje o m...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta fi­gu­ra ma pięć wierz­choł­ków.

 (1.2) Pa­trzę na wierz­cho­łek góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃˈxɔwɛk, AS: vʹi ̯ešχou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierzchołkowy, wierzchowy

 przysł. wierzchołkowo, wierzchem

 rzecz. wierzchowy mzw./mos.

Wiktionary


wierzchołkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wierz­cho­łek


SJP.pl


wierzchołkowy

przy­miot­nik od: wierz­cho­łek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wierz­choł­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchołek m.

 przysł. wierzchem

Wiktionary


wierzchołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wierzchołówka

wierz­cho­łów­ka żół­to­wło­sa - ga­tu­nek owada z rzędu mu­chó­wek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wierz­cho­łów­ka − człon ro­dza­jo­wy pol­skich nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych mu­chó­wek z ro­dzi­ny ło­wi­ko­wa­tych:
    • wierz­cho­łów­ka amur­ska (Cho­e­ra­des amu­ren­sis)
    • wierz­cho­łów­ka bo­re­al­na (Laph­ria ep­hip­pium)
    • wierz­cho­łów­ka czar­na (An­dre­no­so­ma atra)
    • wierz­cho­łów­ka obrze­żo­na (Cho­e­ra­des mar­gi­na­ta)
    • wierz­cho­łów­ka ogni­sta (Cho­e­ra­des gilva)
    • wierz­cho­łów­ka wło­cha­ta (Laph­ria gib­bo­sa)
    • wierz­cho­łów­ka wspa­nia­ła (Cho­e­ra­des ignea)
    • wierz­cho­łów­ka zło­ci­sta (Cho­e­ra­des fim­bria­ta)
    • wierz­cho­łów­ka zło­to­wło­sa (Cho­e­ra­des fe­mo­ra­ta)
    • wierz­cho­łów­ka żół­to­wło­sa (Laph­ria flava)

Wikipedia


wierzchucice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­chu­ci­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Wierz­chu­ci­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko

Wikipedia


wierzchucin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wierz­chu­cin – sta­cja ko­le­jo­wa w Wierz­chu­ci­nie, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim w po­wie­cie tu­chol­skim w gmi­nie Cek­cyn
  • Wierz­chu­cin – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim w po­wie­cie tu­chol­skim w gmi­nie Cek­cyn
  • Wierz­chu­cin – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Ka­lisz Po­mor­ski
  • Stary Wierz­chu­cin
  • Wierz­chu­cin Kró­lew­ski
  • Wierz­chu­cin Stary

Wikipedia


wierzchucinek

Wierz­chu­ci­nek – (niem. "Ho­hen­fel­de") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko.

W miej­sco­wo­ści za­cho­wał się pałac z 2 po­ło­wy XIX wieku, nieg­dyś włas­ność hra­bi­ny Anie­li Po­tu­lic­kiej.

Wikipedia


wierzchucino

Wierz­chu­ci­no (kaszb. "Wiérzchùcëno" lub też "Wierzchùcëno", niem. "Wiers­chut­zin", d. pol. "Wierz­chu­cin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. Leży nad Mo­rzem Bał­tyc­kim. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś leży nad By­chow­ską Stru­gą na pół­noc­no-za­chod­nim krań­cu je­zio­ra Żar­no­wiec­kie­go przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 213. Za­bu­do­wa­nia miej­sco­wo­ści znaj­du­ją się w od­le­gło­ści 3 km od Bał­ty­ku.

Wikipedia


wierzeja

jedno ze skrzy­deł du­żych drzwi lub bramy


SJP.pl

Wie­rze­ja – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Dusz­ni­ki.

Wikipedia


wierzeje

1. dwus­krzy­dło­wa brama zbita z desek;
2. wiel­kie, dwus­krzy­dło­we drzwi; pod­wo­je, wrota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. dwus­krzy­dło­wa brama z desek

Wiktionary

Wie­rze­je – dawna wieś, od 1953 w gra­ni­cach mia­sta Piotr­ków Try­bu­nal­ski. Leży we wschod­niej czę­ści mia­sta, wzdłuż ulicy Wie­rze­je, po wschod­niej stro­nie je­zio­ra Bugaj, na pół­noc od wschod­niej ob­wod­ni­cy Piotr­ko­wa.

Za­bu­do­wa osied­la to głów­nie domy jed­no­ro­dzin­ne. Ze wzglę­du na chro­no­lo­gię za­bu­do­wa­nia, osied­le można po­dzie­lić na dwie czę­ści: starą po­łud­nio­wą (za­bu­do­wa z lat 1970–1990, oraz nową pół­noc­no-wschod­nią za­bu­do­wa­ną po 1990 roku).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podwoje, wrota

Wiktionary


wierzejewice

Wie­rze­je­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


wierzejski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wie­rzej­ski – zo­o­log, hy­dro­bio­log
  • Woj­ciech Wie­rzej­ski – poseł na Sejm V ka­den­cji

Wikipedia


wierzelin

Wie­rze­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wierzenica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w po­wie­cie poz­nań­skim;

Wiktionary

Wie­rze­ni­ca – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, po­wie­cie poz­nań­skim, gmi­nie Swa­rzędz, na pra­wym brze­gu rzeki Głów­nej.

Wieś szla­chec­ka, włas­ność wo­je­wo­dy płoc­kie­go Pio­tra Po­tu­lic­kie­go, około 1580 le­ża­ła w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy ul. Li­siej w Wie­rze­ni­cy z bu­dże­tu gmin­ne­go wy­bu­do­wa­no si­łow­nię zew­nętrz­ną.

Wiktionary


wierzenie

zwy­kle w licz­bie mno­giej: po­glą­dy, prze­ko­na­nia opar­te na wie­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wie­rzyć.

 (1.2) po­gląd przyj­mo­wa­ny bez do­wo­du, zwła­szcza re­li­gij­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­cjo­na­li­ści przyj­mu­ją tylko te spoś­ród ele­men­tów wie­dzy i wie­rzeń, które dają się uza­sad­nić na pod­sta­wie czy­sto lo­gicz­ne­go my­śle­nia oraz em­pi­rycz­ne­go poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wierzyć

 rzecz. zwierzenie n., wiara ż., wierzący mos.

Wiktionary


wierzgać

fikać; po­tocz­nie:
1. ma­chać gwał­tow­nie no­ga­mi;
2. prze­ciw­sta­wiać się komuś sil­niej­sze­mu; pod­ska­ki­wać, bry­kać;
3. o zwie­rzę­ciu: bie­gnąc, wy­rzu­cać do tyłu obie tylne nogi; bry­kać


SJP.pl


wierzgnięcie

fi­knąć; po­tocz­nie:
1. mach­nąć gwał­tow­nie no­ga­mi;
2. prze­ciw­sta­wić się komuś sil­niej­sze­mu; pod­sko­czyć, bry­knąć;
3. o zwie­rzę­ciu: bie­gnąc, wy­rzu­cić do tyłu obie tylne nogi; bry­knąć


SJP.pl


wierzgnąć

fi­knąć; po­tocz­nie:
1. mach­nąć gwał­tow­nie no­ga­mi;
2. prze­ciw­sta­wić się komuś sil­niej­sze­mu; pod­sko­czyć, bry­knąć;
3. o zwie­rzę­ciu: bie­gnąc, wy­rzu­cić do tyłu obie tylne nogi; bry­knąć


SJP.pl


wierznica

Wierz­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą.

Wikipedia


wierznowice

Wierz­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Zduny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


wierzonka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wie­rzon­ka (niem. "Wald­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz. W do­li­nie rzeki Głów­nej (do­pływ Warty), na skra­ju Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Pu­szcza Zie­lon­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


wierzyca

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Wie­rzy­ca (też "Wie­rzy­sza", "We­ry­sa", łac. "Ve­ris­sa", kaszb. "Wierzësa", niem. "Ferse") – rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ dol­nej Wisły. Dłu­gość rzeki wy­no­si 151,4 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 1603 km². Wie­rzy­ca wy­pły­wa z nie­wiel­kie­go Je­zio­ra Pio­trow­skie­go na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim przy miej­sco­wo­ści Pio­tro­wo na po­łud­nio­wy wschód od Wie­ży­cy.

Wikipedia


wierzyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wie­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 2021 r., wieś li­czy­ła 681 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wierzyciel

osoba praw­na lub fi­zycz­na upraw­nio­na do żą­da­nia okre­ślo­ne­go świad­cze­nia od dłuż­ni­ka; osoba, u któ­rej ktoś za­cią­gnął dług


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lub in­sty­tu­cja, od któ­rej po­ży­czo­ne zo­sta­ły pie­nią­dze

 (1.2) praw. osoba fi­zycz­na lub praw­na, która może żądać speł­nie­nia świad­cze­nia od innej osoby, z którą łączy ją sto­su­nek zo­bo­wią­za­nio­wy;

Wiktionary

Wie­rzy­ciel (łac. "cre­di­tor") – osoba, która może żądać speł­nie­nia świad­cze­nia od innej osoby (dłuż­ni­ka), z którą łączy ją sto­su­nek zo­bo­wią­za­nio­wy. Ko­deks cy­wil­ny nie de­fi­niu­je po­ję­cia wie­rzy­cie­la "ex­pli­ci­te" (wprost); de­fi­niu­je je­dy­nie kon­struk­cje zo­bo­wią­za­nia (czyli sto­sun­ku zo­bo­wią­za­nio­we­go); zgod­nie z prze­pi­sem art. 353 kc – zo­bo­wią­za­nie po­le­ga na tym, że wie­rzy­ciel może żądać od dłuż­ni­ka świad­cze­nia, a dłuż­nik musi świad­cze­nie speł­nić.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał mnó­stwo dłu­gów i co rusz wydz­wa­nia­li do niego wie­rzy­cie­le.

 (1.2) Dy­rek­tor szko­ły jest wie­rzy­cie­lem, upraw­nio­nym do żą­da­nia wy­ko­na­nia obo­wiąz­ku szkol­ne­go w dro­dze eg­ze­ku­cji ad­mi­ni­stra­cyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɨt͡ɕɛl, AS: vʹi ̯ežyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzytelność ż.

:: fż. wierzycielka ż.

 przym. wierzycielski, wierzytelny

Wiktionary


wierzycielka

ko­bie­ta upraw­nio­na do żą­da­nia okre­ślo­ne­go świad­cze­nia od dłuż­ni­ka; ko­bie­ta, u któ­rej ktoś za­cią­gnął dług


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta, od któ­rej po­ży­czo­ne zo­sta­ły pie­nią­dze

Wiktionary


wierzycielski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wie­rzy­cie­la

Wiktionary


wierzyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Wierzynek m.

Wiktionary


wierzynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wie­rzyn

Wiktionary

Wie­rzy­nek – re­sta­u­ra­cja znaj­du­ją­ca się przy Rynku Głów­nym w Kra­ko­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wierzyn mos.

Wiktionary


wierzytelność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. prawo wie­rzy­cie­la do żą­da­nia świad­cze­nia od dłuż­ni­ka;

Wiktionary

Wie­rzy­tel­ność – upraw­nie­nie do żą­da­nia speł­nie­nia świad­cze­nia z okre­ślo­ne­go sto­sun­ku zo­bo­wią­za­nio­we­go przy­słu­gu­ją­ce wie­rzy­cie­lo­wi wobec dłuż­ni­ka i skła­da­ją­ce się z jed­ne­go lub wielu ro­szczeń lub praw kształ­tu­ją­cych.

Wie­rzy­tel­ność jest an­to­ni­mem długu, je­że­li na X ciąży dług wobec Y, to Y ma wie­rzy­tel­ność w sto­sun­ku do X. W ję­zy­ku praw­ni­czym sfor­mu­ło­wa­nia tego używa się głów­nie dla scha­rak­te­ry­zo­wa­nia po­zy­cji wie­rzy­cie­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta wie­rzy­tel­ność ule­gła prze­daw­nie­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzyciel m., wierzycielka ż.

Wiktionary


wierzyć

1. wyz­na­wać jakąś re­li­gię;
2. przyj­mo­wać coś za praw­dę;
3. ufać, że ktoś mówi praw­dę, mieć do kogoś za­u­fa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwie­rzyć)

 (1.1) uwa­żać coś za praw­dzi­we mimo braku do­wo­dów na praw­dzi­wość tego

 (1.2) ufać komuś, uwa­żać, że ktoś ma rację

 (1.3) wyz­na­wać re­li­gię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wie­rzyć sie­bie

 (2.1) stpol. zwie­rzać się komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ki­bi­ce wie­rzy­li, że ich dru­ży­na wygra.

 (1.2) Oj­ciec od dziec­ka pow­ta­rzał mi, żebym nie wie­rzył praw­ni­kom i le­ka­rzom.

 (1.3) Choć ge­ne­rał nie wie­rzył (w Boga), zgo­dził się na od­pra­wie­nie przed bitwą mszy dla żoł­nie­rzy.

 (2.1) Jesus nie wie­rzył sam sie­bie jim, dla­te­go iże on znał wszyst­ki (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: vʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwierzenie n., wiara ż., wierny mos., wierna ż., wierne n., wiernica ż., wierność ż., wierzenie n., Wiara ż., wierzący mos. wierząca ż., wierzące n., niezwierzenie n., niewierny mos., niewierna ż., niewierne n., niewierność ż., niewierzenie n., niewierzący mos., niewierząca ż.

 czas. uwierzyć dk.

 przym. wierzeniowy, niewierzeniowy, wierny, niewierny

 przysł. wiernie, niewiernie

 ims. niewierzący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ufać, pokładać nadzieję

Wiktionary


wierzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Wie­rzyń­ski – pol­ski le­karz
  • Hie­ro­nim Wie­rzyń­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Józef Wie­rzyń­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, hi­sto­ryk i żoł­nierz
  • Ka­zi­mierz Wie­rzyń­ski – pol­ski poeta
  • Ma­ciej Wie­rzyń­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Sta­ni­sław Wie­rzyń­ski – pol­ski żoł­nierz
  • Zyg­munt Wie­rzyń­ski – pol­ski in­ży­nier ge­o­de­ta

Wikipedia


wierząca

ko­bie­ta wyz­na­ją­ca jakąś re­li­gię


SJP.pl

Wie­rzą­ca (fr. "Ha­de­wijch") – fran­cu­ski dra­mat fil­mo­wy z 2009 roku w re­ży­se­rii Bruno Du­mon­ta. Zdję­cia krę­co­no w Pa­ry­żu, Bert­hen (de­par­ta­ment Nord) oraz w Les­si­nes (Wa­lo­nia).

Wikipedia


wierzący

czło­wiek wyz­na­ją­cy jakąś re­li­gię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca jakąś re­li­gię

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: wie­rzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uwa­żam się za ka­to­licz­kę, zo­sta­łam ochrz­czo­na, głów­nie za spra­wą mamy, która była wie­rzą­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż., wierna ż., wierny mos., wierzenie n., wierzyciel mos., wierzycielka ż.

:: fż. wierząca

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk., zawierzać ndk., zawierzyć dk.

 przym. wierny, wierzycielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wierny, wyznawca, zwolennik

Wiktionary


wiesbaden

[czy­taj: wis­badn] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i uz­dro­wi­sko w środ­ko­wych Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Hesja;

Wiktionary

Wies­ba­den – mia­sto na pra­wach po­wia­tu, uz­dro­wi­sko w środ­ko­wo-za­chod­nich Niem­czech, od 1945 roku sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Hesja, w re­jen­cji Darm­stadt. Leży nad Renem, u pod­nó­ża gór Ta­u­nus. Znane jest ze źró­deł ter­mal­nych. Od 1945 do Wies­ba­den na­le­ży Mainz-Ka­stel, po­przed­nio była to część Mo­gun­cji. Pod ko­niec 2024 licz­ba lud­no­ści wy­no­si­ła około 296 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiesbadeński

Wiktionary


wiesbadeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wies­ba­den, do­ty­czą­cy Wies­ba­den

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za szczyt osią­gnięć uwa­żał lata wies­ba­deń­skie (li­sto­pad 1943 – ma­rzec 1945), gdy „miał w gar­ści 130 ty­się­cy ludzi z SS, po­li­cji, armii wew­nętrz­nej i służb po­moc­ni­czych”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesbaden n.

Wiktionary


wiesel

[czy­taj: WIzel] naz­wi­sko


SJP.pl

Wie­sel (niem. "ła­si­ca") – nie­miec­ki lekki gą­sie­ni­co­wy po­jazd opra­co­wa­ny w la­tach 70. Od lat 90. znaj­du­je sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w armii nie­miec­kiej, która używa wielu jego od­mian.

Wikipedia


wiesenthal

[czy­taj: WIzental] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­sent­hal – dziel­ni­ca Ober­wie­sent­hal
  • Wie­sent­hal – gmina w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Wart­burg
  • By­strzy­ca
  • Chle­bi­ce
  • Ostro­wą­sy
  • Sko­ra­cze­wo
  • Świę­cia­no­wo
  • Wa­do­cho­wi­ce
  • Prze­sie­ki
  • Grete Wie­sent­hal – au­striac­ka tan­cer­ka ba­le­to­wa
  • Hel­mut Wie­sent­hal – nie­miec­ki so­cjo­log
  • Szy­mon Wie­sent­hal – nie­miec­ki ar­chi­tekt

Wikipedia


wiesia

zdrob­nie­nie od: Wie­sła­wa (imię żeń­skie); Wieś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. od Wie­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na we­se­lu u Wiesi Ka­ro­li­na już była z Mar­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesława ż., Wieśka ż.

Wiktionary


wiesiek

zdrob­nie­nie od: Wie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wie­sław

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Wieś­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na we­se­lu u Wieś­ka Ka­ro­li­na już była z Mar­kiem.

 (2.1) Nie bę­dziesz mi tu żad­nych Wie­siek przy­pro­wa­dzał!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesław mos.

Wiktionary


wiesieli

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. we­se­le

Wiktionary


wiesiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wiesi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wiesio

zdrob­nie­nie od: Wie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wiesiołek

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oe­not­he­ra|ref=tak., ro­śli­na o żół­tych kwia­tach i lan­ce­to­wa­tych li­ściach;

Wiktionary

Wie­sio­łek ("Oe­not­he­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych ("Ona­gra­ce­ae"). Na­le­ży do niego 157 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Część ga­tun­ków zo­sta­ła in­tro­du­ko­wa­na na inne kon­ty­nen­ty. W Eu­ro­pie w niek­tó­rych uję­ciach opi­sa­no ich kil­ka­dzie­siąt, acz­kol­wiek wiele z nich nie jest sze­rzej uz­na­wa­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk, AS: vʹi ̯ėśou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiesiołkowate nmos.

Wiktionary


wiesiołkowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mir­tow­ców, obej­mu­ją­ca ponad 650 ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ona­gra­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu mir­tow­ców;

Wiktionary

Wie­sioł­ko­wa­te ("Ona­gra­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mir­tow­ców za­wie­ra­ją­ca około 22 ro­dza­je i około 656 ga­tun­ków. Ro­dzi­na kos­mo­po­li­tycz­na, jest roz­po­wszech­nio­na na całym świe­cie od stre­fy bo­re­al­nej po tro­pi­kal­ną poza su­chy­mi stre­fa­mi Afry­ki i Au­stra­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fuk­sja na­le­ży do ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiesiołek mrz.

Wiktionary


wiesiołkowaty

o ce­chach wie­sioł­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wiesiołkowiec

po­sto­jak wie­sioł­ko­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


wiesiołkowy

przy­miot­nik od: wie­sio­łek


SJP.pl


wiesiołucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Pry­pe­ci

Wiktionary

Wie­sio­łu­cha – dawny fol­wark. Te­re­ny na któ­rych leżał znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Pro­zo­ro­ki.

Wikipedia


wiesiołów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­sio­łów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Wie­sio­łów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Dąbie

Wikipedia


wieslana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi i Kraju Perm­skim, lewy do­pływ Kamy

Wiktionary


wiesny

przy­miot­nik

 (1.1) śrpol. wiej­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛsnɨ, AS: vʹi ̯esny

Wiktionary


wieszaczek

zdrob­nie­nie od: wie­szak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wie­szak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszak m., zawiesina ż.

Wiktionary


wieszadełko

zdrob­nie­nie od: wie­sza­dło


SJP.pl

Wie­sza­deł­ko ( su­spen­sor) – w bio­lo­gii ter­min ma­ją­cy różne zna­cze­nia:

Wikipedia


wieszadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do za­wie­sza­nia lub pod­wie­sza­nia

Wiktionary


wieszak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kołek, ha­czyk lub drą­żek, słu­żą­cy do wie­sza­nia ubrań, ręcz­ni­ków itp.

 (1.2) mebel za­o­pa­trzo­ny w kilka wie­sza­ków (1.1)

 (1.3) kraw. ta­siem­ka lub pę­tel­ka przy­szy­ta do ubra­nia lub ręcz­ni­ka

 (1.4) przed­miot o łu­ko­wa­tym lub trój­kąt­nym kształ­cie, z ha­kiem poś­rod­ku, słu­żą­cy do wie­sza­nia ubrań na drąż­ku;

 (1.5) ar­chit. pio­no­wy ele­ment drew­nia­nej kon­struk­cji dachu;

 (1.6) pot. żart. wy­so­ka i chuda osoba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wie­szak (bu­dow­nict­wo)
  • wie­szak (kolej)
  • wie­szak do ubrań
  • Wie­szak (astro­no­mia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wieś ręcz­nik na wie­sza­ku.

 (1.2) W kącie po­ko­ju stał wie­szak na pła­szcze i ka­pe­lu­sze.

 (1.3) Mamo, urwał mi się wie­szak od kurt­ki, mo­gła­byś go przy­szyć?

 (1.4) Wie­sza­ki do ubrań wy­ra­bia­ne są z drew­na, me­ta­lu lub pla­sti­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʃak, AS: vʹi ̯ešak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszanie n., powieszenie n.

:: zdrobn. wieszaczek m.

 czas. odwiesić, wieszać ndk., powiesić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wieszadło

 (1.4) ramiączko

Wiktionary


wieszakowy

→ wie­szak


SJP.pl

Patrz:

wieszak

wieszanie

1. za­cze­piać coś na czymś tak, aby zwi­sa­ło;
2. po­tocz­nie, o kom­pu­te­rze: wie­szać się - od­ma­wiać po­słu­szeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieszać, odwiesić

 rzecz. wieszak mrz., zawiesina ż.

Wiktionary


wieszar

typ wią­za­ra da­cho­we­go, sto­so­wa­ny w da­chach o dużej roz­pię­to­ści, przy braku pod­pór bez­poś­red­nich


SJP.pl


wieszarowy

przy­miot­nik od: wie­szar


SJP.pl


wieszać

1. za­cze­piać coś na czymś tak, aby zwi­sa­ło;
2. po­tocz­nie, o kom­pu­te­rze: wie­szać się - od­ma­wiać po­słu­szeń­stwa


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) umie­szczać coś w taki spo­sób, że punkt za­cze­pie­nia znaj­du­je się ponad jego środ­kiem cięż­ko­ści

 (1.2) za­bi­jać kogoś po­przez za­wią­za­nie na jego szyi pętli za­ci­ska­ją­cej się pod jego cię­ża­rem

 (1.3) środ. in­form. do­pro­wa­dzać sy­stem in­for­ma­tycz­ny do za­blo­ko­wa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wie­szać się

 (2.1) trzy­mać się cze­goś, nie opie­ra­jąc nóg, dyn­da­jąc, zwi­sać na czymś

 (2.2) od­bie­rać sobie życie po­przez za­wią­za­nie na szyi pętli

 (2.3) środ. in­form. o kom­pu­te­rze: prze­sta­wać dzia­łać, blo­ko­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele osób wie­sza obra­zy na ścia­nach.

 (1.2) Bru­tal­ni żoł­nie­rze wie­sza­li chło­pów na przy­droż­nych drze­wach.

 (1.3) Nie uru­cha­miaj tego pro­gra­mu, bo on wie­sza sy­stem.

 (2.3) Muszę prze­in­sta­lo­wać sy­stem, bo ten kom­pu­ter coraz czę­ściej się wie­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiszenie n., wieszak m., wieszanie n., powieszenie n., uwieszenie n., zwisanie n., zwieszanie n., obwieszanie n., obwieszenie n., przywieszanie n., przywieszenie n., podwieszanie n., podwieszenie n., odwieszanie n., odwieszenie n., zawiesina ż., zawieszka ż., zwis m., zawisak m., wisielec m.

 czas. zwieszać się, zwieszać, wisieć ndk., powiesić dk., zawiesić dk., uwieszać ndk., uwiesić dk., zwisać ndk., zwisnąć dk., obwieszać ndk., obwiesić dk., przywieszać ndk., przywiesić dk., podwieszać ndk., podwiesić dk., odwieszać ndk., odwiesić dk.

 przym. zawiesinowy, wieszakowy, wisielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwieszać

 (1.2) obwieszać

 (2.1) czepiać się

Wiktionary


wieszcz

książ­ko­wo:
1. ge­nial­ny, natch­nio­ny poeta, zwła­szcza ro­man­tycz­ny; wie­szczek;
2. czło­wiek prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość państw lub na­ro­dów; pro­rok, pro­fe­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) natch­nio­ny, wy­bit­ny poeta

 (1.2) osoba prze­po­wia­da­ją­ca przysz­łość na­ro­du

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od wie­szczyć

Wiktionary

Wieszcz – poeta natch­nio­ny, poeta-pro­rok.

Słowo to ist­nia­ło już w sta­ro­pol­szczyź­nie, wią­żąc się jed­nak nie z okre­ślo­ną po­sta­wą ar­ty­sty, lecz z funk­cją prze­wi­dy­wa­nia przysz­ło­ści, czyli wie­szcze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­my de­kla­mo­wać po­ez­ję na­szych wie­szczów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃt͡ʃ, AS: vʹi ̯ešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczość ż., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczyca ż., wieszczek m., wieszczba ż., wieszczbiarz m., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarstwo n.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy, wieszczbiarski

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wieszczek, prorok

Wiktionary


wieszczba

prze­po­wied­nia, wróż­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­po­wied­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒd͡ʒba, AS: vʹi ̯ežǯba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczbiarskość ż., wieszcz, wieszczbiarka, wieszczbiarnia, wieszczbiarstwo, wieszczbiarz, wieszczek, wieszczenie, wieszczka, wieszczyca

 czas. wieszczyć

 przym. wieszczbiarski, wieszczy

 przysł. wieszczo, wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiednia, proroctwo, wróżba

Wiktionary


wieszczbiarka

→ wieszcz­biarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta wie­szczą­ca przysz­łość

Wiktionary

Patrz:

wieszczbiarz

Powiązane:

 rzecz. wieszczba ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż.

:: fm. wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszczka

Wiktionary


wieszczbiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. miej­sce wie­szcze­nia przysz­ło­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczbiarstwo n., wieszcz mos., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrocznia

Wiktionary


wieszczbiarski

do­ty­czą­cy wieszcz­bia­rza, wieszcz­biar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wieszcz­biar­stwem, do­ty­czą­cy wieszcz­biar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie ta twoja są­siad­ka na­u­czy­ła się sztu­ki wieszcz­biar­skiej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczbiarstwo n., wieszcz mos., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarski

Wiktionary


wieszczbiarsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób wieszcz­biar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczbiarstwo n., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarsko

Wiktionary


wieszczbiarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wieszcz­biar­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczbiarstwo n., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarskość

Wiktionary


wieszczbiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. próby prze­po­wia­da­nia przysz­ło­ści za po­mo­cą spe­cjal­nych przed­mio­tów i tech­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są­siad­ka Jad­wi­gi trud­ni się wieszcz­biar­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszcz mos., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mantyka, wróżbiarstwo

Wiktionary


wieszczbiarz

prze­sta­rza­łe: ten, kto prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wie­szczek, wróż­bi­ta, wróż, wróż­biarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba wie­szczą­ca przysz­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szko­da, że tu niema mo­je­go wieszcz­bia­rza, onby mi wy­tłó­ma­czył sen tej ko­bie­ty, sen też mój, który śni­łem ja przed go­dzi­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczba ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż.

:: fż. wieszczbiarka ż.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróż, wróżbiarz, wróżbita; daw. wieszczek

Wiktionary


wieszczek

1. prze­sta­rza­łe: ten, kto prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wieszcz­biarz, wróż­bi­ta, wróż, ka­ba­larz;
2. daw­niej: natch­nio­ny, wy­bit­ny poeta; wieszcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pyrr­ho­co­rax gra­cu­lus|ref=tak., ga­tu­nek śred­nie­go ptaka osia­dłe­go z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;

 (2.2) ornit. ptak z ga­tun­ku wie­szczek (2.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: wieszcz­ka

Wiktionary

Wie­szczek ("Pyrr­ho­co­rax gra­cu­lus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych (Cor­vi­dae). Wy­stę­pu­je w gó­rach Eu­raz­ji i pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki; ge­ne­ral­nie jest osia­dły. Wy­jąt­ko­wo za­la­tu­je do Pol­ski. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy do­brze znali prze­po­wied­nię wieszcz­ka He­le­no­sa.

 (2.1) Gnia­zda wieszcz­ków znaj­du­ją się na nie­do­stęp­nych ścia­nach skal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszcz m., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczyca ż., wieszczba ż., wieszczbiarz m., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarstwo n.

:: fż. wieszczka ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy, wieszczbiarski

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszcz, wieszczbiarz

Wiktionary


wieszczenie

1. za­wia­da­miać, ob­wie­szczać
2. być oz­na­ką cze­goś, co na­stą­pi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści

 (1.2) książk. za­po­wia­da­nie tego, co na­stę­pu­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fak­tem do­ko­na­nym hi­sto­rycz­nie stało się wie­szcze­nie pro­ro­ków i ma­rze­nie po­e­tów: wolna Pol­ska pow­sta­ła.

 (1.2) Ko­ściel­ne dzwo­ny roz­po­czę­ły wie­szcze­nie nad­cią­ga­ją­cej na­wał­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszcz mos., wieszczba ż.

 przym. wieszczy

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadanie

 (1.2) zapowiadanie

Wiktionary


wieszczka

prze­sta­rza­łe: wróż­ka;
1. ko­bie­ta, która prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­biar­ka, ka­ba­lar­ka, ka­ba­list­ka;
2. po­stać z baśni ma­ją­ca moc czy­nie­nia cza­rów; cza­ro­dziej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: wieszcz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʃt͡ʃka, AS: vʹi ̯eščka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczość ż., wieszczenie n., wieszcz m., wieszczyca ż., wieszczek m., wieszczba ż., wieszczbiarz m., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarstwo n.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy, wieszczbiarski

 przysł. wieszczo

Wiktionary


wieszczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób wie­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczba ż., wieszcz mos., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczość ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy

Wiktionary


wieszczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co wie­szcze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszcz mos., wieszczenie n., wieszczka ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy

 przysł. wieszczo

Wiktionary


wieszczy

książ­ko­wo:
1. od­no­szą­cy się do wie­szcza;
2. pro­ro­czy, wró­żeb­ny, pro­fe­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wie­szcze­niem, do­ty­czą­cy wie­szcze­nia

 (1.2) liter. po­e­tyc­ki

Wiktionary

Wie­szczy – po­stać z za­kre­su de­mo­no­lo­gii sło­wiań­skiej, bę­dą­ca formą po­śmiert­nej eg­zy­sten­cji ludz­kiej duszy, zbli­żo­na do wy­o­bra­żeń upio­ra lub wam­pi­ra, po­sia­da­ją­ca jed­nak na wielu te­re­nach włas­ną, odręb­ną toż­sa­mość, wy­róż­nia­ją­cą się szcze­gól­ny­mi ce­cha­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczba ż., wieszcz mos., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczość ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proroczy, wróżebny

 (1.2) poetycki

Wiktionary


wieszczyca

1. wzjeż­ka wie­szczy­ca - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych;
2. daw­niej: wieszcz­ka, wróż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sem­blis pha­la­e­no­i­des|L.|ref=tak., motyl z rzędu chru­ści­ków;

 (1.2) daw. wróż­biar­ka

 (1.3) daw. med. koł­tun, plica po­lo­ni­ca

 (1.4) daw. gw-pl|Kra­ków. upiór przy­bie­ra­ją­cy po­stać ko­bie­ty, du­szą­cy śpią­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Nie wie­rzy uszom swym. Uśmie­cha się do wi­dzia­dła sen­ne­go, do duszy swej, do wie­szczy­cy na jawie sto­ją­cej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieszczyczny

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszcz mos., wieszczba ż.

Wiktionary


wieszczycki

naz­wi­sko


SJP.pl


wieszczyczyn

Wie­szczy­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Dolsk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na 4,8 km na pół­noc od Dol­ska, przy dro­dze po­wia­to­wej nr 4070 z Ka­dze­wa do Ko­nar­skie.

Wikipedia


wieszczyć

książ­ko­wo: prze­po­wia­dać, prze­wi­dy­wać przysz­łość; wró­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. albo podn. prze­po­wia­dać przysz­łość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszcz m., wieszczenie n., wieszczba ż., wieszczka ż., wieszczek mzw./mos.

 przym. wieszczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prorokować

Wiktionary


wieszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiesz­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Wiesz­ki – osada leśna w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Wiesz­ki – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Bia­roz­ki (Bia­roz­ki)

Wikipedia


wieszkowo

Wiesz­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Krzy­wiń.

Wikipedia


wieszli

daw­niej: cza­sow­nik "wie­dzieć" w for­mie oso­bo­wej po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą py­ta­ją­cą "-li" (= czy); czy wiesz


SJP.pl


wieszyno

Wie­szy­no (kaszb. "Wieszëno", Ves­sin) – wieś-uli­ców­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo. Ma sta­tut so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


wiesław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Wie­sła­wa

Wiktionary

Wie­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Była to skró­co­na forma imie­nia Wie­li­sław, Wie­le­sław. Mogło oz­na­czać „tego, kto pra­gnie sławy”. We­dług Wła­dy­sła­wa Ko­pa­liń­skie­go jest to imię li­te­rac­kie ut­wo­rzo­ne przez Win­cen­te­go Re­klew­skie­go pod ko­niec XVIII w. spo­pu­la­ry­zo­wa­ne przez po­e­mat "Wie­sław" Ka­zi­mie­rza Bro­dziń­skie­go, co nie jest praw­dą w świet­le no­wszych ana­liz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­cie Wie­sła­wo­wi, żeby przy­szedł o ósmej.

 (1.1) Żona Wie­sła­wa hand­lu­je na czar­nym raj­sto­pa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛswaf, AS: vʹi ̯esu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesławowa ż., Wiesławówna ż., Wiesławostwo lm m.

:: fż. Wiesława ż.

:: zdrobn. Wiesiek mos.

Wiktionary


wiesława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Wie­sław

Wiktionary

Wie­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zdrob­nia­le: Wie­sia, Wisia. Jest to żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wie­sław. Była to skró­co­na forma imie­nia Wie­li­sła­wa. Mogło oz­na­czać „tę, która pra­gnie sławy”.

Wedle da­nych re­je­stru PESEL imię Wie­sła­wa (jako pier­wsze) we­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 w Pol­sce nosi 102 987 ko­biet. Było wów­czas na 63. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­cie Wie­sła­wie, żeby przysz­ła o ósmej.

 (1.1) Wie­sła­wa hand­lu­je raj­sto­pa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛswafa, AS: vʹi ̯esu̯afa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Wiesław mos.

:: zdrobn. Wiesia ż., Wieśka ż.

Wiktionary


wiesławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wie­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wiesławostwo

Wie­sław z mał­żon­ką; Wie­sła­wo­wie


SJP.pl


wiesławowie

Wie­sław z mał­żon­ką; Wie­sła­wo­stwo


SJP.pl


wiesławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wie­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wietchinin

Wiet­chi­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Turek.

Od 1 stycz­nia do 12 paź­dzier­ni­ka 1973 w gmi­nie Ka­wę­czyn. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wietek

motyl z ro­dzi­ny bie­lin­ko­wa­tych


SJP.pl


wieteski

naz­wi­sko


SJP.pl


wietkong

ko­mu­ni­stycz­ne od­dzia­ły par­ty­zanc­kie w Wiet­na­mie Po­łud­nio­wym; Viet­cong


SJP.pl


wietlica

kos­mo­po­li­tycz­ny ro­dzaj pa­pro­ci


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wiet­li­ca (At­hy­rium) – ro­dzaj ro­ślin
  • wiet­li­ca (Ru­bi­co­nia) – ro­dzaj plusk­wia­ków
    • wiet­li­ca, wiet­li­ca ob­wie­dzio­na (Ru­bi­co­nia in­ter­me­dia ) – ga­tu­nek plusk­wia­ka

Wikipedia


wietlicowate

ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu pa­prot­kow­ców


SJP.pl

Wiet­li­co­wa­te ("At­hy­ria­ce­ae") – ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu pa­prot­kow­ców ("Po­ly­po­dia­les") o za­się­gu kos­mo­po­li­tycz­nym. We­dług sy­ste­mu PPG I (2016) obej­mu­je trzy ro­dza­je ("At­hy­rium", "De­pa­ria" i "Di­pla­zium") z ok. 650 ga­tun­ka­mi. W Pol­sce po­spo­li­tym przed­sta­wi­cie­lem wiet­li­co­wa­tych jest wiet­li­ca sa­mi­cza ("At­hy­rium filix-fe­mi­na").

Wikipedia


wietn.

skrót od: wiet­nam­ski


SJP.pl


wietnam

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Hanoi; So­cja­li­stycz­na Re­pu­bli­ka Wiet­na­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Wiet­nam, So­cja­li­stycz­na Re­pu­bli­ka Wiet­na­mu ( Việt Nam, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,) − pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim i gra­ni­czą­ce z Chiń­ską Re­pu­bli­ką Lu­do­wą, La­o­sem i Kam­bo­dżą. Ma ponad 102 mln miesz­kań­ców i jest pięt­na­stym co do wiel­ko­ści po­pu­la­cji pań­stwem świa­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­le­stwo Kam­bo­dży na za­cho­dzie gra­ni­czy z Taj­lan­dią, na pół­no­cy z La­o­sem i na wscho­dzie z Wiet­na­mem.

 (1.1) W Wiet­na­mie ist­nie­je około 60 mniej­szo­ści et­nicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛtnãm, AS: vʹi ̯etnãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietnamski m., Wietnamczyk m., wietnamiec m., Wietnamka ż., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż.

 przym. wietnamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Socjalistyczna Republika Wietnamu

Wiktionary


wietnamczyk

oby­wa­tel Wiet­na­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. oby­wa­tel Wiet­na­mu, miesz­ka­niec Wiet­na­mu, osoba na­ro­do­wo­ści wiet­nam­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej Wiet­nam­czy­cy, któ­rych pa­mię­ta­łem je­szcze z Pol­ski, to byli niez­grab­ni, kar­to­fla­ści lu­dzie, w sza­rych ma­ry­nar­kach i sza­rych spod­niach, w pó­ło­krą­głych mi­li­cyj­nych bu­tach z taką gu­mo­wą po­desz­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmt͡ʃɨk, AS: vʹi ̯etnãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam m., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż., wietnamiec m., wietnamski m.

:: fż. Wietnamka ż.

 przym. wietnamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. wietnamiec

Wiktionary


wietnamiec

lek­ce­wa­żą­co o Wiet­nam­czy­ku; Wiet­na­miec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Wiet­nam­czyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam m., Wietnamczyk m., Wietnamiec m., Wietnamka ż., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż., wietnamski m.

 przym. wietnamski

Wiktionary


wietnamistka

→ wiet­na­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

wietnamista

wietnamistyka

Wiet­na­mi­sty­ka – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą Wiet­na­mu, także kie­ru­nek aka­de­mic­ki poś­wię­co­ny tym za­gad­nie­niom.

Wikipedia


wietnamizacja

1. umoc­nie­nie zdol­no­ści sa­mo­o­bro­ny rządu i na­ro­du po­łud­nio­wo­wiet­nam­skie­go w cza­sie wojny wiet­nam­skiej w celu zmniej­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia mi­li­tar­ne­go wojsk ame­ry­kań­skich;
2. rzad­ko: pod­da­wa­nie wpły­wom wiet­nam­skim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo wiet­nam­skich


SJP.pl

Wiet­na­mi­za­cja ( Viet­na­mi­za­tion) – kon­cep­cja po­li­tycz­na wdra­ża­nia przez ad­mi­ni­stra­cję pre­zy­den­ta USA Ri­char­da Ni­xo­na, ma­ją­ca na celu po­ło­że­nie kresu za­an­ga­żo­wa­niu Sta­nów Zjed­no­czo­nych w wojnę w Wiet­na­mie po­przez pro­gram „ro­zbu­do­wy, wy­po­sa­ża­nia i szko­le­nia sił po­łud­nio­wo­wiet­nam­skich oraz przy­pi­sy­wa­nia im coraz więk­szej roli bo­jo­wej, przy jed­no­czes­nym sta­łym zmniej­sza­niu licz­by żoł­nie­rzy od­dzia­łów bo­jo­wych USA”.

Wikipedia


wietnamka

po­tocz­nie: świn­ka wiet­nam­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Wiet­na­mu, miesz­kan­ka Wiet­na­mu, ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści wiet­nam­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może to nie­wła­ści­we po­rów­na­nie, bo z trzci­ną wiąże się po­ję­cie cze­goś dłu­gie­go, a Wiet­nam­czy­cy są nie­wiel­kiej po­sta­ci, Wiet­nam­ki zaś je­szcze mniej­sze. Ale tak czy owak, to be­styj­ki nad wyraz mi­ster­ne i kształt­ne, choć drob­niu­teń­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmka, AS: vʹi ̯etnãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam mrz., wietnamistyka ż., wietnamista mos., wietnamistka ż., wietnamski mrz.

:: fm. Wietnamczyk mos., wietnamiec mos.

 przym. wietnamski

Wiktionary


wietnamski

zwią­za­ny z Wiet­na­mem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wiet­na­mu lub Wiet­nam­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Wiet­na­mu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmsʲci, AS: vʹi ̯etnãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam m., Wietnamczyk m., wietnamiec m., Wietnamka ż., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż.

Wiktionary


wietnamskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem wiet­nam­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem wiet­nam­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku wiet­nam­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯etnãmskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


wietnamskość

→ wiet­nam­ski


SJP.pl

Patrz:

wietnamski

wietnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. izba radna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtʲˈɲit͡sa, AS: vʹi ̯etʹńica

Wiktionary


wietrunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. wzdę­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈtrũnɛk, AS: vʹi ̯etrũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatry

Wiktionary


wietrzak

naz­wi­sko


SJP.pl


wietrzelisko

usy­pi­sko pow­sta­łe z na­gro­ma­dze­nia się wie­trze­li­ny


SJP.pl


wietrzeliskowy

przy­miot­nik od: wie­trze­li­sko


SJP.pl


wietrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wie­trzyć.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wie­trzeć.

Wiktionary

Wie­trze­nie – roz­pad me­cha­nicz­ny i roz­kład che­micz­ny skał wsku­tek dzia­ła­nia ener­gii sło­necz­nej, po­wie­trza, wody i or­ga­niz­mów. Za­cho­dzi na po­wierzch­ni Ziemi i w jej po­wierzch­nio­wej stre­fie zwa­nej stre­fą wie­trze­nia (głę­bo­kość od kilku do kil­ku­dzie­się­ciu me­trów).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wietrzyć

 rzecz. wywietrznik mrz., wietrznik mos./mrz.

Wiktionary


wietrzeniowy

przy­miot­nik od: wie­trze­nie


SJP.pl


wietrzeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwie­trzeć)

 (1.1) (o sub­stan­cjach) stop­nio­wo tra­cić świe­żość i za­pach wsku­tek dzia­ła­nia czyn­ni­ków ta­kich jak cie­pło i po­wie­trze

 (1.2) (o za­pa­chu) ulat­niać się

 (1.3) ule­gać za­pom­nie­niu

 (1.4) sta­wać się nie­ak­tu­al­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wino mu­sia­ło wie­trzeć od dawna.

 (1.4) Sym­bol nie wie­trze­je

 (1.5) Na przy­kład oli­win i bio­tyt, które sto­sun­ko­wo łatwo wie­trze­ją, po­sia­da­ją luź­niej­szą bu­do­wę kry­sta­licz­ną niż mi­ne­ra­ły od­por­ne na wie­trze­nia che­micz­ne, takie jak cyr­kon, czy mu­sko­wit.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwietrzenie n., zwietrzelina ż.

 czas. zwietrzeć dk., zwietrzyć dk., wietrzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) przedawniać się, dezaktualizować się

 (1.5) erodować, kruszeć, kruszyć się, pękać, rozpękać się, sypać się, rozpadać się, rozłupywać się, rozkruszać się, rozdrabniać się, łuszczyć się, złuszczać się, niszczeć

Wiktionary


wietrznie

przy­słó­wek

 (1.1) od­przym. → wietrz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj cały dzień było bar­dzo wietrz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃʲɲɛ, AS: vʹi ̯eṭšʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrznik mos./mrz., wietrzność ż., wietrzysko n., wiatr, wietrzyk

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrzno, bezwietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wietrzno

Wiktionary


wietrzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: wietrz­no, wietrz­nie


SJP.pl


wietrznik

1. otwór w dachu lub ścia­nie umoż­li­wia­ją­cy do­pływ po­wie­trza; wy­wietrz­nik; wen­ty­la­tor;
2. nie­wiel­ka część okna, da­ją­ca się od­dziel­nie ot­wie­rać; luf­cik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pejor. lek­ko­myśl­ny, nie­sta­ły męż­czyz­na (zwła­szcza młody) nie­trak­tu­ją­cy ni­ko­go po­waż­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. cuk. zob. ptyś.

 (2.2) bud. otwór wen­ty­la­cyj­ny

 (2.3) bud. ot­wie­ral­na część w skrzyd­le okna umoż­li­wia­ją­ca wie­trze­nie po­mie­szcze­nia

 (2.4) ar­chit. urzą­dze­nie wska­zu­ją­ce kie­ru­nek wie­ją­ce­go wia­tru

 (2.5) łow. noz­drza psa lub zwie­rzę­cia dra­pież­ne­go

 (2.6) górn. amor­ty­za­tor ude­rzeń strug wody w ta­ra­nie wiert­ni­czym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wietrz­nik – ptyś
  • wietrz­nik – beza
  • wietrz­nik (ane­mo­skop) – urzą­dze­nie wska­zu­ją­ce kie­ru­nek wie­ją­ce­go wia­tru
  • wietrz­nik – otwór wen­ty­la­cyj­ny w po­mie­szcze­niu
  • Wietrz­nik – wzgó­rze na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Wietrz­nik – skała na wzgó­rzu Wietrz­nik na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Wietrz­nik – szczyt w Gó­rach By­strzyc­kich
  • wy­wietrz­nik
  • Wietrz­ni­ki -->

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci co by­wa­ją po sa­lo­nach... to sobie wietrz­ni­ki, z tymi można i za­wią­zać coś i roz­wią­zać, i po­ba­ła­mu­cić i po­rzu­cić, to wszyst­ko wietrz­ni­ki....

 (2.2) Po­za­kry­wa­li­ście wszyst­kie wietrz­ni­ki i pła­cze­cie, że macie grzy­ba?

 (2.5) Czu­łe­mu wietrz­ni­ko­wi te­rie­ra nie uj­dzie żadna kró­li­cza nora.

 (2.5) Pro­wo­dyr wciąż sunął na­przód. Świ­dro­wał oczy­ma ośnie­żo­ne pnie, po­chy­lał wietrz­nik ku śla­dom, pił nim mroź­ny wiatr.

 (2.7) Nie za­dep­tuj wietrz­ni­ków, bo cho­ciaż by­wa­ją tru­ją­ce, są też uży­tecz­ne lecz­ni­czo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr mrz., wietrzenie n., wietrznica ż., wietrznictwo n., wietrzność ż., wietrzyk mrz.

 czas. wietrzyć ndk., wietrzyć się ndk.

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekkoduch, letkiewicz, trzpiot, szałaput, szaławiła, świszczypał, świszczypała, świszczypałka; fircyk

 (2.1) ptyś

 (2.2) wywietrznik

 (2.3) lufcik, oberluft, wywietrznik

 (2.4) wiatrowskaz

 (2.7) zawilec

Wiktionary


wietrzno

przy­słó­wek

 (1.1) od­przym. → wietrz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wietrz­no – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Wietrz­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj cały dzień było bar­dzo wietrz­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃnɔ, AS: vʹi ̯eṭšno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wietrznie

Wiktionary


wietrzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wietrz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

 rzecz. wietrznik mos./mrz.

Wiktionary


wietrzny

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się sil­ny­mi pod­mu­cha­mi wia­tru

 (1.2) po­ru­sza­ny wia­trem

 (1.3) za­cho­dzą­cy pod wpły­wem dzia­ła­nia wia­tru, pow­sta­ły wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru

 (1.4) med. o cho­ro­bie: prze­no­szo­ny drogą kro­pel­ko­wą

 (1.5) przen. przest. nie­sta­ły w uczu­ciach, nie­sta­bil­ny emo­cjo­nal­nie

 (1.6) przen. przest. zni­ko­my, prze­lot­ny, nietr­wa­ły, prze­mi­ja­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Noc była wietrz­na i de­szczo­wa.

 (1.5) Ko­bie­to! puchu marny! ty wietrz­na isto­to!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: vʹi ̯eṭšny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wietrzyk m., wietrznik m., wietrznica ż., wiatrownica ż., wiatrówka ż., wietrzysko n., wietrzność ż.

 czas. wietrzyć ndk., przewietrzyć dk., wywietrzyć dk., zwietrzyć dk.

 przym. wiatrowy

 przysł. wietrznie, wietrzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiatrowy

 (1.5) lekkomyślny, pusty, płochy, niestały, zmienny, labilny

Wiktionary


wietrzyca

Wie­trzy­ca, wietrz­ni­ca – w tra­dy­cji pol­skich Gó­ra­li jest to zły duch at­mos­fe­rycz­ny, który po­ja­wia się pod­czas wia­tru hal­ne­go. Zgod­nie z po­da­nia­mi po­ry­wa różne przed­mio­ty, a czło­wie­ko­wi po­tra­fi ode­brać mowę oraz po­ła­mać kości. W walce z nim na­le­ża­ło po­słu­żyć się poś­wię­co­nym nożem, który rzu­ca­no w po­wie­trze. Jeśli nóż tra­fił wietrz­ni­cę, spa­dał po­kry­ty krwią na zie­mię a wiatr na­tych­miast usta­wał.

Wikipedia


wietrzychowice

1. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­trzy­cho­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Wie­trzy­cho­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Wie­trzy­cho­wi­ce

Wikipedia


wietrzychowicki

przy­miot­nik od: Wie­trzy­cho­wi­ce


SJP.pl


wietrzychowo

Wie­trzy­cho­wo (niem. "Die­trichs­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W 2022 w miej­sco­wo­ści zo­stał uru­cho­mio­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy.

Wikipedia


wietrzyk

1. zdrob­nie­nie od: wiatr;
2. lekki, przy­jem­ny wiatr; pod­much


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lekki wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad je­zio­rem było go­rą­co, ale ochła­dzał nas przy­jem­ny wie­trzyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃɨk, AS: vʹi ̯eṭšyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrznik mos./mrz., wiatr, wiaterek, wietrzysko, wiatrak, wiatraczek, wiatrówka

 przym. wiatrowy, wietrzny

 przysł. wietrznie

 czas. wiać, wietrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiaterek, zefirek

Wiktionary


wietrzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wietrzysko

zgru­bie­nie od: wiatr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. silny, do­kucz­li­wy wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzmo­ty odzy­wa­ły się już re­gu­lar­nie, a żeby nie było za do­brze, do­łą­czy­ło do nich wie­trzy­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrzyk m., wiatr m., wiatrówka ż.

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wicher

Wiktionary


wietrzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­wie­trzyć, wy­wie­trzyć)

 (1.1) wy­wo­ły­wać prze­pływ po­wie­trza w po­mie­szcze­niu

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwie­trzyć)

 (2.1) łapać za­pach z po­wie­trza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃɨt͡ɕ, AS: vʹi ̯eṭšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrznik mos./mrz., wietrzenie n., zwietrzenie n., wywietrznik m., wiatr m., wietrzyk m., wiatrówka ż.

 czas. przewietrzyć, wywietrzyć, zwietrzyć

 przym. wietrzny, wiatrowy

Wiktionary


wietrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


wietszyce

Wiet­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław.

Wikipedia


wietługa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji prze­du­ral­skiej, lewy do­pływ Wołgi;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­tłu­ga – miej­sco­wość w Rosji w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Wie­tłu­ga – rzeka w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wietłuski

Wiktionary


wietłuski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wie­tłu­gą, do­ty­czą­cy Wie­tłu­gi (mia­sta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietługa ż.

Wiktionary


wiew

stru­mień po­wie­trza; pod­much; po­wiew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciąg, stru­mień po­wie­trza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nawiew m., wywiew m., powiew m., wianie n., wywiewanie n., wywianie n., powiewanie n., powianie n., zwiewność ż., wialnia ż.

 czas. wionąć, wiać ndk., powiewać ndk., powiać dk., wywiewać ndk., wywiać dk.

 przym. zwiewny, wywiewny, nawiewny

 przysł. zwiewny

Wiktionary


wiewać

daw­niej:
1. ma­chać, kiwać czymś;
2. po­wie­wać, ło­po­tać, trze­po­tać na wie­trze


SJP.pl


wiewidło

wie­ja­dło, wie­jacz­ka; daw­niej:
1. ręcz­na szu­fel­ka do wia­nia zboża;
2. przy­rząd do tło­cze­nia po­wie­trza, wach­larz


SJP.pl


wiewiec

Wie­wiec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Strzel­ce Wiel­kie.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


wiewiór

1. re­gio­nal­nie: wie­wiór­ka;
2. prze­sta­rza­le: rze­żącz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. przest. rze­żącz­ka

 (1.2) żart. lub reg. sa­miec wie­wiór­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. zob. wie­wió­ra.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazek szla­jał się po bur­de­lach i zła­pał wie­wió­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛvʲjur, AS: vʹi ̯evʹi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewióry nmos., wiewiórki nmos., wiewiórczaki nmos., wiewiórka ż., wiewióra ż., wiewióreczka ż., wiewiórczak m., wiewiórkowate nmos.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryper

Wiktionary


wiewióra

1. re­gio­nal­nie: wie­wiór­ka;
2. prze­sta­rza­le: rze­żącz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od wie­wiór­ka

Wiktionary

Wie­wió­ra ("Ra­tu­fa") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wiór (Ra­tu­fi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈvʲjura, AS: vʹi ̯evʹi ̯ura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiórka ż., wiewióreczka ż., wiewiórzysko n., wiewiór mzw./ż.

 przym. wiewiórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiewiórzysko

Wiktionary


wiewiórcia

pie­szczot­li­wie: wie­wiór­ka; wie­wió­recz­ka


SJP.pl


wiewiórczak

ro­zdaj gry­zo­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­lo­sciu­rus|Gray|ref=tak., na­drzew­ny gry­zoń z po­dro­dzi­ny wie­wiór­cza­ków wy­stę­pu­ją­cy w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej;

Wiktionary

Wie­wiór­czak ("Cal­lo­sciu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wiór­cza­ków (Nan­no­sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz zwie­rzy­niec po­sia­da spe­cjal­ny pa­wi­lon dla wie­wiór­cza­ków, su­ry­ka­tek i le­mu­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórczaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­lo­sciu­ri­nae|Po­cock|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;

Wiktionary

Wie­wiór­cza­ki (Nan­no­sciu­ri­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ga­tun­ki wie­wiór­cza­ków wy­stę­pu­ją w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórczy

przy­miot­nik od: wie­wiór­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wie­wiór­ką, do­ty­czą­cy wie­wiór­ki

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wie­wiór­ki, bę­dą­cy jej czę­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) przy­po­mi­na­ją­cy wie­wiór­kę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wspiął się na palce i zaj­rzał do wie­wiór­czej dziu­pli.

 (3.1) Bawił ludzi ten ruch wie­wiór­czy, kręty i zwin­ny, jakim się on na wy­so­ki wierzch pieca do­sta­wał (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈvʲjurt͡ʃɨ, AS: vʹi ̯evʹi ̯určy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewióry nmos., wiewiórkowate nmos., wiewiórki nmos., wiewiórczaki nmos., wiewiórczak mzw., wiewiór m., wiewiórka ż., wiewióra ż., wiewióreczka ż.

 przym. wiewiórkowaty

Wiktionary


wiewiórczę

młode wie­wiór­ki


SJP.pl


wiewióreczka

zdrob­nie­nie od: wie­wiór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wie­wiór­ka

 (1.2) mała wie­wiór­ka

Wiktionary

Wie­wió­recz­ka ("Mi­cro­sciu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wió­rek (Sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛvʲjuˈrɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯evʹi ̯urečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewióry nmos., wiewiórkowate nmos., wiewiórki nmos., wiewiórczaki nmos., wiewiórczak mzw., wiewiórka ż., wiewióra ż., wiewiór m.

 przym. wiewiórczy

Wiktionary


wiewiórecznik

wie­wió­recz­nik po­spo­li­ty - ssak na­drzew­ny z ro­dzi­ny tu­pa­jo­wa­tych; tupaj, tu­pa­ja


SJP.pl


wiewiórka

1. gry­zoń na­drzew­ny z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych
2. w l. mno­giej (wie­wiór­ki): wy­pra­wio­ne skór­ki z wie­wió­rek; futro z tych skó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|sciu­rus|ref=tak., na­drzew­ny gry­zoń o pu­szy­stym i naj­czę­ściej rudym fu­trze oraz dłu­giej kicie;

 (1.2) pot. przen. osoba z ja­skra­wo ru­dy­mi wło­sa­mi

 (1.3) w lm. futro z wie­wió­rek (1.1)

Wiktionary

Wie­wiór­ka ("Sciu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wió­rek (Sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj w lesie wi­dzia­łem rudą wie­wiór­kę za­ja­da­ją­cą orze­chy.

 (1.1) Wie­wiór­ka, prze­stra­szo­na zgieł­kiem, wy­sko­czy­ła także jak bomba z dziu­pli swo­jej (…)

 (1.2) Kim jest ta wie­wiór­ka w mi­ni­spód­nicz­ce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈvʲjurka, AS: vʹi ̯evʹi ̯urka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór mzw., wiewiórczę n., wiewiórczak m., wiewiórczaki nmos., wiewiórkowate nmos., wiewióry nmos., Wiewiórczyn m.

:: zdrobn. wiewióreczka ż.

:: zgrub. wiewióra ż.

:: fm. wiewiórek m.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy, wiewiórczakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wywiórka

 (1.2) marchewka, rudzielec

Wiktionary


wiewiórki

1. gry­zoń na­drzew­ny z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych
2. w l. mno­giej (wie­wiór­ki): wy­pra­wio­ne skór­ki z wie­wió­rek; futro z tych skó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sciu­ri­nae|G. Fis­cher|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wie­wiór­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wie­wiór­ki – po­dro­dzi­na zwie­rząt za­li­cza­na do ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, rzędu gry­zo­ni
  • Wie­wiór­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim, w gmi­nie Płuż­ni­ca
  • Wie­wiór­ki – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie
  • Wie­wiór­ki – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bar­li­nek
  • Wie­wiór­ki – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Ru­koj­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ga­tun­ki wie­wió­rek wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce i Eu­raz­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórkokształtne

po­drząd ssa­ków z rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sciu­ro­morp­ha|Brandt|ref=tak., po­drząd ssa­ków z rzędu gry­zo­ni z dłu­gi­mi owło­sio­ny­mi ogo­na­mi;

Wiktionary

Wie­wiór­koksz­tałt­ne (Sciu­ro­morp­ha) – po­drząd ssa­ków z rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ży­ją­ce na drze­wach wie­wiór­koksz­tałt­ne chęt­nie gnia­zdu­ją w dziu­plach.

Wiktionary


wiewiórkowate

ro­dzi­na głów­nie na­drzew­nych gry­zo­ni, śred­nich roz­mia­rów ciała o sil­nie owło­sio­nym ogo­nie, wy­stę­pu­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach poza Au­stra­lią i An­tark­ty­dą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sciu­ri­dae|G. Fis­cher|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du wie­wiór­koksz­tałt­nych;

Wiktionary

Wie­wiór­ko­wa­te (Sciu­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du wie­wiór­koksz­tałt­nych (Sciu­ro­morp­ha) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­ziem­ne ga­tun­ki wie­wiór­ko­wa­tych mają krót­sze ogony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórkowaty

o ce­chach wie­wiór­ko­wa­tych, ro­dzi­ny ssa­ków


SJP.pl


wiewiórkowy

→ wie­wiór­ka


SJP.pl

Patrz:

wiewiórka

wiewiórolotka

ro­dzaj gry­zo­ni la­ta­ją­cych


SJP.pl

Wie­wió­ro­lot­ka ("Ano­ma­lu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wió­ro­lo­tek (Ano­ma­lu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wió­ro­lot­ko­wa­tych (Ano­ma­lu­ri­dae).

Wikipedia


wiewiórowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiewiórski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiewióry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ra­tu­fi­nae|Moore|ref=tak., mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wie­wiór

 (2.2) M., B. i W. lm. od: wie­wió­ra

Wiktionary

Wie­wió­ry (Ra­tu­fi­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ga­tun­ki wie­wiór wy­stę­pu­ją w Azji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórzyca

1. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: wie­wiór­ka;
2. zgru­bie­nie od: wie­wiór­ka


SJP.pl


wiezienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wieźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ėźė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieźć, przywieźć, podwieźć, podwozić

 rzecz. wóz mrz., przewoźnik mos., wózkowy mos., podwiezienie n., podwożenie n.

 przym. wózkowy, przewoźny

Wiktionary


wieńcowy

przy­miot­nik od: wie­niec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. od­no­szą­cy się do na­czyń odży­wia­ją­cych serce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z przy­czyn cho­ro­by wień­co­wej jest miaż­dży­ca tęt­nic wień­co­wych.

 (1.1) Ab­cyk­sy­mab sto­su­je się u pa­cjen­tów pod­da­wa­nych przez­skór­nym in­ter­wen­cjom wień­co­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec m., wianek m., wiano n., wieńcówka ż., wianuszek m., wianki nmos., wianczarka ż.

Wiktionary


wieńczysław

imię mę­skie


SJP.pl

Wień­czy­sław – sło­wiań­skie imię mę­skie ut­wo­rzo­ne w cza­sach no­wszych; jego za­pi­sy po­ja­wia­ją się do­pie­ro w XVIII wieku. Praw­do­po­dob­nie pow­sta­ło przez ana­lo­gię do imion sta­ro­pol­skich i miało oz­na­czać „ten, któ­re­go wień­czy sława”. Inną hi­po­te­zą jest pow­sta­nie tego imie­nia w wy­ni­ku spe­cy­ficz­ne­go od­czy­ta­nia imie­nia Wię­ce­sław, być może za poś­red­nict­wem ję­zy­ków wschod­nio­sło­wiań­skich (Wia­cze­sław).

Wikipedia


wieńczysława

imię żeń­skie


SJP.pl

Wień­czy­sła­wa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wień­czy­sław, ut­wo­rzo­ne­go w no­wszych cza­sach na wzór imion sta­ro­pol­skich.

Wień­czy­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 25 marca i 16 maja.

Wikipedia


wieńczysławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wień­czy­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wieńczysławostwo

Wień­czy­sław z mał­żon­ką; Wień­czy­sła­wo­wie


SJP.pl


wieńczysławowie

Wień­czy­sław z mał­żon­ką; Wień­czy­sła­wo­stwo


SJP.pl


wieńczysławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wień­czy­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wieńczyć

1. koń­czyć jakąś pracę;
2. za­my­kać lub oka­lać, opa­sy­wać wień­cem


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) sta­no­wić za­koń­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Po­trzeb­ne jest ja­kieś ra­dy­kal­ne cię­cie” – po­my­śla­ła Cesia, mi­ja­jąc rzeź­bio­ną w drew­nie głowę lwa, wień­czą­cą po­ręcz scho­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec mrz.

Wiktionary


wieńcówka

po­pu­lar­ne okre­śle­nie cho­ro­by wień­co­wej, czyli cho­ro­by nie­dokr­wien­nej serca


SJP.pl


wieńszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


wieś

1. osada rol­ni­cza;
2. miesz­kań­cy wsi; chło­pi;
3. te­re­ny po­za­miej­skie;
4. po­tocz­nie: coś nie­sto­sow­ne­go, nie­cie­ka­we­go lub pry­mi­tyw­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jed­nost­ka osad­ni­cza nie­po­sia­da­ją­ca praw miej­skich lub sta­tu­su mia­sta;

 (1.2) te­re­ny po­za­miej­skie

 (1.3) pot. pro­stac­kie za­cho­wa­nie

Wiktionary

Wieś – jed­nost­ka osad­ni­cza o zwar­tej, sku­pio­nej, lub roz­pro­szo­nej za­bu­do­wie i ist­nie­ją­cych funk­cjach rol­ni­czych, lub zwią­za­nych z nimi usłu­go­wych lub tu­ry­stycz­nych, nie­po­sia­da­ją­ca praw miej­skich lub sta­tu­su mia­sta ("art. 2 usta­wy z 29 sierp­nia 2003 o urzę­do­wych naz­wach miej­sco­wo­ści i obiek­tów fiz­jo­gra­ficz­nych").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re wsie w Pol­sce są więk­sze od miast.

 (1.1) W re­zul­ta­cie za­bu­do­wa wsi zmie­nia­ła się ze zwar­tej na ko­lo­nij­ną i roz­pro­szo­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ɕ, AS: vʹi ̯ėś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiejskość ż., wieśniactwo n., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wsiowy mos., wsiok mos., wsioch mos.

:: zdrobn. wioska ż., wioseczka ż., wioszczyna ż.

:: zgrub. wiocha ż.

 przym. wiejski, wsiowy, wieśniaczy

 przysł. wiejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. sioło; pot. wioska; pot. lekcew. wioszczyna; pot. pogard. wiocha; gw. Górny Śląsk dziedzina

 (1.2) reg-pl|Poznań|land.

 (1.3) wiocha

Wiktionary


wieścić

1. za­wia­da­miać, ob­wie­szczać
2. być oz­na­ką cze­goś, co na­stą­pi


SJP.pl


wieśka

zdrob­nie­nie od: Wie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wieśkowie

zdrob­nie­nie od: Wie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wieśkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wieś­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wieśniacki

wie­śnia­czy, wiej­ski;
1. daw­niej: do­ty­czą­cy wie­śnia­ka - miesz­kań­ca wsi trud­nią­ce­go się rol­nict­wem; chłop­ski, kmie­cy;
2. po­gard­li­wie: do­ty­czą­cy wie­śnia­ka - czło­wie­ka po­cho­dzą­ce­go ze wsi lub miesz­ka­ją­ce­go na wsi; wsio­wy;
3. po­gard­li­wie: do­ty­czą­cy wie­śnia­ka - czło­wie­ka nie­u­mie­ją­ce­go się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie; wsio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ob­cia­cho­wy, w złym gu­ście, ki­czo­wa­ty, tan­det­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniak mos., wieśniaczka ż.

Wiktionary


wieśniacko

przy­słó­wek

 (1.1) ob­cia­cho­wo, ki­czo­wa­to, tan­det­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniak mos., wieśniaczka ż.

Wiktionary


wieśniactwo

po­gard­li­wie:
1. tryb życia wie­śnia­ków;
2. ogół wie­śnia­ków;
3. pro­stac­kie za­cho­wa­nie; pro­stact­wo;
4. brak gustu; bez­gu­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół wie­śnia­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wieś ż.

 przym. wsiowy

Wiktionary


wieśniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wie­śniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniak m.

Wiktionary


wieśniaczka

→ wie­śniak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. miesz­kan­ka wsi

 (1.2) pot. po­gard. pro­stacz­ka, ko­bie­ta pry­mi­tyw­na

Wiktionary

Patrz:

wieśniak

Przykłady

 (1.1) Na obra­zie ar­ty­sta przed­sta­wił wie­śniacz­kę drącą pie­rze.

 (1.2) Po­wiedz tej wie­śniacz­ce, żeby trzy­ma­ła język za zę­ba­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., powsinoga m./ż., wioska ż.

:: fm. wieśniak m., wsiok m.

 przym. wieśniacki, wieśniaczy, wiejski, wsiowy

 przysł. wieśniacko, wieśniaczo, wiejsko, wsiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopka, rolniczka, włościanka; pejor. wieśniara

 (1.2) chamica, chamka, grubianka

Wiktionary


wieśniaczy

wie­śniac­ki, wiej­ski;
1. prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy wie­śnia­ka - miesz­kań­ca wsi trud­nią­ce­go się rol­nict­wem; chłop­ski, kmie­cy;
2. po­gard­li­wie: do­ty­czą­cy wie­śnia­ka - czło­wie­ka po­cho­dzą­ce­go ze wsi lub miesz­ka­ją­ce­go na wsi; wsio­wy;
3. po­gard­li­wie: do­ty­czą­cy wie­śnia­ka - czło­wie­ka nie­u­mie­ją­ce­go się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie; wsio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wie­śnia­ka­mi, do­ty­czą­cy wie­śnia­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dwu­ak­to­wa opera bę­dzie pre­zen­to­wa­na wraz z wy­sta­wio­ną w ubie­głym se­zo­nie jed­no­ak­tów­ką P. Ma­sca­gnie­go "Ry­cer­skość wie­śnia­cza".

 (1.1) Przy pło­cie zo­ba­czył chłop­kę w wie­śnia­czym stro­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wieśniaczka ż., wieś ż., wieśniak mos., wioska ż.

 przym. wsiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiejski, wsiowy

Wiktionary


wieśniak

1. prze­sta­rza­łe: miesz­ka­niec wsi trud­nią­cy się rol­nict­wem; chłop, rol­nik, wło­ścia­nin;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi; wsiok;
3. po­gard­li­wie: czło­wiek nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie; wsiok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek miesz­ka­ją­cy na wsi

 (1.2) pot. po­gard. pro­stak, czło­wiek pry­mi­tyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W daw­nych cza­sach wie­śnia­cy pła­ci­li ry­ce­rzom czynsz.

 (1.2) Ste­fan ubie­ra się nie­mod­nie; to wie­śniak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇ɕɲak, AS: vʹi ̯ėśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wioska ż.

:: zdrobn. wieśniaczek m.

:: fż. wieśniaczka ż., wieśniara ż.

 przym. wieśniacki, wieśniaczy, wiejski, wsiowy

 przysł. wieśniacko, wieśniaczo, wiejsko, wsiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłop, rolnik, kmieć; pejor. wsiur, kmiot, przest. pejzan

 (1.2) wsiok, głupek

Wiktionary


wieśnianin

daw­niej: wie­śniak


SJP.pl


wieśniara

po­gard­li­wie:
1. ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze wsi lub miesz­ka­ją­ca na wsi;
2. ko­bie­ta nie­u­mie­ją­ca się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard­li­wie o ko­bie­cie lub dziew­czy­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniak mos.

Wiktionary


wieśnica

Wie­śni­ca (niem. "Fe­ge­be­u­tel" lub "Fe­he­be­u­tel"

) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Strze­gom.

Wikipedia


wieść

wia­do­mość, po­gło­ska, fama


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. no­wi­na, wia­do­mość

 (1.2) daw. po­da­nie, le­gen­da

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) książk. pro­wa­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z za­chod­nie­go fron­tu do­cho­dzi­ły nie­po­ko­ją­ce wie­ści o ko­lej­nych po­raż­kach.

 (1.1) Wieść gmin­na nie­sie, że syp­nę­ła dziś gro­szem, więc mam w za­na­drzu kom­plet nowin, do dzie­le­nia się.

 (2.1) Chło­pak wiódł kozę na po­stron­ku.

 (2.1) Droga wio­dła przez nie­wiel­ki za­gaj­nik do wio­ski w do­li­nie.

 (2.1) Na ko­niec osiadł na wsi i wiódł spo­koj­ne życie, zaj­mu­jąc się garn­car­stwem.

 (2.1) Ja je­stem Dawid, jam jest pa­sterz – / Bła­gal­ną wiodę pieśń, / byś się zmi­ło­wać chciał nad Pia­stem, / byś żniwo zwo­lił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) czas. wodzić ndk., dowieść dk., odwieść dk., przywieść dk., uwieść dk., wywieść dk., zwieść dk., zawieść dk.

Wiktionary


wieźć

1. tran­spor­to­wać ludzi lub przed­mio­ty, po­ru­sza­jąc się od­po­wied­nim środ­kiem lo­ko­mo­cji;
2. o środ­ku lo­ko­mo­cji: prze­no­sić, tran­spor­to­wać ludzi lub przed­mio­ty


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­mie­szczać coś lub kogoś z miej­sca na miej­sce za po­mo­cą ja­kie­goś środ­ka lo­ko­mo­cji

 (1.2) o środ­kach lo­ko­mo­cji: prze­no­sić kogoś, coś z miej­sca na miej­sce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz m., wózek m., wożenie n., podwozie n., wiezienie n., przewoźnik mos., wiosło n.

 czas. podwieźć, rozwodzić, wozić ndk., zwieźć dk., zawieźć dk., przywieźć dk.

 przym. przewoźny

Wiktionary


wieża

1. wy­so­ka bu­dow­la lub kon­struk­cja; daw­niej: wię­zie­nie w ta­kiej bu­dow­li, kara wię­zie­nia
2. fi­gu­ra sza­cho­wa
3. bu­dow­la, z po­mo­stów któ­rej wy­ko­nu­je się skoki do wody
4. obro­to­wa część uz­bro­je­nia po­ja­zdu woj­sko­we­go
5. ze­staw urzą­dzeń mu­zycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wy­so­ka bu­dow­la o małej pła­szczyź­nie pod­sta­wy w sto­sun­ku do wy­so­ko­ści;

 (1.2) szach. fi­gu­ra mo­gą­ca po­ru­szać się tylko w rzę­dach i ko­lum­nach;

 (1.3) techn. muz. ze­staw elek­tro­nicz­ne­go sprzę­tu odt­wa­rza­ją­ce­go mu­zy­kę zło­żo­ny z na­kła­da­nych na sie­bie ele­men­tów;

 (1.4) wojsk. wy­sta­ją­cy ponad kor­pus ele­ment woj­sko­wych po­ja­zdów, okrę­tów, umoc­nień z za­mon­to­wa­nym dzia­łem;

Wiktionary

Wieża – kon­struk­cja o wy­mia­rach po­przecz­nych znacz­nie mniej­szych od wy­so­ko­ści, pra­cu­ją­ca jako wspor­nik ut­wier­dzo­ny w fun­da­men­cie, ob­cią­żo­ny dzia­ła­niem wia­tru w kie­run­ku po­zio­mym oraz ob­cią­że­niem gra­wi­ta­cyj­nym. Wieże miały różne funk­cje, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne były w ar­chi­tek­tu­rze śred­nio­wiecz­nej, prze­de wszyst­kim jako wieże obron­ne i ko­ściel­ne – za­rów­no wolno sto­ją­ce (kam­pa­ni­le, dzwon­ni­ce), jak i sta­no­wią­ce część bu­dyn­ku ko­ścio­ła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­no o pół­no­cy na wieży tego sta­re­go zamku po­ja­wia się duch.

 (1.2) Jed­no­czes­ny ruch kró­lem i wieżą na­zy­wa się ro­sza­dą.

 (1.3) Ku­pi­li­śmy sobie nową wieżę ste­reo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒa, AS: vʹi ̯eža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieżowiec m., wieżówka ż., wieżyca ż.

:: zdrobn. wieżyczka ż.

 przym. wieżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) wieżyczka

Wiktionary


wieżowiec

bu­dy­nek skła­da­ją­cy się z wielu kon­dy­gna­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bud. wol­no­sto­ją­cy wie­lo­kon­dy­gna­cyj­ny bu­dy­nek o nie­wiel­kiej w sto­sun­ku do wy­so­ko­ści po­wierzch­ni pod­sta­wy;

Wiktionary

Wie­żo­wiec (po­tocz­nie dra­pacz chmur) – kil­ku­na­sto- lub kil­ku­dzie­się­cio­kon­dy­gna­cyj­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny lub biu­ro­wy o sta­lo­wej kon­struk­cji szkie­le­to­wej.

Wpraw­dzie nie ist­nie­ją ofi­cjal­ne re­gu­la­cje, ale na skla­sy­fi­ko­wa­nie bu­dyn­ku jako wie­żow­ca wpły­wa­ją (oprócz wy­so­ko­ści) kształt, wy­gląd, lo­ka­li­za­cja i obec­ność in­nych bu­dyn­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­ciecz­ki do Ja­po­nii wi­dzia­łem mnó­stwo wie­żow­ców.

 (1.1) Dwa ty­god­nie temu w wie­żow­cu zer­wa­ła się winda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɔvʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯ežovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieżówka ż., wieża ż., wieżyczka ż.

 przym. wieżowy, wieżyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapacz chmur, punktowiec

Wiktionary


wieżowy

przy­miot­nik od: wieża


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. zwią­za­ny z wieżą

 (1.2) ma­ją­cy formę wieży, po­dob­ny do wieży

 (1.3) szach. zwią­za­ny z wieżą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieża ż., wieżyczka ż., wieżowiec m., wieżówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basztowy

Wiktionary


wieżyca

po­e­tyc­ko: wieża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. poet. wieża; wy­so­ka bu­dow­la

 (1.2) książk. poet. wieża; w czoł­gu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­ży­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Wie­ży­ca – skała w gru­pie Skał Kro­czyc­kich na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Wie­ży­ca – szczyt w Ma­sy­wie Ślęży
  • Wie­ży­ca – wieś w gmi­nie Stę­ży­ca, po­wiat Kar­tu­zy, wo­je­wództ­wo po­mor­skie
  • Wie­ży­ca – wzgó­rze na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim
  • Wie­ży­ca – wzgó­rze na Przed­gó­rzu Bol­kow­skim
  • Wie­ży­ca – wzgó­rze w Do­li­nie Bobru na te­re­nie Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Do­li­ny Bobru
  • Wie­rzy­ca – rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ dol­nej Wisły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy na se­kun­dę czar­na opoń­cza odrzu­ca­na zo­sta­ła na bok, Mał­go­rza­ta nie zwal­nia­jąc biegu od­wró­ci­ła się i zo­ba­czy­ła, że nie ma już za nimi róż­no­barw­nych wie­życ, nie ma już od dawna i mia­sta.

 (1.2) Sta­cho pod­niósł broń i mie­rzył po­przez pło­mień do czar­nej syl­wet­ki, która za­ma­ja­czy­ła nad wie­ży­cą czoł­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieżyczka ż., wieża ż., wieżycowość ż.

 przym. wieżycowy

Wiktionary


wieżyczka

mała wieża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wieża

 (1.2) ar­chit. względ­nie nie­wiel­ka wieża

 (1.3) wojsk. górna, obro­to­wa część czoł­gu z za­mon­to­wa­nym dzia­łem

 (1.4) bot. zob. wie­życz­ka gład­ka., ro­śli­na o smu­kłym po­kro­ju, z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wie­życz­ka, wieża – ele­ment kon­struk­cji opan­ce­rzo­nych po­ja­zdów bo­jo­wych
  • wie­życz­ka strze­lec­ka – sta­no­wi­sko obron­ne w sa­mo­lo­tach
  • wie­życz­ka (Tur­ri­tis) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych
  • wieża (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co dzień rano cze­kał za kio­skiem „Ruchu” na­prze­ciw­ko żół­te­go domu z wie­życz­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɨt͡ʃka, AS: vʹi ̯ežyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieża ż., wieżowiec m., wieżówka ż., Wieżyca ż., wieżycznik m., wieżyca ż.

 przym. wieżowy, wieżowcowy, wieżycowy, wieżasty, wieżyczkowaty, wieżyczkowy

 przysł. wieżasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wieża czołgowa

 (1.4) wieżycznik

Wiktionary


wieżyczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wie­życz­kę


SJP.pl


wieżyczkowy

→ wie­życz­ka


SJP.pl

Patrz:

wieżyczka

wieżówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. szach. koń­ców­ka wie­żo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieża ż., wieżyczka ż., wieżowiec m.

 przym. wieżowy

Wiktionary


wifi

[czy­taj: wifi lub łaj­faj] wi-fi, Wi-Fi;
1. spo­sób bez­prze­wo­do­we­go po­łą­cze­nia kom­pu­te­ra lub in­nych urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych z in­ter­ne­tem;
2. sieć lo­kal­na, w któ­rej po­łą­cze­nia mię­dzy urzą­dze­nia­mi sie­cio­wy­mi re­a­li­zu­je się bez­prze­wo­do­wo; WLAN


SJP.pl


wig

czło­nek an­giel­skie­go stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go, które opo­wia­da­ło się za prze­wa­gą wła­dzy par­la­men­tu nad wła­dzą kró­lew­ską; rywal to­ry­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. czło­nek bry­tyj­skie­go stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go ist­nie­ją­ce­go od końca XVII wieku do wieku XIX;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­szaw­ski In­deks Gieł­do­wy
  • Woj­sko­wy In­sty­tut Ge­o­gra­ficz­ny
  • Wroc­ław­ska Izba Go­spo­dar­cza
  • wig – czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go (Zo­bacz też: Bry­tyj­ska Par­tia Wigów)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲik, AS: vʹik

Wiktionary


wigan

[czy­taj: łigen] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Wigan – mia­sto po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści An­glii mię­dzy mia­sta­mi Li­ver­po­ol, Man­che­ster i Pre­ston, w obrę­bie hrab­stwa Wiel­ki Man­che­ster, w dy­stryk­cie Wigan. W 2001 roku mia­sto li­czy­ło 81 203 miesz­kań­ców. Inne są­sied­nie mia­sta to Chor­ley, St He­lens, Bol­ton i War­ring­ton.

Wikipedia


wiganna

imię żeń­skie


SJP.pl


wight

[czy­taj: łajt] wyspa w cie­śni­nie La Man­che


SJP.pl

Isle of Wight – wyspa na­le­żą­ca do ar­chi­pe­la­gu Wysp Bry­tyj­skich, na ka­na­le La Man­che, u po­łud­nio­we­go wy­brze­ża wyspy Wiel­ka Bry­ta­nia, od­dzie­lo­na od niej cie­śni­ną So­lent. Część An­glii, sa­mo­dziel­ne hrab­stwo ce­re­mo­nial­ne i jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na typu "uni­ta­ry aut­ho­ri­ty", hi­sto­rycz­nie sta­no­wi­ła część hrab­stwa Hamps­hi­re. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 384 km².

Wikipedia


wigierski

przy­miot­nik od: Wigry; wi­grow­ski (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl


wigilia

wilia (rza­dziej);
1. dzień po­prze­dza­ją­cy inny dzień, zwła­szcza ja­kieś świę­to, wy­da­rze­nie;
2. tra­dy­cyj­na wie­cze­rza w przed­dzień świę­ta Bo­że­go Na­ro­dze­nia;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: część nocy trwa­ją­ca trzy go­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w ka­len­da­rzu chrze­ści­jań­skim dzień po­prze­dza­ją­cy waż­niej­sze świę­to, zwła­szcza Boże Na­ro­dze­nie, czę­sto po­łą­czo­ny z po­stem i uro­czy­stym ocze­ki­wa­niem

 (1.2) książk. dzień po­prze­dza­ją­cy inny dzień, zwy­kle ja­kieś świę­to lub ważne wy­da­rze­nie

 (1.3) tra­dy­cyj­na, uro­czy­sta wie­cze­rza w wi­gi­lię (1.1) Bo­że­go Na­ro­dze­nia

 (1.4) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: część nocy równa trzem go­dzi­nom

 (1.5) przest. lm. wi­gi­lie: mod­lit­wa za zmar­łych; na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne

Wiktionary

Wi­gi­lia (z łac. "vi­gi­lia" = „czu­wa­nie”, „straż”; "vi­gi­la­re" = „czu­wać”) – wie­loz­nacz­ny ter­min tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej, od­no­szą­cy się do róż­nych spo­so­bów roz­po­czy­na­nia ob­cho­dów świą­tecz­nych przed świ­tem dnia świą­tecz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Była to wi­gi­lia Bo­że­go Na­ro­dze­nia. Z ulicy do­cho­dził gwar ludz­ki i brzę­cze­nie dzwon­ków przy san­kach.

 (1.2) Tym­cza­sem przysz­ła wi­gi­lia Trzech Króli… Wie­czór był mroź­ny, po­god­ny (…).

 (1.2) Wi­gi­lię zwaną przez Iz­ra­e­li­tów wie­czo­rem ob­cho­dzo­no przed każdą uro­czy­sto­ścią jako jej po­czą­tek.

 (1.2) Były to obrzę­dy ma­ją­ce na celu wy­pę­dze­nie cza­row­nic, gdyż wie­rzo­no, że w wi­gi­lię Zie­lo­nych Świą­tek są one bar­dzo ak­tyw­ne.

 (1.2) W wi­gi­lię włas­ne­go ślubu miał po­waż­ny wy­pa­dek sa­mo­cho­do­wy, z któ­re­go udało mu się wyjść bez szwan­ku.

 (1.3) Jed­li­śmy wi­gi­lię, kiedy zadz­wo­nił wujek z ży­cze­nia­mi.

 (1.3) W Wi­gi­lię (czyli 24 grud­nia) je­ste­śmy za­pro­sze­ni na wi­gi­lię do ro­dzi­ców.

 (1.3) Przy­cho­dzi­li tam różni zna­jo­mi, wi­ta­li się, za­mie­nia­li po kilka słów obo­jęt­nych i od­cho­dzi­li; on sie­dział wciąż, bo miał jakąś ukry­tą na dnie serca na­dzie­ję, że może go który za­pro­si do sie­bie na wi­gi­lię – ale nikt nie pro­sił.

 (1.4) Rzy­mia­nie dzie­li­li noc na czte­ry wi­gi­lie, tzw. stra­że.

 (1.5) Po odś­pie­wa­niu wi­gi­lii i dość dłu­giem na­bo­żeń­stwie, uka­za­ły się we drzwiach po­prze­dzo­ne krzy­żem białe komże księ­ży, za któ­ry­mi wy­nie­sio­no trum­nę sic..

 (1.5) Baba przyj­mo­wa­ła dzie­cię, baba ob­my­wa­ła star­ca, gdy umarł, kła­dła go w trum­nie i śpie­wa­ła nad nim wi­gi­lie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈɟilʲja, AS: vʹiǵilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wigilia ż., wigilijność ż., wigiliowość ż., Wilijo ż.

:: przest. wilia ż., wilija ż.

:: reg. śl. wilijo ż.

 przym. wigilijny, wigiliowy, wilijny

 przysł. wigilijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedświęcie; przest. wilia

 (1.2) przeddzień, przedjutrze; przest. wilia

 (1.3) wieczerza wigilijna, kolacja wigilijna; reg. śl. wilijo

 (1.5) egzekwie, requiem, czuwania przy zmarłym

Wiktionary


wigilijny

→ wi­gi­lia (np. stół wi­gi­lij­ny), → Wi­gi­lia (np. dzień wi­gi­lij­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­gi­lii, zwią­za­ny z wi­gi­lią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiɟiˈlʲijnɨ, AS: vʹiǵilʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wigilia ż., wigilia ż., wilia ż., wilija ż.

Wiktionary


wigilja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zob. wi­gi­lia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Westch­ną­łem. — Mój Boże! jakby też to mnie chu­de­u­szo­wi wi­gil­ja sma­ko­wa­ła w takim sa­lo­nie…

 (1.1) Tegoż dnia, w wi­gil­ję nocy se­de­ro­wej, Abram nie zaz­na­wał spo­ko­ju.

Wiktionary


wigna

ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych (bo­bo­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w około 150 ga­tun­kach; gar­bi­płat


SJP.pl


wigonia

wigoń;
1. zwie­rzę z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych ży­ją­ce dziko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się brą­zo­wo­żół­tą, jed­wa­bi­stą sier­ścią; wi­ku­nia;
2. przę­dza z sier­ści tego zwie­rzę­cia; także: tka­ni­na z tej przę­dzy


SJP.pl


wigoniowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do wi­go­nia

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy wi­go­nia, okre­śla­ją­cy wi­go­nia, uży­wa­ny przy wi­go­niu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wi­go­nia, ma­ją­cy cechy wi­go­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wigoń mzw.

Wiktionary


wigor

zapał, wew­nętrz­na siła, ener­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ener­gia ob­ja­wia­ją­ca się w chęci do pracy i za­ba­wy oraz w szyb­ko­ści i spraw­no­ści w dzia­ła­niu

Wiktionary

Wigor, wła­ści­wie Mi­chał Igor Do­brzań­ski (ur. 14 marca 1978) – pol­ski raper i pro­du­cent mu­zycz­ny po­cho­dzą­cy z War­sza­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo po­desz­łe­go wieku wciąż try­skał wi­go­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɡɔr, AS: vʹigor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hart, moc, potęga, siła, wytrzymałość, tężyzna fizyczna, zdrowie, animusz, ikra, werwa

Wiktionary


wigorczyk

wi­gor­czyk lu­cer­no­wiec - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


SJP.pl

Wi­gor­czyk ("Rop­hi­tes") – ro­dzaj pszczół z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny wi­gor­czy­ko­wa­tych.

Wikipedia


wigowie

an­giel­skie stron­nict­wo pow­sta­łe w XVII wieku, któ­re­go celem było po­pie­ra­nie su­pre­ma­cji par­la­men­tu, prze­ciw­sta­wia­nie się ab­so­lu­tyz­mo­wi i zwal­cza­nie to­ry­sów, od XIX wieku stron­nict­wo li­be­ral­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bry­tyj­ska Par­tia Wigów – bry­tyj­skie stron­nict­wo po­li­tycz­ne (1678–1868)
  • Par­tia Wigów – ame­ry­kań­ska par­tia po­li­tycz­na 1834–1854
  • Praw­dzi­wa Par­tia Wigów – li­be­ryj­ska par­tia po­li­tycz­na 1878–1980

Wikipedia


wigowski

→ wig


SJP.pl

Patrz:

wig

wigoń

zwie­rzę z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych ży­ją­ce dziko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się brą­zo­wo­żół­tą, jed­wa­bi­stą sier­ścią; wi­ku­nia, wi­go­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vi­cu­gna vi­cu­gna|Mo­li­na|ref=tak., po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ssak pa­rzy­sto­ko­pyt­ny o gę­stej, pu­szy­stej sier­ści;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) włók. przę­dza lub tka­ni­na z wełny wi­ku­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­re­mo­we grupy ro­dzin­ne wi­go­ni skła­da­ją się z 6–19 osob­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wigoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikunia andyjska, wikunia

Wiktionary


wigrowski

bar­dzo rzad­ko: wi­gier­ski (przy­miot­nik od: Wigry)


SJP.pl


wigry

1. je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Su­wal­skim;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wigry – je­zio­ro ryn­no­we w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim i au­gu­stow­skim, w gmi­nie Su­wał­ki i No­win­ka, po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rza Wschod­nio­su­wal­skie­go i Rów­ni­ny Au­gu­stow­skiej,
  • Wigry – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki,
  • Wigry Su­wał­ki – pol­ski klub pił­kar­ski,
  • Wigry – nazwa kilku mo­de­li pol­skich ro­we­rów, m.in. Wigry 3,
  • Ba­ta­lion Wigry – har­cer­ska jed­nost­ka bo­jo­wa z okre­su pow­sta­nia war­szaw­skie­go,
  • ORP „Wigry” – pol­ski tra­ło­wiec.

Wikipedia


wigura

naz­wi­sko


SJP.pl


wigwam

pier­wot­nie ko­pu­la­sty sza­łas In­dian Al­gon­ki­nów, potem nazwa roz­cią­gnię­ta na inne typy na­mio­tów In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. ro­dzaj nie­prze­no­śnej chaty In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

Wiktionary

Wig­wam – ro­dzaj nie­prze­no­śnej chaty In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, głów­nie ob­sza­ru Wiel­kich Je­zior.

Bu­dow­la w for­mie ko­pu­ły ewen­tu­al­nie tu­ne­lu (rza­dziej stoż­ka), zbu­do­wa­na na szkie­le­cie z prę­tów drew­nia­nych lub ze zgię­tych mło­dych drzew, po­łą­czo­nych na wierz­choł­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wig­wa­my uży­wa­ne były przez In­dian w ob­sza­rach le­śnych Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

 (1.1) Na pewno nie mo­że­my się przy­glą­dać tej sy­tu­a­cji, żeby pan Jan nadal po­miesz­ki­wał w zie­mian­kach, wig­wa­mach, sza­ła­sach i w in­nych miej­scach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɡvãm, AS: vʹigvãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wigwamik mrz.

Wiktionary


wigwamik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wig­wam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wig­wam, lecz tylko mały wig­wa­mik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wigwam m.

Wiktionary


wigwałd

Wig­wałd (daw­niej niem. "Wit­tig­wal­de") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. W la­tach 1973–74 w gmi­nie Grun­wald.

Wikipedia


wihajster

mały przy­rząd o naz­wie chwi­lo­wo za­pom­nia­nej przez kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przed­miot, cza­sem frag­ment in­ne­go przed­mio­tu, o niez­na­nej lub nie­i­stot­nej w chwi­li wy­po­wie­dzi naz­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do czego służy ten wi­haj­ster przy lo­dów­ce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈxajstɛr, AS: vʹiχai ̯ster

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dzyndzel, dynks, tenteges, pipsztyk, ustrojstwo, fincykluchy, pizdryk; grub. pierdolnik

Wiktionary


wihara

klasz­tor bud­dyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. klasz­tor bud­dyj­ski i dźi­nij­ski

Wiktionary

Wi­ha­ra (sanskr. vi­ha­ra: विहार) – klasz­tor dżi­nij­ski lub bud­dyj­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈxara, AS: vʹiχara

Wiktionary


wii

przed­sta­wi­ciel pod­ty­pu sta­wo­no­gów, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się obec­no­ścią wy­raź­nie wy­róż­nio­nej głowy i wy­dłu­żo­ne­go tu­ło­wia o wielu seg­men­tach


SJP.pl

Wii – sta­cjo­nar­na kon­so­la gier wideo opra­co­wa­na i sprze­da­wa­na przez ja­poń­skie przed­się­bior­stwo Nin­ten­do. W Ame­ry­ce Pół­noc­nej tra­fi­ła do sprze­da­ży 19 li­sto­pa­da 2006, a w więk­szo­ści po­zo­sta­łych re­gio­nów świa­ta – w grud­niu 2006 roku. Jest piątą sta­cjo­nar­ną kon­so­lą Nin­ten­do i na­stęp­czy­nią GameCube’a. Na­le­ży do siód­mej ge­ne­ra­cji kon­sol, po­dob­nie jak Xbox 360 Mi­cro­sof­tu i PlayStation 3 firmy Sony.

Wikipedia


wij

przed­sta­wi­ciel pod­ty­pu sta­wo­no­gów, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się obec­no­ścią wy­raź­nie wy­róż­nio­nej głowy i wy­dłu­żo­ne­go tu­ło­wia o wielu seg­men­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ria­po­da|ref=tak., zwie­rzę z pod­ty­pu sta­wo­no­gów z wy­raź­nie wy­róż­nio­ną głową i wy­dłu­żo­nym tu­ło­wiem o wielu seg­men­tach;

 (1.2) mit. jeden z de­mo­nów z mi­to­lo­gii sło­wiń­skiej

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wije – sta­wo­no­gi
  • wij drew­niak – pa­recz­nik
  • Wij – opo­wia­da­nie Ni­ko­ła­ja Go­go­la
  • Wij – utra­co­ny film ro­syj­ski z 1909 roku w re­ży­se­rii Wa­si­li­ja Gon­cza­ro­wa na pod­sta­wie opo­wia­da­nia Go­go­la
  • Wij – utra­co­ny film ro­syj­ski z 1918 roku w re­ży­se­rii Wła­dy­sła­wa Sta­re­wi­cza na pod­sta­wie opo­wia­da­nia Go­go­la
  • Wij – ra­dziec­ki film 1967 roku w re­ży­se­rii Kon­stan­ti­na Jer­szo­wa i Gie­or­gi­ja Kro­pa­czo­wa na pod­sta­wie opo­wia­da­nia Go­go­la
  • Wij – ro­syj­ski film fa­bu­lar­ny z 2014 roku w re­ży­se­rii Olega Step­czen­ko, opar­te na opo­wia­da­niu Ni­ko­ła­ja Go­go­la
  • Wij – so­lo­wy album Króla z 2015 roku
  • Wiedź­ma – film ro­syj­ski z 2006 roku w re­ży­se­rii Olega Fie­sien­ki na pod­sta­wie opo­wia­da­nia Go­go­la

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲij, AS: vʹii ̯

Wiktionary


wijas

naz­wi­sko


SJP.pl


wijata

naz­wi­sko


SJP.pl


wijatyk

ko­mu­nia udzie­la­na cięż­ko cho­rym w Ko­ście­le ka­to­lic­kim; wia­tyk


SJP.pl


wije

two­rzyć coś po­przez spla­ta­nie, np. gnia­zdo lub wia­nek


SJP.pl

Wije (My­ria­po­da) – tak­son sta­wo­no­gów, kla­sy­fi­ko­wa­ny w ran­dze pod­ty­pu lub nad­gro­ma­dy. Obej­mu­je około 16 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków, za­li­cza­nych do gro­mad: pa­recz­ni­ków, drob­no­no­gów, ską­po­no­gów i dwu­par­ców. Ich ciało skła­da się z głowy i seg­men­to­wa­ne­go tu­ło­wia oraz wy­po­sa­żo­ne jest w jedną parę czuł­ków, 2–3 pary przy­dat­ków gę­bo­wych i przy­najm­niej 4 pary od­nó­ży tu­ło­wio­wych.

Wikipedia


wijewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wi­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Wi­je­wo.

Wikipedia


wijewski

→ Wi­je­wo (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


wijk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wijk aan Zee – miej­sco­wość tu­ry­stycz­na na wy­brze­żu Morza Pół­noc­ne­go, wieś w pro­win­cji Ho­lan­dia Pół­noc­na, w gmi­nie Be­ver­wijk
  • Wijk bij Du­ur­ste­de – mia­sto i sie­dzi­ba gminy w po­łud­nio­wej czę­ści pro­win­cji Utrecht, w po­bli­żu śred­nio­wiecz­ne­go Do­re­stat
  • Wijk en Aal­burg – wieś w pro­win­cji Bra­ban­cja Pół­noc­na, w gmi­nie Al­te­na, na pół­noc­ny wschód od 's-Her­to­gen­bosch
  • Wyk
  • Wijck: Tho­mas Wijck
  • Van Wijk: Ni­ko­las van Wijk, Remco van Wijk
  • Van Wyck: Ja­ma­i­ca – Van Wyck
  • vicus

Wikipedia


wijun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg-pl|Kresy Pół­noc­ne, Zie­mia Do­brzyń­ska. pi­skorz (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mis­gur­nus fos­si­lis|ref=tak.)

 (1.2) reg-pl|Pod­la­sie. minóg stru­mie­nio­wy (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lam­pe­tra pla­ne­ri|Bloch|ref=tak.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gro­mad­ki dzie­ci plu­skać się­u­ska­ły się w rzece i skraw­kiem sieci ła­pa­ły jaz­go­rze i wi­ju­ny.

 (1.1) Zi­mo­wą porą po za­marz­nię­ciu wód, w nie­wiel­kich ka­na­łach ło­wi­ło się pi­sko­rze (wi­ju­ny).

 (1.1) Wiel­kie [...] kosze [...] roją [się] od gli­nia­stych, mro­wią­cych się kre­we­tek, [...] od śnia­dych, ro­zedr­ga­nych mi­no­gów i wi­ju­nów mor­skich.

 (1.1) W dzia­le et­no­gra­ficz­nym ek­spo­no­wa­no m.in. ory­gi­nal­ne przy­rzą­dy ry­bac­kie – na pier­wszym miej­scu słyn­ną po­le­ską 3-war­stwo­wą „na­staw­kę”, a także – „ko­szał­kę” do ła­pa­nia wi­ju­nów, którą rybak wkła­dał do prze­rę­bli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiun mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piskorz; regionalizm. wiun

 (1.2) minóg strumieniowy

Wiktionary


wika

naz­wi­sko


SJP.pl

Wika albo TGK ( твердотопливный генератор кислорода, ge­ne­ra­tor tlenu na pa­li­wo stałe) – ge­ne­ra­tor tlenu przez­na­czo­ny do lotów kos­micz­nych. W no­men­kla­tu­rze NASA okre­śla­na jest mia­nem SFOG ( solid-fuel oxy­gen ge­ne­ra­tor, ge­ne­ra­tor tlenu na pa­li­wo stałe). Jest to ro­dzaj che­micz­ne­go ge­ne­ra­to­ra tlenu.

Wikipedia


wikaria

1. żeń­ski od­po­wied­nik wi­ka­re­go; wi­ka­riusz­ka;
2. daw­niej: wi­ka­riat; w Ko­ście­le ka­to­lic­kim:
a) urząd lub god­ność wi­ka­riu­sza, za­stęp­cy pro­bo­szcza;
b) dom wi­ka­riu­sza, wi­ka­rów­ka;
c) jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na na te­re­nie mi­syj­nym, od­po­wia­da­ją­ca die­cez­ji


SJP.pl


wikariacki

→ wi­ka­riat


SJP.pl

Patrz:

wikariat

wikariant

bli­sko spo­krew­nio­ny ga­tu­nek or­ga­niz­mów, wy­stę­pu­ją­cy w dwóch po­dob­nych bio­ce­no­zach, po­ło­żo­nych na róż­nych ob­sza­rach ge­o­gra­ficz­nych


SJP.pl


wikariat

1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim:
a) urząd lub god­ność wi­ka­riu­sza, za­stęp­cy pro­bo­szcza;
b) prze­sta­rza­le: dom wi­ka­riu­sza, wi­ka­rów­ka;
c) jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na na te­re­nie mi­syj­nym, od­po­wia­da­ją­ca die­cez­ji;
2. daw­niej: urząd lub god­ność na­miest­ni­ka, mia­no­wa­ne­go za­stęp­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. urząd wi­ka­riu­sza

 (1.2) kośc. przest. dom wi­ka­riu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikary mos., wikarówka ż.

Wiktionary


wikariusz

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: ksiądz peł­nią­cy pewne funk­cje w ad­mi­ni­stra­cji ko­ściel­nej (np. wi­ka­riusz pa­ra­fial­ny jest po­moc­ni­kiem pro­bo­szcza, wi­ka­riusz ge­ne­ral­ny - za­stęp­cą lub po­moc­ni­kiem bi­sku­pa); wi­ka­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. pre­zbi­ter na stałe po­ma­ga­ją­cy pro­bo­szczo­wi w pracy dusz­pa­ster­skiej;

 (1.2) praw. adm. w ad­mi­ni­stra­cji ko­ściel­nej du­chow­ny bę­dą­cy za­stęp­cą lub na­miest­ni­kiem;

Wiktionary

Wi­ka­riusz ( vi­ca­rius) – za­stęp­ca głów­ne­go du­chow­ne­go w ko­ście­le, w pa­ra­fii, die­cez­ji, zgro­ma­dze­niu za­kon­nym, a w szcze­gól­no­ści:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ks. Mi­cha­ło­wi po­ma­ga­li w ko­lę­do­wa­niu wi­ka­riu­sze z są­sied­niej pa­ra­fii.

 (1.2) Na­sze­go wi­ka­riu­sza pro­win­cjal­ne­go nigdy nie uś­wiad­czysz, wciąż jeź­dzi po klasz­to­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wikariuszowski

 rzecz. wikarówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikary

Wiktionary


wikariuszka

→ wi­ka­riusz


SJP.pl

Patrz:

wikariusz

wikariuszowski

→ wi­ka­riusz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­ka­riu­sza, zwią­za­ny z wi­ka­riu­szem

Wiktionary

Patrz:

wikariusz

Przykłady

 (1.1) Na pier­wszym pię­trze fary znaj­du­ją się miesz­ka­nia wi­ka­riu­szow­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikariusz m.

Wiktionary


wikarny

ga­tun­ki wi­kar­ne - dwa różne ga­tun­ki tego sa­me­go ro­dza­ju ro­ślin wy­ma­ga­ją­ce róż­nych wa­run­ków


SJP.pl


wikary

ksiądz bę­dą­cy współ­pra­cow­ni­kiem pro­bo­szcza; wi­ka­riusz pa­ra­fial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. pre­zbi­ter na stałe po­ma­ga­ją­cy pro­bo­szczo­wi w pracy dusz­pa­ster­skiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szej pa­ra­fii za­rów­no pro­boszcz jak i księ­ża wi­ka­rzy uczą w szko­le.

 (1.1) Ka­za­nie wi­ka­re­go za­sko­czy­ło panie z so­da­li­cji ma­riań­skiej.

 (1.1) Bab­cia Józia przy­go­to­wa­ła wi­ka­re­mu ja­jecz­ni­cę z pię­ciu jaj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikarówka ż., wikariat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikariusz

Wiktionary


wikaryzm

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­ka­ryzm eko­lo­gicz­ny
  • wi­ka­ryzm ge­o­gra­ficz­ny

Wikipedia


wikarówka

dom, w któ­rym miesz­ka wi­ka­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. kośc. miesz­ka­nie lub dom wi­ka­re­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikary m., wikarowa ż., wikarewicz m., wikarówna ż., wikariat m., wikariusz m., wikaryzm m., wikariant m.

 przym. wikarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikariat

Wiktionary


wikcia

zdrob­nie­nie od: Wik­to­ria (imię żeń­skie)


SJP.pl


wikcinek

Wik­ci­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Nowa Sucha.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


wiki

ro­dzaj stro­ny WWW, którą zwy­kle każdy może edy­to­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. stro­na in­ter­ne­to­wa, któ­rej za­war­tość może być mo­dy­fi­ko­wa­na przez użyt­kow­ni­ków;

Wiktionary

Wiki – typ ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go, w któ­rym treść można two­rzyć i zmie­niać z po­zio­mu prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej, za po­mo­cą ję­zy­ka znacz­ni­ków lub edy­to­ra WYSIWYG. Stro­ny wiki, ze wzglę­du na swoją spe­cy­fi­kę, są prze­de wszyst­kim wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pracy nad wspól­ny­mi pro­jek­ta­mi, ta­ki­mi jak re­po­zy­to­ria wie­dzy na wy­bra­ny temat lub pro­jek­ty róż­nych grup spo­łecz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲici, AS: vʹiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikipedysta mos.

Wiktionary


wiki-

prze­dro­stek

 (1.1) …pier­wszy człon rze­czow­ni­ków zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy zwią­zek z pro­gra­ma­mi i pro­jek­ta­mi opar­ty­mi na me­cha­niz­mie wiki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wikisłow­nik, Wikipedia, wikipro­jekt, wikitekst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲici, AS: vʹiḱi

Wiktionary


wikia

firma ofe­ru­ją­ca roz­wią­za­nia ba­zu­ją­ce na stro­nach wiki


SJP.pl


wikicytaty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) jeden z pro­jek­tów Fun­da­cji Wi­ki­me­dia; re­po­zy­to­rium cy­ta­tów na dzia­ła­ją­ce na sy­ste­mie wiki;

Wiktionary

Wi­ki­cy­ta­ty ( Wi­ki­qu­o­te) – sio­strza­ny pro­jekt Wi­ki­pe­dii, jeden z ser­wi­sów Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion. Celem ser­wi­su jest ut­wo­rze­nie bazy cy­ta­tów na li­cen­cji GNU Free Do­cu­men­ta­tion Li­cen­se i Cre­a­ti­ve Com­mons BY-SA. Ser­wis dzia­ła na opro­gra­mo­wa­niu MediaWiki. An­giel­ska wer­sja pow­sta­ła 27 czerw­ca 2003 roku, pol­ska zaś 17 lipca 2004 roku.

Wikipedia


wikielec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­kie­lec – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Wi­kie­lec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława

Wikipedia


wikiholik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba uza­leż­nio­na od Wi­ki­pe­dii, Wi­ki­słow­ni­ka, itp., poś­wię­ca­ją­ca im dużo czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek całe dnie spę­dza na Wi­ki­pe­dii. On jest chyba wi­ki­ho­li­kiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈxɔlʲik, AS: vʹiḱiχolʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikiholizm m.

Wiktionary


wikijap

pry­mi­tyw­ny sza­łas w kształ­cie stoż­ka, po­kry­ty si­to­wiem lub trawą; za­miesz­ki­wa­ny przez niek­tó­re ple­mio­na In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich


SJP.pl


wikimedia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion – ame­ry­kań­ska fun­da­cja za­rzą­dza­ją­ca wy­bra­ny­mi pro­jek­ta­mi opar­ty­mi na opro­gra­mo­wa­niu MediaWiki, w tym Wi­ki­pe­dią
  • Wi­ki­me­dia Pol­ska, Wi­ki­me­dia De­utsch­land, Wi­ki­me­dia RU itp. – or­ga­ni­za­cje lo­kal­nych wo­lon­ta­riu­szy pro­jek­tów Wi­ki­me­dia w róż­nych kra­jach
  • Wi­ki­me­dia Com­mons – wspól­ne re­po­zy­to­rium pli­ków mul­ti­me­dial­nych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w pro­jek­tach Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion
  • Wi­ki­me­dia Meta-Wiki – pro­jekt poś­wię­co­ny ko­or­dy­na­cji mię­dzy pro­jek­ta­mi Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion oraz dy­sku­sji na ich temat (link do pro­jek­tu)
  • wiki – typ edy­to­wal­ne­go ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go

Wikipedia


wiking

wo­jow­nik skan­dy­naw­ski, czło­nek łu­pie­skich dru­żyn, po­dej­mu­ją­cych w VIII-XII wieku wy­pra­wy, głów­nie do kra­jów eu­ro­pej­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. skan­dy­naw­ski wo­jow­nik bio­rą­cy udział w wy­pra­wach o cha­rak­te­rze hand­lo­wym, ra­bun­ko­wym lub osad­ni­czym w VIII-XI w.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­king – śred­nio­wiecz­ny skan­dy­naw­ski wo­jow­nik
  • Wi­king – film z 1928 roku
  • Wi­king – film z 1931 roku
  • Wi­king – film z 2016 roku
  • Wi­king – film z 2022 roku
  • Wi­king Mo­dell­bau – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • 5 Dy­wiz­ja Pan­cer­na SS Wi­king – jed­nost­ka Waf­fen-SS
  • Vi­king (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Wi­kin­go­wie – ame­ry­kań­ski film przy­go­do­wy z 1958 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­kin­go­wie uży­wa­li m.in. że­laz­nych garn­ków, które wie­sza­li na trój­no­gu nad ogniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲicĩŋk, AS: vʹiḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wikiński

Wiktionary


wikingowy

→ wi­king; wi­kiń­ski


SJP.pl


wikipedia

wie­lo­ję­zycz­na en­cy­klo­pe­dia in­ter­ne­to­wa, two­rzo­na przez użyt­kow­ni­ków glo­bal­nej sieci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. in­ter­ne­to­wa en­cy­klo­pe­dia, którą każdy może edy­to­wać; pro­jekt Fun­da­cji Wi­ki­me­dia;

Wiktionary

Ta stro­na jest en­cy­klo­pe­dycz­nym ar­ty­ku­łem do­ty­czą­cym in­ter­ne­to­wej en­cy­klo­pe­dii. Zo­bacz też wpro­wa­dze­nie dla czy­tel­ni­ków na

Wi­ki­pe­dia – wie­lo­ję­zycz­na en­cy­klo­pe­dia in­ter­ne­to­wa dzia­ła­ją­ca zgod­nie z za­sa­dą ot­war­tej tre­ści. Wy­ko­rzy­stu­je opro­gra­mo­wa­nie MediaWiki ( wiki – „szyb­ko”, „pręd­ko”), wy­wo­dzą­ce się z kon­cep­cji WikiWikiWeb, umoż­li­wia­ją­ce edy­cję każ­de­mu użyt­kow­ni­ko­wi od­wie­dza­ją­ce­mu stro­nę i ak­tu­a­li­za­cję jej tre­ści w cza­sie rze­czy­wi­stym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ska Wi­ki­pe­dia pow­sta­ła 26 wrze­śnia 2001 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈpɛdʲja, AS: vʹiḱipedʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikipedysta mos., wikipedystka ż., wikizacja ż.

Wiktionary


wikipedysta

in­ter­na­u­ta two­rzą­cy i edy­tu­ją­cy Wi­ki­pe­dię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­ter­na­u­ta two­rzą­cy i edy­tu­ją­cy Wi­ki­pe­dię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atlas wi­ki­pe­dy­stów po­da­je miej­sca po­by­tu (nauki, za­miesz­ka­nia lub pracy) pol­sko­ję­zycz­nych wi­ki­pe­dy­stek i wi­ki­pe­dy­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲicipɛˈdɨsta, AS: vʹiḱipedysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikipedia ż., wikizacja ż., wiki ż.

:: fż. wikipedystka ż.

 przym. wikipedyjny

Wiktionary


wikipedystka

in­ter­na­ut­ka two­rzą­ca i edy­tu­ją­ca Wi­ki­pe­dię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­ter­na­ut­ka two­rzą­ca i edy­tu­ją­ca Wi­ki­pe­dię, także. Wi­ki­słow­nik, Wi­ki­bo­oks lub Wi­ki­cy­ta­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atlas wi­ki­pe­dy­stów po­da­je miej­sca po­by­tu (nauki, za­miesz­ka­nia lub pracy) pol­sko­ję­zycz­nych wi­ki­pe­dy­stek i wi­ki­pe­dy­stów.

 (1.1) Ta użyt­kow­nicz­ka jest po­cząt­ku­ją­cą wi­ki­pe­dyst­ką i prosi o wy­ro­zu­mia­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲicipɛˈdɨstka, AS: vʹiḱipedystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikipedia ż., wikizacja ż.

:: fm. wikipedysta m.

 przym. wikipedyjny

Wiktionary


wikipodróże

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) jeden z pro­jek­tów Fun­da­cji Wi­ki­me­dia; prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny dzia­ła­ją­cy na sy­ste­mie wiki;

Wiktionary

Wi­ki­po­dró­że (Wi­ki­vo­y­a­ge []) – por­tal in­ter­ne­to­wy Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion poś­wię­co­ny te­ma­ty­ce tu­ry­stycz­nej, opar­ty na tech­no­lo­gii wiki i two­rzo­ny na wol­nej li­cen­cji przez za­an­ga­żo­wa­nych w ten pro­jekt wo­lon­ta­riu­szy.

Wikipedia


wikiprojekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. pro­jekt re­a­li­zo­wa­ny przez spo­łecz­ność wi­ki­pe­dy­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ucz­nio­wie na­szej szko­ły an­ga­żu­ją się rów­nież w wi­ki­pro­jek­ty.

Wiktionary


wikisłownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) neol. wolny in­ter­ne­to­wy wie­lo­ję­zycz­ny słow­nik, który każdy może edy­to­wać;

Wiktionary

Wik­tio­na­ry – pro­jekt Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion, któ­re­go za­ło­że­niem jest stwo­rze­nie wol­ne­go słow­ni­ka w każ­dym ję­zy­ku opar­te­go na me­cha­niz­mie wiki (za­wie­ra­ją­ce­go m.in. sy­no­ni­my czy tłu­ma­cze­nia). Wik­tio­na­ry jest jed­nym z sio­strza­nych pro­jek­tów Wi­ki­pe­dii. Pol­ska wer­sja Wik­tio­na­ry nosi nazwę Wi­ki­słow­nik. Ser­wis był no­to­wa­ny w ran­kin­gu Alexa na miej­scu 641.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­ki­słow­nik sta­wia sobie za cel opi­sa­nie wszyst­kich ję­zy­ków świa­ta, ist­nie­ją­cych i mart­wych.

 (1.1) Wi­ki­słow­nik może być edy­to­wa­ny przez ano­ni­mo­wych użyt­kow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈswɔvʲɲik, AS: vʹiḱisu̯ovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikisłownikarz mos., wikisłownikarka ż.

Wiktionary


wikisłownikarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. ko­bie­ta edy­tu­ją­ca Wi­ki­słow­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikisłownik mrz.

:: fm. wikisłownikarz mos.

Wiktionary


wikisłownikarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. autor współt­wo­rzą­cy Wi­ki­słow­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikisłownik mrz.

:: fż. wikisłownikarka ż.

Wiktionary


wikitekst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. tekst na­pi­sa­ny w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia Wi­ki­text Mar­kup Lan­gu­a­ge;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do two­rze­nia lin­ków wew­nętrz­nych w wi­ki­tek­ście używa się na­wia­sów kwa­dra­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiciˈtɛkst, AS: vʹiḱitekst

Wiktionary


wikizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. czyn­ność zmia­ny zwy­kłe­go tek­stu na tekst ze spe­cjal­ny­mi znacz­ni­ka­mi uży­wa­ny­mi przez Wi­ki­pe­dię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy ar­ty­kuł Wi­ki­pe­dii musi zo­stać pod­da­ny wi­ki­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈzat͡sʲja, AS: vʹiḱizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikipedia ż., wikipedysta m., wikipedystka ż., wikipedianin m., wikipedianka ż.

 przym. wikipedyczny, wikipedyjny

Wiktionary


wikiński

→ wi­king; wi­kin­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­kin­ga­mi, do­ty­czą­cy wi­kin­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiking m.

Wiktionary


wikiźródła

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) wolne in­ter­ne­to­we re­po­zy­to­rium tek­stów źró­dło­wych, które każdy może re­da­go­wać; pro­jekt Fun­da­cji Wi­ki­me­dia;

Wiktionary

Wi­kiź­ró­dła ( Wi­ki­so­ur­ce) – bi­blio­te­ka in­ter­ne­to­wa oraz wie­lo­ję­zycz­ny sio­strza­ny pro­jekt Wi­ki­pe­dii, który dzia­ła jako jedno z przed­sięw­zięć Wi­ki­me­dia Fo­un­da­tion. Jego celem jest gro­ma­dze­nie i udo­stęp­nia­nie wcze­śniej pu­bli­ko­wa­nych tek­stów (głów­nie ut­wo­rów li­te­rac­kich) znaj­du­ją­cych się w do­me­nie pu­blicz­nej lub udo­stęp­nio­nych na wol­nej li­cen­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­ki­pe­dia za­wie­ra ar­ty­ku­ły na temat ksią­żek, które znaj­du­ją się w Wi­kiź­ró­dłach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciʑˈrudwa, AS: vʹiḱiźrudu̯a

Wiktionary


wikkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­li­gią wicca, do­ty­czą­cy re­li­gii wicca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicca n., wikkanin m., wikkanka ż.

Wiktionary


wikla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. gąszcz, trud­ne do prze­by­cia za­ro­śla

 (1.2) lm. wikle → przest. wierz­bi­ny

Wiktionary

Wikla ( Βίκλα) – wieś w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, w dy­stryk­cie Li­mas­sol. W 2011 roku li­czy­ła 1 miesz­kań­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spla­tał bo­wiem pier­wot­ną sieć z wi­klów, osa­dzał ją na stro­i­szu, czyli trzon­ku, lub pod­stęp­nie za­sta­wiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲikla, AS: vʹikla

Wiktionary


wikler

trzci­no­wy pręt uży­wa­ny w ko­szy­kar­stwie


SJP.pl


wiklewo

Wi­kle­wo (niem. "Groß Win­kel­dorf", pierw. "Win­kil­ka­i­mis") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kor­sze. Znaj­du­je się około 7 km na pół­noc od Korsz.

W la­tach 1946–1954 wieś jako sie­dzi­ba gro­ma­dy była czę­ścią daw­nej Gminy Są­tocz­no ("La­u­ki­ni­ko­wo"). W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


wiklina

nazwa dla niek­tó­rych ga­tun­ków wierz­by, o pę­dach słu­żą­cych do pro­duk­cji wy­ro­bów ko­szy­kar­skich; także: ścię­te pędy tych drzew, słu­żą­ce do pro­duk­cji tych wy­ro­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Salix pur­pu­rea|ref=tak., wierz­ba z mło­dy­mi czer­wo­ny­mi pę­da­mi, ros­ną­ca nad rze­ka­mi

 (1.2) młode pędy kilku ga­tun­ków wierzb, które po obrób­ce wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w wi­kli­niar­stwie;

 (1.3) przed­mio­ty z wi­kli­ny (1.2)

 (1.4) wierz­bo­we za­ro­śla

Wiktionary

Wi­kli­na – młode pędy kilku ga­tun­ków wierzb, które po obrób­ce wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w wi­kli­niar­stwie (ple­cion­kar­stwie). Nazwa ta jest także zwy­cza­jo­wym okre­śle­niem wierz­by pur­pu­ro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Jed­nak ła­god­ne i wdzięcz­ne za­krę­ty łąki zwę­ża­ły się coraz, aż ustą­pi­ły miej­sca wą­skiej roz­pad­li­nie, a ścież­ki w głąb pa­ro­wu pro­wa­dzą­ce za­czę­ły piąć się po sto­kach gór; to nagie, ska­li­ste, ostry­mi roz­pę­knię­cia­mi po­prze­ry­wa­ne i kol­czy­stą wi­kli­ną zje­żo­ne, to zie­lo­ne i ta­jem­ni­czo pod skle­pie­nia­mi li­ścia­stej za­ro­śli prze­pa­da­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲikˈlʲĩna, AS: vʹiklʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikliniarstwo, wikliniarz

 przym. wiklinowy, wikliniarski

Wiktionary


wikliniarka

→ wi­kli­niarz


SJP.pl

Patrz:

wikliniarz

wikliniarski

do­ty­czą­cy wi­kli­niar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­kli­niar­stwem, do­ty­czą­cy wi­kli­niar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikliniarstwo n., wiklina ż.

 przym. wiklinowy

Wiktionary


wikliniarstwo

1. gałąź prze­my­słu obej­mu­ją­ca pro­duk­cję z wi­kli­ny wy­ro­bów ko­szy­kar­skich; ko­szy­kar­stwo
2. upra­wa wi­kli­ny na plan­ta­cjach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. dzie­dzi­na rze­mio­sła zaj­mu­ją­ca się wy­pla­ta­niem przed­mio­tów z wi­kli­ny

Wiktionary

Wi­kli­niar­stwo – rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na wyt­wa­rza­niu przed­mio­tów z wi­kli­ny.

Z wi­kli­ny wyt­wa­rza się mię­dzy in­ny­mi: meble i wy­ro­by ko­szy­kar­skie.

W Pol­sce, m.in. na Ślą­sku Opol­skim i na Pod­kar­pa­ciu w Rud­ni­ku nad Sanem roz­wi­nę­ły się oś­rod­ki wi­kli­niar­skie, w któ­rych prze­ka­zu­je się wie­dzę o tym rze­mio­śle z mi­strza na ucz­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiklina ż., wikliniarz mos.

 przym. wiklinowy, wikliniarski

Wiktionary


wikliniarz

osoba zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wy­wa­niem wi­kli­ny do pro­duk­cji i wy­ro­bem róż­ne­go ro­dza­ju przed­mio­tów z wi­kli­ny


SJP.pl


wiklinowy

przy­miot­nik od: wi­kli­na (np. kosz wi­kli­no­wy, za­ro­śla wi­kli­no­we)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­kli­ną, do­ty­czą­cy wi­kli­ny

 (1.2) wy­ko­na­ny w wi­kli­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiklina ż., wikliniarz m., wikliniarka ż., wikliniarstwo n.

 przym. wikliniarski

Wiktionary


wikol

marka kleju


SJP.pl


wikrowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­kro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie
  • Wi­kro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Wi­kro­wo – przy­sió­łek osady Kol­kiej­my w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo

Wikipedia


wiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj klu­bo­wej im­pre­zy z ele­men­ta­mi prze­bie­ra­nia się, uży­wa­nia masek i in­ten­syw­nie świę­cącch ga­dże­tów;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Poz­nań, Bi­sku­piz­na. pasta do butów

Wiktionary

Wiksa (rów­nież wixa) – ro­dzaj im­pre­zy klu­bo­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.2)

:: czas. wiksować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wixa

 (1.2) wikspasta

Wiktionary


wiksin

Wik­sin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gru­dusk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka DK616.

Wikipedia


wikszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, za­miesz­ka­na przez mniej­szość pol­ską

Wiktionary

Wik­sza­ny ( Vicșani) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Mușenița. W 2011 roku li­czy­ła 227 miesz­kań­ców.

Część lud­no­ści w miej­sco­wo­ści sta­no­wią Po­la­cy.

Wikipedia


wikt

ca­ło­dzien­ne utrzy­ma­nie; wy­ży­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. żyw­ność, za­o­pa­trze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­wio­złem sło­i­ki, nie mu­sisz się mart­wić o wikt przez dwa ty­god­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktuały nmos.

Wiktionary


wikta

zdrob­nie­nie od: Wik­to­ria (imię żeń­skie)


SJP.pl


wiktor

daw­niej: zwy­cięz­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zwy­cięz­ca

Wiktionary

Wik­tor, Wik­to­riusz ( vic­tor – zwy­cięz­ca) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Wik­tor imie­ni­ny ob­cho­dzi: 22 lu­te­go, 25 lu­te­go, 6 marca, 29 marca, 12 kwiet­nia, 8 maja, 14 maja, 17 maja, 21 maja, 28 maja, 21 lipca, 28 lipca, 16 wrze­śnia, 30 wrze­śnia, 17 paź­dzier­ni­ka, 8 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wiktor m., Wiktoria ż.

Wiktionary


wiktorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wiktorek

zdrob­nie­nie od: Wik­tor (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wik­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiktor mos.

Wiktionary


wiktoria

zwy­cię­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zwy­cię­stwo, zwy­kle w od­nie­sie­niu do wy­gra­nych bitew

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vic­to­ria|Lindl.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin wod­nych z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nych pły­wa­ją­cych li­ściach;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju wik­to­ria (1.2)

 (1.4) ro­dzaj kon­ne­go po­wo­zu czte­ro­ko­ło­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wik­to­ria – imię żeń­skie
  • Wik­to­ria – rzym­ska bo­gi­ni zwy­cię­stwa
  • Wik­to­ria z Sa­bi­ny – świę­ta chrze­ści­jań­ska, mę­czen­ni­ca
  • Wik­to­ria Ra­so­a­ma­na­ri­vo – bło­go­sła­wio­na ka­to­lic­ka z Ma­da­ga­ska­ru
  • Wik­to­ria – kró­lo­wa bry­tyj­ska
  • Wik­to­ria Ber­na­dot­te – księż­na szwedz­ka
  • Wik­to­ria – stan w Au­stra­lii
  • Je­zio­ro Wik­to­rii w Afry­ce
  • Wik­to­ria – wieś w Pol­sce, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Stra­chów­ka
  • Wik­to­ria – część wsi Li­pi­ny, w Pol­sce, w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Cho­del
  • Wik­to­ria – ro­śli­na z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych,
  • Wik­to­ria – ro­dzaj po­ja­zdu kon­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro ob­cho­dzi­my ko­lej­ną rocz­ni­cę wik­to­rii wie­deń­skiej.

 (1.2) W na­szym ogro­dzie bo­ta­nicz­nym zna­leźć można okazy wik­to­rii kró­lew­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲikˈtɔrʲja, AS: vʹiktorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiktoria ż., Wiktoryna ż., Wiktoryn m., wiktorianizm m., Wiktorów m., Wiktorowo n., Wiktorówko n., Wiktórka ż., Wiktorzyn m., Wiktorzec m.

:: zdrobn. Wiktorka ż., Wikta ż., Wiktusia ż., Wiktunia ż., Wika ż., Wikusia ż., Wikunia ż., Wiki ż., Wiktor m.

 przym. wiktoriański; przest. gwara. Wiktoriowy, Wiktorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwycięstwo, wygrana

Wiktionary


wiktorian

imię mę­skie


SJP.pl

Wik­to­rian – ła­ciń­skie imię mę­skie, pier­wot­nie przy­do­mek ut­wo­rzo­ny po­przez do­da­nie przy­rost­ka "–ianus" do imie­nia Wik­tor. Żeń­ski od­po­wied­nik tego imie­nia, Wik­to­ria­na, jest no­to­wa­na w Pol­sce od śred­nio­wie­cza.

W Pol­sce imię po­zo­sta­je rzad­kie, czę­ściej wy­stę­pu­je w za­ko­nach. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 13 męż­czyzn o imie­niu Wik­to­rian na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 14 męż­czyzn no­szą­cych imię Wik­to­rian jako imię dru­gie.

Wikipedia


wiktorianostwo

Wik­to­rian z mał­żon­ką; Wik­to­ria­no­wie


SJP.pl


wiktorianowie

Wik­to­rian z mał­żon­ką; Wik­to­ria­no­stwo


SJP.pl


wiktorianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wik­to­ria­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wiktoriański

od­no­szą­cy się do okre­su, w któ­rym pa­no­wa­ła kró­lo­wa Wik­to­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z epoką pa­no­wa­nia kró­lo­wej Wik­to­rii Ha­no­wer­skiej

 (1.2) ar­chit. szt. odz­na­cza­ją­cy się eklek­tyz­mem oraz pom­pa­tycz­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W 1858 roku na za­chod­nich obrze­żach To­ron­to pow­sta­ła wik­to­riań­ska go­tyc­ka re­zy­den­cja zbu­do­wa­na przez Sir Ka­zi­mie­rza Gzow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktoria ż., Wiktoria ż.

Wiktionary


wiktoriusz

imię mę­skie


SJP.pl


wiktorostwo

Wik­tor z mał­żon­ką; Wik­to­ro­wie


SJP.pl


wiktorowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca;

Wiktionary

Wik­to­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

Wieś du­chow­na, włas­ność Opact­wa Cy­ster­sów w Mo­gi­le po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie pro­szow­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Ba­ra­nów­ka, Nie­war­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wra­cam wła­śnie od ro­dzi­ny, która miesz­ka w Wik­to­ro­wi­cach.

Wiktionary


wiktorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wiktorowie

daw­niej: zwy­cięz­ca


SJP.pl


wiktorowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wik­to­ro­wo – część wsi Nowy Ja­si­niec w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gruta
  • Wik­to­ro­wo – część wsi Ruda w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Wik­to­ro­wo – część wsi Go­dzi­sze­wy w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa
  • Wik­to­ro­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Per­le­je­wo
  • Wik­to­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie

Wikipedia


wiktorowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wik­to­row­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Jerzy Wik­to­row­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Piotr Wik­to­row­ski – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


wiktorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wik­to­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wiktorski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiktoryjski

→ Wik­to­ria (stan w Au­stra­lii)


SJP.pl


wiktoryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wik­to­ryn – imię mę­skie, po­cho­dzą­ce od imie­nia Wik­tor, ut­wo­rzo­ne za po­mo­cą przy­rost­ka oz­na­cza­ją­ce­go przy­na­leż­ność lub po­cho­dze­nie.

Wik­to­ryn imie­ni­ny ob­cho­dzi: 29 marca, 15 kwiet­nia, 2 li­sto­pa­da, 8 li­sto­pa­da i 2 grud­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲikˈtɔrɨ̃n, AS: vʹiktorỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktoria ż., Wiktoria ż.

Wiktionary


wiktoryna

imię żeń­skie


SJP.pl

Wik­to­ry­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wik­to­ryn o po­cho­dze­niu ła­ciń­skim.

W pol­skich tek­stach śred­nio­wiecz­nych wy­stą­pi­ło w 1488 roku. Jest imie­niem na­da­wa­nym spo­ra­dycz­nie. Po jed­nym na­da­niu od­no­to­wa­no w de­ka­dach: 1920, 1950, 1960. W 1994 roku żyło 10 ko­biet o tym imie­niu.

Wikipedia


wiktoryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wik­to­rii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wiktorzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wik­to­rzyn – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew
  • Wik­to­rzyn – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew
  • Wik­to­rzyn – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wysz­ki
  • Wik­to­rzyn – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Wik­to­rzyn – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Klu­ko­wo

Wikipedia


wiktorówek

Wik­to­ró­wek – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie So­kol­ni­ki. Je­dy­na miej­sco­wość po­ło­żo­na w So­łect­wie Wik­to­ró­wek, któ­re­go soł­ty­sem jest Hen­ryk Ma­dzia­ła (stan na 2025 rok).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


wiktorówko

Wik­to­rów­ko – wieś kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca.

Wikipedia


wiktuały

po­ży­wie­nie, żyw­ność, pro­wiant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. dziś książk. żyw­ność, pro­wiant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedzenie, prowiant; pot. wałówa, wałówka

Wiktionary


wiktusia

zdrob­nie­nie od: Wik­to­ria (imię żeń­skie)


SJP.pl


wiktymizacja

dzia­ła­nie spra­wia­ją­ce, że dana osoba staje się ofia­rą prze­mo­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nie wy­rzą­dza­ją­ce komuś krzyw­dę, spra­wia­ją­ce, że dana osoba staje się jego ofia­rą

Wiktionary

Wik­ty­mi­za­cja – pro­ces sta­wa­nia się ofia­rą. Dzie­dzi­ną, która bada pro­ces, wskaź­ni­ki, czę­stot­li­wość wy­stę­po­wa­nia, skut­ki i roz­po­wszech­nie­nie wik­ty­mi­za­cji jest wik­ty­mo­lo­gia.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wiktymizować ndk.

Wiktionary


wiktymizacyjny

→ wik­ty­mi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

wiktymizacja

wiktymolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wik­ty­mo­lo­gii


SJP.pl


wiktymologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ofia­ra­mi prze­stępstw i ba­da­niem zja­wisk pa­to­lo­gii spo­łecz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. nauka zaj­mu­ją­ca się ofia­ra­mi prze­stępstw i ba­da­niem roli ofia­ry w ge­ne­zie prze­stęp­stwa; dzie­dzi­na kry­mi­na­li­sty­ki i kry­mi­no­lo­gii;

Wiktionary

Wik­ty­mo­lo­gia – dzie­dzi­na kry­mi­no­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się ofia­ra­mi prze­stępstw oraz ba­da­niem ich roli w ge­ne­zie prze­stęp­stwa, zwła­szcza usta­le­niem czyn­ni­ków two­rzą­cych po­dat­ność na sta­nie się ofia­rą prze­stęp­stwa (pre­de­sty­na­cja wik­ty­mo­lo­gicz­na) oraz metod za­po­bie­ga­nia temu. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa vic­ti­ma, co zna­czy „ofia­ra”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲiktɨ̃mɔˈlɔɟja, AS: vʹiktỹmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktymolog m.

 przym. wiktymologiczny

Wiktionary


wiktymologiczny

→ wik­ty­mo­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

wiktymologia

wikunia

zwie­rzę z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych ży­ją­ce dziko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się brą­zo­wo­żół­tą, jed­wa­bi­stą sier­ścią; wigoń, wi­go­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vi­cu­gna vi­cu­gna|Mo­li­na|ref=tak., po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ssak pa­rzy­sto­ko­pyt­ny o gę­stej, pu­szy­stej sier­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do nie­daw­na uwa­ża­no, że al­pa­ka po­cho­dzi od gwa­na­ko an­dyj­skie­go, a wi­ku­nia nigdy nie zo­sta­ła udo­mo­wio­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikunia andyjska, wigoń

Wiktionary


wikłacz

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


wikłacze

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Wi­kła­cze (Plo­ce­i­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny wi­kła­czo­wa­tych (Plo­ce­i­dae).

Wikipedia


wikłaczowate

ro­dzi­na nie­du­żych pta­ków z rzędu wró­blo­wych; wi­kła­cze


SJP.pl

Wi­kła­czo­wa­te, wi­kła­cze (Plo­ce­i­dae) – ro­dzi­na nie­du­żych pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), li­czą­ca około 120 ga­tun­ków.

Wikipedia


wikłaczowaty

o ce­chach wi­kła­czo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


wikławiec

ssak z ro­dzi­ny szo­po­wa­tych; chwy­tacz, kin­ka­żu


SJP.pl


wikłać

1. plą­tać
2. prze­no­śnie:
a) mącić
b) psuć, krzy­żo­wać
c) wplą­ty­wać kogoś w coś nie­przy­jem­ne­go
3. wi­kłać się:
a) ule­gać po­plą­ta­niu (o ni­ciach, wło­sach)
b) prze­no­śnie: gmat­wać się
c) prze­no­śnie: udzie­lać sprzecz­nych wy­ja­śnień


SJP.pl


wikłów

Wi­kłów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kru­szy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

W 1672 we wsi uro­dził się Jan Chry­zo­stom Bą­kow­ski, pol­ski du­chow­ny oraz czło­nek misji je­zu­ic­kiej w Chi­nach.

Wikipedia


wil.

skrót od: wi­leń­ski


SJP.pl


wilajat

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na w Tur­cji, Al­gie­rii i Tu­nez­ji; wi­la­jet


SJP.pl


wilajet

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na w Tur­cji, Al­gie­rii i Tu­nez­ji; wi­la­jat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na naj­wyż­sze­go stop­nia w niek­tó­rych kra­jach mu­zuł­mań­skich

 (1.2) hist. pro­win­cja w Im­pe­rium Os­mań­skim

Wiktionary

Wi­la­jet (tur. "vilâyet", z arab. "ولاية" wilāyah), także wi­la­ja – w Im­pe­rium Os­mań­skim od 1864 roku okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce pro­win­cję; to samo zna­cze­nie w ję­zy­ku ma­laj­skim. Nazwa po­cho­dzi od arab­skie­go "wa­liy­ah" (za­rzą­dzać).

Zwierzch­nik wi­la­je­tu nosił tytuł "Wali".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. wilajat

 (1.2) wilaja

Wiktionary


wilam

imię mę­skie


SJP.pl


wilamit

rzad­ko: mi­ne­rał, or­to­krze­mian cynku; wi­le­mit, wil­le­mit


SJP.pl


wilamowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek nie­wiel­kiej grupy et­nicz­nej z dzi­siej­szej Pol­ski, za­miesz­ku­ją­cej prze­de wszyst­kim miej­sco­wość Wi­la­mo­wi­ce w wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­la­mo­wia­nie są po­tom­ka­mi osad­ni­ków, któ­rzy przy­by­li na pol­skie te­re­ny w XIII wieku — praw­do­po­dob­nie z ob­sza­rów dzi­siej­szych Nie­miec, Ni­der­lan­dów i Flan­drii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowice nmos., wilamowicki mrz., wilamowickość ż., wilamowiczanin mos., wilamowiczanka ż., wilamowski mrz., wilamowszczyzna ż.

:: fż. Wilamowianka ż.

 przym. wilamowicki, wilamowski

 przysł. wilamowicko

Wiktionary


wilamowice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce;

Wiktionary

Wi­la­mo­wi­ce (wil. "Wymysoü", Wil­me­sau) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Wi­la­mo­wi­ce. Leży na po­gra­ni­czu Kot­li­ny Oś­wię­cim­skiej i Po­gó­rza Ślą­skie­go, w po­dzia­le na kra­i­ny hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­ne jest czę­ścią Ma­ło­pol­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­la­mo­wi­ce są mia­stem za­ło­żo­nym przez ob­co­kra­jow­ców.

 (1.1) Język wi­la­mow­ski – bo o nim mowa – jest pier­wszym ję­zy­kiem dla je­dy­nie około 70 osób – miesz­kań­ców nie­wiel­kie­go mia­stecz­ka Wi­la­mo­wi­ce w po­wie­cie biel­skim na Pod­be­ski­dziu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilãmɔˈvʲit͡sɛ, AS: vʹilãmovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowianin mos., wilamowianin m., wilamowiczanin m., wilamowski mrz., wilamowszczyzna ż.

 przym. wilamowski, wilamowicki

Wiktionary


wilamowicki

→ Wi­la­mo­wi­ce (mia­sto w Pol­sce); wi­la­mow­ski


SJP.pl


wilamowiczanin

miesz­ka­niec Wi­la­mo­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wilamowiczanka

miesz­kan­ka Wi­la­mo­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wilamowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­la­mo­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka,
  • Wi­la­mo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Przy­tu­ły
  • Wi­la­mo­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo
  • Wi­la­mo­wo – część wsi Wajsz­no­ry w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Wi­la­mo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty
  • Wi­la­mo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Ro­zo­gi
  • lot­ni­sko Kę­trzyn-Wi­la­mo­wo
  • Wi­la­mów

Wikipedia


wilamowski

→ Wi­la­mo­wi­ce (mia­sto w Pol­sce); wi­la­mo­wic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Wi­la­mo­wic koło Biel­ska-Bia­łej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. et­no­lekt z grupy za­chod­niej ję­zy­ków ger­mań­skich, któ­rym po­słu­gi­wa­li się miesz­kań­cy Wi­la­mo­wic;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • język wi­la­mow­ski – et­no­lekt z grupy za­chod­niej ję­zy­ków ger­mań­skich
  • Boh­dan Wi­la­mow­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny
  • Jan Wi­la­mow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, dy­plo­ma­ta i urzęd­nik
  • Ka­zi­mierz Wi­la­mow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny, re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Łu­kasz Wi­la­mow­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ocal­my wi­la­mow­ską kul­tu­rę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilãˈmɔfsʲci, AS: vʹilãmofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowianin mos., Wilamowice nmos., wilamowszczyzna ż.

 przym. wilamowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilamowicki

 (2.1) wilamowicki

Wiktionary


wilamowskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem wi­la­mow­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem wi­la­mow­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku wi­la­mow­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilãˈmɔfskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vʹilãmofskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


wilamowszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język wi­la­mow­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć wi­la­mow­szczyz­na po­zo­sta­je praw­do­po­dob­nie naj­bar­dziej za­gro­żo­nym ję­zy­kiem ger­mań­skim świa­ta, zna­czą­cej zmia­nie uległ sto­su­nek miesz­kań­ców mia­sta do swo­je­go dzie­dzict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowice nmos., wilamowicki m., wilamowski m., Wilamowianin mos.

 przym. wilamowicki, wilamowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilamowski, wilamowicki

Wiktionary


wilamówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wi­la­mów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

We­dług spisu lud­no­ści z 30 wrze­śnia 1921 w Wi­la­mów­ce za­miesz­ki­wa­ło ogó­łem 156 osób z czego męż­czyzn - 83, ko­biet - 73. Bu­dyn­ków miesz­kal­nych było 28.

Wikipedia


wilanowski

przy­miot­nik od: Wi­la­no­wo, Wi­la­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wi­la­no­wa, zwią­za­ny z Wi­la­no­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z wła­ści­cie­li pa­ła­cu wi­la­now­skie­go był Sta­ni­sław Kost­ka Po­toc­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilanów mrz., wilanowianin mos., wilanowianka ż.

Wiktionary


wilanów

1. dziel­ni­ca War­sza­wy;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca War­sza­wy;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa miej­sco­wo­ści i czę­ści miast w Pol­sce

Wiktionary

Zo­bacz też: Wi­la­nów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Wi­la­nów – dziel­ni­ca War­sza­wy po­ło­żo­na w le­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta. Jest jedną z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy.

Do 1951 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Wi­la­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od za­cho­du Wi­la­nów gra­ni­czy z Ur­sy­no­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilanowianin mos., wilanowianka ż.

 przym. wilanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Milanowo, Milanów

Wiktionary


wilbur

imię obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­bur – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Lin­coln
  • Wil­bur (ang. Wil­bur Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McKenzie
  • Wil­bur (ang. Wil­bur Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brule

Wikipedia


wilchwy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część mia­sta Wo­dzi­sław Ślą­ski w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

Wiktionary

Wil­chwy – część mia­sta i jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy (dziel­ni­ca) Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go.

Na jej te­re­nie znaj­du­je się zam­knię­ta Ko­pal­nia Węgla Ka­mien­ne­go 1 Maja oraz przy­le­ga­ją­ce do niej gór­ni­cze Osied­le 1 Maja. Dziel­ni­ca ma cha­rak­ter pod­miej­ski z za­bu­do­wą wie­lo­ro­dzin­ną i jed­no­ro­dzin­ną. W skład obec­nej dziel­ni­cy wcho­dzą: Wil­chwy, Pust­ki, Za­my­słów, Praga Mała, Sa­kan­drzok, So­wi­niec oraz część hi­sto­rycz­ne­go Wo­dzi­sła­wia z Gro­dzi­skiem. Dziel­ni­ca liczy ponad 6500 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od 1972 r. Wil­chwy są dziel­ni­cą Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go.

Wiktionary


wilczak

wil­czak cze­cho­sło­wac­ki - rasa psa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wil­czak – ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych
    • wil­czak fal­klandz­ki – wy­mar­ły ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych
  • wil­czak – hy­bry­da wilka i psa
    • wil­czak cze­cho­sło­wac­ki – rasa psów
    • wil­czak Sa­ar­lo­o­sa – rasa psów
  • Wil­czak – część mia­sta Byd­goszcz
  • Wil­czak – część wsi Męt­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Wil­czak – część wsi Strze­szyn w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Wil­czak – część wsi Biał­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa
  • Wil­czak – część wsi Bła­żo­wa Górna w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa
  • Bro­ni­sław Wil­czak (1928–1999) – pol­ski puł­kow­nik, dy­plo­ma­ta
  • Da­riusz Wil­czak (ur. 1961) – re­por­ta­ży­sta, dzien­ni­karz ty­god­ni­ka News­we­ek

Wikipedia


wilczanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wil­czan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ży­rzyn. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 280 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wilczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) my­śli­wy po­lu­ją­cy na wilki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) kynol. pies my­śliw­ski uży­wa­ny do po­lo­wa­nia na wilki

Wiktionary

Wil­czarz – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było sły­chać na­wo­ły­wa­nia wil­cza­rzy.

 (2.1) Wil­cza­rze uja­da­ły, ale ba­sior był niez­wy­cię­żo­ny, ucie­kał w gę­stwi­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy, wilczarski

 przysł. wilkiem, wilczo

Wiktionary


wilczaty

o koniu: ma­ją­cy maść ciem­no­bu­ła­ną


SJP.pl


wilczek

mały wilk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. młody wilk

 (1.2) daw. zuch, czło­nek naj­młod­szej grupy wie­ko­wej har­cer­stwa

Wiktionary

Wil­czek (ang. "Teen Wolf", 1986–1987) – ame­ry­kań­sko-au­stra­lij­ski se­rial ani­mo­wa­ny opar­ty na fil­mie z 1985 roku pod ty­tu­łem "Na­sto­let­ni wil­ko­łak" ("Teen Wolf"). Za­wie­ra 2 serie. Liczy 21 od­cin­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za ba­sio­rą drep­tał wil­czek ze spu­szczo­nym ogon­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃɛk, AS: vʹilček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilk mzw., wilczę mzw., wilczur mzw., wilczysko n., wilczyca ż., wilczarz mos./mzw.

 przym. wilczy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczę

Wiktionary


wilczewko

Wil­czew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ra­do­min.

Wikipedia


wilczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­cze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ra­do­min
  • Wil­cze­wo – część wsi Okrąg w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Wil­cze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Sta­wi­ski
  • Wil­cze­wo – część wsi Trze­buń w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny
  • Wil­cze­wo – przy­sió­łek wsi Pierz­cho­wi­ce w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki Po­mor­skie
  • Wil­czew­ko

Wikipedia


wilczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wilczełyko

niski krzew z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych, o bia­łych lub ró­żo­wych, won­nych kwia­tach (rozk­wi­ta­ją­cych przed wyksz­tał­ce­niem liści) i czer­wo­nych tru­ją­cych owo­cach, po­cho­dzą­cy z Eu­raz­ji; wa­wrzy­nek wil­cze­ły­ko, wa­wrzy­nek wil­cze łyko, wil­cze łyko


SJP.pl

Wil­cze­ły­ko – de­biu­tanc­ki album pol­skie­go mu­zy­ka al­ter­na­tyw­ne­go, Sku­ba­sa. Za kom­po­zy­cje, śpiew i pro­duk­cję mu­zycz­ną od­po­wie­dzial­ny jest sam ar­ty­sta. Mik­so­wa­nie i ma­ste­ring zo­sta­ły wy­ko­na­ne przez Smo­li­ka. Na pły­cie po­ja­wia­ją się go­ście jak: Emade, Woj­tek So­bu­ra, Julia Iwań­ska i Kev Fox.

Wikipedia


wilczkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wilcz­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Jor­da­nów Ślą­ski
  • Wilcz­ko­wi­ce – część wsi Mazew w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Da­szy­na
  • Wilcz­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Wilcz­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • Wilcz­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Brze­szcze
  • Wilcz­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ra­do­szy­ce
  • Wilcz­ko­wi­ce Dolne, Wilcz­ko­wi­ce Górne

Wikipedia


wilczkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wilcz­ko­wo – hi­sto­rycz­na nazwa miej­sco­wo­ści i gminy Völschow, po­ło­żo­nej w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald, wcho­dzą­ca w skład Związ­ku Gmin Jar­men-Tutow.
  • Wilcz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin,
  • Wilcz­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród,
  • Wilcz­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no,
  • Wilcz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce,
  • Wilcz­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no.
  • Wilcz­ko­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Draw­skim,
  • Wilcz­ko­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, gmi­nie Szcze­ci­nek, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Draw­skim,
  • Wilcz­ko­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, gmi­nie Wi­du­cho­wa, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Weł­tyń­skiej,
  • Wilcz­ko­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, gmi­nie Brzeż­no, po­ło­żo­ne na Wy­so­czyź­nie Ło­be­skiej.
  • Wilcz­ki
  • Wilcz­ków

Wikipedia


wilczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wilczo

przy­słó­wek

 (1.1) jak wilk, na wil­czy spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawył wil­czo, by cały las wie­dział, że wró­cił na swoje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilkiem

Wiktionary


wilczomlecz

ro­śli­na ziel­na lub drze­wia­sta z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, za­wie­ra­ją­ca w pę­dach sok mlecz­ny, upra­wia­na w ce­lach ozdob­nych; eu­for­bia, ostrom­lecz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eup­hor­bia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eup­hor­bia­ce­ae|Juss.|ref=tak.;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju wil­czom­le­czy (1.1)

Wiktionary

Wil­czom­lecz ("Eup­hor­bia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, li­czą­cy około 2000 ga­tun­ków. Jest to jeden z naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­nych ro­dza­jów w obrę­bie okry­to­na­sien­nych, za­rów­no jeśli idzie o licz­bę ga­tun­ków, jak i róż­no­rod­ność bu­do­wy ro­ślin. Ro­śli­ny te roz­po­wszech­nio­ne są na całym świe­cie, w bar­dzo róż­no­rod­nych sied­li­skach, ale naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są na su­chych ob­sza­rach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, zwła­szcza w Afry­ce. W Eu­ro­pie wy­stę­pu­je dziko 105 ga­tun­ków, w Pol­sce ponad 20.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pod­sta­wie bu­do­wy kwia­tów po­in­se­cję za­li­cza się do wil­czom­le­czy.

Wiktionary


wilczomleczek

zmrocz­nik wil­czom­le­czek - owad z rzędu mo­ty­li


SJP.pl


wilczomleczowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mal­pi­giow­ców; ostrom­le­czo­wa­te


SJP.pl

Wil­czom­le­czo­wa­te ("Eup­hor­bia­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na drzew, krze­wów, krze­wi­nek, ro­ślin ziel­nych i su­ku­len­tów ło­dy­go­wych. Za­li­cza się do niej 218 ro­dza­jów z około 6200-6700 ga­tun­ka­mi ros­ną­cy­mi głów­nie w tro­pi­kach, ale o ogól­nym za­się­gu nie­mal kos­mo­po­li­tycz­nym (brak tych ro­ślin tylko w ob­sza­rach oko­ło­bie­gu­no­wych).

Wikipedia


wilczomleczowaty

o ce­chach wil­czom­le­czo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wilczomleczowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych


SJP.pl


wilczomleczowy

przy­miot­nik od: wil­czom­lecz


SJP.pl


wilczomleczówka

bar­czat­ka wil­czom­le­czów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych


SJP.pl


wilczopolski

naz­wi­sko


SJP.pl


wilczur

1. silny, duży pies, wy­glą­dem po­dob­ny do wilka; tre­so­wa­ny m.in. jako pies po­li­cyj­ny, prze­wod­nik osób nie­wi­do­mych; wilk; ow­cza­rek nie­miec­ki lub al­zac­ki;
2. zgru­bie­nie od: wilk (ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ow­cza­rek nie­miec­ki (rasa psa)

 (1.2) pot. określ. pies o wil­czym po­kro­ju lub po­cho­dzą­cy od wilka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: wil­czu­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • W ky­no­lo­gii:
    • wil­czur – po­tocz­ne okre­śle­nie du­że­go psa o wy­glą­dzie przy­po­mi­na­ją­cym wilka, czę­sto po­tocz­na nazwa rasy psów ow­cza­rek nie­miec­ki
  • Osoby o naz­wi­sku Wil­czur:
    • Jacek Wil­czur (ur. 1925, zm. 2018) – pol­ski hi­sto­ryk, praw­nik i po­li­to­log, niem­coz­naw­ca, czło­nek Głów­nej Ko­mi­sji Ba­da­nia Zbrod­ni Hit­le­row­skich w Pol­sce
    • Ju­liusz Wil­czur-Garz­tec­ki (ur. 1920, zm. 2017) – pol­ski pi­sarz, kry­tyk li­te­rac­ki, tłu­macz, pu­bli­cy­sta, fo­to­graf, ofi­cer Armii Kra­jo­wej, pra­cow­nik apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa PRL
    • Ewa Ur­szu­la Wil­czur-Garz­tec­ka (ur. 1920, zm. 2007) – pol­ska kry­tycz­ka i pro­mo­tor­ka sztu­ki no­wo­czes­nej, dzia­łacz­ka le­wi­co­wej kon­spi­ra­cji
    • Rafał Wil­czur – po­stać fik­cyj­na z po­wie­ści Ta­de­u­sza Do­łę­gi-Mo­sto­wi­cza „Zna­chor” oraz „Pro­fe­sor Wil­czur”
  • Inne
    • Pro­fe­sor Wil­czur (po­wieść) – po­wieść Ta­de­u­sza Do­łę­gi-Mo­sto­wi­cza, bę­dą­ca kon­ty­nu­a­cją po­wie­ści „Zna­chor”
    • Pro­fe­sor Wil­czur (film) – pol­ski film fa­bu­lar­ny (me­lo­dra­mat) z 1938 roku, adap­ta­cja po­wie­ści Ta­de­u­sza Do­łę­gi-Mo­sto­wi­cza
    • Te­sta­ment pro­fe­so­ra Wil­czu­ra – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1939 roku, wg sce­na­riu­sza Ta­de­u­sza Do­łę­gi-Mo­sto­wi­cza, kon­ty­nu­a­cja fil­mów „Zna­chor” i „Pro­fe­sor Wil­czur”
    • Wil­czu­ry – część wsi Prze­chód

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wy­pro­wa­dzasz swo­je­go wil­czu­ra w porze de­szczo­wej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃur, AS: vʹilčur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczarz mos./mzw., wilczek mzw., wilczątko n., wilczysko n.

:: zdrobn. wilczurek mzw.

 przym. wilczurzy, wilczy, wilczarski

 przysł. wilkiem, wilczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owczarek alzacki

Wiktionary


wilczura

1. wy­pra­wio­na wil­cza skóra;
2. futro uszy­te z tych skór; wilki;
3. suka ow­czar­ka nie­miec­kie­go; wil­czy­ca, wil­czur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wil­cza skóra

 (1.2) daw. burka pod­bi­ta wil­czą skórą

 (1.3) rzad. suka ow­czar­ka nie­miec­kie­go

 (1.4) gwara. sa­mi­ca wilka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: wil­czur

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pier­wszy pro­wa­dził oso­bi­ście pan Józef, ubra­ny w wil­czu­rę wło­sem na wierzch, w czap­ce z oku­la­ra­mi, może nie bez celu tak ukry­ty pod prze­bra­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczur mzw., wilczurek mzw., wilk mzw./mrz.

 przym. wilczurzy, wilczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilki

 (1.3) wilczyca

 (1.4) wilczyca

Wiktionary


wilczurek

zdrob­nie­nie od: wil­czur (pies)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młody wil­czur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ci­na trzy­ma­ła w koszu małe wil­czur­ki, które cicho pi­szcza­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczur mzw., wilczura ż.

 przym. wilczurzy, wilczy, wilczarski

Wiktionary


wilczurka

zdrob­nie­nie od: wil­czur (pies)


SJP.pl


wilczurzy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wil­czu­rem; do­ty­czą­cy wil­czu­ra

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wil­czu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jego wil­czu­rzy in­stynkt kazał mu wsko­czyć na pod­bu­dów­kę, a z niej przez okno do środ­ka domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 czas. zwilczyć dk.

 przym. wilczy, wilczarski

 przysł. wilkiem, wilczo

Wiktionary


wilczy

przy­miot­nik od: wilk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wil­kiem, do­ty­czą­cy wilka

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wilka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wilka, po­sia­da­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne wil­ko­wi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­czy Las
  • Wil­czy Targ
  • Wil­czy Park
  • wil­czy szlak

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Na ot­war­tych prze­strze­niach dawno znikł wil­czy trop, wilk wie do­brze, czym pach­nie za­gła­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃɨ, AS: vʹilčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podwilk mrz., wilczurek mzw., wilczura ż., wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilk m., wilczek m., wilczysko m., wilczątko n., Wilczka ż., wilczę n.

 przym. wilkowaty, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

 czas. zwilczyć się

Wiktionary


wilczyca

1. sa­mi­ca wilka; ba­sio­ra, wa­de­ra;
2. suka ow­czar­ka nie­miec­kie­go; wil­czu­ra, wil­czur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca wilka

 (1.2) pot. suka ow­czar­ka nie­miec­kie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­de­ra – sa­mi­ca wilka
  • Wil­czy­ca – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Wil­czy­ca – potok, do­pływ Srebr­nej
  • Wil­czy­ca – film pol­ski w re­ży­se­rii Marka Pie­stra­ka z 1982 r.
  • Wil­czy­ca – ko­miks Jeana Van Hamme i Grze­go­rza Ro­siń­skie­go z 1990 r.
  • Wil­czy­ca ka­pi­to­liń­ska – sym­bol sto­li­cy Im­pe­rium Rzym­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy drze­wa­mi przem­knę­ła wil­czy­ca, spiesz­no jej do mło­dych.

 (1.2) Adam za­pre­zen­to­wał na wy­sta­wie swoją wil­czy­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈt͡ʃɨt͡sa, AS: vʹilčyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilk mzw., wilczek mzw., wilczysko n., wilczarz mos./mzw.

 przym. wilczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wadera, basiora

Wiktionary


wilczyce

1. sa­mi­ca wilka; ba­sio­ra, wa­de­ra;
2. suka ow­czar­ka nie­miec­kie­go; wil­czu­ra, wil­czur­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­czy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Kro­to­szy­ce
  • Wil­czy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Wil­czy­ce – przy­sió­łek wsi Zimna Brzeź­ni­ca w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Nie­go­sła­wi­ce
  • Wil­czy­ce – część wsi Bu­ko­wi­na Bo­brzań­ska w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Żagań
  • Wil­czy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Wil­czy­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce
  • Wil­czy­ce – dawna osada leśna w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Wil­czy­ce – wieś w obw. mo­hy­lew­skim, w rej. mo­hy­lew­skim
  • Wil­czy­ce – gmina wiej­ska
  • Wil­czy­ce – po­wieść Alek­san­dra Du­ma­sa

Wikipedia


wilczycki

→ Wil­czy­ce (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


wilczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wilczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­czyn – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Grę­bo­ci­ce
  • Wil­czyn (daw­niej Wil­czyn Leśny) – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Wil­czyn – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Wil­czyn – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wil­czyn
  • Wil­czyn – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim
  • Wil­czyn – dawna wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Wil­czo­gó­rze, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Wil­czy­ny, Linia ko­le­jo­wa Ja­błon­ka Słu­pec­ka – Wil­czyn

Wikipedia


wilczypieprz

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych


SJP.pl

Wil­czy­pieprz ("Thy­me­la­ea" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych ("Thy­me­la­e­a­ce­ae"). We­dług "The Plant List" w obrę­bie tego ro­dza­ju znaj­du­ją się co najm­niej 34 ga­tun­ki o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych, pod­czas gdy ko­lej­nych 14 tak­so­nów ma sta­tus ga­tun­ków nie­pew­nych (niez­we­ry­fi­ko­wa­nych).

Wikipedia


wilczysko

zgru­bie­nie od: wilk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: wilk

Wiktionary

Wil­czy­sko (niem. "Wolfs­berg", 790 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Za­chod­nich, w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pod­chodź­cie do klat­ki za bli­sko, / Bo to bar­dzo nie­bez­piecz­ne wil­czy­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary


wilczyński

przy­miot­nik od: Wil­czyn


SJP.pl

Wil­czyń­ski, Wil­czyń­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi jest ponad 16,5 tys. osób.

Znane po­sta­cie no­szą­ce naz­wi­sko „Wil­czyń­ski (-ska)”:

Wikipedia


wilczątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: wil­czę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wilk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­de­ra wier­nie strze­gła gnia­zda z czte­re­ma wil­cząt­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mały wilk, wilczek, wilczę

Wiktionary


wilczę

szcze­nię wilka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. szcze­nię wilka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­de­ra od­waż­nie bro­ni­ła swo­ich wil­cząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃɛ, AS: vʹilče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilk m., wilczek m., wilczyca ż., wilczysko n.

 przym. wilczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczek

Wiktionary


wilczęcki

przy­miot­nik od: Wil­czę­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wil­czę­ta­mi, do­ty­czą­cy Wil­cząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilczęta nmos., Wilczęcianin mos., Wilczęcianka ż.

Wiktionary


wildagliptyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek prze­ciw­cu­krzy­co­wy z grupy związ­ków po­pra­wia­ją­cych czyn­ność wy­se­pek Lan­ger­han­sa, silny wy­biór­czy in­hi­bi­tor di­pep­ty­dy­lo­pep­ty­da­zy 4

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakoś met­for­mi­na mi nie słu­ży­ła, dla­te­go le­kar­ka za­pi­sa­ła wczo­raj wil­da­glip­ty­nę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny: C17H25N3O2; nazwy handlowe: Anvildis, Galvus, Glypvilo

Wiktionary


wildamora

ro­dzaj daw­nej al­tów­ki; viola d'amore, amor­ka, al­tów­ka mi­łos­na


SJP.pl


wilde

[czy­taj: łajld] naz­wi­sko, m.in. Oscar Wilde (1854-1900) - pi­sarz an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wilde. Hi­sto­ria pi­sa­rza – bio­gra­ficz­ny film o Osca­rze Wilde
  • Art­hur Wilde (zm. 1916) – bry­tyj­ski strze­lec, olim­pij­czyk
  • Bran­don De Wilde (1942-1972) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Brian Wilde (1927-2008) – bry­tyj­ski aktor
  • Cor­nel Wilde (1915-1989) – ame­ry­kań­ski aktor i re­ży­ser
  • Din­ge­nis de Wilde
  • Do­rot­hy Wilde
  • Etien­ne De Wilde
  • Fe­de­ri­co Wilde
  • Filip De Wilde
  • Ga­briel­la Wilde
  • Ge­or­ges de Wilde

Wikipedia


wildecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wildą, do­ty­czą­cy Wildy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilda ż.

Wiktionary


wilder

[czy­taj: łajl­der] naz­wi­sko, m.in. Billy Wil­der (1906-2002) - ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ace Wil­der (ur. 1982) – szwedz­ka pio­sen­kar­ka
  • Alan Wil­der (ur. 1959) – an­giel­ski muzyk
  • Al­man­zo Wil­der (1857-1949) – ame­ry­kań­ski pio­nier
  • Billy Wil­der (1906-2002) – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Chri­stop­her Wil­der (1945-1984) – se­ryj­ny mor­der­ca uro­dzo­ny w Au­stra­lii
  • Dash Wil­der (ur. 1987) – ame­ry­kań­ski wrest­ler
  • De­on­tay Wil­der (ur. 1985) – ame­ry­kań­ski bok­ser
  • Gene Wil­der (1933-2016) – ame­ry­kań­ski aktor ko­me­dio­wy
  • Hie­ro­nim Wil­der (1876-1941) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, an­tyk­wa­riusz, bi­blio­fil
  • James Wil­der (ur. 1968) – ame­ry­kań­ski aktor
  • John S. Wil­der (1921-2010) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Laura In­galls Wil­der (1867-1957) – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka

Wikipedia


wildno

Wild­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Chrost­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


wildstein

[czy­taj: wildsz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Wild­ste­in (1952-), dzien­ni­karz, pi­sarz
  • Dawid Wild­ste­in (1983-), dzien­ni­karz
  • Iwona Ga­liń­ska-Wild­ste­in (1952-), psy­cho­log
  • Paweł Wild­ste­in (1920-2008), ofi­cer

Wikipedia


wilec

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych, ma­ją­ca wi­ją­ce i pło­żą­ce się pędy, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na lub użyt­ko­wa; ipo­mea;
2. wilec ziem­nia­cza­ny - by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych; słod­ki ziem­niak, patat, batat


SJP.pl

Wilec ("Ipo­mo­ea" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych (głów­nie pną­czy) z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 650 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na róż­nych kon­ty­nen­tach, głów­nie jed­nak na ob­sza­rach go­rą­cych i cie­płych, przy czym 300 ga­tun­ków po­cho­dzi z kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich.

Wikipedia


wilecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wiledżiatura

prze­sta­rza­le: urlop spę­dza­ny na wsi; wi­le­gia­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. letni pobyt na wa­ka­cjach

 (1.2) przest. let­ni­sko

Wiktionary


wilegiatura

prze­sta­rza­le: urlop spę­dza­ny na wsi; wi­le­dżia­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. letni pobyt na wa­ka­cjach

 (1.2) przest. let­ni­sko

Wiktionary


wilejka

1. mia­sto na Bia­ło­ru­si;
2. rzeka na Lit­wie i Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­lej­ka – mia­sto na Bia­ło­ru­si
  • Wi­lej­ka – rzeka na Lit­wie i Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Wilii
  • Nowa Wi­lej­ka – dziel­ni­ca Wilna
  • Ba­ta­lion KOP „Wi­lej­ka”
  • Pułk KOP „Wi­lej­ka”
  • Kom­pa­nia Sa­pe­rów KOP „Wi­lej­ka”
  • Wi­lej­ka (gmina)
  • Po­wiat wi­lej­ski

Wikipedia


wilejski

→ Wi­lej­ka (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


wilek

zdrob­nie­nie od: Wil­helm (imię mę­skie); Wiluś


SJP.pl


wilemit

mi­ne­rał, or­to­krze­mian cynku; wil­le­mit, wi­la­mit (rzad­ko)


SJP.pl


wilemowice

Wi­le­mo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Ka­mien­nik.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


wilenko

Wi­len­ko (niem. "Zion") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Szcza­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


wilewo

Wi­le­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Bie­żuń. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Rocha w Ra­dza­no­wie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


wilewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wileński

przy­miot­nik od: Wilno (sto­li­ca Litwy), Wi­leń­szczyz­na (zie­mia wi­leń­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wilna lub Wi­leń­szczyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzo­rem pol­skim wpro­wa­dzo­no na Lit­wie wła­ści­wej po­dział ad­mi­ni­stra­cyj­ny, usta­na­wia­jąc dwa wo­je­wództ­wa – wi­leń­skie i troc­kie – oraz dwie takie same kasz­te­la­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈlɛ̃j̃sʲci, AS: vʹilẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilnianka ż., Wilnianin mos., Wilno n., Wileńszczyzna ż., wilnianin m., wilnianka ż., Wilniuk m., wilniuk m.

Wiktionary


wileńskość

→ wi­leń­ski


SJP.pl

Patrz:

wileński

wileńszczyzna

re­gion na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion wokół Wilna, obej­mu­ją­cy w przy­bli­że­niu ob­szar daw­ne­go wo­je­wództ­wa wi­leń­skie­go;

Wiktionary

Wi­leń­szczyz­na ( Vil­nia­us kraštas, Віленшчына, Wi­leń­skie) – te­ry­to­rium le­żą­ce obec­nie w gra­ni­cach Litwy i Bia­ło­ru­si.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­leń­szczyz­na w ciągu wie­ków wie­lo­krot­nie prze­cho­dzi­ła z rąk do rąk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilɛ̃j̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: vʹilẽĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilnianka ż., Wilnianin mos., Wilno n., wilnianin mos., wilnianka ż., Wilniuk mos., wilniuk mos.

 przym. wileński

Wiktionary


wilfred

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­fred (imię)
  • Wil­fred (au­stra­lij­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Wil­fred (ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Wil­fred z Ivan­hoe
  • Ope­ra­cja Wil­fred
  • Wil­fryd

Wikipedia


wilfried

imię mę­skie


SJP.pl


wilga

ptak o żółto-czar­nym upie­rze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. śred­niej wiel­ko­ści, żół­to­czar­ny ptak z ro­dzi­ny wilg (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Orio­li­dae|ref=tak.);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wilga abi­syń­ska
  • wilga bia­ło­li­ca
  • wilga brą­zo­wa
  • wilga bru­nat­na
  • wilga chiń­ska
  • wilga cien­ko­dzio­ba
  • wilga czar­na
  • wilga czar­no­gło­wa
  • wilga czar­nos­krzy­dła
  • wilga czar­no­u­cha
  • wilga fi­li­piń­ska
  • wilga gór­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwi­tły i pach­nia­ły młode lipy – roz­le­gał się wszę­dzie me­lo­dyj­ny gwar pszczół, trzmie­li, os, nie­przer­wa­ny krzyk kosów i pog­wi­zdy­wa­nie wilg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilɡa, AS: vʹilga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilga ż., wilgi nmos.

 przym. wilgowy, wilgi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. i gw. Poznań wywielga, gw. Poznań wiewiołga

Wiktionary


wilgi

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wil­got­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|wilga.

Wiktionary

Wilgi (Orio­li­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny wil­go­wa­tych (Orio­li­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wilga ż., Wilga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgły

Wiktionary


wilgny

daw­niej: wil­got­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. i gw-pl|Poz­nań. wil­got­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uło­ży­wszy wszyst­ko ziel­sko na kupę (…), przy­krył na wierz­chu co­kol­wiek zie­mią wil­gną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wilgnąć

 przysł. wilgno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgotny

Wiktionary


wilgnąć

rzad­ko: prze­sią­kać wil­go­cią; sta­wać się wil­got­nym; wil­got­nieć; na­wil­gać


SJP.pl


wilgociolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. do­brze roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku wil­got­nym

Wiktionary


wilgociomierz

mier­nik wil­got­no­ści po­wie­trza; wil­got­no­ścio­mierz; hi­gro­metr


SJP.pl


wilgotka

kry­nicz­nia wil­got­ka - owad z rzędu chru­ści­ków


SJP.pl


wilgotnica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny wod­ni­cho­wa­tych


SJP.pl


wilgotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wil­got­no


SJP.pl


wilgotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wil­got­ny


SJP.pl


wilgotno

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wil­got­ny, o za­u­wa­żal­nym po­zio­mie wil­got­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odwilż ż., wilgotność ż., wilgoć ż.

 przym. wilgotny

Wiktionary


wilgotnościomierz

mier­nik wil­got­no­ści po­wie­trza; hi­gro­metr; wil­go­cio­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru wil­got­no­ści

Wiktionary

Wil­got­no­ścio­mierz, hi­gro­metr (gr. "hy­gros" - wil­got­ny, mokry) – przy­rząd słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia wil­got­no­ści. Spe­cjal­ną grupą hi­gro­me­trów są psy­chro­me­try (gr. "psy­chros" - zimny, chłod­ny), czyli przy­rzą­dy opar­te na po­mia­rze ter­mo­me­trem su­chym i wil­got­nym. Współ­czes­ne hi­gro­me­try są czę­sto przy­rzą­da­mi elek­tro­nicz­ny­mi mie­rzą­cy­mi także tem­pe­ra­tu­rę, ci­śnie­nie czy tem­pe­ra­tu­rę punk­tu rosy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) higrometr

Wiktionary


wilgotnościowy

do­ty­czą­cy wil­got­no­ści


SJP.pl


wilgotność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan wyż­sze­go na­sy­ce­nia cze­goś wodą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wil­got­ność po­wie­trza
    • wil­got­ność bezwz­ględ­na
    • wil­got­ność względ­na
  • wil­got­ność wła­ści­wa
  • wil­got­ność gleby
    • wil­got­ność op­ty­mal­na
  • inne po­ję­cia dot. wil­got­no­ści
  • wil­got­no­ścio­mierz
  • wil­goć

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nym to­wa­rzy­szą­cym mu dźwię­kiem było bu­cze­nie oczy­szcza­czy po­wie­trza, które dziel­nie wal­czy­ły z bezwz­ględ­ną wil­got­no­ścią po­ro­śnię­te­go dżun­glą księ­ży­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wilgotny, wilgotnościowy

 rzecz. odwilż ż., wilgoć ż.

 przysł. wilgotno

Wiktionary


wilgotny

na­sy­co­ny, po­kry­ty wil­go­cią


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) tro­chę mokry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­czo na grzy­bo­bra­nie można się wy­brać przez cały rok, jed­nak naj­le­piej jest to robić je­sie­nią, zwła­szcza jeśli koń­ców­ka lata była cie­pła i wil­got­na.

 (1.1) Po na­nie­sie­niu kleju na po­wierzch­nię można usu­nąć jego reszt­ki wil­got­ną szmat­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈɡɔtnɨ, AS: vʹilgotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odwilż ż., wilgoć ż., wilgotność ż.

 czas. wilgotnieć ndk.

 przysł. wilgotno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wilgi, wilgły

Wiktionary


wilgowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Wil­go­wa­te (Orio­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


wilgowaty

o ce­chach wil­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


wilgowron

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


SJP.pl


wilgoć

obec­ność wody (rów­nież sama woda) w at­mos­fe­rze, gle­bie, itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) woda za­war­ta w czymś, zwy­kle w po­wie­trzu;

Wiktionary

Wil­goć (W) – po­pu­lar­ne okre­śle­nie na wodę za­war­tą w po­wie­trzu w for­mie ae­ro­zo­lu lub pary, obec­ną w po­rach sub­stan­cji po­ro­wa­tych lub na po­wierzch­ni ciał sta­łych w for­mie drob­nych kro­pe­lek lub jed­no­li­te­go, cien­kie­go filmu.

Wil­goć w śro­do­wi­sku na­tu­ral­nym wy­stę­pu­je wła­ści­wie pra­wie wszę­dzie (oprócz ob­sza­rów pu­styn­nych i po­lar­nych), jest ona też nie­o­dłą­czo­nym ele­men­tem wnętrz, w któ­rych prze­by­wa­ją lu­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo po­trze­by wil­go­ci pa­proć wy­stę­pu­je także w su­chych śro­do­wi­skach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilɡɔt͡ɕ, AS: vʹilgoć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odwilż ż., wilgotność ż.

 czas. wilgotnieć, zwilżać

 przym. wilgotny

 przysł. wilgotnie, wilgotno

Wiktionary


wilgły

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wil­got­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgi

Wiktionary


wilhelm

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wil­helm – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. W sta­ro­ger­mań­skim oz­na­cza­ło „tego, który udzie­la schro­nie­nia”. Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Wil­hel­mi­na (zdrob­nie­nie Mina). Imię szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w kra­jach an­glo­sa­skich.

Imie­ni­ny przy­pa­da­ją 1 stycz­nia, 10 stycz­nia, 7 lu­te­go, 10 lu­te­go, 17 lu­te­go, 6 kwiet­nia, 17 maja, 28 maja, 8 czerw­ca, 24 czerw­ca, 25 czerw­ca, 5 lipca, 26 lipca, 29 lipca i 2 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wil­helm poz­nał zna­ne­go szek­spi­ro­lo­ga w Lon­dy­nie.

 (1.1) Nawet naj­lep­sze sy­ste­my gry w ba­ka­ra­ta za­wo­dzą, więc któ­re­goś dnia dzie­więt­na­sto­let­ni Wil­helm do­wie­dział się od matki, że odtąd musi sam za­rob­ko­wać na sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilxɛlm, AS: vʹilχelm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Wiluś mos.

:: fż. Wilhelmina ż.

 przym. wilhelmiński

Wiktionary


wilhelmi

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Wil­hel­mi – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki i po­li­tyk
  • Lud­mi­ła Wil­hel­mi – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Roman Wil­hel­mi – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Zdzi­sław Wil­hel­mi – pol­ski fizyk ją­dro­wy

Wikipedia


wilhelmina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­hel­mi­na − hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Ka­to­wic.
  • Wil­hel­mi­na (kró­lo­wa Ho­lan­dii)
  • Wil­hel­mi­na (imię)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sio­stra Wil­hel­mi­ny ma na imię Ger­tru­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilhelm mos.

 przym. wilhelmiński

Wiktionary


wilhelmininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wil­hel­mi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wilhelmiński

taki jak u Ro­ma­na Wil­hel­mie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ro­ma­na Wil­hel­mie­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z cza­sa­mi ce­sa­rza Wil­hel­ma II, do­ty­czą­cy z cza­sów ce­sa­rza Wil­hel­ma – ostat­nie­go ce­sa­rza II Rze­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilhelm m., Wilhelmina ż.

Wiktionary


wilhelmostwo

Wil­helm z mał­żon­ką; Wil­hel­mo­wie


SJP.pl


wilhelmowie

Wil­helm z mał­żon­ką; Wil­hel­mo­stwo


SJP.pl


wilhelmowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wil­hel­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wilhelmshaven

Wil­helms­ha­ven – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, nad za­to­ką Ja­de­bu­sen Morza Pół­noc­ne­go. Naj­bli­żej po­ło­żo­ne duże mia­sta to: Ol­den­burg ok. 50 km na po­łud­nie, oraz ho­len­der­skie Gro­nin­gen ok. 100 km na za­chód.

Wikipedia


wilia

re­gio­nal­nie: wi­gi­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wi­gi­lia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wilia – wieś w re­jo­nie be­re­zień­skim
  • Wilia (do­pływ Ho­ry­nia)
  • Wilia (do­pływ Niem­na) – rzeka, prze­pły­wa­ją­ca m.in. przez Wilno i Kowno
  • ORP Wilia – pol­ski okręt tran­spor­to­wy z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • Wilia – inna nazwa Wi­gi­lii Bo­że­go Na­ro­dze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wigilia ż., wilija ż., wilja ż., Wigilia ż.

 przym. wigilijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wigilia

Wiktionary


wiliam

imię mę­skie


SJP.pl


wiliamostwo

Wi­liam z mał­żon­ką; Wi­lia­mo­wie


SJP.pl


wiliamowie

imię mę­skie


SJP.pl


wiliamowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wi­lia­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wilibald

imię mę­skie


SJP.pl

Wi­li­bald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Po­cho­dzi od słów "wille", czyli chęć i "bald", czyli moc.

Imię na­da­wa­ne rzad­ko. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 105 męż­czyzn o imie­niu Wi­li­bald na­da­nym jako imię pier­wsze i 35 męż­czyzn z imie­niem Wi­li­bald jako dru­gim.

Wikipedia


wilija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wi­gi­lia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wsiach w wi­li­ję tego dnia idą wło­ścia­nie do księ­dza z proś­bą o wy­po­min­ki t.j. o wspom­nie­nie naz­wisk zmar­łych krew­nych i po­le­ce­nie ich mo­dłom wier­nych. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilia ż., wigilia ż., wilja ż., Wigilia ż.

 przym. wigilijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wigilia, wilia, wilja

Wiktionary


wilijny

ina­czej: wi­gi­lij­ny


SJP.pl


wilijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kult. rel. Wi­gi­lia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wigilia ż., wigilia ż., wilijo ż.

Wiktionary


wiliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Wi­liń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Paweł Wi­liń­ski – pol­ski praw­nik
  • Woj­ciech Wi­liń­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy

Wikipedia


wilk

naj­więk­szy przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pso­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sza­ro­żół­tą sier­ścią, ma­syw­ną bu­do­wą i uzę­bie­niem ty­po­wym dla dra­pież­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przy­po­mi­na­ją­ce psa zwie­rzę dra­pież­ne, dziko ży­ją­ce;

 (1.2) zool. pot. sa­miec wilka (1.1)

 (1.3) zool. pot. ow­cza­rek nie­miec­ki

 (1.4) pot. skóra, futro z wilka (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. duża ma­szy­na do roz­drab­nia­nia mięsa;

 (2.2) med. pot. to­czeń

 (2.3) ogrod. pio­no­wy pęd ros­ną­cy szyb­ko z pnia lub ko­na­rów

 (2.4) ogrod. pęd ros­ną­cy z nie­usz­la­chet­nio­nej pod­kład­ki

 (2.5) sto­jak na opał przy ko­min­ku

 (2.6) daw. przen. pa­lą­cy się z boku knot świe­cy

 (2.7) daw. przen. med. no­wot­wór, rak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wilk – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych
  • wilk (wilk szary) – dra­pież­ny ga­tu­nek z ro­dzi­ny pso­wa­tych; zo­bacz też: wilk w kul­tu­rze
  • wilk – ma­szy­na do roz­drab­nia­nia
  • WKW Wilk – typ ka­ra­bi­nu
  • Wilk – marka sa­mo­cho­du te­re­no­we­go
  • „Wilk” – pol­ski po­ciąg pan­cer­ny
  • dwa okrę­ty
    • ORP Wilk (1929)
    • ORP Wilk (1963)
  • PZL.38 Wilk – pol­ski przed­wo­jen­ny pro­to­typ my­śliw­ca
  • Wilk Elek­tro­nik – pro­du­cent pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wych
  • Wilk – po­wieść Marka Hła­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj w lesie wi­dzia­łem du­że­go wilka.

 (1.2) Nie ma złych wil­ków, są tylko wilki nie­szczę­śli­we.

 (1.3) Mój brat ma wilka, a sio­stra wyżła.

 (2.2) Nie siedź na ziemi, bo wilka do­sta­niesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilk, AS: vʹilk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczur m., wilczarz m., wilczura ż., zwilczanie n., zwilczenie n., Wilk m.

:: fż. wilczyca ż.

:: zdrobn. wilczek m., wilczątko n.

:: zgrub. wilczysko m.

 czas. zwilczyć się, zwilczać ndk., zwilczyć dk.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. bury

 (1.2) basior

 (1.3) wilczur

 (2.1) maszynka do mięsa, rozdrabniacz

Wiktionary


wilka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zdrobn. willa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. B. zob. wilk.

Wiktionary

Wilka ( Wilke, Wjel­kow) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Su­li­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwa cha­rak­te­ry­stycz­na, gdyż ulicz­ka mała i spo­koj­na, oto­czo­na ma­łe­mi wil­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilka, AS: vʹilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. willa ż.

 przym. willowy

Wiktionary


wilkanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wilkanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ka­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Wil­ka­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Mała Wieś
  • Wil­ka­nów

Wikipedia


wilkanowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wil­ka­no­wem, do­ty­czą­cy Wil­ka­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilkanów m.

Wiktionary


wilkanów

Wil­ka­nów ( "Wölfelsdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka.

Wikipedia


wilkasy

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ka­sy – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • Wil­ka­sy – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki
  • Wil­ka­sy – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap

Wikipedia


wilkes

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hrab­stwo Wil­kes (ang. Wil­kes Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo Wil­kes (ang. Wil­kes Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na

Wikipedia


wilki

naj­więk­szy przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pso­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sza­ro­żół­tą sier­ścią, ma­syw­ną bu­do­wą i uzę­bie­niem ty­po­wym dla dra­pież­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wilki – część wsi Pi­sko­rze­niec w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Wilki – część wsi Chy­szów­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Wilki – część wsi Wi­śnio­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Wi­śnio­wa
  • Wilki – część wsi Ra­ni­żów w woj. pod­kar­pac­kiem, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Ra­ni­żów
  • Wilki – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skar­sze­wy
  • Wilki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Wilki – część wsi Gło­to­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto
  • Wilki – mia­sto na Lit­wie
  • Wilki – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Wilki – album ze­spo­łu Wilki
  • Wilki – ani­mo­wa­ny film krót­ko­me­tra­żo­wy z 1989 w re­ży­se­rii Ma­cie­ja Ćwie­ka
  • wilki – pędy roz­wi­ja­ją­ce się z pąków śpią­cych na pniach i ko­na­rach

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wilecki

Wiktionary


wilkiem

przy­słó­wek

 (1.1) z nie­chę­cią, nie­na­wist­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: wilk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy po­da­ła mu ta­lerz zim­ne­go żuru, spoj­rzał na nią wil­kiem.

 (2.1) Czło­wiek czło­wie­ko­wi wil­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo

Wiktionary


wilkierz

dawna usta­wa wiej­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. praw. usta­wa wy­da­wa­na przez radę mia­sta lo­ko­wa­ne­go na pra­wie nie­miec­kim (mag­de­bur­skim), re­gu­lu­ją­ca wew­nętrz­ne spra­wy miej­skie

Wiktionary

Wil­kierz (daw. niem. "Willkür" – sa­mo­wo­la) – uchwa­ła (lub zbiór ta­kich uchwał) rady miej­skiej w daw­nej Pol­sce, w mia­stach lub wsiach lo­ko­wa­nych na pra­wie nie­miec­kim. Wil­kie­rze, zwane także sta­tu­ta­mi miej­ski­mi, rada miej­ska wy­da­wa­ła sa­mo­dziel­nie lub przy udzia­le ławy są­do­wej, albo re­pre­zen­ta­cji po­spól­stwa (zło­żo­nej ze star­szych ce­chów).

Wikipedia


wilkins

naz­wi­sko


SJP.pl


wilkinson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­kin­son – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo, wła­ści­ciel sieci skle­pów o naz­wie Wilko, do 2012 roku dzia­ła­ją­cych jako Wil­kin­son
  • Wil­kin­son – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Han­cock
  • Wil­kin­son – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • Wil­kin­son (ang. Wil­kin­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • Wil­kin­son (ang. Wil­kin­son Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • hrab­stwo Wil­kin­son (ang. Wil­kin­son Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo Wil­kin­son (ang. Wil­kin­son Co­un­ty) – w sta­nie Mis­si­si­pi

Wikipedia


wilkocin

Wil­ko­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Przem­ków. Miej­sco­wość znana jest z wy­jąt­ko­we­go śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go oraz z dużej ilo­ści po­ra­dziec­kich obiek­tów woj­sko­wych. Wil­ko­cin ze wzglę­du na swoją nazwę na­zy­wa­ny jest Wio­ską Czer­wo­ne­go Kap­tur­ka.

Wikipedia


wilkom

oka­za­ły pu­char ze szla­chet­nych me­ta­li, daw­niej uży­wa­ny do wzno­sze­nia to­a­stów po­wi­tal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bo­ga­to zdo­bio­ne na­czy­nie w kształ­cie kufla z po­kry­wą lub pu­cha­ru słu­żą­ce do wzno­sze­nia to­a­stów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lm. od: wilk

Wiktionary

Wil­kom, ina­czej szkle­ni­ca go­do­wa (sta­ro­pol.) – duży, ozdob­ny pu­char wy­ko­na­ny ze szkła lub cyny, słu­żą­cy w XVI-XVII wieku do picia piwa lub wina przy uro­czy­sto­ściach ce­cho­wych. W ra­mach po­wi­ta­nia mu­siał on zo­stać opróż­nio­ny przez nowo przy­by­łych gości (nazwa wy­wo­dzi się od nie­miec­kie­go po­wi­ta­nia: "will­kom­men" – do­brze wi­ta­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um oglą­da­li­śmy wil­ko­my bract­wa strze­lec­kie­go.

Wiktionary


wilkonice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ko­ni­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Wil­ko­ni­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Pę­po­wo

Wikipedia


wilkostowo

Wil­ko­sto­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wieś so­łec­ka – zo­bacz jed­nost­ki po­moc­ni­cze gminy Alek­san­drów Ku­jaw­ski w BIP.

Wikipedia


wilkostów

Wil­ko­stów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


wilkosz

ro­dzaj śred­niej wiel­ko­ści pa­ją­ków z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wil­kosz – bry­dży­sta, ar­cy­mistrz mię­dzy­na­ro­do­wy
  • Jan Wil­kosz – plu­to­no­wy w Pier­wszej Sa­mo­dziel­nej Kom­pa­nii Ko­man­do­sów pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Roman Wil­kosz – ma­larz i pro­jek­tant
  • Ta­de­usz Wil­kosz – re­ży­ser fil­mów ani­mo­wa­nych, sce­na­rzy­sta i sce­no­graf
  • Wi­told Wil­kosz – ma­te­ma­tyk i fi­lo­zof, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • 2 Karo Wil­ko­sza – po­pu­lar­na kon­wen­cja li­cy­ta­cyj­na uży­wa­na w Pol­sce, zwana po­tocz­nie Wil­ko­szem

Wikipedia


wilkoszewice

Wil­ko­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


wilkoszyce

Wil­ko­szy­ce – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na

Do 2024 r. miej­sco­wość była czę­ścią mia­sta Choj­na. Do 2022 osada wsi Mętno.

W la­tach 1975–1998 osada ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


wilkowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

 (1.2) geogr. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ko­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Wil­ko­wa – część wsi Sko­miel­na Czar­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Wil­ko­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Wil­ko­wa – rzeka, do­pływ Pia­sko­wej w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Wil­ko­wa Wieś
  • Wilki, Wil­ko­wi­ce, Wil­ko­wicz­ki, Wil­ko­wi­sko, Wil­ko­wo, Wil­ko­wy­ja, Wil­ków, Wil­kó­wek, Wil­ków­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wil­ko­wa pły­nie na pół­noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈkɔva, AS: vʹilkova

Wiktionary


wilkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem wilka;
2. pies wil­ko­wa­ty - pies, któ­re­go głowa two­rzy wraz z wy­dłu­żo­nym, wą­skim py­skiem po­zio­mą pi­ra­mi­dę, np. husky, ma­la­mut


SJP.pl


wilkowice

nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń
  • Wil­ko­wi­ce – osada leśna wsi Bą­ko­wa Góra w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Ręcz­no
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Wil­ko­wi­ce – część wsi To­mi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie To­mi­ce
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wil­ko­wi­ce
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. tar­no­gór­skim, w gmi­nie Zbro­sła­wi­ce
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Lipno
  • Wil­ko­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Wil­ko­wi­ce – gmina wiej­ska

Wikipedia


wilkowicki

przy­miot­nik od: Wil­ko­wi­ce


SJP.pl


wilkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ko­wo – część mia­sta Ko­sza­lin
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Wil­ko­wo – część wsi Ostro­wy w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo
  • Wil­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła
  • Wil­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mi­le­je­wo
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Wil­ko­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek
  • Wil­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo

Wikipedia


wilkoworowate

wy­mar­ła ro­dzi­na dra­pież­nych tor­ba­czy; wilki wor­ko­wa­te


SJP.pl

Wil­ko­wo­ro­wa­te, wilki wor­ko­wa­te (Thy­la­ci­ni­dae) – wy­mar­ła ro­dzi­na dra­pież­nych ssa­ków niż­szych z rzędu nie­ła­zoksz­tałt­nych (Da­sy­u­ro­morp­hia). Naj­bar­dziej znany jej przed­sta­wi­cie­lem był wil­ko­wór tas­mań­ski ("Thy­la­ci­nus cy­no­cep­ha­lus").

Wikipedia


wilkowski

→ Wil­ków, → Wil­ko­wo


SJP.pl

Patrz:

Wilków, → Wilkowo

wilkowyja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ko­wy­ja – część mia­sta Rze­szów
  • Wil­ko­wy­ja – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Bu­czek
  • Wil­ko­wy­ja – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Gar­wo­lin
  • Wil­ko­wy­ja – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kłec­ko
  • Wil­ko­wy­ja – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin
  • Wil­ko­wy­ja – szczyt w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich
  • Wil­ko­wy­ja – wzgó­rze na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim, o wys. 128 m n.p.m. Na­le­ży do Ko­ro­ny Po­wia­tu Gnieź­nień­skie­go.
  • Osied­le Wil­ko­wy­ja
  • Wilki, Wil­ko­wa, Wil­ko­wi­ce, Wil­ko­wicz­ki, Wil­ko­wi­sko, Wil­ko­wo, Wil­ków, Wil­kó­wek, Wil­ków­ka

Wikipedia


wilkowór

wy­mar­ły ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny wil­ko­wo­ro­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy daw­niej Au­stra­lię


SJP.pl

Wil­ko­wór ("Thy­la­ci­nus") – wy­mar­ły ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wil­ko­wo­ro­wa­tych (Thy­la­ci­ni­dae).

Wikipedia


wilkołacki

przy­miot­nik od: wil­ko­łak


SJP.pl


wilkołactwo

nocna prze­mia­na czło­wie­ka w zwie­rzę przy­po­mi­na­ją­ce wilka, które przed świ­tem po­wra­ca do ludz­kich kształ­tów; li­kan­tro­pia, ly­kan­tro­pia


SJP.pl


wilkołaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wil­ko­łak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilkołak m.

Wiktionary


wilkołaczka

→ wil­ko­łak; wil­ko­ła­czy­ca, li­kan­trop­ka


SJP.pl


wilkołaczy

→ wil­ko­łak; wil­ko­łac­ki


SJP.pl


wilkołaczyca

→ wil­ko­łak; wil­ko­łacz­ka, li­kan­trop­ka


SJP.pl


wilkołak

isto­ta nad­przy­ro­dzo­na mo­gą­ca prze­mie­niać się z czło­wie­ka w wilka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) folk. fant. le­gen­dar­ny czło­wiek, który może (czę­ścio­wo albo w ca­ło­ści) zmie­nić się w wilka;

Wiktionary

Wil­ko­łak, także wil­ko­łek – w wielu mi­to­lo­giach (m.in. sło­wiań­skiej i ger­mań­skiej) i le­gen­dach czło­wiek, który prze­mie­niał się z włas­nej woli lub wsku­tek kląt­wy w wilka lub po­stać bę­dą­cą po­łą­cze­niem tego zwie­rzę­cia z czło­wie­kiem. Zdol­ność tę na­zy­wa się wil­ko­łact­wem lub li­kan­tro­pią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oglą­da­łem film, w któ­rym młody chło­pak zmie­nił się w wil­ko­ła­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈkɔwak, AS: vʹilkou̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilkołactwo n., wilkołek m.

:: zdrobn. wilkołaczek m.

:: fż. wilkołaczyca ż.

 przym. wilkołacki, wilkołaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiek-wilk, likantrop, wilkołek

Wiktionary


wilkołaski

przy­miot­nik od: Wil­ko­łaz (wieś na Lu­bel­szczyź­nie)


SJP.pl


wilkołaz

gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl


wilkoński

naz­wi­sko


SJP.pl


wilkszyce

Wilk­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


wilkszyn

Wilk­szyn (niem. "Wil­xen") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Duża wieś wie­lo­droż­ni­co­wa wyksz­tał­co­na z daw­nej owal­ni­cy.

Wikipedia


wilków

naj­więk­szy przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pso­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sza­ro­żół­tą sier­ścią, ma­syw­ną bu­do­wą i uzę­bie­niem ty­po­wym dla dra­pież­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­ków – część mia­sta Konin
  • Wil­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Gło­gów
  • Wil­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Wil­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Zło­to­ry­ja
  • Wil­ków – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce
  • Wil­ków – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Wil­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Wil­ków – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Wil­ków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Lesz­no
  • Wil­ków – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Wil­ków – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Biała
  • Wil­ków – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Irzą­dze

Wikipedia


will

duży, kom­for­to­wy dom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Will (ang. Will Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Will
  • hrab­stwo Will (ang. Will Co­un­ty) – w sta­nie Il­li­no­is
  • Will – pro­jekt po­bocz­ny Front Line As­sem­bly (mu­zy­ka in­du­strial­na)
  • Wiehl
  • Wil

Wikipedia


willa

duży, kom­for­to­wy dom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­miej­ska lub wiej­ska re­zy­den­cja bo­ga­te­go czło­wie­ka;

 (1.2) wol­no­sto­ją­cy dom jed­no­ro­dzin­ny w oto­cze­niu ogro­du

Wiktionary

Willa – nie­wiel­ki bu­dy­nek miesz­kal­ny, po­wią­za­ny zwy­kle z ogro­dem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲilːa, AS: vʹi•la

Wiktionary

Powiązane:

 przym. willowy

 rzecz. wilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dacza

Wiktionary


willem

1. zdrob­nie­nie od: Wil­liam (obce imię mę­skie);
2. obce imię mę­skie


SJP.pl


willemit

mi­ne­rał, or­to­krze­mian cynku; wi­le­mit, wi­la­mit (rzad­ko)


SJP.pl

Wil­le­mit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, jest mi­ne­ra­łem bar­dzo rzad­kim.

Nazwa po­cho­dzi od imie­nia króla Ni­der­lan­dów Wil­hel­ma I (1772-1843).

Wikipedia


willemstad

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca An­ty­li Ho­len­der­skich;

Wiktionary

Wil­lem­stad (wym.) – sto­li­ca, dy­strykt "(di­strict)" i naj­więk­sze mia­sto kraju au­to­no­micz­ne­go Curaçao, na­le­żą­ce­go do Ho­lan­dii, w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Leży na wy­spie Curaçao, do 10 paź­dzier­ni­ka 2010 sto­li­ca An­ty­li Ho­len­der­skich. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si 136 600 (23 marca 2011), jest naj­więk­szym mia­stem Ka­ra­i­bów Ho­len­der­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲilɛ̃mstat, AS: vʹilẽmstat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. willemstadczyk m., willemstadka ż.

 przym. willemstadzki

Wiktionary


willemstadczyk

miesz­ka­niec Wil­lem­stad (sto­li­cy An­ty­li Ho­len­der­skich)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wil­lem­sta­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilɛ̃mˈstaṭt͡ʃɨk, AS: vʹilẽmstaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Willemstad m.

:: fż. willemstadka ż.

 przym. willemstadzki

Wiktionary


willemstadka

miesz­kan­ka Wil­lem­stad (sto­li­cy An­ty­li Ho­len­der­skich)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wil­lem­stad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilɛ̃mˈstatka, AS: vʹilẽmstatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Willemstad, willemstadczyk

 przym. willemstadzki

Wiktionary


willemstadzki

przy­miot­nik od: Wil­lem­stad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wil­lem­sta­dem, do­ty­czą­cy Wil­lem­sta­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Willemstad mrz., willemstadczyk mos., willemstadka ż.

Wiktionary


william

[czy­taj: łil­jam] obce imię mę­skie


SJP.pl


williams

[czy­taj: łil­jams] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­liams – naz­wi­sko
  • Wil­liams F1 (Wil­liams Ra­cing) – ze­spół For­mu­ły 1
  • %R Wil­liam­sa – wskaź­nik ana­li­zy tech­nicz­nej
  • Wil­liams – mia­sto w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia
  • Wil­liams – mia­sto w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Co­co­ni­no
  • Wil­liams – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Co­lu­sa
  • Wil­liams – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Wil­liams – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Wil­liams – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lake of the Woods
  • Wil­liams – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Jo­sep­hi­ne
  • Wil­liams – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Col­le­ton
  • Wil­liams (ang. Wil­liams Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lo­no­ke

Wikipedia


williamson

[czy­taj: łil­jam­son] naz­wi­sko, m.in. Jack Wil­liam­son (1908-2006) - pi­sarz ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­liam­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ya­va­pai
  • Wil­liam­son – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Pike
  • Wil­liam­son – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Wil­liam­son – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Lucas
  • Wil­liam­son – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Wil­liam­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Wil­liam­son – mia­sto w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Mingo
  • Wil­liam­son (ang. Wil­liam­son Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Wil­liam­son (ang. Wil­liam­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Scot­land
  • hrab­stwo Wil­liam­son (ang. Wil­liam­son Co­un­ty) – w sta­nie Il­li­no­is
  • hrab­stwo Wil­liam­son (ang. Wil­liam­son Co­un­ty) – w sta­nie Ten­nes­see
  • hrab­stwo Wil­liam­son (ang. Wil­liam­son Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


willingen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­lin­gen (Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat) – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie We­ster­wald
  • Wil­lin­gen (Upland) – gmina w kraju związ­ko­wym Hesja, w po­wie­cie Wal­deck-Fran­ken­berg
  • Nie­der­wil­lin­gen
  • Ober­wil­lin­gen
  • Vil­lin­gen

Wikipedia


willis

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­lis – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Brown
  • Wil­lis – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Wil­lis (ang. Wil­lis Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Po­in­sett
  • Wil­lis (ang. Wil­lis Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • Bruce Wil­lis – aktor ame­ry­kań­ski
  • Con­nie Wil­lis – pi­sar­ka ame­ry­kań­ska
  • Wil­lis (Di­gi­mon)

Wikipedia


willmann

[czy­taj: wil­man} naz­wi­sko


SJP.pl


willowy

przy­miot­nik od: willa


SJP.pl


willy-willy

na­da­wa­na w pół­noc­nej Au­stra­lii lo­kal­na nazwa dla cy­klo­nu tro­pi­kal­ne­go


SJP.pl


willys

[czy­taj: łilis] marka ame­ry­kań­skich sa­mo­cho­dów te­re­no­wych i oso­bo­wych


SJP.pl


wilmański

naz­wi­sko


SJP.pl


wilmut

[czy­taj: łil­mat] naz­wi­sko


SJP.pl


wilnianin

miesz­ka­niec Wilna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Wil­nia­nin. (miesz­ka­niec Wilna)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Vy­ta­u­tas, je­stem wil­nia­ni­nem, wy­kła­dam na uni­wer­sy­te­cie.

 (1.1) Oj­ciec i ro­dzi­na z jego stro­ny byli wil­nia­na­mi z dzia­da pra­dzia­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilʲˈɲä̃ɲĩn, AS: vʹilʹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilno n., Wileńszczyzna ż., Wilniuk m., Wilnianin m., Wilnianka ż.

:: fż. wilnianka ż.

 przym. wileński

Wiktionary


wilnianka

miesz­kan­ka Wilna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Wil­nian­ka. (miesz­kan­ka Wilna)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gražina, pra­cu­ję jako pie­lę­gniar­ka i je­stem wil­nian­ką.

 (1.1) Jako wil­nian­ka z uro­dze­nia pod­czas oku­pa­cji była łącz­nicz­ką i żoł­nie­rzem AK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilʲˈɲãnka, AS: vʹilʹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilno n., Wilniuk m., wilniuk m., Wileńszczyzna ż., Wilnianin m., Wilnianka ż.

:: fm. wilnianin m.

 przym. wileński

Wiktionary


wilniuczka

po­tocz­nie: miesz­kan­ka Wilna; Wil­nian­ka


SJP.pl


wilniuk

po­tocz­nie: miesz­ka­niec Wilna; Wil­nia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Wil­niuk. (Polak za­miesz­ka­ły w Wil­nie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu daw­nych wil­niu­ków po woj­nie osied­li­ło się w Ko­sza­li­nie.

Wiktionary


wilno

sto­li­ca Litwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Litwy;

Wiktionary

Wilno ( Vil­nius, Вільня, Вильнюс, Вильна, Viļņa, ‏ווילנע‎ = Wilne, ‏וילנה‎ = Wilna, Wilna, Vilna) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Litwy, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Li­tew­skim u uj­ścia rzeki Wi­lej­ki do Wilii.

Hi­sto­rycz­na sto­li­ca Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go, a na­stęp­nie jedno z więk­szych miast I Rze­czy­po­spo­li­tej, o zło­żo­nej li­tew­sko-pol­skiej toż­sa­mo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadę do Wilna na wy­ciecz­kę.

 (1.1) Rów­no­cze­śnie z in­su­rek­cją ko­ściusz­kow­ską w Pol­sce prze­ciw Rosji pow­sta­ła Litwa, któ­rej żoł­nie­rzom udało się ro­zbić gar­ni­zon ro­syj­ski w Wil­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilnɔ, AS: vʹilno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilnianka ż., Wilnianin mos., wilnianin mos., wilnianka ż., wilniuczka ż., wilniuk mos., Wilniuk mos., Wileńszczyzna ż.

 przym. wileński, podwileński

Wiktionary


wilnowo

Wil­no­wo (niem. "Will­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Morąg.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Miej­sco­wość leży w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Prus Gór­nych

Wikipedia


wilski

przy­miot­nik od: Wilga (wieś, rzeka w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim lub rzeka w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wil­ski (XVI–XVII w.) – pol­ski szlach­cic, poseł na Sejm
  • Ste­fan Wil­ski (1907–1993) – pol­ski urzęd­nik i dy­plo­ma­ta
  • Te­o­fil Wil­ski (ur. 1935) – pol­ski rzym­sko­ka­to­lic­ki bi­skup
  • Woj­ciech Wil­ski (1914–2011) – pol­ski urzęd­nik i or­ga­ni­za­tor życia ar­ty­stycz­ne­go
  • Zbi­gniew Wil­ski (1934–1995) – pol­ski te­a­tro­log
  • Zbi­gniew Alek­san­der Wil­ski (1900–1991) – pol­ski dzia­łacz ło­wiec­ki

Wikipedia


wilson

[czy­taj: łil­son] naz­wi­sko, m.in. Wo­o­drow Wil­son (1856-1924) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski, pre­zy­dent USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aarik Wil­son – ame­ry­kań­ski trój­sko­czek
  • Adrian Wil­son – ame­ry­kań­ski za­wod­nik fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
  • Aiden Wil­son Tozer – ame­ry­kań­ski pa­stor pro­te­stanc­ki, kaz­no­dzie­ja i autor książ­ko­wy
  • A'ja Wil­son – ame­ry­kań­ska ko­szy­kar­ka
  • Ajeé Wil­son – ame­ry­kań­ska lek­ko­at­let­ka
  • Alan Wil­son – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta blues roc­ko­wy
  • Al­bert Ge­or­ge Wil­son – ame­ry­kań­ski astro­nom i ma­te­ma­tyk
  • Alex Wil­son – ka­na­dyj­ski lek­ko­at­le­ta
  • Alex Wil­son – szwaj­car­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ale­xan­der Wil­son – ame­ry­kań­ski or­ni­to­log
  • Au­gust Wil­son – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta i dra­ma­turg
  • Brid­get­te Wil­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia


wilsonka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny la­só­wek


SJP.pl


wiluj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Ja­ku­cji i Kraju Kras­no­jar­skim; lewy i za­ra­zem naj­dłuż­szy do­pływ Leny;

Wiktionary

Wiluj ( Вилюй) – rzeka w Rosji; w Ja­ku­cji i Kraju Kras­no­jar­skim; lewy (i za­ra­zem naj­dłuż­szy) do­pływ Leny. Dłu­gość 2650 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 454 tys. km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 1480 m³/s.

Źró­dła na Pła­sko­wy­żu Wi­luj­skim (część Wy­ży­ny Środ­ko­wo­sy­be­ryj­skiej) w oko­li­cach miej­sco­wo­ści Ekon­da; pły­nie w kie­run­ku wschod­nim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wilujski

Wiktionary


wilujski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­lu­jem, do­ty­czą­cy Wi­lu­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiluj mrz.

Wiktionary


wilusz

naz­wi­sko


SJP.pl


wiluś

zdrob­nie­nie od: Wil­helm (imię mę­skie); Wilek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wil­helm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilhelm mos.

Wiktionary


wilżyna

ro­śli­na łą­ko­wa z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl

Wil­ży­na ("Ono­nis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 88 ga­tun­ków. Naj­wię­cej ich wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie, poza tym rosną w za­chod­niej Azji i pół­noc­nej Afry­ce. W Pol­sce w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go wy­stę­pu­ją dwa lub trzy bli­sko spo­krew­nio­ne ga­tun­ki (wszyst­kie ob­ję­te są w Pol­sce ochro­ną praw­ną). Wil­ży­ny rosną na te­re­nach na­sło­necz­nio­nych, na kli­fach, ska­łach, w mu­ra­wach i za­ro­ślach.

Wikipedia


wilżynowy

przy­miot­nik od: wil­ży­na


SJP.pl


wilżyć

1. czy­nić wil­got­nym, na­sy­cać wil­go­cią; na­wil­żać, zwil­żać, na­wil­ga­cać, za­wil­ga­cać, uwil­got­niać;
2. wil­żyć się - sta­wać się wil­got­nym, za­cho­dzić łzami; wil­got­nieć


SJP.pl


wim

obce imię mę­skie


SJP.pl


wimana

1. w hin­du­iz­mie: mi­to­lo­gicz­ny po­jazd la­ta­ją­cy, na któ­rym in­dyj­scy bo­go­wie przy­by­li na Zie­mię;
2. wieża głów­ne­go bu­dyn­ku świą­ty­ni hin­du­i­stycz­nej


SJP.pl

Wi­ma­na – w ar­chi­tek­tu­rze (san­skryc­kie słowo विमान, trl. "vi-mana", dosł. „wy-mie­rzo­ny”, "zmie­rzo­ny w swo­ich czę­ściach")

oz­na­cza wy­so­ki bu­dy­nek świą­tyn­ny lub pałac wład­cy. W stylu po­łud­nio­wo in­dyj­skim wi­ma­na jest wy­so­kim zwień­cze­niem (wieżą) głów­ne­go bu­dyn­ku świą­ty­ni hin­du­i­stycz­nej. W pół­noc­nych In­diach od­po­wia­da jej śik­ha­ra.

Wikipedia


wimbledon

[czy­taj: łim­ble­don]
1. dziel­ni­ca Lon­dy­nu;
2. tur­niej te­ni­so­wy od­by­wa­ją­cy się na kor­tach tra­wia­stych, za­li­cza­ny do Wiel­kie­go Szle­ma, naj­star­szy i naj­bar­dziej pre­sti­żo­wy, roz­gry­wa­ny w Lon­dy­nie, w dziel­ni­cy o tej samej naz­wie


SJP.pl

Wim­ble­don – te­ni­so­wy tur­niej za­li­cza­ny do tur­nie­jów Wiel­kie­go Szle­ma. Roz­gry­wa­ny jest on od 1877 roku jako mi­strzo­stwa An­glii. Jest to naj­star­szy tur­niej te­ni­so­wy na świe­cie – The Cham­pions­hips. Roz­gry­wa­ny jest w jed­nej z 32 dziel­nic Wiel­kie­go Lon­dy­nu – Wim­ble­don (w gmi­nie Lon­don Bo­ro­ugh of Mer­ton), po­ło­żo­nej na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum mia­sta.

Wikipedia


wimbledoński

przy­miot­nik od: Wim­ble­don


SJP.pl


wiminalski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­mi­na­łem, wzgó­rzem rzym­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szli przez Vicus Pa­tri­cius, wzdłuż Wi­mi­na­łu, do daw­nej bramy Wi­mi­nal­skiej, koło pła­szczyz­ny, na któ­rej Dio­kle­cjan wzniósł póź­niej wspa­nia­łe łaź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiminał m.

Wiktionary


wiminał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedno z sied­miu kla­sycz­nych wzgórz rzym­skich, po­ło­żo­ne w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści mia­sta po­mię­dzy wzgó­rza­mi Kwi­ry­nał i Esk­wi­lin;

Wiktionary

Wi­mi­nał (łac. "Col­lis Vi­mi­na­lis", wł. "Vi­mi­na­le") – jedno z sied­miu wzgórz rzym­skich, po­ło­żo­ne w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści mia­sta po­mię­dzy wzgó­rza­mi Kwi­ry­nał i Esk­wi­lin. Naz­wa­ne od za­ro­śli wierz­bo­wych ("vimen").

W do­li­nie pod nim znaj­do­wa­ła się Clo­a­ca Ma­xi­ma – kanał ście­ko­wy, któ­re­go bu­do­wę za­i­ni­cjo­wał Tark­wi­niusz Stary.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiminalski

Wiktionary


wimmer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Wim­mer – duń­ski le­karz psy­chia­tra i ne­u­ro­log
  • Frie­drich Wim­mer – nie­miec­ki bo­ta­nik, fi­lo­log kla­sycz­ny i pe­da­gog
  • Gerd Wim­mer – au­striac­ki pił­karz
  • Her­bert Wim­mer – nie­miec­ki pił­karz
  • Jan Wim­mer – pol­ski hi­sto­ryk
  • Kevin Wim­mer – au­striac­ki pił­karz
  • Ma­rian Ber­nard Wim­mer – pol­ski ar­chi­tekt, gra­fik i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Oli­ver Wim­mer – au­striac­ki wo­ka­li­sta
  • Paweł Wim­mer – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


wimpel

flaga lub pro­por­czyk klu­bo­wy na jach­cie


SJP.pl

Wim­pel – pro­po­rzec klu­bo­wy, znak okrę­to­wy w po­sta­ci małej trój­kąt­nej lub pro­sto­kąt­nej flagi o bar­wach klu­bo­wych, no­szo­ny na topie masz­tu, oz­na­cza przy­na­leż­ność jed­nost­ki pły­wa­ją­cej do da­ne­go klubu spor­to­we­go, a także służy jako wskaź­nik kie­run­ku wia­tru – wtedy może być w po­sta­ci mi­nia­tu­ro­we­go rę­ka­wa.

Wikipedia


wimperga

ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie ażu­ro­we­go trój­ką­ta, wień­czą­cy por­ta­le lub okna, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ne, ażu­ro­we wy­koń­cze­nie w kształ­cie trój­ką­ta, wień­czą­ce szczyt por­ta­lu albo okna, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej

Wiktionary

Wim­per­ga (niem. "Wim­perg") – de­ko­ra­cyj­ne wy­koń­cze­nie w kształ­cie wy­so­kie­go trój­ką­ta, wień­czą­ce szczyt por­ta­lu albo ostro­łuk okna cha­rak­te­ry­stycz­ne w ar­chi­tek­tu­rze go­tyc­kiej oraz sto­so­wa­ne w zdob­nict­wie ne­o­go­tyc­kim.

Wy­ko­na­ny z ka­mie­nia lub cegły. Pole trój­ką­ta rzeź­bio­ne śle­pym lub ażu­ro­wym mas­wer­kiem lub gład­kie. Kra­wę­dzie zdo­bio­ne mo­ty­wa­mi de­ko­ra­cyj­ny­mi w kształ­cie zwi­nię­te­go li­ścia, czoł­gan­ka­mi ina­czej zwa­ny­mi żab­ka­mi. Zwień­czo­ny kwia­to­nem albo krzy­żem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩmˈpɛrɡa, AS: vʹĩmperga

Wiktionary


win

1. czyn niez­god­ny z ist­nie­ją­cy­mi nor­ma­mi po­stę­po­wa­nia (np. praw­ny­mi); wy­kro­cze­nie, prze­wi­nie­nie, wy­stę­pek, błąd;
2. od­po­wie­dzial­ność za zły czyn;
3. przy­czy­nie­nie się do cze­goś złego; coś po­wo­du­ją­ce­go złe skut­ki, przy­czy­na, powód złego


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) D. lm. od: wina

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lm. od: wino

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win – demon
  • Win – szkoc­ki ze­spół mu­zycz­ny z lat 80. XX wieku
  • Ne Win – bir­mań­ski ge­ne­rał
  • Nyan Win – bir­mań­ski ge­ne­rał
  • Soe Win – bir­mań­ski po­li­tyk
  • WiN (Wol­ność i Nie­za­wi­słość) – pol­ska or­ga­ni­za­cja an­ty­ko­mu­ni­stycz­na
  • WiN (Wol­ność i Nie­pod­le­głość) – mło­dzie­żo­wa or­ga­ni­za­cja an­ty­ko­mu­ni­stycz­na
  • Play & Win
  • Vin
  • Wien
  • WIN

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩn, AS: vʹĩn

Wiktionary


win-owiec

czło­nek WiN-u (Zrze­sze­nia "Wol­ność i Nie­za­wi­słość"); wi­no­wiec


SJP.pl


wina

1. czyn niez­god­ny z ist­nie­ją­cy­mi nor­ma­mi po­stę­po­wa­nia (np. praw­ny­mi); wy­kro­cze­nie, prze­wi­nie­nie, wy­stę­pek, błąd;
2. od­po­wie­dzial­ność za zły czyn;
3. przy­czy­nie­nie się do cze­goś złego; coś po­wo­du­ją­ce­go złe skut­ki, przy­czy­na, powód złego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn niez­god­ny z nor­ma­mi po­stę­po­wa­nia

 (1.2) od­po­wie­dzial­ność za czyn niez­god­ny z nor­ma­mi po­stę­po­wa­nia

 (1.3) daw. grzyw­na, kara pie­nięż­na

 (1.4) muz. in­stru­ment szar­pa­ny z ro­dzi­ny lutni po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wych Indii

 (1.5) muz. daw. ro­dzaj harfy o pię­ciu stru­nach

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: wino

Wiktionary

Wina – okre­ślo­ny w prze­pi­sach praw­nych sto­su­nek psy­chicz­ny spraw­cy do czynu (nie­o­dzow­ny skład­nik każ­de­go prze­stęp­stwa). Po­ję­cie to wiąże się z za­gad­nie­niem wol­no­ści czło­wie­ka: wina jest to nie­u­spra­wied­li­wio­na wad­li­wość pro­ce­su de­cy­zyj­ne­go spraw­cy, po­le­ga­ją­ca na wol­nym wy­bo­rze za­cho­wa­nia sprzecz­ne­go z obo­wią­zu­ją­cą w danym spo­łe­czeń­stwie normą po­stę­po­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja wina, moja wina, moja bar­dzo wiel­ka wina.

 (1.2) To nie moja wina, że lo­dów­ka nie dzia­ła.

 (1.2) Do winy ich dodaj winę, / niech nie do­stą­pią u Cie­bie uspra­wied­li­wie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩna, AS: vʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. winowajca mos., winowajczyni ż., obwinienie n., obwinianie n., przewinienie n., przewina ż., zawinienie n., winienie n., niewinność ż.

 czas. zawinić dk., winić ndk., obwiniać ndk., obwinić dk., zawinić dk.

 przym. winny, niewinny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewinienie, wykroczenie, występek, grzech

 (1.4) vina, veena

Wiktionary


winamp

pro­gram do odt­wa­rza­nia pli­ków audio


SJP.pl

Wi­namp – pro­gram kom­pu­te­ro­wy wy­pro­du­ko­wa­ny przez Ju­sti­na Fran­ke­la i Dmi­tra Bol­dy­re­va i ich firmę Null­soft (którą póź­niej sprze­da­li fir­mie AOL), słu­żą­cy do odt­wa­rza­nia więk­szo­ści pli­ków audio (w tym in­ter­ne­to­wych sta­cji ra­dio­wych) i wideo.

Wi­namp po­sia­da też moż­li­wość na­gry­wa­nia i zgry­wa­nia płyt CD, bi­blio­te­kę me­diów, uzu­peł­nia­nie da­nych o ut­wo­rach z in­ter­ne­to­we­go ser­wi­su CDDB.

Wikipedia


wincek

zdrob­nie­nie od: Win­cen­ty (imię mę­skie)


SJP.pl


wincenciak

naz­wi­sko


SJP.pl


wincencin

Win­cen­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gminy Ur­szu­lin. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 104 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wincencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Win­cen­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, jeden z żeń­skich od­po­wied­ni­ków mę­skie­go imie­nia Win­cen­ty (łac. "vin­cens" - zwy­cię­ża­ją­cy). Nowe Mar­ty­ro­lo­gium Rzym­skie wspo­mi­na dwie świę­te tego imie­nia.

Win­cen­cja imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 czerw­ca i 26 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wieź­li­śmy cioci Win­cen­cji tro­chę ma­kó­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincenta ż., Wincenty mos., Wincentyna ż., Wincenciusz mos., Wincentyn mos., Wincentia ż.

Wiktionary


wincenta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno;

 (1.3) geogr. rzeka w Pol­sce, le­wo­brzeż­ny do­pływ Pisy;

Wiktionary

Win­cen­ta – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go w Koźle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pro­po­no­wa­li­śmy pani Win­cen­cie po­sa­dę głów­nej księ­go­wej.

 (1.2) Kon­kor­diusz miesz­ka w Win­cen­cie od dwu­dzie­stu lat.

 (1.3) Sie­dząc znu­dze­ni nad Win­cen­tą słu­cha­li­śmy radia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Wincencja ż., Wincenty mos., Wincentyna ż., Wincenciusz mos., Wincentyn mos., Wincentia ż.

 (1.2)

:: rzecz. wincencianin mos., wincencianka ż.

:: przym. wincencki

Wiktionary


wincentka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­ło­sier­dzia św. Win­cen­te­go a Paulo; sza­ryt­ka


SJP.pl


wincentostwo

Win­cent z mał­żon­ką; Win­cen­to­wie


SJP.pl


wincentowie

Win­cent z mał­żon­ką; Win­cen­to­stwo


SJP.pl


wincentowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­cen­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • Win­cen­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Win­cen­to­wo – część wsi Zra­zim w woj. Ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. Żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Win­cen­to­wo – przy­sió­łek wsi Osowa Sień w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Wscho­wa
  • Win­cen­to­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • Win­cen­to­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Rzą­śnik
  • Win­cen­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Za­gó­rów
  • Win­cen­to­wo – część wsi Oto­ro­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły
  • Win­cen­to­wo, ob. Ko­ro­by 2 – agro­mia­stecz­ko w obw. wi­teb­skim, w rej. głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ko­ro­by
  • Win­cen­to­wo – były fol­wark w obw. wi­teb­skim, w rej. głę­boc­kim
  • Win­cen­to­wo – były fol­wark w obw. wi­teb­skim, w rej. dok­szyc­kim
  • Win­cen­to­wo – były fol­wark w dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym w woj. no­wo­gródz­kim, w pow. nieś­wie­skim, w gmi­nie Snów

Wikipedia


wincentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Win­cen­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wincenty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B., W. lm. od: Win­cen­ta

Wiktionary

Win­cen­ty ( vin­cens – zwy­cię­ża­ją­cy) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Win­cen­ty imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 stycz­nia, 22 stycz­nia, 23 stycz­nia, 8 marca, 20 marca, 5 kwiet­nia, 19 kwiet­nia, 24 maja, 14 lipca, 7 sierp­nia, 25 sierp­nia, 11 wrze­śnia, 25 wrze­śnia, 27 wrze­śnia, 9 paź­dzier­ni­ka, 27 paź­dzier­ni­ka, 7 li­sto­pa­da i 20 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Wie pani, on miał wizję Pol­ski – mówi pan Win­cen­ty, osiem­dzie­się­ciod­wu­let­ni ele­ganc­ki pan w musz­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩnˈt͡sɛ̃ntɨ, AS: vʹĩncẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincenta ż., Wincencja ż., Wincentyna ż., Wincenciusz mos., Wincentyn mos., Wincentia ż.

:: zdrobn. Wicek mos., Wicuś mos.

Wiktionary


wincentyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincentyna ż., Wincenty mos., Wincencja ż.

Wiktionary


wincentyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Win­cen­ty­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, jeden z żeń­skich od­po­wied­ni­ków imie­nia Win­cen­ty (łac. "vin­cens" – zwy­cię­ża­ją­cy).

Win­cen­ty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 czerw­ca i 26 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mąż Win­cen­ty­ny zo­sta­wił ją w zesz­łym roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincencja ż., Wincenty m., Wincenta ż., Wincenciusz m., Wincentyn m., Wincentia ż.

Wiktionary


wincentyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Win­cen­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wincentynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni za­ko­nu Sióstr Mi­ło­sier­dzia św. Win­cen­te­go à Paulo;

Wiktionary


wincentynów

Win­cen­ty­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w Ka­mie­niu.

Wikipedia


wincentów

Win­cent z mał­żon­ką; Win­cen­to­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­cen­tów – część mia­sta Radom
  • Win­cen­tów – część mia­sta Ska­ry­szew
  • Win­cen­tów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kras­ny­staw
  • Win­cen­tów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Lu­bar­tów
  • Win­cen­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Win­cen­tów – część wsi Wa­le­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Win­cen­tów – część wsi Dmo­sin Drugi w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Win­cen­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Łask
  • Win­cen­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Win­cen­tów – część ko­lo­nii To­po­la Ka­to­wa w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Łę­czy­ca
  • Win­cen­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Do­broń
  • Win­cen­tów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Rzecz­niów

Wikipedia


wincerada

nie­prze­ma­kal­ny płaszcz no­szo­ny przez ma­ry­na­rzy


SJP.pl


winchester

[czy­taj: uin­cze­ster] dawny typ ka­ra­bi­nu woj­sko­we­go z gwin­to­wa­ną lufą; Win­cze­ster


SJP.pl

Win­che­ster – mia­sto ("city") w po­łud­nio­wej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Hamps­hi­re oraz dy­stryk­tu Win­che­ster, po­ło­żo­ne nad rzeką It­chen, na za­chod­nim skra­ju parku na­ro­do­we­go South Downs. W 2011 roku li­czy­ło 45 184 miesz­kań­ców. Sto­li­ca An­glii do prze­ło­mu XII i XIII wieku.

Wikipedia


winchesterski

[czy­taj: łin­cze­ster­ski] przy­miot­nik od: Win­che­ster (nazwa wielu miej­sco­wo­ści na całym świe­cie)


SJP.pl


winciorek

naz­wi­sko


SJP.pl


winczester

dawny typ ka­ra­bi­nu woj­sko­we­go z gwin­to­wa­ną lufą; Win­che­ster


SJP.pl


winczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


winczmen

[czyt. łincz­men] pra­cow­nik por­to­wy ob­słu­gu­ją­cy ła­dow­ni­cze windy stat­ku


SJP.pl


winczorek

naz­wi­sko


SJP.pl


wind

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: winda

Wiktionary

Wind – trze­ci sin­gel pro­mu­ją­cy album "Sünder ohne Zügel" In Ex­tre­mo.

Wikipedia


winda

urzą­dze­nie słu­żą­ce do prze­wo­zu ludzi lub to­wa­rów po­mię­dzy po­zio­ma­mi; dźwig


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­ru­sza­ją­ca się w pio­nie klat­ka słu­żą­ca do tran­spor­tu osób lub to­wa­rów;

 (1.2) żegl. urzą­dze­nie do wy­bie­ra­nia kot­wi­cy lub lin

 (1.3) środ. in­form. sy­stem ope­ra­cyj­ny Win­dows

Wiktionary

Winda, dźwig lub wy­ciąg pio­no­wy – za­in­sta­lo­wa­na na stałe dźwi­gni­ca, po­ru­sza­ją­ca się wzdłuż pro­wad­nic w pio­no­wym lub po­chy­lo­nym szy­bie dźwi­go­wym, słu­żą­ca do tran­spor­tu osób lub to­wa­rów. Dźwig skła­da się z ka­bi­ny lub pod­sta­wy ła­dun­ko­wej, pro­wa­dzo­nej w szy­bie zaz­wy­czaj przy uży­ciu cię­gien (lin sta­lo­wych) lub, rza­dziej, przy uży­ciu in­nych sztyw­nych me­cha­niz­mów ta­kich jak śruby, zę­bat­ki lub si­łow­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama ostrze­gła Zosię, aby nie wsia­da­ła do windy z niez­na­jo­my­mi.

 (1.3) Pra­cu­jesz pod windą czy pod li­nu­chem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnda, AS: vʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. windziarz mos., windziarka ż., windowanie n., wywindowanie n., windówka ż.

 czas. windować ndk., wywindować dk.

 przym. windowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwig

 (1.3) windoza

Wiktionary


windak

naz­wi­sko


SJP.pl

Win­dak – ko­lo­nia wsi Głu­cho­wo w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża, na­le­żą­ca do so­łect­wa Głu­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

W przesz­ło­ści była wsią Win­dak. W śred­nio­wie­czu (XIV wiek) przesz­ła na włas­ność pro­ku­ra­to­ra pa­pow­skie­go (z Pa­po­wa Bi­sku­pie­go).

Wikipedia


windawa

1. mia­sto na Łot­wie;
2. rzeka na Lit­wie i Łot­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we na Łot­wie, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Bał­tyc­kim w za­chod­niej czę­ści Kur­lan­dii, u uj­ścia rzeki Win­da­wy (1.2);

 (1.2) geogr. rzeka w pół­noc­nej Lit­wie i w za­chod­niej Łot­wie;

 (1.3) geogr. mia­sto w Cze­chach, w kraju oło­mu­niec­kim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­da­wa (Vent­spils) – mia­sto na Łot­wie
  • Win­da­wa (Venta) – rzeka na Lit­wie i Łot­wie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. windawski

Wiktionary


windawski

przy­miot­nik od: Win­da­wa (rzeka na Lit­wie i Łot­wie lub mia­sto na Łot­wie)


SJP.pl


windbojtel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. ptyś

Wiktionary


winder

[czy­taj: łin­der] maszt fla­go­wy z re­kla­mą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­der – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Bar­row
  • Win­der – do­czep­ny sil­nik elek­trycz­ny
  • Le­szek Win­der – pol­ski gi­ta­rzy­sta i kom­po­zy­tor

Wikipedia


windhoek

[czy­taj: wind­huk] sto­li­ca Na­mi­bii; Wind­huk


SJP.pl


windhucki

→ Wind­huk (sto­li­ca Na­mi­bii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wind­huk, zwią­za­ny z Wind­hu­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩntˈxut͡sʲci, AS: vʹĩntχucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Windhuk mrz.

Wiktionary


windhuk

sto­li­ca Na­mi­bii; Wind­ho­ek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Na­mi­bii;

Wiktionary

Wind­huk (ang. "Wind­ho­ek", wym. ; afr. "Wind­ho­ek", wym. ; niem. "Wind­huk") – mia­sto po­ło­żo­ne w środ­ko­wej Na­mi­bii na wy­so­ko­ści 1655 m n.p.m., jest naj­więk­szym mia­stem w kraju i jego cen­trum po­li­tycz­nym, kul­tu­ral­nym, go­spo­dar­czym, fi­nan­so­wym i spo­łecz­nym. Sto­li­ca Na­mi­bii i re­gio­nu Kho­mas. We­dług spisu w 2023 roku li­czy­ło 486,2 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩntxuk, AS: vʹĩntχuk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. windhucki

Wiktionary


windować

wy­win­do­wy­wać; po­tocz­nie:
1. znacz­nie zwięk­szać ilość, ja­kość lub war­tość cze­goś;
2. po­wo­do­wać, że ktoś lub coś znaj­du­je się dużo wyżej niż po­przed­nio


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pod­bi­jać cenę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. windowy

 rzecz. windziarz mos., windziarka ż.

Wiktionary


windows

[czy­taj: łin­dołs] kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej, znaj­du­ją­cy się zwy­kle mię­dzy lewym kla­wi­szem Con­trol a lewym kla­wi­szem Alt; Win­dows, WinKey


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. naj­po­pu­lar­niej­szy sy­stem ope­ra­cyj­ny dla kom­pu­te­rów oso­bi­stych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Windowsy; środ. winda

Wiktionary


windowsowy

→ Win­dows [czy­taj: łin­doł­so­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Win­dows, do­ty­czą­cy tego sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go, z za­in­sta­lo­wa­nym sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Win­dows

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwʲĩndɔwˈsɔvɨ, AS: u̯ʹĩndou̯sovy

Wiktionary


windowsy

[czy­taj: łin­dołs] kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej, znaj­du­ją­cy się zwy­kle mię­dzy lewym kla­wi­szem Con­trol a lewym kla­wi­szem Alt; Win­dows, WinKey


SJP.pl


windowy

przy­miot­nik od: winda


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z windą, do­ty­czą­cy windy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩnˈdɔvɨ, AS: vʹĩndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winda ż., windziarz m., windziarka ż., windowanie n., wywindowanie n., windówka ż.

 czas. windować ndk., wywindować dk.

Wiktionary


windskat

[czy­taj: łind­skat lub łind­skejt] wind­ska­ting;
1. sport po­le­ga­ją­cy na śliz­ga­niu się po lo­dzie na desce wy­po­sa­żo­nej w ża­giel i płozy;
2. za­ba­wa spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na jeź­dzie po as­fal­cie na de­sko­rol­ce za­o­pa­trzo­nej w ża­giel


SJP.pl


windskating

[czy­taj: łind­skej­ting] wind­skat;
1. sport po­le­ga­ją­cy na śliz­ga­niu się po lo­dzie na desce wy­po­sa­żo­nej w ża­giel i płozy;
2. za­ba­wa spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na jeź­dzie po as­fal­cie na de­sko­rol­ce za­o­pa­trzo­nej w ża­giel


SJP.pl


windsor

[czy­taj: łind-zor]
1. New Wind­sor; mia­sto w An­glii;
2. mia­sto w Ka­na­dzie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wind­sor – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Berks­hi­re
    • Wind­sor – zamek kró­lew­ski, re­zy­den­cja wład­ców an­giel­skich i bry­tyj­skich
    • Wind­sor – naz­wi­sko an­giel­skiej linii dy­na­stii Wet­ty­nów po­cho­dzą­ce od nazwy zamku kró­lew­skie­go
  • Wind­sor – miej­sco­wość w An­glii, w Korn­wa­lii
  • Wind­sor – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Lin­colns­hi­re
  • Wind­sor – miej­sco­wość w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Wind­sor – mia­sto w pro­win­cji Nowa Szko­cja, w hrab­stwie Hants
  • Wind­sor – mia­sto w pro­win­cji On­ta­rio, w hrab­stwie Essex
  • Wind­sor – mia­sto w pro­win­cji Qu­e­bec, w re­gio­nie Estrie
  • Wind­sor – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Hart­ford
  • Wind­sor – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie In­dian River
  • Wind­sor – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie So­no­ma

Wikipedia


windsorowie

[czy­taj: łind-zo­ro­wie] dy­na­stia bry­tyj­ska


SJP.pl

Wind­so­ro­wie ( House of Wind­sor) – kró­lew­ski ród pa­nu­ją­cy w Wiel­kiej Bry­ta­nii oraz w do­mi­niach Bry­tyj­skiej Wspól­no­ty Na­ro­dów.

Pod nazwą Rodu Wind­so­rów ro­zu­mie się dwie nie­miec­kie dy­na­stie pa­nu­ją­ce w Wiel­kiej Bry­ta­nii oraz jej do­mi­niach i ko­lo­niach – Wet­ty­nów (1901–2022) oraz Ol­den­bur­gów (od 2022 roku).

Wikipedia


windsorski

[czy­taj: łind­sor­ski]
1. przy­miot­nik od: Wind­sor (mia­sto w Ka­na­dzie);
2. zwią­za­ny z dy­na­stią Wind­sor


SJP.pl


windstar

[czy­taj: łind­star] model sa­mo­cho­du marki Ford


SJP.pl


windsurfer

[czy­taj: łind­ser­fer] osoba upra­wia­ją­ca sport wodny na spe­cjal­nej desce z ża­glem; wind­sur­fin­go­wiec, de­skarz (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca wind­sur­fing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sport. deska do wind­sur­fin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­so­pis­mo pu­bli­ku­je ro­krocz­nie ran­king naj­lep­szych miejsc dla wind­sur­fe­rów i ki­te­sur­fe­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfing mrz., windsurfingowiec mos.

:: fż. windsurferka ż.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) windsurfingowiec

 (2.1) windsurfing

Wiktionary


windsurferka

[czy­taj: łind­ser­fer­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport wodny na spe­cjal­nej desce z ża­glem; de­skar­ka (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wind­sur­fing

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Por­tu­gal­skiej wind­sur­fer­ce znowu się po­wio­dło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfing mrz.

:: fm. windsurfer mos.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary


windsurfing

[czy­taj: łind­ser­fing]
1. sport wodny upra­wia­ny na spe­cjal­nej desce z ża­glem;
2. spe­cjal­na deska z ża­glem do upra­wia­nia wind­sur­fin­gu; wind­sur­fer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sport wodny, od­mia­na że­glar­stwa upra­wia­na przy uży­ciu deski z nie­wiel­kim ża­glem;

Wiktionary

Wind­sur­fing (rów­nież że­glar­stwo de­sko­we) – ro­dzaj że­glar­stwa wod­ne­go, upra­wia­ny przy uży­ciu deski z ża­glem. Dy­scy­pli­na ta kla­sy­fi­ko­wa­na jest jako kon­ku­ren­cja że­glar­ska, roz­gry­wa­na na igrzy­skach olim­pij­skich od 1984 roku w kon­ku­ren­cji męż­czyzn i od 1992 roku w kon­ku­ren­cji ko­biet. Obec­na klasa olim­pij­ska to iq foil, który po­le­ga na le­wi­to­wa­niu nad wodą. Po raz pier­wszy wej­dzie do użyt­ko­wa­nia na igrzy­skach w roku 2024.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. windsurfingowiec mos., windsurfer m., windsurferka ż.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary


windsurfingować

po­tocz­nie: pły­wać na nie­to­ną­cej desce z nie­du­żym ża­glem


SJP.pl


windsurfingowiec

[czy­taj: łind­ser­fin­go­wiec] osoba upra­wia­ją­ca sport wodny na spe­cjal­nej desce z ża­glem; wind­sur­fer, de­skarz (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca wind­sur­fing

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki wiatr nie robi na wind­sur­fin­gow­cach żad­ne­go wra­że­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfer mos., windsurferka ż., windsurfing mrz.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) windsurfer

Wiktionary


windsurfingowy

od­no­szą­cy się do wind­sur­fin­gu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z wind­sur­fin­giem, do­ty­czą­cy wind­sur­fin­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zofia Kle­pac­ka nie­daw­no cie­szy­ła się z brą­zo­we­go me­da­lu lon­dyń­skich igrzysk w wind­sur­fin­go­wej kla­sie RS:X, a już myśli o ko­lej­nych.

 (1.1) Nie wiem, czy wind­sur­fin­go­wy urlop na Helu byłby naj­lep­szym po­my­słem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfingowiec mos., windsurfer mos., windsurferka ż., windsurfing mrz.

Wiktionary


winduga

teren nad rzeką lub je­zio­rem, gdzie skła­da się drew­no do spła­wu i zbija trat­wy; bin­du­ga


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­du­ga – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki
  • Win­du­ga – osada w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów
  • Win­du­ga – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ma­gnu­szew

Wikipedia


windy

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: winda

Wiktionary

Windy – cze­ski por­tal pro­gno­zy po­go­dy, jeden z nie­licz­nych por­ta­li po­go­do­wych, który używa do pro­gnoz i me­te­o­gra­mów wy­so­kiej ja­ko­ści da­nych z Eu­ro­pej­skie­go Cen­trum Pro­gnoz Śred­nio­ter­mi­no­wych. Por­tal zo­stał za­ło­żo­ny przez Ivo Lu­ka­co­vi­ca w li­sto­pa­dzie 2014 na pod­sta­wie pro­jek­tu Ca­me­ro­na Bec­ca­rio "earth".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩndɨ, AS: vʹĩndy

Wiktionary


windykacja

1. daw­niej: do­cho­dze­nie ro­szczeń, obro­na ko­niecz­na, zem­sta
2. do­cho­dze­nie włas­no­ści za po­mo­cą środ­ków okre­ślo­nych w obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sach praw­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. przej­mo­wa­nie ma­jąt­ku na dro­dze praw­nej

Wiktionary

Win­dy­ka­cja ( vin­di­ca­tio) – w zna­cze­niu do­słow­nym do­cho­dze­nie ro­szczeń, obro­na ko­niecz­na, a nawet zem­sta. Od cza­sów Ce­sar­stwa Rzym­skie­go funk­cjo­no­wa­ła in­sty­tu­cja praw­na rei vin­di­ca­tio, któ­rej za­da­niem było dą­że­nie do odzy­ska­nia rze­czy znaj­du­ją­cej się w po­sia­da­niu osoby nie­u­praw­nio­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Win­dy­ka­cja na­leż­no­ści nie jest moż­li­wa bez do­stę­pu do da­nych ob­ję­tych ta­jem­ni­cą ban­ko­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windykator mos., windykatorka ż., windykowanie n.

 czas. windykować

 przym. windykacyjny

Wiktionary


windykacyjny

do­ty­czą­cy win­dy­ka­cji


SJP.pl


windykator

osoba zaj­mu­ją­ca się win­dy­ka­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, dzia­ła­ją­ca w imie­niu i na zle­ce­nie wie­rzy­cie­la, na pod­sta­wie upo­waż­nie­nia, peł­no­moc­nict­wa, która wy­ko­nu­je wszel­kie, doz­wo­lo­ne pra­wem, czyn­no­ści zmie­rza­ją­ce do odzy­ska­nia na­leż­no­ści od dłuż­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windykacja ż.

Wiktionary


windykatorka

→ win­dy­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

windykator

windykować

wy­mu­szać zwrot na­leż­no­ści, ścią­gać długi na dro­dze po­lu­bow­nej lub są­do­wej


SJP.pl


windziarka

→ win­dziarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od win­dziarz

Wiktionary

Patrz:

windziarz

Przykłady

 (1.1) Jak tylko wesz­li­śmy do ka­bi­ny, win­dziar­ka wdu­si­ła przy­cisk i dźwig pom­knął w górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩɲˈd͡ʑarka, AS: vʹĩńʒ́arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winda ż., windziarz mos., windowanie n., wywindowanie n., windówka ż.

 czas. windować ndk., wywindować dk.

 przym. windowy

Wiktionary


windziarski

przy­miot­nik od: win­dziarz


SJP.pl


windziarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na ob­słu­gu­ją­cy windę

 (1.2) środ. in­form. użyt­kow­nik sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Win­dows

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲd͡ʑaʃ, AS: vʹĩńʒ́aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winda ż., windowanie n.

:: fż. windziarka ż.

 czas. windować ndk.

 przym. windziarski, windowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwigowy

Wiktionary


wineczko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. wino

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lep­sze jest wi­necz­ko jako woda, / lep­szo jest pa­niyn­ka jako wdowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈnɛt͡ʃkɔ, AS: vʹĩnečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., winiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winko

Wiktionary


winegret

vi­na­i­gret­te;
1. sos przy­go­to­wy­wa­ny z octu, oliwy, wody, czosn­ku, cukru itp.;
2. sa­łat­ka przy­pra­wio­na sosem o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. sos sa­łat­ko­wy przy­go­to­wa­ny z oliwy i octu (naj­le­piej win­ne­go) z do­dat­kiem soli, cukru, musz­tar­dy, cy­try­ny i in­nych przy­praw;

 (1.2) kulin. sa­ła­ta lub sa­łat­ka z sosem wi­ne­gret (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: wi­ne­gret – sa­łat­ka z bu­ra­ków.

Wi­ne­gret lub vi­na­i­gret­te ( vi­na­i­gre – ocet) – zimny sos po­cho­dzą­cy z kuch­ni fran­cu­skiej, przy­rzą­dza­ny z oliwy (3 czę­ści) i octu (1 część), które są do­kład­nie mie­sza­ne i ubi­ja­ne do lek­kie­go zgęst­nie­nia. Przy­pra­wia się go pie­przem i solą, które do­da­je się na po­cząt­ku do czy­ste­go octu, bo do­da­tek oliwy utrud­nia roz­pu­szcza­nie się soli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolę sa­ła­tę z wi­ne­gre­tem niż ze śmie­ta­ną.

 (1.2) Jako przy­staw­kę po­da­no wi­ne­gret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩnɛˈɡrɛt, AS: vʹĩnegret

Wiktionary


winek

zdrob­nia­le, pie­szczot­li­wie o winie


SJP.pl


wineta

daw­niej: wi­nie­ta;
1. gra­ficz­ny motyw ozdob­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny na po­cząt­ku bądź końcu książ­ki, cza­so­pis­ma, roz­dzia­łu lub in­ne­go frag­men­tu tek­stu;
2. na­klej­ka umie­szcza­na na po­jeź­dzie, bę­dą­ca do­wo­dem wnie­sie­nia opła­ty za prawo do po­ru­sza­nia się okre­ślo­ny­mi dro­ga­mi


SJP.pl

Wi­ne­ta – le­gen­dar­ny gród i port z la­tar­nią mor­ską u uj­ścia Odry, duży oś­ro­dek hand­lo­wy, więk­szy niż więk­szość zna­nych ów­cze­śnie miast eu­ro­pej­skich. Utrzy­my­wał kon­tak­ty hand­lo­we się­ga­ją­ce Bi­zan­cjum oraz szla­ków pro­wa­dzą­cych do Chin. Po­ja­wi­ła się w re­la­cji Adama z Bremy. Do­kład­ne po­ło­że­nie jest niez­na­ne, ale na wy­spie Wolin lub są­sied­nich ist­nia­ło mia­sto i oś­ro­dek hand­lu.

Wikipedia


winfrey

[czy­taj: ŁInfrej] naz­wi­sko


SJP.pl


winfried

imię mę­skie


SJP.pl


winglet

nie­wiel­kie skrzy­deł­ko ae­ro­dy­na­micz­ne na końcu skrzy­dła sa­mo­lo­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. krót­kie skrzy­deł­ko na końcu skrzy­dła no­śne­go, usta­wio­ne pod pew­nym kątem, po­pra­wia­ją­ce pa­ra­me­try ae­ro­dy­na­micz­ne sa­mo­lo­tu;

Wiktionary

Win­glet – skrzy­deł­ko ae­ro­dy­na­micz­ne, usta­wio­ne pod kątem na końcu skrzy­dła sa­mo­lo­tu. Au­to­rem wy­na­laz­ku był pra­cu­ją­cy dla NASA ame­ry­kań­ski in­ży­nier lot­ni­czy Ri­chard Whit­comb.

Jego za­da­niem jest roz­pra­sza­nie wirów in­duk­cyj­nych pow­sta­ją­cych na koń­ców­ce płata, co zna­czą­co wpły­wa na do­sko­na­łość, a co za tym idzie na za­sięg oraz zu­ży­cie pa­li­wa.

Wikipedia


wingsuit

[czy­taj: łing­sut]
1. swo­bod­ne spa­da­nie z dużej wy­so­ko­ści w spe­cjal­nym kom­bi­ne­zo­nie; wing­su­i­ting;
2. kom­bi­ne­zon do swo­bod­ne­go spa­da­nia z dużej wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ro­dzaj spor­tu ek­stre­mal­ne­go, w któ­rym spor­tow­cy ska­czą w spe­cjal­nych kom­bi­ne­zo­nach z du­żych wy­so­ko­ści, a na­stęp­nie szy­bu­ją, śliz­ga­jąc się w po­wie­trzu;

 (1.2) sport. kom­bi­ne­zon do wing­su­i­tu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam upra­wia wing­su­it od zesz­łe­go roku.

 (1.1) Coraz wię­cej osób in­te­re­su­je się wing­su­i­tem.

 (1.2) Ame­ry­kań­ski sko­czek spa­do­chro­no­wy Jeb Cor­liss pla­no­wa­ća­no­wał wy­ko­nać pier­wsze na świe­cie lą­do­wa­nie w wing­su­i­cie bez ot­wie­ra­nia spa­do­chro­nu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wingsuiting

Wiktionary


wingsuiter

[czy­taj: łing­su­ter] osoba upra­wia­ją­ca sport ek­stre­mal­ny po­le­ga­ją­cy na swo­bod­nym spa­da­niu z dużej wy­so­ko­ści w spe­cjal­nym kom­bi­ne­zo­nie


SJP.pl


wingsuiting

[czy­taj: łing­su­ting] swo­bod­ne spa­da­nie z dużej wy­so­ko­ści w spe­cjal­nym kom­bi­ne­zo­nie; wing­su­it


SJP.pl

Wing­su­i­ting, la­ta­nie w wing­su­i­cie – sport ek­stre­mal­ny, w któ­rym sko­czek ubra­ny w spe­cjal­ny kom­bi­ne­zon ska­cze z dużej wy­so­ko­ści (z sa­mo­lo­tu, szczy­tu ur­wi­ska, wy­so­kiej bu­dow­li itp.), a na­stęp­nie szy­bu­je. Lot koń­czy się ot­war­ciem spa­do­chro­nu i lą­do­wa­niem. Sport ten pow­stał w la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych, wraz z wy­na­le­zie­niem od­po­wied­nie­go kom­bi­ne­zo­nu.

Wikipedia


winiacz

po­tocz­nie: wino


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. pot. wino

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idziesz na wi­nia­cza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲat͡ʃ, AS: vʹĩńač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wino

Wiktionary


winiaczek

zdrob­nie­nie od: wi­niacz (tanie wino owo­co­we)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wi­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winiak m.

Wiktionary


winiak

ro­dzaj na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. wódka de­sty­lo­wa­na z wina, głów­nie gro­no­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winnica ż.

:: zdrobn. winiaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypalanka, brandy

Wiktionary


winiakowy

→ wi­niak


SJP.pl

Patrz:

winiak

winian

sól kwasu wi­no­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu wi­no­we­go

Wiktionary


winiarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


winiarek

1. spe­cjal­na chło­dziar­ka do wina;
2. przed­się­bior­czy­ni pro­du­ku­ją­ca wina, wła­ści­ciel­ka wi­niar­ni lub sprze­daw­czy­ni win


SJP.pl


winiarka

1. spe­cjal­na chło­dziar­ka do wina;
2. przed­się­bior­czy­ni pro­du­ku­ją­ca wina, wła­ści­ciel­ka wi­niar­ni lub sprze­daw­czy­ni win


SJP.pl


winiarnia

1. wyt­wór­nia wina;
2. lokal, w któ­rym pije się wino;
3. daw­niej: piw­ni­ca na wino


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. lokal, gdzie ser­wu­je i sprze­da­je się wino

 (1.2) wyt­wór­nia wina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winiarz mos., wino

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwnica win, bodega, współcz. winoteka, enoteka

Wiktionary


winiarski

do­ty­czą­cy wi­nia­rza, wi­niar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­niar­stwa, pro­duk­cji wina

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­dan Wi­niar­ski (1884-1969) – praw­nik
  • Bo­le­sław Wi­niar­ski (1925-2008) – eko­no­mi­sta
  • Jakub Wi­niar­ski (ur. 1974) – poeta
  • Marek Wi­niar­ski (1955-2008) – gi­ta­rzy­sta
  • Ma­rian Wi­niar­ski (ur. 1939) – na­u­czy­ciel
  • Mi­chał Wi­niar­ski (ur. 1983) – siat­karz
  • Ry­szard Wi­niar­ski (1936-2006) – ma­larz, sce­no­graf
  • Wi­niar­ski – potok, do­pływ Usz­wi­cy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­wien kom­pleks niż­szo­ści wobec fran­cu­skie­go szam­pa­na Włosi pró­bu­ją na­dra­biać mi­strzo­stwem na in­nych po­lach wi­niar­skiej twór­czo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲarsʲci, AS: vʹĩńarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., wińsko n., winiarstwo n., winiarz m.

 przym. winny

Wiktionary


winiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wyt­wa­rza­nie i pie­lę­gna­cja win

 (1.2) dział prze­my­słu obej­mu­ją­cy pro­duk­cję i pie­lę­gna­cję win

Wiktionary

Wi­niar­stwo – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na wyt­wa­rza­niu wina. Dzia­łal­ność wi­niar­ską można pro­wa­dzić w domu, w za­kła­dach rze­mieśl­ni­czych lub w za­kła­dach prze­my­sło­wych. Go­spo­dar­stwa sku­pia­ją­ce się na pro­duk­cji wi­no­gron i wina gro­no­we­go na­zy­wa się win­ni­ca­mi.

Wi­niar­stwo swo­i­mi ko­rze­nia­mi sięga cza­sów pre­hi­sto­rycz­nych. Za oj­czyz­nę wi­no­ro­śli uz­na­je się re­gion Ka­u­ka­zu, po­nie­waż pier­wsze ślady pro­duk­cji wina po­cho­dzą z Gruz­ji, sprzed około 6000 lat p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲarstfɔ, AS: vʹĩńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. winiarski, winny

 rzecz. wino n., winiarz mos.

Wiktionary


winiary

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. nazwa wielu dziel­nic pol­skich miast;
3. je­zio­ro w Gnieź­nie;
4. przed­się­bior­stwo z bran­ży spo­żyw­czej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­nia­ry – część mia­sta Gło­gó­wek
  • Wi­nia­ry – część mia­sta Gniez­no
  • Wi­nia­ry – część mia­sta Ka­lisz
  • Wi­nia­ry – część mia­sta Płock
  • Wi­nia­ry – część mia­sta Poz­nań
  • Wi­nia­ry – część mia­sta Warka
  • Wi­nia­ry – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pa­łecz­ni­ca
  • Wi­nia­ry – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Wi­nia­ry – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów
  • Wi­nia­ry – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy
  • Wi­nia­ry – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no
  • Gło­gó­wek Wi­nia­ry

Wikipedia


winiarz

1. przed­się­bior­ca pro­du­ku­ją­cy wina;
2. wła­ści­ciel wi­niar­ni;
3. sprze­daw­ca win


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. osoba pro­du­ku­ją­ca wino

 (1.2) daw. wła­ści­ciel wi­niar­ni

 (1.3) daw. ama­tor win

Wiktionary

Wi­nia­rze (wi­nia­ry) – ksią­żę­ca lud­ność słu­żeb­na zaj­mu­ją­ca się upra­wą wi­no­ro­śli. Wi­nia­rze są czę­sto wy­mie­nia­ni w źró­dłach pol­skich i cze­skich, a po­nad­to ich obec­ność poś­wiad­cza to­po­no­ma­sty­ka w po­sta­ci nazw miej­sco­wych "Wi­nia­ry" (w Pol­sce), a także "Vinaře, Vi­na­ry, Winařice, Vi­na­ro­vi­ce" (w Cze­chach i na Mo­ra­wach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­test wi­nia­rzy z po­łud­nia Fran­cji nie zo­stał przez Paryż nawet za­u­wa­żo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wineczko n., winiak mrz., winiarenka ż., winiarnia ż., winiarstwo n., winko n., wino n., wińsko n.

:: fż. winiarka ż.

 przym. winiarski, winny

 przysł. winiarsko

Wiktionary


winicjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wi­ni­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, które wy­wo­dzi się od słowa "vinum" – „wino”. Imię to zy­ska­ło względ­ną po­pu­lar­ność w Pol­sce dzię­ki "Quo vadis" Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­klę­ta niech bę­dzie chwi­la, w któ­rej Wi­ni­cjusz wszedł w nasz dom!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲit͡sʲjuʃ, AS: vʹĩńicʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winicjuszek m.

 przym. Winicjuszowy

Wiktionary


winicjuszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Wi­ni­cjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ni­cjusz­ku, pomóż babci wnieść spra­wun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winicjusz m.

 przym. Winicjuszowy

Wiktionary


winicjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Wi­ni­cju­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ligia na­zbie­ra­ła po­zio­mek w Wi­ni­cju­szo­wym za­gaj­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winicjusz mos., Winicjuszek mos.

Wiktionary


winid

naz­wi­sko, m.in. Bo­go­dar Winid (1922-1996) - pol­ski ge­o­graf i kar­to­graf


SJP.pl


winidur

sztucz­ne two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne


SJP.pl


winidurowy

przy­miot­nik od: wi­ni­dur


SJP.pl


winiec

owad z na­dro­dzi­ny mszyc; fi­lok­se­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­niec – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Wi­niec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn
  • Wi­niec – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn, le­żą­ce na te­re­nie Po­je­zie­rza Ma­zur­skie­go
  • Wi­niec – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Li­no­wo

Wikipedia


winiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


winien

cza­sow­nik mo­dal­ny wy­stę­pu­ją­cy w zda­niach wy­łącz­nie w uży­ciu orze­cze­nio­wym i tylko w po­łą­cze­niu z be­zo­ko­licz­ni­kiem;
1. jest po­żą­da­ne, żeby ktoś coś zro­bił, wy­ko­nał, np.: Wi­nien za­pła­cić czynsz.;
2. jest wska­za­ne, żeby ktoś lub coś speł­nia­ło okre­ślo­ne wa­run­ki, np.: Uczeń wi­nien być grzecz­ny.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ja­kieś zo­bo­wią­za­nie pie­nięż­ne do ure­gu­lo­wa­nia, za­pła­ty

cza­sow­nik mo­dal­ny

 (2.1) mieć obo­wią­zek, po­win­ność coś zro­bić

 (2.2) mu­sieć speł­niać ja­kieś wy­ma­ga­nia, wa­run­ki, kry­te­ria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­steś mi wi­nien dzie­sięć zło­tych.

 (2.1) Nim sią­dziesz do stołu, wi­nie­neś umyć ręce.

 (2.2) Każdy, kto chce tam wejść, wi­nien być ubra­ny ele­ganc­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲɛ̃n, AS: vʹĩńẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winny, dłużny

 (2.1) powinien

Wiktionary


winienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|winić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. winić, winien

 przym. winien

Wiktionary


winieta

1. gra­ficz­ny motyw ozdob­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny na po­cząt­ku bądź końcu książ­ki, cza­so­pis­ma, roz­dzia­łu lub in­ne­go frag­men­tu tek­stu;
2. na­klej­ka umie­szcza­na na po­jeź­dzie, bę­dą­ca do­wo­dem wnie­sie­nia opła­ty za prawo do po­ru­sza­nia się okre­ślo­ny­mi dro­ga­mi;
3. efekt ściem­nie­nia na brze­gach zdję­cia pod­czas naś­wiet­la­nia ma­te­ria­łu fo­to­gra­ficz­ne­go w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym;
4. ozdob­ny na­druk na daw­nych fo­to­gra­fiach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pasek ty­tu­ło­wy cza­so­pis­ma, też: tytuł dru­ko­wa­ny na wi­nie­cie

 (1.2) po­ligr. ozdob­ny dru­kar­ski or­na­ment;

 (1.3) mot. na­klej­ka umie­szcza­na na szy­bie sa­mo­cho­du po opła­ce­niu poz­wo­le­nia na po­ru­sza­nie się po kra­jo­wych au­to­stra­dach, bę­dą­ca do­wo­dem tej opła­ty;

 (1.4) daw. na­druk, czę­sto ozdob­ny, znaj­du­ją­cy się na od­wro­cie tek­tur­ki, na którą w 2. po­ło­wie XIX i na po­cząt­ku XX w. na­kle­ja­no fo­to­gra­fię;

 (1.5) fot. tek­tu­ro­wa lub me­ta­lo­wa wkład­ka umie­szcza­na przed obiek­ty­wem wy­ko­nu­ją­cym zdję­cie w celu mo­dy­fi­ka­cji kształ­tu kadru

 (1.6) zob. wi­nie­to­wa­nie.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­nie­ta – ozdo­ba sto­so­wa­na w dru­kar­stwie
  • wi­nie­ta – pasek ty­tu­ło­wy cza­so­pis­ma
  • wi­nie­ta – na­lep­ka (naj­czę­ściej na szybę sa­mo­cho­du), sta­no­wią­ca dowód wnie­sie­nia opła­ty
  • wi­nie­ta (wi­nie­to­wa­nie) – wada obra­zu fo­to­gra­ficz­ne­go
  • wi­nie­ta – ozdob­ny na­druk na od­wro­cie tek­tur­ki, na którą na­kle­jo­na jest fo­to­gra­fia
  • wi­nie­ta (mo­de­lar­stwo) – mniej­sza forma dio­ra­my

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pismo wy­cho­dzi­ło dru­ko­wa­ne iden­tycz­ną czcion­ką, z iden­tycz­ną wi­nie­tą i za­cho­wa­niem cią­gło­ści nu­me­ra­cji.

 (1.1) Za­czął pu­bli­ko­wać swoje tek­sty pod za­czerp­nię­tą od Ary­sto­te­le­sa wi­nie­tą: Mu­zy­ka ła­go­dzi oby­cza­je.

 (1.2) Usłuż­ny su­biekt ot­wie­ra dal­sze skła­dy, wy­peł­nio­ne aż po sufit książ­ka­mi, ry­ci­na­mi, fo­to­gra­fia­mi. Te wi­nie­ty, te ry­ci­ny prze­cho­dzą sto­krot­nie naj­śmiel­sze nasze ma­rze­nia.

 (1.3) W wielu kra­jach eu­ro­pej­skich ko­rzy­sta­nie z au­to­strad i dróg ek­spre­so­wych wy­ma­ga wy­ku­pie­nia wi­nie­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲɛta, AS: vʹĩńeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. wineta ż., e-winieta ż.; winietowanie n.

:: zdrobn. winietka ż.

 przym. winietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) iluminacja

Wiktionary


winietowanie

efekt ściem­nie­nia na brze­gach zdję­cia pod­czas naś­wiet­la­nia ma­te­ria­łu fo­to­gra­ficz­ne­go w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym; wi­nie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fot. fiz. zja­wi­sko op­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na nie­doś­wiet­le­niu na­roż­ni­ków kadru wy­ni­ka­ją­ce z ni­skiej ja­ko­ści op­ty­ki, spo­wo­do­wa­ne za­kłó­ce­niem brze­gów toru op­tycz­ne­go in­ny­mi ele­men­ta­mi urzą­dze­nia (np. osło­ną obiek­ty­wu) lub nie­od­po­wied­nim oś­wiet­le­niem;

Wiktionary

Wi­nie­to­wa­nie – wada obra­zu uzy­ski­wa­ne­go w urzą­dze­niu op­tycz­nym po­le­ga­ją­ca na nie­doś­wiet­le­niu brze­gów kadru, spo­wo­do­wa­na nie­do­sko­na­ło­ścią op­ty­ki urzą­dze­nia, za­kłó­ce­niem brze­gów toru op­tycz­ne­go in­ny­mi ele­men­ta­mi urzą­dze­nia lub też wy­wo­ła­na nie­od­po­wied­nim oś­wiet­le­niem. W niek­tó­rych przy­pad­kach wi­nie­to­wa­nie jest ce­lo­wo wpro­wa­dza­nym efek­tem ar­ty­stycz­nym, ma­ją­cym zwró­cić uwagę na cen­tral­ną część kadru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku wi­nie­to­wa­nia spo­wo­do­wa­ne­go samą op­ty­ką obiek­ty­wu, efekt wi­nie­to­wa­nia ma­le­je wraz ze wzro­stem przy­sło­ny, a w obiek­ty­wach zmien­no­o­gni­sko­wych efekt wi­nie­to­wa­nia ma­le­je wraz ze wzro­stem ogni­sko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩɲɛtɔˈvãɲɛ, AS: vʹĩńetovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winieta ż.

Wiktionary


winietowy

przy­miot­nik od: wi­nie­ta


SJP.pl


winifikacja

pro­ces prze­mia­ny soku gro­no­we­go w wino na sku­tek fer­men­ta­cji


SJP.pl


winifikować

fer­men­tu­jąc, prze­mie­niać owoce wi­no­gro­na w wino


SJP.pl


winifol

szkło z po­lich­lor­ku wi­ny­lu


SJP.pl


winileum

tka­ni­na ko­nop­na lub ju­to­wa po­kry­ta z wierz­chu war­stwą za­bar­wio­ne­go i zmięk­czo­ne­go po­lich­lor­ku wi­ny­lu; wi­ny­le­um (czę­ściej)


SJP.pl


winilit

two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji chlor­ku i oc­ta­nu wi­ny­lu, sto­so­wa­ne do wy­ro­bu ma­te­ria­łów izo­la­cyj­nych, ochron­nych, opa­ko­wań itp.; wi­ny­lit


SJP.pl


winion

two­rzy­wo sztucz­ne na przę­dzę do wy­ro­bu sieci


SJP.pl


winić

uz­na­wać kogoś win­nym, oskar­żać, ob­wi­niać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przy­pi­sy­wać komuś winę; oskar­żać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winił są­sia­da za wszyst­kie swoje nie­po­wo­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲit͡ɕ, AS: vʹĩńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winienie n., winowajca mos., przewinienie n., obwinienie n., obwinianie n., wina

 czas. obwiniać

Wiktionary


wink

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Wink (ze­spół mu­zycz­ny).

Wink – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Win­kler.

Wikipedia


winkelriedyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kon­cep­cja hi­sto­rycz­na za­kła­da­ją­ca walkę na­ro­du pol­skie­go za wol­ność in­nych ludów Eu­ro­py;

Wiktionary

Win­kel­rie­dyzm – ro­man­tycz­ny nurt ide­o­wy, któ­re­go nazwę ut­wo­rzo­no od naz­wi­ska Ar­nol­da Win­kel­rie­da – le­gen­dar­ne­go bo­ha­te­ra, który w bit­wie pod Sem­pach (1386) po­pro­wa­dził woj­ska szwaj­car­skie do boju prze­ciw­ko Au­stria­kom i poś­wię­cił w nim włas­ne życie: kie­ru­jąc w swe pier­si nie­przy­ja­ciel­skie kopie, stwo­rzył wyłom w sze­re­gach wroga i przy­czy­nił się do zwy­cię­stwa. Bo­ha­ter­skie­mu czy­no­wi miał to­wa­rzy­szyć okrzyk: „Droga dla Wol­no­ści!”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ważne jest to, że win­kel­rie­dyzm, bę­dą­cy ra­czej hy­bry­dą mic­kie­wi­czow­skie­go me­sja­niz­mu niż po­le­mi­ką z nim, nie pro­wa­dzi w dra­ma­cie do zwy­cię­stwa i zmart­wychw­sta­nia, ani nie daje na nie na­dziei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩŋkɛlˈrʲidɨsm̥|ˌvʲĩŋkɛlˈrʲidɨzm, AS: vʹiŋkelrʹidysm̦|vʹiŋkelrʹidyzm

Wiktionary


winkiel

1. róg domu lub ulicy; wę­gieł; na­roż­nik;
2. daw­niej: kąt pro­sty;
3. daw­niej: ką­tow­nik, ekier­ka;
4. trój­kąt jako oz­na­ka na ubra­niu więź­nia obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych;
5. wę­giel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. róg domu lub ulicy

 (1.2) gwara. oboz. trój­kąt, oz­na­ka na ubra­niu więź­nia obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych;

 (1.3) środ. rzem. przy­rząd słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia kąta pro­ste­go; ką­tow­nik

 (1.4) daw. środ. więz. bra­u­ning, brow­ning

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zza win­kla wy­sko­czył umo­ru­sa­ny dzie­ciak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩŋʲcɛl, AS: vʹĩŋʹḱel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgieł, róg

 (1.3) kątownik

 (1.4) daw. środ. więz. polit. encyklopedia w ośmiu tomach

Wiktionary


winkielak

przy­rząd do skła­da­nia li­ni­jek tek­stu z czcio­nek; kąt­nik, wier­szow­nik, ką­tow­nik


SJP.pl


winkler

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Ma­ni­to­ba;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henry Win­kler – ame­ry­kań­ski aktor, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Irwin Win­kler – ame­ry­kań­ski pro­du­cent i re­ży­ser fil­mo­wy
  • Jacek Win­kler – pol­ski al­pi­ni­sta, dzia­łacz opo­zy­cyj­ny, par­ty­zant, fo­to­graf i dzien­ni­karz
  • Ka­zi­mierz Win­kler – pol­ski li­te­rat, poeta, autor tek­stów pio­se­nek, tłu­macz i ry­sow­nik
  • Marv Win­kler – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • An­ge­la Win­kler (ur. 1944) – nie­miec­ka ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Mie­czy­sław Win­kler (1891 – 1971) – pol­ski aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny i fil­mo­wy, dy­rek­tor te­a­trów
  • Hans Günter Win­kler (1926 – 2018) – nie­miec­ki jeź­dziec spor­to­wy, wie­lo­krot­ny me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Win­kler – mia­sto w Ka­na­dzie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aktor na stałe miesz­ka w Win­kler w Ka­na­dzie.

Wiktionary


winko

zdrob­nia­le, pie­szczot­li­wie o winie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od zob. wino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnkɔ, AS: vʹĩnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winiarz mos., wino n., wineczko n., winkowanie n., wińsko n., winnica ż.

 czas. winkować

 przym. winiarski

Wiktionary


winkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. picie wina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ży­wa­nie na­to­miast tru­ska­wek bądź po­pi­ja­nie w trak­cie „win­ko­wa­nia” soków po­tę­gu­je tylko efekt ubyt­ku wap­nia ze szkli­wa – jest to bo­wiem do­dat­ko­wy atak kwasu na nasze zęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩŋkɔˈvãɲɛ, AS: vʹĩŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. winkować

 rzecz. winko

Wiktionary


winkować

po­tocz­nie: pić wino


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. pić wino

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩŋˈkɔvat͡ɕ, AS: vʹĩŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winkowanie, winko

Wiktionary


winkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Win­kow­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Ta­de­usz Win­kow­ski – pol­ski po­li­graf, wy­daw­ca i przed­się­bior­ca

Wikipedia


winkulacja

1. za­bez­pie­cze­nie na­leż­no­ści banku na to­wa­rze bę­dą­cym w dro­dze;
2. uza­leż­nie­nie wy­da­nia to­wa­ru od zło­że­nia przez od­bior­cę za­bez­pie­cze­nia, gwa­ran­cji itp.


SJP.pl


winkulacyjny

do­ty­czą­cy win­ku­la­cji


SJP.pl


winkulować

za­bez­pie­czać na­leż­no­ści banku na to­wa­rze bę­dą­cym w dro­dze


SJP.pl


winkulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. wąski skle­ryt sam­ców mo­ty­li, łą­czą­cy się po stro­nie grzbie­to­wej z te­gu­me­nem, a po brzusz­nej two­rzą­cy nie­kie­dy sakus

 (1.2) ent. hi­pan­drium mu­chó­wek z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­lip­ho­ri­dae|ref=tak.

Wiktionary

Win­ku­lum (łac. "vin­cu­lum") – u mo­ty­li jest to ele­ment sam­czych na­rzą­dów ge­ni­tal­nych.

Win­ku­lum to płyt­ka ge­ni­tal­na w kształ­cie li­te­ry U. Po­łą­czo­na jest sta­wo­wo z te­gu­me­nem lub jego pe­dyn­ku­lu­sem. Środ­ko­wo-brzusz­nie two­rzy sakus. Win­ku­lum w ca­ło­ści sta­no­wi „płyt­kę kok­so­ster­nal­ną” dzie­wią­te­go seg­men­tu od­wło­ka.

Wikipedia


winna

osoba po­no­szą­ca winę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Winna – de­biu­tanc­ka płyta ze­spo­łu Chy­liń­ska
  • Winna – pier­wszy sin­giel z al­bu­mu Winna ze­spo­łu Chy­liń­ska
  • (W)Inna? – czwar­ta płyta Ewy Far­nej
  • Winna – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Łagów
  • Winna – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl

Wikipedia


winner

za­gra­nie wy­gry­wa­ją­ce w te­ni­sie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­ner – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Tripp
  • Win­ner (ang. Win­ner Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Wil­liams
  • Win­ner – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski bo­ys­band

Wikipedia


winnetou

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. po­stać li­te­rac­ka, bo­ha­ter serii po­wie­ści Ka­ro­la Maya;

Wiktionary

Win­ne­tou – ty­tu­ło­wy i fik­cyj­ny bo­ha­ter po­wie­ści nie­miec­kie­go pi­sa­rza Ka­ro­la Maya oraz kilku in­nych jego przy­go­do­wych opo­wie­ści. Syn wodza Inczu-czuny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A tu stoi syn jego Win­ne­tou, który po­mi­mo mło­do­ści do­ko­nał już wię­cej dziel­nych czy­nów, niż dzie­się­ciu sta­rych wo­jow­ni­ków przez całe życie.

Wiktionary


winnica

plan­ta­cja wi­no­ro­śli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. miej­sce upra­wy wi­no­ro­śli;

Wiktionary

Win­ni­ca – miej­sce, gdzie upra­wia się wi­no­rośl z przez­na­cze­niem na wino, ro­dzyn­ki oraz do bez­poś­red­niej kon­sump­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­tu­nek ten ro­śnie na po­lach jako chwast, także w win­ni­cach, na odło­gach i róż­nych sied­li­skach ru­de­ral­nych.

 (1.1) Sy­no­wie mej matki roz­gnie­wa­li się na mnie, / po­sta­wi­li mnie na stra­ży win­nic: / a ja mej włas­nej win­ni­cy nie ustrze­głam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩɲˈːit͡sa, AS: vʹĩ•ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., winniczek m.

:: zdrobn. winniczka ż.

 przym. winny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winograd

Wiktionary


winnicki

1. → Win­ni­ca;
2. obwód win­nic­ki - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Win­ni­cą, do­ty­czą­cy Win­ni­cy

Wiktionary

Win­nic­ki (forma żeń­ska Win­nic­ka) – naz­wi­sko, we­dług da­nych z roku 2000 uży­wa­ne przez 5073 Po­la­ków, co da­wa­ło ty­sięcz­ne miej­sce wśród ran­kin­gu naj­po­pu­lar­niej­szych pol­skich naz­wisk.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Winnica ż.

Wiktionary


winnicowy

→ win­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

winnica

winniczak

zmrocz­nik win­ni­czak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


winniczanin

1. miesz­ka­niec Win­ni­cy (mia­sta na Ukra­i­nie);
2. miesz­ka­niec Win­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


winniczanka

1. miesz­kan­ka Win­ni­cy (mia­sta na Ukra­i­nie);
2. miesz­kan­ka Win­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


winniczek

ro­śli­no­żer­ny śli­mak płu­co­dysz­ny (Helix po­ma­tia), za­miesz­ku­ją­cy lasy i za­drze­wie­nia środ­ko­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Helix po­ma­tia|ref=tak., ga­tu­nek lą­do­we­go śli­ma­ka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winnica ż., Winniczka ż., Winniczki nmos., Winnica ż.

 przym. winniczkowy, winny

Wiktionary


winniczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


winniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: winny


SJP.pl


winnik

1. ro­dzaj pną­czy z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych;
2. daw­niej: mio­teł­ka uży­wa­na do chło­sta­nia w łaźni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mio­teł­ka słu­żą­ca do sma­ga­nia ple­cy­e­ców w łaźni

 (1.2) daw. osad, pow­sta­ją­cy na dnie be­czek z winem

 (1.3) bot. ro­dzaj pną­czy z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. po­słu­gacz sma­ga­ją­cy mio­teł­ką ko­rzy­sta­ją­cych z łaźni

Wiktionary

Win­nik ("Am­pe­lop­sis" Mi­cha­ux) – ro­dzaj pną­czy z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych ("Vi­ta­ce­ae"). Liczy około 30 ga­tun­ków z cen­trum wy­stę­po­wa­nia (naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem) we wschod­niej Azji, nie­licz­ne ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako pną­cza ozdob­ne, w wa­run­kach Eu­ro­py Środ­ko­wej jed­nak prze­ma­rza­ją.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chwostak, chróstak

Wiktionary


winniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Win­ni­ki – przy­sió­łek wsi Mi­ko­wi­ce w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Win­ni­ki – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no
  • Win­ni­ki – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim Ukra­i­ny
  • Win­ni­ki – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Win­ni­ki – hi­sto­rycz­na część mia­sta Żółk­wi na Ukra­i­nie,
  • Win­ni­ki – część Gdań­ska, w dziel­ni­cy Siedl­ce
  • Win­ni­ki – dawna wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Doł­ho­by­czów
  • Gmina Win­ni­ki

Wikipedia

Powiązane:

 przym. winnikowski

Wiktionary


winnipeg

[czy­taj: ŁInipeg] je­zio­ro i mia­sto w Ka­na­dzie


SJP.pl

– mia­sto w Ka­na­dzie, sto­li­ca ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Ma­ni­to­ba. W 2004 r. li­czy­ło 672 tys. miesz­kań­ców.

Leży u zbie­gu rzek As­si­ni­bo­i­ne i Red River, około 100 km na pół­noc od gra­ni­cy ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi i około 55 km na po­łud­nie od je­zio­ra Win­ni­peg.

Wikipedia


winnoczerwony

kle­jo­po­rek win­no­czer­wo­ny - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny strocz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


winność

daw­niej: po­win­ność, obo­wią­zek


SJP.pl


winny

do­ty­czą­cy wina lub wi­no­ro­śli; przy­po­mi­na­ją­cy wino


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest obar­czo­ny winą, bę­dą­cy spraw­cą cze­goś złego

 (1.2) mu­szą­cy coś komuś oddać

 (1.3) być zo­bo­wią­za­nym do cze­goś

 (1.4) do­ty­czą­cy wina lub o ce­chach wina

Wiktionary

Winny (znany rów­nież pod nazwą WinNY) – ja­poń­ski pro­gram typu peer-to-peer (P2P), umoż­li­wia­ją­cy udo­stęp­nia­nie i po­bie­ra­nie pli­ków.

Zo­stał za­in­spi­ro­wa­ny głów­ny­mi za­sa­da­mi, na któ­rych opie­ra się dzia­ła­nie sieci Fre­e­net, a mia­no­wi­cie: pełną ano­ni­mo­wo­ścią użyt­kow­ni­ków i szy­fro­wa­niem prze­sy­ła­nej tre­ści. Pod­czas gdy Fre­e­net zo­stał za­im­ple­men­to­wa­ny w ję­zy­ku Java, Winny zo­stał na­pi­sa­ny w ję­zy­ku C++ jako apli­ka­cja dzia­ła­ją­ca pod sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Win­dows.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sę­dzia orzekł, że po­dej­rza­ny jest winny za­rzu­ca­nych mu czy­nów.

 (1.2) Je­steś mi winny dzie­sięć zło­tych.

 (1.3) Ewa jest mi winna prze­pro­si­ny.

 (1.4) Naj­bar­dziej lubię winne jabł­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnːɨ, AS: vʹĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. wina ż., obwinianie, obwinienie, winna

 czas. obwiniać, obwinić

 (1.4)

 rzecz. wino n., winnica ż., winiarnia ż., winiarstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) winien, powinien, dłużny

 (1.3) dłużny

Wiktionary


wino

1. napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej miaz­gi lub soku z wi­no­gron (wino gro­no­we), a także z in­nych owo­ców, np. po­rze­czek, ja­błek (wino owo­co­we);
2. pik w kar­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) enol. kulin. napój al­ko­ho­lo­wy pow­sta­ją­cy dzię­ki fer­men­ta­cji owo­ców;

 (1.2) bu­tel­ka wina (1.1)

 (1.3) pot. karc. pik (kolor w kar­tach)

 (1.4) pot. wi­no­rośl

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od wina

Wiktionary

Wino – napój al­ko­ho­lo­wy uzy­ski­wa­ny w wy­ni­ku fer­men­ta­cji mo­szczu wi­no­gro­no­we­go.

Ist­nie­je wiele ro­dza­jów win, co zwią­za­ne jest z mno­go­ścią od­mian wi­no­ro­śli, od­dzia­ły­wa­niem śro­do­wi­ska na ich wzrost i róż­ny­mi tech­ni­ka­mi wi­ni­fi­ka­cji (przeksz­tał­ca­nia wi­no­gron w wino). Można wy­róż­nić wina białe, ró­żo­we i czer­wo­ne. Ze wzglę­du na za­war­tość cukru można je po­dzie­lić na wy­traw­ne, pół­wy­traw­ne, pół­słod­kie i słod­kie. Mogą to być wina mu­su­ją­ce lub nie­mu­su­ją­ce. Nauką zaj­mu­ją­cą się pro­duk­cją wina jest eno­lo­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­pi­łem dziś lamp­kę czer­wo­ne­go wina do obia­du.

 (1.3) Adrian idio­tycz­nie zmar­no­wał wina w bry­dżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnɔ, AS: vʹĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winnica ż., winiak m., winiarz m., winiarstwo n.

:: zdrobn. winko n., wineczko n.

:: zgrub. wińsko n.

 przym. winny, winiarski

Wiktionary


winobluszcz

drze­wia­ste pną­cze z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych, upra­wia­ne jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

Wi­no­bluszcz, dzi­kie wino ("Part­he­no­cis­sus") – ro­dzaj sil­nie ros­ną­cych pną­czy na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych ("Vi­ta­ce­ae"). Obej­mu­je 13–15 ga­tun­ków. Więk­szość (10 z nich) wy­stę­pu­je w Azji wschod­niej i po­łud­nio­wej od Pa­ki­sta­nu po Ja­po­nię z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Chi­nach, gdzie obec­nych jest 9 ga­tun­ków, z czego 6 jest en­de­mi­ta­mi tego kraju. W Ame­ry­ce Pół­noc­nej wy­stę­pu­ją trzy ga­tun­ki ro­dzi­me. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na te­re­nach ska­li­stych i w la­sach, wspi­na­jąc się w nich wy­so­ko na drze­wa.

Wikipedia


winobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór owo­ców wi­no­ro­śli

 (1.2) okres zbie­ra­nia wi­no­gron

Wiktionary

Wi­no­bra­nie, zbiór wi­no­gron – jeden z naj­waż­niej­szych eta­pów pro­duk­cji wina. Zbiór wi­no­gron na­stę­pu­je w mo­men­cie osią­gnię­cia przez nie od­po­wied­nie­go po­zio­mu doj­rza­ło­ści zwią­za­nej z za­war­to­ścią cu­krów, kwa­sów i tanin. Wi­no­bra­nie na pół­ku­li pół­noc­nej od­by­wa się zwy­kle mię­dzy sierp­niem a paź­dzier­ni­kiem; na pół­ku­li po­łud­nio­wej – mię­dzy lutym a kwiet­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze stry­jem uda­li­śmy się wczes­nym ran­kiem na wi­no­bra­nie.

 (1.2) Na wi­no­bra­nie zjeż­dża­ją się na wieś do babci wszy­scy bli­scy krew­ni, część po­ma­ga przy zbio­rach, a część przy­go­to­wu­je becz­ki, bu­kła­ki, słoje i bu­tel­ki na wino i inne przet­wo­ry gro­no­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ, AS: vʹĩnobrãńe

Wiktionary


winobraniowy

→ wi­no­bra­nie


SJP.pl

Patrz:

winobranie

winodajny

daw­niej: taki, z któ­re­go otrzy­mu­je się wino


SJP.pl


winodań

drze­wo z ro­dzi­ny palm, ros­ną­ce na ob­sza­rach sa­wan­no­wych


SJP.pl

Wi­no­dań, bo­ra­zus, bo­ra­sus, palma winna ("Bo­ras­sus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych ("Are­ca­ce­ae"). Za­li­cza się do niego 5 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na ob­sza­rze od tro­pi­kal­nej Afry­ki, po­przez Ma­da­ga­skar, Azję Po­łud­nio­wą i Po­łud­nio­wo-Wschod­nią po Nową Gwi­neę.

Wikipedia


winograd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. zob. wi­no­rośl.

 (1.2) daw. zob. win­ni­ca. (ogród, sad winny)

 (1.3) daw. zob. wi­no­gro­no.

 (1.4) daw. zob. wino.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­no­grad – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Wiel­kie Tyr­no­wo, w gmi­nie Stra­żi­ca
  • Wi­no­grad – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim, w hro­ma­dzie Ho­ro­den­ka.
  • Wi­no­grad – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim, w hro­ma­dzie Ot­ty­nia.
  • Wi­no­gra­dy – dziel­ni­ca Poz­na­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kra­i­na nie była pu­styn­na: jak okiem się­gnąć, wid­nia­ły w niej do­li­ny i wzgó­rza, po­ro­słe ślicz­ny­mi kę­pa­mi drzew, wokół któ­rych wiły się pną­cze, zwoje blu­szczu i wi­no­gra­du zwie­sza­ły się ze skał.

 (1.1) …dom Wi­ni­cju­sza przy­bra­ny był istot­nie w zie­leń mir­to­wą i blu­szcze, z któ­rych po­czy­nio­no upię­cia na ścia­nach i nad drzwia­mi. Ko­lum­ny okrę­co­no zwo­ja­mi wi­no­gra­du.

 (1.1) …udały się do łaźni, gdzie Akte, wy­ką­pa­wszy Ligię, za­pro­wa­dzi­ła ją na śnia­da­nie, a potem do ogro­dów pa­ła­co­wych (…) Ligia po raz pier­wszy w życiu wi­dzia­ła te wspa­nia­łe ogro­dy, pełne cy­pry­sów, pinij, dębów, oli­wek i mir­tów, wśród któ­rych bie­lił się cały lud po­są­gów, bły­szcza­ły spo­koj­ne zwier­cia­dła sa­dza­wek, kwie­ci­ły się całe gaiki róż zra­sza­nych pyłem fon­tann, gdzie wej­ścia do cza­row­nych grot obra­stał bluszcz lub wi­no­grad, gdzie na wo­dach pły­wa­ły srebr­ne ła­bę­dzie, a wśród po­są­gów i drzew cho­dzi­ły przys­wo­jo­ne ga­ze­le z pu­styń Afry­ki i barw­ne ptact­wo spro­wa­dza­ne ze wszyst­kich zna­nych krain świa­ta.

 (1.3) Dawny, za­pom­nia­ny bóg… Mith­ras! Wład­ca, od któ­re­go woli za­le­ży barwa mło­dych li­stecz­ków, ki­ście zbóż, kie­li­chy kwia­tów na tej całej cu­dow­nej ziemi… Boski ogrod­nik! On, który spra­wia, że owoc grusz­ki doj­rze­wa, że jabł­ka wonne wy­cie­ka­ją z żył prę­tów, że czer­wie­nie­ją pod zwię­dły­mi liść­mi, zwię­dły­mi tak samo, jak więd­nie pię­kna matka z nie­na­sy­co­nej mi­ło­ści dla czer­stwe­go synka… On spra­wia, że ciem­ne śliw­ki okry­wa cu­dow­na, je­dy­na barwa, a wi­no­grad zwisa z wą­tłe­go szcze­pu i ciąży, jakby się kło­nił do snu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈnɔɡrat, AS: vʹĩnograt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) stpol. winohrad

Wiktionary


winogradow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Wi­no­gra­dow (1905–1964) – ra­dziec­ki do­wód­ca woj­sko­wy, kon­trad­mi­rał Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej ZSRR i Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej PRL.
  • Ana­to­lij Wi­no­gra­dow (1888–1946) – ro­syj­ski i ra­dziec­ki pi­sarz i hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Boris D. Wi­no­gra­dow (1903–1938) – funk­cjo­na­riusz INO (wy­wia­du) OGPU i NKWD, wy­kła­dow­ca In­sty­tu­tu Czer­wo­nej Pro­fe­su­ry
  • Boris S. Wi­no­gra­dow (1891–1958) – ro­syj­ski i ra­dziec­ki zo­o­log, spe­cja­li­sta z za­kre­su pa­le­on­to­lo­gii, eko­lo­gii i zo­o­ge­o­gra­fii gry­zo­ni, te­rio­log
  • Iwan Wi­no­gra­dow (1891–1983) – ro­syj­ski ma­te­ma­tyk, jeden z twór­ców ana­li­tycz­nej te­o­rii liczb
  • Pa­wieł Wi­no­gra­dow (ur. 1953) – ro­syj­ski in­ży­nier i kos­mo­na­u­ta.
  • Wła­di­mir Wi­no­gra­dow (1882–1964) – ro­syj­ski i ra­dziec­ki le­karz, oso­bi­sty le­karz Sta­li­na, aresz­to­wa­ny

Wikipedia


winogrodnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. upra­wa i ho­dow­la wi­no­ro­śli;

 (1.2) dział rol­nict­wa obej­mu­ją­cy upra­wę i ho­dow­lę wi­no­ro­śli

Wiktionary

Wi­no­grod­nict­wo – spe­cja­li­stycz­na dzie­dzi­na ogrod­nict­wa, po­krew­na sa­dow­nict­wu, zaj­mu­ją­ca się wy­łącz­nie upra­wą wi­no­ro­śli. W odróż­nie­niu od eno­lo­gii, zaj­mu­je się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z upra­wą krze­wów win­nych, a nie przet­wór­stwem al­ko­ho­lo­wym.

Wi­no­grod­nict­wo jest znane od sta­ro­żyt­no­ści, gdy w re­jo­nie Morza Śró­dziem­ne­go upra­wia­no krze­wy wi­no­ro­śli i za­kła­da­no win­ni­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­no­grod­nict­wo w Pol­sce nigdy nie było bar­dzo po­pu­lar­ne.

 (1.1) Wi­no­grod­nict­wo i wi­niar­stwo sku­pio­ne jest dziś w rę­kach osób pry­wat­nych, pro­wa­dzą­cych swą dzia­łal­ność sa­mo­dziel­nie lub przy po­mo­cy człon­ków ro­dzin i rzad­ko za­trud­nia­ją­cych osoby trze­cie.

 (1.2) Uczest­ni­cy zdo­by­li nowe umie­jęt­no­ści w za­kre­sie wi­niar­stwa i wi­no­grod­nict­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔɡrɔdʲˈɲit͡stfɔ, AS: vʹĩnogrodʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnik m., winogrodniczka ż.

 przym. winogrodniczy

Wiktionary


winogrodniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej zaj­mu­ją­ca się upra­wą win­ni­cy

 (1.2) spe­cja­list­ka w za­kre­sie wi­no­grod­nict­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔɡrɔdʲˈɲit͡ʃka, AS: vʹĩnogrodʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnictwo n.

:: fm. winogrodnik mos.

 przym. winogrodniczy

Wiktionary


winogrodnik

daw­niej: ho­dow­ca wi­no­ro­śli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się upra­wą win­ni­cy

 (1.2) spe­cja­li­sta w za­kre­sie wi­no­grod­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­ty Urban jest pa­tro­nem wi­no­grod­ni­ków, wi­nia­rzy, win­nej la­to­ro­śli i win­nic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈɡrɔdʲɲik, AS: vʹĩnogrodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnictwo n.

:: fż. winogrodniczka ż.

 przym. winogrodniczy

Wiktionary


winogrodzki

naz­wi­sko


SJP.pl


winogronko

zdrob­nie­nie od: wi­no­gro­no


SJP.pl


winogrono

ja­go­da wi­no­ro­śli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. owoc wi­no­ro­śli

 (1.2) pot. ogrod. krzew wi­no­ro­śli

Wiktionary

Zo­bacz też: album "Wi­no­gro­no" grupy Atrak­cyj­ny Ka­zi­mierz.

Wi­no­gro­na, winne ja­go­dy – owoce (ja­go­dy) ro­ślin z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych, głów­nie wi­no­ro­śli wła­ści­wej (w ści­słym zna­cze­niu po­je­dyn­czy owoc to winna ja­go­da, a wi­no­gro­no to ich gro­nia­ste sku­pie­nie).

Wi­no­gro­na można jeść na su­ro­wo lub można je przet­wa­rzać. Głów­ne pro­duk­ty spo­żyw­cze uzy­ski­wa­ne z wi­no­gron to: dżem, sok, ga­la­ret­ka, wino, wy­ciąg z pe­stek wi­no­gron, ro­dzyn­ki, ocet winny i olej z pe­stek wi­no­gron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię zie­lo­ne wi­no­gro­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ, AS: vʹĩnogrõno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnik mos., winogroniarnia ż.

 przym. winogronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winorośl

Wiktionary


winogronowy

przy­miot­nik od: wi­no­gro­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­no­gron (wi­no­ro­śli i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny, zro­bio­ny z wi­no­gron, z do­dat­kiem wi­no­gron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔɡrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vʹĩnogrõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrono n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gronowy

Wiktionary


winoholik

żar­to­bli­wie: osoba uza­leż­nio­na od wina, lu­bią­ca pić wino


SJP.pl


winoman

po­tocz­nie: mi­ło­śnik wina; eno­fil


SJP.pl


winomat

au­to­mat do sprze­da­ży wina


SJP.pl


winona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w USA

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­no­na – le­gen­dar­na in­diań­ska księż­nicz­ka
  • Wi­no­na – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Logan
  • Wi­no­na – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wi­no­na
  • Wi­no­na – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Wi­no­na – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Shan­non
  • Wi­no­na – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Osage
  • Wi­no­na – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Smith
  • Wi­no­na – mia­sto w sta­nie Ari­zo­na
  • Wi­no­na (ang. Wi­no­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Car­roll
  • Wi­no­na (ang. Wi­no­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Logan
  • Wi­no­na (ang. Wi­no­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Shan­non
  • Wi­no­na (ang. Wi­no­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Grant

Wikipedia


winopicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. ra­cze­nie się winem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resz­tę wa­ka­cji spę­dzi­li na co­dzien­nym wi­no­pi­ciu.

Wiktionary


winopodobny

przy­po­mi­na­ją­cy wino


SJP.pl


winorośl

pną­cze wy­stę­pu­ją­ce w wiel­kiej licz­bie od­mian i ga­tun­ków; jedna z naj­dłu­żej upra­wia­nych ro­ślin, ce­nio­na za ja­go­dy, które są wy­śmie­ni­ty­mi owo­ca­mi de­se­ro­wy­mi oraz do­sko­na­łym ma­te­ria­łem do pro­duk­cji soków i win


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) enol. ogrod. bot. krzew o dłu­gich pę­dach i owo­cach ze­bra­nych w ki­ście

Wiktionary

Wi­no­rośl ("Vitis" L.) – ro­dzaj pną­czy z wą­sa­mi czep­ny­mi z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych, obej­mu­ją­cy 76 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej, nie­licz­ne rosną także w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we jest na ob­sza­rze Chin (30 en­de­mi­tów) oraz we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Ro­śli­ny te rosną na te­re­nach ska­li­stych w for­ma­cjach za­ro­ślo­wych i le­śnych, nie­rzad­ko wspi­na­jąc się w nich wy­so­ko na drze­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwień­cza­no także po­są­gi bogów, zwy­kle ro­śli­na­mi, jakie były im poś­wię­co­ne, np. wa­wrzyn Apol­lo­wi, dąb Ze­u­so­wi, mirt Afro­dy­cie, wi­no­rośl albo pla­tan Dio­ni­zo­so­wi, kłosy zboża De­me­ter, oliw­ka Ate­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈnɔrɔɕl̥, AS: vʹĩnorośl̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. winoroślowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winogrono

Wiktionary


winoroślowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wi­no­ro­ślow­ców


SJP.pl

Wi­no­ro­ślo­wa­te ("Vi­ta­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu wi­no­ro­ślow­ców. Obej­mu­je 16–17 ro­dza­jów z ok. 955 ga­tun­ka­mi łą­czo­ny­mi w dwie po­dro­dzi­ny. Ro­śli­ny te są obec­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, nie wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Eu­ro­py i Azji oraz na roz­le­głych ob­sza­rach pu­styn­nych. Naj­wię­cej przed­sta­wi­cie­li ro­śnie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia


winoroślowaty

o ce­chach wi­no­ro­ślo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


winoroślowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Wi­no­ro­ślow­ce ("Vi­ta­les" Re­ve­al) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych wy­róż­nio­ny m.in. w sy­ste­mach Re­ve­a­la i APG. We współ­czes­nych uję­ciach obej­mu­je zwy­kle jedną ro­dzi­nę wi­no­ro­ślo­wa­tych "Vi­ta­ce­ae", cza­sem z wy­o­dręb­nia­ną z niej ro­dzi­ną na­łu­ży­no­wa­tych "Le­e­a­ce­ae". Ro­śli­ny tu za­li­cza­ne daw­niej włą­cza­ne były zwy­kle do rzędu sza­kła­kow­ców (np. w sy­ste­mie Cron­qu­i­sta z 1981).

Wikipedia


winoteka

miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia wina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nia wina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zejdę do wi­no­te­ki po wino do ko­la­cji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) enoteka, winiarnia

Wiktionary


winotrysk

daw­niej: słup wina try­ska­ją­cy z fon­tan­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. słup try­ska­ją­ce­go wina

Wiktionary


winowajca

osoba winna złego czynu, która do­pu­ści­ła się wy­stęp­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto za­wi­nił, kto po­peł­nił wy­stę­pek, kto zro­bił coś złego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I od­puść nam nasze winy, jako i my od­pu­szcza­my na­szym wi­no­waj­com.

 (1.1) Trze­ba jak naj­szyb­ciej zna­leźć wi­no­waj­cę i go uka­rać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈvajt͡sa, AS: vʹĩnovai ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wina ż.

:: fż. winowajczyni ż.

 czas. winić ndk., zawinić dk., obwinić dk., obwiniać ndk.

 przym. winny

Wiktionary


winowajczyni

ko­bie­ta, która za­wi­ni­ła, po­peł­ni­ła wy­stę­pek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która jest od­po­wie­dzial­na za zro­bie­nie cze­goś złego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔvajˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vʹĩnovai ̯čỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winowajca

Wiktionary


winowaćca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. wi­no­waj­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈvat͡ɕt͡sa, AS: vʹĩnovaćca

Wiktionary


winowiec

czło­nek WiN-u (Zrze­sze­nia "Wol­ność i Nie­za­wi­słość"); WiN-owiec


SJP.pl


winowno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­now­no – była osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla
  • Wi­now­no – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy

Wikipedia


winowy

kwas wi­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w owo­cach


SJP.pl


winozbiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zbie­ra­nie wi­no­gron

 (1.2) daw. plon wi­no­bra­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wi­no­zbio­ru wszy­scy sy­no­wie za­ka­su­ją rę­ka­wy.

 (1.2) Ob­fi­ty wi­no­zbiór ra­du­je wła­ści­cie­li win­ni­cy.

Wiktionary


winoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o pro­duk­cji, pie­lę­gna­cji i ro­dza­jach wina; oj­no­log, eno­log


SJP.pl


winoznawczy

zwią­za­ny z nauką o pro­duk­cji, pie­lę­gna­cji i ro­dza­jach wina; oj­no­lo­gicz­ny, eno­lo­gicz­ny


SJP.pl


winoznawstwo

nauka o pro­duk­cji, pie­lę­gna­cji i ro­dza­jach wina; oj­no­lo­gia, eno­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. nauk. wie­dza o pro­duk­cji, pie­lę­gna­cji i ro­dza­jach wina, obej­mu­ją­ca rów­nież za­gad­nie­nia jego che­mii, mi­kro­bio­lo­gii oraz ana­li­zy

 (1.2) eduk. kie­ru­nek stu­diów obej­mu­ją­cy za­gad­nie­nia zwią­za­ne z wi­noz­naw­stwem (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szko­ły wyż­sze pro­wa­dzą też kursy z za­kre­su wi­noz­naw­stwa, cie­szą­ce się sporą po­pu­lar­no­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. winoznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) enologia, ojnologia

Wiktionary


winpocetyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek wpły­wa­ją­cy na krą­że­nie krwi w mózgu


SJP.pl

Win­po­ce­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ebur­na­me­ni­ny, al­ka­lo­i­du bar­win­ka po­spo­li­te­go, lek wpły­wa­ją­cy na krą­że­nie krwi w mózgu.

Wikipedia


winsok

moszcz utr­wa­lo­ny do­dat­kiem spi­ry­tu­su rek­ty­fi­ko­wa­ne­go; pół­pro­dukt uży­wa­ny głów­nie do wy­ro­bu wódek ga­tun­ko­wych; mors owo­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. sok owo­co­wy pod­da­ny doj­rze­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pi­jesz się je­szcze tro­chę win­so­ku?

Wiktionary


winston

imię


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­ston Chur­chill
  • Win­ston (pa­pie­ro­sy)
  • Win­ston – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Polk
  • Win­ston – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Da­viess
  • Win­ston – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Bro­ad­wa­ter
  • Win­ston – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Sier­ra
  • Win­ston – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Win­ston (ang. Win­ston Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie For­syth
  • hrab­stwo Win­ston (ang. Win­ston Co­un­ty) – w sta­nie Ala­ba­ma
  • hrab­stwo Win­ston (ang. Win­ston Co­un­ty) – w sta­nie Mis­si­si­pi
  • Win­ston – miej­sco­wość w hrab­stwie Dur­ham (An­glia)
  • Win­ston – miej­sco­wość w hrab­stwie Suf­folk (An­glia)

Wikipedia


winszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|win­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. winszować ndk.

Wiktionary


winszować

książ­ko­wo:
1. skła­dać komuś ży­cze­nia; ży­czyć;
2. skła­dać komuś gra­tu­la­cje; gra­tu­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) skła­dać ży­cze­nia

 (1.2) skła­dać gra­tu­la­cje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩw̃ˈʃɔvat͡ɕ, AS: vʹĩũ̯šovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powinszować

 rzecz. winszowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życzyć

 (1.2) gratulować

Wiktionary


wint

dawna gra w karty przy uży­ciu całej talii, zbli­żo­na do bry­dża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. dawna gra kar­cia­na, po­dob­na do bry­dża i wista

Wiktionary

Wint – dawna od­mia­na bry­dża po­pu­lar­na w im­pe­rium ro­syj­skim do re­wo­lu­cji bol­sze­wic­kiej. Wy­wo­dzi­ła się z wista i w po­rów­na­niu do in­nych jego od­mian była bar­dzo za­a­wan­so­wa­na i in­no­wa­cyj­na. Nazwa w ję­zy­ku ro­syj­skim oz­na­cza śrubę i po­cho­dzi­ła stąd, że okrą­że­nia li­cy­ta­cji przy­wo­dzi­ły na myśl obro­ty śruby:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩnt, AS: vʹĩnt

Wiktionary


winter

[czy­taj: łin­ter] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­ter – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sa­wy­er
  • Win­ter – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sa­wy­er
  • Win­ter (ang. Win­ter Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sa­wy­er
  • Win­ter – del­fin
  • Ka­ta­ri­na Wa­ters – pse­u­do­nim wrest­ler­ki
  • Win­ter – sin­gel Tori Amos z al­bu­mu Litt­le Earth­qu­a­kes
  • Win­ter – ze­spół fu­ne­ral do­o­mo­wy z USA
  • Win­ter – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska pio­sen­kar­ka i tan­cer­ka

Wikipedia


winterowate

o ce­chach win­te­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Win­te­ro­wa­te ("Win­te­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu ka­nel­low­ców ("Ca­nel­la­les"). Obej­mu­je 105 ga­tun­ków kla­sy­fi­ko­wa­nych w za­leż­no­ści od uję­cia (węż­sze­go lub szer­sze­go ro­dza­ju "Zy­go­gy­num") w 4 do 9 ro­dza­jach. Więk­szość przed­sta­wi­cie­li ro­śnie w Au­stra­laz­ji i przy­le­głych wy­spach (od Nowej Ka­le­do­nii i Nowej Ze­lan­dii po Fi­li­pi­ny i Bor­neo).

Wikipedia


winterowaty

o ce­chach win­te­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


winterthur

Win­tert­hur (fr. "Win­tert­ho­ur", lat. "Vi­tu­du­rum") – mia­sto i gmina "(Po­li­tis­che Ge­me­in­de)" w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Zu­rych, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na okrę­gu "(Be­zirk)" Win­tert­hur. Leży nad rze­ka­mi Töss i Eu­lach. Po­wierzch­nia mia­sta wyn­soi 68,07 km².

Wikipedia


winterthurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Win­tert­hu­rem, do­ty­czą­cy Win­tert­hu­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winterthur mrz.

Wiktionary


winyl

nie­na­sy­co­ny rod­nik or­ga­nicz­ny o dwóch ato­mach węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja za­wie­ra­ją­ca rod­ni­ki pow­sta­łe po­przez oder­wa­nie ato­mów wo­do­ru od czą­ste­czek etenu

 (1.2) pot. muz. płyta wi­ny­lo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grupa wi­ny­lo­wa
  • winyl – po­tocz­ne okre­śle­nie two­rzy­wa sztucz­ne­go po­lich­lor­ku wi­ny­lu
  • winyl – po­tocz­ne okre­śle­nie płyty gra­mo­fo­no­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze krąż­ki z wi­ny­lu tra­fi­ły na rynek w po­ło­wie XX wieku.

 (1.2) Mar­cel kocha trze­szczą­ce wi­ny­le odzie­dzi­czo­ne po swoim dziad­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. diwinyl mrz.

 przym. winylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) płyta winylowa

Wiktionary


winyleum

tka­ni­na ko­nop­na lub ju­to­wa po­kry­ta z wierz­chu war­stwą za­bar­wio­ne­go i zmięk­czo­ne­go po­lich­lor­ku wi­ny­lu; wi­ni­le­um (rzad­ko)


SJP.pl


winylit

two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji chlor­ku i oc­ta­nu wi­ny­lu, sto­so­wa­ne do wy­ro­bu ma­te­ria­łów izo­la­cyj­nych, ochron­nych, opa­ko­wań itp.; wi­ni­lit


SJP.pl


winylobenzen

zwią­zek aro­ma­tycz­ny z al­ke­no­wym łań­cu­chem bocz­nym, uży­wa­ny do pro­duk­cji po­li­sty­re­nu i ka­u­czu­ku syn­te­tycz­ne­go; sty­ren


SJP.pl


winylon

po­lial­ko­hol wi­ny­lu, włó­kno sztucz­ne otrzy­my­wa­ne z po­lioc­ta­nu wi­ny­lu, od­por­ne na ście­ra­nie, dzia­ła­nie kwa­sów i zasad, do­brze bar­wią­ce się


SJP.pl


winylopirolidon

w che­mii: płyn­na sub­stan­cja otrzy­my­wa­na w wy­ni­ku kon­den­sa­cji ace­ty­le­nu i pi­ro­li­do­nu, uży­wa­na w róż­nych pro­ce­sach ko­po­li­me­ry­za­cji


SJP.pl


winylowy

przy­miot­nik od: winyl


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z wi­ny­lem, do­ty­czą­cy wi­ny­lu, zro­bio­ny z wi­ny­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winyl mrz.

Wiktionary


winów

Winów (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Winau) – część mia­sta Opole w wo­je­wództ­wie opol­skim.

Miej­sco­wość wraz z jej obrę­bem ewi­den­cyj­nym włą­czo­no do Opola 1 stycz­nia 2017. Przed włą­cze­niem miej­sco­wość była wsią w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Prósz­ków.

Wikipedia


winówka

ro­dzaj becz­ki


SJP.pl


wio

po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik, za­wo­ła­nie ma­ją­ce po­bu­dzić zwie­rzę w za­przę­gu do ru­sze­nia się z miej­sca;
2. w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym: o roz­po­czę­ciu po­dró­ży, uda­niu się do­kądś, wyj­ściu skądś, np.: A teraz wio do domu!


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ko­men­da do jazdy w przód dla konia w za­przę­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wio! — za­wo­łał woź­ni­ca i strze­lił z bata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ, AS: vʹi ̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprzód

Wiktionary


wiocha

zgru­bie­nie od: wieś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: wieś

 (1.2) pejor. wieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prze­jeż­dża­li­śmy przez jakąś wio­chę, gdy za­bra­kło nam pa­li­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiok mos., wieś ż., wiochna ż.

Wiktionary


wiochman

wioch­men, wsiok, wsiór, wsiur, wie­śniak, cze­re­śniak; po­gard­li­wie:
1. czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi;
2. czło­wiek pry­mi­tyw­ny, nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl


wiochmen

wioch­man, wsiok, wsiór, wsiur, wie­śniak, cze­re­śniak; po­gard­li­wie:
1. czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi;
2. czło­wiek pry­mi­tyw­ny, nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl


wiochna

daw­niej: uro­dzi­wa dziew­czy­na, zwła­szcza wiej­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ładna dziew­czy­na, szcze­gól­nie miesz­kan­ka wsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiocha ż.

Wiktionary


wiodący

naj­waż­niej­szy, na­ji­stot­niej­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kwe­stion. głów­ny, przo­du­ją­cy, prze­wod­ni

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: wieść

Wiktionary


wiola

viola;
1. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny smycz­ko­wy o wielu od­mia­nach (viola d'amore, viola da brac­cio, viola da gamba, viola di bor­do­ne), po­dob­ny do skrzy­piec;
2. in­stru­ment smycz­ko­wy o 4 stru­nach, stro­jo­ny o kwin­tę niżej od skrzy­piec; al­tów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Wio­le­ta

Wiktionary

Wiola – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go (gr. "íon", łac. "viola" - "fio­łek") uży­wa­ne w Pol­sce już w śred­nio­wie­czu. Z hi­sto­rycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia imię Wio­le­ta sta­no­wi zdrob­nie­nie od Wioli. Imię z pi­sow­nią przez "V" otrzy­ma­ło ne­ga­tyw­ną opi­nię Rady Ję­zy­ka Pol­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wiolaksantyna

Wio­lak­san­ty­na, E161e – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ksan­to­fi­li (pod­gru­pa ka­ro­te­no­i­dów). Na­tu­ral­ny, po­ma­rań­czo­wy barw­nik spo­żyw­czy, wy­stę­pu­ją­cy w kwia­tach fioł­ków ("Viola").

Ksan­to­fi­le są czę­ścią apa­ra­ty fo­to­syn­te­tycz­ne­go ro­ślin wyż­szych, mogą być za­rów­no barw­ni­ka­mi po­moc­ni­czy­mi ab­sor­bu­ją­cy­mi ener­gię świetl­ną, jak i ele­men­ta­mi struk­tu­ral­ny­mi kom­plek­sów zbie­ra­ją­cych świa­tło.

Wikipedia


wiolantron

po­li­cy­klicz­ny di­ke­ton, barw­nik ka­dzio­wy; sto­so­wa­ny do bar­wie­nia i dru­ko­wa­nia włó­kien ce­lu­lo­zo­wych; dwu­ben­zan­tron


SJP.pl


wioleciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wio­le­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wiolencja

daw­niej: bez­pra­wie, prze­moc, gwałt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­moc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: vʹi ̯olẽncʹi ̯a

Wiktionary


wioleta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Wio­le­ta, Wio­let­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia wło­skie­go. Wło­ska "Vio­let­ta", któ­rej jest spol­szcze­niem, sta­no­wi zdrob­nie­nie wł. imie­nia "Viola", z łac. „fio­łek” (zob. też Wiola). W Pol­sce Wio­let­ta na­le­ży do imion no­wych, po­ja­wi­ła się w XIX wieku, w pol­skiej li­te­ra­tu­rze po raz pier­wszy w "Kor­dia­nie" Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go. Imię to spo­ty­ka­ne bywa w Pol­sce rów­nież w for­mie "Vio­let­ta", jed­nak­że forma ta ma ne­ga­tyw­ną opi­nię Rady Ję­zy­ka Pol­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈlɛta, AS: vʹi ̯oleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: war. Wioletta ż.

:: zdrobn. Wioletka ż., Wiola ż., Wiolka ż., Wiolcia ż., Wiolusia ż., Wiolunia ż.

 przym. przest. gwara. Wiolecin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Wioletta; zdrobn. Wioletka, Wiola, Wiolka, Wiolcia, Wiolusia, Wiolunia

Wiktionary


wioletka

zdrob­nie­nie od: Wio­le­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Wio­le­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wioletowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Klucz­bork. fio­le­to­wy

Wiktionary


wioletta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z panią Wio­let­tą pra­cu­ją­cą u mo­je­go po­przed­nie­go pra­co­daw­cy do­brze się zna­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: war. Wioleta ż.

:: zdrobn. Wioletka ż., Wiola ż., Wiolka ż., Wiolcia ż., Wiolusia ż., Wiolunia ż., Wioleczka ż., Wioletteczka ż., Wiolettka ż., Wiolettusia ż., Wiolettunia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wioleta, Violetta, Wiola

Wiktionary


wiolin

1. górna część mu­zycz­nej skali dźwię­ko­wej, obej­mu­ją­ca w przy­bli­że­niu skalę dźwię­ko­wą skrzy­piec oraz dźwię­ki wyż­sze;
2. par­tia pra­wej ręki w grze na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. wyż­szy re­jestr dźwię­ko­wy w mu­zy­ce

 (1.2) muz. par­tia w grze na in­stru­men­tach przez­na­czo­na dla pra­wej ręki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiolinowy

Wiktionary


wiolinista

muzyk gra­ją­cy na skrzyp­cach; skrzy­pek


SJP.pl


wiolinistka

→ wio­li­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

wiolinista

wiolinistyczny

→ wio­li­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

wiolinistyka

wiolinistyka

sztu­ka ar­ty­stycz­na gry na skrzyp­cach


SJP.pl

Wio­li­ni­sty­ka – sztu­ka gry na skrzyp­cach. Obej­mu­je tech­ni­kę i in­ter­pre­ta­cję skrzyp­co­wą oraz zwią­za­ne z nimi tra­dy­cje wy­ko­naw­cze i pe­da­go­gicz­ne, w tym szko­ły skrzyp­co­we kształ­tu­ją­ce się w róż­nych kra­jach i okre­sach.

Ter­min oz­na­cza rów­nież ogół dzieł skom­po­no­wa­nych na skrzyp­ce, czyli li­te­ra­tu­rę skrzyp­co­wą.

Wikipedia


wiolinowy

przy­miot­nik od: wio­lin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z wio­li­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczelistka ż., wiolonczelista mos., wiolin mrz., wiolonczela ż.

 przym. wiolonczelowy

Wiktionary


wioliny

1. górna część mu­zycz­nej skali dźwię­ko­wej, obej­mu­ją­ca w przy­bli­że­niu skalę dźwię­ko­wą skrzy­piec oraz dźwię­ki wyż­sze;
2. par­tia pra­wej ręki w grze na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych


SJP.pl


wiolistka

→ wio­li­sta


SJP.pl

Patrz:

wiolista

wiolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Wio­le­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wiolonczela

smycz­ko­wy in­stru­ment o czte­rech stru­nach stro­jo­nych w kwin­tach, opie­ra­ny o po­dło­że; cello


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment smycz­ko­wy, więk­szy od al­tów­ki i mniej­szy od kon­tra­ba­su;

Wiktionary

Wio­lon­cze­la ( vio­lon­cel­lo, skrót: "vc".) – te­no­ro­wo-ba­so­wy in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wy z grupy smycz­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­stru­men­ta­li­sta wy­brał wio­lon­cze­lę jako naj­bar­dziej od­po­wied­ni in­stru­ment.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈt͡ʃɛla, AS: vʹi ̯olõṇčela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczelista m., wiolonczelistka ż., czelista m., czelistka ż., wiola ż.

 przym. wiolonczelowy, wiolinowy

Wiktionary


wiolonczelista

muzyk gra­ją­cy na wio­lon­cze­li; cze­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na wio­lon­cze­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­szu­ki­wa­ny wio­lon­cze­li­sta na czte­ro­mie­sięcz­ny kon­trakt na sta­tek – moż­li­wość pracy na stałe, wy­so­kie za­rob­ki, pobyt na stat­ku bez kosz­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔlɔ̃n͇t͡ʃɛˈlʲista, AS: vʹi ̯olõṇčelʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczela ż., wiola ż., czelistka ż., czelista m.

:: fż. wiolonczelistka ż.

 przym. wiolonczelowy, wiolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czelista

Wiktionary


wiolonczelistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na wio­lon­cze­li; cze­list­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na wio­lon­cze­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy znają pio­sen­kę o wio­lon­cze­list­ce, a czy jest też jakaś pio­sen­ka o akor­de­o­nist­ce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔlɔ̃n͇t͡ʃɛˈlʲistka, AS: vʹi ̯olõṇčelʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczela ż., wiola ż., czelistka ż., czelista m.

:: fm. wiolonczelista m.

 przym. wiolonczelowy, wiolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czelistka

Wiktionary


wiolonczelowy

przy­miot­nik od: wio­lon­cze­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z wio­lon­cze­lą; grany na wio­lon­cze­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczela ż., wiolonczelista mos., wiolonczelistka ż., czelista mos., czelistka ż., wiola ż.

 przym. wiolinowy

Wiktionary


wiolusia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Wio­le­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wiomycyna

an­ty­bio­tyk prze­ciw­gruź­li­czy, który po­da­je się do­mię­śnio­wo


SJP.pl


wionąć

książ­ko­wo:
1. o wie­trze: wiać, za­wiać;
2. o za­pa­chu, cie­ple itp.: być prze­no­szo­nym, zo­stać prze­nie­sio­nym;
3. o sta­nach uczu­cio­wych itp.: dawać, dać się od­czuć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny/nie­do­ko­na­ny (ndk. wie­wać)

 (1.1) książk. przy­pły­nąć z pod­mu­chem po­wie­trza, przy­le­cieć, po­wiać skądś

 (1.2) książk. po­ru­szyć się, po­wiać; po­ru­szyć czymś, po­ma­chać

 (1.3) przen. dać się zbyt wy­raź­nie od­czuć, za­le­cieć czymś

 (1.4) przest. lekko prze­biec, przem­knąć się

 (1.5) daw. ule­cieć, ulot­nić się, zni­knąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ne­go dnia jed­nak z nagła wio­nę­ło mroź­ne po­wie­trze z pół­no­cy.

 (1.3) Już w sion­ce na wcho­dzą­ce­go wio­nął z kuch­ni nie­mi­ły za­pach go­to­wa­nej ka­pu­sty i ziem­nia­ków.

 (1.4) Zer­wa­ła się bez­sze­lest­nie, ogar­nę­ła szla­frok, wsu­nę­ła bose stopy w pan­to­fle i wio­nę­ła jak cień do przed­po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vʹi ̯õnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wionięcie n., wiew m., wiewanie n.

 czas. wiewać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dolecieć, zawiać

 (1.2) załopotać, trzepotać

 (1.3) zapachnieć

 (1.5) pierzchnąć

Wiktionary


wiorek

naz­wi­sko


SJP.pl


wiorsta

dawna ro­syj­ska jed­nost­ka dłu­go­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. dawna ro­syj­ska jed­nost­ka dłu­go­ści, równa około 1067 me­trów

Wiktionary

Wior­sta ( верста́ "wierstá", lm. вёрсты "wiór­sty") – dawna (nie­me­trycz­na) ro­syj­ska miara dłu­go­ści. Wiel­kość tej jed­nost­ki miary była zróż­ni­co­wa­na, za­le­ża­ła bo­wiem od dłu­go­ści sąż­nia. Prawo Im­pe­rium Ro­syj­skie­go usta­no­wi­ło sy­stem miar w 1835 i wior­sta (li­czo­na jako 500 sążni) sta­no­wi­ła rów­no­war­tość 1,0668 km.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiorstowy

Wiktionary


wiorstowy

→ wior­sta


SJP.pl

Patrz:

wiorsta

wioseczka

zdrob­nie­nie od: wio­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wio­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈsɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯osečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wioska ż., wieś ż., wsiok mos., wioszczyna ż.

 przym. wioskowy, wsiowy

Wiktionary


wiosenka

zdrob­nie­nie od: wios­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wios­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysz­ła wio­sen­ka, z kwia­tów wonią miłą, / prze­pro­si­ła zimę, że jej rok nie było.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna ż., Wiosna ż., wiosennisko n., wiosnówka ż.

 przym. wiosenny, przedwiosenny

 przysł. wiosennie, wiosną, wiosenno

Wiktionary


wiosennie

przy­słó­wek

 (1.1) ty­po­wo dla wios­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­ło się wio­sen­nie, na dachu kle­ko­tał bo­ciek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiosna ż., wiosennisko n., wiosnówka ż., wiosenka ż., wiosna ż., wiosenność ż.

 przym. wiosenny, przedwiosenny

 przysł. wiosną, wiosenno

Wiktionary


wiosenniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wio­sen­nie


SJP.pl


wiosenność

→ wio­sen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wio­sen­ne; cecha tych, któ­rzy są wio­sen­ni

Wiktionary

Patrz:

wiosenny

Powiązane:

 przym. wiosenny

 przysł. wiosennie

Wiktionary


wiosenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z wios­ną, do­ty­czą­cy wios­ny, ma­ją­cy miej­sce wios­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obu­dzi­ło nas wio­sen­ne słoń­ce.

 (1.1) W trak­cie wio­sen­nej awan­tu­ry o gaże człon­ków pew­ne­go pu­blicz­ne­go gre­mium, bez że­na­dy szer­mo­wa­no ar­gu­men­tem, że w po­dob­nych pry­wat­nych gre­miach za­rob­ki są wyż­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈsɛ̃nːɨ, AS: vʹi ̯osẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna ż., wiosenka ż., wiosenność ż.

 przysł. wiosennie, wiosną

 przym. wczesnowiosenny

Wiktionary


wiosełko

zdrob­nie­nie od: wio­sło


SJP.pl


wioska

1. mała wieś
2. miesz­kań­cy wio­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka wieś

 (1.2) grupa miesz­kań­ców nie­wiel­kiej wsi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wio­ska – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów
  • Wio­ska – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców
  • Wio­ska – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Wio­ska – część wsi Praw­do­wo, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Wio­ska – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Wio­ska – część mia­sta Na­siel­ska
  • Wio­ska – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie so­li­gor­skim, w siel­so­wie­cie Ak­ciabr
  • Wio­ska – je­zio­ro w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Wio­ska – buł­gar­ski film
  • Nowa Wio­ska
  • wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chleb trze­ba było jeź­dzić do naj­bliż­szej wio­ski.

 (1.1) W wio­sce miesz­ka­ło trzy­dzie­ści ro­dzin chłop­skich, a nad nimi pa­no­wał… strasz­ny, bez­li­tos­ny głód.

 (1.2) Przed domem soł­ty­sa ze­bra­ła się cała wio­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔska, AS: vʹi ̯oska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wioseczka ż., wieś ż., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wsiok mos., wioszczyna ż.

 przym. wioskowy, wsiowy, wieśniaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osada

Wiktionary


wioskowy

przy­miot­nik od: wio­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wio­ską, do­ty­czą­cy wio­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W świet­li­cy od­by­wa­ją się ze­bra­nia wio­sko­wej spo­łecz­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wsiok mos., wioseczka ż., wioska ż.

 przym. wiejski, wsiowy

Wiktionary


wiosna

jedna z pór roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pora roku, która na­stę­pu­je po zimie i po­prze­dza lato;

 (1.2) przest. książk. żart. rok życia (przy po­da­wa­niu wieku mło­de­go czło­wie­ka)

Wiktionary

([]) − jedna z czte­rech pór roku w przy­ro­dzie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Cha­rak­te­ry­zu­je się umiar­ko­wa­ny­mi tem­pe­ra­tu­ra­mi po­wie­trza z ros­ną­cą śred­nią do­bo­wą oraz umiar­ko­wa­ną ilo­ścią opadu at­mos­fe­rycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co na wios­nę można robić w ogro­dzie?

 (1.1) Z każdą wios­ną pię­knie­jesz, żab­ciu.

 (1.2) W tym roku Jad­wi­nia skoń­czy­ła dwa­dzie­ścia wio­sen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔsna, AS: vʹi ̯osna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiosna ż., wiosennisko n., wiosnówka ż., pierwiosnek m., przedwiośnie n.

:: zdrobn. wiosenka ż.

 przym. wiosenny, przedwiosenny, wiośniany

 przysł. wiosennie, wiosną, wiosenno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. i gwara. pozimek, gw-pl|Śląsk Cieszyński. zwiesna

Wiktionary


wiosnówka

Wios­nów­ka ("Erop­hi­la") – w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych lub po­dro­dzaj ro­dza­ju gło­dek "Draba" sub­gen. "Erop­hi­la". Kla­sy­fi­ka­cja w obrę­bie tak­so­nu jest pro­ble­ma­tycz­na, za­li­cza­ne tu tak­so­ny są bar­dzo po­li­mor­ficz­ne i róż­nie w róż­nych uję­ciach kla­sy­fi­ko­wa­ne.

Wikipedia


wiosną

przy­słó­wek czasu

 (1.1) w cza­sie trwa­nia wios­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: wios­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wios­ną na łą­kach kwit­ną pry­mul­ki.

 (2.1) Z każdą wios­ną pię­knie­jesz, ko­cha­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔsnɔ̃w̃, AS: vʹi ̯osnõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna, wiosenka

 przym. wiosenny

 przysł. wiosennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na wiosnę

Wiktionary


wioszczyna

mała uboga wio­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. lek­cew. lub po­gard. mała wieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wioska ż., wioseczka ż.

Wiktionary


wiosło

1. długi kij za­koń­czo­ny z jed­nej lub z obu stron pła­ski­mi ło­pa­ta­mi, na które woda dzia­ła siłą oporu bę­dą­cą jed­no­cze­śnie siłą na­pę­do­wą nie­wiel­kiej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej;
2. po­tocz­nie o łyżce, zaz­wy­czaj dużej;
3. po­tocz­nie o gi­ta­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spła­szczo­ny i roz­sze­rzo­ny u końca (lub obu koń­ców) kij słu­żą­cy do na­da­wa­nia biegu łodzi oraz kie­ro­wa­nia nią;

 (1.2) łow. noga ptaka wod­ne­go

 (1.3) gwara mu­zy­ków roc­ko­wych gi­ta­ra elek­trycz­na

 (1.4) pot. żart. łyżka

Wiktionary

Wio­sło – ręcz­ny pęd­nik łodzi wy­ko­na­ny z drew­na, two­rzyw sztucz­nych, lek­kich sto­pów me­ta­li lub kom­bi­na­cji tych ma­te­ria­łów.

Ze wzglę­du na bu­do­wę wio­sła dzie­li się na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hanna chwy­ci­ła za wio­sła, a ja od­da­łem się ką­pie­li sło­necz­nej.

 (1.2) Kacz­ka pu­ści­ła w ruch swoje wio­sła i pręd­ko się od­da­li­ła.

 (1.3) Ten facet gra na wio­śle jak opę­ta­ny.

 (1.4) Chłop­cy chwy­ci­li za wio­sła, jakby nie jedli od mie­sią­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔswɔ, AS: vʹi ̯osu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosłowanie n., wioślarstwo n., wioślarz m., wioślarka ż.

 czas. wieźć, wiosłować ndk.

 przym. wiosłowy, wioślarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. rudel

Wiktionary


wiosłonogi

o ce­chach wio­sło­no­gich (rząd pta­ków)


SJP.pl


wiosłonogie

rząd pta­ków, gnia­zdow­ni­ków, do­sko­na­le pły­wa­ją­cych i nur­ku­ją­cych (na­le­żą tu mię­dzy in­ny­mi: fre­ga­ty, pe­li­ka­ny, kor­mo­ra­ny); ru­dło­no­gie, peł­no­płet­we, pe­li­ka­no­we


SJP.pl


wiosłonos

ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby je­sio­troksz­tałt­nej; wie­lo­ząb


SJP.pl


wiosłonose

ro­dzi­na ryb z rzędu je­sio­troksz­tałt­nych; wio­sło­no­so­wa­te, łyż­kow­ce


SJP.pl


wiosłonosowate

ro­dzi­na ryb z rzędu je­sio­troksz­tałt­nych; łyż­kow­ce, je­sio­try wio­sło­no­se


SJP.pl

Wio­sło­no­so­wa­te, łyż­kow­ce, je­sio­try wio­sło­no­se (Po­ly­o­don­ti­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych, rza­dziej sło­na­wo­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu je­sio­troksz­tałt­nych (Aci­pen­se­ri­for­mes). Wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Są po­ła­wia­ne dla smacz­ne­go mięsa.

Wikipedia


wiosłonosowaty

o ce­chach wio­sło­no­so­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


wiosłonosy

o ce­chach wio­sło­no­sych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


wiosłonóg

ro­dzaj pła­zów z ro­dzi­ny no­go­lot­ko­wa­tych


SJP.pl


wiosłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wio­sło­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec nie sprze­ci­wiał się temu wie­dząc, że wio­sło­wa­nie, konna jazda i cią­głe życie na świe­żym po­wie­trzu wzmac­nia zdro­wie chłop­ca i roz­wi­ja w nim za­rad­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔswɔˈvãɲɛ, AS: vʹi ̯osu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarz m., wioślarka ż., wioślarstwo n.

 czas. wiosłować ndk., powiosłować

 przym. wioślarski, wiosłowy, wiosłowaty

Wiktionary


wiosłowaty

taki, który kształ­tem przy­po­mi­na wio­sło - na końcu pła­ski, roz­sze­rza­ją­cy się


SJP.pl


wiosłować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) sport. wy­ko­ny­wać wio­sła­mi ruchy łodzi lub ka­ja­ka w celu na­da­nia im biegu i kie­run­ku

 (1.2) ornit. (o pta­kach wod­nych) po­ru­szać koń­czy­na­mi ciało za­nu­rzo­ne w wo­dzie, na­da­jąc mu pęd

 (1.3) żart. szyb­ko jeść płyn­ny po­si­łek łyżką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no mię­dzy nimi wio­sło­wać, lecz In­dia­nie po­ko­nu­ją bez wy­sił­ku wszyst­kie przesz­ko­dy, omi­ja­jąc zwin­nie wy­sep­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wiosłowanie n., wiosłówka ż., wioślarz mos./mzw.

 przym. wiosłowaty, wiosłowy, wioślarski

Wiktionary


wiosłowy

przy­miot­nik od: wio­sło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ny wio­sła­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wiosłowanie n., wioślarstwo n., wioślarka ż., wioślarz mos.

 czas. wiosłować ndk.

Wiktionary


wiosłówka

po­tocz­nie: łódź wio­sło­wa


SJP.pl


wiotcej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wiot­ko


SJP.pl


wiotczeć

tra­cić jędr­ność, sprę­ży­stość


SJP.pl


wiotki

niesz­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) łatwo wy­gi­na­ją­cy się, z łat­wo­ścią się odksz­tał­ca­ją­cy

 (1.2) po­zba­wio­ny jędr­no­ści, na­pię­cia

 (1.3) bar­dzo szczu­pły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­isz się ko­ły­sząc, wiot­ka ja­rzę­bi­no….

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiotkość ż.

 czas. wiotczeć ndk., zwiotczeć dk.

 przysł. wiotko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) giętki

 (1.2) sflaczały, zwiotczały

Wiktionary


wiotkołodygowy

ma­ją­cy wiot­ką ło­dy­gę


SJP.pl


wiotkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wiot­kie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiotki

Wiktionary


wiotszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wiot­ki; bar­dziej wiot­ki


SJP.pl


wioś

Wo­je­wódz­ki In­spek­to­rat Ochro­ny Śro­do­wi­ska


SJP.pl


wioślak

owad z po­drzę­du plusk­wia­ków ży­ją­cy w wo­dzie


SJP.pl


wioślakowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków


SJP.pl

Wio­śla­ko­wa­te (Co­ri­xi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, je­dy­na z mo­no­ty­po­wej na­dro­dzi­ny Co­ri­xo­i­dea.

Są to plusk­wia­ki wodne ży­ją­ce w wo­dach słod­kich. Zna­nych jest ponad 600 ga­tun­ków wio­śla­ków. Samce wio­śla­ko­wa­tych wy­da­ją nie­kie­dy dźwię­ki o gło­śno­ści 99,2 dB przy­po­mi­na­ją­ce ćwier­ka­nie (99% mocy dźwię­ku jest tłu­mio­ne przez wodę). Wio­śla­ko­wa­te by­wa­ją w związ­ku z tym na­zy­wa­ne cy­ka­da­mi wod­ny­mi.

Wikipedia


wioślakowaty

o ce­chach wio­śla­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


wioślarek

drob­ny sko­ru­piak słod­ko­wod­ny; wio­ślar­ka


SJP.pl


wioślarka

1. ko­bie­ta, która wio­słu­je;
2. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca za­wo­do­wo wio­ślar­stwo;
3. drob­ny sko­ru­piak słod­ko­wod­ny; wio­śla­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wio­ślar­stwo; taka, która wio­słu­je

 (1.2) zool. drob­ny sko­ru­piak słod­ko­wod­ny ma­ją­cy dwu­czę­ścio­wą sko­rup­kę i roz­wi­nię­tą drugą parą czuł­ków słu­żą­cych do pły­wa­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wio­ślar­stwo
  • wio­ślar­ki – grupa drob­nych sko­ru­pia­ków słod­ko­wod­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wio­ślar­ka po­słu­gu­je się dwoma wio­sła­mi osa­dzo­ny­mi w dul­kach, sie­dząc ple­cy­e­ca­mi do kie­run­ku ruchu łodzi.

 (1.2) Wio­ślar­ka pływa przy uży­ciu dru­giej pary czuł­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̇ɕˈlarka, AS: vʹi ̯ȯślarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarstwo n., wiosłowanie n.

:: fm. wioślarz mos.

 przym. wioślarski, wiosłowy

Wiktionary


wioślarki

1. ko­bie­ta, która wio­słu­je;
2. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca za­wo­do­wo wio­ślar­stwo;
3. drob­ny sko­ru­piak słod­ko­wod­ny; wio­śla­rek


SJP.pl

Wio­ślar­ki (Cla­do­ce­ra, Di­plo­stra­ca) – mo­no­fi­le­tycz­na grupa drob­nych, głów­nie słod­ko­wod­nych sko­ru­pia­ków za­sied­la­ją­cych stre­fę pe­la­gicz­ną, przy­den­ną (niek­tó­re ga­tun­ki żyją za­grze­ba­ne w osa­dach den­nych) lub li­to­ral­ną zbior­ni­ków wod­nych.

Wikipedia


wioślarski

do­ty­czą­cy wio­śla­rza, wio­sło­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wio­ślar­stwa i wio­śla­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwią­zek So­kol­stwa Pol­skie­go, tra­dy­cyj­nie upra­wia­ją­cy gim­na­sty­kę zbio­ro­wą, za­czął także for­mo­wać sek­cje wio­ślar­skie, ko­lar­skie, jeź­dziec­kie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarstwo n., wioślarz m., wioślarka ż., wiosłowanie n.

 czas. wiosłować ndk.

Wiktionary


wioślarstwo

dy­scy­pli­na spor­tów wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa obej­mu­ją­ca wy­ści­gi spor­to­wych łodzi wio­sło­wych;

Wiktionary

Wio­ślar­stwo – nieg­dyś od­mia­na tran­spor­tu (wod­ne­go), współ­cze­śnie dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu w ruch łodzi pły­wa­ją­cej po wo­dzie przy uży­ciu siły mię­śni wio­śla­rza uży­wa­ją­ce­go wio­seł jako dźwi­gni pro­stej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wio­ślar­stwo po­le­ga na wpra­wia­niu łodzi w ruch przy po­mo­cy dwóch wio­seł z jed­nym pió­rem, opar­tych na dul­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ, AS: vʹi ̯ȯślarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarz mos., wioślarka ż., wiosłowanie n.

 czas. wiosłować ndk.

 przym. wioślarski, wiosłowy

Wiktionary


wioślarz

1. ten, kto wio­słu­je;
2. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy wio­ślar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś upra­wia­ją­cy wio­ślar­stwo

 (1.2) ktoś, kto wio­słu­je

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) sport. środ. przy­rząd tre­nin­go­wy, na któ­rym ćwi­czy się w spo­sób przy­po­mi­na­ją­cy wio­sło­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wio­ślarz po­słu­gu­je się dwoma wio­sła­mi osa­dzo­ny­mi w dul­kach, sie­dząc tyłem do kie­run­ku ruchu łodzi.

 (2.1) Ćwi­cze­nia na wio­śla­rzu po­ma­ga­ją zmniej­szyć ilość tkan­ki tłu­szczo­wej, wys­mu­klić syl­wet­kę, zwal­czyć cel­lu­lit, a także po­zy­tyw­nie wpły­wa­ją na sa­mo­po­czu­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ, AS: vʹi ̯ȯślaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wiosełko n., wioślarstwo n., wiosłowanie n.

:: fż. wioślarka ż.

 czas. wiosłować ndk.

 przym. wioślarski, wiosłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wiosła

Wiktionary


wiośnianka

pieśń li­rycz­na wy­ra­ża­ją­ca uczu­cia mło­dej nie­wia­sty


SJP.pl


wiośniany

1. po­e­tyc­ko: do­ty­czą­cy mło­de­go wieku
2. prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy wios­ny


SJP.pl


wiośniara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka wios­ny


SJP.pl


wip

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WiP – pol­skie pa­cy­fi­stycz­ne ugru­po­wa­nie dzia­ła­ją­ce w la­tach 1985-1992, opo­zy­cyj­ne wobec władz PRL
  • WiP – pol­ska par­tia po­li­tycz­na, za­ło­żo­na w 2005 roku jako Plat­for­ma Ja­nu­sza Kor­win-Mikke
  • War­ner In­de­pen­dent Pic­tu­res (WIP) – od­dział War­ner Bros., zaj­mu­ją­cy się kinem nie­za­leż­nym
  • VIP

Wikipedia


wipler

naz­wi­sko


SJP.pl


wipo

skrót od: World In­tel­lec­tu­al Pro­per­ty, Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Praw Au­tor­skich; or­ga­ni­za­cja bro­nią­ca włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nych


SJP.pl

Zo­bacz też: Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Włas­no­ści In­te­lek­tu­al­nej (WIPO).

Wipo, Wippo, Wipon (zm. po 1046) – pi­sarz, kro­ni­karz, pre­zbi­ter ce­sar­skiej ka­pe­li dwor­skiej za cza­sów dy­na­stii sa­lic­kiej.

Wikipedia


wipolan

hand­lo­wa nazwa włó­kien biał­ko­wych pro­du­ko­wa­nych w Pol­sce


SJP.pl


wipsowo

Wip­so­wo (niem. "Wieps") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


wir

1. szyb­ki ruch obro­to­wy gazu lub cie­czy wokół ja­kiejś osi, miej­sce wy­stę­po­wa­nia ta­kie­go ruchu;
2. prze­no­śnie: na­tłok róż­nych spraw, wy­da­rzeń,
3. ruch po linii ko­li­stej, obra­ca­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szyb­ki ruch obro­to­wy wody lub po­wie­trza wokół osi

 (1.2) miej­sce, w któ­rym pow­sta­je ruch wi­ro­wy

 (1.3) po­ru­sza­nie się po dro­dze ko­li­stej lub obra­ca­nie się wokół włas­nej osi

 (1.4) przen. na­tłok wy­da­rzeń, róż­nych spraw wy­ma­ga­ją­cych in­ten­syw­ne­go, szyb­kie­go dzia­ła­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wir – po­ję­cie z za­kre­su dy­na­mi­ki pły­nów
  • wir po­ten­cjal­ny (pse­u­do­wir) – po­ję­cie z za­kre­su dy­na­mi­ki pły­nów
  • wir – po­ję­cie z za­kre­su me­te­o­ro­lo­gii, lo­kal­ne za­bu­rze­nie wia­tru
  • wir py­ło­wy (wir pia­sko­wy) – po­ję­cie z za­kre­su me­te­o­ro­lo­gii
  • wir po­lar­ny – niż ba­rycz­ny o cha­rak­te­rze cy­klo­nu, zwią­za­ny z ob­sza­rem bie­gu­no­wym pla­ne­ty
  • Wir – pol­ski film z 1983 roku, w re­ży­se­rii Hen­ry­ka Ja­ce­ka Scho­e­na
  • Wir – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Na­ta­na­el
  • Wir – album mu­zycz­ny trzech wy­ko­naw­ców: Pa­blo­pa­vo, Iwa­nek i Pra­cza­sa
  • Wir – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Pot­wo­rów
  • Wir – gro­ma­da w Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej w la­tach 1954–1972
  • WiR

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲir, AS: vʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirówka ż.

 przym. wirowy

Wiktionary


wiracha

po­tocz­nie: czło­wiek prze­bo­jo­wy, śmia­ły i pewny sie­bie; cwa­niak


SJP.pl


wirakocza

1. (hiszp. Vi­ra­co­cha) bóg Inków, stwór­ca i or­ga­ni­za­tor świa­ta;
2. miano uży­wa­ne przez Inków wobec konk­wi­sta­do­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. aj­mar­ski i in­ka­ski bóg stwo­rzy­ciel;

Wiktionary

Wi­ra­ko­cza, Vi­ra­co­cha, Apu Qun Tiqsi Wi­ra­qu­tra (ajm., kecz. "Czło­wiek z Mor­skiej Piany") – aj­mar­ski bóg stwór­ca świa­ta, na­u­czy­ciel, pra­wo­daw­ca, oj­ciec Słoń­ca i Księ­ży­ca, na­zy­wa­ny "Wiel­kim, Wsze­chwie­dzą­cym, Po­tęż­nym, Star­cem Nie­bios", wy­o­bra­ża­ny pod po­sta­cią bro­da­te­go, bia­łe­go czło­wie­ka, utoż­sa­mia­ny z bo­giem Pacha Ka­ma­qiem oraz Kon-Tiki. Jego mał­żon­ką była bo­gi­ni morza Mama Cocha. Po pod­bo­ju Aj­ma­rów przez Inków przy­ję­ty rów­nież do pan­te­o­nu in­ka­skie­go i z nim po­wszech­nie ko­ja­rzo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile stwór­ca świa­ta Inków, Wi­ra­ko­cza, był bo­giem ab­strak­cyj­nym, o tyle słoń­ce, re­al­ne i wi­docz­ne, uz­na­wa­no za rze­czy­wi­ste­go opie­ku­na pań­stwa i ludu.

Wiktionary


wiral

cie­ka­wa lub śmiesz­na treść (np. fil­mik, zdję­cie, slo­gan), która bar­dzo szyb­ko roz­prze­strze­nia się w in­ter­ne­cie; viral


SJP.pl


wiralność

→ wi­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

wiralny

wiralny

→ wiral; wi­ra­lo­wy, vi­ra­lo­wy


SJP.pl


wiralowość

→ wi­ral­ny; vi­ra­lo­wość, wi­ral­ność


SJP.pl


wiralowy

→ wiral; vi­ra­lo­wy, wi­ral­ny


SJP.pl


wiraszka

naz­wi­sko


SJP.pl


wiraż

za­kręt drogi, toru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­kręt drogi, szosy, toru, bież­ni itp., w kształ­cie łuku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiraʃ, AS: vʹiraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirażowanie n.

 czas. wirażować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakręt

Wiktionary


wirażka

po­tocz­nie: osoba do­brze ba­wią­ca się na al­ko­ho­lo­wych przy­ję­ciach, spot­ka­niach to­wa­rzy­skich, czę­sto czy­imś kosz­tem; cwa­niak na im­pre­zie


SJP.pl


wirażowanie

w bran­ży fil­mo­wej: ko­lo­ry­zo­wać filmy czar­no-białe


SJP.pl


wirażować

w bran­ży fil­mo­wej: ko­lo­ry­zo­wać filmy czar­no-białe


SJP.pl


wirażowy

→ wiraż


SJP.pl

Patrz:

wiraż

wirczyk

pier­wot­niak z pod­gro­ma­dy wień­co­rzę­sych, wy­stę­pu­ją­cy w około 100 ga­tun­kach w wo­dach za­sob­nych w po­karm, np. w śli­ma­ki, ży­wią­cy się szcząt­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi i bak­te­ria­mi


SJP.pl

Wir­czyk ("Vor­ti­cel­la") – ro­dzaj or­ga­niz­mów na­le­żą­cych do typu orzę­sków. Do ro­dza­ju tego na­le­żą ga­tun­ki po­dob­ne kształ­tem do od­wró­co­ne­go dzwo­nu. Wir­czy­ki wy­stę­pu­ją w wo­dach słod­kich i sło­nych. Osią­ga­ją wiel­kość 50 μm - 200 μm bez nóżki. Przy­cze­pia­ją się do po­dło­ża za po­mo­cą dłu­giej kurcz­li­wej nóżki.

Wikipedia


wirek

1. nie­wiel­kie, dra­pież­ne zwie­rzę, ży­ją­ce prze­waż­nie w wo­dzie, o wy­dłu­żo­nym i spła­szczo­nym ciele, po­kry­tym na­błon­kiem z rzę­ska­mi;
2. zdrob­nie­nie od: wir


SJP.pl

Wirek (niem. "Antonienhütte"; do 1948 "Nowa Wieś") – dziel­ni­ca Rudy Ślą­skiej, którą we­dług da­nych z 2006 roku za­miesz­ki­wa­ło 20 595 osób.

Herb Nowej Wsi (Wirku) przed­sta­wia oseł­kę, strug i ko­wa­dło[].

Wikipedia


wiremia

w me­dy­cy­nie: okres w prze­bie­gu za­ka­że­nia wi­ru­so­we­go, w któ­rym wi­ru­sy krążą we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. obec­ność wi­ru­sów we krwi;

Wiktionary

Wi­re­mia – stan de­fi­nio­wa­ny jako obec­ność we krwi mo­gą­cych się nam­na­żać wi­ru­sów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈrɛ̃mʲja, AS: vʹirẽmʹi ̯a

Wiktionary


wireonek

wi­re­o­nek czer­wo­no­o­ki - eg­zo­tycz­ny ptak wę­drow­ny, za­la­tu­ją­cy do Pol­ski


SJP.pl


wireonkowate

o ce­chach wi­re­on­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Wi­re­on­ko­wa­te (Vi­re­o­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca około sześć­dzie­się­ciu ga­tun­ków.

Wikipedia


wireonkowaty

o ce­chach wi­re­on­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


wirescencja

w bo­ta­ni­ce: przy­bie­ra­nie zie­lo­nej barwy przez or­ga­niz­my ro­ślin­ne; za­zie­le­nia­nie


SJP.pl


wirgilia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Wir­gi­lia, Wer­gi­lia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Imię po­cho­dzi od rzym­skie­go rodu "Wir­gi­liu­szów", "Wer­gi­liu­szów". Wśród pa­tro­nów tego imie­nia znaj­du­je się św. Wir­gi­liusz z Arles, który imie­ni­ny ob­cho­dzi 5 marca.

W Pol­sce imię rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 7 ko­biet o imie­niu Wir­gi­lia na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 5 ko­biet z imie­niem Wir­gi­lia jako dru­gim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirgiliusz mos.

Wiktionary


wirgiliusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wir­gi­liusz (także Wer­gi­liusz) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od rzym­skie­go rodu "Vir­gi­lius" (pol. "Wir­gi­liusz", "Wer­gi­liusz"). Zaz­wy­czaj wy­mie­nia się dwóch świę­tych o tym imie­niu: bi­sku­pa Sal­zbur­ga i bi­sku­pa z Arles.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲirʲˈɟilʲjuʃ, AS: vʹirʹǵilʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Wirgilia ż.

 przym. Wirgiliuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wergiliusz

Wiktionary


wirgiliuszek

zdrob­nie­nie od: Wir­gi­liusz (imię mę­skie)


SJP.pl


wirgiliuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wir­gi­liusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wirgiliuszostwo

Wir­gi­liusz z mał­żon­ką; Wir­gi­liu­szo­stwo


SJP.pl


wirgiliuszowie

Wir­gi­liusz z mał­żon­ką; Wir­gi­liu­szo­stwo


SJP.pl


wirgiliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wir­gi­liu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wirginalista

osoba gra­ją­ca na wir­gi­na­le - małym an­giel­skim kla­we­sy­nie


SJP.pl


wirginalistka

→ wir­gi­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

wirginalista

wirginał

kla­wi­szo­wy in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, mała od­mia­na kla­we­sy­nu po­pu­lar­na w XVI i XVII wieku;

Wiktionary

Wir­gi­nał – mały kla­wi­szo­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na kla­we­sy­nu z po­je­dyn­czy­mi stru­na­mi za­miast pod­wój­nych. Był rów­nież lżej­szy, czę­sto wy­ko­ny­wa­no go tylko jako pudło re­zo­nan­so­we bez nóg. Do gry kła­dzio­no go na stole, biur­ku lub to­a­let­ce, bo­wiem był to in­stru­ment przez­na­czo­ny dla pa­nien – stąd jego nazwa. Jego skala obej­mu­je 4 ok­ta­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż.

Wiktionary


wirginia

1. dawny ga­tu­nek ta­nie­go ty­to­niu;
2. dawny ga­tu­nek cygar wy­pro­du­ko­wa­nych wir­gi­nii - ta­nie­go ty­to­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Wir­gi­nia ( Vir­gi­nia), wy­mo­wa pol­ska: [vir­gi­nia] – stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Pra­wie dwie trze­cie Wir­gi­nii jest za­le­sio­ne, a bran­że zwią­za­ne z la­sa­mi za­pew­nia­ją 17 mld do­la­rów rocz­ne­go przy­cho­du dla go­spo­dar­ki Wir­gi­nii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Wir­gi­nią gra­ni­czy Dy­strykt Ko­lum­bii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirgińczyk mos., wirginał mrz., Wirginka ż.

 przym. wirginijski

Wiktionary


wirginijski

[czy­taj: wir­dżi­nij­ski] przy­miot­nik od: Wir­gi­nia (stan w USA)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wir­gi­nią, do­ty­czą­cy Wir­gi­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż., Wirgińczyk mos., Wirginka ż.

Wiktionary


wirginiusz

imię mę­skie


SJP.pl

Wir­gi­niusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, po­cho­dzi od nazwy rzym­skie­go rodu "Wir­gi­niu­szów".

Wikipedia


wirginiuszek

zdrob­nie­nie od: Wir­gi­niusz (imię mę­skie)


SJP.pl


wirginiuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wir­gi­niusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wirginiuszostwo

Wir­gi­niusz z mał­żon­ką; Wir­gi­niu­szo­wie


SJP.pl


wirginiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


wirginiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wir­gi­niu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wirginka

miesz­kan­ka Wir­gi­nii (stanu w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wir­gi­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż.

:: fm. Wirgińczyk mos.

 przym. wirginijski

Wiktionary


wirginowo

Wir­gi­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Śrem. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Za­byt­kiem wsi znaj­du­ją­cym się w gmin­nej ewi­den­cji za­byt­ków jest fi­gu­ra Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa z 1936. Po­zo­sta­łym przy­droż­ny­mi świąt­ka­mi jest fi­gu­ra Matki Bo­skiej Nie­po­ka­la­nie Po­czę­tej z 2004 oraz ka­plicz­ka Matki Bo­skiej Nie­po­ka­la­nie Po­czę­tej z 1970.

Wikipedia


wirgińczyk

miesz­ka­niec Wir­gi­nii (stanu w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wir­gi­nii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wir­giń­czyk – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Owena Wi­ste­ra
  • Wir­giń­czyk – ame­ry­kań­ski film z 1914
  • Wir­giń­czyk – ame­ry­kań­ski film z 1929
  • Wir­giń­czyk – ame­ry­kań­ski film z 1946
  • Wir­giń­czyk – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z (1962–1971)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż.

:: fż. Wirginka ż.

 przym. wirginijski

Wiktionary


wirgiński

→ Wir­gi­nia, → Wir­gi­nia Za­chod­nia (stany w USA)


SJP.pl


wiriał

wiel­kość fi­zycz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca śred­nią ener­gię ki­ne­tycz­ną ukła­du wy­ko­nu­ją­ce­go ogra­ni­czo­ny ruch w prze­strze­ni


SJP.pl


wirion

po­je­dyn­cza, za­kaź­na cząst­ka wi­ru­sa skła­da­ją­ca się z ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go i biał­ko­wej otocz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. kom­plet­na cząst­ka wi­ru­sa zdol­na do przetr­wa­nia poza ko­mór­ką, zło­żo­na z kwasu nu­kle­i­no­we­go i kap­sy­du, nie­kie­dy rów­nież z osłon­ki li­pi­do­wej;

Wiktionary

Wi­rion − po­je­dyn­cza, kom­plet­na cząst­ka wi­ru­so­wa, zdol­na do przetr­wa­nia poza ko­mór­ką i za­ka­że­nia jej. Skła­da się z nu­kle­o­kap­sy­du zło­żo­ne­go z jed­ne­go kwasu nu­kle­i­no­we­go (DNA albo RNA) oto­czo­ne­go biał­ko­wym pła­szczem zwa­nym kap­sy­dem. Nu­kle­o­kap­syd może być po­kry­ty osłon­ką (np.: her­pes­wi­ru­sy, wirus grypy) lub po­zo­sta­wać nagi (np.: ade­no­wi­ru­sy, pa­pil­lo­ma­wi­ru­sy, wirus mo­za­i­ki ty­to­niu). Osłon­ka po­cho­dzić może z błony ko­mór­ko­wej ko­mór­ki go­spo­da­rza. Bar­dziej zło­żo­ną bu­do­wę ma część wi­rio­nów bak­te­rio­fa­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W su­ro­wi­cy osób za­ka­żo­nych HBV, oprócz peł­nych czą­stek wi­ru­so­wych, wy­stę­pu­ją też wi­rio­ny po­zba­wio­ne nu­kle­o­kap­sy­du.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wirionowy

 rzecz. wirus mzw./mrz.

Wiktionary


wirionowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mi­kro­biol. zwią­za­ny z wi­rio­nem (kom­plet­ną cząst­ką wi­ru­sa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczu­ry im­mu­ni­zo­wa­ne wi­rio­na­mi […] roz­wi­nę­ły swo­i­stą od­po­wiedź hu­mo­ral­ną na pep­tyd HERV-H wska­zu­jąc, że im­mu­no­gen­ne pro­te­i­ny wi­rio­no­we są ko­do­wa­ne przez HERV-H.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirion m.

Wiktionary


wirki

gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­ca do typu pła­ziń­ców


SJP.pl

Wirki (Tur­bel­la­ria) – wy­róż­nia­na w daw­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cji grupa zwie­rząt na­le­żą­ca do pła­ziń­ców, wolno ży­ją­cych, w prze­ci­wień­stwie do form pa­so­żyt­ni­czych – przywr i ta­siem­ców. Żyją w śro­do­wi­sku wod­nym (wody słod­kie lub słone), a niek­tó­re ga­tun­ki w wil­got­nych śro­do­wi­skach lą­do­wych. Są prze­waż­nie dra­pież­ni­ka­mi, a ich ciała okry­wa na­bło­nek z rzę­ska­mi, pro­du­ku­ją­cy rab­di­ty wy­rzu­ca­ne w cza­sie ataku (z wy­jąt­kiem rzędu Ca­te­nu­li­da).

Wikipedia


wirkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wirkus

naz­wi­sko


SJP.pl


wirnik

część ja­kie­goś urzą­dze­nia wy­ko­nu­ją­ca ruch obro­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mech. obra­ca­ją­ca się część ma­szy­ny wi­ru­ją­cej;

Wiktionary

Wir­nik (rotor) – ele­ment ma­szy­ny lub me­cha­niz­mu, który w cza­sie pracy wi­ru­je wokół sta­łej osi. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ny w pom­pach, sprę­żar­kach, wen­ty­la­to­rach, dmu­cha­wach, ma­szy­nach elek­trycz­nych, sil­ni­kach, prąd­ni­cach i tur­bi­nach.

Wir­nik nośny jest ele­men­tem kon­struk­cyj­nym wi­ro­pła­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲirʲɲik, AS: vʹirʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirowanie n., wirówka ż.

 przym. wirnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotor

Wiktionary


wirnikowy

→ wir­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wir­ni­kiem, do­ty­czą­cy wir­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

wirnik

Powiązane:

 rzecz. wirnik m., wirówka ż.

Wiktionary


wirogen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. gen za­an­ga­żo­wa­ny w roz­wój wi­ru­sa

Wiktionary


wiroid

najm­niej­szy zdol­ny do re­pli­ka­cji pa­to­gen, za­wie­ra­ją­cy je­dy­nie zam­knię­tą nić RNA, po­wo­du­ją­cy różne cho­ro­by ro­ślin wyż­szych, np. wrze­cio­no­wa­tość bulw ziem­nia­ka


SJP.pl

Wi­ro­id – najm­niej­szy znany czyn­nik za­kaź­ny ro­ślin, zbu­do­wa­ny z RNA bez otocz­ki biał­ko­wej. Ma zdol­ność do au­to­no­micz­nej sa­mo­re­pli­ka­cji po wni­knię­ciu do ko­mór­ki go­spo­da­rzo­wej. Po­dob­nie jak wirus, nie ma bu­do­wy ko­mór­ko­wej, a poza go­spo­da­rzem nie prze­ja­wia funk­cji ży­cio­wych.

Wikipedia


wirolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wi­ru­sów oraz wy­wo­ły­wa­nych przez nie cho­rób; wi­ru­so­log


SJP.pl


wirologia

nauka o wi­ru­sach oraz o wy­wo­ły­wa­nych przez nie cho­ro­bach; wi­ru­so­lo­gia


SJP.pl


wirolot

śmi­gło­wiec wy­po­sa­żo­ny do­dat­ko­wo w skrzy­dła oraz w śmi­gło wyt­wa­rza­ją­ce ciąg w cza­sie lotu po­zio­me­go


SJP.pl


wirom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. zbiór wszyst­kich wi­ru­sów obec­nych w danej niszy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. plu­ral|wir.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲirɔ̃m, AS: vʹirõm

Wiktionary


wiropeksja

spo­sób wni­ka­nia wi­ru­sa do wnę­trza in­fe­ko­wa­nej ko­mór­ki; vi­ro­pe­xis


SJP.pl


wiropłat

sta­tek po­wietrz­ny uno­szo­ny przez wir­nik, np.: wi­ro­szy­bo­wiec, he­li­kop­ter; wi­ro­pła­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. ma­szy­na cięż­sza od po­wie­trza, zdol­na do lotu dzię­ki pow­sta­wa­niu siły no­śnej na wi­ru­ją­cych po­wierzch­niach;

Wiktionary

Wi­ro­płat – ae­ro­dy­na zdol­na do la­ta­nia dzię­ki ist­nie­niu siły no­śnej na wi­ru­ją­cych pła­tach no­śnych. Odróż­nia­na od sta­ło­pła­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈrɔpwat, AS: vʹiropu̯at

Wiktionary


wiropłatowiec

sta­tek po­wietrz­ny uno­szo­ny przez wir­nik, np.: wi­ro­szy­bo­wiec, he­li­kop­ter; wi­ro­płat


SJP.pl


wiroszybowiec

szy­bo­wiec ma­ją­cy nie­na­pę­dza­ny wir­nik za­miast sta­łych pła­tów; pa­ra­szy­bo­wiec


SJP.pl

Wi­ro­szy­bo­wiec – bez­na­pę­do­wy wia­tra­ko­wiec, pa­ra­szy­bo­wiec. Wi­ro­szy­bo­wiec wzno­si się w po­wie­trze dzię­ki sile no­śnej wyt­wo­rzo­nej przez jego wir­nik nośny, który jest wpra­wio­ny w ruch pod­czas ruchu po­stę­po­we­go wi­ro­szy­bow­ca ho­lo­wa­ne­go za innym po­ja­zdem, stat­kiem po­wietrz­nym lub wy­cią­gar­ką. Po odłą­cze­niu od zew­nętrz­ne­go czyn­ni­ka ruchu wi­ro­szy­bo­wiec może le­cieć dalej, wy­ko­rzy­stu­jąc zja­wi­sko au­to­ro­ta­cji.

Wikipedia


wirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wi­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲirɔˈvãɲɛ, AS: vʹirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wirować ndk., odwirowywać ndk., odwirować dk.

 rzecz. wirnik m., wirówka ż.

 przym. wirowy

Wiktionary


wirowaty

krę­cą­cy się w kółko; wi­ru­ją­cy


SJP.pl


wirować

krę­cić się, obra­cać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­wi­ro­wać)

 (1.1) po­ru­szać się ru­chem obro­to­wym

 (1.2) prze­mie­szczać się jed­no­cze­śnie obra­ca­jąc wokół włas­nej osi

 (1.3) uży­wać urzą­dze­nia w celu wy­dzie­le­nia ja­kie­goś skład­ni­ka po­przez bar­dzo szyb­kie obra­ca­nie

 (1.4) pot. su­szyć pra­nie w wi­rów­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­skiet­ka to prze­no­śny stały no­śnik me­diów skła­da­ją­cy się z wi­ru­ją­cej płyt­ki o ma­gne­tycz­nej po­wierzch­ni w pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej okład­ce.

 (1.1) Oko cy­klo­nu to bez­wietrz­ny ob­szar, wokół któ­re­go wi­ru­ją po­wietrz­ne masy cy­klo­nu.

 (1.2) Klo­no­we śmi­gła za­czę­ły wi­ro­wać w po­wie­trzu.

 (1.4) To moja matka za­wsze wi­ru­je swe­try.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈrɔvat͡ɕ, AS: vʹirovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirowanie n., wirówka ż.

 przym. wirowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obracać się, rotować

Wiktionary


wirowiec

sta­tek po­wietrz­ny bę­dą­cy skrzy­żo­wa­niem wia­tra­kow­ca i śmi­głow­ca


SJP.pl


wirownia

po­mie­szcze­nie w fa­bry­ce, w któ­rym umie­szczo­ne są wi­rów­ki i inne urzą­dze­nia po­moc­ni­cze


SJP.pl


wirowość

1. jed­nost­ka fi­zycz­na, wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca pole prze­pły­wu płynu;
2. w ma­te­ma­ty­ce: ro­ta­cja


SJP.pl

Wi­ro­wość – po­ję­cie uży­wa­ne w dy­na­mi­ce pły­nów. W naj­prost­szym ro­zu­mie­niu, wi­ro­wość mie­rzy skłon­ność czą­stek płynu do zmia­ny orien­ta­cji w prze­strze­ni „skrę­ca­nia”.

Wi­ro­wość w fi­zy­ce jest okre­śla­na przez cyr­ku­la­cję i ro­ta­cję (a do­kład­niej, lo­kal­ne­go kąta ro­ta­cji) w pły­nie.

Wikipedia


wirowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wirowy

do­ty­czą­cy ruchu wokół osi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wi­ro­wa­niem, ru­chem wokół osi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wir mrz., wirowanie n., wirówka ż.

 czas. wirować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrotowy

Wiktionary


wiroza

wi­ru­so­wa, za­kaź­na cho­ro­ba ro­ślin


SJP.pl


wirpsza

naz­wi­sko


SJP.pl


wirski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wir­ski – po­stać fik­cyj­na, głów­ny bo­ha­ter serii po­wie­ści Vla­di­mi­ra Wolf­fa
  • Fe­liks Widy-Wir­ski – pol­ski le­karz, bi­blio­te­karz, po­li­tyk, poseł na Sejm, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Ju­liusz Wir­ski – pol­ski poeta, dra­ma­to­pi­sarz
  • Win­cen­ty Wir­ski (właśc. Win­cent Georg Ol­szan­ski) – pol­ski bok­ser
  • Wir­ski – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Żło­bin, na Bia­ło­ru­si

Wikipedia


wirtemberczyk

miesz­ka­niec Wir­tem­ber­gii (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wir­tem­ber­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirtembergia ż.

:: fż. Wirtemberka ż.

 przym. wirtemberski

Wiktionary


wirtembergia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech;

Wiktionary

Wir­tem­ber­gia (niem. "Württemberg") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nie­miec. Od 1952 r. wcho­dzi w skład kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia.

Wir­tem­ber­gia była pier­wot­nie czę­ścią księ­stwa Szwa­bii.

W 1080 r. koło Stutt­gar­tu pow­stał zamek Wir­tem­berg, za­ło­żo­ny przez Kon­ra­da, pro­to­pla­stę hra­biów Wir­tem­ber­gii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirtemberczyk mos., Wirtemberka ż.

 przym. wirtemberski

Wiktionary


wirtemberka

miesz­kan­ka Wir­tem­ber­gii (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wir­tem­ber­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirtembergia ż.

:: fm. Wirtemberczyk mos.

 przym. wirtemberski

Wiktionary


wirtemberski

przy­miot­nik od: Wir­tem­ber­gia (kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wir­tem­ber­gią, do­ty­czą­cy Wir­tem­ber­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirtembergia ż., Wirtemberczyk mos., Wirtemberka ż.

Wiktionary


wirtual

po­tocz­nie: świat wir­tu­al­ny


SJP.pl


wirtualizacja

w in­for­ma­ty­ce: dzie­le­nie po­sia­da­nych za­so­bów sprzę­to­wych na wiele śro­do­wisk


SJP.pl

Wir­tu­a­li­za­cja – pro­ces sy­mu­lo­wa­nia przez opro­gra­mo­wa­nie ist­nie­nia za­so­bów lo­gicz­nych, które wy­ko­rzy­stu­ją usta­lo­ne pod­czas kon­fi­gu­ra­cji za­so­by fi­zycz­ne. Wir­tu­al­na ma­szy­na sto­su­je wir­tu­a­li­za­cję w celu emu­lo­wa­nia pracy ma­szy­ny z danym sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym, poz­wa­la­jąc przez to badać za­cho­wa­nie tej ma­szy­ny i jej opro­gra­mo­wa­nia, bez wpły­wa­nia na re­al­ny sy­stem ope­ra­cyj­ny.

Wikipedia


wirtualizacyjny

→ wir­tu­a­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

wirtualizacja

wirtualizować

w in­for­ma­ty­ce: dzie­lić za­so­by sprzę­to­we na wiele śro­do­wisk


SJP.pl


wirtualnie

przy­słó­wek

 (1.1) w in­ter­ne­cie lub w innej wy­kre­o­wa­nej rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) do­pu­szcza­jąc, jako moż­li­we, jed­nak mało praw­do­po­dob­ne w rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtualność

 przym. wirtualny

Wiktionary


wirtualność

→ wir­tu­al­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wir­tu­al­ne; cecha tych, któ­rzy są wir­tu­al­ni

Wiktionary

Patrz:

wirtualny

Powiązane:

 rzecz. wirtualizacja ż., wirtualizowanie n., zwirtualizowanie n., wirtual m., wirtualka ż.

 czas. wirtualizować ndk., zwirtualizować dk.

 przym. wirtualny

 przysł. wirtualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierealność, nierzeczywistość

Wiktionary


wirtualny

1. stwo­rzo­ny na ekra­nie kom­pu­te­ra, te­le­wi­zo­ra, w spo­sób tak re­a­li­stycz­ny, że wy­da­je się rze­czy­wi­sty;
2. stwo­rzo­ny w ludz­kim umy­śle, ale te­o­re­tycz­nie moż­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do za­ist­nie­nia w rze­czy­wi­sto­ści, ale po­zor­ny

 (1.2) in­form. wy­kre­o­wa­ny przez kom­pu­ter, od­by­wa­ją­cy się na ekra­nie kom­pu­te­ra, te­le­wi­zo­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póki co, nasz dom jest je­szcze wir­tu­al­ny: do­pie­ro ku­pi­li­śmy dział­kę.

 (1.2) Gra­jąc w gry kom­pu­te­ro­we można od­kryć wiele wir­tu­al­nych świa­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲirtuˈwalnɨ, AS: vʹirtuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wirtualnie

 rzecz. wirtualność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwy, prawdopodobny, potencjalny, rzeczywisty

Wiktionary


wirtuoz

wy­bit­ny odt­wór­ca dzieł mu­zycz­nych; wy­bit­ny śpie­wak so­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta, który do­sko­na­le włada swoją sztu­ką (naj­czę­ściej o mu­zy­kach)

Wiktionary

Wir­tu­oz (wł. "vir­tu­o­so" z łac. "vir­tus", umie­jęt­ność, do­sko­na­łość) – wy­bit­ny in­stru­men­ta­li­sta, mistrz da­ne­go in­stru­men­tu. Muzyk zdol­ny po­ko­nać naj­bar­dziej skom­pli­ko­wa­ne pro­ble­my tech­nicz­ne. Cha­rak­te­ry­zu­je się do­sko­na­łym słu­chem i wy­czu­ciem rytmu.

Wir­tu­o­ze­ria może się łą­czyć z po­głę­bio­ną in­ter­pre­ta­cją, czę­sto jed­nak sta­no­wi cel sam w sobie. We współ­czes­nej kul­tu­rze mu­zycz­nej po­czą­wszy od XIX wieku, umac­nia się prześ­wiad­cze­nie o pry­ma­cie in­ter­pre­ta­cji ar­ty­stów nad wir­tu­o­ze­rią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­stą­pi świa­to­wej sławy wir­tu­oz skrzy­piec – Vadim Brod­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲirˈtuwɔs, AS: vʹirtuu̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuozeria ż., wirtuozerstwo n.

:: fż. wirtuozka ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozowsko, wirtuozyjny

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maestro, mistrz, gwiazda, koryfeusz

Wiktionary


wirtuozeria

mi­strzow­ski po­ziom umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie; wir­tu­o­zo­stwo, wir­tu­o­zer­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szcze­gól­ny kunszt w ro­bie­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kich za­sko­czy­ła wir­tu­o­ze­ria tego wy­ko­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozerstwo, wirtuozostwo; przest. wirtuozja

Wiktionary


wirtuozerski

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się wir­tu­oz­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­blicz­ność ko­cha­ła jej wir­tu­o­zer­skie po­pi­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozowski, wirtuozyjny

Wiktionary


wirtuozersko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wir­tu­o­zer­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­to­wic­cy mu­zy­cy wir­tu­o­zer­sko grają jego ut­wo­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary


wirtuozerskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wir­tu­o­zer­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kry­ty­cy byli za­sko­cze­ni wir­tu­o­zer­sko­ścią i no­wo­czes­no­ścią jej wy­ko­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozowskość, wirtuozyjność

Wiktionary


wirtuozerstwo

mi­strzow­ski po­ziom umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie; wir­tu­o­zo­stwo, wir­tu­o­ze­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. naj­wyż­szy kunszt w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest ona ko­ro­ną sonat skrzyp­co­wych, najw­dzięcz­niej­szem two­rzy­wem kon­cer­to­we­go po­pi­su, ale za­ra­zem od­stęp­stwem twór­czem w kie­run­ku wir­tu­o­zer­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozeria, wirtuozostwo; przest. wirtuozja

Wiktionary


wirtuozja

wir­tu­o­ze­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. szcze­gól­ny kunszt w ro­bie­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci po­dob­ni są ma­la­rzom lub pi­sa­rzom wy­rze­ka­ją­cym się wir­tu­oz­ji; ple­mię­e­mio­nom ar­ty­stów które się mo­der­ni­zu­ją; ludom wo­jen­nym po­dej­mu­ją­cym ini­cja­ty­wę po­wszech­ne­go roz­bro­je­nia; rzą­dom ab­so­lut­nym które się de­mo­kra­ty­zu­ją, wy­rze­ka­jąc się twar­dych praw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozeria, wirtuozostwo

Wiktionary


wirtuozka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. muz. ko­bie­ta wir­tu­oz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż., wirtuozja ż., wirtuozerstwo n., wirtuozerskość ż., wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozostwo n.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozowsko, wirtuozyjny

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary


wirtuozostwo

mi­strzow­ski po­ziom umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie; wir­tu­o­ze­ria, wir­tu­o­zer­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) naj­wyż­szy kunszt w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pro­wa­dzi­łem mia­no­wi­cie do praw­dzi­we­go wir­tu­o­zo­stwa sztu­kę nie­do­wia­dy­wa­nia się.

 (1.1) Na­stęp­nie od­kro­i­łem sobie łapkę kurzą, lecz usta moje za­pom­nia­ły o pracy na widok wir­tu­o­zo­stwa, z ja­kiem mój go­spo­darz ogo­ło­cił szkie­let kury z mięsa i wsu­nął je sobie mię­dzy szczę­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozeria, wirtuozerstwo; przest. wirtuozja

Wiktionary


wirtuozowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wir­tu­o­zem, do­ty­czą­cy wir­tu­o­za

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpie­wacz­ka ozda­bia­ła ca­łość ele­men­ta­mi wir­tu­o­zow­ski­mi, jak przy­sta­ło na so­pran ko­lo­ra­tu­ro­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozerski, wirtuozyjny

Wiktionary


wirtuozowsko

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób wir­tu­o­zow­ski, z wir­tu­o­zo­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biel­scy mu­zy­cy wir­tu­o­zow­sko wy­ko­nu­ją jego ut­wo­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny

 przysł. wirtuozersko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozersko, wirtuozyjnie, po mistrzowsku

Wiktionary


wirtuozowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wir­tu­o­zow­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozerskość, wirtuozyjność

Wiktionary


wirtuozyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wir­tu­o­zyj­ny, z wir­tu­oz­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ze­spo­le mamy też wir­tu­o­zyj­nie gra­ją­cą fle­cist­kę.

 (1.1) Wir­tu­o­zyj­nie wła­da­ją­cy gi­ta­rą Hisz­pan wy­stą­pi w pią­tek na sce­nie cen­trum kul­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozersko, wirtuozowsko, po mistrzowsku

Wiktionary


wirtuozyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wir­tu­o­zyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozerskość, wirtuozowskość

Wiktionary


wirtuozyjny

wła­ści­wy wir­tu­o­zo­wi; mi­strzow­ski; wir­tu­o­zow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. odz­na­cza­ją­cy się wir­tu­oz­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka wir­tu­o­zyj­nych wy­ko­nań mamy na pły­tach w na­szych zbio­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozowski, wirtuozerski, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozowski, wirtuozerski

Wiktionary


wirudować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. wy­kar­czo­wać

Wiktionary


wirulencja

zdol­ność drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych do wy­wo­ły­wa­nia zmian cho­ro­bo­wych w or­ga­niz­mach ży­wych; zjad­li­wość drob­no­u­stro­jów


SJP.pl

Wi­ru­len­cja, zjad­li­wość drob­no­u­stro­jów – zdol­ność wni­knię­cia, nam­no­że­nia się oraz usz­ko­dze­nia tka­nek za­in­fe­ko­wa­ne­go or­ga­niz­mu przez dany typ pa­to­ge­nu. Po­szcze­gól­ne szcze­py da­ne­go ga­tun­ku mogą róż­nić się wi­ru­len­cją.

Miarą zjad­li­wo­ści jest naj­czę­ściej dawka śmier­tel­na 50 (LD50), de­fi­nio­wa­na jako licz­ba ko­mó­rek (dla bak­te­rii) lub wi­rio­nów (dla wi­ru­sów i czyn­ni­ków sub­wi­ru­so­wych) drob­no­u­stro­ju zdol­nych do za­bi­cia 50% wy­sta­wio­nych na ich dzia­ła­nie zwie­rząt la­bo­ra­to­ryj­nych.

Wikipedia


wirulentny

przy­miot­nik

 (1.1) biol. o za­raz­kach, bak­te­riach zdol­ny za­ka­zić, za­in­fe­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ek­strakt ko­mór­ko­wy za­cho­wy­wał w sobie czyn­nik wi­ru­lent­ny nawet po prze­są­cze­niu go przez fil­try Cham­ber­lan­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjadliwy

Wiktionary


wirus

1. mi­kro­or­ga­nizm nie­po­sia­da­ją­cy bu­do­wy ko­mór­ko­wej, pa­so­ży­tu­ją­cy w or­ga­niz­mie żywym, wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­by;
2. zło­śli­wy kod kom­pu­te­ro­wy do­cze­pia­ją­cy się do uru­cho­mio­nych pro­gra­mów, zwy­kle ni­szczą­cy dane


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. med. cząst­ka za­kaź­na, in­fe­ku­ją­ca or­ga­niz­my żywe, nie­zdol­na do nam­na­ża­nia się poza ko­mór­ką, sama nie­ma­ją­ca struk­tu­ry ko­mór­ko­wej;

 (1.2) in­form. sa­mo­po­wie­la­ją­cy się pro­gram kom­pu­te­ro­wy, który przy po­mo­cy no­si­cie­la (np. pocz­ty elek­tro­nicz­nej) wdzie­ra się do kom­pu­te­ra w celu za­kłó­ca­nia jego pracy lub ni­szcze­nia da­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz jaw­nych cho­rób, wi­ru­sy wy­wo­łu­ją czę­sto za­ka­że­nia la­tent­ne.

 (1.2) Pier­wszy wirus kom­pu­te­ro­wy po­ja­wił się w in­ter­ne­cie w roku 1988.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲirus, AS: vʹirus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirion m., wirusowatość ż., wirusik mrz.

 przym. wirusowy, wirusowaty, wirulentny

Wiktionary


wirusek

zdrob­nie­nie od: wirus; wi­ru­sik


SJP.pl


wirusik

zdrob­nie­nie od: wirus; wi­ru­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wirus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wirus, lecz tylko mały wi­ru­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirus m.

Wiktionary


wirusobójczy

za­bi­ja­ją­cy wi­ru­sy


SJP.pl


wirusolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wi­ru­sów oraz wy­wo­ły­wa­nych przez nie cho­rób; wi­ro­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wi­ru­so­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze Ara­bii Sa­u­dyj­skiej pod­ję­ły próbę uci­sze­nia wi­ru­so­lo­ga, który do­no­sił o nowym szcze­pie ko­ro­na­wi­ru­sa wy­kry­tym po raz pier­wszy u pa­cjen­ta szpi­ta­la w Dżud­dzie je­sie­nią 2012 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirusologia ż.

 przym. wirusologiczny

 przysł. wirusologicznie

Wiktionary


wirusologia

nauka o wi­ru­sach oraz o wy­wo­ły­wa­nych przez nie cho­ro­bach; wi­ro­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. nauka o wi­ru­sach oraz o wy­wo­ły­wa­nych przez nie cho­ro­bach;

Wiktionary

Wi­ru­so­lo­gia, wi­ro­lo­gia – nauka o wi­ru­sach, wi­ro­i­dach i prio­nach; dział mi­kro­bio­lo­gii.

Wi­ru­so­lo­gia bada ich sy­ste­ma­ty­kę, bu­do­wę, wła­ści­wo­ści an­ty­ge­no­wy­mi i cho­ro­bot­wór­cze. Opra­co­wu­je też me­to­dy izo­la­cji, oczy­szcza­nia, nam­na­ża­nia i zwal­cza­nia wi­ru­sów. W ce­lach ba­daw­czych ko­rzy­sta się z mi­kro­sko­pu elek­tro­no­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲirusɔˈlɔɟja, AS: vʹirusoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirusolog m.

 przym. wirusologiczny

 przysł. wirusologicznie

Wiktionary


wirusologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z wi­ru­so­lo­gią, do­ty­czą­cy wi­ru­so­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirusologia ż., wirusolog mos.

Wiktionary


wirusolożka

→ wi­ru­so­log


SJP.pl

Patrz:

wirusolog

wirusopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści wi­ru­sa; dzia­ła­ją­cy jak wirus


SJP.pl


wirusowatość

cho­ro­ba ro­ślin wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sy, po­wo­du­ją­ca znieksz­tał­ce­nie liści lub za­mie­ra­nie całej ro­śli­ny


SJP.pl


wirusowaty

o ro­śli­nach: dot­knię­ty cho­ro­bą wi­ru­so­wą po­wo­du­ją­cą znieksz­tał­ce­nie liści


SJP.pl


wirusowo

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób wi­ru­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wirusowy

Wiktionary


wirusowość

→ wi­ru­so­wy


SJP.pl

Patrz:

wirusowy

wirusowy

1. → wirus;
2. mar­ke­ting wi­ru­so­wy, re­kla­ma wi­ru­so­wa - dzia­ła­nia mar­ke­tin­go­we, dzię­ki któ­rym in­for­ma­cje na temat firmy lub pro­duk­tu roz­po­wszech­nia­ne są przez sa­mych od­bior­ców; viral mar­ke­ting


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­ru­sa­mi, do­ty­czą­cy wi­ru­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­łą­cze­niu z kwa­sem askor­bi­no­wym, czyli wi­ta­mi­ną C, zwięk­sza od­por­ność or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie bak­te­rii i in­fek­cje wi­ru­so­we.

 (1.1) Tym­cza­sem na trą­bie Buby po­ja­wi­ły się guzy, praw­do­po­dob­nie po­cho­dze­nia wi­ru­so­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirus m., wirusowatość ż., zawirusowanie n.

 czas. zawirusować dk.

 przysł. wirusowo, wirusowaty

 przym. wirusowo

Wiktionary


wirydarz

czwo­ro­bocz­ny dzie­dzi­niec klasz­tor­ny oto­czo­ny kruż­gan­ka­mi, zwy­kle z małym ogród­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. rel. ogród na czwo­ro­bocz­nym dzie­dziń­cu wew­nątrz za­bu­do­wań klasz­tor­nych, zaz­wy­czaj oto­czo­ny ar­ka­da­mi;

 (1.2) ar­chit. ogród dwor­ski, pa­ła­co­wy, miej­sce prze­cha­dzek lub upra­wy ro­ślin przy­do­mo­wych

Wiktionary

Wi­ry­darz (łac. "vi­ri­da­rium" – gaj, park od "vi­ri­dis" – zie­lo­ny) – nie­wiel­ki, z re­gu­ły pro­sto­kąt­ny ogród umie­szcza­ny w obrę­bie murów klasz­tor­nych.

Pła­szczyz­na jego roz­pla­no­wa­na była ge­o­me­trycz­nie, a ca­łość czę­sto ota­cza­no ar­ka­do­wy­mi kruż­gan­ka­mi, poś­rod­ku zaz­wy­czaj umie­szcza­jąc stud­nię, fon­tan­nę, rzeź­bę lub drze­wo. Ele­ment ten w ar­chi­tek­tu­rze prze­wi­dzia­ny był re­gu­łą wielu śred­nio­wiecz­nych za­ko­nów (be­ne­dyk­ty­nów, cy­ster­sów, kar­tu­zów) jako nie­o­dłącz­na część za­ło­że­nia klasz­tor­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zad­ba­nym klasz­tor­nym wi­ry­da­rzu rosło nawet stare drze­wo oliw­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wirydarzyk

Wiktionary


wirydarzyk

mały wi­ry­darz


SJP.pl


wirylista

Wi­ry­li­sta (łac. "vi­ri­lis" "męski" od "vir" "mąż, męż­czyz­na") – osoba pia­stu­ją­ca pewną funk­cję z racji pia­sto­wa­nej przez sie­bie innej funk­cji; na przy­kład w mo­nar­chii czło­nek izby wyż­szej par­la­men­tu, za­sia­da­ją­cy w niej z racji pia­sto­wa­nej przez sie­bie funk­cji lub urzę­du, a nie wy­bie­ra­ny w wy­bo­rach; do Sejmu Kra­jo­we­go w au­to­no­mii ga­li­cyj­skiej jako wi­ry­li­ści wcho­dzi­li rek­to­rzy uni­wer­sy­te­tów w Kra­ko­wie i Lwo­wie.

Wikipedia


wirylistka

→ wi­ry­li­sta


SJP.pl

Patrz:

wirylista

wirylizacja

wy­stą­pie­nie u ko­bie­ty cech so­ma­tycz­nych mę­skich w na­stęp­stwie nad­mia­ru hor­mo­nów o dzia­ła­niu an­dro­gen­nym; wi­ry­lizm; ma­sku­li­ni­za­cja


SJP.pl


wirylizator

tu­lej­ka z cien­kie­go pla­sti­ku umoż­li­wia­ją­ca od­by­cie sto­sun­ku po­mi­mo braku wzwo­du


SJP.pl


wirylizm

po­ja­wie­nie się u ko­biet niek­tó­rych fi­zycz­nych cech mę­skich (np. za­ro­stu na twa­rzy), spo­wo­do­wa­ne za­bu­rze­nia­mi hor­mo­nal­ny­mi; wi­ry­li­za­cja; ma­sku­li­ni­za­cja


SJP.pl


wirylny

głos wi­ryl­ny - daw­niej w pra­wie: głos da­wa­ny w imie­niu in­sty­tu­cji ma­ją­cej przy­wi­lej de­le­go­wa­nia de­pu­to­wa­ne­go do par­la­men­tu


SJP.pl


wiróweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wi­rów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirówka ż.

Wiktionary


wirówka

1. okre­śle­nie stanu za­wi­ro­wa­nia;
2. urzą­dze­nie ku­chen­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­mo­we urzą­dze­nie do su­sze­nia pra­nia w szyb­ko­o­bro­to­wym bęb­nie

 (1.2) techn. urzą­dze­nie la­bo­ra­to­ryj­ne lub prze­my­sło­we do se­pa­ra­cji mie­sza­nin me­to­dą wi­ro­wą;

 (1.3) lotn. astr. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia prze­cią­żeń, skła­da­ją­ce się z dłu­gie­go ra­mie­nia, na końcu któ­re­go znaj­du­je się ka­bi­na;

 (1.4) pszcz. urzą­dze­nie do po­zy­ski­wa­nia miodu z pla­ste­ra­stra

Wiktionary

Wi­rów­ka, se­pa­ra­tor, cen­try­fu­ga (łac. "cen­tri­fu­ge") – urzą­dze­nie do roz­dzie­la­nia za­wie­sin i emul­sji, przez wpra­wie­nie w szyb­ki ruch obro­to­wy, któ­re­go stałe przy­spie­sze­nie znacz­nie prze­kra­cza przy­spie­sze­nie ziem­skie, wie­lo­krot­nie zwięk­sza­jąc szyb­kość se­dy­men­ta­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈrufka, AS: vʹirufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirowanie n., zawirowanie n., wirnik m., wir m., wiróweczka ż.

 czas. wirować ndk., zawirować dk.

 przym. wirówkowy, wirowy, wirnikowy

 przysł. wirowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) centryfuga

 (1.4) miodarka

Wiktionary


wirówkarz

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy wi­rów­kę


SJP.pl


wirówkowy

przy­miot­nik od: wi­rów­ka


SJP.pl


wis

pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny skon­stru­o­wa­ny przez Po­la­ków, uży­wa­ny w la­tach trzy­dzie­stych i w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; Vis, ViS, WiS


SJP.pl

Wis (bułg. "Вис") – wieś w po­łud­nio­wej Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Cha­sko­wo, gmi­nie Iwaj­łow­grad. We­dług da­nych Na­ro­do­we­go In­sty­tu­tu Sta­ty­stycz­ne­go, 31 grud­nia 2011 roku wieś li­czy­ła 3 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wisaginia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie;

Wiktionary

Wi­sa­gi­nia (lit. "Vi­sa­gi­nas", w la­tach 1975–1992 "Sniečkus") – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią (ok. 10 km) i Łotwą (ok. 15 km), sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu wi­sa­giń­skie­go. Lud­ność (2001): ok. 29,5 tys. osób, z czego Lit­wi­ni sta­no­wi­li nie­speł­na 16%, a Ro­sja­nie ponad 55% (Bia­ło­ru­si­ni – 10%, Po­la­cy – 9%, Ukra­iń­cy – 5%).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wisagiński

Wiktionary


wisajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­sa­ja­mi, do­ty­czą­cy Wi­sa­jów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisaj mos., Wisajka ż.

Wiktionary


wisceralny

je­li­to­wy, trze­wio­wy; do­ty­czą­cy wnętrz­no­ści


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. od­no­szą­cy się do wnętrz­no­ści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzewiowy

Wiktionary


wiscerotonik

jeden z typów czło­wie­ka wg ty­po­lo­gii Shel­do­na


SJP.pl


wisconsin

[czy­taj: łi­skons-in] stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w pół­noc­nej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, do­pływ Mis­si­si­pi;

Wiktionary

Wi­scon­sin () – stan na pół­no­cy Sta­nów Zjed­no­czo­nych, le­żą­cy w re­gio­nie Mid­west, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior. Po­ło­żo­ny jest po­mię­dzy Je­zio­rem Gór­nym na pół­no­cy i je­zio­rem Mi­chi­gan na wscho­dzie. Na za­cho­dzie gra­ni­czy ze sta­nem Min­ne­so­ta, na po­łud­nio­wym za­cho­dzie ze sta­nem Iowa, na po­łud­niu z Il­li­no­is, a na pół­noc­nym wscho­dzie z Mi­chi­gan.

Wikipedia


wiscyna

sub­stan­cja kle­i­sta za­war­ta w owo­cach je­mio­ły


SJP.pl


wisek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. wist

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U okna sie­dzi se­kre­tarz nad pa­pie­ra­mi; dalej nieco na lewo sto­lik, gdzie grają w wiska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wist mzw./mrz.

Wiktionary


wisełka

1. wieś, je­zio­ro i rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;
2. zdrob­nie­nie od: Wisła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Wisła

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin

 (1.3) geogr. je­zio­ro w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin

 (1.4) geogr. stare ko­ry­to oraz po­to­ki źró­dło­we Wisły

 (1.5) geogr. stru­ga, do­pływ Iny w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wiktionary

Wi­seł­ka (niem. "Ne­u­en­dorf") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 102.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiślak mos., Wisła ż.

 przym. wiślny

Wiktionary


wishlista

[czy­taj: łisz­li­sta] lista rze­czy, które dana osoba chcia­ła­by do­stać w pre­zen­cie; chciej­li­sta


SJP.pl


wisia

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga, Wi­sła­wa, Ży­wi­sła­wa (imio­na żeń­skie)


SJP.pl


wisielec

1. wi­szą­ce zwło­ki czło­wie­ka;
2. prze­sta­rza­łe: łaj­dak, łobuz, hul­taj, nic­poń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ciało czło­wie­ka, który się po­wie­sił albo zo­stał po­wie­szo­ny

 (1.2) gra po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu wy­ra­zu po­przez po­da­wa­nie liter i stop­nio­wym ry­so­wa­niu czło­wie­ka na szu­bie­ni­cy w przy­pad­ku po­da­nia li­te­ry, która w danym wy­ra­zie nie wy­stę­pu­je

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­sie­lec – osoba, wobec któ­rej za­sto­so­wa­no karę po­wie­sze­nia, lub po­peł­ni­ła sa­mo­bój­stwo przez po­wie­sze­nie
  • Wi­sie­lec – stra­szą­ca dusza czło­wie­ka po­wie­szo­ne­go
  • Wi­sie­lec – karta ta­ro­ta
  • Wi­sie­lec – gra to­wa­rzy­ska
  • Wi­sie­lec – potok, do­pływ Czar­nej Orawy
  • Wi­sie­lec – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Wi­sie­lec – inne okre­śle­nie Trzo­no­li­now­ca, bu­dyn­ku we Wroc­ła­wiu
  • Wi­sie­lec – for­ma­cja świe­co­wa wy­stę­pu­ją­ca w ja­poń­skich wy­kre­sach świe­co­wych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wieszać, powiesić, wisieć ndk.

 rzecz. powieszenie n., zawiesina ż.

Wiktionary


wisienka

zdrob­nie­nie od: wi­śnia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wi­śnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈɕɛ̃nka, AS: vʹiśẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśnia, wiśniówka

 przym. wiśniowy

Wiktionary


wisienkowy

→ wi­sien­ka


SJP.pl

Patrz:

wisienka

wisieć

1. być za­wie­szo­nym, ucze­pio­nym gdzieś, na czymś;
2. swo­bod­nie opa­dać ku do­ło­wi; ob­wi­sać, zwi­sać;
3. o ubra­niu: być zbyt luź­nym, ob­szer­nym;
4. uno­sić się nad zie­mią, utrzy­my­wać się w po­wie­trzu;
5. być stra­co­nym przez po­wie­sze­nie;
6. po­tocz­nie: być win­nym komuś pie­nią­dze;
7. po­tocz­nie: coś komuś wisi (zwisa) - coś jest dla kogoś obo­jęt­ne, zu­peł­nie go to nie ob­cho­dzi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być przy­mo­co­wa­nym do cze­goś od góry

 (1.2) znaj­do­wać się w po­wie­trzu, tkwić nie­ru­cho­mo nad zie­mią

 (1.3) umie­rać na szu­bie­ni­cy

 (1.4) pot. być win­nym (pie­nią­dze itp.)

 (1.5) pot. być (komuś) obo­jęt­nym

 (1.6) zwie­szać się w dół

 (1.7) pot. być zbyt luź­nym (o odzie­ży)

 (1.8) dawać się od­czuć, być od­czu­wal­nym (o na­stro­ju itp.); za­gra­żać

 (1.9) środ. in­form. nie wy­ka­zy­wać ak­tyw­no­ści (o pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obra­zek wisi nad biur­kiem.

 (1.1) Li­ście wiszą na drze­wie.

 (1.2) Nad mia­stem wi­sia­ła gruba war­stwa smogu.

 (1.2) He­li­kop­ter wisi nie­ru­cho­mo trzy­dzie­ści me­trów nad zie­mią.

 (1.3) Bę­dziesz wi­siał za swe zbrod­nie!

 (1.4) Wi­sisz mi je­szcze dwa­dzie­ścia zło­tych.

 (1.5) Wisi mi, co lu­dzie o mnie po­wie­dzą!

 (1.6) Dzi­siaj na wu­e­fie na­u­czy­ciel znowu kazał nam wi­sieć na dra­bin­kach.

 (1.7) Schu­dłem i teraz spod­nie na mnie wiszą.

 (1.8) Nie spła­cał kre­dy­tu i teraz wisi nad nim groź­ba li­cy­ta­cji miesz­ka­nia.

 (1.9) Ten klient wisi, trze­ba go zabić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕɛ̇t͡ɕ, AS: vʹiśėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiesić, rozwiesić, wieszać, wywiesić, zawiesić, zawisnąć

 rzecz. zawiesina ż., wiszenie n., wisior mrz., wisielec, zwis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwisać

 (1.2) unosić się

 (1.3) zawisać

 (1.4) zalegać

 (1.5) latać

 (1.6) zwisać

 (1.7) zwisać

 (1.8) grozić, zagrażać

Wiktionary


wisior

duży, oka­za­ły wi­sio­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. spory, oka­za­ły wi­sio­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ną ozdo­bą na­szyj­ni­ka jest wi­sior wy­ko­na­ny ręcz­nie z mie­dzia­nej bla­chy. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕɔr, AS: vʹiśor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wisiorek

 czas. wisieć

Wiktionary


wisiorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wi­sior

 (1.2) jubil. drob­na bi­żu­te­ria no­szo­na na szyi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wisior m.

Wiktionary


wisiorkowy

→ wi­sio­rek


SJP.pl

Patrz:

wisiorek

wisiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wisk

daw­niej: wist (gra w karty)


SJP.pl


wiskacza

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny szyn­szy­lo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­go­sto­mus ma­xi­mus|ref=tak., po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski gry­zoń spo­krew­nio­ny z szyn­szy­lą, szkod­nik pa­stwisk;

Wiktionary

Wi­ska­cza ("La­gi­dium") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Chin­chil­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny szyn­szy­lo­wa­tych (Chin­chil­li­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈskat͡ʃa, AS: vʹiskača

Wiktionary


wiskać

daw­niej: pi­szczeć, skrze­czeć, kwi­czeć; wi­szczeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. iskać

 (1.2) slang. prze­szu­kać kie­sze­nie przez po­li­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbysz­ko wiska pióra dla Da­nu­si.

 (1.2) To samo wkur­wie­nie, gdy pies na klat­ce cię wiska

Wiktionary


wiskers

krysz­tał nit­ko­wy, bar­dzo cien­ki mo­no­krysz­tał


SJP.pl


wiski

→ Wizna (lo­kal­nie); wi­zeń­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiski – część wsi Dre­lów w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
  • Wiski – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Tucz­na
  • Wiski – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska
  • Wiski – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska

Wikipedia


wiskicki

→ Wi­skit­ki; wi­ski­tec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­skit­ka­mi, do­ty­czą­cy Wi­ski­tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiskitki nmos.

Wiktionary


wiskitczanin

miesz­ka­niec Wi­ski­tek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wiskitczanka

miesz­kan­ka Wi­ski­tek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wiskitecki

→ Wi­skit­ki; wi­skic­ki


SJP.pl


wiskitki

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim;

 (1.2) geogr. adm. gmina z sie­dzi­bą w Wi­skit­kach (1.1);

Wiktionary

}|-

Wi­skit­ki – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Wi­skit­ki nad Pisią Gą­go­li­ną. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wi­skit­ki. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie ma sta­tus so­łect­wa. Leżą 4 km od Ży­rar­do­wa, przy węźle au­to­stra­dy A2 z drogą kra­jo­wą nr 50.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Janek i miesz­kam w Wi­skit­kach od uro­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiskitczanin m., wiskitczanka ż.

 przym. wiskicki, podwiskicki

Wiktionary


wiskitno

Wi­skit­no – (niem. "Ste­in­me­i­ler") wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo.

Wikipedia


wiskograf

przy­rząd mie­rzą­cy lep­kość cie­czy i za­pi­su­ją­cy wynik


SJP.pl


wiskotyczny

→ wi­sko­za; wi­sko­zo­wy


SJP.pl


wiskoza

1. gęsta, lepka, cią­gli­wa ciecz uży­wa­na głów­nie do pro­duk­cji włó­kien sztucz­nych;
2. włó­kno wy­pro­du­ko­wa­ne z wi­sko­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. gęsta, lepka sub­stan­cja po­zy­ski­wa­na w wy­ni­ku che­micz­nej obrób­ki ce­lu­lo­zy, uży­wa­na głów­nie do pro­duk­cji włó­kien sztucz­nych i ce­lo­fa­nu

 (1.2) włók. włó­kno wy­pro­du­ko­wa­ne z wi­sko­zy (1.1)

 (1.3) włók. tka­ni­na z wi­sko­zy (1.2)

 (1.4) fiz. fi­zycz­na wła­ści­wość pły­nów okre­śla­ją­ca siły tar­cia wew­nętrz­ne­go mię­dzy po­ru­sza­ją­cy­mi się wzglę­dem sie­bie war­stwa­mi cie­czy lub gazów

 (1.5) pot. mot. sprzę­gło, w któ­rym obra­ca­ją­cy się ele­ment wpra­wia w ruch drugi ele­ment za poś­red­nict­wem cie­czy o dużej lep­ko­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­sko­za die­lek­trycz­na
  • Wi­sko­za – nazwa lep­ko­ści
  • Wi­sko­za – nazwa włó­kien wi­sko­zo­wych
  • Wi­sko­za – rozt­wór ksan­ta­tu ce­lu­lo­zy w roz­cień­czo­nym ługu so­do­wym
  • Wi­sko­za ma­gne­tycz­na

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiskozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) lepkość

Wiktionary


wiskozator

za­gę­szczacz


SJP.pl


wiskozja

w psy­cho­lo­gii: trud­ność oder­wa­nia myśli od raz po­ru­szo­ne­go pro­ble­mu


SJP.pl


wiskozny

psych. typ at­le­ty­ków, po­wol­nych, zrów­no­wa­żo­nych, do­bro­dusz­nych, pe­dan­tycz­nych, skłon­nych do spo­ra­dycz­nych wy­bu­chów gnie­wu


SJP.pl


wiskozowy

→ wi­sko­za; wi­sko­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wyt­wo­rzo­ny z wi­sko­zy

 (1.2) zwią­za­ny z wi­sko­zą, do­ty­czą­cy wi­sko­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiskoza ż.

Wiktionary


wiskozymetr

przy­rząd do po­mia­ru lep­ko­ści cie­czy; lep­ko­ścio­mierz


SJP.pl

Wi­sko­zy­metr, lep­ko­ścio­mierz – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do po­mia­ru lep­ko­ści pły­nów (głów­nie cie­czy).

Lep­ko­ścio­mie­rze ka­pi­lar­ne wyz­na­cza­ją lep­kość na pod­sta­wie czasu prze­pły­wu okre­ślo­nej ilo­ści płynu przez od­po­wied­nio ska­li­bro­wa­ne rurki ka­pi­lar­ne pod dzia­ła­niem zna­nej róż­ni­cy ci­śnień. Na ta­kiej za­sa­dzie dzia­ła­ją m.in. przy­rzą­dy słu­żą­ce do wyz­na­cza­nia lep­ko­ści ki­ne­ma­tycz­nej ole­jów: lep­ko­ścio­mie­rze Ub­be­loh­de­go, Ostwal­da i Pin­kie­wi­cza.

Wikipedia


wiskozymetria

dział che­mii zaj­mu­ją­cy się lep­ko­ścią


SJP.pl


wiskozymetryczny

zwią­za­ny z wi­sko­zy­me­trią


SJP.pl


wismar

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w Niem­czech, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Bał­tyc­kim;

Wiktionary

Wis­mar – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, sie­dzi­ba po­wia­tu Nord­west­mec­klen­burg; port nad Mo­rzem Bał­tyc­kim. Licz­ba miesz­kań­ców: 44 tys. (2008).

Stare mia­sto Wis­ma­ru jest wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wismarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Wyszomierz

Wiktionary


wismarski

przy­miot­nik od: Wis­mar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wis­ma­rem, do­ty­czą­cy Wis­ma­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wismar mrz.

Wiktionary


wissarionowicz

naz­wi­sko (pa­tro­ni­mi­cum)


SJP.pl


wist

ro­dzaj gry w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. ro­dzaj gry w karty;

 (1.2) pot. wojsk. pi­sto­let WIST-94

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) karc. za­gryw­ka w bry­dżu;

 (2.2) karc. de­kla­ra­cja gry ze zo­bo­wią­za­niem do wzię­cia lew

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (w niek­tó­rych grach kar­cia­nych) za­gra­nie pier­wszej karty przez gra­cza roz­po­czy­na­ją­ce­go roz­gryw­kę
  • Wist (brydż) roz­po­czę­cie roz­gryw­ki (lub ko­lej­nej lewy) przez obro­nę
  • Wist – gra kar­cia­na, pro­to­pla­sta bry­dża
  • Wist – pol­ski pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny
  • dol­no­nie­miec­ka nazwa gminy w Niem­czech: Wi­stedt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko wy­da­wa­ło się Dzie­dzi­co­wi w po­rząd­ku, kiedy z Ko­tu­szo­wa przy­jeż­dża­li Peł­scy, kiedy grał wie­czo­ra­mi w wista, kiedy roz­ma­wiał o sztu­ce, kiedy od­wie­dzał swoje piw­ni­ce i przy­ci­nał róże.

 (1.2) Trzy­ma­łem wista w opu­szczo­nej ręce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲist, AS: vʹist

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiścik mrz., wisek mzw.

 czas. wistować

 przym. wistowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wisek, zdrobn. wiścik

 (2.1-2) zdrobn. wiścik

Wiktionary


wista

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. ka­mi­zel­ka

Wiktionary


wistaczać

daw­niej: łą­czyć, ze­spa­lać z isto­tą cze­goś


SJP.pl


wistak

naz­wi­sko


SJP.pl


wistaria

drze­wia­ste pną­cze z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; gli­cy­nia; wi­ste­ria; słod­lin


SJP.pl


wisteria

drze­wia­ste pną­cze z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; gli­cy­nia; wi­sta­ria; słod­lin


SJP.pl


wistnąć

1. w bry­dżu: roz­po­cząć wyj­ściem roz­gryw­kę;
2. w pre­fe­ran­sie: za­de­kla­ro­wać pod­czas li­cy­ta­cji wzię­cie okre­ślo­nej licz­by lew


SJP.pl


wistować

1. w bry­dżu: roz­po­czy­nać wyj­ściem roz­gryw­kę;
2. w pre­fe­ran­sie: de­kla­ro­wać pod­czas li­cy­ta­cji wzię­cie okre­ślo­nej licz­by lew;
3. daw­niej: grać w wista


SJP.pl


wistowy

przy­miot­nik od: wist


SJP.pl


wistra

sztucz­ne włó­kno ce­lu­lo­zo­we, po­dob­ne do ba­weł­ny


SJP.pl


wistram

sztucz­ne two­rzy­wo uży­wa­ne do wy­ro­bu przed­mio­tów ga­lan­te­ryj­nych


SJP.pl


wisus

urwis, łobuz, psot­nik


SJP.pl


wisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Wisz (niem. Wis­chau) – nie­ist­nie­ją­ca miej­sco­wość w woj. dol­no­ślą­skim po­ło­żo­na nieg­dyś mię­dzy wsia­mi Ju­trzy­na i Kol­ni­ca, dzi­siaj ba­gni­ska i lasek nad rzeką Gnoj­na o tej samej naz­wie.

Wikipedia


wiszar

1. ro­śli­na czep­na; gęste, splą­ta­ne za­ro­śle
2. prze­sta­rza­le: skała, ur­wi­sko


SJP.pl

Wi­szar – pło pa­pro­cio­wo-trzci­no­we, tor­fo­wi­sko wi­szą­ce, wy­stę­pu­je w ob­sza­rach źród­li­sko­wych. Tor­fo­wi­sko wi­szą­ce – so­czew­ko­wa­te tor­fo­wi­sko źród­li­sko­we, po­ło­żo­ne na stro­mym zbo­czu, sil­nie uwod­nio­ne dzię­ki utrzy­my­wa­niu wody przez torf i sta­łe­mu do­pły­wo­wi ze źró­dła.

Wikipedia


wiszczeć

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: pi­szczeć, skrze­czeć, kwi­czeć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bia­ły­stok. krzy­czeć, pi­szczeć, wrze­szczeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań wi­szczeć!

Wiktionary


wiszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wi­sieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vʹišẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wisieć, wieszać

 rzecz. zawiesina ż.

Wiktionary


wiszer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) plast. na­rzę­dzie do roz­cie­ra­nia zmięk­cza­nia kre­ski ry­sun­ku wy­ko­na­ne np. z cias­no zro­lo­wa­ne­go i za­o­strzo­ne­go pa­pie­ru;

 (1.2) łow. pręt do czy­szcze­nia lufy broni pal­nej

Wiktionary

Wi­szer (wi­szor) – na­rzę­dzie słu­żą­ce do osła­bia­nia, zmięk­cza­nia i roz­ma­zy­wa­nia kre­ski w ry­sun­ku wę­glem, pa­ste­lem lub kredą, poz­wa­la­jąc na uzy­ska­nie efek­tu zam­gle­nia lub roz­my­cia. Służy także do mie­sza­nia ko­lo­rów w ry­sun­ku ko­lo­ro­wym. Naj­czę­ściej jest to ło­pat­ka lub pa­łecz­ka z mięk­ką, fil­co­wą koń­ców­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­rzy­staj wi­szer i sprosz­ko­wa­ny wę­giel drzew­ny do na­ry­so­wa­nia sub­tel­ne­go, zam­glo­ne­go wi­do­ku mia­sta lub portu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiszor m., wieszerowanie n.

 czas. wiszerować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiszor

 (1.2) wycior

Wiktionary


wiszera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Kraju Perm­skim, lewy do­pływ Kamy;

Wiktionary

Wi­sze­ra (ros. Вишера) – rzeka w Rosji, w Kraju Perm­skim. Lewy do­pływ Kamy, wpada do Za­to­ki Wi­szer­skiej Zbior­ni­ka Kam­skie­go.

Dłu­gość 415 km, po­wierzch­ni zlew­ni 31 200 km², śred­nia wy­so­kość zlew­ni 317 m.

Wikipedia


wiszeński

przy­miot­nik od: Wisz­nia Mała


SJP.pl


wisznia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol., śrpol., także. gw-pl|Bra­sław­szczyz­na,Cie­sza­nów,Ska­łat,Stub­no,Tu­li­gło­wy,Olesz­kow­ce,Łotwa,Buj­wi­dze,Su­praśl. wi­śnia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wisz­nia – stru­ga, do­pływ Bud­ko­wi­czan­ki
  • Wisz­nia – stru­ga, do­pływ Lu­ba­czów­ki
  • Wisz­nia – rzeka, do­pływ Sanu
  • Wisz­nia Mała - wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, sie­dzi­ba gminy Wisz­nia Mała
  • Wisz­nia – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Szczer­cze­wo
  • Wisz­nia – wieś w ob­wo­dzie lwow­skie­go, w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Są­do­wa Wisz­nia – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie mo­ści­skim
  • Wi­śnia, Wisz­niów; Wisz­nu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiszniak mrz.

:: zdrobn. wiszenka ż.

 przym. wiszniowy

Wiktionary


wisznice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wisz­ni­ce ( "Вішніцы") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Wisz­ni­ce. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Zie­la­wa, rzeka do­rze­cza Bugu, do­pływ Krzny. Wisz­ni­ce leżą przy dro­dze kra­jo­wej nr 63 i dro­gach wo­je­wódz­kich nr 812 i nr 815.

Wikipedia


wisznicki

przy­miot­nik od: Wisz­ni­ce


SJP.pl


wiszniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wisz­niew­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tryk i po­li­tyk
  • To­masz Wisz­niew­ski – pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, sce­na­rzy­sta
  • Wło­dzi­mierz Wisz­niew­ski – pol­ski aktor
  • Woj­ciech Wisz­niew­ski – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta oraz aktor
  • Zbi­gniew Wisz­niew­ski – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Mi­chał Wisz­niew­ski - pol­ski fi­lo­zof, psy­cho­log, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry

Wikipedia


wiszniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiszniów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wisz­niów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze
  • Wisz­niów (Вишнів) – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim
  • Wisz­niów – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ki­we­rec­kim
  • Wisz­niów – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim
  • Wi­śniów

Wikipedia


wisznu

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: bóg, w "We­dzie" to­wa­rzysz i so­jusz­nik Indry, prze­mie­rza­ją­cy świat trze­ma kro­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. jeden z trzech naj­waż­niej­szych bogów hin­du­iz­mu

Wiktionary

Wisz­nu (san­skryt i hindi: विष्णु, IAST: Viṣṇu) – jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych dewów w hin­du­iz­mie, je­dy­ny hin­du­ski bóg czczo­ny w wisz­nu­iz­mie (naj­więk­szym wyz­na­niu hin­du­i­stycz­nym). Jeden z Tri­mur­ti (trój­cy hin­du­i­stycz­nej) two­rzo­nej wraz z Brah­mą i Śiwą. Sym­bo­li­zu­je utrzy­mu­ją­cy aspekt boga, naj­czę­ściej iden­ty­fi­ko­wa­ny z dwoma swo­i­mi awa­ta­ra­mi: Krysz­ną i Ramą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy „zło sięga nieba", Wisz­nu staje się ziem­skim awa­ta­rem. Obok ofi­cjal­nej listy awa­ta­rów ist­nie­ją wie­rze­nia nie­or­to­dok­syj­ne. Za awa­tar Boga uwa­ża­no czę­sto Gand­hie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiʃnu, AS: vʹišnu

Wiktionary


wisznuizm

jeden z głów­nych kul­tów w hin­du­iz­mie


SJP.pl

Wisz­nu­izm (na­zy­wa­ny przez wielu wyz­naw­ców "wa­isz­na­wiz­mem" (ew. "wajsz­na­wiz­mem") od ory­gi­nal­nej nazwy san­skryc­kiej) – gałąź hin­du­iz­mu, w któ­rej Wisz­nu lub jeden z jego awa­ta­rów wiel­bio­ny jest jako naj­wyż­szy Bóg. Naj­po­pu­lar­niej­szą re­li­gią wisz­nu­ic­ką jest krysz­na­izm.

Wikipedia


wiszogronowiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych


SJP.pl

Wi­szo­gro­no­wiec ("Uno­nop­sis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych ("An­no­na­ce­ae"). Obej­mu­je 48 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w kli­ma­cie tro­pi­kal­nym obu Ame­ryk (od po­łud­nio­we­go Mek­sy­ku po Bo­li­wię i po­łud­nio­wą Bra­zy­lię. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "U. an­gu­sti­fo­lia"

Wikipedia


wiszor

1. daw­niej: szczot­ka do czy­szcze­nia lufy ar­mat­niej lub ka­ra­bi­no­wej po wy­strza­le; wy­cior;
2. zwi­nię­ty ka­wa­łek skóry, irchy lub pa­pie­ru, słu­żą­cy do roz­cie­ra­nia na ry­sun­ku kred­ki, ołów­ka, węgla lub pa­ste­li; fi­szo­rek


SJP.pl


wiszorek

zwi­nię­ty ka­wa­łek skóry, irchy lub pa­pie­ru, słu­żą­cy do roz­cie­ra­nia na ry­sun­ku kred­ki, ołów­ka, węgla lub pa­ste­li; wi­szor; fi­szo­rek


SJP.pl


wiszowaty

naz­wi­sko


SJP.pl

Wi­szo­wa­ty – naz­wi­sko uży­wa­ne w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 1067 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. bia­ło­stoc­kim (252 osoby), łom­żyń­skim (204 osób) i su­wal­skim (145 osób).

Wikipedia


wisztyniecki

przy­miot­nik od: Wisz­ty­niec


SJP.pl


wiszący

1. być za­wie­szo­nym, ucze­pio­nym gdzieś, na czymś;
2. swo­bod­nie opa­dać ku do­ło­wi; ob­wi­sać, zwi­sać;
3. o ubra­niu: być zbyt luź­nym, ob­szer­nym;
4. uno­sić się nad zie­mią, utrzy­my­wać się w po­wie­trzu;
5. być stra­co­nym przez po­wie­sze­nie;
6. po­tocz­nie: być win­nym komuś pie­nią­dze;
7. po­tocz­nie: coś komuś wisi (zwisa) - coś jest dla kogoś obo­jęt­ne, zu­peł­nie go to nie ob­cho­dzi


SJP.pl


wisówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wi­sów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz.

W dru­giej po­ło­wie XVI wieku była to wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na w po­wie­cie biel­skim ziemi raw­skiej, w wo­je­wództ­wie raw­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


wisła

1. rzeka w Pol­sce;
2. mia­sto w Pol­sce;
3. nazwa wielu pol­skich klu­bów spor­to­wych (np. Wisła Kra­ków, Wisła Płock)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Pol­sce;

 (1.2) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.3) pot. sport. nazwa kilku pol­skich klu­bów spor­to­wych

 (1.4) rzad. imię|pol­ski|ż.;

 (1.5) geogr. to­po­nim, skład­nik nazw kilku miej­sco­wo­ści i rzek w Pol­sce

Wiktionary

Wisła ( Vi­stu­la, We­ich­sel) – naj­dłuż­sza rzeka Pol­ski, a także naj­dłuż­sza rzeka ucho­dzą­ca do Morza Bał­tyc­kie­go, o dłu­go­ści 1022 km. Wpły­wa do Za­to­ki Gdań­skiej, a jej śred­nio­rocz­ny prze­pływ w od­cin­ku uj­ścio­wym wy­no­si 1046 m³/s.

Dłu­gość Wisły po­da­wa­na w źró­dłach ulega zmia­nie na prze­strze­ni lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wisła prze­pły­wa przez Kra­ków i War­sza­wę.

 (1.2) W Wiśle znaj­du­je się szes­na­ście wy­cią­gów nar­ciar­skich.

 (1.3) Wisła wiele razy zdo­by­ła mi­strzo­stwo Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiswa, AS: vʹisu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiślak m., wiślanka ż., Wisłok m., Wisłoka ż., wiślanin nmos., Wiślisko n., Powiśle n.

:: zdrobn. Wisełka ż.

 przym. nadwiślański, przywiślański, wiślany, wiślny, wiślański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poet. Królowa Polskich Rzek

 (1.3) pot. Biała Gwiazda

Wiktionary


wisław

imię mę­skie


SJP.pl

Wi­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne ze skró­co­ne­go czło­nu "Wit-" („pan, wład­ca”), i "-sław" („sława”). Mogło ono mieć cha­rak­ter ży­czą­cy i oz­na­czać „tego, który bę­dzie sław­nym panem”. Formą peł­niej­szą tego imie­nia jest Wi­to­sław.

Wikipedia


wisława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Zo­bacz też: Wi­sła­wa (album).

Wi­sła­wa – sło­wiań­skie imię żeń­skie, bę­dą­ce skró­co­ną formą imie­nia Wi­to­sła­wa albo Woj­sła­wa. Poś­wiad­czo­ne od 1273 roku jako "Wi­sła­wa" ||"Wy­sła­wa".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Wi­sła­wa i je­stem kra­kow­ską kwie­ciar­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲisˈwava, AS: vʹisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosława ż., Wojsława ż.

:: fm. Wisław m.

Wiktionary


wisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wisławostwo

Wi­sław z mał­żon­ką; Wi­sła­wo­wie


SJP.pl


wisławowie

Wi­sław z mał­żon­ką; Wi­sła­wo­stwo


SJP.pl


wisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wisławski

naz­wi­sko


SJP.pl


wisłocki

przy­miot­nik od: Wi­słok, Wi­sło­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Wi­słoc­ki (ok. 1820–1898) – bur­mistrz Tar­no­wa
  • An­to­ni Wi­słoc­ki (ok. 1770–1823) – wła­ści­ciel Fram­po­la
  • Jan Wi­słoc­ki (zm. 1775) – cho­rą­ży byd­go­ski
  • Jerzy Wi­słoc­ki (1928–2008) – pol­ski praw­nik i hi­sto­ryk
  • Ju­liusz Sas-Wi­słoc­ki (1909–1973) – praw­nik
  • Le­szek Wi­słoc­ki (1931–2025) – kom­po­zy­tor
  • Sta­ni­sław Wi­słoc­ki (1921–1998) – pol­ski dy­ry­gent, kom­po­zy­tor i pia­ni­sta
  • Te­o­do­zy Wi­słoc­ki (?–1801) – bi­skup
  • Wła­dy­sław Wi­słoc­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


wisłok

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, le­wo­brzeż­ny do­pływ Sanu;

Wiktionary

Wi­słok – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, lewy do­pływ Sanu, o dłu­go­ści 228 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 3528 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rze Wi­sło­ki ude­rza nas fakt inny; całą tę oko­li­cę, którą ob­szar Wi­sło­ki, Ropy, Jasły, Ja­seł­ki i śred­nie­go Wi­sło­ka zaj­mu­je, osied­li tak zwani Głu­cho­niem­cy od dołów Sa­noc­kich po­czą­wszy, to jest od oko­li­cy Kom­bor­ni, Ha­czo­wa, Trze­śnio­wa aż po Gry­bow­ski dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiswɔk, AS: vʹisu̯ok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisłoka ż., Wisła ż., wiślak mos.

 przym. wisłocki, wiślny

Wiktionary


wisłoka

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły;

Wiktionary

Wi­sło­ka – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, prawy do­pływ gór­nej Wisły. Dłu­gość rzeki wy­no­si 164 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 4110 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rze Wi­sło­ki ude­rza nas fakt inny; całą tę oko­li­cę, którą ob­szar Wi­sło­ki, Ropy, Jasły, Ja­seł­ki i śred­nie­go Wi­sło­ka zaj­mu­je, osied­li tak zwani Głu­cho­niem­cy od dołów Sa­noc­kich po­czą­wszy, to jest od oko­li­cy Kom­bor­ni, Ha­czo­wa, Trze­śnio­wa aż po Gry­bow­ski dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲisˈwɔka, AS: vʹisu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisłok m., Wisła ż., wiślak mos.

 przym. wisłocki

Wiktionary


wisłostrada

ciąg ulic w War­sza­wie


SJP.pl

Wi­sło­stra­da – trasa szyb­kie­go ruchu wzdłuż le­we­go brze­gu Wisły w War­sza­wie.

Trasa, w którą włą­czo­no ist­nie­ją­ce ulice, pow­sta­ła w la­tach 1972–1975. Bie­gnie od ul. Puł­ko­wej na pół­no­cy do ul. Przy­czół­ko­wej na po­łud­niu.

Wikipedia


wisłoujście

twier­dza w Gdań­sku


SJP.pl

Wi­sło­uj­ście (kaszb. "Minda", niem. "Weichselmünde", daw­niej "Münde") – nie­za­miesz­ka­ny ob­szar prze­my­sło­wy w Gdań­sku, wcho­dzą­cy w skład osied­la ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Prze­rób­ka, na Wy­spie Por­to­wej, nad Mart­wą Wisłą. Znaj­du­je się tu za­cho­wa­na za­byt­ko­wa Twier­dza Wi­sło­uj­ście.

Wikipedia


wisłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wit

w gwa­rze prze­stęp­czej (wię­zien­nej): ręka


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca wy­so­ki dźwięk wy­da­wa­ny przez ptaki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wit – imię mę­skie
  • Wit – rzeka w Buł­ga­rii
  • Wit – po­stać wy­stę­pu­ją­ca w ko­mik­sach z serii Kajko i Ko­kosz
  • WIT – Wyż­sza Szko­ła In­for­ma­ty­ki Sto­so­wa­nej i Za­rzą­dza­nia w War­sza­wie
  • An­to­ni Wit
  • Ra­do­mir Wit
  • Sta­ni­sław Wit Wi­liń­ski
  • Jacob de Wit
  • Pier­re De Wit
  • San­tia­go De Wit Guzmán

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲit, AS: vʹit

Wiktionary


wit.

skrót

 (1.1) = wi­ta­mi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z naj­waż­niej­szych wi­ta­min wspo­ma­ga­ją­cych od­por­ność jest wit. A wy­stę­pu­ją­ca m.in. w mar­chew­ce i jabł­kach.

Wiktionary


wita

re­a­go­wać w okre­ślo­ny spo­sób przy spot­ka­niu kogoś, na widok cze­goś


SJP.pl


witacz

przy­droż­na kon­struk­cja z nazwą mia­sta, re­gio­nu, gminy itp., zwy­kle z na­pi­sem po­wi­tal­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­droż­na trwa­ła kon­struk­cja przy wjeź­dzie na ob­szar gminy, mia­sta itp. wi­ta­ją­ca po­dróż­nych;

 (1.2) folk. okaz­jo­nal­na sło­mia­na kon­struk­cja usta­wia­na przez miesz­kań­ców pod­czas do­ży­nek

Wiktionary

Wi­tacz – znak usta­wia­ny przy wjeź­dzie do miej­sco­wo­ści, jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej, re­gio­nu czy pań­stwa w celu po­wi­ta­nia przy­jeż­dża­ją­cych osób.

Na tego typu zna­kach czę­sto umie­szcza się hasło re­kla­mo­we, herb, logo, in­for­ma­cje o lo­kal­nych atrak­cjach tu­ry­stycz­nych, licz­bie miesz­kań­ców, mia­stach part­ner­skich i tym po­dob­ne. Zda­rza się, że pro­jekt wi­ta­cza zo­sta­je wy­ło­nio­ny na za­sa­dzie kon­kur­su, jak miało to miej­sce mię­dzy in­ny­mi w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, Łodzi czy Byd­go­szczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­sto usta­wi­ło nowy wi­tacz przy dro­dze od Mi­ko­ło­wa.

 (1.2) Ktoś pod­pa­lił wi­tacz do­żyn­ko­wy przy samej re­mi­zie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witaczka ż., witanie n.

 czas. zawitać, powitać, przywitać dk., witać ndk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam, powitać

Wiktionary


witaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. przy­wi­ta­nie, wi­ta­nie się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witacz mrz., witanie n.

 czas. zawitać, powitać, przywitać dk., witać ndk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam, powitać

Wiktionary


witaj

wy­krzy­knik

 (1.1) zwrot uży­wa­ny jako po­wi­ta­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2 os. lp. zob. witać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witaj, Jurku! Jak ci się spało?

 (1.1) Nad wej­ściem po­wie­si­li napis: „Witaj, szko­ło!”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witacz mrz., witaczka ż., witanie n., powitanie n.

 czas. zawitać, witać ndk., powitać dk.

 wykrz. witam, powitać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hej, dzień dobry, cześć, czołem, serwus, pot. siema, pot. witka

Wiktionary


witak

naz­wi­sko


SJP.pl


witalij

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


witalis

imię mę­skie


SJP.pl

Wi­ta­lis – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ży­cio­wy, zdol­ny do życia” ("vi­ta­lis") i wy­ra­ża­ło ży­cze­nie ro­dzi­ców, żeby dziec­ko się do­brze cho­wa­ło. Pa­tro­nem imie­nia jest m.in. św. Wi­ta­lis, mę­czen­nik, zm. ok. 300.

Wikipedia


witalista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik wi­ta­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witalizm m.

:: fż. witalistka

 przym. witalistyczny

Wiktionary


witalistka

→ wi­ta­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka wi­ta­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

witalista

Powiązane:

 rzecz. witalizm m.

:: fm. witalista mos.

Wiktionary


witalistyczny

→ wi­ta­lizm


SJP.pl

Patrz:

witalizm

witalizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na za­kła­da­ją­ca ist­nie­nie w or­ga­niz­mach ży­wych nie­ma­te­rial­nej, siły ży­cio­wej, która kie­ru­je pro­ce­sa­mi ży­cio­wy­mi i de­cy­du­je o ich prze­bie­gu


SJP.pl

Wi­ta­lizm – hi­po­te­za bio­lo­gicz­na za­kła­da­ją­ca, że w zja­wi­skach ży­cio­wych są obec­ne siły wi­tal­ne (nie­ma­te­rial­ne, nie­fi­zycz­ne – vis vi­ta­lis, élan vital), a fi­zy­ko­che­micz­ny opis or­ga­niz­mów jest nie­wy­czer­pu­ją­cy.

Wi­ta­lizm wy­stę­po­wał w fi­lo­zo­fii Pla­to­na, a potem szcze­gól­nie u Ary­sto­te­le­sa w jego kon­cep­cji duszy (en­te­le­chia).

Wikipedia


witalizować

zwięk­szać wi­tal­ność, od­mła­dzać


SJP.pl


witalizująco

→ wi­ta­li­zu­ją­cy


SJP.pl

Patrz:

witalizujący

witalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wi­tal­nie


SJP.pl


witalnik

motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


witalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wi­tal­ne, pełne ener­gii ży­cio­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈtalnɔɕt͡ɕ, AS: vʹitalność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywotność

Wiktionary


witalny

ob­da­rzo­ny siłą ży­wot­ną, ży­cio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i jego pro­ce­sów

 (1.2) pełen sił ży­cio­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witalność ż.

 przysł. witalnie

Wiktionary


witam

re­a­go­wać w okre­ślo­ny spo­sób przy spot­ka­niu kogoś, na widok cze­goś


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zwrot uży­wa­ny jako po­wi­ta­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: witać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam, Pana, Panie Ja­recz­ku!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witacz mrz., witaczka ż., witanie n.

 czas. zawitać, powitać, przywitać dk., witać ndk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, powitać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzień dobry

Wiktionary


witamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny nie­zbęd­ny do pra­wi­dło­we­go prze­bie­gu pro­ce­sów ży­cio­wych za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w po­ży­wie­niu, bio­rą­cy udział w re­gu­la­cji me­ta­bo­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. biol. chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny nie­zbęd­ny dla pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia or­ga­niz­mu ży­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko ow­sia­ne zwy­kle robi się z owsa, wody i oleju sło­necz­ni­ko­we­go, ale można je też wzbo­ga­cić wap­niem, wa­ni­lią i wi­ta­mi­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitãˈmʲĩna, AS: vʹitãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witaminizowanie n., witaminizacja ż.

:: zdrobn. witaminka ż.

 czas. witaminizować ndk.

 przym. witaminowy

Wiktionary


witaminizacja

do­da­nie na­tu­ral­nych bądź syn­te­tycz­nych pre­pa­ra­tów wi­ta­min do pro­duk­tów spo­żyw­czych, kasz i kos­me­ty­ków w celu ich wzbo­ga­ce­nia


SJP.pl


witaminka

1. zdrob­nie­nie od: wi­ta­mi­na;
2. żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: Polka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wi­ta­mi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witamina ż.

Wiktionary


witaminolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wi­ta­mi­no­lo­gii


SJP.pl


witaminologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­ta­mi­no­lo­gią, do­ty­czą­cy wi­ta­mi­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witaminologia ż.

Wiktionary


witaminomania

rzad­ko: upor­czy­wa skłon­ność do pro­fi­lak­tycz­ne­go sto­so­wa­nia wi­ta­min, mo­gą­ca pro­wa­dzić do cho­rób


SJP.pl


witaminoterapia

rzad­ko: od­po­wied­nie sto­so­wa­nie wi­ta­min w pro­fi­lak­ty­ce i le­cze­niu cho­rób; ku­ra­cja wi­ta­mi­no­wa


SJP.pl


witaminowy

przy­miot­nik od: wi­ta­mi­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wi­ta­mi­na­mi

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy wi­ta­mi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na obiad - syty, go­rą­cy po­si­łek lub wroc­ław­ska bomba wi­ta­mi­no­wa, czyli kny­sza lub pita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitãmʲĩˈnɔvɨ, AS: vʹitãmʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witamina ż.

 przym. witaminizowany

Wiktionary


witania

re­a­go­wać w okre­ślo­ny spo­sób przy spot­ka­niu kogoś, na widok cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Wit­ha­nia|Pa­u­quy|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju wi­ta­nia (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od wi­ta­nie

Wiktionary

Wi­ta­nia ("Wit­ha­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych ("So­la­na­ce­ae"). Obej­mu­je 19 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji oraz w nie­mal całej Afry­ce (bez Ma­da­ga­ska­ru i niek­tó­rych kra­jów na za­cho­dzie kon­ty­nen­tu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nia­ne wła­ści­wo­ści wi­ta­nii przy­pi­sy­wa­ne są prze­de wszyst­kim wy­stę­pu­ją­cym w ko­rze­niu gli­ko­wi­ta­no­li­dom.

Wiktionary


witanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|witać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈtãɲɛ, AS: vʹitãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. witać, zawitać

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam

 rzecz. witacz mrz., witaczka ż.

Wiktionary


witaniów

Wi­ta­niów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Łęcz­na.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


witanolid

ste­ro­i­do­wy lak­ton wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zwią­zek che­micz­ny z grupy lak­to­nów ste­ro­i­do­wych wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w ro­śli­nach z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ta­no­li­dy zno­si­ły im­mu­no­su­pre­sję oraz wy­wo­ła­ne chro­nicz­nym stre­sem za­bu­rze­nia sek­su­al­ne wy­stę­pu­ją­ce u sam­ców.

Wiktionary


witanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­ta­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce
  • Wi­ta­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie To­mi­ce

Wikipedia


witanowo

Wi­ta­no­wo (ka­szub. "Witónowò", niem. "Fran­zdorf") – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Koł­czy­gło­wy. Leży na Po­je­zie­rzu By­tow­skim. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


witarianin

we­ge­ta­ria­nin, który spo­ży­wa je­dy­nie su­ro­we wa­rzy­wa i owoce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba prak­ty­ku­ją­ca wi­ta­ria­nizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianizm m., witarianka ż.

 przym. witariański

 przysł. witariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) surojadek

Wiktionary


witarianizm

dieta wy­klu­cza­ją­ca spo­ży­wa­nie po­kar­mów pod­da­nych obrób­ce ter­micz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób odży­wia­nia się po­le­ga­ją­cy na spo­ży­wa­niu wy­łącz­nie su­ro­wych po­kar­mów (do­pu­szczal­ne jest pod­grze­wa­nie je­dze­nia do 40 °C) i wy­klu­cze­niu wy­so­ko przet­wo­rzo­nej żyw­no­ści;

Wiktionary

Wi­ta­ria­nizm – dieta wy­klu­cza­ją­ca spo­ży­wa­nie po­kar­mów pod­da­nych obrób­ce ter­micz­nej oraz pro­duk­tów wy­so­ko­przet­wo­rzo­nych. Naj­czę­ściej, choć nie za­wsze, jest łą­czo­ny z we­ge­ta­ria­niz­mem lub we­ga­niz­mem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­tun­kiem dla oty­łych jest kon­sek­went­ny wi­ta­ria­nizm. Wi­ta­ria­nie to lu­dzie, któ­rzy po­rzu­ci­li tra­dy­cyj­ną kuch­nię na rzecz na­tu­ral­ne­go, pier­wot­ne­go odży­wia­nia: owoce i inne su­ro­wiz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianin m., witarianka ż.

 przym. witariański

Wiktionary


witarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę skła­da­ją­cą się wy­łącz­nie ze świe­żych wa­rzyw i owo­ców oraz czy­stej wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­strze­ga­ją­ca zasad ży­wie­nio­wych wi­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo tego, że je­stem wi­ta­rian­ką, od czasu do czasu mam ocho­tę na cie­pły po­si­łek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianizm m., witarianin m.

 przym. witariański

 przysł. witariańsko

Wiktionary


witariański

→ wi­ta­ria­nizm, → wi­ta­ria­nin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy dla wi­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

witarianizm, → witarianin

Przykłady

 (1.1) Na na­szym we­se­lu będą wy­łącz­nie po­tra­wy wi­ta­riań­skie i oczy­wi­ście wódka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianizm m., witarianin m., witarianka ż.

 przysł. witariańsko

Wiktionary


witasteryna

wi­ta­mi­na roz­pu­szczal­na w tłu­szczach


SJP.pl


witaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


witaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


witaszewice

Wi­ta­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty.

Wieś od XVIII w. była włas­no­ścią pod­cza­sze­go Igna­ce­go Sza­mow­skie­go.

Wios­ną 1833 roku, w ma­jąt­ku Eu­ge­niu­sza Sza­mow­skie­go w Wi­ta­sze­wi­cach ukry­wał się Zenon Świę­to­sław­ski, uczest­nik par­ty­zant­ki Za­liw­skie­go.

Wikipedia


witaszkowo

Wi­tasz­ko­wo (niem. "Vet­ters­fel­de", łuż. "Wětškow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


witaszyce

Wi­ta­szy­ce (dawn. niem. "Wittschütz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Wi­ta­szy­ce. W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


witaszyn

Wi­ta­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wa­rec­kim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


witać

re­a­go­wać w okre­ślo­ny spo­sób przy spot­ka­niu kogoś, na widok cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) poz­dro­wić kogoś na po­cząt­ku spot­ka­nia; oka­zać swoje uczu­cia w związ­ku z czy­imś przy­by­ciem, od­wie­dzi­na­mi, spot­ka­niem kogoś

 (1.2) re­a­go­wać w jakiś spo­sób na czy­jeś przy­by­cie lub inne zda­rze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny witać się

 (2.1) skła­dać sobie wza­jem­ne przy­wi­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam pań­stwa w po­po­łud­nio­wej au­dy­cji - przy­wi­tał się re­dak­tor.

 (2.1) Wy­lę­knio­ny Ża­czek witał się tym­cza­sem z jas­no­wło­sym, su­chym dżen­tel­me­nem, który mimo ró­żo­wych od­sta­ją­cych uszu wy­glą­dał rze­czy­wi­ście na lorda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲitat͡ɕ, AS: vʹitać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powitanie n., witacz mrz., witaczka ż., witanie n.

 czas. zawitać, przywitać dk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam

Wiktionary


witbier

białe, nie­fil­tro­wa­ne piwo psze­nicz­ne, wa­rzo­ne me­to­dą gór­nej fer­men­ta­cji z dużym udzia­łem psze­ni­cy nie­sło­do­wa­nej


SJP.pl

Wit­bier – tra­dy­cyj­ne, bel­gij­skie piwo psze­nicz­ne zwane rów­nież "biere blan­che" (białe piwo). Wit­bier jest wa­rzo­ny me­to­dą gór­nej fer­men­ta­cji i nie­fil­tro­wa­ny, a ze wzglę­du na do­da­tek nie­sło­do­wa­nej psze­ni­cy może być bar­dzo mętny.

Sto­li­cą bel­gij­skie­go "bier blan­che" jest miej­sco­wość Ho­e­ga­ar­den w Bra­ban­cji, w któ­rej w XVIII wieku dzia­ła­ło ok.

Wikipedia


witczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Wit­czak (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wit­czak (forma żeń­ska: pani Wit­czak, Wit­cza­ko­wa, Wit­cza­ków­na, w licz­bie mno­giej: Wit­cza­ko­wie, pot. gwar. lub przest. Wit­cza­ki) – naz­wi­sko pol­skie, któ­rym po­słu­gu­je się ponad 10 ty­się­cy osób.

Wikipedia


witebsk

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, nad rzeką Dźwi­ną;

Wiktionary

Wi­tebsk (biał. Віцебск, "Wi­ciebsk") – mia­sto po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, nad rzeką Dźwi­ną. Liczy 364,8 tys. miesz­kań­ców (2020). Wi­tebsk jest trze­cim pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem bia­ło­ru­skim.

Mia­sto na­le­ża­ło do Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go oraz do I Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spraw­ca wy­pad­ku po­trą­cił dwóch ludzi w Wi­teb­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witebszczyzna ż.

 przym. witebski

Wiktionary


witebski

→ Wi­tebsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­teb­skiem, do­ty­czą­cy Wi­teb­ska

Wiktionary

Patrz:

Witebsk

Powiązane:

 rzecz. Witebsk m.

Wiktionary


witecki

naz­wi­sko


SJP.pl


witeczka

zdrob­nie­nie od: witka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: witka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈtɛt͡ʃka, AS: vʹitečka

Wiktionary


witek

1. długa ga­łąz­ka; wić; łoza;
2. apa­rat ruchu jed­no­ko­mór­kow­ców; wić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imion: Wit, Wi­told, Wi­tołd, Wi­to­sław, Wik­tor

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zdrob­nie­nie imie­nia Wi­told
  • Adam Witek (1928–2013) – pol­ski pilot szy­bow­co­wy
  • Bar­ba­ra Witek (zm. 2013) – pol­ska oce­a­no­graf­ka
  • Elż­bie­ta Witek (ur. 1957) – pol­ska po­li­tycz­ka, na­u­czy­ciel­ka
  • Eu­ge­niusz Witek (1921–2011) – pol­ski rol­nik, po­li­tyk
  • Eu­ge­niusz Witek (ur. 1955) – pol­ski aktor, ka­ba­re­ciarz
  • Frank Witek (1921–1944) – ame­ry­kań­ski żoł­nierz
  • Iwona Witek (1952–2020) – pol­ska szczy­pior­nist­ka
  • Jacek Witek (1970–2017) – pol­ski siat­karz
  • Jan Witek (1928–2001) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Jan Ste­fan Witek (1942–1981) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, te­o­log
  • Józef Witek (1915–1944) – pol­ski żoł­nierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Witek i cho­dził z nami na kurs tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wit mos./mrz.

Wiktionary


witeliusz

imię mę­skie


SJP.pl

Zo­bacz też: Wi­te­liusz (kar­dy­nał).

Wi­te­liusz, "Aulus Vi­tel­lius Ger­ma­ni­cus" (ur. 24 wrze­śnia 15, zm. 21 grud­nia 69 w Rzy­mie) – ce­sarz rzym­ski od 19 kwiet­nia 69 do swo­jej śmier­ci.

Wikipedia


witelon

Wi­te­lon, inne formy imie­nia: "Wi­te­lo, Wi­tel­lo, Vi­tel­lio, Vi­te­lo, Vi­tel­lo, Vi­tel­lo Thu­rin­go­po­lo­nis" (ur. około 1230 na Dol­nym Ślą­sku, zm. po­mię­dzy 1280 a kwiet­niem 1314) – pol­ski mnich i uczo­ny: fizyk, ma­te­ma­tyk i fi­lo­zof, znany z prac nad op­ty­ką i psy­cho­lo­gią spo­strze­ga­nia.

Wikipedia


witerbski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Vi­ter­bo, do­ty­czą­cy Vi­ter­bo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na forum mię­dzy­na­ro­do­wym zwró­co­no uwagę na to za­gad­nie­nie w przy­ję­tej w 1990 roku De­kla­ra­cji Wi­terb­skiej, poś­wię­co­nej edu­ka­cji le­śnej spo­łe­czeń­stwa, a także za­wo­do­we­mu kształ­ce­niu le­śni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Viterbo n.

Wiktionary


witerunek

sub­stan­cja ne­u­tra­li­zu­ją­ca za­pach czło­wie­ka, uży­wa­na do sma­ro­wa­nia sideł, pu­ła­pek itp.; od­wiatr


SJP.pl


witeryt

mi­ne­rał, wę­glan baru


SJP.pl

Wi­te­ryt (wit­he­ryt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich. Naz­wa­ny od imie­nia Wil­lia­ma Wit­he­rin­ga, an­giel­skie­go bo­ta­ni­ka i mi­ne­ra­lo­ga, od­kryw­cy tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


witeziowy

przy­miot­nik od: witeź


SJP.pl


witeź

daw­niej dziel­ny ry­cerz, śmia­łek, bo­ha­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. dziel­ny ry­cerz, bo­ha­ter­ski wo­jow­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­ciądz
  • Witeź – cza­so­pis­mo spo­łecz­no-po­li­tycz­ne i ar­ty­stycz­no-li­te­rac­kie,
  • Witeź – pol­ski jacht z lat 20. XX w. (Yacht Klub Pol­ski),
  • Witeź II – pol­ski jacht (Jacht Klubu AZS Szcze­cin),
  • Witeź II – koń wy­ści­go­wy czy­stej krwi arab­skiej,
  • Witeź w ty­gry­siej skó­rze – śred­nio­wiecz­ny gru­ziń­ski epos na­ro­do­wy,
  • Witeź że­glarz – że­gla­rek, motyl za­li­cza­ny do ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych (wi­te­zie)

Wikipedia


witim

rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Bu­ria­cji i ob­wo­dzie ir­kuc­kim; prawy do­pływ Leny;

Wiktionary

Witim (ros. Витим) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Bu­ria­cji i ob­wo­dzie ir­kuc­kim; prawy do­pływ Leny; dłu­gość 1837 km (z Wi­tim­ka­nem 1978 km); po­wierzch­nia do­rze­cza 225 tys. km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 2200 m³/s.

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Czyna i Wi­tim­kan na Pła­sko­wy­żu Wi­tim­skim; pły­nie w kie­run­ku pół­noc­nym, prze­ła­mu­jąc się przez Góry Sta­no­we, na­stęp­nie w do­li­nie od­dzie­la­ją­cej wy­ży­ny Pół­noc­no­baj­kal­ską i Pa­tom­ską; ucho­dzi do Leny, dzie­ląc się na ra­mio­na.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. witimski

Wiktionary


witimski

przy­miot­nik od: Witim (rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­ti­mem, do­ty­czą­cy Wi­ti­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witim mrz.

Wiktionary


witka

1. długa ga­łąz­ka; wić; łoza;
2. apa­rat ruchu jed­no­ko­mór­kow­ców; wić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka, ela­stycz­na ga­łąz­ka

Wiktionary

Witka (czes. "Smědá", niem. "Wit­tig") – rzeka w Cze­chach i w Pol­sce o dłu­go­ści 51,9 km (w gra­ni­cach Pol­ski – 5,9 km) i po­wierzch­ni do­rze­cza 331 km² (w gra­ni­cach Pol­ski – 60 km²), prawy do­pływ Nysy Łu­życ­kiej.

Rzeka wy­pły­wa z trzech po­to­ków źród­li­sko­wych w Gó­rach Izer­skich: Bílá Smědá, Černá Smědá, Hnědá Smědá, w Cze­chach. Za głów­ny potok źród­li­sko­wy uważa się Bílá Smědá wy­pły­wa­ją­cy z tor­fo­wisk mię­dzy Smie­daw­ską Górą a Izerą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wić ż.

 czas. wić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wić

Wiktionary


witkacjana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Wit­ka­ce­go


SJP.pl


witkacolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wit­ka­co­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się wit­ka­co­lo­gią; znaw­ca, ba­dacz życia i twór­czo­ści Wit­ka­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­we­mu za­in­te­re­so­wa­niu sztu­ką ze stro­ny re­ży­se­rów i in­sce­ni­za­to­rów to­wa­rzy­szy cie­ka­wość wit­ka­co­lo­gów oraz hi­sto­ry­ków XX-wiecz­ne­go te­a­tru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy mos., Witkacówka ż.

:: fż. witkacolożka ż.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkacologia

ba­da­nia nad twór­czo­ścią Sta­ni­sła­wa Igna­ce­go Wit­kie­wi­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na badań na­u­ko­wych zaj­mu­ją­ca się ży­ciem i spu­ściz­ną ar­ty­stycz­ną Sta­ni­sła­wa Igna­ce­go Wit­kie­wi­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna Mi­ciń­ska przez 40 lat zaj­mo­wa­ła się Wit­ka­cym i stwo­rzy­ła fun­da­men­ty wit­ka­co­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż., Witkiewicz m.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkacologiczny

przy­miot­nik od: wit­ka­co­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wit­ka­co­lo­gią, do­ty­czą­cy wit­ka­co­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

 przym. Witkacowski

Wiktionary


witkacolożka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­u­kow­czy­ni zaj­mu­ją­ca się wit­ka­co­lo­gią; znaw­czy­ni, ba­dacz­ka życia i twór­czo­ści Wit­ka­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną po­sta­cią nu­me­ru jest Anna Mi­ciń­ska, wy­bit­na wit­ka­co­loż­ka, edy­tor­ka i li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni, która po­ja­wia się w ar­ty­ku­le pro­fe­so­ra Ja­nu­sza De­gle­ra (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., Witkacówka ż., Witkiewicz m.

:: fm. witkacolog ż.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkacowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przy­na­leż­ny Wit­ka­ce­mu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

 przym. witkacologiczny

Wiktionary


witkacy

pse­u­do­nim Sta­ni­sła­wa Igna­ce­go Wit­kie­wi­cza (1885-1939), dra­ma­to­pi­sa­rza, ma­la­rza, te­o­re­ty­ka sztu­ki i fi­lo­zo­fa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. pse­u­do­nim Sta­ni­sła­wa Igna­ce­go Wit­kie­wi­cza, pol­skie­go pi­sa­rza i ma­la­rza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Rosji Wit­ka­ce­mu za­bra­kło pie­nię­dzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkiewicz

1. Sta­ni­sław Wit­kie­wicz (1851-1915) (oj­ciec Sta­ni­sła­wa Igna­ce­go), ma­larz, kry­tyk i pi­sarz;
2. Sta­ni­sław Igna­cy Wit­kie­wicz (pseud. Wit­ka­cy) (syn Sta­ni­sła­wa) (1885-1939), dra­ma­to­pi­sarz, ma­larz, te­o­re­tyk sztu­ki i fi­lo­zof


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wit­kie­wicz Ko­szczyc (1881-1958) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Jan Pro­sper Wit­kie­wicz (1808-1839) – wspó­łor­ga­ni­za­tor sto­wa­rzy­sze­nia „Czar­ni Bra­cia”, car­ski wy­słan­nik do Azji Środ­ko­wej
  • Ka­zi­mierz Wit­kie­wicz (1924-2018) – pol­ski aktor
  • Ma­ciej Wit­kie­wicz – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Mag­da­le­na Wit­kie­wicz — pol­ska pi­sar­ka
  • Mi­chał Wit­kie­wicz — pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pla­ni­sta prze­strzen­ny, po­dróż­nik, dzien­ni­karz
  • Roman Wit­kie­wicz (1886-1941) – pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej
  • Sta­ni­sław Wit­kie­wicz (1851-1915) – pol­ski ma­larz, ar­chi­tekt, pi­sarz i te­o­re­tyk sztu­ki
  • Sta­ni­sław Igna­cy Wit­kie­wicz (1885-1939) – pol­ski pi­sarz, ma­larz, fi­lo­zof, dra­ma­turg i fo­to­gra­fik
  • Jan Sta­ni­sław Wit­kie­wicz (ur. 1955) – pol­ski kry­tyk mu­zycz­ny i ba­le­to­wy

Wikipedia


witkiewiczowski

taki jak u Sta­ni­sła­wa Wit­kie­wi­cza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Sta­ni­sła­wa Wit­kie­wi­cza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. szt. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Sta­ni­sła­wa Igna­ce­go Wit­kie­wi­cza, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Wit­kie­wi­cza lub jego twór­czo­ści, taki jak u Wit­kie­wi­cza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Witkiewiczowski

Wiktionary


witkowianin

miesz­ka­niec Wit­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


witkowianka

miesz­kan­ka Wit­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


witkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wit­ko­wi­ce – część mia­sta Kra­ko­wa, w de­le­ga­tu­rze Kra­ków-Kro­wo­drza
  • Wit­ko­wi­ce Nowe – osied­le w Kra­ko­wie
  • Wit­ko­wi­ce – część ad­mi­ni­stra­cyj­na Ko­ło­brze­gu
  • Wit­ko­wi­ce – część mia­sta Rop­czy­ce
  • Wit­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Wit­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Kęty
  • Wit­ko­wi­ce – część wsi Ra­ci­bor­sko, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Wit­ko­wi­ce – część wsi Przed­peł­ce, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by
  • Wit­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Mło­dzie­szyn
  • Wit­ko­wi­ce – osada wsi Wit­ko­wi­ce, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Mło­dzie­szyn
  • Wit­ko­wi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Ra­do­myśl nad Sanem
  • Wit­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce

Wikipedia


witkowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wit­ko­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Wit­ko­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkowice nmos.

Wiktionary


witkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


witkowie

naz­wi­sko


SJP.pl


witkowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Wit­ko­wo (w la­tach 1939–1945 niem. "Wit­tin­gen") – mia­sto w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Wrze­siń­skiej. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wit­ko­wo.

Do 1927 roku mia­sto było sie­dzi­bą urzę­du sta­ro­stwa po­wia­tu wit­kow­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲitˈkɔvɔ, AS: vʹitkovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witkowianin m., witkowianka ż.

 przym. witkowski

Wiktionary


witkowski

przy­miot­nik od: Wit­ko­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wit­ko­wa, zwią­za­ny z Wit­ko­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wit­kow­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług bazy PESEL, w stycz­niu 2022 roku naz­wi­sko zna­la­zło się na 40. po­zy­cji na li­ście naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych w Pol­sce naz­wisk mę­skich i na 38. po­zy­cji listy naz­wisk kob...
  • An­drzej Wit­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Au­gust Wit­kow­ski – pol­ski fizyk, dok­tor fi­lo­zo­fii, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go w Kra­ko­wie
  • Bo­ni­fa­cy Wit­kow­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Cze­sław Wit­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL IX ka­den­cji
  • Eu­ge­niusz Wit­kow­ski (ros. Евге́ний Влади́мирович Витко́вский) – ro­syj­ski pi­sarz scien­ce-fic­tion, kry­tyk li­te­rac­ki, poeta, tłu­macz
  • Georg Wit­kow­ski – nie­miec­ki hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Ge­or­ges Mar­tin Wit­kow­ski – fran­cu­ski dy­ry­gent i kom­po­zy­tor mu­zy­ki po­waż­nej
  • Igor Wit­kow­ski – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Jan Wit­kow­ski – pol­ski fe­lie­to­ni­sta
  • Jerzy Wit­kow­ski – pol­ski pia­ni­sta
  • Józef Wit­kow­ski – astro­nom, ge­o­fi­zyk, astro­fi­zyk pol­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Witkowo n., witkowianin m., witkowianka ż.

Wiktionary


witkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Witka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


witlinek

ryba z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych; mer­lan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mer­lan­gius mer­lan­gus|ref=tak., ryba at­la­tyc­ka;

Wiktionary

Wit­li­nek ("Mer­lan­gius mer­lan­gus") – ga­tu­nek mor­skiej ryby dor­szoksz­tałt­nej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae). Po­ła­wia­na go­spo­dar­czo na nie­wiel­ką skalę, spo­ty­ka­na w ak­wa­riach pu­blicz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈtlʲĩnɛk, AS: vʹitlʹĩnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) merlan

Wiktionary


witnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wit­ni­ca ( Vietz) – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wit­ni­ca.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2024 r. Wit­ni­ca li­czy­ła 6417 miesz­kań­ców.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest 26 km od Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 132 (re­la­cji Go­rzów Wiel­ko­pol­ski – Ko­strzyn nad Odrą). Przez mia­sto prze­pły­wa rzeka Witna, która jest do­pły­wem Warty. Na pół­noc­ny za­chód od mia­sta znaj­du­je się Je­zio­ro Wiel­kie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲitʲˈɲit͡sa, AS: vʹitʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witnicki

Wiktionary


witnicki

przy­miot­nik od: Wit­ni­ca


SJP.pl


witniczanin

miesz­ka­niec Wit­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


witniczanka

miesz­kan­ka Wit­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


witno

Witno (do 1945 niem. "Wit­ten­fel­de") – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


witold

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­told – imię
  • Wi­told (ok. 1352–1430) – wiel­ki ksią­żę li­tew­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­told jest wy­bit­nym aryt­me­ty­kiem.

 (1.1) Na po­cząt­ku pięt­na­ste­go wieku ksią­żę Wi­told roz­ka­zał wy­bu­do­wać pier­wszy mu­ro­wa­ny zamek w Wil­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲitɔlt, AS: vʹitolt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witoldowa ż.

:: fż. Witolda ż.

Wiktionary


witolda

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Wi­tol­da – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wi­told o zna­cze­niu „wła­da­ją­ca ludem”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Witold mos.

Wiktionary


witoldostwo

Wi­told z mał­żon­ką; Wi­tol­do­wie


SJP.pl


witoldowie

Wi­told z mał­żon­ką; Wi­tol­do­stwo


SJP.pl


witoldowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­tol­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Wi­tol­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny
  • Wi­tol­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Wi­tol­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Wi­tol­do­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Wi­tol­dów

Wikipedia


witoldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wi­tol­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


witoldzin

Wi­tol­dzin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły.

Wikipedia


witomino

dziel­ni­ca Gdyni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) dziel­ni­ca Gdyni

Wiktionary

Wi­to­mi­no (kaszb. "Wi­to­mi­no") – dziel­ni­ca Gdyni pow­sta­ła 23 stycz­nia 2019 roku z po­łą­cze­nia do­tych­cza­so­wych dziel­nic: Wi­to­mi­no-Le­śni­czów­ka oraz Wi­to­mi­no-Ra­dio­sta­cja. Ob­szar na ko­niec 2025 roku za­miesz­ki­wa­ło 15 133 miesz­kań­ców.

Wieś du­chow­na, na­le­żą­ca do klasz­to­ru bry­gi­dek w Gdań­sku po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gdań­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Wi­to­mi­nie znaj­du­je się duży cmen­tarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitɔ̃ˈmʲĩnɔ, AS: vʹitõmʹĩno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witomiński

Wiktionary


witomir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Wi­to­mir – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Wikipedia


witomiła

dawne imię żeń­skie


SJP.pl


witomiński

→ Wi­to­mi­no


SJP.pl

Patrz:

Witomino

witonia

1. wieś w Pol­sce;
2. lewy do­pływ Bzury


SJP.pl

Zo­bacz też: Wi­to­nia w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Wi­to­nia (daw­niej mia­sto) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Wi­to­nia. Sie­dzi­ba gminy Wi­to­nia.

Wikipedia


witos

naz­wi­sko, np.
1. Win­cen­ty Witos (1875-1945), brat An­drze­ja, dzia­łacz ruchu lu­do­we­go, po­li­tyk, pu­bli­cy­sta, rol­nik;
2. An­drzej Witos (1878-1973), brat Win­cen­te­go, dzia­łacz ruchu lu­do­we­go, rol­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Witos – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy, kie­row­nik re­sor­tu w PKWN
  • Dawid Witos – pol­ski ko­szy­karz
  • Lud­wik Witos – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy
  • Win­cen­ty Witos – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy, trzy­krot­ny pre­mier II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia


witostowice

Wi­to­sto­wi­ce ( Schönjohnsdorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce, u stóp Wzgórz Strze­liń­skich.

Wikipedia


witostwo

Wit z mał­żon­ką; Wi­to­wie


SJP.pl


witosz

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


witosza

masyw gór­ski w Buł­ga­rii


SJP.pl

mar­gin-left: auto; mar­gin-right:auto;">

Wikipedia


witoszewo

Wi­to­sze­wo (niem. "Kun­zen­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Po­je­zie­rzu Iław­skim w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W la­tach 1945–1946 miej­sco­wość no­si­ła nazwę "Koń­cze­wo"

Wikipedia


witoszyce

Wi­to­szy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Góra.

Wikipedia


witoszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­to­szyn – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Ka­zi­mierz Dolny
  • Wi­to­szyn – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Wy­miar­ki
  • Wi­to­szyn – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Wi­to­szyn (gmina)
  • Nowy Wi­to­szyn
  • Stary Wi­to­szyn
  • Łęg-Wi­to­szyn

Wikipedia


witosław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. to­po­nim, nazwa pię­ciu pol­skich miej­sco­wo­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­to­sław – imię mę­skie
  • 5 miej­sco­wo­ści w Pol­sce:
    • Wi­to­sław – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
    • Wi­to­sław – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
    • Wi­to­sław – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
    • Wi­to­sław – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Recz
    • Wi­to­sław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • inne:
    • Wi­to­sław – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Wi­to­sła­wiu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Wi­to­sław całe swoje życie poś­wię­cił ka­te­chi­zo­wa­niu.

 (2.1) Niem­cy ucie­kli z Wi­to­sła­wia w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. Witosławowy

 (2.1) rzecz. witosławianin mos., witosławianka ż.

 (2.1) przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Wi­to­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Wit(o)-" („pan, wład­ca”), i "-sława" („sława”). Za­no­to­wa­ne zo­sta­ło po raz pier­wszy w 1265 r. Mogło ono mieć cha­rak­ter ży­czą­cy i oz­na­czać „tę, która bę­dzie sław­ną panią”. Formą skró­co­ną tego imie­nia jest Wi­sła­wa, a mę­ski­mi od­po­wied­ni­ka­mi – od­po­wied­nio Wi­to­sław i Wi­sław.

Wikipedia


witosławianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wi­to­sła­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt się nie przej­mo­wał wi­to­sła­wia­na­mi i ich pro­ble­ma­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m.

:: fż. witosławianka ż.

 przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosławianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wi­to­sła­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­to­sła­wian­ki chcia­ły­by mieć włas­ny fit­ness klub.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m.

:: fm. witosławianin m.

 przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosławostwo

Wi­to­sław z mał­żon­ką; Wi­to­sła­wo­wie


SJP.pl


witosławowie

Wi­to­sław z mał­żon­ką; Wi­to­sła­wo­stwo


SJP.pl


witosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wi­to­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Wi­to­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­to­sła­wo­wym ko­ni­kiem jest tenis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m.

 przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosławski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wi­to­sła­wia, zwią­za­ny z Wi­to­sła­wiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc na­sto­lat­ką, cio­cia Józia wy­le­gi­wa­ła się na wi­to­sław­skich łą­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m., witosławianin m., witosławianka ż.

 przym. podwitosławski, Witosławowy

Wiktionary


witowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­to­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Wi­to­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Wi­to­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Koń­sko­wo­la
  • Wi­to­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Wi­to­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Bo­go­ria
  • Górki-Wi­to­wi­ce, Wi­to­wi­ce Dolne, Wi­to­wi­ce Górne

Wikipedia


witowie

naz­wi­sko


SJP.pl


witowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń
  • Wi­to­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne
  • Wi­to­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no
  • Wi­to­wo – część wsi Ry­si­ny w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Kło­da­wa
  • Wi­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Koło
  • Wi­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Osiek Mały
  • Wi­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy
  • Wi­to­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Wi­to­wo-Ko­lo­nia, Witów

Wikipedia


witowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dmy­tro Wi­tow­ski – ukra­iń­ski po­li­tyk, woj­sko­wy
  • Łu­kasz Wi­tow­ski – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Se­ba­stian Wi­tow­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Sta­ni­sław Wi­tow­ski – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm

Wikipedia


witowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wita lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

Wi­to­wy – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław.

Wikipedia


witołd

imię mę­skie


SJP.pl


witoński

przy­miot­nik od: Wi­to­nia


SJP.pl


witramowo

Wi­tra­mo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. W la­tach 1973–77 w gmi­nie Szko­to­wo.

Wikipedia


witraż

kom­po­zy­cja wy­ko­na­na z ka­wał­ków barw­ne­go szkła uję­tych w oło­wia­ne ramki, czę­sto wy­sta­wia­na w okna ko­ścio­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ozdob­na kom­po­zy­cja wy­ko­na­na z ka­wał­ków barw­ne­go szkła wpra­wio­ne­go w okno za­miast szyb;

Wiktionary

Wi­traż – ozdob­ne wy­peł­nie­nie okna, wy­ko­na­ne z ka­wał­ków ko­lo­ro­we­go szkła wpra­wia­nych w oło­wia­ne ramki osa­dzo­ne mię­dzy że­laz­ny­mi szta­ba­mi. Ramki sta­no­wią kon­tur ry­sun­ku, kre­sko­wa­nie na szkle lub ma­lo­wa­nie na nim przeź­ro­czy­sty­mi far­ba­mi od­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ne ele­men­ty (głowę, oczy, ręce, fał­do­wa­nie szat, cie­nio­wa­nie figur).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy służ­ka­mi scho­dzą­cy­mi z żeber skle­pie­nia umie­szczo­no ol­brzy­mie okna, w któ­rych znaj­du­ją się naj­star­sze w Pa­ry­żu go­tyc­kie wi­tra­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲitraʃ, AS: vʹitraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witrażysta m., witrażownik m., witrażystka ż., witrażownictwo n.

:: zdrobn. witrażyk m.

 przym. witrażowy, witrażowniczy

Wiktionary


witrażownictwo

sztu­ka wy­ko­ny­wa­nia wi­tra­ży


SJP.pl


witrażownik

ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem wi­tra­ży; wi­tra­ży­sta


SJP.pl


witrażowy

przy­miot­nik od: wi­traż


SJP.pl


witrażyk

zdrob­nie­nie od: wi­traż


SJP.pl


witrażysta

ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem wi­tra­ży; wi­tra­żow­nik


SJP.pl


witrażystka

→ wi­tra­ży­sta


SJP.pl

Patrz:

witrażysta

witreator

ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem wi­tra­ży; wi­tra­ży­sta


SJP.pl


witreatorka

→ wi­tre­a­tor; wi­tra­żyst­ka


SJP.pl


witrektom

nóż pne­u­ma­tycz­ny do wy­ko­ny­wa­nia wi­trek­to­mii


SJP.pl


witrektomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie ciała szkli­ste­go - żelu wy­peł­nia­ją­ce­go wnę­trze gałki ocz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie skład­ni­ków pa­to­lo­gicz­nych znaj­du­ją­cych się w obrę­bie ciała szkli­ste­go oka;

Wiktionary

Wi­trek­to­mia – ope­ra­cyj­ny za­bieg oku­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu wsze­la­kich skład­ni­ków pa­to­lo­gicz­nych (np. wy­le­wów krwa­wych) znaj­du­ją­cych się w obrę­bie ciała szkli­ste­go oka. Jest jed­nym ze spo­so­bów usu­wa­nia mętów ciała szkli­ste­go.

Wikipedia


witriol

stę­żo­ny kwas siar­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. chem. uwod­nio­ny siar­czan me­ta­lu cięż­kie­go

 (1.2) daw. chem. stę­żo­ny kwas siar­ko­wy

Wiktionary

Wi­triol, olej szkla­ny, olej wi­trio­lu, daw­niej także wi­trio­lej (z śrdw-łac. "vi­trio­lum", od łac. "vi­trum", szkło + "oleum", olej) – dawna nazwa stę­żo­ne­go kwasu siar­ko­we­go, który jest przez­ro­czy­stą cie­czą o szkli­stym wy­glą­dzie i ole­i­stej kon­sy­sten­cji. Nazwą tą okre­śla­no także uwod­nio­ne siar­cza­ny me­ta­li dwu­war­to­ścio­wych, np.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­le­wa­ła mnie go­rycz żrąca jak wi­triol.

Wiktionary


witrochromia

Wi­tro­chro­mia – tech­ni­ka ma­lo­wa­nia na od­wro­cie przez­ro­czy­ste­go po­do­bra­zia (naj­czę­ściej szkła).

W wi­tro­chro­mii ma­lu­je się far­ba­mi olej­ny­mi lub wo­do­roz­cień­czal­ny­mi na tyl­nej stro­nie tafli szkla­nej za po­mo­cą pędz­la lub piór­ka, two­rząc obraz nie­ja­ko „za szkłem”. Od­wrot­na jest też ko­lej­ność wy­ko­ny­wa­nia po­szcze­gól­nych warstw ma­lun­ku (tło na końcu). Poz­wa­la to uzy­skać szcze­gól­ną czy­stość i trwa­łość ko­lo­rów.

Wikipedia


witruwiański

1. taki jak u Wi­tru­wiu­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Wi­tru­wiu­sza;
2. czło­wiek wi­tru­wiań­ski - wi­ze­ru­nek na­gie­go męż­czyz­ny wpi­sa­ne­go w okrąg i kwa­drat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wi­tru­wiu­szem, do­ty­czą­cy Wi­tru­wiu­sza, zgod­nie z Wi­tru­wiu­szem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­słyn­niej­sza sang­wi­na Le­o­nar­da, „Czło­wiek wi­tru­wiań­ski”, znaj­du­je się w zbio­rach Luwru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witruwiusz mos.

Wiktionary


witruwiusz

Mar­cus Vi­tru­vius Pol­lio – rzym­ski ar­chi­tekt ży­ją­cy w I w. p.n.e.

Był kon­struk­to­rem ma­chin wo­jen­nych za pa­no­wa­nia Ju­liu­sza Ce­za­ra i Ok­ta­wia­na Au­gu­sta. Twór­ca tzw. czło­wie­ka wi­tru­wiań­skie­go – opisu pro­por­cji ludz­kie­go ciała zo­bra­zo­wa­ne­go ry­sun­kiem na­gie­go męż­czyz­ny wpi­sa­ne­go w okrąg i kwa­drat (włas­ną wer­sję tego ry­sun­ku upo­wszech­nił póź­niej Le­o­nar­do da Vinci).

Wikipedia


witryfikacja

w fi­zy­ce: zesz­kle­nie


SJP.pl

Wi­try­fi­ka­cja (wi­tri­fi­ka­cja), zesz­kle­nie – prze­mia­na ki­ne­tycz­na przej­ścia ze stanu cie­kłe­go w stan szkli­sty. Nosi ona cechy prze­mia­ny fa­zo­wej II rzędu, ale nie jest prze­mia­ną ter­mo­dy­na­micz­ną, bo nie pro­wa­dzi do ut­wo­rze­nia ter­mo­dy­na­micz­nie sta­bil­nej fazy.

Wikipedia


witryna

1. okno skle­po­we, w któ­rym wy­sta­wia się różne to­wa­ry;
2. osz­klo­na szafa przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia róż­nych przed­mio­tów;
3. umie­szczo­ne pod jed­nym adre­sem w in­ter­ne­cie in­for­ma­cje w po­sta­ci tek­stu, obra­zu lub dźwię­ku; stro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże okno skle­pu przez­na­czo­ne na ek­spo­zy­cję to­wa­ru;

 (1.2) ro­dzaj przesz­klo­nej szaf­ki, w któ­rej wy­sta­wia się coś, np. ozdob­ną za­sta­wę lub bi­be­lo­ty;

 (1.3) in­form. stro­na in­ter­ne­to­wa, zwy­kle ko­mer­cyj­na, ek­spo­nu­ją­ca coś, np. stro­na skle­pu in­ter­ne­to­we­go

 (1.4) szkla­na szafa mu­ze­al­na lub wy­sta­wien­ni­cza

Wiktionary

Wi­try­na – okno wy­sta­wo­we w skle­pie, osz­klo­na i naj­czę­ściej oś­wiet­lo­na ga­blo­ta lub szafa w mu­ze­um. Wi­try­na służy do ek­spo­no­wa­nia to­wa­rów, przed­mio­tów, dzieł sztu­ki. Dzi­siej­sze skle­py, a szcze­gól­nie ich wy­sta­wy są miej­scem re­kla­my to­wa­rów sprze­da­wa­nych przez daną in­sty­tu­cję i z tego po­wo­du po­win­no być od­po­wied­nio duże i jed­no­cze­śnie chro­nić wy­sta­wio­ny towar przed zni­szcze­niem, kra­dzie­żą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈtrɨ̃na, AS: vʹitrỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witryfikacja ż.

:: zdrobn. witrynka ż.

 przym. witrynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wystawa

 (1.2) witrynka

 (1.3) serwis

 (1.4) gablota

Wiktionary


witrynka

zdrob­nie­nie od: wi­try­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wi­try­na

 (1.2) mała wi­try­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jed­nak co jakiś czas prze­no­sił wzrok z te­le­wi­zo­ra na rów­nie cie­ka­wą rzecz – na zu­peł­nie nową me­blo­ścian­kę. Zro­bio­no ją z drew­na sos­no­we­go, a nie z płyty wió­ro­wej. Skła­da­ła się z pię­ciu ele­men­tów – szafy ubra­nio­wej, bie­liź­niar­ki, przesz­klo­nej wi­tryn­ki na książ­ki, szaf­ki z pół­ka­mi, za­wie­ra­ją­cej też dwie po­jem­ne szu­fla­dy, i w końcu nie­wiel­kiej dwudrz­wio­wej ko­mo­dy, na któ­rej dum­nie pre­zen­to­wał się lśnią­cy te­le­wi­zor.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witryna ż.

 przym. witrynowy

Wiktionary


witrynowy

przy­miot­nik od: wi­try­na


SJP.pl


witryt

skład­nik węgla ka­mien­ne­go; wę­giel szkli­sty


SJP.pl


witryłów

Wi­try­łów (w la­tach 1977–1981 Wietrz­na) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Dyd­nia. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wieś leży na ob­sza­rze sta­re­go osad­nict­wa ru­skie­go, na lewym brze­gu Sanu, przy uj­ściu po­to­ku Wi­try­łów­ka.

Wikipedia


witt

[czy­taj: wit] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Witt – naz­wi­sko po­cho­dzą­ce od imion Wit i Wi­told, oz­na­cza­ją­ce "witać", "poz­dra­wiać kogoś przy spot­ka­niu", daw­niej "przy­by­wać". W roku 1994 w Pol­sce miesz­ka­ły 1772 osoby o tym naz­wi­sku, naj­wię­cej w daw­nym wo­je­wództ­wie pil­skim (252).

Wikipedia


wittbrodt

[czy­taj: wit­brot] naz­wi­sko


SJP.pl


wittenberczyk

miesz­ka­niec Wit­ten­ber­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wit­ten­ber­gi, osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dość po­wie­dzieć, że gdy w stu­le­ciu XVI przesz­ło pół­ty­sięcz­na rze­sza stu­denc­ka wit­ten­ber­czy­ków za­pew­ni­ła Pol­sce po­tęż­ny stru­mień no­we­go życia du­cho­we­go i re­li­gij­ne­go — to wiek XVII przy­niósł zu­peł­ne wy­łą­cze­nie mia­sta Lutra z roz­wo­ju umy­sło­we­go Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wittenberga mrz.

:: fż. wittenberka ż.

 przym. wittenberski

Wiktionary


wittenberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lut­her­stadt Wit­ten­berg (pol. Wit­ten­ber­ga) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, sie­dzi­ba po­wia­tu Wit­ten­ber­ga
  • Wit­ten­berg (pol. Wit­ten­ber­ga) – po­wiat w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt
  • Wit­ten­berg (pol. Wit­ten­ber­ga) – były po­wiat w la­tach 1815-1952
  • Wit­ten­berg (pol. Wit­ten­ber­ga) – były po­wiat w la­tach 1952-1990
  • Bia­ło­gó­ra
  • Jar­cze­wo – Klein Wit­ten­berg
  • Rzym
  • Szy­dło­wo – Groß Wit­ten­berg
  • Wit­ten­berg
  • Wit­ten­berg – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sha­wa­no
  • Wit­ten­berg – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sha­wa­no
  • Wit­ten­berg (ang. Wit­ten­berg Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Hut­chin­son

Wikipedia


wittenberga

mia­sto we wschod­nich Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w środ­ko­wych Niem­czech, le­żą­ce nad Łabą w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, cen­trum re­for­ma­cji i miej­sce dzia­łal­no­ści re­for­ma­to­ra re­li­gij­ne­go Mar­ci­na Lutra;

Wiktionary

Wit­ten­ber­ga ( Lut­her­stadt Wit­ten­berg) – mia­sto po­wia­to­we we wschod­nich Niem­czech, le­żą­ce nad Łabą w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, sie­dzi­ba po­wia­tu Wit­ten­ber­ga. Cen­trum re­for­ma­cji, znane z dzia­łal­no­ści Mar­ci­na Lutra, stąd jego ofi­cjal­na nazwa "Lut­her­stadt Wit­ten­berg" ("Mia­sto Lutra Wit­ten­ber­ga").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wittenberczyk mos., wittenberka ż.

 przym. wittenberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Miasto Lutra Wittenberga

Wiktionary


wittenberka

miesz­kan­ka Wit­ten­ber­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wit­ten­ber­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wittenberga ż.

:: fm. wittenberczyk mos.

 przym. wittenberski

Wiktionary


wittenberski

przy­miot­nik od: Wit­ten­ber­ga, mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wit­ten­ber­gą, do­ty­czą­cy Wit­ten­ber­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wittenberka ż., wittenberczyk mos., Wittenberga ż.

Wiktionary


wittgenstein

[czy­taj: WITgensztajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Witt­gen­ste­in – były po­wiat
  • Lud­wig Witt­gen­ste­in – fi­lo­zof
  • Piotr Witt­gen­ste­in – ro­syj­ski ge­ne­rał
  • Karl Witt­gen­ste­in – au­striac­ki prze­my­sło­wiec
  • Paul Witt­gen­ste­in – au­striac­ki pia­ni­sta
  • Witt­gen­ste­in – film bio­gra­ficz­ny
  • Witt­gen­ste­in – hrab­stwo
  • Witt­gen­ste­in – pałac
  • Sayn-Witt­gen­ste­in
  • Sie­gen-Witt­gen­ste­in
  • Witt­gen­ste­i­no­wie

Wikipedia


wittig

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Wit­tig (1823–1893) – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Ed­ward Wit­tig (1879–1941) – pol­ski rzeź­biarz
  • Georg Wit­tig (1897–1987) – che­mik nie­miec­ki, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Ha­li­na Wit­tig (1921–2013) – pol­ska dzia­łacz­ka kon­spi­ra­cyj­na w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Hen­ryk Wit­tig (1941–1998) – pol­ski pił­karz
  • Jo­seph Wit­tig (1879–1949) – nie­miec­ki pro­fe­sor te­o­lo­gii
  • Karl Wit­tig (1890–1958) – nie­miec­ki ko­larz
  • Mi­cha­el Wit­tig (ur. 1976) – ame­ry­kań­ski ba­si­sta
  • Mo­ni­que Wit­tig (1935–2003) – fran­cu­ska pi­sar­ka

Wikipedia


wittlin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Witt­lin (ur. 1950) – pol­ski fizyk
  • Alma Witt­lin (1899–1992) – au­striac­ko-ame­ry­kań­ska pi­sar­ka, hi­sto­ryk sztu­ki, mu­ze­o­log
  • Curt Witt­lin (1941–2019) – szwaj­car­ski ro­ma­ni­sta
  • Felix Witt­lin (1929-2017) – szwaj­car­ski me­ne­dżer
  • Jerzy Witt­lin (1925–1989) – pol­ski pi­sarz i sa­ty­ryk
  • Ha­li­na Wit­lin (1900–1994) – pol­ska po­lo­nist­ka i ger­ma­nist­ka, wy­kła­dow­czy­ni aka­de­mic­ka
  • Józef Witt­lin (1896–1976) – pol­ski pi­sarz
  • Ta­de­usz Witt­lin (1909–1998) – pol­ski praw­nik, pi­sarz, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


wituchowo

Wi­tu­cho­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Kwilcz.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Mię­dzy­rzecz w re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


witucki

naz­wi­sko


SJP.pl


witulski

naz­wi­sko


SJP.pl


wituski

naz­wi­sko


SJP.pl


wituszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


witułka

ro­śli­na z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; wer­we­na; wer­be­na


SJP.pl


witułkowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 3000 ga­tun­ków drzew, krze­wów lub ro­ślin ziel­nych; wer­be­no­wa­te


SJP.pl


witułkowaty

o ce­chach wi­tuł­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wituś

Zdrob­nie­nie od: Wit, Wi­told (imio­na mę­skie); Witek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. po­u­fa­ła forma imion: Wik­tor, Wi­told, Wi­to­sław, Wit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dziuś po­szedł z Wi­tu­siem na spa­ce­rek do lasu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Witek

Wiktionary


witwa

ga­tu­nek wierz­by sto­so­wa­ny w wi­kli­niar­stwie; wierz­ba wi­cio­wa, wierz­ba krze­wia­sta, wierz­ba krza­cza­sta, ko­no­pian­ka


SJP.pl


witwicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Wit­wic­ki – pol­ski ar­chi­tekt i hi­sto­ryk sztu­ki
  • Mi­chał Wit­wic­ki – pol­ski ar­chi­tekt i kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Piotr Wit­wic­ki – pol­ski dzien­ni­karz, re­por­ter, pu­bli­cy­sta, pi­sarz i wy­kła­dow­ca
  • Sta­ni­sław Jan Wit­wic­ki – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • So­fron Wit­wic­ki – ukra­iń­ski pi­sarz, et­no­graf Hu­cul­szczyz­ny, ksiądz grec­ko­ka­to­lic­ki
  • Ste­fan Wit­wic­ki – pol­ski poeta i pu­bli­cy­sta
  • Wła­dy­sław Wit­wic­ki – pol­ski psy­cho­log, fi­lo­zof, hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii, tłu­macz, lek­tor ra­dio­wy, te­o­re­tyk sztu­ki i ar­ty­sta
  • Zdzi­sław Wit­wic­ki – pol­ski ilu­stra­tor, ma­larz

Wikipedia


witz

[czy­taj: wic] po­tocz­nie: dow­cip, żart, kawał; wic


SJP.pl


witówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­tów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Racz­ki
  • Wi­tów­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie dzier­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Fa­ni­pol
  • Wi­tów­ka – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Tu­mi­ło­wi­cze.
  • Wi­tów­ka – rzeka, do­pływ Ko­strzy­nia
  • Wi­tów­ka – potok, do­pływ Oławy
  • Wi­tów­ka – stru­ga, górny bieg Ka­łu­ski
  • Wi­tów­ko, Witów

Wikipedia


wiuga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Stare Za­łu­cze,Ur­szu­lin,Na­dry­bie,Kras­ne,Tar­naw­ka,Rożki (po­wiat ja­now­ski),Żabno,Stry­jów,Boń­cza (po­wiat kras­no­staw­ski),Wy­so­kie,Rogów. za­wie­ja

Wiktionary


wiukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wiu­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiukać ndk.

Wiktionary


wiukać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. bekać, o od­bi­ja­niu się

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. czkać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co zjod, to wo­mi­to­woł abo wiu­koł.

 (1.2) Zaś szczy­pe odet­chła i przysz­ła dó sie, ale je­szcze roz po roz wiu­ka­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiukanie n.

Wiktionary


wiun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg-pl|Po­le­sie, Pod­la­sie, Su­wal­szczyz­na, Po­le­sie Lu­bel­skie. pi­skorz (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mis­gur­nus fos­si­lis|ref=tak.)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|cha­chłac­ka. osoba wy­ka­zu­ją­ca się by­stro­ścią, zwin­no­ścią i ży­cio­wym spry­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nia­ły mi się te pi­sko­rze na­ni­za­ne na sznu­rek i ich smak… Były słone i dosyć twar­de do je­dze­nia, ra­czej chude. Mój dzia­dek mówił na nie „wiuny”.

 (1.1) Po­le­sie okre­śla się czę­sto jako kra­i­nę wiuna (pi­sko­rza), które dla tego ga­tun­ku ryb sta­no­wi praw­dzi­we kró­le­stwo.

 (1.1) Mąka i krupy ko­ro­nę za funt. Ta­lerz cien­kiej zupy dwa noble. Gar­nu­szek zło­wio­nych w Chot­li wiu­nów kosz­tu­je tyle, co w Dil­lin­gen funt wę­dzo­ne­go ło­so­sia…

 (1.1) Dziś Fran­cuz po­za­kła­dał fa­bry­ki cu­kro­we,
I na bło­cie, gdzie kie­dyś były wiuny, raki,
Stoi komin pa­ro­wy — i rodzą bu­ra­ki!

 (2.1) Wiuny oby­wa­te­le dalej pro­spe­ru­ją, Żydzi pro­wa­dzą dłu­go­let­ni szan­taż na trze­bie­niu lasów Witt­gen­ste­in-Ho­hen­lo­he, chło­pi rów­nie ciem­ni…

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiunowy

 rzecz. wijun mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piskorz; regionalizm. wijun

 (2.1) spryciarz

Wiktionary


wiwacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wiwat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wiwat, lecz tylko ci­chut­ki wi­wa­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwat m.

 wykrz. wiwat

Wiktionary


wiwald

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wi­wald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Pa­tro­na­mi tego imie­nia jest dwóch świę­tych, m.in. św. Wi­wald, ere­mi­ta.

Wikipedia


wiwarium

po­mie­szcze­nie do­sto­so­wa­ne do ho­dow­li, ob­ser­wa­cji nie­du­żych zwie­rząt ziem­no-wod­nych (np. pła­zów) w wa­run­kach moż­li­wie naj­bar­dziej zbli­żo­nych do na­tu­ral­nych; vi­va­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie do prze­trzy­my­wa­nia drob­nych zwie­rząt lub ro­ślin w wa­run­kach mak­sy­mal­nie zbli­żo­nych do na­tu­ral­nych;

Wiktionary

Wi­wa­rium (lm. 'wi­wa­ria' z łac. "vi­va­rium" od "vivo, vi­ve­re" 'żyć, miesz­kać') – ogól­na nazwa sztucz­ne­go po­mie­szcze­nia słu­żą­ce­go do prze­trzy­my­wa­nia drob­nych zwie­rząt lub ro­ślin w wa­run­kach mak­sy­mal­nie zbli­żo­nych do na­tu­ral­nych, w celu ich pre­zen­ta­cji, chowu, ho­dow­li lub badań. Do wi­wa­riów nie za­li­cza się ak­wa­riów i wo­lier dla pta­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy szkol­nej pra­cow­ni bio­lo­gicz­nej mie­li­śmy wi­wa­rium z ja­szczur­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwifikacja ż.

Wiktionary


wiwat

1. okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, uz­na­nie;
2. lu­do­wy ta­niec wiel­ko­pol­sko-lu­bu­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, en­tuz­jazm

 (1.2) folk. pol­ski ta­niec lu­do­wy z Wiel­ko­pol­ski;

wy­krzy­knik

 (2.1) niech żyje!, hurra!, brawo!

Wiktionary

Wiwat – pol­ski ta­niec lu­do­wy z Wiel­ko­pol­ski, w żywym tem­pie, dwu- lub trój­mia­ro­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tłum sza­lał — okla­skom i wi­wa­tom nie było końca.

 (2.1) — Wiwat! Niech żyje! — za­wo­łał je­szcze raz, ot­wo­rzył pa­ra­sol i sfru­nął na zie­mię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwatówka ż.,

:: zdrobn. wiwacik mrz.

 czas. wiwatować ndk.

Wiktionary


wiwatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wi­wa­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiwatować ndk.

Wiktionary


wiwatować

cza­sow­nik

 (1.1) wzno­sić okrzy­ki na czy­jąś cześć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum za­czął kla­skać i wi­wa­to­wać na cześć zwy­cięz­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwat m., wiwatowanie n., wiwatówka ż.

 wykrz. wiwat

Wiktionary


wiwatowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiwatowy

→ wiwat, np. kie­lich wi­wa­to­wy


SJP.pl


wiwatówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ar­mat­ka do strze­la­nia na wiwat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Armat nie mamy, jeno nasze wi­wa­tów­ki, dobre do pu­ka­nia w cza­sie uczt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲivaˈtufka, AS: vʹivatufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwat

 czas. wiwatować

 wykrz. wiwat

Wiktionary


wiwenda

prze­sta­rza­le: żyw­ność, pro­wiant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żyw­ność, pro­wiant, za­pa­sy żyw­no­ścio­we

 (1.2) daw. prze­ży­cie, utrzy­ma­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) o, za­pa­chu, per­fu­mo, la­wen­do • wie­lo­barw­na tę­czu­ją­ca tań­cu­ją­ca wstę­go • nie­wy­czer­pal­na nigdy wi­wen­do (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈvɛ̃nda, AS: vʹivẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwifikacja ż.

Wiktionary


wiwera

ssak dra­pież­ny; łasza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vi­ver­ra|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny wiwer w ro­dzi­nie wi­we­ro­wa­tych;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju wi­we­ra (1.1)

Wiktionary

Wi­we­ra ("Vi­ver­ra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wiwer (Vi­ver­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych (Vi­ver­ri­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiwery nmos., wiwerowate nmos.

 przym. wiwerowaty

Wiktionary


wiwern

mi­tycz­ne stwo­rze­nie po­dob­ne do smoka, dwu­noż­ny gad z parą bło­nia­stych skrzy­deł, długą szyją i ogo­nem, czę­sto za­koń­czo­nym ja­do­wi­tym gro­tem; wy­wer­na, wi­wern


SJP.pl

Wi­wern (wi­wer­na lub wy­wer­na) – mi­tycz­ny gad ze śred­nio­wiecz­ne­go be­stia­riu­sza, czę­sto utoż­sa­mia­ny ze smo­kiem.

Nazwa „wi­wern” po­cho­dzi z ję­zy­ka an­giel­skie­go ("wy­vern"). W Wiel­kiej Bry­ta­nii wi­wer­ny są szcze­gól­nie po­pu­lar­ne, można je spot­kać w iko­no­gra­fii, le­gen­dach oraz w he­ral­dy­ce. Wi­ze­run­ki dwu­no­gie­go smoka przy­nio­sły na Wyspy Bry­tyj­skie, praw­do­po­dob­nie jako godła woj­sko­we rzym­skie le­gio­ny, które z kolei prze­ję­ły ten sym­bol od Daków.

Wikipedia


wiwerna

mi­tycz­ne stwo­rze­nie po­dob­ne do smoka, dwu­noż­ny gad z parą bło­nia­stych skrzy­deł, długą szyją i ogo­nem, czę­sto za­koń­czo­nym ja­do­wi­tym gro­tem; wy­wer­na, wi­wern


SJP.pl


wiwerowate

ro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych; łasze, wi­we­ry, ła­szo­wa­te


SJP.pl

Wi­we­ro­wa­te, ła­szo­wa­te, łasze (Vi­ver­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra), wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w le­śnych eko­sy­ste­mach po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, w Afry­ce i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Eu­ro­pie, głów­nie po­przez lasy tro­pi­kal­ne, aż do RPA.

Wikipedia


wiwerowaty

o ce­chach wi­we­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


wiwi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w re­jo­nie ewen­kij­skim Kraju Kras­no­jar­skie­go Rosji, ucho­dzi do Dol­nej Tun­guz­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiwi – rzeka
  • Wiwi – je­zio­ro z któ­re­go wy­pły­wa ww. rzeka
  • Vivi

Wikipedia


wiwianit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny fos­fo­ran że­la­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów;

Wiktionary

Wi­wia­nit (Vi­via­nit) – sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów. Nazwa zo­sta­ła mu na­da­na w 1817 r. przez Abra­ha­ma Gott­lo­ba Wer­ne­ra na cześć po­cho­dzą­ce­go z Korn­wa­lii po­li­ty­ka i prze­my­słow­ca wa­lij­skie­go, (1785–1855).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈvʲjä̃ɲit, AS: vʹivʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary


wiwifikacja

daw­niej: oży­wie­nie, ob­da­rze­nie ży­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. oży­wie­nie, po­now­ne ob­da­rze­nie ży­ciem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwenda ż., wiwarium n.

Wiktionary


wiwisekcja

1. doś­wiad­czal­ny za­bieg na żywym zwie­rzę­ciu;
2. szcze­gó­ło­wa ana­li­za czy­jejś oso­bo­wo­ści; kry­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. ope­ra­cja, doś­wiad­cze­nie prze­pro­wa­dza­ne in vivo, na żywym, nie­u­śmier­co­nym uprzed­nio or­ga­niz­mie zwie­rzę­cym;

Wiktionary

Zo­bacz też: "Wi­wi­sek­cja" – album mu­zycz­ny Ka­zi­ka i Kwar­te­tu ProForma.

Wi­wi­sek­cja ( vivus ‘żywy’, "sec­tio" ‘roz­cię­cie’) – za­bieg ope­ra­cyj­ny wy­ko­ny­wa­ny na żywym zwie­rzę­ciu w ce­lach ba­daw­czych. Wi­wi­sek­cja jest przed­mio­tem pro­te­stów obroń­ców praw zwie­rząt, któ­rzy wska­zu­ją na zna­cze­nie róż­nic mię­dzy­ga­tun­ko­wych oraz po­stu­lu­ją za­stą­pie­nie jej al­ter­na­tyw­ny­mi me­to­da­mi badań (np. ba­da­nia­mi na tkan­kach, sy­mu­la­cja­mi kom­pu­te­ro­wy­mi czy peł­nym wy­ko­rzy­sta­niem już zdo­by­tych doś­wiad­czeń).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiwisektor m.

 przym. wiwisekcyjny

Wiktionary


wiwisekcyjny

do­ty­czą­cy wi­wi­sek­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­wi­sek­cją, do­ty­czą­cy wi­wi­sek­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwisekcja ż., wiwisektor m.

Wiktionary


wiwisektor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto prze­pro­wa­dza wi­wi­sek­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwisekcja ż.

 przym. wiwisekcyjny

Wiktionary


wixa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj klu­bo­wej im­pre­zy z ele­men­ta­mi prze­bie­ra­nia się, uży­wa­nia masek i in­ten­syw­nie świę­cącch ga­dże­tów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiksa

Wiktionary


wiz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. icht. bie­łu­ga

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wiza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲis, AS: vʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyz m., wizina ż., wizyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyz, bieługa

Wiktionary


wiza

do­ku­ment zez­wa­la­ją­cy na wjazd do da­ne­go kraju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. tu­ryst. pi­sem­ne poz­wo­le­nie na prze­kro­cze­nie gra­ni­cy pań­stwo­wej wy­da­wa­ne przez or­ga­ny od­wie­dza­ne­go kraju;

Wiktionary

Wiza (z fr. "visa") – pi­sem­ne zez­wo­le­nie na prze­kro­cze­nie gra­ni­cy lub pobyt na te­re­nie ob­ce­go pań­stwa wy­sta­wia­ne cu­dzo­ziem­com przez przed­sta­wi­ciel­stwa dy­plo­ma­tycz­ne lub kon­su­lar­ne (kon­su­la­ty) tegoż pań­stwa. W niek­tó­rych wy­pad­kach może być też uzy­ska­na na przej­ściach gra­nicz­nych. Wiza ma zaz­wy­czaj po­stać na­klej­ki umie­szczo­nej w pasz­por­cie lub innym do­ku­men­cie po­dró­ży, może też mieć po­stać stem­pla lub wpisu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­cy po­trze­bu­ją wizy, aby wy­je­chać do USA, a oby­wa­te­le USA ja­dą­cy do Pol­ski – nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiza, AS: vʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wizować ndk.

 przym. wizowy

Wiktionary


wizawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ro­dzaj ka­re­ty z sie­dze­nia­mi usta­wio­ny­mi na­prze­ciw sie­bie przez­na­czo­ny dla 2-4 osób;

Wiktionary

Wi­za­wa, wi­zaw­ka, wi­saw­ka (z fr. "vis-à-vis"), vis-à-vis – ro­dzaj ka­re­ty z sie­dze­nia­mi usta­wio­ny­mi na­prze­ciw sie­bie przez­na­czo­ny dla 2-4 osób. W uży­ciu od 3 ćwier­ci XVIII wieku. W XIX i XX wieku vis-à-vis okre­śla konny po­jazd spa­ce­ro­wy, z sie­dze­nia­mi na­prze­ciw sie­bie, bez drzwi­czek. Vis-à-vis przez­na­czo­ny był do jazdy w lecie, zatem nie po­sia­dał dachu lub po­sia­dał dach skła­da­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wizawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vis-à-vis; war. wisawa

Wiktionary


wizaż

sztu­ka do­bie­ra­nia ma­ki­ja­żu, mo­de­lo­wa­nia twa­rzy


SJP.pl


wizażanka

śro­do­wi­sko­wo: użyt­kow­nicz­ka por­ta­lu in­ter­ne­to­we­go Wizaż.pl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hob­bist­ka zaj­mu­ją­ca się do­bie­ra­niem fry­zu­ry, ubrań, ma­ki­ja­żem, ale w odróż­nie­niu od wi­za­żyst­ki, nie trud­nią­ca się tym za­wo­do­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizaż mrz., wizażystka ż., wizażysta mos.

Wiktionary


wizażysta

spe­cja­li­sta od ma­ki­ja­żu, mo­de­lo­wa­nia twa­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem czy­je­goś wi­ze­run­ku (do­bie­ra­niem fry­zu­ry, ubrań itp.); także osoba świad­czą­ca usłu­gi w dzie­dzi­nie ma­ki­ja­żu ar­ty­stycz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizaˈʒɨsta, AS: vʹizažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizaż

:: fż. wizażystka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stylista

Wiktionary


wizażystka

spe­cja­list­ka od ma­ki­ja­żu, mo­de­lo­wa­nia twa­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem czy­je­goś wi­ze­run­ku (do­bie­ra­niem fry­zu­ry, ubrań itp.); także świad­czą­ca usłu­gi w dzie­dzi­nie ma­ki­ja­żu ar­ty­stycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam umó­wio­ną wi­zy­tę u wi­za­żyst­ki, muszę zro­bić wra­że­nie na tej za­gra­nicz­nej de­le­ga­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizaˈʒɨstka, AS: vʹizažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizaż m.

:: fm. wizażysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stylistka

Wiktionary


wizen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. drugi wiek ge­o­chro­no­lo­gicz­ny oraz pię­tro chro­no­stra­ty­gra­ficz­ne mis­sis­si­pu;

Wiktionary

Wizen (ang. "Vi­se­an")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy wi­ze­nu nie jest je­szcze zat­wier­dzo­ny przez ICS. Pro­po­no­wa­ny stra­to­typ znaj­du­je się w Peng­chong (Liuz­hou, Ku­ang­si, po­łud­nio­we Chiny). Pro­po­nu­je się opar­cie dol­nej gra­ni­cy o po­ja­wie­nie się ko­no­don­ta "Gnat­ho­dus pra­e­bi­li­ne­a­tus" Bełka, 1985.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam Hy­lo­no­mus zdaje się być po­tom­kiem ga­łę­zi Anth­ra­co­sa­u­ria, zna­nej od wi­ze­nu.

Wiktionary


wizerunek

1. po­do­biz­na, por­tret;
2. dowód, świa­dect­wo cze­goś; przy­kład, wzór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wow­zór, od­bi­cie, obraz

 (1.2) spo­sób, w jaki dana osoba jest przed­sta­wia­na i po­strze­ga­na

Wiktionary

Wi­ze­ru­nek – po­do­biz­na osoby utr­wa­lo­na w po­sta­ci obra­zu, ry­sun­ku, fo­to­gra­fii bądź spo­sób per­cep­cji danej osoby (np. po­li­ty­ka przez jego elek­to­rat) lub rze­czy.

Sąd Naj­wyż­szy stwier­dził, iż aby wi­ze­ru­nek był ob­ję­ty ochro­ną prawa cy­wil­ne­go, musi być wy­ko­na­ny tak, aby dawał moż­li­wość iden­ty­fi­ka­cji osoby przed­sta­wio­nej, bez wzglę­du na spo­sób uję­cia (z przo­du, z boku, etc.). Roz­poz­na­wal­ność musi mieć na­to­miast cha­rak­ter po­wszech­ny (nie ogra­ni­cza się do wą­skie­go kręgu osób).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­dłem Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej jest wi­ze­ru­nek orła bia­łe­go w ko­ro­nie w czer­wo­nym polu.

 (1.2) Kształ­to­wa­nie wi­ze­run­ku wroga jest czyn­no­ścią tak starą jak two­rze­nie ma­lo­wi­deł na­skal­nych. Dziś jed­nak pro­blem po­le­ga nie tyle na kre­a­tyw­no­ści twór­ców, ile ra­czej na na­du­ży­wa­niu owych ne­ga­tyw­nych wi­ze­run­ków w prak­ty­ce po­li­tycz­nej (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizɛˈrũnɛk, AS: vʹizerũnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) image

Wiktionary


wizerunkowy

→ wi­ze­ru­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­ze­run­ku

Wiktionary

Patrz:

wizerunek

wizeński

→ Wizna (wies w Pol­sce); wiski


SJP.pl


wizg

wy­so­ki, prze­ni­kli­wy głos; gwizd; pisk; wiz­got


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­so­ki, prze­ni­kli­wy, prze­raź­li­wy głos lub dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam jak zbli­ża­jąc się do tego re­jo­nu (już po woj­nie), sły­chać było prze­raź­li­wy wizg kół na wy­jeż­dżo­nych szy­nach tram­wa­jo­wych.

 (1.1) Ostat­ni TIE wy­ce­lo­wał i wy­strze­lił, pod­la­tu­jąc z wiz­giem sil­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲisk, AS: vʹisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizgot mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwizd, pisk

Wiktionary


wizgot

re­gio­nal­nie: wizg - wy­so­ki, prze­ni­kli­wy głos, gwizd, pisk; wisk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. zob. wizg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizg mrz.

Wiktionary


wizina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. spoż. mięso z wiza (wyza), czyli bie­łu­gi, zwy­kle wę­dzo­ne lub su­szo­ne

 (1.2) gwara. wy­ży­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dal­szych przy­wo­zo­wych to­wa­rów na­le­żą: perły, dro­gie ka­mie­nie, i futra so­bo­le, rysie, kunie, mor­skich myszy, lisie, niedź­wie­dzie i in­szych źwie­rząt, któ­rych mno­gość do­star­cza­ją lasy Pół­no­cy i Wscho­du; dalej przy­cho­dzą: wi­zi­na, śle­dzie i insze uso­lo­ne albo za­su­szo­ne na wie­trze ryby mor­skie (…) sic.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. wiz m., wyz m., wizyna ż.

 (1.2)

 rzecz. wyż m., wyżyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wizyna

 (1.2) wyżyna

Wiktionary


wizja

wyt­wór czy­jejś wy­o­braź­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­dze­nie, przy­wi­dze­nie

 (1.2) obraz, plan cze­goś stwo­rzo­ny w czy­jejś wy­o­braź­ni

 (1.3) obraz prze­sy­ła­ny drogą ra­dio­wą, od­bie­ra­ny przez ekran te­le­wi­zyj­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wizja – wi­dze­nie, przy­wi­dze­nie
  • wizja – obraz stwo­rzo­ny w czy­jejś wy­o­braź­ni
  • wizja – obraz prze­sy­ła­ny drogą ra­dio­wą, od­bie­ra­ny przez np. te­le­wi­zor
  • wizja firmy
  • wizja lo­kal­na
  • wizja uszczę­śli­wia­ją­ca
  • Wizja Ez­dra­sza
  • Wizja TV

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dział ich śmierć w wizji.

 (1.2) Po­li­ty­cy opo­zy­cji mają wizję na­pra­wy pań­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizjonerstwo n., wizjonerka ż.

 przym. wizjonerski

Wiktionary


wizjer

1. otwór w drzwiach umoż­li­wia­ją­cy oglą­da­nie tego, co się dzie­je na zew­nątrz; ju­dasz; prze­zier­nik
2. przy­rząd ce­low­ni­czy broni; prze­zier­nik; diop­ter
3. część przy­rzą­du op­tycz­ne­go słu­żą­ca do okre­śle­nia wła­ści­wych gra­nic wy­cin­ka ob­ser­wo­wa­nej prze­strze­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. otwór w drzwiach lub cza­sem w ścia­nie umoż­li­wia­ją­cy ob­ser­wo­wa­nie tego, co dzie­je się po dru­giej stro­nie

 (1.2) techn. ce­low­nik apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, pe­ry­sko­pu i po­dob­nych urzą­dzeń

Wiktionary

Wiz­jer – część przy­rzą­du op­tycz­ne­go (np. apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go) słu­żą­ca do okre­śle­nia gra­nic kadru; ce­low­nik poz­wa­la­ją­cy na wybór i usta­le­nie obiek­tu zdję­cia.

W apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych sto­so­wa­ny jest naj­czę­ściej ce­low­nik lu­net­ko­wy, bę­dą­ce ukła­dem op­tycz­nym wbu­do­wa­nym w kor­pus apa­ra­tu, w któ­rym wi­docz­ny obraz jest pom­niej­szo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś za­pu­kał do drzwi, więc spoj­rza­łem w wiz­jer i zo­ba­czy­łem po­li­cjan­ta.

 (1.2) W fo­to­gra­fii cy­fro­wej do ka­dro­wa­nia wy­ko­rzy­stu­je­my wyś­wiet­lacz lub wiz­jer apa­ra­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲizʲjɛr, AS: vʹizʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judasz, gwara więzienna lipo, gw-pl|Górny Śląsk. kuklok

Wiktionary


wizjerka

śro­do­wi­sko­wo, prze­sta­rza­le: wiz­jer w drzwiach wię­zien­nej celi


SJP.pl


wizjerowy

przy­miot­nik od: wiz­jer


SJP.pl


wizjoner

1. osoba my­ślą­ca przysz­ło­ścio­wo, twór­ca śmia­łych pla­nów zwią­za­nych z przysz­ło­ścią;
2. osoba mie­wa­ją­ca wizje; pro­rok, pro­fe­ta, jas­no­widz, jas­no­wi­dzą­cy;
3. osoba ży­ją­ca w świe­cie fan­taz­ji; ma­rzy­ciel, uto­pi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek mie­wa­ją­cy wizje

 (1.2) przen. twór­ca no­wa­tor­skich, od­waż­nych i ory­gi­nal­nych po­my­słów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wiz­jo­ner – czło­wiek mie­wa­ją­cy wizje; zob. też: pro­rok, wieszcz, jas­no­widz
  • Wiz­jo­ner – album mu­zycz­ny ra­pe­ra Pona

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­słyn­niej­szy wiz­jo­ner – No­stra­da­mus – twier­dził, że Ar­ma­ge­don roz­pocz­nie się już w 1999 roku.

 (1.2) Czy Apple stra­ci po­zy­cję wiz­jo­ne­ra i kre­a­to­ra nowej kul­tu­ry, a zacz­nie być po­strze­ga­ny jako ty­po­wa kor­po­ra­cja?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wizjonerka ż.

 przym. wizjonerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fantasta

 (1.1-2) wizjonarz

Wiktionary


wizjonerka

1. ko­bie­ta my­ślą­ca przysz­ło­ścio­wo, au­tor­ka śmia­łych pla­nów zwią­za­nych z przysz­ło­ścią;
2. ko­bie­ta mie­wa­ją­ca wizje; pro­ro­ki­ni, pro­fet­ka, jas­no­wi­dzą­ca;
3. ko­bie­ta ży­ją­ca w świe­cie fan­taz­ji; ma­rzy­ciel­ka, uto­pist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta-wiz­jo­ner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizja ż.

:: fm. wizjoner mos.

Wiktionary


wizjonerski

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy wiz­jo­ne­ro­wi, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wiz­jo­ner­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizja ż., wizjonerstwo n., wizjoner m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proroczy

Wiktionary


wizjonerskość

→ wiz­jo­ner­ski


SJP.pl

Patrz:

wizjonerski

wizjonerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wi­dze­nie, prze­ży­wa­nie wizji

 (1.2) przed­sta­wia­nie włas­nych wizji w twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiz­jo­ner­stwo Sło­wac­kie­go jest równe prze­ży­ciu mi­stycz­ne­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizʲjɔ̃ˈnɛrstfɔ, AS: vʹizʹi ̯õnerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizja, wizjoner

 przym. wizjonerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proroctwo

Wiktionary


wizna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim;

Wiktionary

Wizna – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Wizna. Leży nad Nar­wią na hi­sto­rycz­nym Ma­zo­wszu.

Sie­dzi­ba gminy Wizna. Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1400 roku, zde­gra­do­wa­na w 1870 roku. Mia­sto kró­lew­skie Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go, po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wi­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pow­sta­niu stycz­nio­wym Wizna utra­ci­ła prawa miej­skie na pod­sta­wie car­skie­go de­kre­tu.

 (1.1) W XII wieku ksią­żę Bo­le­sław nadał prawo spła­wia­nia to­wa­rów Nar­wią z Wizny do Ma­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiźnianin mos., wiźnianka ż.

 przym. wiźniański

Wiktionary


wizon

ga­tu­nek norki ży­ją­cej dziko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; norka ame­ry­kań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­o­vi­son||ref=tak., ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny łasic;

 (1.2) zool. dra­pież­nik z ro­dza­ju wizon (1.1)

 (2.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­o­vi­son vison|Schre­ber|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­nych ssa­ków z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cych w sta­nie dzi­kim, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

 (2.2) zool. dra­pież­nik z ga­tun­ku wizon (2.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głowa wi­zo­na jest mała i dość pła­ska.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wizon amerykański, norka amerykańska

 (2.2) wizon amerykański, norka amerykańska

Wiktionary


wizować

opa­trzyć, opa­try­wać (pasz­port) wizą


SJP.pl


wizowy

przy­miot­nik od: wiza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lo­te­ria wi­zo­wa […] od­by­wa się co­rocz­nie od sze­ściu lat.

 (1.1) Do końca czerw­ca usta­wa wi­zo­wa ma tra­fić pod obra­dy wspól­nej ko­mi­sji Se­na­tu i Izby Re­pre­zen­tan­tów.

 (1.1) A potem zło­ży­li się na bilet i za­łat­wi­li for­mal­no­ści wi­zo­we, żeby tylko mogła być na placu Świę­te­go Pio­tra w dniu ina­u­gu­ra­cji no­we­go pon­ty­fi­ka­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiza ż.

 przym. bezwizowy

Wiktionary


wizual

po­tocz­nie:
1. ma­te­riał gra­ficz­ny uży­wa­ny do przed­sta­wie­nia idei, pro­jek­tu, pro­duk­tu itp.;
2. opra­wa wi­zu­al­na;
3. wy­gląd zew­nętrz­ny;
4. ob­ser­wo­wa­nie nieba bez przy­rzą­dów lub za po­mo­cą pro­stych przy­rzą­dów op­tycz­nych


SJP.pl


wizualistka

→ wi­zu­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

wizualista

wizualizacja

1. przed­sta­wie­nie cze­goś za po­mo­cą obra­zu;
2. wy­o­bra­ża­nie sobie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wie­nie cze­goś za po­mo­cą obra­zu

Wiktionary

Wi­zu­a­li­za­cja – ogól­na nazwa gra­ficz­nych metod two­rze­nia, ana­li­zy i prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji. Za po­mo­cą środ­ków wi­zu­al­nych lu­dzie wy­mie­nia­ją się za­rów­no ide­a­mi ab­strak­cyj­ny­mi, jak i ko­mu­ni­ka­ta­mi ma­ją­cy­mi bez­poś­red­nie opar­cie w rze­czy­wi­sto­ści. W dzi­siej­szych cza­sach wi­zu­a­li­za­cja wpły­wa na spo­sób pro­wa­dze­nia badań na­u­ko­wych, jest ru­ty­no­wo wy­ko­rzy­sty­wa­na w dy­scy­pli­nach tech­nicz­nych i me­dy­cy­nie, służy celom dy­dak­tycz­nym, a także bywa poj­mo­wa­na jako śro­dek wy­ra­zu ar­ty­stycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wizualność ż.

 czas. wizualizować ndk., zwizualizować dk.

 przym. wizualny, wizualizacyjny

Wiktionary


wizualizacyjny

→ wi­zu­a­li­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­zu­a­li­za­cji

Wiktionary

Patrz:

wizualizacja

Powiązane:

 rzecz. wizualizer mrz., wizualizacja ż., wizualizowanie n.

 czas. wizualizować ndk., zwizualizować dk.

Wiktionary


wizualizer

urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce po­ka­zy­wa­nie nie­wiel­kich przed­mio­tów lub do­ku­men­tów w po­więk­sze­niu


SJP.pl

Wi­zu­a­li­zer ( do­cu­ment ca­me­ra) – urzą­dze­nie z dzie­dzi­ny wy­po­sa­że­nia biu­ro­we­go słu­żą­ce do pre­zen­ta­cji. Umoż­li­wia po­ka­za­nie na ekra­nie (w po­łą­cze­niu z pro­jek­to­rem) lub na te­le­wi­zo­rze czy też mo­ni­to­rze za­rów­no pła­skie­go (kart­ka w szcze­gól­no­ści), jak i prze­strzen­ne­go przed­mio­tu.

Wikipedia


wizualizować

przed­sta­wiać coś za po­mo­cą obra­zu, pre­zen­to­wać gra­ficz­nie, ilu­stro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwi­zu­a­li­zo­wać)

 (1.1) przed­sta­wiać w po­sta­ci obra­zu; pre­zen­to­wać gra­ficz­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wi­zu­a­li­zo­wać się (dk. zwi­zu­a­li­zo­wać się)

 (2.1) być wi­zu­a­li­zo­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wizualizacyjny, wizualny

 rzecz. wizualizacja ż.

Wiktionary


wizualność

→ wi­zu­al­ny


SJP.pl

Patrz:

wizualny

wizualny

od­bie­ra­ny za po­mo­cą wzro­ku, dzia­ła­ją­cy na wzrok, zwią­za­ny ze wzro­kiem; wzro­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­strze­gal­ny wzro­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizualizacja ż., wizualista mos., wizualistka ż., wizualizm mrz.

 czas. wizualizować

 przysł. wizualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naoczny, optyczny, widoczny, wzrokowy

Wiktionary


wizura

1. część kon­struk­cyj­na hełmu w po­sta­ci wą­skie­go po­przecz­ne­go ot­wo­ru, umoż­li­wia­ją­ce­go ob­ser­wa­cję w przy­pad­ku gdy kon­struk­cja hełmu za­sła­nia twarz użyt­kow­ni­ka;
2. w ge­o­dez­ji: prze­strzeń po­mię­dzy sta­no­wi­skiem in­stru­men­tu a punk­tem ce­lo­wa­nia, wolna od przesz­kód unie­moż­li­wia­ją­cych do­ko­na­nie po­mia­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­strzeń wolna od przesz­kód, za­pew­nia­ją­ca dobre wi­dze­nie

Wiktionary

Wi­zu­ra (szpa­ra wzro­ko­wa, wiz­jer, pot. "wi­ziu­ra") – część kon­struk­cyj­na hełmu w po­sta­ci wą­skie­go, po­przecz­ne­go ot­wo­ru, umoż­li­wia­ją­ce­go ob­ser­wa­cję oto­cze­nia przez użyt­kow­ni­ka w przy­pad­ku, gdy kon­struk­cja hełmu za­sła­nia twarz użyt­kow­ni­ka. Wi­zu­ra sto­so­wa­na była zwła­szcza w heł­mach zam­knię­tych. Wy­ci­na­no ją bez­poś­red­nio w dzwo­nie hełmu bądź w jego pod­no­szo­nej za­sło­nie (zob. przył­bi­ca).

Wikipedia


wizurka

prze­cin­ka, ścież­ka leśna


SJP.pl


wizygoci

lud ger­mań­ski, za­chod­ni odłam Gotów; Goci za­chod­ni


SJP.pl

Wi­zy­go­ci, Goci za­chod­ni lub Ter­win­go­wie, dosł: „leśni lu­dzie”, „miesz­kań­cy lasu” ( Vi­si­got­hi) – lud ger­mań­ski, odłam Gotów. W IV wieku przy­ję­li aria­nizm (dzię­ki Bi­blii prze­tłu­ma­czo­nej przez Wul­fi­lę na język gocki).

Wikipedia


wizygocki

do­ty­czą­cy Wi­zy­go­tów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. etn. zwią­za­ny z Wi­zy­go­ta­mi, do­ty­czą­cy Wi­zy­go­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­kre­śla się, że bi­sku­pi ka­to­lic­cy po­pie­ra­li wład­ców wi­zy­goc­kich i ułat­wia­li wew­nętrz­ne prze­mia­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizygot mos., Wizygotka ż.

Wiktionary


wizygot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek ludu ger­mań­skie­go, za­chod­nie­go odła­mu Gotów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ara­bo­wie pod­bi­li Wi­zy­go­tów w VIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Wizygotka ż.

 przym. wizygocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Got zachodni, Terwing

Wiktionary


wizyjny

do­ty­czą­cy wizji, ma­ją­cy cha­rak­ter wizji; bę­dą­cy wyt­wo­rem fan­taz­ji


SJP.pl


wizyr

prze­sta­rza­łe: wiz­jer


SJP.pl


wizyta

od­wie­dzi­ny, przy­by­cie gdzieś w ce­lach to­wa­rzy­skich lub ofi­cjal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pobyt u kogoś jako gość w ce­lach to­wa­rzy­skich lub ofi­cjal­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­zy­ta – film Ju­lia­na Dzie­dzi­ny z 1971 r.
  • Wi­zy­ta – film do­ku­men­tal­ny Mar­ce­la Ło­ziń­skie­go z 1974 r.
  • Wi­zy­ta – film M. Nigh­ta Shy­a­ma­la­na z 2015 r.
  • Wi­zy­ta star­szej pani – tra­gi­ko­me­dia Frie­dri­cha Dürrenmatta
  • Wi­zy­ta ad li­mi­na – ter­min w ko­ście­le Ka­to­lic­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy po­je­cha­li­śmy z wi­zy­tą do na­szej ro­dzi­ny w Niem­czech.

 (1.1) Byłem za­sko­czo­ny wi­zy­tą są­sia­da i nie mia­łem go czym po­czę­sto­wać.

 (1.1) W ga­ze­cie pi­sa­li o wi­zy­cie pol­skie­go pre­zy­den­ta w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

 (1.1) Wujek nigdy nie lubił wizyt nie­pro­szo­nych gości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈzɨta, AS: vʹizyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwiedziny, pobyt, audiencja

Wiktionary


wizytacja

urzę­do­wa wi­zy­ta władz danej in­sty­tu­cji, po­łą­czo­na z kon­tro­lą; in­spek­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­pro­wa­dze­nie wi­zy­ty kon­trol­nej w in­sty­tu­cji lub obiek­cie;

 (1.2) ko­mi­sja do­ko­nu­ją­ca kon­tro­li in­sty­tu­cji za­leż­nej

 (1.3) daw. szpi­tal­ny ob­chód le­kar­ski

Wiktionary

Wi­zy­ta­cja bi­sku­pia (ka­no­nicz­na, pa­ster­ska) – po­tocz­nie od­wie­dzi­ny, w Ko­ście­le ka­to­lic­kim przez bi­sku­pa głów­nie po­moc­ni­cze­go, ale też i die­cez­jal­ne­go, lecz już w mniej­szym stop­niu – czyn­ność apo­stol­ska, swo­i­sty znak łaski oraz dzia­łal­no­ści Ducha Świę­te­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­ko­we zez­wo­le­nie wy­da­je się na czas nie­o­kre­ślo­ny po wi­zy­ta­cji obiek­tu.

 (1.2) Nigdy nie wpu­szczo­no żad­nej wi­zy­ta­cji na teren za­kła­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizyta ż., wizytowanie n., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytownik mrz.wizytówka ż., zwizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, wizytatorski, powizytacyjny, wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrola, inspekcja, zwizytowanie

 (1.2) kontrola

Wiktionary


wizytacyjny

do­ty­czą­cy wi­zy­ta­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­zy­ta­cją, do­ty­czą­cy wi­zy­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­cho­wa­ły się dawne księ­gi wi­zy­ta­cyj­ne pszczyń­skiej pa­ra­fii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. powizytacyjny, wizytatorski

Wiktionary


wizytator

osoba lub ko­mi­sja kon­tro­lu­ją­ca pod­le­głe pla­ców­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca wi­zy­ta­cję

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­zy­ta­tor (osoba) − urzęd­nik do­ko­nu­ją­cy wi­zy­ta­cji pod­le­głych mu pla­có­wek
  • Ina­czej od­wie­dza­ją­cy – wzo­rzec pro­jek­to­wy w in­ży­nie­rii opro­gra­mo­wa­nia
  • Wi­zy­ta­tor apo­stol­ski
  • Wi­zy­ta­cja w Ko­ście­le ka­to­lic­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po prze­mó­wie­niu wi­zy­ta­to­ra za­brał głos dy­rek­tor szko­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, wizytowy, wizytatorski

 rzecz. wizyta ż., wizytacja ż.

:: fż. wizytatorka ż.

Wiktionary


wizytatorka

ko­bie­ta kon­tro­lu­ją­ca pod­le­głe pla­ców­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­pro­wa­dza­ją­ca wi­zy­ta­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­przed­nim wi­zy­ta­tor­kom to jakoś nie przesz­ka­dza­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż.

:: fm. wizytator mos.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, wizytatorski, wizytowy

Wiktionary


wizytatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­zy­ta­to­rem, do­ty­czą­cy wi­zy­ta­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, powizytacyjny

Wiktionary


wizytka

1. zdrob­nie­nie od: wi­zy­ta
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zakon Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wi­zy­ta

 (1.2) rel. za­kon­ni­ca z Za­ko­nu Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny;

Wiktionary

Wi­zyt­ka – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zwizytowanie n., wizyta ż.

 przym. wizytówkowy, wizytowy

 czas. zwizytować, wizytować

Wiktionary


wizytkarta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wi­zy­tów­ka

Wiktionary


wizytki

1. zdrob­nie­nie od: wi­zy­ta
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zakon Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny


SJP.pl

Zakon Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny, łac. "Ordo Vi­si­ta­tio­nis Be­a­tis­si­mae Ma­riae Vir­gi­nis" – kla­u­zu­ro­we zgro­ma­dze­nie za­kon­ne – żeń­ski zakon, w Pol­sce zwany po­tocz­nie "sio­stra­mi wi­zyt­ka­mi".

Nazwa "wi­zyt­ki" wy­wo­dzi się od fran­cu­skie­go cza­sow­ni­ka: "vi­si­ter" – po pol­sku: "od­wie­dzać". Nowo za­ło­żo­ne zgro­ma­dze­nie miało bo­wiem po­cząt­ko­wo cha­rak­ter kon­tem­pla­cyj­no-czyn­ny: wi­zyt­ki wzo­rem Maryi na­wie­dza­ją­cej św. Elż­bie­tę, uda­wa­ły się z po­mo­cą do ubo­gich i cho­rych.

Wikipedia


wizytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­pro­wa­dza­nie wi­zy­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na końcu wi­zy­to­wa­nia już pra­wie nie mógł mówić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., zwizytowanie n., niewizytowanie n., wizytacja ż., wizytówka ż., wizyta ż.

 czas. zwizytować, wizytować ndk.

 przym. wizytowy, wizytacyjny

Wiktionary


wizytować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwi­zy­to­wać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzać wi­zy­ta­cję

 (1.2) skła­dać ofi­cjal­ną wi­zy­tę

 (1.3) daw. badać pa­cjen­ta

 (1.4) daw. robić ob­chód w szpi­ta­lu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wi­zy­to­wać się (dk. brak)

 (2.1) przest. wza­jem­nie się od­wie­dzać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster na­le­ga­ła, by czę­ściej wi­zy­to­wać pla­ców­ka­a­ców­ki oś­wia­to­we.

 (1.2) W maju pa­pież bę­dzie wi­zy­to­wał Rosję i Chiny.

 (1.4) Le­ka­rze wła­śnie wi­zy­to­wa­li, gdy zadz­wo­nio­no z bloku ope­ra­cyj­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., wizytatorka ż., wizyta ż., wizytacja ż., wizytator mos., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

 przym. wizytowy, wizytacyjny, wizytatorski

 czas. zwizytować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odwiedzać

Wiktionary


wizytownik

mały se­gre­ga­tor na wi­zy­tów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biur. etui lub se­gre­ga­tor do prze­cho­wy­wa­nia wi­zy­tó­wek;

Wiktionary

Wi­zy­tow­nik – przed­miot użyt­ko­wy słu­żą­cy­mi do prze­cho­wy­wa­nia wi­zy­tó­wek. Może mieć po­stać pu­deł­ka lub se­gre­ga­to­ra z kie­sze­nia­mi słu­żą­cy­mi do umie­szcza­nia wi­zy­tó­wek. Kie­sze­nie wy­ko­nu­je się zaz­wy­czaj z przez­ro­czy­stej folii, dzię­ki czemu wi­zy­tów­kę można prze­czy­tać bez po­trze­by jej wyj­mo­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­dek do­stał na Gwiazd­kę wi­zy­tow­nik ze skóry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizyta ż., wizytacja ż., wizytowanie n., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytowy, wizytówkowy, wizytatorski

Wiktionary


wizytowy

przy­miot­nik od: wi­zy­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­zy­tą, do­ty­czą­cy wi­zy­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofe­ru­je­my stro­je wi­zy­to­we oraz spor­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., zwizytowanie n., wizyta ż., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przysł. wizytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjściowy

Wiktionary


wizytówka

druk ak­cy­den­so­wy w for­mie ma­łe­go kar­to­ni­ku z na­dru­ko­wa­nym imie­niem, naz­wi­skiem, adre­sem itp., współ­cze­śnie speł­nia rów­nież funk­cje re­kla­mo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały kar­to­nik z za­pi­sa­ny­mi na nim da­ny­mi oso­bo­wy­mi lub fir­mo­wy­mi

 (1.2) ta­blicz­ka na drzwiach z in­for­ma­cją o lo­ka­to­rze

 (1.3) do­łą­cza­na do wia­do­mo­ści e-mail in­for­ma­cja o da­nych oso­bo­wych lub fir­mo­wych na­daw­cy

 (1.4) coś, czym się można po­chwa­lić

Wiktionary

Wi­zy­tów­ka w sen­sie po­li­gra­ficz­nym jest dru­kiem ak­cy­den­so­wym. Wi­zy­tów­ka to zaz­wy­czaj pro­sto­kąt­ny, po­dręcz­ny kar­to­nik, za­pi­sa­ny tre­ścią za­leż­ną od ro­dza­ju wi­zy­tów­ki. To­wa­rzy­szy chwi­lom na­wią­zy­wa­nia zna­jo­mo­ści, sta­jąc się ele­men­tem kon­we­nan­su. Jest oz­na­ką uprzej­mo­ści i sza­cun­ku, a współ­cze­śnie może też peł­nić funk­cje re­kla­mo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­mia­na wi­zy­tó­wek to czę­sty ele­ment spot­kań hand­lo­wych.

 (1.2) Zaraz za­u­wa­żył wid­nie­ją­ce na drew­nia­nej wi­zy­tów­ce imię i naz­wi­sko.

 (1.3) Wiele pro­gra­mów pocz­to­wych umoż­li­wia do­łą­cza­nie wi­zy­tó­wek do wy­sy­ła­nej ko­re­spon­den­cji.

 (1.4) Tęż­nie i park stały się wi­zy­tów­ką na­do­drzań­skie­go grodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizɨˈtufka, AS: vʹizytufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwizytowanie n., wizyta ż., wizytacja ż., wizytowanie n., wizytownik mrz., wizytator mos., wizytatorka ż.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilecik, bilet wizytowy, karta wizytowa; gw. Górny Śląsk wizytkarta

 (1.3) sygnaturka

Wiktionary


wizytówkowy

→ wi­zy­tów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­zy­tów­ką, do­ty­czą­cy wi­zy­tów­ki

Wiktionary

Patrz:

wizytówka

Przykłady

 (1.1) Weź udział w lo­te­rii wi­zy­tów­ko­wej, do wy­gra­nia cenne na­gro­dy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż., wizyta ż., wizytka ż., wizytówka ż., wizytownik mrz.

Wiktionary


wiór

1. drob­na część ma­te­ria­łu, pow­sta­ła jako odpad przy obrób­ce skra­wa­niem; dłu­gie, spi­ral­nie zwi­nię­te pa­sem­ko;
2. zwy­kle w l.mn.: pro­du­ko­wa­ne na po­trze­by prze­my­sło­we lub do opa­ko­wań, dłu­gie pa­sem­ka drew­na wyt­wa­rza­ne na skra­war­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. spi­ral­ne pa­sem­ko pow­sta­łe jako odpad przy obrób­ce wió­ro­wej;

 (1.2) ar­che­ol. odłu­pek ka­mien­ny, któ­re­go dłu­gość prze­kra­cza dwu­krot­nie sze­ro­kość;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiór – odpad pow­sta­ją­cy pod­czas obrób­ki skra­wa­niem
  • Wiór – w ar­che­o­lo­gii: odłu­pek ka­mien­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po he­blo­wa­niu desek, mu­sie­li­śmy uprząt­nąć wióry z ziemi.

 (1.2) Wióry były wyt­wa­rza­ne w pa­le­o­li­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiórkarka ż., wiórołup m., wiórowanie n., wiórnik m.

:: zdrobn. wiórek m.

 czas. wiórować ndk.

 przym. wiórowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strużka

Wiktionary


wióreczek

zdrob­nie­nie od: wió­rek


SJP.pl


wiórek

zdrob­nie­nie od: wiór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały, po­dłuż­ny ka­wa­łek cze­goś, zaz­wy­czaj star­ty lub ze­stru­ga­ny

Wiktionary

Wió­rek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

W 1988 roku na­gra­no przy ulicy Szkol­nej oraz na brze­gu rzeki Warty sceny do pier­wsze­go od­cin­ka se­ria­lu "Po­gra­ni­cze w Ogniu" w re­ży­se­rii An­drze­ja Ko­ni­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjurɛk, AS: vʹi ̯urek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiór m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płatek

Wiktionary


wiórkarka

1. ma­szy­na do wyt­wa­rza­nia płat­ków myd­la­nych z du­żych blo­ków mydła;
2. obra­biar­ka skra­wa­ją­ca cien­kie wióry


SJP.pl


wiórkarnia

1. obra­biar­ka skra­wa­ją­ca cien­kie wióry;
2. ma­szy­na pro­du­ku­ją­ca płat­ki myd­la­ne z du­żych blo­ków mydła


SJP.pl


wiórkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wiórkować

czy­ścić drew­nia­ną po­dło­gę, ście­ra­jąc jej po­wierzch­nię wiąz­ką sta­lo­wych wiór­ków


SJP.pl


wiórkownik

1. na­rzę­dzie do obrób­ki wy­kań­cza­ją­cej kół zę­ba­tych
2. nóż do ręcz­ne­go stru­ga­nia wy­gar­bo­wa­nych skór


SJP.pl


wiórkowy

przy­miot­nik od: wió­rek


SJP.pl


wiórnik

ro­dzaj stru­ga


SJP.pl


wiórować

skra­wać ma­szy­no­wo drew­no


SJP.pl


wiórownica

obra­biar­ka do kół zę­ba­tych


SJP.pl


wiórowy

przy­miot­nik od: wiór


SJP.pl


wiórołup

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. marny sto­larz lub cie­śla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­kła­dzie sto­lar­skim za­trud­nia­no sa­mych wió­ro­łu­pów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiór mrz.

Wiktionary


wiącek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Wią­cek – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia
  • Mar­cin Wią­cek – pol­ski praw­nik
  • Sta­ni­sław Wią­cek – pol­ski pilot woj­sko­wy
  • Wik­tor Wią­cek – pol­ski woj­sko­wy, ci­cho­ciem­ny
  • Woj­ciech Wią­cek – pol­ski rol­nik, pu­bli­cy­sta i po­li­tyk
  • Wią­cek (naz­wi­sko) – naz­wi­sko pol­skie

Wikipedia


wiącha

1. zgru­bie­nie od: wiąz­ka;
2. wul­gar­ne, obel­ży­we słowa skie­ro­wa­ne do kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. wiąz­ka (zwią­za­ny pęk cze­goś)

 (1.2) posp. pot. obel­ży­we słowa rzu­ca­ne na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miła i wią­cha gro­cho­win temu, co przez kilka roków na gołej ziemi sy­piał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃xa, AS: vʹi ̯õũ̯χa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiązanka

Wiktionary


wiąd

daw­niej: uwiąd


SJP.pl


wiąz

drze­wo wy­stę­pu­ją­ce w umiar­ko­wa­nej stre­fie pół­ku­li pół­noc­nej; limak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ulmus|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew stre­fy umiar­ko­wa­nej, na­le­żą­ce do ro­dzi­ny wią­zo­wa­tych;

 (1.2) techn. drew­no wiązu (1.1)

Wiktionary

Wiąz ("Ulmus" L.) – ro­dzaj drzew, rza­dziej krze­wów z ro­dzi­ny wią­zo­wa­tych ("Ul­ma­ce­ae"). Obej­mu­je 38 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc we wschod­niej Azji (w Chi­nach ro­śnie 21 ga­tun­ków, z czego 14 to en­de­mi­ty tego kraju), 10 ga­tun­ków ro­śnie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, 6 w Eu­ro­pie, z czego trzy w Pol­sce: wiąz gór­ski "U.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃s, AS: vʹi ̯õũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązówka ż., wiązowate nmos.

 przym. wiązowy, wiązowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. brzost

Wiktionary


wiązacz

1. część ma­szy­ny rol­ni­czej do wią­za­nia słomy: apa­rat wią­żą­cy;
2. ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy wią­za­niu róż­nych przed­mio­tów, np. tkacz za­kła­da­ją­cy os­no­wę na kros­no;
3. za­wod­nik rugby


SJP.pl


wiązadełko

zdrob­nie­nie od: wią­za­dło


SJP.pl


wiązadło

1. to, co służy do wią­za­nia, prze­wią­zy­wa­nia zwią­za­nia cze­goś;
2. błona zbu­do­wa­nych z tkan­ki łącz­nej, pod­trzy­mu­ją­ca niek­tó­re na­rzą­dy; wię­za­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. błona lub pasmo wy­trzy­ma­łej tkan­ki łącz­nej łą­czą­ce kości mię­dzy sobą lub wzmac­nia­ją­ce ru­cho­me po­łą­cze­nia mię­dzy kość­mi (stawy)

 (1.2) posp. coś, co służy do wią­za­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ, AS: vʹi ̯õũ̯zadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzadło n., wiązanie n., związanie n., wiązka ż., więzy nmos.

 czas. wiązać ndk., związać dk.

 przym. wiązadłowy, więzadłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więzadło, ligament

Wiktionary


wiązadłowy

przy­miot­nik od: wią­za­dło


SJP.pl


wiązanie

1. umo­co­wy­wać two­rząc węzeł
2. ko­ja­rzyć
3. spla­tać
4. krę­po­wać sznu­rem
5. być spo­i­wem
6. o ro­śli­nach: wy­pu­szczać pącz­ki
7. w bu­dow­nict­wie: tra­cić pla­stycz­ność
8. przy­łą­czać che­micz­nie atomy lub czą­stecz­ki in­nych pier­wiast­ków lub związ­ków che­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spla­ta­nie cze­goś po­przez two­rze­nie wę­złów

 (1.2) ele­ment łą­czą­cy odręb­ne czę­ści, po­dze­spo­ły w ca­łość

 (1.3) chem. fiz. od­dzia­ły­wa­nie mię­dzy ato­ma­mi;

 (1.4) sport. ele­ment mo­cu­ją­cy but nar­cia­rza do narty;

 (1.5) sport. w szer­mier­ce: zmia­na po­ło­że­nia broni skut­ku­ją­ca tra­fie­niem po usu­nię­ciu klin­gi prze­ciw­ni­ka

 (1.6) bud. spo­sób uło­że­nia ka­mie­ni lub ce­gieł w murze;

 (1.7) bud. tward­nie­nie za­pra­wy mu­rar­skiej, ce­men­tu, itp.

 (1.8) górn. w ko­pal­ni: po­łą­cze­nie czę­ści odrz­wi obu­do­wy drew­nia­nej; zamek

 (1.11) gwara. po­da­ru­nek dla ochrz­czo­ne­go dziec­ka, cza­sa­mi uwią­za­ny w na­roż­ni­ku pie­lusz­ki lub ko­szul­ki

 (1.12) rzad. akt płcio­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wią­za­nie (ar­chi­tek­tu­ra)
  • wią­za­nie (me­cha­ni­ka)
  • wią­za­nie che­micz­ne
  • wią­za­nie nar­ciar­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­wszy wią­za­nie lin, odło­ży­li je na bok.

 (1.2) Po po­sta­wie­niu ścian, za­czę­to wzno­sić wią­za­nia dachu.

 (1.6) Układ (wią­za­nie) tych ce­gieł w li­cach murów osło­no­wo-opo­ro­wych twier­dzy pier­wot­nej ma wątek pol­ski (go­tyc­ki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ, AS: vʹi ̯õũ̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n., więzadło n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

 czas. wiązać ndk., powiązać ndk.

 przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łącznik

 (1.3) wiązanie chemiczne

 (1.6) wątek

 (1.10) węzeł, wiązarek, gwara. wiązarko

 (1.11) wiązarek

Wiktionary


wiązanka

1. kom­po­zy­cja z kwia­tów;
2. kilka po­pu­lar­nych me­lo­dii do­bra­nych ze wzglę­du na po­dob­na cechę;
3. po­tocz­nie: wyz­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pęk zwią­za­nych razem kwia­tów

 (1.2) przen. ze­staw po­pu­lar­nych me­lo­dii lub frag­men­tów ut­wo­rów mu­zycz­nych

 (1.3) pot. kilka lub wiele obelg, prze­kleństw, wyz­wisk wy­po­wie­dzia­nych jed­nym cią­giem do kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzãnka, AS: vʹi ̯õũ̯zãnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. związać, wiązać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukiet

Wiktionary


wiązar

1. ele­ment nośny więź­by, czę­sto w kształ­cie trój­ką­ta zło­żo­ne­go z pary sko­śnych krok­wi i belki po­przecz­nej;
2. w pa­ro­wo­zie: po­zio­ma belka sta­lo­wa łą­czą­ca czop kor­bo­wy koła na­pę­do­we­go sil­ni­ka z czo­pa­mi kor­bo­wy­mi kół na­pę­do­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. głów­ny ele­ment nośny kon­struk­cji dachu, prze­no­szą­cy na ścia­nę bu­dyn­ku ob­cią­że­nie dachu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wią­zar (bu­dow­nict­wo)
  • wią­zar (me­cha­ni­ka)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. powiązać, wiązać

 rzecz. wiązanie n., wiązka ż.

Wiktionary


wiązarka

1. ma­szy­na tkac­ka do wią­za­nia osnów;
2. ma­szy­na do wią­za­nia pa­czek;
3. urzą­dze­nie do prze­wią­zy­wa­nia jelit na­peł­nio­nych far­szem


SJP.pl


wiązarowy

przy­miot­nik od: wią­zar


SJP.pl


wiązać

1. umo­co­wy­wać two­rząc węzeł
2. ko­ja­rzyć
3. spla­tać
4. krę­po­wać sznu­rem
5. być spo­i­wem
6. o ro­śli­nach: wy­pu­szczać pącz­ki
7. w bu­dow­nict­wie: tra­cić pla­stycz­ność
8. przy­łą­czać che­micz­nie atomy lub czą­stecz­ki in­nych pier­wiast­ków lub związ­ków che­micz­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spla­tać, two­rząc węzeł

 (1.2) łą­czyć przed­mio­ty razem, uży­wa­jąc sznu­ra

 (1.3) pa­ko­wać w chu­stę zwią­zu­jąc jej końce

 (1.4) krę­po­wać kogoś za po­mo­cą sznu­ra

 (1.5) two­rzyć ciąg lo­gicz­ny pro­wa­dzą­cy od cze­goś do cze­goś, ko­ja­rzyć

 (1.6) wojsk. an­ga­żo­wać obce od­dzia­ły w walkę, unie­moż­li­wia­jąc ich wy­ko­rzy­sta­nie w innym miej­scu

 (1.7) być sub­stan­cją, ele­men­tem ze­spa­la­ją­cym coś z czymś

 (1.8) two­rzyć wią­za­nie che­micz­ne

 (1.9) gw-pl|Bu­ko­wi­na. robić na dru­tach

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) jed­no­czyć ze sobą ludzi

 (2.2) zo­bo­wią­zy­wać do cze­goś

 (2.3) tward­nieć, tężeć, tra­cić ela­stycz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie umiem wią­zać kra­wa­tów.

 (1.4) Woły wiąże się za rogi, a ludzi za język.

 (1.5) Rów­na­nie stanu gazu wiąże ze sobą jego tem­pe­ra­tu­rę, ci­śnie­nie i ob­ję­tość.

 (1.6) Nasz od­dział wią­zał wroga bojem, pod­czas gdy inni pró­bo­wa­li zajść go od tyłu.

 (1.7) Ten pro­szek wiąże brud.

 (2.1) Dzie­ci wiążą moc­niej niż obrącz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: vʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązka ż., powiązanie n., wiązanka ż., wiązadło n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż., więź ż., więzadło n., wiązanie n., związanie n., zawiązanie n.

 czas. związać, powiązać, nawiązać, odwiązać, dowiązać, wywiązać się, przewiązać, przywiązać, obwiązać

 przym. wiążący, niepowiązany

 przysł. wiążąco

Wiktionary


wiązałka

ma­szy­na rol­ni­cza do ko­sze­nia i wią­za­nia w snopy; sno­po­wią­zał­ka


SJP.pl


wiązałkowy

drut wią­zał­ko­wy - cien­ki, gięt­ki drut uży­wa­ny w bu­dow­nict­wie i rol­nict­wie


SJP.pl


wiązeczka

zdrob­nie­nie od: wiąz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wiąz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯õũ̯zečka

Wiktionary


wiązka

1. zwią­za­ny pęk cze­goś, zwy­kle jed­na­ko­wych przed­mio­tów;
2. stru­mień ener­gii, świa­tła emi­to­wa­ny z tego sa­me­go źró­dła;
3. ze­spół prze­wo­dów two­rzą­cych kon­struk­cyj­ną ca­łość (np. skrę­co­nych ze sobą)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pewna licz­ba jed­na­ko­wych, zwy­kle po­dłuż­nych przed­mio­tów, uło­żo­nych razem i zwią­za­nych;

 (1.2) świa­tło lub cząst­ki bie­gną­ce w jed­nym kie­run­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pewna licz­ba zaz­wy­czaj jed­na­ko­wych, zwy­kle po­dłuż­nych przed­mio­tów, uło­żo­nych razem i zwią­za­nych. Ro­dza­jem wiąz­ki jest snop.
  • w te­le­ko­mu­ni­ka­cji
    • prawo wiąz­ki
  • wiąz­ka prze­wo­dzą­ca – w bo­ta­ni­ce
  • w ma­te­ma­ty­ce:
    • wiąz­ka wek­to­ro­wa
    • wiąz­ka włó­kni­sta
    • wiąz­ka stycz­na
    • wiąz­ka ko­stycz­na
  • wiąz­ka świa­tła – w fi­zy­ce
  • wiąz­ka elek­tro­nów – w tech­ni­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­da­ro­wa­łem swo­jej żonie wiąz­kę pol­nych kwia­tów.

 (1.2) Emi­to­wa­na wiąz­ka jest sil­nie ro­zbież­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃ska, AS: vʹi ̯õũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

 czas. wiązać ndk.

 przym. wiązkowy, niepowiązany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pęk, snopek, reg. śl. ociepka

 (1.2) strumień, promień

Wiktionary


wiązkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wiąz­kę, po­dob­ny do wiąz­ki


SJP.pl


wiązkowy

przy­miot­nik od: wiąz­ka


SJP.pl


wiązowate

ro­dzi­na drzew z rzędu po­krzy­wow­ców


SJP.pl

Wią­zo­wa­te ("Ul­ma­ce­ae" Mirb.) – ro­dzi­na ro­ślin za­li­cza­na do rzędu ró­żow­ców ("Ro­sa­les"). Obej­mu­je 7 ro­dza­jów z 56 ga­tun­ka­mi. Na­le­żą tu ro­śli­ny drze­wia­ste wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej, poza tym obec­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. We flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­ją jako ro­dzi­me tylko trzy ga­tun­ki re­pre­zen­tu­ją­ce ro­dzaj wiąz ("Ulmus").

Wikipedia


wiązowaty

o ce­chach wią­zo­wa­tych (ro­dzi­na drzew)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy wiąz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiąz, wiązowate

Wiktionary


wiązowianin

miesz­ka­niec Wią­zo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wiązowianka

miesz­kan­ka Wią­zo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wiązowiec

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny wią­zo­wa­tych, upra­wia­ne dla wy­so­ko­ga­tun­ko­we­go, bar­dzo twar­de­go drew­na, wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w umiar­ko­wa­nej i mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej stre­fie pół­ku­li pół­noc­nej; obrost­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wią­zo­wiec – ko­lo­nia wsi Mi­cha­łów w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin
  • Wią­zo­wiec – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych
  • Wią­zo­wiec – je­zio­ro w Pu­szczy Au­gu­stow­skiej
  • Wią­zo­wiec – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­de­czań­skim, w siel­so­wie­cie Ciur­le.
  • Wią­zo­wiec – dawny ma­ją­tek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Ciur­le.
  • Wią­zo­wiec – dawna osada ko­le­jo­wa na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Ciur­le.

Wikipedia


wiązowieński

przy­miot­nik od: Wią­zow­na


SJP.pl


wiązowna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wią­zow­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, sie­dzi­ba gminy Wią­zow­na.

Wieś dzie­li się na trzy so­łect­wa: Wią­zow­nę Gmin­ną (871 miesz­kań­ców), Wią­zow­nę Ko­ściel­ną (1478 miesz­kań­ców) oraz Osied­le Par­ko­we (141 miesz­kań­ców).

Wieś jest sie­dzi­bą Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Woj­cie­cha Bi­sku­pa i Mę­czen­ni­ka w Wią­zow­nie. W Wią­zow­nie Ko­ściel­nej przy ulicy Ko­ściel­nej znaj­du­je się ko­ściół, wy­bu­do­wa­ny w la­tach 1794–1797.

Wikipedia


wiązownica

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wią­zow­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Wią­zow­ni­ca
  • Wią­zow­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Ra­dzi­łów
  • Wią­zow­ni­ca - do­pływ Ra­dom­ki
  • Wią­zow­ni­ca – gmina wiej­ska
  • Wią­zow­ni­ca – gro­ma­da w wo­je­wództ­wie rze­szow­skim (po­wiat ja­ro­sław­ski)
  • Wią­zow­ni­ca – gro­ma­da w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim (san­do­mier­ski/sta­szow­ski)
  • Wią­zow­ni­ca Duża, Wią­zow­ni­ca Mała, Wią­zow­ni­ca-Ko­lo­nia

Wikipedia


wiązownicki

przy­miot­nik od: Wią­zow­ni­ca


SJP.pl


wiązowski

→ Wią­zów


SJP.pl

Patrz:

Wiązów

wiązowy

przy­miot­nik od: wiąz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wiązu

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści wiązu

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią wiązu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: vʹi ̯õũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiąz

Wiktionary


wiązów

drze­wo wy­stę­pu­ją­ce w umiar­ko­wa­nej stre­fie pół­ku­li pół­noc­nej; limak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wią­zów ( Van­so­via, Wan­sen) – mia­sto le­żą­ce na Dol­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, nad Oławą, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wią­zów. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto li­czy­ło 2280 miesz­kań­ców (809. miej­sce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃zuf, AS: vʹi ̯õũ̯zuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązowianin m., wiązowianka ż.

 przym. wiązowski

Wiktionary


wiązówka

ro­śli­na wie­lo­let­nia z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w Pol­sce w dwóch ga­tun­kach, m.in. wią­zów­ka błot­na o won­nych, żół­to­bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­cho­gro­na, ros­ną­ca na wil­got­nych łą­kach i in­nych ob­sza­rach pod­mo­kłych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fi­li­pen­du­la|Mill.|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wią­zów­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
  • Wią­zów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród
  • Wią­zów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiąz mrz.

Wiktionary


wiązówkowaty

krwaw­nik wią­zów­ko­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny wie­lo­let­niej z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl


wiąślowate

ro­dzi­na wod­nych pa­pro­ci; sal­wi­nio­wa­te


SJP.pl


wiążący

taki, który zo­bo­wią­zu­je do cze­goś, ma skut­ki praw­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) praw. ma­ją­cy moc praw­ną, zo­bo­wią­zu­ją­cy do prze­strze­ga­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) wią­zać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z chwi­lą wpi­sa­nia aktu prze­nie­sie­nia włas­no­ści do księ­gi wie­czy­stej staje się on praw­nie wią­żą­cym do­ku­men­tem pot­wier­dza­ją­cym prawo na­byw­cy do nie­ru­cho­mo­ści.

 (1.1) W so­bo­tę w Nowej Ze­lan­dii od­by­ła się pier­wsza, for­mal­nie zat­wier­dzo­na i wią­żą­ca pa­sta­fa­riań­ska ce­re­mo­nia ślub­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈʒɔ̃nt͡sɨ, AS: vʹi ̯õũ̯žõncy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wiążąco, niewiążąco

 przym. powiązany, niepowiązany, niewiążący

 czas. wiązać ndk., związać dk., związywać ndk.

Wiktionary


wić

1. długa ga­łąz­ka; witka; łoza;
2. apa­rat ruchu jed­no­ko­mór­kow­ców; witka;
3. (zwy­kle w lm - wici) pęd bocz­ny ro­ślin bę­dą­cy or­ga­nem rozm­na­ża­nia we­ge­ta­tyw­ne­go; ro­złóg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ela­stycz­na, długa ga­łąz­ka lub pęd;

 (1.2) biol. pry­mi­tyw­ny na­rząd ruchu niek­tó­rych or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych w po­sta­ci ruch­li­we­go włó­kna

 (1.3) zob. wici.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) two­rzyć coś spla­ta­jąc z wici (1.1), np. ko­szyk, wia­nek, gnia­zdo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wić się

 (3.1) peł­zać zyg­za­kiem, po­ru­szać się skrę­ca­jąc ciało na boki

 (3.2) być uło­żo­nym w zyg­za­ki, za­ko­sy

 (3.3) leżąc, wy­ko­ny­wać gwał­tow­ne ruchy na boki

Wiktionary

Wić (łac. "fla­gel­lum", l.mn. "fla­gel­la") – or­ga­nel­lum ruchu wy­ra­sta­ją­ce z po­wierzch­ni ko­mór­ki u niek­tó­rych mi­kro­or­ga­niz­mów, bak­te­rii, pier­wot­nia­ków, niek­tó­rych grzy­bów, niż­szych ro­ślin i ko­mó­rek zwie­rząt, np. u wi­ciow­ców, mło­do­cia­nych ko­rze­nio­nó­żek, pro­mie­nio­nó­żek, ko­mó­rek koł­nie­rzy­ko­wo-bi­czy­ko­wa­tych gąbek, plem­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (3.2) Była pięt­na­sta dzie­sięć i Ce­le­sty­na Żak stała w ko­lej­ce wi­ją­cej się przed pie­kar­nią PSS przy ulicy Dą­brow­skie­go, tuż obok skle­pu z sor­ta­mi mun­du­ro­wy­mi MO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲit͡ɕ, AS: vʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiciowiec m.

:: zdrobn. witka ż.

 przym. wiciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) witka

 (3.2) meandrować

Wiktionary


więc

1. spój­nik łą­czą­cy zda­nia po­drzęd­ne wy­ni­ko­we;
2. spój­nik roz­po­czy­na­ją­cy wy­li­cze­nie, po­da­nie przy­kła­dów itp.;
3. par­ty­ku­ła uwy­dat­nia­ją­ca kon­trast, zdzi­wie­nie, słu­żą­ca rów­nież do na­wią­za­nia roz­mo­wy


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia kon­struk­cji, w któ­rych zda­nie za spój­ni­kiem opi­su­je czyn­ność, która na­stą­pi­ła, po­nie­waż od­by­ła się czyn­ność opi­sa­na w zda­niu przed spój­ni­kiem

par­ty­ku­ła

 (2.1) …uży­wa­na do roz­po­czę­cia wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (2.1) „– Czemu to zro­bi­łeś?” „– No, więc… My­śla­łem, że się uda…”

 (2.1) Więc twier­dzisz, że nic o tym nie wie­dzia­łeś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nt͡s, AS: vʹi ̯ẽnc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (a) zatem, toteż, tak że, tym samym; książk. ergo; przest. przeto

Wiktionary


więcborczanin

miesz­ka­niec Więc­bor­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


więcborczanka

miesz­kan­ka Więc­bor­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


więcbork

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Więc­bork (niem. "Vands­burg") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Więc­bork.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1383 po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ka­li­skim.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2025 r. Więc­bork li­czył 5598 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃nd͡zbɔrk, AS: vʹi ̯ẽnʒbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więcborczanin m., więcborczanka ż.

 przym. więcborski

Wiktionary


więcborski

przy­miot­nik od: Więc­bork


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Więc­bor­ka, zwią­za­ny z Więc­bor­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Więcbork m., więcborczanin m., więcborczanka ż.

Wiktionary


więcby

spój­nik łą­czą­cy zda­nia współ­rzęd­ne wy­ni­ko­we, po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą "by"


SJP.pl


więcej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: dużo (wiele)


SJP.pl

forma przy­słów­ka.

 (1.1) sto­pień wyż­szy od: wiele, dużo

Wiktionary

Wię­cej – de­biu­tanc­ki so­lo­wy album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Ma­ło­la­ta, wy­da­ny 20 kwiet­nia 2015 roku na­kła­dem ofi­cy­ny Koka Beats.

Swoje zwrot­ki na­gra­li m.in. Wuzet, Melny, Gin­ger, Neile, Pa­luch, Hades i Pezet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio mam coraz wię­cej obo­wiąz­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃nt͡sɛj, AS: vʹi ̯ẽncei ̯

Wiktionary


więcejczłonowy

taki, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jeden człon; kil­kucz­ło­no­wy, wie­locz­ło­no­wy


SJP.pl


więcejsylabowy

taki, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jedna sy­la­ba; kil­ku­sy­la­bo­wy, wie­lo­sy­la­bo­wy


SJP.pl


więcejwyrazowy

taki, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jeden wyraz; kil­ku­wy­ra­zo­wy, wie­lo­wy­ra­zo­wy


SJP.pl


więcek

naz­wi­sko


SJP.pl

Wię­cek – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dzą­ce od imie­nia Wię­ce­sław, w Pol­sce nosi je ponad 7,2 tys. osób.

Wikipedia


więcemir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Wię­ce­mir, Wię­ce­miar, Wię­ce­mier, Więc­mier – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Więce-" ("wię­cej") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Oz­na­cza "tego, który przy­spa­rza po­ko­ju".

Wikipedia


więcemił

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Wię­ce­mił – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Więce-" („wię­cej”) i "-mił" („miły”). Oz­na­cza „tego, który jest mil­szy niż inni”.

Wikipedia


więcemiła

dawne imię żeń­skie


SJP.pl


więcerad

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Wię­ce­rad – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Więce-" ("wię­cej") i "-rad" ("ra­dos­ny, za­do­wo­lo­ny, rad"). Oz­na­cza "tego, który jest bar­dziej rad i za­do­wo­lo­ny, niż inni".

Wikipedia


więcesław

imię żeń­skie


SJP.pl

Wię­ce­sław, Więc­sław, Więc­ław, Wię­sław – sta­ro­sło­wiań­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Więce-" ("wię­cej") i "-sław" ("sława"). Zna­cze­nie imie­nia: „ten, który ma wię­cej sławy”.

W księ­gach przy­jęć do prawa miej­skie­go w Kra­ko­wie pod ro­kiem 1393 za­no­to­wa­no to imię z pi­sow­nią Wen­czes­la­us. Do końca XV wieku imię to za­no­to­wa­no u około 1500 osób w for­mie "Wię­ce­sław" i 300 osób w for­mie "Więc(s)ław", a więc po­pu­lar­ność Wię­ce­sła­wa w śred­nio­wie­czu była więk­sza od po­pu­lar­no­ści imie­nia Sta­ni­sław.

Wikipedia


więcesława

imię żeń­skie


SJP.pl

Wię­ce­sła­wa, Więc­sła­wa, Więc­ła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Więce-" ("wię­cej") i "-sława" ("sława"). Zna­cze­nie imie­nia: "ta, która ma wię­cej sławy". Pod wpły­wem ję­zy­ka cze­skie­go przy­ję­ła się jego forma Wac­ła­wa. Z kolei imię Wień­czy­sła­wa mogło pow­stać w wy­ni­ku błęd­ne­go od­czy­ta­nia imie­nia Wię­ce­sła­wa. Żeń­ska forma imie­nia Wię­ce­sław.

Wikipedia


więch

naz­wi­sko


SJP.pl


więcierz

sieć na ryby; we­reż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­łap­ka na ryby w kształ­cie cy­lin­dra;

Wiktionary

Wię­cierz (we­reż­ka) – pu­łap­ka na ryby w kształ­cie cy­lin­dra około dwu­me­tro­wej dłu­go­ści, zro­bio­na z obrę­czy drew­nia­nych, na któ­rych roz­pię­ta jest wi­kli­na lub tka­ni­na sie­cio­wa, cza­sa­mi z prze­gro­dą w środ­ku.

Po­dob­ny do żaka, lecz prost­szy, bez skrzy­deł pu­łap­ko­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛʃ, AS: vʹi ̯ė̃ńćeš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wereżka

Wiktionary


więckiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Więc­kie­wicz (1878-1960) – pol­ski pa­stor
  • Leon Więc­kie­wicz (1914-1944) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ro­bert Więc­kie­wicz (ur. 1967) – pol­ski aktor

Wikipedia


więckowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Więc­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Więc­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Więc­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Woj­nicz
  • Więc­ko­wi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Roź­wie­ni­ca
  • Więc­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Do­pie­wo
  • Więc­ko­wi­ce – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Do­pie­wo
  • Więc­ko­wi­ce – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Więc­ko­wi­ce – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem Mar­cin i miesz­kam w pod­kra­kow­skich Więc­ko­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛ̃nt͡skɔˈvʲit͡sɛ, AS: vʹi ̯ẽnckovʹice

Wiktionary


więckowo

Więc­ko­wo (niem. "Wientz­ko­wen", w la­tach 1938–1945 "Win­sken") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ja­no­wo.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Na po­cząt­ku XX w. we wsi znaj­do­wał się duży tar­tak

Wikipedia


więckowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Gotz-Więc­kow­ska (Poz­nań) – oku­list­ka
  • Ewa Więc­kow­ska (ur. 1958, Za­brze), pol­ski po­li­tyk, le­karz
  • He­le­na Więc­kow­ska (ur. 1897, War­sza­wa, zm. 1984), hi­sto­ryk, bi­blio­log, bi­blio­te­karz
  • Irena Więc­kow­ska (ur. 1982, Gdańsk), pol­ska sza­blist­ka, mi­strzy­ni Eu­ro­py w dru­ży­nie (trzy­krot­na me­da­list­ka)
  • Maria Więc­kow­ska (ur. 1925, War­sza­wa, zm. 1944, tamże), uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • An­drzej Więc­kow­ski (ur. 1934) – fi­zy­ko­che­mik, pro­fes­sor eme­ri­tus Uni­wer­sy­te­tu Zie­lo­no­gór­skie­go
  • An­drzej Więc­kow­ski (ur. 1949, Wroc­ław) – pi­sarz i dzien­ni­karz
  • An­to­ni Sta­ni­sław Więc­kow­ski (ur. 1882, w Bar­cho­wie k. Wę­gro­wa, zm. 1942, Aus­chwitz-Bir­ke­nau) – le­karz, puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • An­to­ni Więc­kow­ski (ur. 1893, War­sza­wa, zm. 1976) – prze­my­sło­wiec
  • Erwin Emil Ju­liusz Więc­kow­ski (ur. 1894, w Wied­niu, zm. 1975, To­ron­to)
  • Jerzy Więc­kow­ski – muzyk jaz­zo­wy, per­ku­si­sta
  • Karol Więc­kow­ski, znany też jako Zenon Sta­chu­la (ur. 1917, Lwów, zm. 1991, War­sza­wa) – ofi­cer ko­mu­ni­stycz­nych or­ga­nów bez­pie­czeń­stwa

Wikipedia


więcmierzyce

Więc­mie­rzy­ce, niem. Win­zen­berg – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Grod­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


więczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


więcław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • imię Wię­ce­sław
  • Bo­gu­mi­ła Więc­ław (XX–XXI w.) – pol­ska dy­plo­mat­ka
  • Jerzy Więc­ław (1949–2020) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Józef Więc­ław (ur. 1953) – pol­ski rol­nik, po­li­tyk
  • Lud­wik Więc­ław (1908–1949) – pol­ski żoł­nierz, dzia­łacz Stron­nict­wa Na­ro­do­we­go
  • Mar­cin Więc­ław (1962–2017) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mów do­ku­men­tal­nych, pro­za­ik
  • Zdzi­sław Więc­ław (ur. 1928) – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i pań­stwo­wy
  • Więc­ław – część wsi Jugów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • Więc­ław – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bar­li­nek
  • Więc­ław – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno
  • Więc­ław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był synem Więc­ła­wa – sę­dzie­go so­cha­czew­skie­go, dzie­dzi­ca wsi Gi­ży­ce, i Elż­bie­ty.

Wiktionary


więcława

imię żeń­skie


SJP.pl


więcławek

naz­wi­sko


SJP.pl


więcławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Więc­ła­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Więc­ła­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży

Wikipedia


więcławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Więc­ła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


więcławostwo

Więc­ław z mał­żon­ką; Więc­ła­wo­wie


SJP.pl


więcławowie

Więc­ław z mał­żon­ką; Więc­ła­wo­stwo


SJP.pl


więcławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Więc­ła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


więcławski

naz­wi­sko


SJP.pl


więdnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|więd­nąć.

Wiktionary

Więd­nię­cie – utra­ta tur­go­ru w ko­mór­kach bu­du­ją­cych or­ga­ny ro­ślin. Wy­róż­nia­ne są trzy po­zio­my więd­nię­cia:

Więd­nię­cie po­cząt­ko­we wy­stę­pu­je czę­sto u ro­ślin, zwy­kle o okre­sie dnia, gdy tran­spi­ra­cja jest wy­so­ka. Nie po­wa­dzi do trwa­łych usz­ko­dzeń i ustę­pu­je po opa­dach de­szczu lub w nocy, gdy ro­śli­na uzu­peł­ni de­fi­cyt wody.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. więdnąć

Wiktionary


więdnąć

1. o ro­śli­nach: tra­cić świe­żość, jędr­ność; obu­mie­rać
2. prze­no­śnie:
a) tra­cić siły; mi­zer­nieć
b) słab­nąć, prze­mi­jać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bot. o ro­śli­nach: tra­cić wodę w ko­mór­kach

 (1.2) tra­cić siły, słab­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry owoce za­czy­na­ją więd­nąć i pu­szczać sok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vʹi ̯ẽndnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więdnięcie

 czas. uwiędnąć, zwiędnąć

 przym. zwiędły

Wiktionary


większościowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z więk­szo­ścią, do­ty­czą­cy więk­szo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­pływ no­śni­ków więk­szo­ścio­wych na­zy­wa­ny jest prą­dem dy­fu­zyj­nym.

 (1.1) Firma jest praw­do­po­dob­nie naj­więk­szym ek­spor­te­rem tych pa­pie­ro­sów, po­sia­da­ją­cym więk­szo­ścio­wy udział na rynku Sta­nów Zjed­no­czo­nych i Bra­zy­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. większość ż.

 przym. większy

Wiktionary


większość

1. więk­sza li­czeb­nie część ja­kiejś zbio­ro­wo­ści;
2. rzad­ko: więk­sza część cze­goś w od­nie­sie­niu do po­zo­sta­łej czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) więk­sza część ja­kichś rze­czy lub ja­kiejś grupy osób; wię­cej niż po­ło­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­ne nazwy mie­się­cy w więk­szo­ści ję­zy­ków eu­ro­pej­skich wy­wo­dzą się z ła­ci­ny.

 (1.1) Ogrom­na więk­szość państw eu­ro­pej­skich od­no­si­ła się z naj­więk­szym kry­ty­cyz­mem do rzą­dów duce, wi­dząc w nich prze­ja­wy bru­tal­nej dyk­ta­tu­ry.

 (1.1) Więk­szość pro­gra­mi­stów tej firmy po­cho­dzi z jej oko­lic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ẽŋkšość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. większościowy, większy

Wiktionary


większy

1. sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: duży;
2. sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wiel­ki


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka, sto­pień wyż­szy od wiel­ki, duży

 (1.1) prze­wyż­sza­ją­cy coś roz­mia­ra­mi, wiel­ko­ścią

 (1.2) prze­wyż­sza­ją­cy coś siłą, na­tę­że­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor wzbu­dzał za­u­fa­nie więk­sze­go grona.

 (1.1) Mam doś­wiad­cze­nie w kie­ro­wa­niu więk­szy­mi gru­pa­mi pra­cow­ni­ków.

 (1.1) Po dru­giej stro­nie ulicy jest więk­szy wybór asor­ty­men­tu.

 (1.1) Nigdy nie byłem w mie­ście więk­szym niż War­sza­wa.

 (1.2) Więź­nio­wie byli zmu­sza­ni do coraz więk­sze­go wy­sił­ku.

 (1.2) W dzie­ciń­stwie ro­bi­łem więk­sze głup­stwa.

 (1.2) Nie mam więk­sze­go wpły­wu na to, co robi moja żona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ŋkʃɨ, AS: vʹi ̯ẽŋkšy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. większość ż., większościowość ż., powiększanie n., powiększenie n., zwiększanie n., zwiększenie n., większościówka ż.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk., zwiększać ndk., zwiększyć dk.

 przym. większościowy

 przysł. większościowo

Wiktionary


większyce

Więk­szy­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Wiegschütz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś.

W la­tach 1945–54 sie­dzi­ba gminy Więk­szy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


więsławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wię­sła­wi­ce – znie­sio­na osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo
  • Wię­sła­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Kowal

Wikipedia


więz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. anat. wię­za­dło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dwóch po­wierzch­ni więzu mię­dzy­kost­ne­go osa­dza­ją się niek­tó­re mię­śnie oko­li­cy przedniéj i tylnéj prze­dra­mie­nia (…).

 (1.1) Wszyst­kie te mię­śnie, oprócz ksob­ne­go, po­czy­na­ją się od więzu na­pięst­ka dło­nio­we­go osob­ne­go.

Wiktionary


więzadło

błona zbu­do­wa­na z tkan­ki łącz­nej, pod­trzy­mu­ją­ca lub wzmac­nia­ją­ca niek­tó­re na­rzą­dy; wią­za­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. zool. tkan­ka łącz­na włó­kni­sta łą­czą­ca ze sobą kości w sta­wach lub inne ru­cho­mo po­łą­czo­ne na­rzą­dy

Wiktionary

Wię­za­dło, wią­za­dło, li­ga­ment (łac. "li­ga­men­tum") – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie ana­to­micz­ne:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n., wiązanie n., związanie n., więź ż., węzeł m.

 czas. wiązać ndk., związać dk.

 przym. więzadłowy, związany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązadło, ligament

Wiktionary


więzadłowy

przy­miot­nik od: wię­za­dło


SJP.pl


więzar

pod­sta­wo­wy ele­ment kon­struk­cji da­cho­wej, prze­no­szą­cy na ścia­nę bu­dyn­ku ob­cią­że­nie dachu, par­cie wia­tru itp.; wią­zar


SJP.pl


więzarowy

przy­miot­nik od: wię­zar


SJP.pl


więzi

to, co łączy ludzi ze sobą; po­wią­za­nie; spój­nia


SJP.pl


więzienie

1. kara po­zba­wie­nia wol­no­ści
2. bu­dy­nek przez­na­czo­ny dla trzy­ma­nia ska­za­nych przez sąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wię­zić.

 (1.2) kara po­zba­wie­nia wol­no­ści, pobyt w za­kła­dzie kar­nym

 (1.3) miej­sce, w któ­rym od­by­wa się karę po­zba­wie­nia wol­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • za­kła­du kar­ne­go
  • kary po­zba­wie­nia wol­no­ści
  • miej­sca od­by­wa­nia kar po­zba­wie­nia wol­no­ści lub in­nych środ­ków o cha­rak­te­rze izo­la­cyj­nym (np. za­kład karny, areszt śled­czy, za­kład po­praw­czy itp.)
  • wię­zień – osoba uwię­zio­na (w wię­zie­niu, obo­zie lub innym miej­scu odo­sob­nie­nia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sąd ska­zał męż­czyz­nę na dwa lata wię­zie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzień m., więźniarka ż., więziennictwo n., więziennik m., uwięzienie n.

 czas. więzić ndk., uwięzić dk.

 przym. więzienny, wokółwięzienny, przywięzienny, więźniarski, więzienniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zakład karny, pot. ciupa, kić, mamer, kibel, pierdel, pudło, koza, ul, reg. pozn. buchta, przestęp. akademia, furdygarnia, kwacz, miech, sak

Wiktionary


więziennictwo

ogół za­kła­dów kar­nych wraz z sy­ste­mem pe­ni­ten­cjar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. sy­stem od­by­wa­nia kary po­zba­wie­nia wol­no­ści, także ogół za­kła­dów kar­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­sort spra­wied­li­wo­ści za­po­wia­da naj­więk­szą re­for­mę wię­zien­nict­wa od trzy­dzie­stu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲˈːit͡stfɔ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źė̃•ńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., uwięzienie n., więzień ż., więźniarka ż.

 przym. więzienny, więzienniczy

 czas. więzić ndk.

Wiktionary


więzienniczka

→ wię­zien­nik


SJP.pl

Patrz:

więziennik

więzienniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wię­zien­nict­wem, do­ty­czą­cy wię­zien­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więziennictwo n., uwięzienie n., więzienie n.

 przym. więzienny

Wiktionary


więziennik

osoba trud­nią­ca się ad­mi­ni­stra­cją wię­zień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz wię­zien­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięzienie n., więzienie n., więzień mos.

 przym. więzienny

Wiktionary


więzienny

do­ty­czą­cy wię­zie­nia, uży­wa­ny, sto­so­wa­ny w wię­zie­niu (np. bu­dy­nek wię­zien­ny, re­gu­la­min wię­zien­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wię­zie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resz­tę życia mor­der­ca spę­dzi w ciem­nej i wil­got­nej celi wię­zien­nej.

 (1.1) Około go­dzi­ny 22 pod­je­cha­ła ta duża ka­ba­ry­na i po kolei pa­ko­wa­li. Nie wiem, jak ten mój zna­jo­my or­mo­wiec za­dzia­łał, ale ja do tej wię­zien­nej ka­ba­ry­ny nie wsia­dłem i nie po­je­cha­łem do Gdań­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̃nːɨ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięzienie n., więzienie n., więziennictwo n., więzień m., więźniarka ż., więziennik m.

 czas. więzić ndk., uwięzić dk.

 przym. więźniarski, więzienniczy

Wiktionary


więzień

czło­wiek od­by­wa­ją­cy karę po­zba­wie­nia wol­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­zba­wio­ny wol­no­ści, np. od­by­wa­ją­cy karę w wię­zie­niu, zam­knię­ty w aresz­cie, obo­zie lub innym miej­scu odo­sob­nie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wię­zie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W więk­szo­ści przy­pad­ków dobre za­cho­wa­nie nie gwa­ran­tu­je więź­nio­wi przed­ter­mi­no­we­go zwol­nie­nia.

 (1.1) W marcu tego roku kilku więź­niom udało się zbiec z tran­spor­tu.

 (1.1) Izby zaj­mo­wa­ne przez więź­niów no­si­ły nu­me­ry od 5 do 37.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie ż., więziennictwo n., więziennik mos., uwięzienie n.

:: fż. więźniarka ż.

 czas. więzić ndk., uwięzić dk.

 przym. więzienny, więźniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadzony, gwara. więz. garownik, garucha, garus; stpol. kłodnik; reg. śl. haresztant

Wiktionary


więzisty

spo­je­nie wię­zi­ste: ści­słe lub czę­ścio­wo ru­cho­me po­łą­cze­nie kości za po­mo­cą tkan­ki łącz­nej włó­kni­stej; syn­des­mo­za, wię­zoz­rost


SJP.pl


więzić

po­zba­wiać kogoś wol­no­ści, trzy­ma­jąc w zam­knię­ciu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) trzy­mać kogoś w wię­zie­niu (także prze­no­śnie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­dzi­ło o uwol­nie­nie wię­zio­ne­go w Pol­sce ar­cyk­się­cia Mak­sy­mi­lia­na, nie­for­tun­ne­go ry­wa­la Zyg­mun­ta III pod­czas wol­nej elek­cji.

 (1.1) W 1950 r. ko­mu­ni­stycz­ne wła­dze Czech zlik­wi­do­wa­ły pro­win­cję, przej­mu­jąc jej klasz­to­ry i wię­żąc wszyst­kich za­kon­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwięzić dk.

 rzecz. uwięzienie n., więzień mos., więziennictwo n., więzienie

 przym. więzienny

Wiktionary


więznąć

nie móc się wy­do­stać z cze­goś lub cięż­ko się wy­do­sta­wać z cze­goś z po­wo­du ut­knię­cia, wci­śnię­cia się, za­pad­nię­cia się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) uty­kać w czymś grzą­skim lub wbi­jać się w coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma nic bar­dziej prze­ra­ża­ją­co pię­kne­go niż ob­ser­wo­wa­nie więz­na­ce­go w lo­dzie dzio­bu kutra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃w̃znɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vʹi ̯ẽũ̯znõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więźnięcie n.

 czas. uwięznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzęznąć

Wiktionary


więzozrost

ści­słe lub czę­ścio­wo ru­cho­me po­łą­cze­nie kości za po­mo­cą tkan­ki łącz­nej włó­kni­stej; spo­je­nie wię­zi­ste, syn­des­mo­za


SJP.pl

Wię­zoz­rost, po­łą­cze­nie włó­kni­ste ( syn­des­mo­sis, junc­tu­ra fi­bro­sa) – ści­słe (o bar­dzo ogra­ni­czo­nej ru­cho­mo­ści) po­łą­cze­nie kości za po­mo­cą tkan­ki łącz­nej wła­ści­wej.

Wię­zoz­rost może wy­stę­po­wać w czte­rech po­sta­ciach:

Wikipedia


więzy

1. sznu­ry słu­żą­ce do krę­po­wa­nia kogoś lub cze­goś
2. prze­no­śnie:
a) to, co kogoś krę­pu­je
b) to, co łączy, jed­no­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rze­czy, któ­ry­mi się krę­pu­je co lub kogo

 (1.2) to, co komu przesz­ka­dza

 (1.3) to, co wiąże; re­la­cja za­ży­ło­ści

Wiktionary

Więzy (licz­ba po­je­dyn­cza: wią­za­nie) – w me­cha­ni­ce każdy ro­dzaj ogra­ni­cze­nia na­kła­da­ne­go na ruch ciała (ukła­du ciał). Ogra­ni­cze­nia te wy­wo­łu­ją do­dat­ko­we siły, ja­ki­mi więzy dzia­ła­ją na ciało (ciała ukła­du).

Przy­kła­do­wo ciało przy­mo­co­wa­ne do nici tak, że two­rzy wa­ha­dło, nie może swo­bod­nie spa­dać pod wpły­wem siły gra­wi­ta­cji, ale wy­ko­nu­je oscy­la­cje po okrę­gu, gdyż nić wy­wie­ra na ciało do­dat­ko­wą siłę prze­ciw­dzia­ła­ją­cą sile cią­że­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kajdany, łańcuchy, pęta, powrozy, rzemienie, sznury, związanie

 (1.2) restrykcje

 (1.3) łączność, pokrewieństwo, powiązanie, spójność, związek

Wiktionary


więź

to, co łączy ludzi ze sobą; po­wią­za­nie; spój­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan po­sia­da­nia cze­goś wspól­ne­go

 (1.2) to, co łączy jed­nost­ki ze sobą

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. od: wię­zić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • więź spo­łecz­na
  • więź emo­cjo­nal­na (por. emo­cja)
  • więzi ro­dzin­ne → patrz różne zna­cze­nia jak dla więzy krwi
  • Więź – kwar­tal­nik
  • Więź – wy­daw­nict­wo

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wiązać

 rzecz. więzadło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) związek, relacja

 (1.2) kontakt, łączność, połączenie, powiązanie, przywiązanie, spójnia, więzy

Wiktionary


więźba

1. cie­siel­ska kon­struk­cja da­cho­wa, w skład któ­rej wcho­dzą belki po­wią­za­ne spe­cjal­ny­mi złą­cza­mi;
2. od­le­głość mię­dzy świe­żo za­sa­dzo­ny­mi ro­śli­na­mi; ich wza­jem­ny układ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. drew­nia­ne belki two­rzą­ce kon­struk­cję szkie­le­to­wą dachu;

 (1.2) roln. leśn. układ i od­le­głość mię­dzy sa­dzon­ka­mi w upra­wie le­śnej lub na plan­ta­cjach;

 (1.3) fiz. chem. ele­ment struk­tu­ry w ma­te­ria­łach szkli­stych de­cy­du­ją­cy o ich wła­ści­wo­ściach me­cha­nicz­nych;

 (1.4) transp. urb. mapa wiel­ko­ści prze­mie­szczeń mię­dzy re­gio­na­mi sto­so­wa­na przy pla­no­wa­nie­a­no­wa­niu in­fra­struk­tu­ry dro­go­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • więź­ba da­cho­wa
  • więź­ba na­głow­na
  • więź­ba ruchu
  • więź­ba sa­dze­nia
  • więź­ba szkła

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃w̃ʑba, AS: vʹi ̯ẽũ̯źba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. więźbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązanie dachowe

Wiktionary


więźniarka

→ wię­zień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która zo­sta­ła umie­szczo­na w wię­zie­niu, za­kła­dzie kar­nym lub obo­zie

 (1.2) pot. po­jazd słu­żą­cy do prze­wo­że­nia więź­niów

Wiktionary

Patrz:

więzień

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ʑˈɲarka, AS: vʹi ̯ẽũ̯źńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., więziennictwo n.

:: fm. więzień m.

 przym. więzienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadzona

 (1.2) karetka więzienna

Wiktionary


więźniarski

przy­miot­nik od: wię­zień


SJP.pl


więźnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|więz­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ʑˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. więznąć

Wiktionary


więżenie

daw­niej: wię­zie­nie


SJP.pl


wił

daw­niej: bła­zen, żar­tow­niś, we­so­łek, lek­ko­duch; sza­ła­wi­ła, wiła, so­wiz­drzał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bła­zen, żar­tow­niś

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: wiła

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. przesz. od: wić

Wiktionary

Wił (ukr. Віл) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ka­mień­skim. Liczy 202 miesz­kań­ców

Wikipedia


wiła

bo­gin­ka wodna, żeń­skie bó­stwo sło­wiań­skie, pię­kna ko­bie­ta z dłu­gi­mi, zło­ty­mi albo czar­ny­mi wło­sa­mi, skora do zabaw, zwo­dzą­ca na śmierć mło­dzień­ców, uka­zu­ją­ca się czę­sto pod po­sta­cią ła­bę­dzia lub konia


SJP.pl

Wiła, sa­mo­wi­ła, sa­mo­di­wa – po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski i ruski od­po­wied­nik po­łud­ni­cy, ma­mu­ny i ru­sał­ki. Na za­chod­niej Sło­wiań­szczyź­nie znana w zde­gra­do­wa­nej for­mie jako stra­szy­dło lub demon spro­wa­dza­ją­cy na ludzi obłęd.

Wiły wy­wo­dzi­ły się z dusz zmar­łych młodo dziew­czyn.

Wikipedia


wiłkomierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim;

Wiktionary

Wił­ko­mierz ("lit. Ukmergė", daw­niej "Vilkmergė") – mia­sto re­jo­no­we w środ­ko­wej Lit­wie po­ło­żo­ne ok. 60 km na pół­noc­ny za­chód od Wilna. Lud­ność: 28 tys. miesz­kań­ców (2005).

Jest jed­nym z naj­star­szych miast na Lit­wie. Wzmian­ka o zamku w Wił­ko­mie­rzu po­cho­dzi z 1225. Prawa miej­skie na­da­no na po­cząt­ku XV wieku. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich po­wia­tu wił­ko­mier­skie­go od XVI wieku do pier­wszej po­ło­wy XVIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiłkomierzanin m., wiłkomierzanka ż.

 przym. wiłkomierski

Wiktionary


wiłkomirski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Wił­ko­mir­ski
  • Bo­gu­sław Wił­ko­mir­ski
  • Filip Wił­ko­mir­ski
  • Józef Wił­ko­mir­ski
  • Ka­zi­mierz Wił­ko­mir­ski
  • Krzysz­tof Wił­ko­mir­ski
  • Maria Wił­ko­mir­ska
  • Mi­chał Wił­ko­mir­ski
  • Wanda Wił­ko­mir­ska
  • Wił­ko­mierz

Wikipedia


wiłkupie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim;

Wiktionary

Wił­ku­pie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Na pół­noc od wsi prze­bie­ga gra­ni­ca z Litwą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młody męż­czyz­na zgi­nął w wy­pad­ku w Wił­ku­piach w gmi­nie Wi­żaj­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiłkupski

Wiktionary


wińcowate

na­dro­dzi­na owa­dów w rzę­dzie plusk­wia­ków, spo­krew­nio­na z mszy­ca­mi


SJP.pl


wińcowaty

1. o ce­chach wiń­co­wa­tych (na­dro­dzi­na owa­dów);
2. za­wi­lec wiń­co­wa­ty - kwiat ogro­do­wy


SJP.pl


wiński

→ Wiń­sko


SJP.pl

Patrz:

Wińsko

wińsko

1. zgru­bie­nie od: wino;
2. po­tocz­nie: tanie, marne wino; al­pa­ga, bełt, jabol, pryta, siara, móz­go­trzep


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. wino

Wiktionary

Wiń­sko ( Win­zig, tuż po za­koń­cze­niu II wojny świa­to­wej "Wi­niec") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko. Sie­dzi­ba gminy Wiń­sko.

Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1285 roku, utra­ci­ło prawa miej­skie w 1945 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Wiń­sko. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

Wińsko

Przykłady

 (1.1) Pre­mier, gdy był młody, pił wiń­ska z gwin­ta i ćmił ma­ry­chę, a przy okaz­ji kłó­cił się z żoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩj̃skɔ, AS: vʹĩĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., winiarz mos.

 przym. winiarski

Wiktionary


wiścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wist

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wist m.

Wiktionary


wiślacki

→ wi­ślak


SJP.pl

Patrz:

wiślak

wiślaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wi­ślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiślak m.

Wiktionary


wiślaczka

za­wod­nicz­ka klubu spor­to­we­go Wisła Kra­ków


SJP.pl


wiślak

po­tocz­nie: pił­karz z klubu Wisła Kra­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. pot. za­wod­nik klubu spor­to­we­go „Wisła”

 (1.2) środ. kibic klubu spor­to­we­go „Wisła”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż., wiślanka ż., Wisłok m., Wisłoka ż., wiślanin m., wiślisko n., Wiślisko n., Wisełka ż.

:: zdrobn. wiślaczek m.

 przym. nadwiślański, wiślany, wiślny

Wiktionary


wiślanie

jedno z więk­szych ple­mion na po­łud­nio­wych te­re­nach póź­niej­szej Pol­ski


SJP.pl

Wi­śla­nie – ple­mię za­chod­nio­sło­wiań­skie z grupy ple­mion le­chic­kich za­miesz­ku­ją­ce we wczes­nym śred­nio­wie­czu te­re­ny w do­rze­czu gór­nej Wisły.

Wikipedia


wiślanin

miesz­ka­niec Wisły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wisły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bren­nia­nom udało się po­ko­nać wi­ślan 3 do 0.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiślański

 rzecz. Wisła ż.

:: fż. wiślanka ż.

Wiktionary


wiślanka

miesz­kan­ka Wisły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wisły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż.

:: fm. wiślanin mos.

 przym. wiślański

Wiktionary


wiślany

→ Wisła (naj­więk­sza rzeka w Pol­sce); wi­ślań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wisłą, do­ty­czą­cy Wisły

Wiktionary

Wi­śla­ny (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Wiszlónë) – część wsi Par­cho­wo w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo. Leży na za­chod­nim skra­ju Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go.

W la­tach 1975–1998 Wi­śla­ny ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widok na łachę wi­śla­ną, a przed par­kiem - na War­sza­wę był prze­ba­jecz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiślny

 rzecz. Wiślanin mos., wiślisko n., Wisła ż., Wisłoujście n., wiślak mos.

Wiktionary


wiślański

1. przy­miot­nik od: Wisła (naj­więk­sza rzeka w Pol­sce); wi­śla­ny;
2. przy­miot­nik od: Wisła (mia­sto nad rzeką o tej samej naz­wie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wisła, zwią­za­ny z mia­stem Wisła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­ce­ru­ję po wi­ślań­skim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiślanin mos., Wisła ż., wiślanin mos., wiślanka ż.

Wiktionary


wiślica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim;

Wiktionary

Wi­śli­ca – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, sie­dzi­ba gminy Wi­śli­ca.

Prawa miej­skie uzy­ska­ła w 1326, utra­ci­ła je w 1870 r. Sta­tus mia­sta odzy­ska­ła z dniem 1 stycz­nia 2018, sta­jąc się lud­no­ścio­wo najm­niej­szym mia­stem Pol­ski z 503 miesz­kań­ca­mi, wy­pie­ra­jąc do­tych­cza­so­we Wy­śmie­rzy­ce (920 miesz­kań­ców w 2016 roku) o 45%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksią­żę Ka­zi­mierz wyz­na­czył Wi­śli­cę na głów­ną sie­dzi­bę swo­je­go dworu.

 (1.2) Ge­o­gra­ficz­nie wieś Wi­śli­ca leży w re­gio­nie Do­li­ny Gór­nej Wisły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiślicki

Wiktionary


wiślicki

przy­miot­nik od: Wi­śli­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wi­śli­cy, zwią­za­ny z Wi­śli­cą, po­cho­dzą­cy z Wi­śli­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ufun­do­wał or­ga­ny do wi­ślic­kiej ko­le­gia­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiślica ż.

 przym. wiślny

Wiktionary


wiślicko-piotrkowski

sta­tu­ty wi­ślic­ko-piotr­kow­skie - do­ko­na­na w Pol­sce za pa­no­wa­nia Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go ko­dy­fi­ka­cja prawa


SJP.pl


wiśliczanin

miesz­ka­niec Wi­śli­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wiśliczanka

miesz­kan­ka Wi­śli­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wiślina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wi­śli­na (ka­szub."Wislënô", niem. "Hoch­ze­it") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski. Leży na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 226. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gdań­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


wiślinka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­ślin­ka – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • Wi­ślin­ka – znie­sio­na nazwa osady w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • Wi­ślin­ka – dawna gmina
  • Wi­ślin­ka – dawna gro­ma­da
  • Wi­śli­na

Wikipedia


wiślisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­ro­rze­cze, dawne ko­ry­to Wisły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiślak mos., Wisła ż.

 przym. wiślany, wiślny

Wiktionary


wiślny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. wi­śla­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕl̥nɨ, AS: vʹiśl̦ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż., Wisłok m., Wisełka ż., wiślak mos., wiślisko n.

 przym. wiślany, wisłocki, wiślicki, wisełkowy

Wiktionary


wiśnia

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (Ce­ra­sus), w Pol­sce wy­stę­pu­je dziko w trzech ga­tun­kach
2. ja­dal­ny owoc upraw­nej od­mia­ny tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ce­ra­sus|Mill.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoce wiśni (1.1)

 (1.3) uczn. ktoś nie­ko­le­żeń­ski

Wiktionary

Wi­śnia, cze­re­śnia ("Ce­ra­sus" ≡ "Pru­nus" sub­gen. "Ce­ra­sus" sect. "Ce­ra­sus") – ro­dzaj, po­dro­dzaj lub sek­cja (w za­leż­no­ści od uję­cia kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go) ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Ze wzglę­du na za­gnież­dże­nie w obrę­bie ro­dza­ju śliwa "Pru­nus" zwy­kle wy­róż­nia­ny w ran­dze sek­cji, co oz­na­cza, że ga­tun­ki za­li­cza­ne są do ro­dza­ju śliwa "Pru­nus".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rosła wi­śnia w kró­lew­skim ogro­dzie, król ją uj­rzał o słoń­ca za­cho­dzie.

 (1.2) Ma­dzia za­czer­wie­ni­ła się jak naj­czer­wień­sza wi­śnia.

 (1.3) Ale z cie­bie wi­śnia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕɲa, AS: vʹiśńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśniówka ż.

:: zdrobn. wisienka ż.

 przym. wiśniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) świnia

Wiktionary


wiśniaczek

zdrob­nie­nie od: wi­śniak


SJP.pl


wiśniak

wódka z wiśni, na­lew­ka wi­śnio­wa


SJP.pl


wiśnicki

→ Nowy Wi­śnicz (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


wiśnicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa czę­ści sze­re­gu miej­sco­wo­ści w Pol­sce

 (1.3) pot. geogr. Nowy Wi­śnicz

 (1.4) pot. geogr. Stary Wi­śnicz

 (1.5) pot. geogr. Wi­śnicz Mały

Wiktionary

Wi­śnicz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy szo­sie do Wi­śni­cza ko­bie­ta sprze­da­wa­ła grzy­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśniczanin mos., wiśniczanka ż.

 przym. wiśnicki

Wiktionary


wiśniczanin

miesz­ka­niec No­we­go Wi­śni­cza (mia­sta w Pol­sce); No­wo­wi­śni­cza­nin


SJP.pl


wiśniczanka

miesz­kan­ka No­we­go Wi­śni­cza (mia­sta w Pol­sce); No­wo­wi­śni­czan­ka


SJP.pl


wiśniew

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­śniew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Ja­ku­bów
  • Wi­śniew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Wi­śniew
  • Wi­śniew – gmina wiej­ska
  • Wi­śniew – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sied­lec­kim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Wi­śniew – dawna gro­ma­da w po­wie­cie miń­skim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Wi­śniew-Ko­lo­nia
  • Pa­ra­fia Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Wi­śnie­wie

Wikipedia


wiśniewko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­śniew­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wi­śnie­wo
  • Wi­śniew­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Da­ma­sła­wek

Wikipedia


wiśniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­śnie­wo – część mia­sta Draw­no
  • Wi­śnie­wo – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gru­dusk
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wi­śnie­wo
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. zam­brow­skim, w gmi­nie Zam­brów
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa
  • Wi­śnie­wo – część wsi Wa­go­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska
  • Wi­śnie­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec

Wikipedia


wiśniewski

przy­miot­nik od: Wi­śniew, Wi­śnie­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 2256;

Wiktionary

Wi­śniew­ski (forma żeń­ska: Wi­śniew­ska, licz­ba mnoga: Wi­śniew­scy) – trze­cie pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 22 stycz­nia 2025 roku naz­wi­sko to no­si­ło 54 420 Polek i 53 380 Po­la­ków. Łącz­nie naz­wi­sko to no­si­ło 107 800 oby­wa­te­li Pol­ski. Jedna z pla­ne­to­id nosi nazwę (2256) Wi­śniew­ski dla uho­no­ro­wa­nia astro­no­ma Wie­sła­wa Wi­śniew­ski­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­śniew­ski po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary


wiśniowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wiśniowobrunatny

bru­nat­ny o wi­śnio­wym od­cie­niu


SJP.pl


wiśniowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu wi­śnio­wym


SJP.pl


wiśniowski

przy­miot­nik od: Wi­śnio­wa, Wi­śniów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­śniow­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Wi­śniow­ski – pol­skie przed­się­bior­stwo
  • An­drzej Wi­śniow­ski (ur. 1960) – pol­ski muzyk
  • An­drzej Wi­śniow­ski (ur. 1965) – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Elż­bie­ta Wi­śniow­ska (ur. 1975) – pol­ska dzia­łacz­ka po­li­tycz­na, hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii
  • Jan Wi­śniow­ski – pol­ski poseł
  • Jerzy Wi­śniow­ski – pol­ski szlach­cic
  • Ka­ta­rzy­na Wi­śniow­ska (1931–1996) – pol­ska łucz­nicz­ka
  • Ka­zi­mierz Wi­śniow­ski (1896–1964) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Kla­u­dia Wi­śniow­ska (ur. 1995) – pol­ska sza­chist­ka
  • Łu­kasz Wi­śniow­ski (ur. 1991) – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Piotr Woj­ciech Wi­śniow­ski (ur. 1972) – pol­ski du­chow­ny i dzien­ni­karz

Wikipedia


wiśniowy

1. do­ty­czą­cy wiśni (drze­wa lub krze­wu), wy­ko­na­ny z drew­na wiśni itp.;
2. zro­bio­ny z owo­ców wiśni, ma­ją­cy smak wiśni, za­pach wiśni;
3. ma­ją­cy kolor doj­rza­łych owo­ców wiśni, ciem­no­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wiśni, zło­żo­ny z drzew wiśni, wy­ko­na­ny z drew­na wiśni

 (1.2) zro­bio­ny z owo­ców wiśni, o smaku owo­ców wiśni

 (1.3) ma­ją­cy kolor doj­rza­łych owo­ców wiśni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiɕˈɲɔvɨ, AS: vʹiśńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśniówka ż., wiśnia ż., wisienka ż.

 przysł. wiśniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ciemnoczerwony

Wiktionary


wiśnióweczka

zdrob­nie­nie od: wi­śniów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wi­śniów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może na­pi­je­my się wi­śnió­wecz­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiɕɲuˈvɛt͡ʃka, AS: vʹiśńuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wiśniówka.

Wiktionary


wiśniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. zwy­kle słod­ki napój al­ko­ho­lo­wy, zwy­kle na­lew­ka, z wiśni;

 (1.2) pot. spoż. wódka o smaku wi­śnio­wym, cza­sem za­wie­ra­ją­ca ek­strakt z owocu wiśni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­śniów­ka – słod­ka na­lew­ka na owo­cach wiśni
  • Wi­śniów­ka – część wsi Brzóz­ki w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Wi­śniów­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Wi­śniów­ka – część wsi Ko­by­la Łąka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Wi­śniów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sto­czek Łu­kow­ski
  • Wi­śniów­ka – część wsi Przy­sie­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Wi­śniów­ka – część wsi Wi­śniew w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Ja­ku­bów
  • Wi­śniów­ka – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca
  • Wi­śniów­ka – część wsi Ro­kit­no w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Bło­nie
  • Wi­śniów­ka – osada w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Wi­śniów­ka – osada w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ma­słów
  • Wi­śniów­ka – przy­sió­łek wsi Strze­gom w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Ryt­wia­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] do­le­wał mu wciąż do kie­lisz­ka do­sko­na­łej wi­śniów­ki […]

 (1.2) Zaraz bę­dzie­my mieli gości, wskocz do mo­no­po­lo­we­go po bu­tel­kę wi­śniów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiɕˈɲufka, AS: vʹiśńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśnia ż., wiśniak m., wisienka ż.

:: zdrobn. wiśnióweczka ż.

 przym. wiśniowy

 przysł. wiśniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cherry brandy

Wiktionary


wiśta

okrzyk po­pę­dza­ją­cy konia


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ko­men­da dla konia w za­przę­gu do jazdy w lewo

Wiktionary


wiźnianin

miesz­ka­niec Wizny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wizny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiź­nia­nie nie mieli nic prze­ciw­ko mu­ra­lom pa­trio­tycz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizna ż.

:: fż. wiźnianka ż.

 przym. wiźniański

Wiktionary


wiźnianka

miesz­kan­ka Wizny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wizny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizna ż.

:: fm. wiźnianin mos.

 przym. wiźniański

Wiktionary


wiźniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wizny, zwią­za­ny z Wizną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwie­dzi­li­śmy po­zo­sta­ło­ści wiź­niań­skie­go grodu wczes­no­pia­stow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizna ż., wiźnianin mos., wiźnianka ż.

Wiktionary


wiżajeński

przy­miot­nik od: Wi­żaj­ny (miej­sco­wość, je­zio­ro)


SJP.pl


wiżajny

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim;

 (1.2) geogr. je­zio­ro w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim;

Wiktionary

Wi­żaj­ny – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, na Su­wal­szczyź­nie, sie­dzi­ba gminy Wi­żaj­ny. Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1620 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1870 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2013 roku sery z Wi­żajn i Rutki otrzy­ma­ły cer­ty­fi­kat Doceń Pol­skie, pot­wier­dza­ją­cy wy­so­ką ja­kość.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiżajeński

Wiktionary


wj

skrót od: Księ­ga Wyj­ścia - druga księ­ga Pisma Świę­te­go, na­le­żą­ca do Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­li­cza­na do Pię­ciok­się­gu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Wyj­ścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wj 40,15

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈvɨjɕt͡ɕa, AS: ḱśẽŋga vyi ̯śća

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyj, 2 Mojż.

Wiktionary


wjasa

Wjasa (de­wa­na­ga­ri व्यास, trl. "vyāsa", dosł. „zbie­racz, kom­pi­la­tor”, rów­nież We­daw­ja­sa (वेद व्यास, trl. "veda vyāsa", ang. Veda Vyasa) – tytuł od­no­szą­cy się do wielu In­du­sów. Naj­czę­ściej używa się go w od­nie­sie­niu do sta­ro­żyt­ne­go mędr­ca in­dyj­skie­go – Weda-Wjasy, któ­re­mu przy­pi­su­je się au­tor­stwo Ma­hab­ha­ra­ty i Puran oraz po­dział Wedy na czę­ści.

Wikipedia


wjazd

1. miej­sce przez­na­czo­ne do wjeż­dża­nia
2. wje­cha­nie do­kądś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fakt wje­cha­nia do­kądś, przy­by­cia do ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) miej­sce, przez które można do­kądś wje­chać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­o­dłącz­nym ele­men­tem nad­bu­żań­skie­go kra­jo­bra­zu są licz­ne przy­droż­ne krzy­że, sta­wia­ne naj­czę­ściej przy wjeź­dzie do wsi czy przy „świę­tych źró­deł­kach”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjazd m.

 czas. wjeżdżać

Wiktionary


wjazdowy

przy­miot­nik od: wjazd


SJP.pl


wjebać

wpier­do­lić; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wrzu­cić;
2. wje­bać (komuś) - pobić (kogoś);
3. wje­bać się:
a) wpaść, np. do rowu;
b) wpaść w kło­po­ty


SJP.pl


wjebywać

wpier­da­lać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wrzu­cać;
2. wje­by­wać (komuś) - ude­rzać, bić (kogoś); przy­je­by­wać;
3. wje­by­wać się:
a) wpra­szać się;
b) wpa­dać w kło­po­ty


SJP.pl


wjechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wje­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wjechać dk.

Wiktionary


wjechać

1. jadąc, zna­leźć się gdzieś, do­stać się do­kądś;
2. jadąc, do­stać się na po­wierzch­nię cze­goś wy­so­kie­go;
3. jadąc, wpaść na coś lub na kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wjeż­dżać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wjeż­dżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛxat͡ɕ, AS: vʹi ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać

 rzecz. wjechanie n.

Wiktionary


wjeżdżać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wje­chać)

 (1.1) jadąc, do­sta­wać się do­kądś

 (1.2) jadąc, zmie­rzać ku górze danej trasy

 (1.3) jadąc, wpa­dać na jakiś obiekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wjazd mrz., wjeżdżanie n.

 czas. jechać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) najeżdżać, napadać, wpadać

Wiktionary


wjosa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Al­ba­nii i Gre­cji, wy­pły­wa­ją­ca z gór Pin­dos, ucho­dzą­ca do Morza Adria­tyc­kie­go;

Wiktionary

Wjosa ( Vjosa, Vjosë; Αώος, "Aṓos") – rzeka w Al­ba­nii i Gre­cji.

Ma dłu­gość 272 km, z czego pier­wsze 80 km w Gre­cji, a po­zo­sta­łe 192 km w Al­ba­nii. Jej źró­dła znaj­du­ją się w gó­rach Pin­dos, w ma­sy­wie Avgo na wy­so­ko­ści 1343 m n.p.m. Po­wierzch­nia zlew­ni rzeki Wjosy wy­no­si 6704 km² z czego 4365 km² na ob­sza­rze Al­ba­ni. Ucho­dzi do Morza Adria­tyc­kie­go. Uz­na­wa­na za jeden z najm­niej przeksz­tał­co­nych sy­ste­mów rzecz­nych Eu­ro­py.

Wikipedia


wkasać

gwa­ro­wo: pod­wi­ną­wszy lub za­wi­ną­wszy jakąś część ubra­nia, wło­żyć


SJP.pl


wkd

War­szaw­skie Ko­le­je Do­ja­zdo­we


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = War­szaw­ska Kolej Do­ja­zdo­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WKD – War­szaw­ska Kolej Do­ja­zdo­wa
  • WKD – Wroc­ław­ska Kolej Do­ja­zdo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jazda po­cią­giem WKD była cał­kiem przy­jem­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ka‿ˈdɛ, AS: vu‿ka‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wukadka

Wiktionary


wkds

skró­to­wiec

 (1.1) = wo­je­wódz­ka ko­mi­sja dia­lo­gu spo­łecz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvu‿ka‿dɛ‿ˈːs, AS: vu‿ka‿d•‿es

Wiktionary


wkkfit

skrót od: Wo­je­wódz­ki Ko­mi­tet Kul­tu­ry Fi­zycz­nej i Tu­ryst­ki


SJP.pl


wkkw

skró­to­wiec

 (1.1) = wszech­stron­ny kon­kurs konia wierz­cho­we­go

Wiktionary


wkl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Wiel­kie Księ­stwo Li­tew­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W WKL, obej­mu­ją­cym obok Litwy wła­ści­wej i Żmu­dzi roz­le­głe te­ry­to­ria ru­skie, kształ­to­wał się włas­ny sy­stem prawa, który poza pra­wem zwy­cza­jo­wym li­tew­skim za­wie­rał znacz­ne ele­men­ty daw­ne­go prawa ru­skie­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) W.Ks.Lit., WXL, WXLit

Wiktionary


wkleić

umo­co­wać coś wew­nątrz cze­goś za po­mo­cą kleju


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wkle­jać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wkle­jać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał pie­cząt­kę na wszyst­kie kraje świa­ta i wkle­jo­ną wizę za­chod­nio­nie­miec­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfklɛjit͡ɕ, AS: fklei ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klej mrz., wklejenie n., wklejanie n., wklejka ż.

 czas. wklejać ndk., kleić ndk.

Wiktionary


wklejenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkle­ić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fklɛˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: fklei ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkleić

Wiktionary


wklejka

od­dziel­na kart­ka do­kle­ja­na do stro­ni­cy książ­ki, za­wie­ra­ją­ca do­dat­ko­we ilu­stra­cje, mapy, ta­be­le itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. luźna kart­ka zaraz za okład­ką książ­ki, nie­przy­kle­jo­na na całej po­wierzch­ni okład­ki

Wiktionary

Wklej­ka – od­dziel­na, po­je­dyn­cza kart­ka w for­ma­cie rów­nym for­ma­to­wi stro­ni­cy lub od niej więk­szym, wkle­jo­na przez falc do grzbie­tu książ­ki lub cza­so­pis­ma. Za­wie­ra naj­czę­ściej mapę, ta­be­lę lub inny ma­te­riał ilu­stra­cyj­ny; może być dru­ko­wa­na jedno- lub dwu­stron­nie, może też róż­nić się pa­pie­rem od resz­ty pu­bli­ka­cji (np. wklej­ka na pa­pie­rze kre­do­wym w książ­ce wy­dru­ko­wa­nej na pa­pie­rze dru­kar­skim).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wkleić

Wiktionary


wklepać

1. kle­piąc, wbić, wcis­nąć coś głę­biej, do środ­ka;
2. po­tocz­nie: wpi­sać jakiś tekst do pa­mię­ci kom­pu­te­ra za po­mo­cą kla­wia­tu­ry


SJP.pl


wklepywać

1. kle­piąc, wbi­jać, wci­skać coś głę­biej, do środ­ka;
2. po­tocz­nie: wpi­sy­wać jakiś tekst do pa­mię­ci kom­pu­te­ra za po­mo­cą kla­wia­tu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wkle­pać)

 (1.1) kle­piąc, wci­skać coś głę­biej, do wew­nątrz

 (1.2) pot. prze­pi­sy­wać przy po­mo­cy kla­wia­tu­ry (kom­pu­te­ra, te­le­fo­nu, ma­szy­ny do pi­sa­nia itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chce mieć roz­stę­py, nie wkle­py­wać co­dzien­nie tony kre­mów, nie kąpać się w płat­kach róży, nie uży­wać per­fum, które wul­gar­nie uwy­dat­nia­ją sek­sow­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wklepywanie n., wklepanie n., klepanie n., klepnięcie n., klepka ż.

 czas. wklepać dk., klepać ndk., klepnąć dk.

 przym. klepkowy

Wiktionary


wklikać

wpi­sać coś do kom­pu­te­ra, kli­ka­jąc mysz­ką


SJP.pl


wklikiwać

wpi­sy­wać coś do kom­pu­te­ra, kli­ka­jąc mysz­ką


SJP.pl


wkluczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wklu­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewkluczanie n.

 czas. wkluczać ndk.

Wiktionary


wkluczać

daw­niej: włą­czać w za­kres cze­goś; wli­czać, za­li­czać


SJP.pl


wkluczyć

daw­niej: włą­czyć w za­kres cze­goś; wli­czyć, za­li­czyć


SJP.pl


wklęsać

sta­wać się wklę­słym, wgłę­bio­nym; za­klę­sać, wpu­klać się, za­pa­dać się


SJP.pl


wklęsek

w od­lew­nict­wie: wkład­ka sto­so­wa­na do otrzy­my­wa­nia wy­o­krą­gleń w mo­de­lach lub rdzen­ni­cach


SJP.pl


wklęsnąć

stać się wklę­słym, wgłę­bio­nym; za­klęs­nąć, wpu­klić się, za­paść się


SJP.pl


wklęsłodruk

druk wklę­sły


SJP.pl


wklęsłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co wklę­słe

 (1.2) wklę­słe, za­głę­bio­ne miej­sce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wklęśnięcie n.

 czas. wklęsnąć dk.

 przym. wklęsły

 przysł. wklęsło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wgłębienie, zaklęsłość, zaklęśnięcie

Wiktionary


wklęsły

o po­wierzch­ni wzno­szą­cej się od środ­ka ku brze­gom; wgłę­bio­ny, za­pad­nię­ty, niec­ko­wa­ty, wklę­śnię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma za­głę­bie­nie lub od­cin­ko­we ob­ni­że­nie

 (1.2) mat. o funk­cji: taka, że jej wy­kres znaj­du­je się pod stycz­ną w każ­dym punk­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd wzię­łaś ów sre­brzy­sty mi­ne­rał z wklę­słym bo­kiem, co leży na se­kre­ta­rzy­ku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wklęsłość ż., wklęśnięcie n.

 czas. wklęsnąć dk.

 przysł. wklęsło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wgłębiony, wklęśnięty, zapadnięty

Wiktionary


wklęśnięcie

stać się wklę­słym, wgłę­bio­nym; za­klęs­nąć, wpu­klić się, za­paść się


SJP.pl


wklęśnięty

o po­wierzch­ni wzno­szą­cej się od środ­ka ku brze­gom; wgłę­bio­ny, za­pad­nię­ty, niec­ko­wa­ty, wklę­sły


SJP.pl


wkm

wiel­ko­ka­li­bro­wy ka­ra­bin ma­szy­no­wy; wu­ka­em


SJP.pl


wkodowany

po­tocz­nie: wpoić, mocno utr­wa­lić


SJP.pl


wkodować

po­tocz­nie: wpoić, mocno utr­wa­lić


SJP.pl


wkoleić

umie­ścić wy­ko­le­jo­ne wa­go­ny z po­wro­tem na szy­nach


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wko­le­jać)

 (1.1) kolej. umie­ścić wy­ko­le­jo­ny po­jazd z po­wro­tem na szy­nach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolej ż.

Wiktionary


wkolejać

umie­szczać wy­ko­le­jo­ne wa­go­ny z po­wro­tem na szy­nach


SJP.pl


wkolejnica

urzą­dze­nie słu­żą­ce do umie­szcza­nia wy­ko­le­jo­nych wa­go­nów z po­wro­tem na szy­nach


SJP.pl


wkop

od­kryw­ko­we wy­ro­bi­sko gór­ni­cze


SJP.pl


wkopać

wkop­nąć;
1. za­głę­bić w ziemi po­przez ko­pa­nie;
2. pot.
a) zdra­dzić kogoś; wsy­pać;
b) wko­pać komuś - pobić kogoś, sko­pać;
3. wko­pać się:
a) wryć się w zie­mię;
b) wcis­nąć się w coś;
c) pot. zdra­dzić się; wsy­pać się;
d) pot. wplą­tać się w przy­krą spra­wę


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wko­py­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny wko­pać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|wko­py­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po dwu­na­stu go­dzi­nach śli­mak wko­pał się pod po­wierzch­nię pia­sku, stward­niał i stra­cił barwy. Wy­da­wał się ni­czym wię­cej jak ciem­no­brą­zo­wym oto­cza­kiem.

Wiktionary


wkopiować

włą­czyć kopię do więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl


wkopiowywać

włą­czać kopię do więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl


wkopnąć

wko­pać;
1. ko­piąc, za­głę­bić w ziemi;
2. umie­ścić coś gdzieś moc­nym kop­nię­ciem;
3. po­tocz­nie: po­sta­wić kogoś w trud­nej, kło­pot­li­wej sy­tu­a­cji;
4. po­tocz­nie: zdra­dzić, wydać kogoś


SJP.pl


wkoło

ze wszyst­kich stron cze­goś, co znaj­du­je się w środ­ku; wokół; wo­ko­ło


SJP.pl


wkp

skrót od: Wszechz­wiąz­ko­wa Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia (bol­sze­wi­ków)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­ko­pol­ski Krzyż Pow­stań­czy
  • Wo­je­wódz­ki kon­ser­wa­tor przy­ro­dy
  • Wszechz­wiąz­ko­wa Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia (bol­sze­wi­ków) – zo­bacz: Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Związ­ku Ra­dziec­kie­go
  • Wiel­kie Księ­stwo Poz­nań­skie
  • Wą­brze­ska Ko­lej­ka Po­wia­to­wa
  • Wiel­ko­pol­ski Klub Pił­kar­ski Lech Poz­nań – zo­bacz: Lech Poz­nań
  • Wo­je­wódz­ki Kon­kurs Przed­mio­to­wy – kon­kur­sy przed­mio­to­we or­ga­ni­zo­wa­ne w szko­łach (język pol­ski, język an­giel­ski, ma­te­ma­ty­ka, che­mia, hi­sto­ria, ge­o­gra­fia, język nie­miec­ki)

Wikipedia


wkpg

skrót od: Wo­je­wódz­ka Ko­mi­sja Pla­no­wa­nia Go­spo­dar­cze­go


SJP.pl


wkr

skrót od: Woj­sko­wa Ko­men­da Re­jo­no­wa


SJP.pl


wkra

rzeka w Pol­sce, do­pływ Narwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Pol­sce, dolny bieg pra­we­go do­pły­wu Narwi;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Niem­czech;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wkra – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Wkra – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Jo­niec
  • Wkra – rzeka w Pol­sce, do­pływ Narwi
  • Wkra – stru­ga, do­pływ rzeki Moł­sto­wy
  • Wkra – rzeka w Niem­czech
  • Wkra – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Jó­ze­fo­wie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wkrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. Ukra

Wiktionary


wkraczać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wkro­czyć)

 (1.1) podn. kro­cząc, wcho­dzić gdzieś do­stoj­nie; wstę­po­wać gdzieś wolno, z po­wa­gą

 (1.2) za­czy­nać zaj­mo­wać obcy ob­szar

 (1.3) roz­po­czy­nać po­stę­po­wa­nie na­pra­wia­ją­ce na­ru­szo­ny ład

 (1.4) roz­po­czy­nać nowy etap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraczanie n., wkroczenie n.

 czas. wkroczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstępować

 (1.3) interweniować

Wiktionary


wkraplacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. przy­rząd słu­żą­cy do pre­cy­zyj­ne­go do­zo­wa­nia ja­kie­goś płynu i wle­wa­nia go do na­czy­nia, w któ­rym za­cho­dzi re­ak­cja che­micz­na

 (1.2) chem. zob. pi­pe­ta.

Wiktionary

Wkra­placz to na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne, które służy do pre­cy­zyj­ne­go do­zo­wa­nia cie­kłych sub­stan­cji, zaz­wy­czaj sub­stra­tów do pro­wa­dzo­nej w kol­bie re­ak­cji che­micz­nej.

Ty­po­wy wkra­placz skła­da się z na­czy­nia o kształ­cie cy­lin­drycz­nym, stoż­ko­wym lub grusz­ko­wym, które po­sia­da z jed­nej stro­ny szlif żeń­ski, zaś z dru­giej stro­ny nóżkę z kra­ni­kiem i szli­fem mę­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropla ż. kropelka ż., kropienie n., kroplenie n., zakraplanie n., zakroplenie n., zakrapianie n., zakropienie n., kropidło n., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropelki nmos.

 czas. wkraplać, kropić ndk., kroplić ndk., zakraplać ndk., zakroplić dk., zakrapiać ndk., zakropić dk.

 przym. kroplisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pipeta, pipetka

Wiktionary


wkraplanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkra­plać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkraˈplãɲɛ, AS: fkraplãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkraplać

 rzecz. kropelka ż.

Wiktionary


wkraplać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wkro­plić)

 (1.1) do­da­wać do cze­goś płyn po­je­dyn­czy­mi kro­pla­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolbę za­my­ka­my kor­kiem z wkra­pla­czem i do siar­czy­nu wkra­pla­my 20-30 g stę­żo­ne­go kwasu siar­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkraplat͡ɕ, AS: fkraplać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplanie n., wkroplenie n., wkraplacz m., kropla ż., kropelka ż.

 czas. wkroplić dk.

Wiktionary


wkrawać

kro­jąc, wrzu­cać, wkła­dać do cze­goś


SJP.pl


wkraść

wkraść się - do­stać się gdzieś ukrad­kiem, nie­po­strze­że­nie


SJP.pl


wkreślać

kre­śląc, włą­czać coś, na­no­sić na ry­su­nek


SJP.pl


wkreślić

kre­śląc, włą­czyć coś, na­nieść na ry­su­nek


SJP.pl


wkroczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkro­czyć.

 (1.2) o woj­sku: wej­ście w gra­ni­ce kraju, re­jo­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po wkro­cze­niu Niem­cy aresz­to­wa­li wszyst­kich pro­fe­so­rów gim­naz­jal­nych. Trzy­ma­li ich w okrop­nych wa­run­kach i (zanim ich wy­pu­ści­li) ka­za­li im zło­żyć przy­rze­cze­nie, że nie będą agi­to­wać prze­ciw­ko (oku­pan­tom) (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkrɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: fkročẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkroczyć dk., wkraczać ndk., kroczyć ndk.

 rzecz. wkraczanie n.

Wiktionary


wkroczyć

1. wcho­dzić gdzieś prze­waż­nie wolno;
2. wcho­dzić w nowe sta­dium cze­goś;
3. in­ter­we­nio­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wkra­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraczanie n., kroczenie n., krok m., wkroczenie n.

 czas. wkraczać ndk.

Wiktionary


wkroić

dodać coś kro­jąc (np. do zupy)


SJP.pl


wkropić

1. wlać gdzieś jakiś płyn, lejąc kro­pel­ka­mi
2. po­tocz­nie: wlać komuś, zbić kogoś


SJP.pl


wkroplenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkro­plić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkrɔˈplɛ̃ɲɛ, AS: fkroplẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkroplić, wkraplać

 rzecz. kropelka ż.

Wiktionary


wkroplić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wkra­plać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wkra­plać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkrɔplʲit͡ɕ, AS: fkroplʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkroplenie n., kropla, kropelka

 czas. wkraplać

Wiktionary


wkruszać

kru­sząc coś, wsy­py­wać, do­da­wać do cze­goś; wdra­biać


SJP.pl


wkruszyć

kru­sząc coś, wsy­pać, dodać do cze­goś; wdro­bić


SJP.pl


wkrzański

przy­miot­nik od: Wkra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Wkrą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wkra ż.

Wiktionary


wkrótce

po upły­wie krót­kie­go czasu; nie­dłu­go, nie­ba­wem, nie­za­dłu­go


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w nie­dłu­gim cza­sie, w naj­bliż­szym cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce na ekra­nach kin ukaże się nowy film tego słyn­ne­go re­ży­se­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkrutt͡sɛ, AS: fkrutce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedługo, niebawem, lada chwila, lada dzień, lada moment, tylko patrzeć (jak), wnet, zaraz, bezzwłocznie, niezwłocznie, na dniach, szybko, rychło

Wiktionary


wkręcacz

po­tocz­nie:
1. osoba wkrę­ca­ją­ca coś;
2. osoba umyśl­nie wpro­wa­dza­ją­ca kogoś w błąd, zwy­kle dla żartu;
3. wkrę­tar­ka - urzą­dze­nie do wkrę­ca­nia i wy­krę­ca­nia wkrę­tów lub śrub; wkrę­car­ka;
4. coś wy­wo­łu­ją­ce­go silne za­in­te­re­so­wa­nie i skła­nia­ją­ce do poś­wię­ce­nia na to dłuż­sze­go czasu


SJP.pl


wkręcaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta umyśl­nie wpro­wa­dza­ją­ca kogoś w błąd, zwy­kle dla żartu


SJP.pl


wkręcający

po­tocz­nie: wy­wo­łu­ją­cy duże za­in­te­re­so­wa­nie i zaj­mu­ją­cy czyjś czas; wcią­ga­ją­cy


SJP.pl


wkręcalny

da­ją­cy się wkrę­cić


SJP.pl


wkręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkrę­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkręcać ndk.

 rzecz. wkrętak mrz.

Wiktionary


wkręcany

taki, któ­re­go umie­szcza się w czymś po­przez krę­ce­nie


SJP.pl


wkręcarka

po­tocz­nie: wkrę­tar­ka - urzą­dze­nie do wkrę­ca­nia i wy­krę­ca­nia wkrę­tów lub śrub; wkrę­cacz


SJP.pl


wkręcać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wkrę­cić)

 (1.1) krę­cąc czymś, wsa­dzać to w coś, umo­co­wy­wać w czymś

 (1.2) wpro­wa­dzać w śro­dek obra­ca­ją­ce­go się ukła­du me­cha­nicz­ne­go

 (1.3) pot. chy­trze pod­su­wać coś komuś, za­bie­gać, by ktoś coś nabył

 (1.4) pot. wpro­wa­dzać kogoś do ja­kie­goś śro­do­wi­ska uży­wa­jąc pro­tek­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wkrę­cać się (dk. wkrę­cić się)

 (2.1) być wkrę­ca­nym

 (2.2) ule­gać wcią­gnię­ciu przez obra­ca­ją­ce się ele­men­ty me­cha­niz­mu

 (2.3) pod­stę­pem do­sta­wać się gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkręcanie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wciskać, wsadzać

 (1.3) wciskać

Wiktionary


wkręcenie

po­tocz­nie: silne za­in­te­re­so­wa­nie czymś i poś­wię­ca­nie na to dużo czasu


SJP.pl


wkręcik

1. mały wkręt - ro­dzaj śruby;
2. ro­dzaj ma­łe­go kol­czy­ka wkła­da­ne­go w prze­kłu­tą część ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wkręt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkręt m.

Wiktionary


wkręcić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wkrę­cać)

 (1.1) krę­cąc czymś, wsa­dzić to w coś, umo­co­wać w czymś

 (1.2) wpro­wa­dzić w śro­dek obra­ca­ją­ce­go się ukła­du me­cha­nicz­ne­go

 (1.3) pot. chy­trze pod­su­nąć coś komuś

 (1.4) pot. wpro­wa­dzić kogoś do ja­kie­goś śro­do­wi­ska, uży­wa­jąc pro­tek­cji

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wkrę­cić się (ndk. wkrę­cać się)

 (2.1) zo­stać wkrę­co­nym

 (2.2) ulec wcią­gnię­ciu przez obra­ca­ją­ce się ele­men­ty me­cha­niz­mu

 (2.3) pod­stę­pem do­stać się gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkręcenie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary


wkręcony

po­tocz­nie: bar­dzo za­in­te­re­so­wa­ny czymś i poś­wię­ca­ją­cy temu dużo uwagi


SJP.pl


wkręt

1. ro­dzaj śruby z wyż­ło­bie­niem w łbie;
2. wkrę­ce­nie cze­goś;
3. ro­dzaj kol­czy­ka wkła­da­ne­go w prze­kłu­tą część ciała; wkręt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. śruba z na­cię­ciem we łbie, umoż­li­wia­ją­cym jej wkrę­ca­nie przy po­mo­cy śru­bo­krę­ta w mięk­ki ma­te­riał bez ko­niecz­no­ści wier­ce­nia;

 (1.2) pot. przen. żart, dow­cip, oszu­ka­nie, wkrę­ce­nie kogoś

Wiktionary

Wkręt – gwin­to­wa­ny trzpień, zwy­kle o kształ­cie lekko stoż­ko­wym, sta­no­wią­cy łącz­nik w po­łą­cze­niu gwin­to­wym. Pra­wie wszyst­kie wkrę­ty mają łeb, prze­waż­nie z na­cię­ciem (naj­czę­ściej pro­stym lub krzy­żo­wym). Gwin­ty wkrę­tów czę­sto nie są znor­ma­li­zo­wa­ne (czyli mogą mieć do­wol­ny skok, w za­leż­no­ści od za­sto­so­wa­nia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fkrɛ̃nt, AS: fkrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkrętak mrz., wkrętarka ż., wkręcik mrz.

 czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary


wkrętaczek

zdrob­nie­nie od: wkrę­tak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wkrę­tak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkrętak m.

Wiktionary


wkrętak

ręcz­ne na­rzę­dzie do wkrę­ca­nia i wy­krę­ca­nia wkrę­tów lub śrub; śru­bo­kręt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zob. śru­bo­kręt.

Wiktionary

Wkrę­tak (śru­bo­kręt) – jedno z pod­sta­wo­wych na­rzę­dzi ręcz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wkręt m., wkrętarka ż., wkręcanie n., wkręcenie n.

:: zdrobn. wkrętaczek m.

 czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrubokręt

Wiktionary


wkrętakowy

→ wkrę­tak


SJP.pl

Patrz:

wkrętak

wkrętareczka

zdrob­nie­nie od: wkrę­tar­ka


SJP.pl


wkrętarka

urzą­dze­nie do wkrę­ca­nia i wy­krę­ca­nia wkrę­tów lub śrub; wkrę­car­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie z na­pę­dem elek­trycz­nym do szyb­kie­go wkrę­ca­nia i wy­krę­ca­nia wkrę­tów, śrub itp.

Wiktionary

Wkrę­tar­ka – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do wkrę­ca­nia i wy­krę­ca­nia śrub, wkrę­tów itp. Dzię­ki łatwo wy­mien­nym koń­ców­kom z chwy­tem sze­ścio­kąt­nym na­rzę­dzie łatwo można do­sto­so­wać do róż­nych za­koń­czeń wkrę­tów. Po wy­mia­nie na­rzę­dzia może być także uży­wa­ne do­raź­nie np. przy pra­cach sto­lar­skich do na­wier­ca­nia, roz­wier­ce­nia, itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wkręt mrz., wkrętak mrz.

 czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary


wkrętarkowy

→ wkrę­tar­ka


SJP.pl

Patrz:

wkrętarka

wkrętka

po­tocz­nie:
1. ele­ment wkrę­ca­ny w gwin­to­wa­ny otwór in­ne­go ele­men­tu;
2. ro­dzaj kol­czy­ka wkła­da­ne­go w prze­kłu­tą część ciała; wkręt


SJP.pl


wkrętkowy

→ wkręt­ka (bez­piecz­nik lub kol­czyk)


SJP.pl


wkrętowy

1. → wkręt;
2. po­tocz­nie: wy­wo­łu­ją­cy duże za­in­te­re­so­wa­nie i za­chę­ca­ją­cy do poś­wię­ce­nia cze­muś dużej uwagi, np. wkrę­to­wy iflm


SJP.pl


wks

skrót od:
1. Woj­sko­wy Klub Spor­to­wy;
2. Wy­brze­że Kości Sło­nio­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sko­wy Ko­mi­tet Szta­bo­wy
  • Wy­brze­że Kości Sło­nio­wej
  • Woj­sko­wy Klub Spor­to­wy (Pol­ska)
  • Pen­tat­lon Poz­nań (1922-1929 przy Cen­tral­nej Woj­sko­wej Szko­le Gim­na­sty­ki i Spor­tów w Poz­na­niu)
  • WKS 1 ppLeg Wilno (nie ist­nie­je)
  • WKS 4 dsp Brześć (nie ist­nie­je)
  • WKS 22 pp Siedl­ce (nie ist­nie­je)
  • WKS 82 pp Brześć (nie ist­nie­je)
  • WKS Brześć (nie ist­nie­je)
  • WKS Czar­ni Radom (obec­nie Cer­rad Czar­ni Radom)
  • WKS Czar­ni Żagań (obec­nie UKS Czar­ni Żagań)
  • WKS Dubno (nie ist­nie­je)

Wikipedia


wksmć

skrót

 (1.1) = Wasza Ksią­żę­ca Mość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. W. Ks. M.

Wiktionary


wku

Woj­sko­wa Ko­men­da Uzu­peł­nień


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = Woj­sko­wa Ko­men­da Uzu­peł­nień;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj do­sta­łem list z WKU.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ka‿ˈu, AS: vu‿ka‿u

Wiktionary


wkulać

1. rzad­ko: kuląc, wci­skać w coś; wtu­lać;
2. wku­lać się - kuląc się, wci­skać się w coś; wtu­lać się


SJP.pl


wkulić

1. rzad­ko: kuląc, wcis­nąć w coś; wtu­lić;
2. wku­lić się - kuląc się, wcis­nąć się w coś; wtu­lić się


SJP.pl


wkulony

taki, który przy­warł do kogoś lub cze­goś; wtu­lo­ny


SJP.pl


wkup

wku­pie­nie się do cze­goś


SJP.pl


wkupiony

taki, który się wku­pił


SJP.pl


wkupić

wku­pić się:
1. do­stać się gdzieś dzię­ki ui­szcze­niu od­po­wied­niej za­pła­ty lub po­da­ro­wa­niu cze­goś;
2. w prze­no­śni, w wy­ra­że­niu: wku­pić się w czy­jeś łaski: po­zy­skać czy­jeś łaski, przy­chyl­ność


SJP.pl


wkupne

datek, po­czę­stu­nek ma­ją­cy poz­wo­lić nowej oso­bie stać się człon­kiem ja­kiejś grupy; fry­co­we


SJP.pl

Wkup­ne – w fe­u­da­liz­mie, po wpła­ce­niu fe­u­dal­ne­mu wła­ści­cie­lo­wi uz­god­nio­nej go­tów­ki czyli wkup­ne­go, zie­mia upra­wia­na przez chło­pa sta­wa­ła się dzie­dzicz­ną chłop­ską włas­no­ścią pod­le­głą. Wkup­ne ui­szcza­no na pod­sta­wie pi­sem­ne­go do­ku­men­tu przy­po­mi­na­ją­ce­go umowę kupna-sprze­da­ży.

Wikipedia


wkupywać

wku­py­wać się:
1. do­sta­wać się gdzieś dzię­ki ui­szcze­niu od­po­wied­niej za­pła­ty lub po­da­ro­wa­niu cze­goś;
2. w prze­no­śni: po­zy­ski­wać czy­jeś łaski, przy­chyl­ność


SJP.pl


wkurw

wul­gar­ne:
1. zde­ner­wo­wać;
2. wkur­wić się - zde­ner­wo­wać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. obu­rze­nie, zde­ner­wo­wa­nie, wście­kłość

Wiktionary


wkurwiająco

→ wkur­wiać


SJP.pl

Patrz:

wkurwiać

wkurwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. draż­nie­nie, iry­to­wa­nie, de­ner­wo­wa­nie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurwienie n., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwisko n.

 czas. kurwować

 wykrz. kurwa

 przym. skurwiały

 partyk. kurwa

Wiktionary


wkurwiać

wul­gar­ne:
1. de­ner­wo­wać;
2. wkur­wiać się - de­ner­wo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wkur­wić)

 (1.1) wulg. wy­jąt­ko­wo kogoś de­ner­wo­wać, draż­nić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wkur­wiać się (dk. wkur­wić się)

 (2.1) wulg. de­ner­wo­wać się, od­czu­wać gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkur­wia mnie ten cią­gły hałas pod moim oknem.

 (2.1) Do­pie­ro co za­czę­li­śmy roz­ma­wiać, a ty już się wkur­wiasz i twier­dzisz, że się cze­piam!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkurvʲjät͡ɕ, AS: fkurvʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwica ż., pokurwowanie n., nakurwianie n., kurwowanie n., kurwisko n., kurewka ż., wkurwienie, kurwa

 ims. wkurwiony, wkurwiający

 czas. kurwować, wkurwić dk.

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

 przym. skurwiały, wkurwiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzać, wnerwiać, denerwować, wulg. podkurwiać

 (2.1) wkurzać się, wściekać się, denerwować się

Wiktionary


wkurwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. stan in­ten­syw­ne­go zde­ner­wo­wa­nia, roz­draż­nie­nia, gnie­wu

 (1.2) wulg. po­draż­nie­nie, po­i­ry­to­wa­nie, po­de­ner­wo­wa­nie kogoś

 (1.3) wulg. od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkur­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkurˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fkurvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurwianie n., kurwowanie n., pokurwowanie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwisko n., kurwiszcze n., kurewstwo n.

 czas. wkurwiać ndk., wkurwić dk., kurwować ndk.

 przym. kurewski, skurwiały, wkurwiony

 przysł. kurewsko

 ims. wkurwiony

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnerwienie, wkurzenie

Wiktionary


wkurwiony

wul­gar­nie: zde­ner­wo­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. od­czu­wa­ją­cy gniew, duże zde­ner­wo­wa­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wkur­wić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkurˈvʲjɔ̃nɨ, AS: fkurvʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurwienie n., kurwa ż.

 czas. wkurwiać ndk., wkurwić dk.

 wykrz. kurwa

 przym. skurwiały

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzburzony, zdenerwowany, wnerwiony

Wiktionary


wkurwić

wul­gar­ne:
1. zde­ner­wo­wać;
2. wkur­wić się - zde­ner­wo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wkur­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wkur­wiać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wkur­wić się (ndk. wkur­wiać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wkur­wiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkur­wił mnie, byłam zła, zresz­tą cią­gle udaję, że mi nie przesz­ło, cho­ciaż już dawno mu wy­ba­czy­łam.

 (2.1) Przyz­na­ję, wkur­wi­łem się. W ogóle od czasu tej cho­ler­nej ro­bo­ty w sta­rej ko­pal­ni cho­dzi­łem pod­mi­no­wa­ny jak po­są­gi Buddy przez ta­li­bów. Byle gówno po­tra­fi­ło wy­trą­cić mnie z rów­no­wa­gi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkurvʲit͡ɕ, AS: fkurvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwica ż., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., pokurwowanie n., wkurwienie n.

 wykrz. kurwa

 czas. wkurwiać, kurwować

 przym. wkurwiony, skurwiały

 przysł. kurewsko

 partyk. kurwa

Wiktionary


wkurzający

de­ner­wo­wać kogoś, do­pro­wa­dzać do zło­ści


SJP.pl

Patrz:

wkurzać

wkurzać

de­ner­wo­wać kogoś, do­pro­wa­dzać do zło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wku­rzyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wku­rzyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. wku­rzyć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|wku­rzyć się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., zakurzenie n., wkurzenie n., wkurzanie n., niezakurzenie n., zakurzanie n., niezakurzanie n., odkurzacz mrz.

 przym. kurny, zakurzony, wkurzony, niekurny, niezakurzony, niewkurzony, niezakurzany, niewkurzany

 czas. odkurzać ndk., odkurzyć dk., wkurzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złościć, sierdzić, denerwować, gniewać, wulg. wkurwiać, wściekać, bulwersować, frustrować, wnerwiać

 (2.1) złościć się, sierdzić się, denerwować się, gniewać się, wulg. wkurwiać się, wściekać się,frustrować się, wnerwiać się, bulwersować się

Wiktionary


wkurzony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. taki, który po­czuł złość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez resz­tę dnia cho­dzi­łem wku­rzo­ny … Nie tylko dla­te­go, że nie zwie­dzi­łem mu­ze­um, ale rów­nież dla­te­go, że to, co było moim oso­bi­stym i bo­les­nym prze­ży­ciem, nagle znów było roz­trzą­sa­ne w me­diach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurzenie n.

 czas. wkurzać ndk., wkurzyć dk.

 przym. wkurzający

 przysł. wkurzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdenerwowany, rozgniewany, rozzłoszczony; pot. wnerwiony, wpieniony; wulg. wpieprzony

Wiktionary


wkurzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wku­rzać)

 (1.1) pot. ze­zło­ścić lub zde­ner­wo­wać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wku­rzyć się (ndk. wku­rzać się)

 (2.1) pot. ze­zło­ścić lub zde­ner­wo­wać się na kogoś albo coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­ści o za­da­niu do­mo­wym w we­e­kend wku­rzy­ły mnie.

 (2.1) Jeśli wy­bie­rzesz Win­dows za­miast Li­nu­xa, wku­rzę się na cie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., zakurzenie n., wkurzenie n., wkurzanie n., niezakurzenie n., zakurzanie n., niezakurzanie n., odkurzacz mrz.

 przym. kurny, zakurzony, wkurzony, niekurny, niezakurzony, niewkurzony, niezakurzany, niewkurzany

 czas. odkurzać ndk., odkurzyć dk., wkurzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zezłościć, rozzłościć, rozsierdzić, zdenerwować, rozgniewać, wulg. wkurwić, wściec, zbulwersować, zgniewać, sfrustrować, wnerwić

 (2.1) zezłościć się, rozzłościć się, rozsierdzić się, zdenerwować się, rozgniewać się, wulg. wkurwić się, wściec się, zbulwersować się, zgniewać się, sfrustrować się, wnerwić się

Wiktionary


wkuwać

1. mo­co­wać coś w po­dło­żu w wy­ni­ku kucia;
2. po­tocz­nie: opa­no­wy­wać pa­mię­cio­wo jakiś ma­te­riał; wy­ku­wać, za­pa­mię­ty­wać, opa­no­wy­wać;
3. wku­wać się:
a) do­sta­wać się wgłąb cze­goś w wy­ni­ku kucia;
b) po­tocz­nie: de­ner­wo­wać się na kogoś; wście­kać się, iry­to­wać się, gnie­wać się


SJP.pl


wkuć

1. umo­co­wać coś w po­dło­żu w wy­ni­ku kucia;
2. po­tocz­nie: opa­no­wać pa­mię­cio­wo jakiś ma­te­riał; wykuć, za­pa­mię­tać, opa­no­wać;
3. wkuć się:
a) do­stać się wgłąb cze­goś w wy­ni­ku kucia;
b) po­tocz­nie: zde­ner­wo­wać się na kogoś; wściec się, zi­ry­to­wać się, roz­gnie­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wku­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wku­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkut͡ɕ, AS: fkuć

Wiktionary


wkuśtykać

po­ty­ka­jąc się, z tru­dem gdzieś wejść


SJP.pl


wkuźwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wkuź­wić)

 (1.1) wulg. wy­jąt­ko­wo kogoś de­ner­wo­wać, draż­nić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wkuź­wiać się (dk. wkuź­wić się)

 (2.1) wulg. de­ner­wo­wać się, od­czu­wać gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkuź­wia mnie ten cią­gły hałas pod moim oknem.

 (2.1) Do­pie­ro co za­czę­li­śmy roz­ma­wiać, a ty już się wkuź­wiasz i twier­dzisz, że się cze­piam!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowanie n., kuźwisko n., kuziewka ż., wkuźwienie n., kuźwa ż., kuźwowość ż.

 ims. wkuźwiony, wkuźwiający

 czas. kuźwować, wkuźwić dk.

 przysł. kuźwowo

 wykrz. kuźwa

 partyk. kuźwa

 przym. skuźwiały, wkuźwiony, kuźwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkużać, wnerwiać, denerwować, wulg. podkuźwiać

 (2.1) wkużać się, wściekać się, denerwować się

Wiktionary


wkwaterowywać

1. rzad­ko: umie­szczać gdzieś na kwa­te­rze, wpro­wa­dzać na kwa­te­rę;
2. wkwa­te­ro­wy­wać się - wpro­wa­dzać się; zak­wa­te­ro­wy­wać się


SJP.pl


wkład

1. wy­peł­nie­nie cze­goś (np. wkład chło­ną­cy);
2. ele­ment wy­mien­ny przed­mio­tów (np. wkład do dłu­go­pi­su, do se­gre­ga­to­ra);
3. pomoc w do­ko­na­niu cze­goś (mieć wkład w coś)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co się wkła­da w jakąś dzia­łal­ność (np. pie­nią­dze)

 (1.2) ele­ment wy­mien­ny dłu­go­pi­su

 (1.3) to, co wkła­da się do wnę­trza cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef zgro­ma­dził wkład na dom.

 (1.2) Muszę wy­mie­nić wkład w dłu­go­pi­sie, bo mi się wy­pi­sał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkwat, AS: fku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładka ż., wkładanie n.

:: zdrobn. wkładzik m.

 czas. wkładać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udział

 (1.3) wsad

Wiktionary


wkładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkła­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkwaˈdãɲɛ, AS: fku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkład mrz., wkładka ż.

 czas. wkładać ndk.; włożyć dk.

Wiktionary


wkładać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wło­żyć)

 (1.1) umie­szczać w środ­ku cze­goś

 (1.2) ubie­rać się w coś

 (1.3) po­ło­żyć na czymś

 (1.4) umie­szczać coś po­mię­dzy in­ny­mi rze­cza­mi

 (1.5) o pie­nią­dzach: in­we­sto­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wkła­daj tutaj palca, bo się opa­rzysz.

 (1.2) Idzie­my w gości, nie wkła­daj na sie­bie tego oble­śne­go swe­tra.

 (1.4) Nie wkła­daj palca mię­dzy drzwi.

 (1.5) Nie wkła­daj wszyst­kich oszczęd­no­ści w jeden in­te­res.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkwadat͡ɕ, AS: fku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładanie n., włożenie n., wkład m., wkładka ż., wkładca m.

 czas. zakładać ndk., nakładać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,4) wsadzać, umieszczać, wtykać, wpychać

 (1.2) ubrać się

 (1.3) kłaść, ładować, pakować, załadowywać

 (1.5) lokować, inwestować, wnosić

Wiktionary


wkładca

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: ten, kto wnosi wkład w przed­się­bior­stwo, kto wpła­ca udział


SJP.pl


wkładka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co wkła­da się mię­dzy ja­kieś po­wierzch­nie, zwy­kle w celu wy­peł­nie­nia, izo­la­cji lub jako uzu­peł­nie­nie cze­goś

 (1.2) wkład­ka (1.1), któ­rej za­da­niem jest chło­nię­cie wil­go­ci, płynu

 (1.3) pot. ka­wa­łek mięsa do­da­wa­ny do zupy w celu zwięk­sze­nia jej ka­lo­rycz­no­ści

 (1.4) druk. po­ligr. do­da­tek do książ­ki, cza­so­pis­ma lub wy­daw­nict­wa fo­no­gra­ficz­ne­go w po­sta­ci ko­lo­ro­we­go pro­spek­tu, pla­ka­tu, ta­be­li itp., wło­żo­ny luźno w śro­dek

 (1.5) druk. po­ligr. nie­za­dru­ko­wa­ny ka­wa­łek pa­pie­ru, znaj­du­ją­cy się mię­dzy kart­ka­mi książ­ki, ma­ją­cy chro­nić ilu­stra­cje w niej za­war­te przed usz­ko­dze­niem

 (1.6) med. me­cha­nicz­ny śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny w po­sta­ci spi­ra­li lub kap­tur­ka, umie­szcza­ny w ma­ci­cy lub po­chwie

 (1.7) techn. część urzą­dze­nia wkła­da­na mię­dzy inne czę­ści w celu uszczel­nie­nia, za­bez­pie­cze­nia ich przed tar­ciem itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wkład­ka przy­po­mi­na wy­glą­dem pod­pa­skę, jest jed­nak od niej mniej­sza, cień­sza i mniej chłon­na.

 (1.4) Roz­kła­da­na, al­bu­mo­wa okład­ka w biało-czar­ne pasy, roz­kła­da­na wkład­ka z tek­sta­mi, rów­nież na tle biało-czar­nych pasów, wszyst­ko było do­kład­nie prze­my­śla­ne i nieź­le wy­da­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkwatka, AS: fku̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładanie n., wkład m.

 czas. wkładać ndk.

Wiktionary


wkładkowy

→ wkład­ka


SJP.pl

Patrz:

wkładka

wkładowy

→ wkład


SJP.pl

Patrz:

wkład

wkłucie

wbić w coś przed­miot ostro za­koń­czo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkłuć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkłuwanie n.

Wiktionary


wkłuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wkłu­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkłucie n.

 czas. wkłuwać ndk.

Wiktionary


wkłuć

wbić w coś przed­miot ostro za­koń­czo­ny


SJP.pl


wlatać

rzad­ko: wla­ty­wać


SJP.pl


wlazł

wy­krzy­knik sta­now­czo za­chę­ca­ją­cy do wej­ścia do ja­kie­goś po­mie­szcze­nia


SJP.pl


wlazły

naz­wi­sko


SJP.pl


wlać

1. lejąc, wpro­wa­dzić ciecz do wnę­trza cze­goś;
2. po­tocz­nie: spra­wić komuś lanie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wle­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wle­wać.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. zlać, zbić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wlać się (ndk. wle­wać się)

 (3.1) do­ko­na­ny od|wle­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dawno temu, led­wie pa­mię­ta po­grzeb. Sa­me­go ojca nie, tylko to, że parę razy wlał mu pasem. Nie wie za co, może co stłukł?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlewanie n., wlanie n.

 czas. olać, oblewać, wlewać ndk.

 przym. wlewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. zrobić / sprawić lanie, spuścić manto

Wiktionary


wlaź

naz­wi­sko


SJP.pl


wlaźlak

naz­wi­sko


SJP.pl


wlec

1. cią­gnąc, prze­su­wać coś z tru­dem;
2. pro­wa­dzić kogoś na siłę, zmu­szać do pój­ścia;
3. po­tocz­nie: brać ze sobą bez po­trze­by coś uciąż­li­we­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) cią­gnąć po ziemi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wlec się

 (2.1) cią­gnąć się

 (2.2) prze­mie­szczać się po­wo­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vlɛt͡s, AS: vlec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dowlec dk., dowlekać ndk., nawlec dk., nawlekać ndk., odwlec dk., odwlekać ndk., powlec dk., powlekać ndk., przewlec dk., przewlekać ndk., wywlec dk., wywlekać ndk., zawlec dk., zawlekać ndk., zwlec dk., zwlekać ndk.

 rzecz. wywłoka ż., odwłok m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągnąć, włóczyć

 (2.2) pełzać, ślimaczyć się

Wiktionary


wleciałowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wlecieć

1. lecąc, do­stać się gdzieś, do wnę­trza cze­goś;
2. wpaść gdzieś, zo­stać wrzu­co­nym (np. o piłce);
3. po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ko wbiec gdzieś, na kogoś lub na coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wla­tać, wla­ty­wać)

 (1.1) wpaść do wnę­trza cze­goś lecąc

 (1.2) pot. wpaść gwał­tow­nie, nagle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jak ten nie­to­perz wle­ciał do na­sze­go domu?

 (1.2) Tomek wle­ciał do klasy spóź­nio­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlecenie n., wlot mrz.

 czas. dolecieć

Wiktionary


wleczka

gruba lina spu­szcza­na z ba­lo­nu przed lą­do­wa­niem w celu wy­ha­mo­wa­nia


SJP.pl


wleczyny

oto­cza­ki, żwiry, pia­ski wle­czo­ne po dnie, które w cza­sie ruchu nie tracą kon­tak­tu z dnem


SJP.pl


wlenianin

miesz­ka­niec Wle­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wlenianka

miesz­kan­ka Wle­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wlepa

zgru­bie­nie od: wlep­ka


SJP.pl


wlepiać

1. umie­szczać coś gdzieś po­przez przy­kle­je­nie; wkle­jać;
2. po­spo­li­te:
a) zmu­szać kogoś do przy­ję­cia cze­goś;
b) wyz­na­czać karę, karać kogoś


SJP.pl


wlepić

1. umie­ścić coś gdzieś po­przez przy­kle­je­nie; wkle­ić;
2. po­spo­li­te:
a) zmu­sić kogoś do przy­ję­cia cze­goś;
b) wyz­na­czyć karę, uka­rać kogoś


SJP.pl


wlepka

włas­no­ręcz­nie wy­ko­na­na mała na­klej­ka sa­mo­przy­lep­na do roz­le­pia­nia w miej­scach pu­blicz­nych; vlep­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­lep­ka z ry­sun­ka­mi i tek­sta­mi umie­szcza­na w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej lub in­nych miej­scach pu­blicz­nych; ele­ment stre­et artu;

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Wlep­ka (sto­so­wa­na też pi­sow­nia vlep­ka) – mała, sa­mo­przy­lep­na forma pla­stycz­na two­rzo­na z myślą o in­ge­ren­cji w prze­strzeń pu­blicz­ną, jeden ze środ­ków wy­ra­zu tzw. kul­tu­ry nie­za­leż­nej, po­krew­ny graf­fi­ti. Przy­le­pia­na na ogół bez zez­wo­le­nia, przez co trak­to­wa­na jako wan­da­lizm. Po­cząt­ko­wo była to na­klej­ka za­wie­ra­ją­ca ry­su­nek (gra­fi­ka, fo­to­mon­taż, zdję­cie), tekst albo jedno i dru­gie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvlɛpka, AS: vlepka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., lepidło n., wlepkarz

Wiktionary


wlew

1. wpro­wa­dze­nie do or­ga­niz­mu do­żyl­nie, pod­skór­nie lub do­od­byt­ni­czo więk­szej ilo­ści płynu w ce­lach lecz­ni­czych; in­fuz­ja, wlew­ka
2. otwór w zbior­ni­ku słu­żą­cy do wle­wa­nia pły­nów
3. kanał, przez który prze­pły­wa cie­kły metal do formy od­lew­ni­czej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w me­dy­cy­nie: wpro­wa­dza­nie, w ce­lach lecz­ni­czych, płynu do or­ga­niz­mu
    • wlew do­od­byt­ni­czy
    • kro­plów­ka
    • le­wa­ty­wa
  • w tech­ni­ce: ele­ment obiek­tu tech­nicz­ne­go słu­żą­cy ukie­run­ko­wa­niu wle­wa­nej sub­stan­cji cie­kłej
    • otwór w zbior­ni­ku
    • ele­ment od­lew­ni­cze­go ukła­du wle­wo­we­go

Wikipedia


wlewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wle­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vlɛˈvãɲɛ, AS: vlevãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlanie n.

 czas. olać, wlewać ndk., wlać dk.

 przym. wlewowy

Wiktionary


wlewać

lejąc, wpro­wa­dzać ciecz do wnę­trza cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wlać)

 (1.1) lejąc, wpro­wa­dzać ciecz do wnę­trza cze­goś

 (1.2) przen. wy­wo­łać okre­ślo­ne uczu­cie lub na­strój

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wle­wać się (dk. wlać się)

 (2.1) do­sta­wać się do wnę­trza cze­goś pły­nąc lub lejąc się

 (2.2) przen. do­sta­wać się do wnę­trza cze­goś w spo­sób po­dob­ny do cie­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie przy sto­li­kach i przy barze wle­wa­ją w sie­bie al­ko­hol.

 (1.1) Potem wle­wał do środ­ka ja­kieś płyny, wsy­pał czer­wo­ny pro­szek mru­cząc "egip­skie" za­klę­cia.

 (1.2) Wy­sa­dza­jąc w po­wie­trze i po­sy­ła­jąc w zaś­wia­ty wro­gów Ko­ro­ny, Bond wle­wał w serca za­chod­nich wi­dzów na­dzie­ję i ro­zła­do­wy­wał strach przed rze­czy­wi­stym za­gro­że­niem.

 (2.2) Wresz­cie na par­ter wlewa się cała fala stu­den­tów, naj­wy­raź­niej na gapę, a za nimi zzia­ja­ni po­sia­da­cze bi­le­tów par­te­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvlɛvat͡ɕ, AS: vlevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlewanie n., wlanie n.

 czas. olać, oblewać, wlać dk.

 przym. wlewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dawać, napełniać, dodawać

Wiktionary


wlewek

pół­fa­bry­kat hut­ni­czy w po­sta­ci bloku ze stali lub z in­ne­go me­ta­lu


SJP.pl


wlewka

wpro­wa­dze­nie do or­ga­niz­mu do­żyl­nie, pod­skór­nie lub do­od­byt­ni­czo więk­szej ilo­ści płynu w ce­lach lecz­ni­czych; wlew, in­fuz­ja


SJP.pl


wlewnica

me­ta­lo­wa forma do od­le­wa­nia stali; zlew­ni­ca


SJP.pl

Wlew­ni­ca – nie­dzie­lo­na forma z że­li­wa do od­le­wa­nia wlew­ków, naj­czę­ściej sta­lo­wych.

Ze wzglę­du na nie­jed­no­rod­ny skład od­la­ne­go ma­te­ria­łu, wlew­ki prze­ra­bia się pla­stycz­nie.

Wikipedia


wlewnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do wpro­wa­dza­nia pły­nów do jam ciała ludz­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać, wlać, wlewać

 rzecz. wlewanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irygator

Wiktionary


wlewny

umoż­li­wia­ją­cy wla­nie cie­czy do ja­kie­goś zbior­ni­ka


SJP.pl


wlewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Trze­bia­tów;

Wiktionary

Wlewo – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów, nad za­chod­nim brze­giem rzeki Regi. We­dług da­nych z 28 lu­te­go 2009 wieś miała 180 miesz­kań­ców. W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


wlewowy

przy­miot­nik od: wlew


SJP.pl


wleń

mia­sto na Dol­nym Ślą­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wleń ( Lähn) – mia­sto le­żą­ce na Dol­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wleń. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 1569 miesz­kań­ców (898. miej­sce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vlɛ̃ɲ, AS: vlẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlenianin m., wlenianka ż.

 przym. wleński

Wiktionary


wleński

→ Wleń


SJP.pl

Patrz:

Wleń

wleźć

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wejść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wla­zła na drze­wo i nie umie zleźć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. leźć, doleźć

Wiktionary


wliczać

włą­czać coś do ra­chun­ku


SJP.pl


wliczyć

włą­czyć coś do ra­chun­ku


SJP.pl


wlk.

skrót od: Wiel­ki, np. Wlk. Bry­ta­nia


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wiel­ki

Wiktionary


wlkp.

skrót od: wiel­ko­pol­ski; wiel­ko­pol., wiel­kop.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wiel­ko­pol­ski

Wiktionary


wlocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wlot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlot m.

Wiktionary


wlogować

za­lo­go­wać


SJP.pl


wlonice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wlo­ni­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • Wlo­ni­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Woj­cie­cho­wi­ce

Wikipedia


wlora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Al­ba­nii, na wy­brze­żu Adria­ty­ku;

Wiktionary

Wlora ( Vlorë, Vlora; Va­lo­na, Βαλόνα) – mia­sto w Al­ba­nii na wy­brze­żu Adria­ty­ku. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła w 2011 ok. 80 ty­się­cy. Sto­li­ca okrę­gu i ob­wo­du Wlory.

Mia­sto nad­mor­skie, nad któ­rym wzno­si się wzgó­rze Kuzum-Baba – sie­dzi­ba mu­zuł­mań­skiej sekty bek­ta­szy­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wlorski

Wiktionary


wlorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wlorą, do­ty­czą­cy Wlory (mia­sta w Al­ba­nii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wlora ż.

Wiktionary


wlot

1. miej­sce, przez które coś wla­tu­je, wpły­wa;
2. wla­ty­wa­nie, prze­do­sta­wa­nie się (do środ­ka cze­goś)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­cząt­ko­wa część rze­czy, do któ­rej coś wla­tu­je, wpada, wpły­wa lub wjeż­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grono pszczół sku­pio­nych przed wlo­tem do ula wy­glą­dem przy­po­mi­na brodę.

 (1.1) Na Gór­nym Ślą­sku wlot ka­na­łu lub szam­ba na­zy­wa­ny jest „gu­li­kiem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., przelot mrz.

:: zdrobn. wlocik mrz.

 czas. wlatywać ndk., wlecieć dk.

 przym. wlotowy, oblatany

Wiktionary


wlotka

po­tocz­nie: wej­ściów­ka


SJP.pl


wlotowy

przy­miot­nik od: wlot


SJP.pl


wlutować

lu­tu­jąc, umo­co­wać coś wew­nątrz cze­goś


SJP.pl


wlutowywać

lu­tu­jąc, umo­co­wy­wać coś wew­nątrz cze­goś


SJP.pl


wma

skrót od: Win­dows Media Audio, w in­for­ma­ty­ce: jeden z for­ma­tów kom­pre­sji pli­ków dźwię­ko­wych, bar­dzo po­gar­sza­ją­cy ja­kość dźwię­ku


SJP.pl


wmanipulować

1. spo­wo­do­wać dla włas­nej ko­rzy­ści, że ktoś zna­lazł się w kło­pot­li­wej sy­tu­a­cji; wma­ne­wro­wać;
2. skło­nić kogoś dla włas­nej ko­rzy­ści do uwie­rze­nia w to, co mu się mówi; wmó­wić


SJP.pl


wmanipulowywać

1. dla włas­nej ko­rzy­ści sta­wiać kogoś w kło­pot­li­wej sy­tu­a­cji; wma­ne­wro­wy­wać;
2. skła­niać kogoś dla włas­nej ko­rzy­ści do uwie­rze­nia w to, co mu się mówi; wma­wiać


SJP.pl


wmarsz

wkro­cze­nie, wstą­pie­nie więk­szej licz­by ma­sze­ru­ją­cych osób; wma­sze­ro­wa­nie


SJP.pl


wmarzać

[czy­taj: wmar-zać] zo­sta­wać unie­ru­cho­mio­nym przez lód, mróz


SJP.pl


wmarznięty

[czy­taj: wmar-znię­ty] taki, który wmarz­nął (za­marz­nął w czymś); wmarz­ły, wmarź­nię­ty


SJP.pl


wmarzły

[czy­taj: wmar-zły] taki, który wmarzł (za­marzł w czymś); wmarz­nię­ty, wmarź­nię­ty


SJP.pl


wmarźnięty

taki, który wmarz­nął (za­marz­nął w czymś); wmarz­ły, wmarz­nię­ty


SJP.pl


wmasować

we­trzeć coś w skórę, ma­su­jąc ją


SJP.pl


wmawiać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­ko­ny­wać kogoś o czymś, co nie jest praw­dą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet wma­wia­no mi parę razy, że czło­wiek wie­rzą­cy ma za­ak­cep­to­wać cho­ro­bę, bo tak chciał Bóg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wmawianie n., wmówienie n.

 czas. wmówić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imputować, insynuować

Wiktionary


wmeldować

1. za­mel­do­wać kogoś w miej­scu, w któ­rym są już za­mel­do­wa­ne inne osoby;
2. wmel­do­wać się - po­tocz­nie: wpa­ko­wać się;
a) wejść tam, gdzie nie jest się mile wi­dzia­nym;
b) nie­spo­dzie­wa­nie zde­rzyć się, wpaść na coś lub na kogoś


SJP.pl


wmiesić

daw­niej:
1. mie­sza­jąc, dodać coś do cze­goś; wmie­szać; do­mie­szać;
2. wcis­nąć, wło­żyć (np. czap­kę na głowę)


SJP.pl


wmieszać

1. wplą­tać kogoś w coś;
2. po­łą­czyć dwa skład­ni­ki mie­sza­jąc


SJP.pl


wmieść

za­mia­ta­jąc wgar­nąć coś mio­tłą, szczot­ką pod coś, do środ­ka cze­goś


SJP.pl


wmiksować

1. wmie­szać przy uży­ciu mik­se­ra;
2. po­tocz­nie: wmik­so­wać się - wkrę­cić się gdzieś, wmie­szać się


SJP.pl


wmiksowywać

1. do­da­wać przy uży­ciu mik­se­ra;
2. po­tocz­nie: wmik­so­wy­wać się - wkrę­cać się w jakąś grupę ludzi


SJP.pl


wml

skrót od: Wi­re­less Mar­kup Lan­gu­a­ge, w in­for­ma­ty­ce: wer­sja ję­zy­ka XML, przy­sto­so­wa­na do urzą­dzeń prze­no­śnych, wy­po­sa­żo­nych w WAP


SJP.pl


wmniemanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. mnie­ma­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vmʲɲɛ̃ˈmãɲɛ, AS: vmʹńẽmãńe

Wiktionary


wmo

skrót od: World Me­te­o­ro­lo­gi­cal Or­ga­ni­za­tion - Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Me­te­o­ro­lo­gicz­na


SJP.pl


wmotać

wwi­kłać w coś; za­plą­tać; wplą­tać


SJP.pl


wmotywać

wplą­ty­wać w coś


SJP.pl


wmusić

zmu­sić do przy­ję­cia lub zje­dze­nia cze­goś


SJP.pl


wmuszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wmu­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wmuszenie n., mus m., przymus m., przymuszanie n., przymuszenie n.

 czas. wmuszać ndk., wmusić dk., musieć ndk., przymuszać ndk., przymusić dk.

 przym. musowy, przymusowy

 przysł. musowo, przymusowo

Wiktionary


wmykać

wmy­kać się - wcho­dzić gdzieś ukrad­kiem, po cichu


SJP.pl


wmyć

rzad­ko, zwy­kle o wo­dzie: prze­nieść coś w głąb cze­goś, np. gleby


SJP.pl


wmyślać

wmy­ślać się - za­sta­na­wiać się nad czymś głę­bo­ko


SJP.pl


wmyślić

wmy­ślić się - za­sta­no­wić się nad czymś głę­bo­ko


SJP.pl


wmyślony

taki, który się wmy­ślił (za­sta­no­wił się nad czymś głę­bo­ko)


SJP.pl


wmówić

prze­ko­nać kogoś wbrew jego woli lub roz­sąd­ko­wi


SJP.pl


wmłócić

po­tocz­nie: zjeść, zwła­szcza z ape­ty­tem; wsza­mać, wtrą­bić, zmłó­cić


SJP.pl


wnasionek

błon­ków­ka owa­dziar­ka z ro­dzi­ny ble­sko­tek; szkod­nik grusz i ja­bło­ni


SJP.pl


wnaturzać

daw­niej: czy­nić wła­ści­wo­ścią czy­jejś na­tu­ry


SJP.pl


wnerw

po­tocz­nie: wpro­wa­dzić w stan zde­ner­wo­wa­nia


SJP.pl


wnerwiać

po­tocz­nie: wpro­wa­dzać w stan zde­ner­wo­wa­nia


SJP.pl


wnerwiony

po­tocz­nie: wpro­wa­dzić w stan zde­ner­wo­wa­nia


SJP.pl


wnerwić

po­tocz­nie: wpro­wa­dzić w stan zde­ner­wo­wa­nia


SJP.pl


wnet

wkrót­ce, zaraz


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. w nie­dłu­gim cza­sie od wska­za­ne­go mo­men­tu

Wiktionary

Zo­bacz też: Radio Wnet.

WNET (także Thir­te­en, chan­nel 13) – nie­ko­mer­cyj­na, ame­ry­kań­ska sta­cja te­le­wi­zyj­na w Ne­wark, New Jer­sey, obej­mu­ją­ca swoim sy­gna­łem ob­szar me­tro­po­li­tal­ne­go No­we­go Jorku. WNET jest sztan­da­ro­wą sta­cją te­le­wiz­ji pu­blicz­nej PBS.

Stu­dia i biura sta­cji WNET znaj­du­ją się na Man­hat­ta­nie, w Mid­town, a na­daj­nik na Em­pi­re State Bu­il­ding.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale wnet prze­sta­li o tym de­li­be­ro­wać, gdyż żniwa były za pasem (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkrótce, zaraz

Wiktionary


wniebogłosy

po­tocz­nie: bar­dzo gło­śno; prze­ni­kli­wie, do­no­śnie, na cały głos


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. bar­dzo gło­śno, prze­raź­li­wie gło­śno

przy­miot­nik nie­od­mien­ny

 (2.1) książk. bar­dzo gło­śny, prze­raź­li­wie gło­śny

Wiktionary


wniebowstąpienie

w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej, o zmart­wychw­sta­łym Je­zu­sie Chry­stu­sie: wznieść się do nieba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) rel. świę­to chrze­ści­jań­skie upa­mięt­nia­ją­ce wstą­pie­nie do nieba zmart­wychw­sta­łe­go Je­zu­sa Chry­stu­sa, ob­cho­dzo­ne co­rocz­nie w 40. dniu od Zmart­wychw­sta­nia Pań­skie­go (czwar­tek);

Wiktionary

Wnie­bow­stą­pie­nie – prze­nie­sie­nie się osoby świę­tej do nieba za życia (nie po śmier­ci) wraz z cia­łem (nie sama dusza). Dwie naj­bar­dziej znane po­sta­cie, któ­rym przy­pi­sy­wa­ne jest wnie­bow­stą­pie­nie, to Jezus Chry­stus oraz Ma­ho­met.

Wnie­bow­stą­pie­nie znane jest także w bud­dyz­mie (mnich Śan­ti­de­wa) i hin­du­iz­mie (bóg Krysz­na).

Wikipedia


wniebowstąpić

w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej, o zmart­wychw­sta­łym Je­zu­sie Chry­stu­sie: wznieść się do nieba


SJP.pl


wniebowstępować

w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej, o zmart­wychw­sta­łym Je­zu­sie Chry­stu­sie: wzno­sić się do nieba


SJP.pl


wniebowzięcie

świę­to ko­ściel­ne zwią­za­ne z wstą­pie­niem Matki Bo­skiej do nieba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wy­da­rze­nie zbaw­cze prze­nie­sie­nia kogoś do nieba

 (1.2) przen. uczu­cie nie­ziem­skie­go za­chwy­tu

Wiktionary

Wnie­bow­zię­cie – we­dług te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej to za­bra­nie osoby świę­tej przez Boga do nieba za życia lub po śmier­ci wraz z cia­łem i duszą.

We­dług Bi­blii Bóg za­brał do nieba dwie osoby:

Bi­blia za­po­wia­da także, że po pa­ruz­ji wszy­scy spra­wied­li­wi zo­sta­ną za­bra­ni przez Boga do nieba i będą żyć wiecz­nie (por. 1. List do Te­sa­lo­ni­czan 4,17).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Próż­no na chmu­rach wie­szasz błęd­ne oko, / Próż­no, pło­ną­ca, ka­mień ści­skasz zimny! / — Ani przy mo­dłach krót­kie wnie­bow­zię­cia, / Ani cię zba­wią po­do­błocz­ne loty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wniebowzięcie n., Wniebowzięta ż.

 przym. wniebowzięty

Wiktionary


wniebowzięta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. pe­ryfr. matka Je­zu­sa Chry­stu­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg uko­ro­no­wał Wnie­bow­zię­tą na Kró­lo­wą Nieba i Panią świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięcie n.

 przym. wniebowzięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maryja, Matka Boża, Bogarodzica, Bogarodzicielka, Bogurodzica, Boża Rodzicielka, Madonna, Maria, Maria z Nazaretu, Matka Najświętsza, Matka Pana, Matka Przenajświętsza, Najświętsza Maria Panna, Najświętsza Maryja Panna, Niepokalana, Przeczysta Panienka, Przeczysta Panna; podn. Królowa Nieba, Królowa Niebios; skr. MB, NMP

Wiktionary


wniebowzięty

bar­dzo za­do­wo­lo­ny, szczę­śli­wy, w sta­nie eu­fo­rii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przen. od­czu­wa­ją­cy szczę­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chaś, cały wnie­bow­zię­ty, po­biegł ze świa­dect­wem do domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięcie n., Wniebowzięta ż.

Wiktionary


wniesienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­mie­szcze­nie cze­goś w górę lub w pewne miej­sce

 (1.2) do­da­wa­nie (tre­ści), uzu­peł­nia­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnieść, wnosić

 rzecz. wnoszenie n.

Wiktionary


wnieść

1. prze­nieść coś do bu­dyn­ku, po­mie­szcze­nia lub innej zam­knię­tej prze­strze­ni;
2. prze­nieść coś na miej­sce po­ło­żo­ne wyżej;
3. dać coś jako wkład we wspól­no­tę;
4. zło­żyć wnio­sek


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wno­sić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wno­sić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A gdy­by­śmy wnie­śli skar­gę w spra­wie śmier­ci ad­mi­ra­ła Oz­ze­la, sir?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnoszenie n., wniesienie n.

Wiktionary


wnijście

daw­niej: wejść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. wej­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo znu­że­nia nie mógł zam­ru­żyć oka i oczy­ma sze­ro­ko ot­war­te­mi, pa­trzał na wnij­ście do na­mio­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnijść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wejście

Wiktionary


wnijść

daw­niej: wejść


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wejść

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|wnij­ście.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I po­sta­no­wię przy­mie­rze Moje z tobą; i wnij­dziesz do ko­ra­bia ty i sy­no­wie twoi, żona twoja i żony synów two­ich z tobą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnijście n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wniść

Wiktionary


wnikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wni­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɲiˈkãɲɛ, AS: vʹńikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnikać

 przysł. wnikliwie

Wiktionary


wnikać

1. do­sta­wać się do wnę­trza cze­goś, prze­ni­kać do­kądś;
2. badać coś, za­poz­na­wać się z czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wni­knąć)

 (1.1) prze­do­sta­wać się do środ­ka, prze­ni­kać

 (1.2) zgłę­biać jakąś kwe­stię, pró­bo­wać ją zro­zu­mieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­my­śle mięs­nym mi­kro­fa­le (MW) są sto­so­wa­ne prze­de wszyst­kim do rozm­ra­ża­nia blo­ków mięs­nych. Zwy­kle uży­wa­na jest czę­stot­li­wość 915 MHz, po­nie­waż mi­kro­fa­le mogą wtedy wni­kać na głę­bo­kość 10-15 cm.

 (1.2) Przy po­mo­cy ab­strak­cji ma­te­ma­tycz­nych na­u­kow­cy mają moż­li­wość wni­kać głę­bo­ko w isto­tę zja­wisk.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wniknąć dk.

 rzecz. wnikanie n., wnikliwość ż.

 przym. wnikliwy

 przysł. wnikliwie

Wiktionary


wnikliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wni­kli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnikliwość ż., wnikanie n.

 czas. wnikać ndk.

 przym. wnikliwy

Wiktionary


wnikliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wni­kli­wie


SJP.pl


wnikliwość

skłon­ność do grun­tow­nej ana­li­zy, do do­szu­ki­wa­nia się sedna rze­czy, isto­ty cze­goś; do­cie­kli­wość, do­kład­ność, do­głęb­ność, grun­tow­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto wni­kli­wy, do­cie­kli­wy, uważ­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɲikˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: vʹńiklʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wnikliwy

 przysł. wnikliwie

 czas. wnikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dociekliwość

Wiktionary


wnikliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wni­kli­wy


SJP.pl


wnikliwy

1. ana­li­zu­ją­cy, roz­trzą­sa­ją­cy coś grun­tow­nie, do­cie­ra­ją­cy do isto­ty cze­goś; do­głęb­ny, do­cie­kli­wy, do­kład­ny, skru­pu­lat­ny;
2. spra­wia­ją­cy wra­że­nie prze­ni­ka­ją­ce­go głę­bo­ko, np. wni­kli­we spoj­rze­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgłę­bia­ją­cy coś do­kład­nie, prze­ni­ka­ją­cy głę­bo­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek, jak zwy­kle krew­ki, dał się unieść fali elok­wen­cji i sze­ro­ko ko­men­to­wał nik­czem­ne po­czy­na­nia ce­sa­rza–mat­ko­bój­cy, na temat któ­re­go wła­śnie nie­daw­no prze­pro­wa­dził wni­kli­we stu­dia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnikliwość ż.

 przysł. wnikliwie

 czas. wnikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analityczny, dociekliwy, gruntowny, przenikliwy, subtelny

Wiktionary


wniknąć

do­stać się do wnę­trza cze­goś, zba­dać, zgłę­bić


SJP.pl


wniosek

1. prze­my­śle­nie, wynik ro­zu­mo­wa­nia;
2. twier­dze­nie wy­ni­ka­ją­ce z prze­sła­nek;
3. po­stu­lat;
4. pro­jekt zgła­sza­ny pod obra­dy ciała ko­le­gial­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wynik, re­zul­tat prze­my­śle­nia cze­goś; twier­dze­nie, prze­ko­na­nie bę­dą­ce wy­ni­kiem ro­zu­mo­wa­nia, roz­my­śla­nia

 (1.2) po­mysł, pro­po­zy­cja, pro­jekt zło­żo­ny do dy­sku­sji i pod­ję­cia de­cyz­ji o jego przy­ję­ciu lub odrzu­ce­niu

 (1.3) urz. proś­ba przed­sta­wio­na w od­po­wied­nim urzę­dzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wnio­sek – for­mal­na proś­ba o pod­ję­cie okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­ko­na­nie okre­ślo­nej czyn­no­ści
    • zob. też po­stę­po­wa­nie wnio­sko­we
  • wnio­sek – kon­kluz­ja wy­ni­ka­ją­ca z prze­sła­nek

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) In­for­mu­je­my, że kry­te­rium nr 2 oceny me­ry­to­rycz­nej wnio­sków, do­ty­czą­ce ob­sza­ru dzia­łal­no­ści bę­dzie we­ry­fi­ko­wa­ne na pod­sta­wie dwóch list sta­no­wią­cych za­łącz­ni­ki do re­gu­la­mi­nu na­bo­ru wnio­sków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲɲɔsɛk, AS: vʹńosek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnioskowanie n.

 czas. wnioskować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkluzja

 (1.2) propozycja

 (1.3) podanie, pismo, prośba

Wiktionary


wnioskodawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto wnio­sku­je, skła­da wnio­sek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnio­sko­daw­ca po­wi­nien wy­ra­zić zgodę na przet­wa­rza­nie da­nych oso­bo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔˈdaft͡sa, AS: vʹńoskodafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wnioskodawczyni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ims. wnioskujący, petent

Wiktionary


wnioskodawczy

→ wnio­sko­daw­ca


SJP.pl

Patrz:

wnioskodawca

wnioskodawczyni

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z wnio­skiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. forma żeń­ska od: wnio­sko­daw­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnio­sko­daw­czy­ni nie zaz­na­czy­ła, w jakim ter­mi­nie chce ten urlop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vʹńoskodafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnioskodawca m.

Wiktionary


wnioskowanie

1. wy­cią­gać wnio­ski z prze­sła­nek;
2. pro­po­no­wać, wno­sić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wnio­sko­wać.

Wiktionary

Wnio­sko­wa­nie – jedna z naj­bar­dziej pod­sta­wo­wych od­mian ro­zu­mo­wa­nia obok spraw­dza­nia, do­wo­dze­nia i wy­ja­śnia­nia.

"Wnio­sko­wać" – za Ka­zi­mie­rzem Aj­du­kie­wi­czem – zna­czy tyle co "na pod­sta­wie uprzed­nio uz­na­nych zdań (sądów) do­cho­dzić do uz­na­nia no­we­go (dotąd nie uz­na­wa­ne­go) zda­nia (sądu), lub wzmac­niać pew­ność z jaką nowe zda­nie uz­na­je­my".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔˈvãɲɛ, AS: vʹńoskovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniosek m.

 czas. wnioskować

Wiktionary


wnioskować

1. wy­cią­gać wnio­ski z prze­sła­nek;
2. pro­po­no­wać, wno­sić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyw­nio­sko­wać)

 (1.1) wy­wo­dzić wnio­sek

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zaw­nio­sko­wać)

 (2.1) sta­rać się ofi­cjal­nie o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnio­sko­wał jed­nak, że gdy do­li­czy do stu, Pe­reł­ka po­wi­nien do­łą­czyć do niego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniosek mrz., wnioskowanie n.

 czas. wywnioskować dk., zawnioskować dk.

 przym. wnioskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dedukować, domniemywać, przyjmować, sądzić, wnosić

Wiktionary


wnioskowy

→ wnio­sek


SJP.pl

Patrz:

wniosek

wniwecz

1. daw­niej: do szczę­tu, cał­kiem, zu­peł­nie
2. w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: obró­cić coś wni­wecz - uni­ce­stwić, zni­szczyć


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) daw. cał­kiem, zu­peł­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­gnie­nie wy­stęp­nych wni­wecz się obró­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zniweczyć dk., niweczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całkiem, całkowicie, zupełnie, maksymalnie, kompletnie, totalnie

Wiktionary


wnizać

wcią­gnąć coś cien­kie­go (np. nitkę, sznu­rek) do środ­ka cze­goś


SJP.pl


wnizywać

wcią­gać nitkę, drut, sznu­rek itp. do środ­ka cze­goś


SJP.pl


wniść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wejść

Wiktionary


wnorka

ptak, sowa ziem­na


SJP.pl


wnorowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Wno­row­ski (forma żeń­ska: Wno­row­ska; licz­ba mnoga: Wno­row­scy) – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ok. 1800 osób

Wikipedia


wnorsko-kużelski

→ Wnory-Ku­że­le


SJP.pl

Patrz:

Wnory-Kużele

wnorsko-pażoski

→ Wnory-Pa­żo­chy


SJP.pl

Patrz:

Wnory-Pażochy

wnory-kużele

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Wnory-Ku­że­le – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ko­by­lin-Bo­rzy­my.

Za­ścia­nek szla­chec­ki Ku­że­le na­le­żą­cy do oko­li­cy za­ścian­ko­wej Wnory po­ło­żo­ny był w dru­giej po­ło­wie XVII wieku w po­wie­cie ty­ko­ciń­skim ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


wnory-pażochy

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Wnory-Pa­żo­chy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ku­le­sze Ko­ściel­ne.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Bar­tło­mie­ja Apo­sto­ła w Ku­le­szach Ko­ściel­nych.

Wikipedia


wnorów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wno­rów – przy­sió­łek wsi Wil­ków Średz­ki w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Wno­rów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów

Wikipedia


wnosić

1. nio­sąc, umie­szczać kogoś lub coś we wnę­trzu lub na wierz­chu cze­goś;
2. przed­sta­wiać, skła­dać do roz­pa­trze­nia, np. skar­gę;
3. książ­ko­we: do­my­ślać się, wy­cią­gać wnio­sek


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wnieść)

 (1.1) prze­mie­szczać coś w górę lub w pewne miej­sce

 (1.2) mieć swój wkład w czymś; do­da­wać (tre­ści), uzu­peł­niać

 (1.3) przed­sta­wiać, skła­dać do roz­pa­trze­nia (np. skar­gę, wnio­sek)

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) wy­cią­gać wnio­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na wnosi te­le­wi­zor do po­ko­ju.

 (1.2) Pra­cu­jąc przy czymś, trze­ba wno­sić coś od sie­bie, a nie po­le­gać na cu­dzych wska­zów­kach.

 (1.3) Nie wiem, o co wnosi teraz pan mi­ni­ster, sto­jąc na mów­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɔɕit͡ɕ, AS: vnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnoszenie n., wniesienie n.

 czas. przenosić ndk., wznosić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nosić, dźwigać

Wiktionary


wnoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wno­sić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vnošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnosić, wnieść, wznosić

 rzecz. wniesienie n.

Wiktionary


wnp

skrót od: Wspól­no­ta Nie­pod­le­głych Państw - zwią­zek go­spo­dar­czy, po­li­tycz­ny i woj­sko­wy Rosji oraz niek­tó­rych by­łych re­pu­blik związ­ko­wych


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski albo ni­ja­ki

 (1.1) = Wspól­no­ta Nie­pod­le­głych Państw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 12 (= dwa­na­ście) kra­jów by­łe­go ZSRR ut­wo­rzy­ło w grud­niu 1991 (= ty­siąc dzie­więć­set dzie­więć­dzie­sią­te­go pier­wsze­go) roku WNP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ, AS: vu‿ẽn‿pe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. WNP-owski

Wiktionary


wnp-owski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z WNP, do­ty­czą­cy WNP

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WNP mrz.

 skr. WNP

Wiktionary


wnt

skró­to­wiec

 (1.1) = wew­nątrzw­spól­no­to­we na­by­cie to­wa­rów

Wiktionary

Szlak sy­gna­li­za­cyj­ny Wnt two­rzy sze­reg bia­łek ko­mór­ki od­gry­wa­ją­cych rolę w em­brio­ge­ne­zie i kar­cy­no­ge­ne­zie, a także fiz­jo­lo­gicz­nych pro­ce­sach za­cho­dzą­cych w pra­wi­dło­wych ko­mór­kach do­ro­słych or­ga­niz­mów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿ɛ̃n‿ˈtɛ, AS: vu‿ẽn‿te

Wiktionary


wnuczek

zdrob­nie­nie od: wnuk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wnuk

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wnucz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio bar­dzo po­pu­lar­ną me­to­dą oszu­stwa jest oszu­stwo na wnucz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnut͡ʃɛk, AS: vnuček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuk m., wnuczka ż.

:: zdrobn. wnusio m., wnuś m.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnusio

Wiktionary


wnuczka

córka syna bądź córki (w sto­sun­ku do dziad­ka lub babki)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka syna lub córki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: wnu­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak Twoja wnucz­ka ma na imię?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnut͡ʃka, AS: vnučka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prawnuczka ż., wnuczęta nmos.

:: zdrobn. wnusia ż.

:: fm. wnuk mos., wnuczek mos.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. wnęka

Wiktionary


wnuczkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wnucz­kiem, do­ty­czą­cy wnuka lub wnucz­ki

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wnuka lub wnucz­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) wła­ści­wy wnu­ko­wi lub wnucz­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­no króla mafii wnucz­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczek mos., wnuczka ż., wnuk mos., wnusio mos., wnuś mos.

Wiktionary


wnuczkożonka

po­tocz­nie: młoda ko­bie­ta bę­dą­ca part­ner­ką znacz­nie star­sze­go od sie­bie męż­czyz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. młoda ko­bie­ta w związ­ku ze znacz­nie star­szym męż­czyz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­pa­da nie zro­bić wnucz­ko­żon­ce dzi­dziu­sia, któ­re­go oboje za­ko­cha­ni noszą w no­si­deł­ku po tren­dy knaj­pach.

Wiktionary


wnuczusia

pie­szczot­li­wie: wnuk


SJP.pl


wnuczuś

pie­szczot­li­wie: wnuk


SJP.pl


wnuczy

wnu­ko­wy; daw­niej:
1. bę­dą­cy włas­no­ścią wnuka, na­le­żą­cy do wnuka;
2. wła­ści­wy wnu­ko­wi


SJP.pl


wnuczę

pie­szczot­li­wie: wnu­czek lub wnucz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od wnuk lub wnucz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje wnu­czę wła­śnie za­czę­ło cho­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuk mos., wnuś mos.

Wiktionary


wnuk

syn syna lub córki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn córki lub syna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem wnu­kiem mojej babci i mo­je­go dziad­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnuk, AS: vnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnęk m., wnuczę n., wnuczęta n. lm.

:: zdrobn. wnuczek m., wnusio m., wnuś m.

:: fż. wnuczka

 przym. wnuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. wnęk m.

Wiktionary


wnuka

prze­sta­rza­le: wnucz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. wnucz­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuczka, stpol. synowica, wnęka, wnukiew

Wiktionary


wnuki

prze­sta­rza­le: wnucz­ka


SJP.pl

Wnuki ( Унукі; Унуки) − wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.

Wikipedia


wnukiew

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. wnucz­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuczka, stpol. synowica, wnęka, wnuka

Wiktionary


wnukowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wnukowy

wnu­czy; daw­niej:
1. bę­dą­cy włas­no­ścią wnuka, na­le­żą­cy do wnuka;
2. wła­ści­wy wnu­ko­wi


SJP.pl


wnusia

pie­szczot­li­wie o wnucz­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pieszcz. wnucz­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) zob. wnuś.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­jąc z banku pla­no­wa­ća­no­wa­ła je­szcze wstą­pić do pie­kar­ni po świe­że ro­ga­li­ki, oddać do wy­wo­ła­nia film, który Krzysz­tof wyp­stry­kał pod­czas świąt, i oczy­wi­ście ode­brać z przedsz­ko­la swoją uko­cha­ną wnu­się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuczka

Wiktionary


wnusio

zdrob­nie­nie od: wnuk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. wnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczek mos., wnuk mos.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary


wnuś

pie­szczot­li­wie o wnuku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. wnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczek m., wnuczę n., wnuczka ż., wnuk m.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary


wnyk

pętla uży­wa­na przez kłu­sow­ni­ków do chwy­ta­nia zwie­rzy­ny; sidło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. pu­łap­ka za­sta­wia­na na zwie­rzę­ta, zwy­kle w for­mie pętli ze sznu­ra, drutu lub linki, która za­ci­ska się na koń­czy­nie albo szyi zwie­rzę­cia, gdy pró­bu­je się uwol­nić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pol­skim pra­wie samo wyt­wa­rza­nie, po­sia­da­nie lub uży­wa­nie wny­ków jest za­bro­nio­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnykarz mos.

Wiktionary


wnykarka

ko­bie­ta chwy­ta­ją­ca zwie­rzy­nę we wnyki


SJP.pl


wnykarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kłu­sow­nik uży­wa­ją­cy wny­ków do chwy­ta­nia zwie­rzy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnyki nmos., wnyk m.

 przym. wnykowy

Wiktionary


wnyki

pętla uży­wa­na przez kłu­sow­ni­ków do chwy­ta­nia zwie­rzy­ny; sidło


SJP.pl


wnęcać

1. zwa­biać zwie­rzy­nę łowną za po­mo­cą przy­nę­ty;
2. daw­niej: wnę­cać się - do­sta­wać się gdzieś, wci­skać się


SJP.pl


wnęcić

1. zwa­bić zwie­rzy­nę łowną za po­mo­cą przy­nę­ty;
2. daw­niej: wnę­cić się - do­stać się gdzieś, wcis­nąć się


SJP.pl


wnęk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. śrpol. (potem gw-pl|Pod­ha­le.) wnuk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnɛ̃ŋk, AS: vnẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnęka, wnuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuk, wnuczek

Wiktionary


wnęka

wgłę­bie­nie w ścia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­głę­bie­nie w ścia­nie, murze

 (1.2) stpol. wnucz­ka

 (1.3) anat. ro­dzaj szcze­li­ny lub za­głę­bie­nia na po­wierzch­ni na­rzą­du, przez który wcho­dzą lub wy­cho­dzą na­czy­nia krwio­no­śne, na­czy­nia lim­fa­tycz­ne, nerwy

 (1.4) ar­che­ol. sztucz­ne wklę­śnię­cie w boku na­rzę­dzia krze­mien­ne­go, ty­po­we dla pew­nych pra­dzie­jo­wych kul­tur;

Wiktionary

Wnęka – wgłę­bie­nie w ścia­nie. Wnęka może mieć różną głę­bo­kość, wy­so­kość i sze­ro­kość. Może mieć pro­ste kra­wę­dzie (bez ozdób) lub de­ko­ra­cyj­ne wy­koń­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wnęce stała wiel­ka szafa.

 (1.2) Wnęka wy­ro­sła na przy­stoj­ną młód­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃ŋka, AS: vnẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. wnękowy

 (1.2) rzecz. wnęk, wnęczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nisza, przest. nyża

 (1.2) wnuczka, stpol. synowica

Wiktionary


wnękowy

przy­miot­nik od: wnęka


SJP.pl


wnęta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. przy­nę­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃nta, AS: vnẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nęcić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nęta

Wiktionary


wnęter

męż­czyz­na lub sa­miec zwie­rzę­cia cier­pią­cy na wnę­tro­stwo


SJP.pl


wnętrostwo

wro­dzo­ny brak jed­ne­go lub obu jąder w mosz­nie wsku­tek za­trzy­ma­nia się ich w jamie brzusz­nej lub ka­na­le pa­chwi­no­wym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wnę­tro­stwo u czło­wie­ka
  • wnę­tro­stwo w we­te­ry­na­rii

Wikipedia


wnętrzarka

→ wnę­trzarz


SJP.pl

Patrz:

wnętrzarz

wnętrzarski

do­ty­czą­cy wnętrz bu­dyn­ków, zwią­za­ny z de­ko­ra­cją wnętrz


SJP.pl


wnętrze

wszyst­kie ele­men­ty obiek­tu oprócz jego ele­men­tów brze­go­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­strzeń, znaj­du­ją­ca się w środ­ku cze­goś

 (1.2) du­cho­wa stro­na czło­wie­ka, dusza, serce

 (1.3) po­mie­szcze­nie w środ­ku bu­dow­li wraz z wy­stro­jem

 (1.4) geom. zbiór ta­kich punk­tów fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej, że dla każ­de­go z nich ist­nie­je oto­cze­nie za­war­te w tej fi­gu­rze

Wiktionary

Wnę­trze – obu­do­wa­na prze­strzeń zam­knię­ta znaj­du­ją­ca się wew­nątrz bu­dow­li, słu­żą­ca okre­ślo­nym po­trze­bom ma­te­rial­nym i kul­tu­ro­wym czło­wie­ka.

Na po­ję­cie wnę­trza ar­chi­tek­to­nicz­ne­go, oprócz sa­me­go po­mie­szcze­nia, skła­da się rów­nież wy­strój jego ścian, skle­pie­nia, su­fi­tu oraz wy­po­sa­że­nie w sprzę­ty ru­cho­me.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mniej wody do­sta­nie się w ten spo­sób do wnę­trza two­ich butów.

 (1.2) Myślę, że każdy ar­ty­sta jest eks­hi­bi­cjo­ni­stą. Już sam wy­stęp na sce­nie ocie­ra się o eks­hi­bi­cjo­nizm. Twór­czy eks­hi­bi­cjo­nizm, po­wie­dział­bym. Ob­na­ża­my się, po­ka­zu­je­my swoje wnę­trze na forum pu­blicz­nym…

 (1.3) Na­cis­nę­ła klam­kę i drzwi ję­knę­ły przej­mu­ją­co, uka­zu­jąc wo­nie­ją­ce ku­rzem wnę­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃nṭʃɛ, AS: vnẽnṭše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrzności nmos., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m.

 przym. wewnętrzny, wnętrzowy, wnętrzarski

 przysł. wewnątrz, wewnętrznie

 przyim. wewnątrz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek

Wiktionary


wnętrzniak

pa­so­żyt ży­ją­cy wew­nątrz ciała ży­wi­cie­la


SJP.pl


wnętrzniaki

pa­so­żyt ży­ją­cy wew­nątrz ciała ży­wi­cie­la


SJP.pl

Wnętrz­nia­ki, grzy­by ga­ste­ro­i­dal­ne ( Ga­ste­ro­my­ce­tes) – w daw­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (I po­ło­wa XX w.) nazwą tą okre­śla­no tak­son grzy­bów o zam­knię­tych owoc­ni­kach. Wów­czas grzy­by za­li­cza­no je­szcze do ro­ślin. Była to kla­sy­fi­ka­cja sztucz­na, opar­ta na po­do­bień­stwie bu­do­wy.

Wikipedia


wnętrzności

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) anat. na­rzą­dy wew­nętrz­ne jamy brzusz­nej, klat­ki pier­sio­wej oraz mied­ni­cy czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) przest. plu­ral|wnętrz­ność.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usu­nąć wnętrz­no­ści i od­kro­ić głowę i ogon ryby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnɛ̃nˈṭʃnɔɕt͡ɕi, AS: vnẽnṭšnośći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrostwo n.

 przym. wewnętrzny

 przysł. wewnętrznie, wewnątrz

 przyim. wewnątrz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzewia

Wiktionary


wnętrzowy

przy­miot­nik od: wnę­trze


SJP.pl


woal

cien­ka, ażu­ro­wa tka­ni­na


SJP.pl

Woal – cien­ka, mlecz­no prześ­wi­tu­ją­ca tka­ni­na o splo­cie wło­so­wo-wąt­ko­wym. Pro­du­ko­wa­ny z ba­weł­ny, włó­kien sztucz­nych (np. po­lie­strów lub po­lia­mi­dów) lub z ich mie­szan­ki. Uży­wa­na w bran­ży de­ko­ra­cyj­nej (np. w fi­ran­kach) lub odzie­żo­wej (np. w su­kien­kach).

Wikipedia


woalka

tiu­lo­wa ozdo­ba ka­pe­lu­sza, opu­szcza­na na twarz ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przez­ro­czy­sta za­sło­na na twarz sta­no­wią­ca przy­bra­nie dam­skie­go ka­pe­lu­sza;

Wiktionary

Wo­al­ka – cien­ka, rzad­ka, przej­rzy­sta tka­ni­na do okry­cia twa­rzy, naj­czę­ściej przy­mo­co­wa­na do ka­pe­lu­szy. Wy­ko­rzy­sty­wa­na jest jako ozdob­ny do­da­tek do stro­ju ślub­ne­go lub po­grze­bo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­nieś mi ciem­ny pła­szczyk i czar­ny ka­pe­lusz z wo­al­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈalka, AS: voalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woal m.

 czas. zawoalować dk.

Wiktionary


woalować

rzad­ko: za­sła­niać wo­a­lem


SJP.pl


woalowy

→ woal


SJP.pl

Patrz:

woal

wobbler

[czy­taj: ło­bler]
1. dru­ko­wa­ny ele­ment re­kla­mo­wy za­wie­sza­ny na półce, po­ru­sza­ją­cy się pod wpły­wem po­wie­trza; kiwak;
2. spin­nin­go­wa przy­nę­ta węd­kar­ska, imi­tu­ją­ca nie­du­żą rybę; wo­bler


SJP.pl

Wob­bler, kiwak, ki­wa­czek (ang. "to wob­ble", ru­szać się nie­rów­no­mier­nie, kiwać się) – ro­dzaj ma­te­ria­łu re­kla­mo­we­go, w któ­rym treść re­kla­mo­wa umie­szczo­na jest na no­śni­ku wpra­wia­nym w ruch po­przez pod­mu­chy po­wie­trza, dotyk, lub me­cha­nicz­nie. Jest przy­nę­tą na klien­ta w miej­scu sprze­da­ży.

Wikipedia


wobec

w sto­sun­ku do kogoś, cze­goś


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) (w od­nie­sie­niu) do; bio­rąc pod uwagę; uwz­ględ­nia­jąc, razem, wspól­nie

 (1.2) przed, w obli­czu, na­prze­ciw

 (1.3) wzglę­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wobec pań­skie­go za­cho­wa­nia na ze­bra­niu nie widzę moż­li­wo­ści na­szej dal­szej współ­pra­cy.

 (1.2) Sta­niesz wobec króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔbɛt͡s, AS: vobec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. daw. obec ż., obcość, obecność

 czas. obcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w stosunku do, przy, razem

Wiktionary


wobler

spin­nin­go­wa przy­nę­ta węd­kar­ska, imi­tu­ją­ca nie­du­żą rybę; wob­bler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wędk. sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska na ryby dra­pież­ne przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem i ru­chem ich po­karm;

Wiktionary

Wo­bler (ang. „to wob­ble” – te­le­pać się) – sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska imi­tu­ją­ca na­tu­ral­ny po­karm ryb dra­pież­nych (ryby, owady, płazy itp.), wy­ko­na­na z róż­ne­go ro­dza­ju twar­dych ma­te­ria­łów, np.: drew­na (naj­czę­ściej balsy), pla­sti­ku, sto­so­wa­na w ło­wie­niu ryb me­to­dą spin­nin­go­wą i trol­lin­go­wą.

Wikipedia


woblerek

zdrob­nie­nie od: wo­bler


SJP.pl


wobolniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim.

Wiktionary

Wo­bol­ni­ki (lit. "Va­bal­nin­kas") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu po­nie­wie­skim, 26 km od Birży w re­jo­nie bir­żań­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wobolniczanin m., wobolniczanka ż.

 przym. wobolnicki

Wiktionary


wobulator

ge­ne­ra­tor o au­to­ma­tycz­nie zmie­nia­nej czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl

Wo­bu­la­tor (od ang. "wob­ble" – wahać się) – elek­tro­nicz­ny przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do ba­da­nia cha­rak­te­ry­styk czę­stot­li­wo­ścio­wych fil­trów lub in­nych ukła­dów elek­tro­nicz­nych (np. toru p.cz. ra­dio­od­bior­ni­ka). Jest to spe­cja­li­zo­wa­ny ge­ne­ra­tor, który wyt­wa­rza prze­bieg o czę­stot­li­wo­ści zmie­nia­ją­cej się cy­klicz­nie w za­da­nym za­kre­sie (po­wo­du­je tzw.

Wikipedia


wobuloskop

przy­rząd elek­tro­nicz­ny do ob­ser­wa­cji na ekra­nie lampy oscy­lo­sko­po­wej zmian na­pię­cia


SJP.pl

Wo­bu­lo­skop – przy­rząd elek­tro­nicz­ny, umoż­li­wia­ją­cy wi­zu­al­ną ob­ser­wa­cję cha­rak­te­ry­styk czę­stot­li­wo­ścio­wych ba­da­ne­go ukła­du, bądź wi­zu­al­ną ana­li­zę cha­rak­te­ry­sty­ki wid­mo­wej ba­da­ne­go sy­gna­łu. Dwoma głów­ny­mi ele­men­ta­mi wo­bu­lo­sko­pu są: wo­bu­la­tor i oscy­lo­skop.

Wikipedia


wobuloskopowy

przy­miot­nik od: wo­bu­lo­skop


SJP.pl


wobła

płoć ka­spij­ska, ryba


SJP.pl


woc

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = ekon. wolny ob­szar celny

 (1.2) = wojsk. Woj­ska Obro­ny Cy­ber­prze­strze­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ɔ‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿o‿ce

Wiktionary


woch

naz­wi­sko


SJP.pl


wochnik

naz­wi­sko


SJP.pl


wocista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. pot. funk­cjo­na­riusz Wojsk Obro­ny Te­ry­to­rial­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WOT m., wotowiec m.

:: fż. wocistka ż.

 przym. wotowski

 skr. WOT

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wotowiec

Wiktionary


wod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. daw. wodór, pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary


wod.-kan.

skrót od: wodno-ka­na­li­za­cyj­ny


SJP.pl


woda

tle­nek wo­do­ru; naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny w przy­ro­dzie zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) be­zbarw­na i bez­za­pa­cho­wa ciecz, tle­nek wo­do­ru, H₂O;

 (1.2) czę­sto w licz­bie mno­giej, ogól­nie duże zbio­ro­wi­ska wody (1.1), np. morze, je­zio­ro

Wiktionary

Woda (tle­nek wo­do­ru; nazwa sy­ste­ma­tycz­na IUPAC: ok­sy­dan) – zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze H2O, wy­stę­pu­ją­cy w wa­run­kach stan­dar­do­wych w sta­nie cie­kłym. W sta­nie ga­zo­wym wodę okre­śla się mia­nem pary wod­nej, a w sta­łym sta­nie sku­pie­nia – lodem. Słowo „woda” jako nazwa związ­ku che­micz­ne­go może od­no­sić się do każ­de­go stanu sku­pie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pu­sty­ni woda cen­niej­sza jest od złota.

 (1.1) Ciało ludz­kie w ponad 70% skła­da się z wody.

 (1.2) Wody Pol­ski są ma­gne­sem przy­cią­ga­ją­cym tu­ry­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔda, AS: voda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwodorowanie n., wodorowanie n., wodorodek mrz., wodoród mrz., wodorod mrz., wodorek mrz., wodor mrz., wodoczyn mrz., wod mrz., wodór mrz., wódzia ż., wody nmos., wodniczka ż., wodnik m., wodnica ż., wodniak m., wodzianka ż., Wodnik m., wódka ż., bezwodzie n., owodnia ż., małowodzie n., wielowodzie n., wodowanie n., zwodowanie n., uwadnianie n., uwodnienie n., nawadnianie n., nawodnienie n., odwadnianie n., odwodnienie n., wodnicha ż., wodniczek m., wodność ż., wodnistość ż., bezwodność ż., bezwodnik m.

 czas. zwodorować, wodorować, rozwadniać, wodować ndk., zwodować dk., uwadniać ndk., uwodnić dk., nawadniać ndk., nawodnić dk., odwadniać ndk., odwodnić dk.

 przym. wodny, wodnisty, wodnikowy, wodniacki, bezwodny, owodniowy, wódczany, wodorodowy, wodorodny, wodorowy, wodorkowy

 przysł. wodniście

 temsłow. wodo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlenek wodoru, monotlenek diwodoru, H₂O

 (1.2) akwen, zbiornik wodny

Wiktionary


wodan

bóg ger­mań­ski; Odyn


SJP.pl

Wodan, Wotan (rów­nież Woden, Wu­o­tan) – ger­mań­ski bóg oj­ciec, bóg wojny, mistrz magii.

Przed­sta­wia­ny był jako po­stać w to­wa­rzy­stwie dwóch wil­ków – znany póź­niej w Skan­dy­na­wii jako Odyn. To on roz­dzie­lał zwy­cię­stwa, zsy­łał cho­ro­by i uz­dra­wiał. Sta­ro­żyt­ni Rzy­mia­nie wi­dzie­li w nim Mer­ku­re­go.

Wikipedia


wodecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Wo­dec­ki (1922–2008) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, wer­bi­sta, tłu­macz ksiąg Bi­blii poz­nań­skiej
  • Er­nest Wo­dec­ki – żoł­nierz
  • Mar­cin Wo­dec­ki (ur. 1988) – pił­karz
  • Wie­sław Wo­dec­ki (1927–2010) – pi­sarz
  • Zbi­gniew Wo­dec­ki (1950–2017) – pio­sen­karz, in­stru­men­ta­li­sta i kom­po­zy­tor

Wikipedia


woder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długi, wo­do­szczel­ny but gu­mo­wy, się­ga­ją­cy po pa­chwi­nę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi stra­ża­cy po­ru­sza­ją się po rzece ło­dzia­mi i ręcz­nie wy­ła­wia­ją ryby. Ob­ser­wo­wa­li­śmy ich w nie­dzie­lę. Dłu­gie wo­de­ry się­ga­ją­ce pasa, grube rę­ka­wi­ce po łok­cie, ma­secz­ki z so­lid­nym fil­trem na twa­rzy i na do­kład­kę ka­mi­zel­ki ase­ku­ra­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdɛr, AS: voder

Wiktionary


wodery

spod­nie po­łą­czo­ne z bu­ta­mi, uży­wa­ne przez węd­ka­rzy i my­śli­wych; spod­nio­bu­ty, wa­de­ry


SJP.pl

Wo­de­ry – ro­dzaj nie­prze­ma­kal­ne­go obu­wia węd­kar­skie­go się­ga­ją­ce­go do kroku, po­łą­cze­nie ka­lo­szy i nie­prze­ma­kal­nych spod­ni.

Wo­de­ry są zro­bio­ne z nie­prze­ma­kal­ne­go (zaz­wy­czaj gu­mo­wa­ne­go) ma­te­ria­łu, cza­sem także ocie­pla­ne­go. Wo­de­ry krót­sze mo­co­wa­ne są na szel­kach, dłuż­sze są w ca­ło­ści, z na­ra­mien­ni­ka­mi.

Wikipedia


wodewil

ko­me­dio­wy utwór sce­nicz­ny, łą­czą­cy dia­lo­gi z tań­ca­mi oraz pan­to­mi­mą; va­u­de­vil­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. muz. teatr. wi­do­wi­sko ko­me­dio­we lub far­so­we z mu­zy­ką, pio­sen­ka­mi, pan­to­mi­mą i ba­le­tem, z prze­wa­gą tek­stu mó­wio­ne­go nad śpie­wa­nym;

Wiktionary

Wo­de­wil ( va­u­de­vil­le) – mu­zycz­na forma dra­ma­tycz­na o ko­micz­nym cha­rak­te­rze, pow­sta­ła we Fran­cji w okre­sie ba­ro­ku, łą­czą­ca tekst ko­me­dio­wy z pio­sen­ka­mi. Wo­de­wil wpły­nął na roz­wój opery ko­micz­nej.

Wo­de­wi­le kom­po­no­wał m.in. Jean-Jac­qu­es Ro­us­se­au ("Le devin du vil­la­ge"), Chri­stoph Wil­li­bald Gluck ("L'île de Mer­lin", "La fa­us­se esc­la­ve", "Cythère assiegée") i Ma­ciej Ka­mień­ski ("Nędza uszczę­śli­wio­na").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈdɛvʲil, AS: vodevʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodewilista m., wodewilistka ż.

 przym. wodewilowy, wodewilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiewogra, singspiel, melofarsa

Wiktionary


wodewilista

aktor gra­ją­cy w wo­de­wi­lach


SJP.pl


wodewilistka

ak­tor­ka gra­ją­ca w wo­de­wi­lach


SJP.pl


wodewilowy

→ wo­de­wil


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wo­de­wi­lem, do­ty­czą­cy wo­de­wi­lu

Wiktionary

Patrz:

wodewil

Przykłady

 (1.1) W 1928 roku He­le­na Ro­jów­na pisze wraz z mężem sztu­kę o cha­rak­te­rze wo­de­wi­lo­wym, sty­li­zo­wa­ną na fol­klor pod­ha­lań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodewil mrz.

Wiktionary


wodiczko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­dan Wo­dicz­ko (1911-1985) – pol­ski dy­ry­gent i pe­da­gog mu­zycz­ny
  • Krzysz­tof Wo­dicz­ko (ur. 1943) – za­miesz­ka­ły w USA ar­ty­sta po­cho­dze­nia pol­skie­go

Wikipedia


wodniacki

przy­miot­nik od: Wod­niak


SJP.pl


wodniaczka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca spor­ty wodne


SJP.pl


wodniak

osoba upra­wia­ją­ca spor­ty wodne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upra­wia­ją­cy spor­ty wodne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodnik mzw./mos., woda ż.

Wiktionary


wodniarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. szaf­ka, na któ­rej sta­wia się miskę do mycia i dzban z wodą

 (1.2) ent. zob. ko­ziuł­ka wod­niar­ka.

Wiktionary


wodnica

1. ba­śnio­wa nimfa wodna prze­by­wa­ją­ca w mo­rzach, je­zio­rach, rze­kach, wa­bią­ca ludzi; ru­sał­ka
2. linia wodna, wa­ter­li­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. żegl. krzy­wa wyz­na­czo­na na ka­dłu­bie przez po­ziom spo­koj­nej wody, przy okre­ślo­nym stop­niu za­ła­do­wa­nia jed­nost­ki pły­wa­ją­cej;

 (1.2) mit. sło­wiań­ski demon za­miesz­ku­ją­cy zbior­ni­ki wodne, uz­na­wa­na za part­ner­kę to­piel­ca; rów­nież zwło­ki uto­pio­nej ko­bie­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wod­ni­ca (ru­sał­ka, to­pie­li­ca) – nazwa żeń­skie­go de­mo­na sło­wiań­skie­go
  • wod­ni­ca – krzy­wa wyz­na­czo­na na ka­dłu­bie stat­ku (okrę­tu) z po­wierzch­nią rów­no­le­głą do po­wierzch­ni wody
  • wod­ni­ce (Po­ta­mo­ga­li­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny ten­re­ko­wa­tych
    • Mi­cro­po­ta­mo­ga­le la­mot­tei
    • wod­ni­ca ru­wen­zor­ska – Mi­cro­po­ta­mo­ga­le ru­wen­zo­rii
    • wod­ni­ca ka­me­ruń­ska – Po­ta­mo­ga­le velox
  • Wod­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Wod­ni­ca – część wsi Na­do­la­ny w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Bu­kow­sko
  • Wod­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ustka
  • Wod­ni­ca – część wsi Rud­ni­ki w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Rę­dzi­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wodnik mzw./mos., wodnistość ż., wodnik

 czas. wodować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) linia wodna

 (1.2) topielica

Wiktionary


wodnicha

ro­dzaj grzy­bów pod­staw­ko­wych z rzędu bedł­kow­ców


SJP.pl


wodnichowate

o ce­chach wod­ni­cho­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Wod­ni­cho­wa­te ("Hy­grop­ho­ra­ce­ae" Lotsy) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


wodnichowaty

o ce­chach wod­ni­cho­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


wodnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


wodnicowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu skal­ni­cow­ców; wod­ni­ko­wa­te


SJP.pl


wodnicowaty

o ce­chach wod­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wodniczak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny chru­ście­li


SJP.pl


wodniczek

ptak z rzędu wró­blo­wa­tych


SJP.pl

Wod­ni­czek ("Mi­cro­po­ta­mo­ga­le") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wod­nic (Po­ta­mo­ga­li­dae).

Wikipedia


wodniczka

1. wy­peł­nio­na pły­nem prze­strzeń w obrę­bie cy­to­plaz­my ko­mór­ko­wej; wa­ku­o­la
2. nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acro­cep­ha­lus pa­lu­di­co­la|ref=tak., ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny trzci­nia­ków, za­miesz­ku­ją­ce­go wschod­nią Eu­ro­pę i za­chod­nią Azję;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku wod­nicz­ka (1.1)

 (1.3) biol. wa­ku­o­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wod­nicz­ka – wa­ku­o­la jako or­ga­nel­lum ko­mór­ko­we
  • wod­nicz­ka – ro­dzaj po­ro­stów
  • wod­nicz­ka – Acro­cep­ha­lus pa­lu­di­co­la, ptak z rzędu wró­blo­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ze sta­rze­niem się ko­mór­ki za­cho­dzi pro­ces roz­ro­śnię­cia się i za­mie­nie­nia wa­ku­o­li w jedną wod­nicz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż., wodnistość ż., wodnik m., wodnica ż., uwadnianie n., uwodnienie n., wódka m., nawadnianie n., nawodnienie n.

 czas. uwadniać ndk., uwodnić, nawadniać ndk., nawodnić dk.

 przym. wodny, wodnisty

Wiktionary


wodnik

1. ba­śnio­wa po­stać prze­by­wa­ją­ca w wo­dzie;
2. ga­tu­nek pa­ją­ka; topik;
3. wę­drow­ny ptak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit­słow. wy­stę­pu­ją­ca w ba­śniach po­stać miesz­ka­ją­ca w rze­kach i zbior­ni­kach wod­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ral­lus aqu­a­ti­cus|ref=tak., ży­ją­cy na mo­kra­dłach ptak o upie­rze­niu oliw­ko­wo­brą­zo­wym z pla­ma­mi;

 (2.2) arachn. zob. topik.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wod­nik – w wie­rze­niach sło­wiań­skich demon zbior­ni­ków wod­nych
  • wod­nik (topik, Ar­gy­ro­ne­ta aqu­a­ti­ca) – ga­tu­nek pa­ję­cza­ka z ro­dzi­ny to­pi­ko­wa­tych
  • wod­nik – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny chru­ście­li
  • wod­nik – ro­dzaj po­ro­stów
  • Wod­nik (łac. Aqu­a­rius) – gwia­zdo­zbiór rów­ni­ko­wy
  • Wod­nik – astro­lo­gicz­ny znak zo­dia­ku
  • „Wod­nik” – pol­ski okręt wo­jen­ny z okre­su XVII wieku
  • Wod­nik (Je­zio­ro Chłod­nic­kie) – je­zio­ro na Rów­ni­nie Draw­skiej, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Wod­nik – część mia­sta Łobez, w Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • Wod­nik – osada w Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Wod­nik Szu­wa­rek (czes. i słow. Rákosníček) – cze­cho­sło­wac­ki se­rial ani­mo­wa­ny w re­ży­se­rii Zden­ka Sme­ta­ny
  • Jań­cio Wod­nik – pol­ski film w re­ży­se­rii Jana Ja­ku­ba Kol­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wod­ni­ka w po­sta­ci konia można było zła­pać na pętlę i uzdę wy­ko­na­ne z wi­kli­ny lub lipy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdʲɲik, AS: vodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodniczka ż., bezwodzie n., wody nmos., Wodnik m., woda ż., wódka ż., wódeczka ż., wodnistość ż., wodniak m., wodowanie n., wodnica ż.

 czas. wodować ndk.

 przym. wodny, wodnisty, wodniacki

Wiktionary


wodnikowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu skal­ni­cow­ców; wod­ni­co­wa­te


SJP.pl

Wod­ni­ko­wa­te ("Ha­lo­ra­ga­ce­ae" R. Br. in Flin­ders) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu skal­ni­cow­ców ("Sa­xi­fra­ga­les"). Obej­mu­je 8 ro­dza­jów z ok. 145 ga­tun­ka­mi. Są to w więk­szo­ści nie­wiel­kie ro­śli­ny ziel­ne, wodne o drob­nych kwia­tach. Po­cho­dzą z Au­stra­lii i tam oraz na po­łud­nio­wej pół­ku­li wy­stę­pu­je ich naj­wię­cej. Ogra­ni­czo­ny do pół­ku­li pół­noc­nej za­sięg ma ro­dzaj "Pro­ser­pi­na­ca". Ro­dzaj wy­włócz­nik ("My­riop­hyl­lum") jest je­dy­nym sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nym na świe­cie, jego przed­sta­wi­cie­le na­le­żą także do flory pol­skiej.

Wikipedia


wodnikowaty

o ce­chach wod­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wodnikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z pod­kla­sy ró­żo­wych


SJP.pl


wodnikowy

→ wod­nik, → Wod­nik (znak zo­dia­ku)


SJP.pl


wodnistobłękitny

błę­kit­ny o wod­ni­stym od­cie­niu


SJP.pl


wodnistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wod­ni­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż., wódka ż., Wodnik m., wodnik m., wodniczka ż., wodniak m., wodzianka ż., wodnica ż., wodowanie n., zwodowanie n.

 czas. wodować ndk., zwodować dk.

 przym. wodny, wodnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lurowatość

Wiktionary


wodnisty

taki, który jest kon­sy­sten­cji wody lub taki, który za­wie­ra duże ilo­ści wody albo ja­kiejś innej cie­czy po­dob­nej do wody


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy zbyt dużo wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodnistość ż., wodnik mos./mzw.

 przym. wodny

 czas. wodować

Wiktionary


wodnity

w gwa­rze ślą­skiej: wod­ni­sty


SJP.pl


wodniście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wod­ni­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


wodniściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wod­ni­ście


SJP.pl


wodno-lądowy

do­ty­czą­cy wody i lądu; lą­do­wo-wodny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ziem­no­wod­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żół­wie wodno-lą­do­we żyją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, poza An­tark­ty­dą i Au­stra­lią.

Wiktionary


wodnokrwisty

rzad­ko: skła­da­ją­cy się z wody i krwi


SJP.pl


wodnokrzywoszyj

ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


SJP.pl


wodnoprawny

rzad­ko: do­ty­czą­cy prawa wod­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od prawo wodne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdnɔˈpravnɨ, AS: vodnopravny

Wiktionary


wodnopączkowe

ro­śli­ny wod­no­pącz­ko­we - jedna z grup ro­ślin skry­to­pącz­ko­wych, obej­mu­ją­ca ro­śli­ny wodne, któ­rych pącz­ki od­na­wia­ją­ce zi­mu­ją w wo­dzie; hy­dro­fi­ty, ro­śli­ny wodne


SJP.pl


wodnopączkowy

ro­śli­ny wod­no­pącz­ko­we - jedna z grup ro­ślin skry­to­pącz­ko­wych, obej­mu­ją­ca ro­śli­ny wodne, któ­rych pącz­ki od­na­wia­ją­ce zi­mu­ją w wo­dzie; hy­dro­fi­ty, ro­śli­ny wodne


SJP.pl


wodnopłat

sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny do lą­do­wa­nia na wo­dzie i star­tu z po­wierzch­ni wody; hy­dro­plan, wod­no­pła­to­wiec, wod­no­sa­mo­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot, który może lą­do­wać na wo­dzie lub z niej star­to­wać;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa wod­no­pła­ty ma­je­sta­tycz­nie ko­ły­sa­ły się na fa­lach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔdˈnɔpwat, AS: vodnopu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodnopłatowiec mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroplan, wodnopłatowiec, wodnosamolot, amfibia

Wiktionary


wodnopłatowiec

sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny do lą­do­wa­nia na wo­dzie i star­tu z po­wierzch­ni wody; hy­dro­plan, wod­no­płat, wod­no­sa­mo­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. zob. wod­no­płat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy le­cia­łaś kie­dyś wod­no­pła­tow­cem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdnɔpwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vodnopu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodnopłat m.

Wiktionary


wodnosamolot

sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny do lą­do­wa­nia na wo­dzie i star­tu z po­wierzch­ni wody; hy­dro­plan, wod­no­płat, wod­no­pła­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny do star­to­wa­nia z po­wierzch­ni wody i wo­do­wa­nia;

Wiktionary

Wod­no­sa­mo­lot (albo: hy­dro­plan) – sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny kon­struk­cyj­nie do star­tu i lą­do­wa­nia (wo­do­wa­nia) z po­wierzch­ni wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­led­wie czte­ry lata póź­niej ja­poń­ski okręt-baza wod­no­sa­mo­lo­tów prze­pro­wa­dził pier­wszy w hi­sto­rii nalot z morza, a w 1916 r., pod­czas bitwy jut­landz­kiej, lot­nict­wo po­kła­do­we po raz pier­wszy wzię­ło udział w dzia­ła­niach floty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroplan

Wiktionary


wodnoszybowiec

szy­bo­wiec przy­sto­so­wa­ny do star­to­wa­nia i lą­do­wa­nia na po­wierzch­ni wody


SJP.pl


wodność

za­war­tość wody


SJP.pl

Wod­ność – pa­ra­metr okre­śla­ją­cy stan chmu­ry lub mgły. Zo­sta­ła ona zde­fi­nio­wa­na jako masa cie­kłej lub ze­sta­lo­nej wody przy­pa­da­ją­ca na jed­nost­kę ob­ję­to­ści chmu­ry (lub na jed­nost­kę masy po­wie­trza – wod­ność wła­ści­wa).

Wikipedia


wodny

od­no­szą­cy się do wody, bę­dą­cy wodą lub cie­czą, wpra­wia­ny w ruch za po­mo­cą wody


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­wią­zu­ją­cy do wody lub in­nych cie­czy

 (1.2) po­ru­sza­ją­cy się po wo­dzie

 (1.3) ży­ją­cy w wo­dzie lub na wo­dzie

 (1.4) po­ru­sza­ny wodą lub inną cie­czą

 (1.5) sport. od­by­wa­ją­cy się w wo­dzie

 (1.6) chem. o rozt­wo­rze: roz­cień­cza­ny wodą

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wod­ni­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest zbior­nik wodny, cho­ciaż chwi­lo­wo jest pusty.

 (1.2) Po­pły­nę­li­śmy na wyspę ro­we­rem wod­nym.

 (1.3) Wąż wodny gonił drob­ną rybkę, uno­sząc kłęb­ki mułu spo­mię­dzy ka­mie­ni.

 (1.3) Ptact­wo wodne ma tutaj raj.

 (1.4) Ten zegar wodny to pa­miąt­ka po moim dziad­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdnɨ, AS: vodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodnik m., Wodnik mos./mzw.

 przym. wodnisty

 czas. rozwodnić, rozwadniać

Wiktionary


wodobrzusze

obec­ność nad­mia­ru wol­ne­go płynu w jamie brzusz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wet. gro­ma­dze­nie się prze­się­ku w jamie otrzew­nej;

Wiktionary

Wo­do­brzu­sze, puch­li­na brzusz­na (łac. "asci­tes") – stan, w któ­rym do­cho­dzi do nad­mier­ne­go na­gro­ma­dze­nia płynu w jamie otrzew­nej nie­za­leż­nie od przy­czy­ny czy cech płynu, na­zy­wa­ne­go rów­nież pły­nem puch­li­no­wym. Wo­do­brzu­sze jest ob­ja­wem, a nie osob­ną jed­nost­ką cho­ro­bo­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W chwi­li przy­by­cia do kli­ni­ki stwier­dzo­no u cho­re­go wo­do­brzu­sze.

Wiktionary


wodochłonność

na­sią­kli­wość wodą


SJP.pl


wodochłonny

1. chło­ną­cy wodę; hy­dro­chłon­ny;
2. wy­ma­ga­ją­cy dużej ilo­ści wody


SJP.pl


wodociek

ciek wodny


SJP.pl


wodociąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ru­ro­ciąg do tran­spor­tu wody wraz z ar­ma­tu­rą do czer­pa­nia i uzdat­nia­nia;

Wiktionary

Wo­do­ciąg – ze­spół urzą­dzeń słu­żą­cych do za­o­pa­try­wa­nia w spo­sób zor­ga­ni­zo­wa­ny i cią­gły od­bior­ców w wodę.

Urzą­dze­nia wo­do­cią­go­we to uję­cia wód po­wierzch­nio­wych i po­dziem­nych, stud­nie pu­blicz­ne, urzą­dze­nia słu­żą­ce do ma­ga­zy­no­wa­nia i uzdat­nia­nia wód, sieci wo­do­cią­go­we, urzą­dze­nia re­gu­lu­ją­ce ci­śnie­nie wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewna te­o­ria do­ty­czą­ca przy­czy­ny upad­ku Ce­sar­stwa Rzym­skie­go głosi, że Rzy­mia­nie za­pad­li na oło­wi­cę, po­nie­waż ich wo­do­cią­gi były wy­ko­na­ne z oło­wiu.

 (1.1) Hi­sto­rią Lon­dy­nu jest seria po­ża­rów, po­nie­waż Lon­dyn nie miał wo­do­cią­gów, gdy inne mia­sta były już ob­ję­te sie­cią rur wod­nych.

 (1.1) Z po­wo­du mro­zów w nocy pękły dwa wo­do­cią­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: vodoćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwodociągowanie n.

 czas. zwodociągować

 przym. wodociągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk waserlajtung

Wiktionary


wodociągi

po­tocz­nie: przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się czer­pa­niem wody, uzdat­nia­niem i roz­pro­wa­dza­niem jej do miejsc od­bio­ru


SJP.pl


wodociągowiec

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi wo­do­cią­gów


SJP.pl


wodociągowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wo­do­cią­ga­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodociąg m., zwodociągowanie n.

 czas. zwodociągować

Wiktionary


wodoczyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. daw. wodór, pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodorodek m., wodor m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary


wododział

dział wodny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hy­drol. gra­ni­ca po­mię­dzy są­sied­ni­mi zlew­nia­mi lub do­rze­cza­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wododziałowy

Wiktionary


wododziałowy

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hy­drol. zwią­za­ny z wo­do­dzia­łem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wododział m.

Wiktionary


wodofon

urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce pro­wa­dze­nie roz­mów pod wodą


SJP.pl


wodogrzmot

po­e­tyc­ko: wo­do­spad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) poet. zob. wo­do­spad.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szła, gdzie prze­dziw­ne huczą wo­dogrz­mo­ty, / Spły­wa­jąc szum­ną, kro­pli­stą ku­rza­wą / Po ala­ba­strach gład­kich ścian na złoty / Pia­sek przy­droż­ny; […]

Wiktionary


wodogłowie

przew­le­kła cho­ro­ba oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, po­le­ga­ją­ca na wro­dzo­nym lub na­by­tym nad­mier­nym gro­ma­dze­niu się płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go w ko­mo­rach mózgu; hy­dro­ce­fa­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. nad­mier­ne na­gro­ma­dze­nie pły­nów w ukła­dzie ko­mo­ro­wym mózgu;

Wiktionary

Wo­do­gło­wie, hy­dro­ce­fa­lia (łac. "hy­dro­cep­ha­lus") — zwięk­sze­nie ob­ję­to­ści płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go w ukła­dzie ko­mo­ro­wym mózgu, które prze­waż­nie po­wo­du­je wzrost ci­śnie­nia śród­czasz­ko­we­go. U osób star­szych wo­do­gło­wie może wy­wo­ły­wać bóle głowy, pod­wój­ne wi­dze­nie, za­bu­rze­nia rów­no­wa­gi, nie­trzy­ma­nie moczu, zmia­ny oso­bo­wo­ści i upo­śle­dze­nie umy­sło­we.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wodogłowiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrocefalia, wodomózgowie

Wiktionary


wodolecznictwo

le­cze­nie wodą (np. ką­pie­le, na­try­ski, na­cie­ra­nia); hy­dro­te­ra­pia, hy­dro­pa­tia, aqu­a­te­ra­pia, ak­wa­te­ra­pia


SJP.pl


wodolej

Wo­do­lej ( Водолей) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Wiel­kie Tyr­no­wo, w gmi­nie Wiel­kie Tyr­no­wo. W 2024 roku li­czy­ła 818 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wodolejski

po­tocz­nie: mó­wią­cy rze­czy oczy­wi­ste, nie­waż­ne w spo­sób rozw­le­kły


SJP.pl


wodolocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wo­do­lot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodolot m.

Wiktionary


wodolot

sta­tek wodny z pła­ta­mi no­śny­mi pod ka­dłu­bem; hy­dro­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­nost­ka pły­wa­ją­ca cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­in­sta­lo­wa­ny­mi pod ka­dłu­bem pła­ta­mi no­śny­mi, które po­wo­du­ją wy­nu­rza­nie się ka­dłu­ba z wody wraz ze wzro­stem pręd­ko­ści jed­nost­ki;

Wiktionary

Wo­do­lot – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­in­sta­lo­wa­ny­mi pod ka­dłu­bem pła­ta­mi no­śny­mi (dzia­ła­ją­cy­mi po­dob­nie jak skrzy­dło sa­mo­lo­tu), które po­wo­du­ją wy­nu­rza­nie się ka­dłu­ba z wody wraz ze wzro­stem pręd­ko­ści jed­nost­ki. Dzię­ki wy­nu­rze­niu ka­dłu­ba zmniej­sze­niu ule­ga­ją opory ruchu i wo­do­lot może osią­gać pręd­ko­ści prze­kra­cza­ją­ce 50 wę­złów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔlɔt, AS: vodolot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodolocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydropłat

Wiktionary


wodolubny

o zwie­rzę­tach i ro­śli­nach po­trze­bu­ją­cych do życia śro­do­wi­ska wod­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. do­brze roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku wod­nym

Wiktionary


wodomat

au­to­mat do sprze­da­ży wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do sprze­da­wa­nia wody

Wiktionary


wodomierz

przy­rząd sa­mo­czyn­nie mie­rzą­cy ob­ję­tość wody prze­pły­wa­ją­cej w prze­wo­dach zam­knię­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mier­nik po­ka­zu­ją­cy ilość zu­ży­tej wody;

Wiktionary

Wo­do­mierz – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ob­ję­to­ści prze­pły­wa­ją­cej prze­wo­dem wo­do­cią­go­wym wody.

Jed­nost­ką miary sto­so­wa­ną w wo­do­mie­rzach jest m³ (metr sze­ścien­ny) lub galon.

Wo­do­mierz poz­wa­la okre­ślić zu­ży­cie wody przez od­bior­cę, dzię­ki czemu jest moż­li­we usta­le­nie opła­ty innej niż ry­czał­to­wa. Wszyst­kie wo­do­mie­rze po­sia­da­ją tak zwany próg roz­ru­chu, po­ni­żej któ­re­go nie do­ko­nu­ją po­mia­ru wody, która przez nie prze­pły­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ, AS: vodõmʹi ̯eš

Wiktionary


wodomierzowy

przy­miot­nik od: wo­do­mierz


SJP.pl


wodomiot

urzą­dze­nie do wy­płu­ki­wa­nia ziemi, pia­sku itp. za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia wody; wo­do­miot; wo­do­mio­tacz; hy­dro­mo­ni­tor


SJP.pl


wodomiotacz

urzą­dze­nie do wy­płu­ki­wa­nia ziemi, pia­sku itp. za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia wody; wo­do­miot; hy­dro­mo­ni­tor


SJP.pl


wodonercze

nad­mier­ne na­gro­ma­dze­nie moczu w obrę­bie kie­li­chów i mied­ni­czek ner­ko­wych oraz mo­czo­wo­du w wy­ni­ku przesz­ko­dy jego od­pły­wu do pę­che­rza


SJP.pl

Wo­do­ner­cze (łac. "Hy­dro­neph­ro­sis") – roz­sze­rze­nie mied­nicz­ki i kie­li­chów ner­ko­wych z wtór­nym do tego stanu za­ni­kiem miąż­szu nerki. Moż­li­we jest pre­na­tal­ne wy­kry­wa­nie wo­do­ner­cza. Wo­do­ner­cze może się roz­wi­jać przez wiele lat nie dając żad­nych cha­rak­te­ry­stycz­nych ob­ja­wów ze stro­ny ukła­du mo­czo­we­go. Le­cze­nie chi­rur­gicz­ne nie jest wy­ma­ga­ne we wszyst­kich przy­pad­kach.

Wikipedia


wodonieprzepuszczalny

nie­prze­pu­szcza­ją­cy wody; nie­za­le­ca­na kalka z ję­zy­ka ro­syj­skie­go; le­piej: wo­do­szczel­ny


SJP.pl


wodonosiec

śro­do­wi­sko po­dziem­nych wód zdol­ne do gro­ma­dze­nia w sobie wody wol­nej


SJP.pl


wodonośny

ob­fi­tu­ją­cy w wodę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy i gro­ma­dzą­cy wodę albo zdol­ny do jej prze­wo­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­do­no­śne war­stwy pia­sków znaj­du­ją się na głę­bo­ko­ści kil­ku­dzie­się­ciu me­trów.

Wiktionary


wodoocze

wro­dzo­na ja­skra


SJP.pl


wodoodporność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wo­do­od­por­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­mo­ra­ny, jak więk­szość pta­ków, po­sia­da­ją gru­czoł ku­pro­wy, ale jego wy­dzie­li­na nie daje pió­rom wo­do­od­por­no­ści, jak ma to miej­sce u in­nych pta­ków wod­nych, i po wyj­ściu na ląd kor­mo­ra­ny muszą długo su­szyć pióra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodoodporny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemakalność, nieprzesiąkliwość

Wiktionary


wodoodporny

od­por­ny na szkod­li­we dzia­ła­nie wody


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) od­por­ny na dzia­ła­nie wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pra­wa jest wo­do­od­por­na, dla­te­go może być użyta w po­mie­szcze­niach na­ra­żo­nych na za­wil­go­ce­nie: kuch­niach, ła­zien­kach, to­a­le­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ, AS: vod•otporny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoodporność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemakalny, wodoszczelny, nieprzesiąkalny, nieprzesiąkliwy

Wiktionary


wodooszczędność

cecha cze­goś zu­ży­wa­ją­ce­go małe ilo­ści wody


SJP.pl


wodooszczędny

poz­wa­la­ją­cy na zu­ży­wa­nie małej ilo­ści wody


SJP.pl


wodoprzepuszczalność

brak szczel­no­ści wod­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność do wchła­nia­nia, prze­pu­szcza­nia i od­da­wa­nia wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy re­no­wa­cji ist­nie­ją­cych lub bu­do­wie no­wych boisk, poza znor­ma­li­zo­wa­ny­mi wy­mia­ra­mi, płyty o tra­wia­stym po­ro­ście po­win­ny cha­rak­te­ry­zo­wać się od­po­wied­nią wo­do­prze­pu­szczal­no­ścią, po­jem­no­ścią wodną oraz zdol­no­ścią sorp­cyj­ną i za­sob­no­ścią w skład­ni­ki po­kar­mo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔpʃɛpuʃˈt͡ʃalnɔɕt͡ɕ, AS: vodopšepuščalność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodoprzepuszczalny

Wiktionary


wodoprzepuszczalny

prze­pu­szcza­ją­cy wodę; nie­wo­do­szczel­ny


SJP.pl


wodopylność

za­py­la­nie ro­ślin przez wodę


SJP.pl


wodopój

miej­sce w rze­cze, je­zio­rze sta­wie gdzie zwie­rzę­ta naj­czę­ściej piją wodę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce, w któ­rym zwie­rzę­ta zwy­kle piją wodę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔpuj, AS: vodopui ̯

Wiktionary


wodopójka

roz­to­cze za­miesz­ku­ją­ce śro­do­wi­sko wodne


SJP.pl


wodopójki

roz­to­cze za­miesz­ku­ją­ce śro­do­wi­sko wodne


SJP.pl

Wo­do­pój­ki – zwy­cza­jo­wa nazwa roz­to­czy (Acari) za­miesz­ku­ją­cych śro­do­wi­ska wodne. Po­dob­nie jak po­wszech­nie sto­so­wa­na w hy­dro­bio­lo­gii ich nazwa ła­ciń­ska Hy­dra­ca­ri­na (z ła­ci­ny "wodne roz­to­cze") nie jest to nazwa tak­so­nu, a nazwa grupy or­ga­niz­mów wy­dzie­la­nej na pod­sta­wie kry­te­riów eko­lo­gicz­nych.

Wikipedia


wodor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. daw. wodór, pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary


wodorek

zwią­zek wo­do­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z wo­do­ru i in­ne­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wodorodek

Wiktionary


wodorki

zwią­zek wo­do­ru


SJP.pl

Wo­dor­ki (daw­niej wo­do­rod­ki (od daw­nej nazwy wo­do­ru: wo­do­ród) – związ­ki che­micz­ne wo­do­ru z in­ny­mi pier­wiast­ka­mi.

Wikipedia


wodorkowy

→ wo­do­rek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy wo­dor­ku, zwią­za­ny z wo­dor­kiem

Wiktionary

Patrz:

wodorek

Przykłady

 (1.1) Jonu wo­dor­ko­we­go wzór che­micz­ny|H⁻. na­ła­do­wa­ne­go jed­no­u­jem­nie nie na­le­ży mylić z jonem wo­do­ro­wym wzór che­micz­ny|H⁺. na­ła­do­wa­nym jed­no­do­dat­nie.

 (1.1) Aku­mu­la­tor ni­klo­wo-wo­dor­ko­wy (Ni-MH) jest to typ aku­mu­la­to­ra, w któ­rym ka­to­da (elek­tro­da do­dat­nia) zbu­do­wa­na jest z niklu, a anoda (elek­tro­da ujem­na) ze stopu niklu, alu­mi­nium, man­ga­nu, ma­gne­zu i ko­bal­tu. Na­pię­cie po­je­dyn­cze­go ogni­wa w aku­mu­la­to­rze ni­klo­wo-wo­dor­ko­wym wy­no­si 1,2 V.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary


wodorociąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ru­ro­ciąg do tran­spor­tu wo­do­ru

Wiktionary


wodorod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. daw. wodór, pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór, wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary


wodorodek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. chem. wo­do­rek, nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z wo­do­ru i in­ne­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorek

Wiktionary


wodorodny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. daw. do­ty­czą­cy wo­do­ru (wo­do­ro­du), zwią­za­ny z wo­do­rem (wo­do­ro­dem), za­si­la­ny wo­do­rem (wo­do­ro­dem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gaz wo­do­rod­ny po­łą­czo­ny z gazem kwa­so­rod­nym za po­mo­cą iskry elektrycznéy daie wodę. Gaz wo­do­rod­ny z salétrorodnym daie gaz ba­gni­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorowy, daw. wodorodowy

Wiktionary


wodorodowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. daw. do­ty­czą­cy wo­do­ru (wo­do­ro­du), zwią­za­ny z wo­do­rem (wo­do­ro­dem), za­si­la­ny wo­do­rem (wo­do­ro­dem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włas­ność za­pal­ną elek­trycz­no­ści oka­zał przez za­pa­le­nie eteru iskrą elek­trycz­ną rów­nież ba­weł­ny po­sy­pa­nej prosz­kiem ka­la­fon­ji na­resz­cie na pi­sto­le­cie elek­trycz­nym przy­rzą­dzie bla­sza­nym na­peł­nio­nym gazem wo­do­ro­do­wym i zat­ka­ne­go sil­nie kor­kiem gdy za zbli­że­niem iskry elek­trycz­nej gaz wo­do­ro­do­wy styka się z kwa­so­ro­dem po­wie­trza za­pa­la się i przez prę­że­nie pow­sta­łe ztąd wy­py­cha siłą i hu­kiem korek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorowy, daw. wodorodny

Wiktionary


wodorofluorek

nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek flu­o­ru, w któ­rym wy­stę­pu­je on na -1 stop­niu ut­le­nie­nia


SJP.pl


wodorofosforan

zwią­zek che­micz­ny, wo­do­ro­sól kwasu fos­fo­ro­we­go


SJP.pl


wodorokwas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. hy­drok­was — kwas nie­za­wie­ra­ją­cy tlenu;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrokwas

Wiktionary


wodorosiarczan

sól kwasu siar­ko­we­go pow­sta­ła w wy­ni­ku za­stą­pie­nia jed­ne­go atomu wo­do­ru me­ta­lem


SJP.pl


wodorosiarczek

zwią­zek che­micz­ny, sól siar­ko­wo­do­ru pow­sta­ła przez za­stą­pie­nie jed­ne­go wo­do­ru me­ta­lem; hy­dro­siar­czek


SJP.pl


wodorosole

Wo­do­ro­so­le, #PATRZ sole kwa­śne – związ­ki che­micz­ne bę­dą­ce so­la­mi kwa­sów wie­lo­pro­to­no­wych, któ­rych anio­ny za­wie­ra­ją atomy wo­do­ru w gru­pie kwa­so­wej.

Wikipedia


wodorost

1. naj­prost­sza sa­mo­żyw­na ro­śli­na ple­cho­wa; alga; glon
2. ro­śli­na by­tu­ją­ca w śro­do­wi­sku wod­nym; hy­dro­fit; ro­śli­na wodna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. mięk­ka ro­śli­na ros­ną­ca w wo­dzie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodorościk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrofit, trawa morska

Wiktionary


wodoroterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­ra­pia wo­do­rem

Wiktionary


wodorotlenek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny zło­żo­ny z anio­nu wo­do­rot­le­no­we­go (OH−) i sta­bil­ne­go ka­tio­nu amo­no­we­go, me­ta­lu lub or­ga­nicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­ro­dzie wo­do­rot­le­nek ma­gne­zu wy­stę­pu­je w po­sta­ci mi­ne­ra­łu bru­cy­tu.

Wiktionary


wodorotlenki

Wo­do­rot­len­ki – związ­ki che­micz­ne za­wie­ra­ją­ce sta­bil­ny ka­tion oraz anion wo­do­rot­le­no­wy #PATRZ. Wo­do­rot­len­ki mogą two­rzyć za­rów­no ka­tio­ny me­ta­li („M”) o róż­nej war­to­ścio­wo­ści (od I do IV), ka­tion amo­no­wy #PATRZ, jak rów­nież ka­tio­ny or­ga­nicz­ne, naj­czę­ściej czwar­to­rzę­do­we związ­ki amo­nio­we, np.

Wikipedia


wodorotlenkowy

przy­miot­nik od: wo­do­rot­le­nek


SJP.pl


wodorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. chem. me­to­da oczy­szcza­nia sil­ni­ka z na­ga­ru po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do do­lo­tu sil­ni­ka pod­czas jego pracy mie­sza­ni­ny gazów: wo­do­ru i tlenu (mie­sza­ni­na pio­ru­nu­ją­ca)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary


wodorować

1. wpro­wa­dzać do sil­ni­ka sa­mo­cho­do­we­go mie­szan­kę tlenu i wo­do­ru, w celu usu­nię­cia za­nie­czy­szczeń;
2. na­sy­cać ciecz wo­do­rem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwo­do­ro­wać)

 (1.1) mot. chem. pod­da­wać pro­ce­so­wi wo­do­ro­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go warto wo­do­ro­wać sil­ni­ki w na­szych sa­mo­cho­dach? Prze­de wszyst­kim za­bieg jest bez­piecz­ny, a przy tym: zmniej­sza emi­sję spa­lin, zwięk­sza wy­daj­ność sil­ni­ka, […], zmniej­sza zu­ży­cie oleju i pa­li­wa, zwięk­sza za­sięg

 (1.1) Nie na­le­ży jed­nak wo­do­ro­wać sil­ni­ków star­szych niż 20 let­nie, po­nie­waż oczy­szcze­nie ich ko­mo­ry spa­la­nia może do­pro­wa­dzić do nie­szczel­no­ści. Po wo­do­ro­wa­niu nie ma ko­niecz­no­ści wy­mia­ny oleju sil­ni­ko­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować

Wiktionary


wodorowiec

po­tocz­nie: po­jazd z na­pę­dem wo­do­ro­wym


SJP.pl


wodorowy

przy­miot­nik od: wodór


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy wo­do­ru, zwią­za­ny z wo­do­rem, za­si­la­ny wo­do­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden rod­nik wo­do­ro­wy po cyklu re­ak­cji daje w koń­co­wej fazie re­ak­cji aż trzy nowe rod­ni­ki wo­do­ro­we zdol­ne do ak­tyw­ne­go od­dzia­ły­wa­nia na ko­lej­ne czą­stecz­ki w tym obo­jęt­ne, co sta­no­wi ko­lej­ny etap w łań­cu­cho­wym pro­ce­sie spa­la­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wodorodowy, wodorodny

Wiktionary


wodorowęglan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu wę­glo­we­go, w któ­rej tylko jeden atom wo­do­ru uległ pod­sta­wie­niu przez atom me­ta­lu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­do­ro­wę­gla­ny dy­so­cju­ją w wo­dzie na ka­tio­ny me­ta­li lub ka­tion amo­no­wy oraz na anio­ny wo­do­ro­wę­gla­no­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn, AS: vodorovẽŋglãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodorowęglanowy

Wiktionary


wodorowęglanowy

→ wo­do­ro­wę­glan


SJP.pl

Patrz:

wodorowęglan

wodorowęglany

Wo­do­ro­wę­gla­ny – grupa związ­ków che­micz­nych, wo­do­ro­so­li kwasu wę­glo­we­go.

Wo­do­ro­wę­gla­ny dy­so­cju­ją w wo­dzie na ka­tio­ny me­ta­li (np.) lub ka­tion amo­no­wy () oraz na anio­ny wo­do­ro­wę­gla­no­we (), np.:

Wikipedia


wodorozcieńczalny

taki, któ­re­go stę­że­nie zmniej­sza się po do­da­niu wody


SJP.pl


wodorościk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wo­do­rost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodorost m.

Wiktionary


wodorzyg

wylot rynny od­pro­wa­dza­ją­cy wodę de­szczo­wą z mostu


SJP.pl


wodoród

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. daw. wodór, pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­do­ród otrzy­mać także można pro­wa­dząc parę wodną wy­wią­zu­ją­cą się z wody ogrze­wa­nej w re­tor­cie, a przez mocno roz­ża­rzo­ną rurę że­laz­ną lub por­ce­la­no­wą na­peł­nio­ną opił­ka­mi że­la­za lub wiąz­ka­mi czy­ste­go drutu że­laz­ne­go; kwa­so­ród wody łączy się bo­wiem z że­la­zem, two­rząc nie­dok­was że­la­za, a wszy­stek wo­do­ród ucho­dzi rurką o i uję­tym być może w sło­jach na­peł­nio­nych wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór, wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary


wodosiewność

roz­prze­strze­nia­nie się drogą wodną na­sion, za­rod­ni­ków i rozm­nó­żek; hy­dro­cho­ria


SJP.pl


wodospad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) swo­bod­ny, pio­no­wy spa­dek wody rzecz­nej, spo­wo­do­wa­ny róż­ni­cą po­zio­mów dna ko­ry­ta rzeki

Wiktionary

Wo­do­spad – swo­bod­ny, pio­no­wy spa­dek wody rzecz­nej, spo­wo­do­wa­ny ist­nie­niem w ko­ry­cie rzeki wy­raź­ne­go progu skal­ne­go o wy­so­ko­ści od kilku do kil­ku­set me­trów. Wo­do­spad wy­stę­pu­je w gór­nych od­cin­kach biegu rzek, w miej­scach, gdzie rzeka prze­ci­na war­stwę twar­dych skał. Skały te, wy­my­wa­ne wol­niej niż mięk­kie po­dło­że w dol­nym biegu rzeki, two­rzą sto­pień, z któ­re­go woda spada. Sze­reg wo­do­spa­dów na­zy­wa się ka­ska­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Huk wo­do­spa­du za­głu­szył roz­mo­wy tu­ry­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔspat, AS: vodospat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wodospadzik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katarakta, kaskada, siklawa

Wiktionary


wodospadzik

zdrob­nie­nie od: wo­do­spad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wo­do­spad

 (1.2) mały wo­do­spad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈspad͡ʑik, AS: vodospaʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodospad m.

Wiktionary


wodoszczelny

przy­miot­nik

 (1.1) nie prze­pu­szcza­ją­cy wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody ar­te­zyj­skie wy­stę­pu­ją tutaj mię­dzy dwie­ma war­stwa­mi skał wo­do­szczel­nych i pod­le­ga­ją ci­śnie­niu hy­dro­sta­tycz­ne­mu, które w przy­pad­ku prze­bi­cia nad­le­głej war­stwy nie­prze­pu­szczal­nej pro­wa­dzi do pow­sta­nia stud­ni ar­te­zyj­skiej lub źró­dła ar­te­zyj­skie­go, aż do osią­gnię­cia po­zio­mu zwa­ne­go po­zio­mem pie­zo­me­trycz­nym.

 (1.1) Jeśli chcesz za­nur­ko­wać z ze­gar­kiem na ręku, po­wi­nien być wo­do­szczel­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈʃt͡ʃɛlnɨ, AS: vodoščelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoszczelność ż.

Wiktionary


wodoterapia

ogół za­bie­gów lecz­ni­czych z uży­ciem wody w róż­nych sta­nach sku­pie­nia; aqu­a­te­ra­pia, wo­do­lecz­nict­wo, hy­dro­te­ra­pia, hy­dro­pa­tia


SJP.pl


wodotrysk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słup wody bi­ją­cy w górę, wy­try­ska­ją­ca skądś

Wiktionary


wodowanie

1. spu­szczać nowy lub wy­re­mon­to­wa­ny sta­tek z doku na wodę;
2. na­peł­niać wodą zbior­nik pa­ro­wo­zu lub wa­go­nu ko­le­jo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lotn. osa­dza­nie sa­mo­lo­tu lub kap­su­ły stat­ku kos­micz­ne­go na wo­dzie;

 (1.2) żegl. opu­szcza­nie stat­ku do wody po zbu­do­wa­niu lub re­mon­cie;

Wiktionary

Wo­do­wa­nie – wpro­wa­dze­nie stat­ku wod­ne­go albo innej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej na wodę po bu­do­wie, re­mon­cie, tran­spor­cie itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­to­gra­fię wo­do­wa­nia kap­su­ły Apol­lo 15 opu­bli­ko­wał miej­sco­wy dzien­nik.

 (1.2) Szcze­gól­nie uro­czy­ste jest wo­do­wa­nie jed­nost­ki nowo zbu­do­wa­nej w stocz­ni po­łą­czo­ne z chrztem i na­da­niem nazwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈvãɲɛ, AS: vodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wody lm nm., wodnistość ż., zwodowanie n., woda ż., wódka ż., wodnik mos./mzw., wodzianka ż., Wodnik mos./mzw., rozwadnianie n., rozwodnienie n., wodnica ż., wodniak mos./mrz., wodniaczka ż., odwodnianie n., odwodnienie n., uwadnianie n., uwodnienie n.

 czas. wodować ndk., zwodować dk., rozwadniać ndk., rozwodnić dk., odwodniać ndk., odwodnić dk., uwadniać ndk., uwodnić dk.

 przym. wodny, nawodny, podwodny, bezwodny

Wiktionary


wodowaniowy

→ wo­do­wa­nie


SJP.pl

Patrz:

wodowanie

wodować

1. spu­szczać nowy lub wy­re­mon­to­wa­ny sta­tek z doku na wodę;
2. na­peł­niać wodą zbior­nik pa­ro­wo­zu lub wa­go­nu ko­le­jo­we­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spu­szczać sta­tek na wodę

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) lecąc, osia­dać na wo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gdań­skiej stocz­ni wo­du­ją dziś nowy kon­te­ne­ro­wiec dla szwedz­kie­go ar­ma­to­ra.

 (2.1) Ame­ry­kań­ski sa­mo­lot rej­so­wy awa­ryj­nie wo­do­wał na rzece Hud­son.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔvat͡ɕ, AS: vodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodowanie n., wodnik m., wodnica ż., wodzianka ż., wodniak m., Wodnik mos./mzw.

 czas. zwodować dk., odwodnić dk., uwodnić dk.

 przym. wodnisty

Wiktionary


wodowisko

miej­sce wo­do­wa­nia hy­dro­pla­nu


SJP.pl


wodownik

zbior­ni­ko­wiec za­o­pa­tru­ją­cy stat­ki w wodę


SJP.pl


wodowskaz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do okre­śla­nia stanu wody w rzece lub je­zio­rze;

Wiktionary

Wo­dow­skaz – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru po­zio­mu wody. Umie­szcza się je przy rzece lub w rzece w pro­fi­lu wo­dow­ska­zo­wym. Naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny typ wo­dow­ska­zu to wo­dow­skaz ła­to­wy. Wadą wo­dow­ska­zów jest ko­niecz­na obec­ność ob­ser­wa­to­ra do wy­ko­na­nia od­czy­tu stanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na każ­dym z wo­dow­ska­zów za­no­to­wa­no spad­ki.

 (1.1) Na Opol­szczyź­nie stany alar­mo­we są prze­kro­czo­ne na 16 wo­dow­ska­zach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔfskas, AS: vodofskas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodowskazowy

Wiktionary


wodowskazowy

przy­miot­nik od: wo­dow­skaz


SJP.pl


wodowstręt

prze­jaw wście­kliz­ny po­le­ga­ją­cy na stra­chu przed wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wet. jeden z po­waż­nych ob­ja­wów wście­kliz­ny ob­ja­wia­ją­cy się bo­les­ny­mi skur­cza­mi krta­ni pod­czas picia wody, a nawet na jej widok

 (1.2) med. wet. inne okre­śle­nie wście­kliz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­ję­cie rów­no­ści budzi w nim taką wście­kłość jak woda w cho­rym na wo­dow­stręt (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wścieklizna

Wiktionary


wodozbiór

prze­sta­rza­le: zbior­nik wodny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wo­do­zbiór – bu­dow­la, ro­dzaj wieży ci­śnień
  • Wo­do­zbiór – ze­spół przy­rod­ni­czo-kra­jo­bra­zo­wy w Szcze­ci­nie

Wikipedia


wodołaz

pies z rasy po­cho­dzą­cej z Nowej Fund­lan­dii; no­wo­fund­land­czyk; no­wo­fund­land


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. kynol. rasa psa wy­ho­do­wa­na na Nowej Fund­lan­dii w Ka­na­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek zwy­kle spa­ce­ro­wał ze swoim wo­do­ła­zem wzdłuż Olzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowofundland, nowofundlandczyk

Wiktionary


wodończa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. wyż­ło­bie­nie na zbo­czu; miej­sce ukry­cia się za­ją­ców

Wiktionary


wodożytka

ro­dzaj ma­łych śli­ma­ków z ro­dzi­ny źród­lar­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w pię­ciu ga­tun­kach


SJP.pl


wodożytkowate

ro­dzi­na śli­ma­ków z pod­gro­ma­dy przo­dos­krzel­nych; źród­lar­ko­wa­te


SJP.pl


wodożytkowaty

o ce­chach wo­do­żyt­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków)


SJP.pl


wodu

1. rzad­ko: kult re­li­gij­ny upra­wia­ny głów­nie w Haiti i na po­łud­niu USA, łą­czą­cy ele­men­ty ka­to­li­cyz­mu z daw­ny­mi wie­rze­nia­mi afry­kań­ski­mi i spi­ry­tyz­mem; wudu, vo­o­doo, vo­u­dou;
2. ogól­na nazwa bóstw u Fonów z Be­ni­nu; wodun, wodżu


SJP.pl


wodun

ogól­na nazwa bóstw u Fonów z Be­ni­nu; wodu, wodżu


SJP.pl


wodunka

daw­niej:
1. pa­so­żyt pę­che­rzy­ko­wa­ty, ży­ją­cy naj­czę­ściej w mózgu;
2. ko­ło­wa­ciz­na


SJP.pl


wody

tle­nek wo­do­ru; naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny w przy­ro­dzie zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. ku­rort lecz­ni­czy

 (1.2) zob. wody pło­do­we.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: woda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hra­bi­na była ostat­nio u wód.

 (1.2) Dzwoń na po­go­to­wie, Hance odesz­ły wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdɨ, AS: vody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż., wódka ż., wodnik m., Wodnik m., wodniak m., wodowanie n.

 czas. wodować ndk.

 przym. wodny, wodnisty

Wiktionary


wodynie

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wo­dy­nie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Wo­dy­nie. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Wo­dy­nie a także rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Świę­tych Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła. Daw­niej mia­sto, także wieś szla­chec­ka, w dru­giej po­ło­wie XVI wieku po­ło­żo­na była w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


wodyński

przy­miot­nik od: Wo­dy­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wo­dyń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • An­to­ni Wo­dyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Jan Wo­dyń­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Józef Wo­dyń­ski – pol­ski sce­no­graf i ma­larz
  • Marek Wo­dyń­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


wodza

1. daw­niej, zwy­kle w licz­bie mno­giej: lejce, cugle; dziś żywe w pew­nych związ­kach wy­ra­zo­wych, np. trzy­mać nerwy na wodzy - nie dać się wy­pro­wa­dzić z rów­no­wa­gi;
2. daw­niej: prze­wo­dze­nie, kie­row­nict­wo; dziś żywe w pew­nych związ­kach wy­ra­zo­wych, np. pod czy­jąś wodzą - pod czy­imś do­wództ­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pas rze­mien­ny po­łą­czo­ny z wę­dzi­dłem, slu­źą­cy do kie­ro­wa­nia ko­niem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wodzić

Wiktionary


wodzak

spe­cjal­ny wózek cią­gnię­ty przez wo­dzar­kę w dźwi­gni­cy li­no­to­ro­wej


SJP.pl


wodzarka

ele­ment bomu, poz­wa­la­ją­cy wo­dzić go w dół i w górę


SJP.pl


wodze

1. daw­niej, zwy­kle w licz­bie mno­giej: lejce, cugle; dziś żywe w pew­nych związ­kach wy­ra­zo­wych, np. trzy­mać nerwy na wodzy - nie dać się wy­pro­wa­dzić z rów­no­wa­gi;
2. daw­niej: prze­wo­dze­nie, kie­row­nict­wo; dziś żywe w pew­nych związ­kach wy­ra­zo­wych, np. pod czy­jąś wodzą - pod czy­imś do­wództ­wem


SJP.pl

Wodze – skó­rza­ne, par­cia­ne lub gu­mo­we pasy po­łą­czo­ne z wę­dzi­dłem, przy po­mo­cy któ­rych jeź­dziec utrzy­mu­je kon­takt z py­skiem konia po­przez kiełz­no i w ten spo­sób prze­ka­zu­je ko­nio­wi sy­gna­ły.

Lejce, rza­dziej też: lejc, wodze – dłuż­sze pasy wy­ko­rzy­sty­wa­ne w po­dob­nym celu w po­wo­że­niu.

Wikipedia


wodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wo­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wodzić, zawieść, przewodzić

Wiktionary


wodzian

po­łą­cze­nie che­micz­ne za­wie­ra­ją­ce wodę w po­sta­ci od­dziel­nych czą­ste­czek; hy­drat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny ut­wo­rzo­ny przez po­łą­cze­nie sub­stan­cji che­micz­nych (naj­czę­ściej soli) z czą­stecz­ka­mi wody

Wiktionary


wodzianka

zupa z wody i roz­drob­nio­ne­go chle­ba; wo­dzion­ka, ka­płon, ka­pło­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. kulin. ro­dzaj zupy, kto­rej pod­sta­wą są suche skór­ki od chle­ba bądź jego miąższ, woda oraz sól, cza­sem z do­dat­kiem smal­cu, mar­ga­ry­ny lub masła

Wiktionary

Wo­dzian­ka – pro­sta zupa znana na Ślą­sku i w Pol­sce Środ­ko­wej. Wo­dzian­ka wy­stę­pu­je w wielu od­mia­nach, ale w każ­dej pod­sta­wą są chleb i wrzą­tek. Ma­ciej E. Hal­bań­ski w swoim "Lek­sy­ko­nie sztu­ki ku­li­nar­nej" podał na­stę­pu­ją­cą de­fi­ni­cję wo­dzian­ki: zupa przy­rzą­dzo­na z czer­stwe­go chle­ba po­kra­ja­ne­go w kost­kę, za­la­ne­go wrząt­kiem, z do­dat­kiem roz­tar­te­go z solą czosn­ku i tłu­szczu, naj­le­piej smal­cu ze skwar­ka­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., wodowanie n., woda ż., wodnistość ż.

 czas. wodować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. wodźůnka

Wiktionary


wodziciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ktoś, kto do­wo­dzi, pro­wa­dzi, wie­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wodzicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider / leader, przywódca, wodzirej, wódz

Wiktionary


wodzicielka

1. daw­niej: ko­bie­ta, która pro­wa­dzi, wie­dzie kogoś;
2. kura, gęś, kacz­ka, in­dycz­ka opie­ku­ją­ca się pis­klę­ta­mi w pier­wszym okre­sie ich życia


SJP.pl


wodzicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Wo­dzic­ki (1750-1794) – ge­ne­rał major wojsk ko­ron­nych
  • Ka­zi­mierz Wo­dzic­ki
    • Ka­zi­mierz Wo­dzic­ki (1816-1889) – or­ni­to­log
    • Ka­zi­mierz Wo­dzic­ki (1900-1987) – or­ni­to­log
  • Sta­ni­sław Wo­dzic­ki (1764-1843) – po­li­tyk
  • Mi­chał Wo­dzic­ki (1687–1764) – bi­skup
  • Eliasz Wo­dzic­ki (zm. 1805) – hra­bia
  • Piotr Wo­dzic­ki (zm. 1768) – ge­ne­rał-major
  • Jan Kanty Wo­dzic­ki (zm. 1821) – ka­no­nik kra­kow­ski
  • Roman Wo­dzic­ki (1904–1978) – dy­plo­ma­ta, praw­nik
  • Hen­ryk Wo­dzic­ki – poseł Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Lud­wik Wo­dzic­ki – hra­bia, poseł Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji

Wikipedia


wodzidło

ele­ment lo­ko­mo­ty­wy


SJP.pl

Wo­dzi­dło, pro­wad­ni­ca, gu­ber­na­ku­lum ( gu­ber­na­cu­lum) – męski na­rząd roz­rod­czy niek­tó­rych ni­cie­ni.

Wo­dzi­dło ma po­stać zes­kle­ro­ty­zo­wa­ne­go, oskór­ko­we­go ko­ry­ta, po­ło­żo­ne­go w grzbie­to­wej ścia­nie kie­szon­ki steku, w po­bli­żu dy­stal­nych czę­ści szcze­ci­nek ko­pu­la­cyj­nych (spi­ku­li).

Wikipedia


wodzierady

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wo­dzie­ra­dy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


wodzieradzki

przy­miot­nik od: Wo­dzie­ra­dy


SJP.pl


wodzień

owad z rzędu mu­chó­wek


SJP.pl

Wo­dzień ("Cha­o­bo­rus") – ro­dzaj owa­dów na­le­żą­cy do rzędu mu­chó­wek i ro­dzi­ny wo­dzie­nio­wa­tych. Po­sta­cie do­ro­słe tych zwie­rząt – imago swoim wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją ko­ma­ry, jed­nak­że w odróż­nie­niu od nich sa­mi­ce wo­dzie­nia nie kłują. Wo­dzie­nie prze­cho­dzą prze­o­bra­że­nie zu­peł­ne.

Wikipedia


wodzik

część wo­dzą­ca w pla­ni­me­trze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Wo­dzik – par­ty­zant Gwar­dii Lu­do­wej
  • wo­dzik – ele­ment sil­ni­ka wo­dzi­ko­we­go
  • wo­dzik – ele­ment oża­glo­wa­nia ga­flo­we­go
  • wo­dzik – ele­ment pla­ni­me­tru
  • wo­dzik – ele­ment niek­tó­rych ko­ło­wrot­ków węd­kar­skich

Wikipedia


wodzikowy

→ wo­dzik


SJP.pl

Patrz:

wodzik

wodzinek

Wo­dzi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Tu­szyn, przy szo­sie łą­czą­cej Wolę Ka­moc­ką z Tu­szy­nem.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Głów­na ulica we wsi to ulica Sroc­ka. Można nią do­je­chać do wsi Srock.

Wikipedia


wodzinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wodzionka

zupa z wody i roz­drob­nio­ne­go chle­ba; wo­dzian­ka, ka­płon, ka­pło­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. po­tra­wa z czer­stwe­go chle­ba, czosn­ku, tłu­szczu zwie­rzę­ce­go oraz wrząt­ku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­li­my wczo­rej wo­dzion­ka ze czosn­kiem i szpyr­kom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wódzia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk brołtzupa, brotzupa, waserzupe

Wiktionary


wodzirej

czło­wiek, który pro­wa­dzi za­ba­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który pro­wa­dzi tańce na we­se­lach i ba­lach

 (1.2) przy­wód­ca grupy osób

Wiktionary

Zo­bacz też: Wo­dzi­rej (film).

Wo­dzi­rej – czło­wiek pro­wa­dzą­cy tańce na we­se­lach, ba­lach, za­ba­wach ta­necz­nych.

Wo­dzi­re­je sta­no­wią grupę za­wo­do­wą, która wy­pra­co­wa­ła sze­reg zasad dzia­ła­nia, opar­tych na mu­zy­ce, sło­wie i tańcu. Two­rzą nowe ukła­dy cho­re­o­gra­ficz­ne, pro­wa­dzą szko­le­nia ta­necz­ne i ani­ma­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wasze we­se­le jest jed­nak udane, a wszyst­ko dzię­ki wo­dzi­re­jo­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈd͡ʑirɛj, AS: voʒ́irei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodzirejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przywódca

Wiktionary


wodzirejka

→ wo­dzi­rej


SJP.pl

Patrz:

wodzirej

wodzirejski

→ wo­dzi­rej


SJP.pl

Patrz:

wodzirej

wodzirejstwo

1. funk­cja wo­dzi­re­ja;
2. prze­wo­dze­nie innym


SJP.pl


wodzisław

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim;

 (2.2) geogr. to­po­nim, skład­nik nazwy mia­sta Wo­dzi­sław Ślą­ski

Wiktionary

Wo­dzi­sław – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Wo­dzi­sław. Leży w wi­dłach rzeki Moz­ga­wy i jej do­pły­wu Moz­gaw­ki, przy dro­dze ek­spre­so­wej S7.

Prawa miej­skie od 1366, zde­gra­do­wa­ny do rangi wsi 13 stycz­nia 1870. Sta­tus mia­sta odzy­skał 1 stycz­nia 2021.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) W 1869 Wo­dzi­sław utra­cił prawa miej­skie.

 (2.2) W po­ło­wie XIX wieku więk­szość miesz­kań­ców Wo­dzi­sła­wia oraz ca­łe­go re­gio­nu sta­no­wi­ła lud­ność pol­sko­ję­zycz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2)

 rzecz. wodzisławianin m., wodzisławianka ż.

 przym. wodzisławski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) Wodzisław Śląski

Wiktionary


wodzisława

imię żeń­skie


SJP.pl


wodzisławek

zdrob­nie­nie od: Wo­dzi­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl


wodzisławianin

1. miesz­ka­niec Wo­dzia­sła­wia;
2. miesz­ka­niec Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wo­dzi­sła­wia

 (1.2) miesz­ka­niec Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Radek jest ro­do­wi­tym wo­dzi­sła­wia­ni­nem, jego dziad­ko­wie miesz­ka­li w Wo­dzi­sła­wiu Ślą­skim je­szcze przed wojną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wodzisław m.

:: fż. wodzisławianka ż.

 przym. wodzisławski

Wiktionary


wodzisławianka

1. miesz­kan­ka Wo­dzia­sła­wia;
2. miesz­kan­ka Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wo­dzi­sła­wia

 (1.2) miesz­kan­ka Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na raut przysz­ły zacne wo­dzi­sła­wian­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wodzisław m.

:: fm. wodzisławianin mos.

 przym. wodzisławski

Wiktionary


wodzisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­dzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wodzisławka

zdrob­nie­nie od: Wo­dzi­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl


wodzisławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­dzi­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wodzisławostwo

Wo­dzi­sław z mał­żon­ką; Wo­dzi­sła­wo­wie


SJP.pl


wodzisławowie

Wo­dzi­sław z mał­żon­ką; Wo­dzi­sła­wo­stwo


SJP.pl


wodzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­dzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wodzisławski

przy­miot­nik od: Wo­dzi­sław Ślą­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wo­dzi­sła­wia, zwią­za­ny z Wo­dzi­sła­wiem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go, zwią­za­ny z Wo­dzi­sła­wiem Ślą­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1720 wy­bu­do­wa­no wo­dzi­sław­ską sy­na­go­gę.

 (1.2) Wo­dzi­sław Ślą­ski zo­stał sie­dzi­bą po­wia­tu wo­dzi­sław­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wodzisław m., wodzisławianin mos., wodzisławianka ż.

Wiktionary


wodzić

1. pro­wa­dzić do­kądś;
2. o sa­mi­cach niek­tó­rych pta­ków: opie­ko­wać się pis­klę­ta­mi do mo­men­tu osią­gnię­cia przez nie sa­mo­dziel­no­ści;
3. prze­su­wać coś po czymś;
4. wo­dzić się - cho­dzić z kimś wol­nym kro­kiem w różne miej­sca; daw­niej: mo­cu­jąc się, prze­cią­gać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) idąc pro­wa­dzić kogoś, od­wie­dza­jąc ko­lej­ne miej­sca

 (1.2) prze­su­wać coś po ja­kiejś po­wierzch­ni

 (1.3) o dro­biu: wy­pro­wa­dzać pis­klę­ta

 (1.4) o zwie­rzę­tach: pro­wa­dzić za wodze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­niek wo­dził nas po róż­nych me­li­nach w po­szu­ki­wa­niu Staś­ka.

 (1.2) Wo­dził oczy­ma po kart­ce, ale nie ro­zu­miał ani słowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: voʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodzenie n., wódz m., wodza ż., wywód mrz.

 czas. dowodzić, odwodzić, przewodzić, przywodzić, uwodzić, wywodzić, zwodzić, zawodzić, powodzić się, wieść, powodzić, zawieść, zwieść, rozwodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieść, prowadzić

 (1.2) przesuwać, podążać

Wiktionary


wodziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Wo­dziń­ska, pol­ska ar­che­o­loż­ka
  • Maria Wo­dziń­ska (1819–1896), pol­ska ma­lar­ka
  • An­to­ni Wo­dziń­ski (1848–1928), pi­sarz pol­ski i fran­cu­ski
  • Be­ne­dykt Wo­dziń­ski (1859–1926), in­ży­nier, pro­fe­sor bu­do­wy mo­stów
  • Ce­za­ry Wo­dziń­ski (1959–2016), pol­ski fi­lo­zof, hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii
  • Igna­cy Wo­dziń­ski (1745–1815), ge­ne­rał-major 1791
  • Józef Wo­dziń­ski (1859–1918), pol­ski ma­larz
  • Karol Wo­dziń­ski herbu Ja­strzę­biec (1722–1813), poseł na sejm, sę­dzia w War­sza­wie
  • Ma­ciej Wo­dziń­ski (1782–1848), pre­zes Se­na­tu w cza­sie pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Mar­cin Wo­dziń­ski (ur. 1966), pol­ski hi­sto­ryk i fi­lo­log
  • Ma­rian Wo­dziń­ski (1911–1986), dok­tor me­dy­cy­ny, czło­nek ko­mi­sji Czer­wo­ne­go Krzy­ża

Wikipedia


wodzostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wo­wa­nie funk­cji wodza

Wiktionary

Wo­dzo­stwo – forma or­ga­ni­za­cji spo­łecz­no-po­li­tycz­nej o zhie­rar­chi­zo­wa­nej i scen­tra­li­zo­wa­nej for­mie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się re­dy­stry­bu­cyj­nym sy­ste­mem eko­no­micz­nym. Roz­wój wo­dzo­stwa i sta­bi­li­za­cja mogą do­pro­wa­dzić do pow­sta­nia struk­tu­ry pań­stwo­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wódz mos.

Wiktionary


wodzowski

→ wódz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wodza

Wiktionary

Patrz:

wódz

Powiązane:

 rzecz. wódz mos.

Wiktionary


wodzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wo­dzyń­ski (1932-2009), pol­ski aktor, re­ży­ser, pe­da­gog, ne­stor gdyń­skiej sceny
  • Le­szek Wo­dzyń­ski (1946–1999), pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Mi­ro­sław Wo­dzyń­ski (ur. 1951), pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


wodór

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1, najl­żej­szy z pier­wiast­ków che­micz­nych, nie­me­tal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1;

Wiktionary

Wodór (H, hy­dro­ge­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 1, nie­me­tal z bloku s ukła­du okre­so­we­go. Wodór jest naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­cym pier­wiast­kiem che­micz­nym we Wszechś­wie­cie i jed­nym z naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych pier­wiast­ków na Ziemi. Ma najm­niej­szą masę ato­mo­wą, wy­no­szą­cą 1,00794 u. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­cym izo­to­pem wo­do­ru jest prot (), któ­re­go atom ma naj­prost­szą moż­li­wą bu­do­wę – skła­da się z jed­ne­go pro­to­nu i jed­ne­go elek­tro­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma wodór?

 (1.1) Wodór po raz pier­wszy otrzy­ma­no sztucz­nie w re­ak­cji me­ta­lu z kwa­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdur, AS: vodur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary


wodła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, w Ka­re­lii, ucho­dzi do je­zio­ra Onega;

Wiktionary

Wodła (ros Водла) – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, w na­le­żą­cej do tego pań­stwa Re­pu­bli­ce Ka­re­lii.

Dłu­gość ok. 149 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 13.700 km², śred­ni prze­pływ – 130 m³/s.

Wy­pły­wa z je­zio­ra Wo­dło­zie­ro i wpada do je­zio­ra Onega. Nad Wodłą leży re­jo­no­we mia­sto Pudoż.

Wikipedia


wodżu

ogól­na nazwa bóstw u Fonów z Be­ni­nu; wodun, wodu


SJP.pl


wogeski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­ge­za­mi, do­ty­czą­cy Wo­ge­zów, po­ło­żo­ny w Wo­ge­zach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale tylko w pew­nym stop­niu, bo już w kil­ka­na­ście lat po śmier­ci Ko­lum­ba­na, zro­dził się, i to w samym Lu­xe­u­il, pro­test prze­ciw­ko irosz­koc­kiej skraj­no­ści. W wo­ge­skim opact­wie i gdzie in­dziej znie­sio­no po pro­stu naj­bar­dziej ra­żą­ce punk­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wogezy nmos., wogezyt mrz.

Wiktionary


wogezy

góry we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie we wschod­niej Fran­cji;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment, po­ło­żo­ny w re­gio­nie Grand Est;

Wiktionary

Wo­ge­zy (fr. Vos­ges, niem. Vo­ge­sen) – pasmo gór­skie we wschod­niej Fran­cji, od­dzie­lo­ne Bramą Bur­gundz­ką od gór Jura. Stro­mo opa­da­ją ku Ni­zi­nie Gór­no­reń­skiej. Nazwa po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od cel­tyc­kie­go boga gór i lasów Vo­se­gu­sa (rów­nież Vo­sa­gu­sa, Vo­sa­ciu­sa), póź­niej zo­sta­ła prze­ję­ta przez Rzy­mian w Galii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nost­ki nie­miec­kie sfor­so­wa­ły Wo­ge­zy i po­ma­sze­ro­wa­ły na Paryż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wogezyt mrz.

 przym. wogeski

Wiktionary


wogezyt

mag­mo­wa skała ży­ło­wa z grupy lam­pro­fi­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. geol. skała mag­mo­wa, od­mia­na lam­pro­fi­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­lo­dzy za­li­cza­ją wo­ge­zyt do lam­pro­fi­rów wła­ści­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wogezy lm. nmos.

 przym. wogeski

Wiktionary


wogulski

zwią­za­ny z Wo­gu­ła­mi, ludem ugro­fiń­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­gó­ła­mi, do­ty­czą­cy Wo­gó­łów (Man­sów)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wo­gul­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wogół mos., Wogółka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mansyjski

 (2.1) mansyjski

Wiktionary


woguł

daw­niej: Mans - czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go za­chod­nią Sy­be­rię


SJP.pl


wogułowie

daw­niej: Man­so­wie - naród ugro­fiń­ski za­miesz­ku­ją­cy za­chod­nią Sy­be­rię


SJP.pl


wohyń

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wohyń – wieś (dawne mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim, w gmi­nie Wohyń, ok. 10 km od Ra­dzy­nia Pod­la­skie­go.

Wohyń uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1522 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku. Wohyń po­ło­żo­ny był w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. Mia­sto eko­no­mii brze­skiej w dru­giej po­ło­wie XVII wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie bial­sko­pod­la­skim.

Wikipedia


wohyński

przy­miot­nik od: Wohyń, gmina w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim


SJP.pl


woicki

naz­wi­sko


SJP.pl


woj

pol­ski ry­cerz, wo­jow­nik z cza­sów śred­nio­wie­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. dawny wo­jow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uj­rza­ła na wid­no­krę­gu pię­ciu wojów uz­bro­jo­nych w kusze i ber­dy­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojownik mzw./mos., wojna ż.

 przym. wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rycerz, wojownik

Wiktionary


woj.

skrót od:
1. wo­je­wództ­wo; wojew.;
2. wo­je­wo­da; wojew.;
3. wo­je­wódz­ki; wojew.;
4. wo­jen­ny;
5. woj­sko­wy; wojsk.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wo­je­wództ­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdańsk leży w woj. po­mor­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ, AS: voi ̯evuctfo

Wiktionary


wojacki

→ wojak


SJP.pl

Patrz:

wojak

wojaczek

żar­to­bli­wie: bra­nie udzia­łu w woj­nie, walce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wojak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­ja­czek – naz­wi­sko
  • Wo­ja­czek – film bio­gra­ficz­ny z 1999 o Ra­fa­le Wo­jacz­ku
  • Rafał Wo­ja­czek (1945–1971) – pol­ski poeta, brat An­drze­ja
  • An­drzej Wo­ja­czek (1947–2000) – pol­ski aktor, brat Ra­fa­ła
  • Józef Wo­ja­czek (1901–1993) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, mi­sjo­narz z Ma­riann­hill
  • Kry­stian Wo­ja­czek (ur. 1950) – pol­ski te­o­log ka­to­lic­ki
  • Marek Wo­ja­czek (ur. 1964) – pol­ski sę­dzia żuż­lo­wy klasy mię­dzy­na­ro­do­wej
  • Jacek Wo­ja­czek (ur. 1975) – pol­ski rug­by­sta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wojak m.

Wiktionary


wojaczka

żar­to­bli­wie: bra­nie udzia­łu w woj­nie, walce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­bie­ta wojak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojak mzw./mos.

Wiktionary


wojaczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wo­ja­ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wojować

 rzecz. wojownik mzw./mos.

Wiktionary


wojak

żoł­nierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. żoł­nierz, zwy­kle doś­wiad­czo­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stur­nel­la|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wojak – wo­jow­nik, osoba wo­ju­ją­ca
  • Wojak – mem in­ter­ne­to­wy
  • Wojak – marka piwa typu jasny lager pro­du­ko­wa­na przez Ty­skie Bro­wa­ry Ksią­żę­ce
  • Wojak Chur­chill – bry­tyj­ski film ko­me­dio­wy z 2004 roku
  • Wojak dłu­go­ster­ny
  • Wojak ża­bo­to­wy
  • Wojak obroż­ny
  • Wojak pam­pa­so­wy
  • Wojak żół­to­gar­dły
  • Jan Wojak (1905–1972) – pol­ski na­u­czy­ciel, poseł na Sejm PRL III ka­den­cji
  • Le­o­pold Wojak (1867–1962) – pol­ski pa­stor Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go
  • Ta­de­usz Wojak (1907–2000) – pol­ski pa­stor Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjak, AS: voi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n., wojska nmos., wojna ż., wojenka ż., wojskowy m., wojski m., wojaczka ż., wojowanie n., zawojowanie n., zwojowanie n., wywojowanie n., wojskowość ż.

:: zdrobn. wojaczek m.

 czas. wojować ndk., zawojować dk., zwojować dk., wywojować dk.

 przym. wojskowy, wojenny, wojujący

 przysł. wojskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojskowy, żołnierz; gw. Górny Śląsk wojok

Wiktionary


wojakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Wo­ja­kow­ski (1880–1940), pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Ka­sper Wo­ja­kow­ski, urzęd­nik ziem­ski
  • Ka­zi­mierz Wo­ja­kow­ski (1889–), ka­pi­tan Woj­ska Pol­skie­go, ka­pel­mistrz
  • Ka­zi­mierz Fer­dy­nand Wo­ja­kow­ski (1895–1986), puł­kow­nik sa­pe­rów Woj­ska Pol­skie­go, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Ma­te­usz Ma­u­ry­cy Wo­ja­kow­ski (1775–1845), du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Re­mi­gian Wo­ja­kow­ski (–1716), urzęd­nik ziem­ski
  • (21846) Wo­ja­kow­ski, pla­ne­to­i­da

Wikipedia


wojanów

Wo­ja­nów (do 1945 niem. "Schil­dau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce, na po­gra­ni­czu Kot­li­ny Je­le­nio­gór­skiej i Rudaw Ja­no­wic­kich w Su­de­tach Za­chod­nich.

Wikipedia


wojarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wo­jow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ty­lo­ma wo­ja­rza­mi mia­sta nie weź­mie­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos.

Wiktionary


wojas

naz­wi­sko


SJP.pl

Wojas – pol­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją i sprze­da­żą obu­wia skó­rza­ne­go oraz drob­nej ga­lan­te­rii skó­rza­nej. Jest no­to­wa­ne na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie.

Spół­ka jest do­staw­cą butów dla ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej, woj­ska i le­śnict­wa. Pro­duk­ty Wojas można nabyć w bli­sko 170 skle­pach fir­mo­wych na te­re­nie Pol­ski, Sło­wa­cji, Czech, Bia­ło­ru­si. Około 10% sprze­da­ży to ek­sport, głów­nie do Ukra­i­ny, Iz­ra­e­la, Mon­go­lii, Litwy, Nie­miec oraz Rosji.

Wikipedia


wojasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wojaszówecki

→ Wo­ja­szów­ka


SJP.pl


wojaszówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wo­ja­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, sie­dzi­ba gminy Wo­ja­szów­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość leży nad Wi­sło­kiem. Przez wieś prze­cho­dzi droga wo­je­wódz­ka (łą­czą­ca Kros­no z drogą DW 988) oraz linia ko­le­jo­wa Rze­szów – Jasło z przy­stan­kiem Wo­ja­szów­ka.

Wikipedia


wojaż

po­dróż, wy­ciecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­dróż, głów­nie za­gra­nicz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kinga jutro wraca z wo­ja­ży po Ame­ry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjaʃ, AS: voi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojażer mos., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: zdrobn. wojażyk mrz.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróż, wycieczka, peregrynacja

Wiktionary


wojażer

osoba po­dró­żu­ją­ca, zwła­szcza za gra­ni­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. po­dróż­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wit dużo jeź­dzi po Azji, wszy­scy mają go za wo­ja­że­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: fż. wojażerka ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżnik, globtroter

Wiktionary


wojażerka

→ wo­ja­żer; po­dróż­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­dróż­nicz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­wo­jen­ne wo­ja­żer­ki pły­wa­ły do Ziemi Świę­tej stat­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: fm. wojażer m.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżniczka, globtroterka

Wiktionary


wojażerski

→ wo­ja­żer


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. wła­ści­wy wo­ja­żom

 (1.2) przest. zwią­za­ny z wo­ja­że­rem lub wo­ja­żer­ką, do­ty­czą­cy wo­ja­że­ra lub wo­ja­żer­ki

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) przest. na­le­żą­cy do wo­ja­że­ra lub wo­ja­żer­ki

Wiktionary

Patrz:

wojażer

Przykłady

 (1.1) Wi­szą­cy na wie­sza­ku kask ko­lo­nial­ny, bę­dzie przy­po­mi­nał zwie­dza­ją­cym o wo­ja­żer­skim stylu życia wła­ści­cie­la re­zy­den­cji.

 (1.2) Jego wo­ja­żer­ski ek­wi­pu­nek mie­ści się w ple­ca­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżny, podróżniczy

Wiktionary


wojażersko

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. przest. tak jak wo­ja­że­ro­wie, wo­ja­żu­jąc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

Wiktionary


wojażerskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zbiór cech uwa­ża­nych za ty­po­we dla wo­ja­że­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wo­ja­żo­wać.

 (1.2) przest. po­dró­żo­wa­nie, szcze­gól­nie poza gra­ni­ca­mi kraju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wyda już wszyst­kie pie­nią­dze po dziad­kach, skoń­czy się to całe wo­ja­żo­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażer mos., wojażerka ż., wojażerskość ż., wojażowość ż., wojażyk mrz.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. prze­by­wać drogę w celu od­wie­dze­nia od­le­głe­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziad­ko­wie w wa­ka­cje za­wsze wo­ja­żo­wa­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż mrz., wojażer mos., wojażyk mrz., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżować

Wiktionary


wojażowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zbiór cech uwa­ża­nych za ty­po­we dla wo­ja­ży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażowy

przy­miot­nik od: wojaż


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. po­dróż­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażer m., wojażyk m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażyk

zdrob­nie­nie od: wojaż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zdrobn. od: wojaż

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojbor

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Woj­bor – imię sło­wiań­skie zło­żo­ne z dwóch czło­nów: woj - "wo­jow­nik" i bor - "walka". Może to oz­na­czać: walka wo­jow­ni­ka, wo­jow­nik wa­lecz­ny itd.

Woj­bor imie­ni­ny ob­cho­dzi w dniu: 13 sierp­nia

Wikipedia


wojciak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojcicki

naz­wi­sko


SJP.pl


wojciech

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

, Wo­ciech – sta­ro­pol­skie mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Woj­ciech w 2017 r. zaj­mo­wał 9. miej­sce w gru­pie imion mę­skich. W całej po­pu­la­cji Po­la­ków Woj­ciech zaj­mo­wał w 2017 r. 16. miej­sce (317 857 nadań).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Kra­ko­wa przy­był wier­ny współ­pra­cow­nik zmar­łe­go króla, ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski, Woj­ciech Ja­strzę­biec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjt͡ɕɛx, AS: voi ̯ćeχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciechowa ż., Wojciechówna ż., Wojciechostwo lm m., Wojtkowa ż., Wojtkówna ż., Wojtusiowa ż., Wojtusiówna ż., Wojciechów mrz., Wojciechowo n., Wojciechówka ż.

:: zdrobn. Wojtek mos., Wojtuś mos.

:: zgrub. Wojtas mos.

:: fż. Wojciecha ż.

 przym. Wojciechowy, wojcieski, wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciecha

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Woj­cie­cha, Wo­cie­cha – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie. Skła­da się z czło­nów oz­na­cza­ją­cych „ta, która cie­szy jako żoł­nierz” czyli „wo­jow­nik po­cie­cha”, „ta, któ­rej walka spra­wia ra­dość”. Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Woj­ciech.

Woj­cie­cha imie­ni­ny ob­cho­dzi 23 kwiet­nia i 29 lipca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos.

Wiktionary


wojciechostwo

Woj­ciech z mał­żon­ką; Woj­cie­cho­wie


SJP.pl


wojciechowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Woj­cie­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ze­bra­niu bra­ko­wa­ło tylko Woj­cie­cho­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciechówka ż., wojciechówczanka ż., wojciechówczanin mos., Wojciech mos., wojciechowianin m., wojciechowianka ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Woj­cie­cho­wo

 (1.2) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Woj­cie­chów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał był ro­do­wi­tym woj­cie­cho­wia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

:: fż. wojciechowianka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Woj­cie­cho­wo

 (1.2) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Woj­cie­chów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wasza pra­bab­cia była ro­do­wi­tą woj­cie­cho­wian­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

:: fm. wojciechowianin m.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowice

1. część mia­sta Ostro­łę­ka;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­cho­wi­ce – część mia­sta Ostro­łę­ka
  • Woj­cie­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko
  • Woj­cie­cho­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Woj­cie­cho­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów
  • Woj­cie­cho­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Woj­cie­cho­wi­ce
  • Woj­cie­cho­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Woj­cie­cho­wi­ce – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Woj­cie­cho­wi­ce Duże
  • Woj­cie­cho­wi­ce Małe
  • Woj­cie­chów, Woj­cie­cho­wo

Wikipedia


wojciechowicki

przy­miot­nik od: Woj­cie­cho­wi­ce


SJP.pl


wojciechowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Woj­cie­cho­wicz (1927–2010) – pol­ski pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Edu­ard Waj­cia­cho­wicz (ur. 1960) – bia­ło­ru­ski po­li­tyk i na­u­czy­ciel
  • Jacek Woj­cie­cho­wicz (ur. 1963) – pol­ski po­li­tyk
  • Jerzy Woj­cie­cho­wicz Bil­le­wicz (zm. 1643/1644) – pod­sta­ro­ści żmudz­ki
  • Jo­an­na Woj­cie­cho­wicz (ur. 1944) – pol­ska ar­chi­tekt­ka, opo­zy­cjo­nist­ka
  • Ka­mi­la Woj­cie­cho­wicz, także Woj­cie­chow­ska (ur. 1979) – pol­ska ak­tor­ka
  • Mi­chał Woj­cie­cho­wicz (ur. 1964) – pol­ski przed­się­bior­ca, pi­sarz
  • Mi­ko­łaj Woj­cie­cho­wicz Ja­sień­ski (XVI w.) – pol­ski szlach­cic
  • Sta­ni­sław Woj­cie­cho­wicz Hla­do­wic­ki (XVI w.) – pol­ski szlach­cic
  • Stas Woj­cie­cho­wicz (ur. 1977) – pol­ski rabin
  • Wasyl Woj­ce­cho­wycz (Woj­cie­cho­wicz, 1913–1987) – ra­dziec­ki do­wód­ca par­ty­zanc­ki

Wikipedia


wojciechowie

Woj­ciech z mał­żon­ką; Woj­cie­cho­stwo


SJP.pl


wojciechowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu pol­skich wsi, osad i czę­ści wsi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­cho­wo – część wsi Leśna Pod­la­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Leśna Pod­la­ska
  • Woj­cie­cho­wo – część wsi Wólka-Woj­cie­chó­wek w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Rzą­śnik
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Sie­miąt­ko­wo
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Woj­cie­cho­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Or­ne­ta
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ra­cze­wo
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Cho­dów
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Rzgów
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Woj­cie­cho­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ro­goź­no
  • Woj­cie­cho­wo – część wsi Lipa w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ry­czy­wół
  • Woj­cie­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pew­ne wy­bie­rze­my się w czerw­cu do Woj­cie­cho­wa na uro­dzi­ny babci Da­nu­si.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechów mrz., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowski

przy­miot­nik od: Woj­cie­cho­wo, Woj­cie­chów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do miej­sco­wo­ści Woj­cie­cho­wo, zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Woj­cie­cho­wo

 (1.2) od­no­szą­cy się do miej­sco­wo­ści Woj­cie­chów, zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Woj­cie­chów

Wiktionary

Woj­cie­chow­ski (forma żeń­ska Woj­cie­chow­ska, l. mn: Woj­cie­chow­scy) – jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 17.01.2015 r. no­si­ło je 42 828 Polek i 41 864 Po­la­ków. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka na te­re­nie Ma­zo­wsza, Wiel­ko­pol­ski i Kujaw. Daw­niej czę­sto spo­ty­ka­na była też pi­sow­nia „Wo­y­cie­chow­ski”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni ro­zbi­li się przy szo­sie woj­cie­chow­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciechówka ż., wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

 przym. wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowy

taki jak u Woj­cie­cha, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Woj­cie­cha


SJP.pl


wojciechów

Woj­ciech z mał­żon­ką; Woj­cie­cho­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu pol­skich gmin, wsi, osad i daw­nych gro­mad;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Woj­ciech

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­chów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Za­grod­no
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Sza­star­ka
  • Woj­cie­chów – część wsi Kra­śni­czyn w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kra­śni­czyn
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Woj­cie­chów
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ła­zi­ska
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
  • Woj­cie­chów – osada w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Woj­cie­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Woj­cie­chów – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lesie pod Woj­cie­cho­wem wi­dzia­no wa­ta­hę wil­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Woj­cie­chów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na za­wo­dach stra­żac­kich znowu zwy­cię­ży­li woj­cie­chów­cza­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., Wojciechówka ż.

:: fż. wojciechówczanka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Woj­cie­chów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­bab­cia Kry­sty­na była ro­do­wi­tą woj­cie­chów­czan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechówka ż.

:: fm. wojciechówczanin m.

 przym. wojciechówecki

Wiktionary


wojciechówecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do miej­sco­wo­ści Woj­cie­chów­ka, zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Woj­cie­chów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oni ro­zbi­li się przy szo­sie woj­cie­chó­wec­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., Wojciechówka ż., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż., wojciechówczanin mos., wojciechówczanka ż.

 przym. wojciechowski

Wiktionary


wojciechówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­chó­wek – część wsi Woj­cie­chów, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Za­grod­no
  • Woj­cie­chó­wek – przy­sió­łek wsi Świę­ty Woj­ciech, w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Wólka-Woj­cie­chó­wek
  • Woj­cie­cho­wo
  • Woj­cie­chów
  • Woj­cie­chów­ka

Wikipedia


wojciechówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu wsi i czę­ści wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ty­szow­ce
  • Woj­cie­chów­ka – część wsi Sła­wę­cin w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Woj­cie­chów­ka – część wsi Nowe Rybie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Woj­cie­chów­ka – część wsi Fi­li­po­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­szy­ce
  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Bia­ło­brze­gi
  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Prom­na
  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca
  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Po­licz­na
  • Woj­cie­chów­ka – część wsi Dębów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Gać
  • Woj­cie­chów­ka – część wsi Urze­jo­wi­ce w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Prze­worsk
  • Woj­cie­chów­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Woj­cie­chów­ce nikt nie zgła­szał żad­nych pro­ble­mów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., wojciechówczanin mos., wojciechówczanka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojcieszak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojcieszek

naz­wi­sko


SJP.pl


wojcieszkowski

przy­miot­nik od: Woj­ciesz­ków


SJP.pl


wojcieszków

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Woj­ciesz­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Woj­ciesz­ków. Leży nad Małą By­strzy­cą.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Woj­ciesz­ków oraz pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa, na­le­żą­cej do me­tro­po­lii lu­bel­skiej, die­cez­ji sied­lec­kiej, de­ka­na­tu Ada­mów.

Wikipedia


wojcieszowianin

miesz­ka­niec Woj­cie­szo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wojcieszowianka

miesz­kan­ka Woj­cie­szo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wojcieszowski

→ Woj­cie­szów


SJP.pl

Patrz:

Wojcieszów

wojcieszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­szy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Stara Ka­mie­ni­ca
  • Woj­cie­szy­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Kło­da­wa
  • Woj­cie­szy­ce – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Kło­da­wa
  • Woj­cie­szy­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów
  • Stare Woj­cie­szy­ce, Nowe Woj­cie­szy­ce

Wikipedia


wojcieszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­cie­szyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Piel­grzym­ka
  • Woj­cie­szyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce
  • Woj­cie­szyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Stare Ba­bi­ce
  • Woj­cie­szyn – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard

Wikipedia


wojcieszów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Woj­cie­szów ( Ka­uf­fung) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zło­to­ryj­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Ka­cza­wą, w Gó­rach Ka­czaw­skich, w Su­de­tach Za­chod­nich.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto miało 3470 miesz­kań­ców (679. miej­sce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔjˈt͡ɕɛʃuf, AS: voi ̯ćešuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojcieszowianin m., wojcieszowianka ż., Wojciech m.

 przym. wojcieszowski

Wiktionary


wojcik

naz­wi­sko


SJP.pl


wojcikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojciuliszki

Woj­ciu­lisz­ki (do­dat­ko­wa nazwa w j. li­tew­skim – Vaičiuliškės) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Puńsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


wojczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wojda

naz­wi­sko


SJP.pl

Wojda – część wsi Bli­żów w Pol­sce, po­ło­żo­nej w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Ada­mów.

W la­tach 1975–1998 Wojda ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Jest to nie­wiel­ka osada po­ło­żo­na tuż przy gra­ni­cy Roz­to­czań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Wikipedia


wojdak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojdalski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojdat

naz­wi­sko


SJP.pl

Woj­dat, lit. "Va­i­do­tas" (ur. XIV wiek, zm. po 1401) – syn Kiej­stu­ta, wiel­kie­go księ­cia li­tew­skie­go. W wia­ry­god­nych źró­dłach hi­sto­rycz­nych jest wspom­nia­ny je­dy­nie dwu­krot­nie.

Wikipedia


wojdowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojdyła

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Woj­dy­ła – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i se­ria­lo­wy.
  • To­masz Woj­dy­ła – pol­ski ko­szy­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cjach sil­ne­go skrzy­dło­we­go oraz środ­ko­we­go w la­tach 1996-2018, od 2019 asy­stent tre­ner­ski GTK Gdy­nia.
  • Woj­dy­ły – część Za­ko­pa­ne­go.
  • Woj­dy­ły – ulica w Za­ko­pa­nem.
  • Pu­ła­zie-Woj­dy­ły – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Sze­pie­to­wo.
  • Woj­dy­ło
  • Woj­dy­łów­ka
  • Woj­ty­ła

Wikipedia


wojeniec

Wo­je­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Dziad­ko­wi­cach.

Wikipedia


wojenka

zdrob­nie­nie od: wojna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wojna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bol­sze­wic­ka Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa (w skró­cie: Wo­jen­ka) – zbroj­ne ramię So­cjal­de­mo­kra­tycz­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej Rosji (bol­sze­wi­ków)
  • Wo­jen­ka – sin­giel ze­spo­łu Lao Che

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­jen­ko, wo­jen­ko, cóżeś ty za pani (…) (Wo­jen­ko, wo­jen­ko)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɛ̃nka, AS: voi ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wojenny

 rzecz. wojna ż., wojski m., wojownik mos., wojak mzw./mos.

Wiktionary


wojenkomat

lo­kal­ny urząd woj­sko­wy (ko­mi­sa­riat woj­sko­wy)


SJP.pl


wojennie

przy­słó­wek

 (1.1) zbroj­nie, mi­li­tar­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wojenny

Wiktionary


wojennik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. żoł­nierz za­pra­wio­ny w bo­jach, czę­sto wy­róż­nia­ją­cy się mę­stwem da­ta­def|ok. 1601|1616.

 (1.2) hist. chrze­ści­jań­ski żoł­nierz przy­pi­sa­ny do służ­by po­moc­ni­czej w daw­nych si­łach zbroj­nych Im­pe­rium Os­mań­skie­go

 (1.3) współcz. środ. pa­sjo­nat mi­li­tar­nych gier plan­szo­wych oraz kom­pu­te­ro­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ach, co to za wiel­ki wo­jen­nik! co to za ry­cerz! co to za wódz!

 (1.1) Ich wódz Oro­na­pi oddał nam całą ową grupę ludzi do roz­po­rzą­dze­nia, aże­by­śmy tych chwa­tów przeksz­tał­ci­li w do­sko­na­łych, bit­nych wo­jen­ni­ków.

 (1.1) Ste­fa­no­wi Czar­niec­kie­mu, sław­ne­mu wo­jen­ni­ko­wi, na cho­ro­bę po­da­no re­me­dium — słu­cha­nie mu­zy­ki.

 (1.2) Są inni także z roz­ma­i­te­go ludu, któ­rym żad­nej za­pła­ty nie dają i zowią ich wo­jen­ni­cy; ci za­słu­gu­ją się ce­sa­rzo­wi [tu­rec­kie­mu], i konie pod­wod­ne ce­sar­skie pro­wa­dzą, gdzie po­trze­ba.

 (1.3) Jeśli chce­cie wie­dzieć, jak daw­niej wo­jen­ni­cy wy­szu­ki­wa­li się by mieć z kim grać, zer­knij­cie mniej wię­cej na śro­dek tek­stu w po­niż­szym od­no­śni­ku…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., woj mos., wojanin mos., wojarz mos., wojownik mos., wojenność ż., wojski mos., wojaczka ż., wojowniczość ż.

 przym. wojenny, wojenniczy, wojowniczy, wojaczy, przedwojenny, powojenny, wojujący

 przysł. wojowniczo, wojskowo

 czas. wojować ndk., zawojować dk., powojować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojownik, żołnierz, rycerz, bohater, woj, bojownik, wojarz, wojanin, wojen, wojskowiec, walecznik

Wiktionary


wojenny

zwią­za­ny z pro­wa­dze­niem wojny, ist­nie­ją­cy, uży­wa­ny pod­czas wojny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wojną, od­no­szą­cy się do wojny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ja­kie­goś czasu in­te­re­su­ję się li­te­ra­tu­rą wo­jen­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɛ̃nːɨ, AS: voi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojski m.

:: zdrobn. wojenka ż.

 czas. wojować ndk.

 przysł. wojennie

 przym. wojowniczy

Wiktionary


wojerysta

osoba czer­pią­ca przy­jem­ność ero­tycz­ną z pod­glą­da­nia par upra­wia­ją­cych seks; vo­y­e­ur, vo­y­e­u­ry­sta, pod­glą­dacz


SJP.pl


wojerystka

→ wo­je­ry­sta; pod­glą­dacz­ka, vo­y­e­ur­ka


SJP.pl


wojeryzm

de­wia­cja sek­su­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się skłon­no­ścią do oglą­da­nia osób upra­wia­ją­cych seks; pod­glą­dact­wo, oglą­dact­wo, vo­y­e­u­ryzm, sko­po­fi­lia, skop­to­fi­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) psych. seks. zob. oglą­dact­wo.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) voyeuryzm, voyeryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary


wojew.

woj.; skrót od:
1. wo­je­wództ­wo;
2. wo­je­wo­da;
3. wo­je­wódz­ki


SJP.pl


wojewoda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. zwierzch­nik ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej na te­re­nie wo­je­wództ­wa

 (1.2) daw. hist. wojsk. naj­wyż­szy urzęd­nik do­wo­dzą­cy woj­skiem

 (1.3) daw. hist. jeden z urzę­dów se­na­tor­skich

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) adm. ko­bie­ta spra­wu­ją­ca urząd zwierzch­ni­ka ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej na te­re­nie wo­je­wództ­wa

Wiktionary

Wo­je­wo­da ( comes pa­la­ti­nus „komes pa­ła­co­wy, pa­la­tyn”) – organ ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej w Pol­sce, a w przesz­ło­ści także w in­nych kra­jach sło­wiań­skich i bał­kań­skich: w Cze­chach, Rusi, Buł­ga­rii, Moł­da­wii i Sied­mio­gro­dzie.

W Cze­chach i na Wę­grzech był to tytuł ary­sto­kra­tycz­ny od­po­wia­da­ją­cy pol­skie­mu księ­ciu (dux).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To była po­waż­na im­pre­za, na sali było pełno VIP-ów, pre­zy­dent mia­sta, wo­je­wo­da, kilku po­słów i inne szy­chy.

 (1.2) O kilka kro­ków za wo­je­wo­dą wlo­kła się resz­ta ko­mi­sa­rzy, a or­szak za­my­ka­ła dra­go­nia […] (H. Sien­kie­wicz: Ogniem i mie­czem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvɔda, AS: voi ̯evoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. województwo n., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

 czas. wojewodować ndk.

 przym. wojewódzki, wojewodziński, wojewodzin

Wiktionary

Synonimy:

skrót woj.

Wiktionary


wojewodzianka

daw­niej o córce wo­je­wo­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. odoj­cow­ski tytuł córki wo­je­wo­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewodzic

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) odoj­cow­ski tytuł syna wo­je­wo­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewodzicowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. syn wo­je­wo­dzi­ca czyli wnuk wo­je­wo­dy

Wiktionary


wojewodzicowiczowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żona wo­je­wo­dzi­co­wi­cza

Wiktionary


wojewodzin

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do wo­je­wo­dy, jego wła­dzy, urzę­du

Wiktionary

Wo­je­wo­dzin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Gra­je­wo.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Wo­je­wo­dzi­no" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wą­so­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym po­sia­dłość ziem­ską miał tu Mar­cin Gar­doc­ki (252 ha).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojewodziński

Wiktionary


wojewodzina

daw­niej o żonie wo­je­wo­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. od­mę­żow­ski tytuł żony wo­je­wo­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewodziński

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy wo­je­wo­dy, na­le­żą­cy do niego albo na­ka­za­ny przez niego

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. stron­nik wo­je­wo­dy, osoba na służ­bie wo­je­wo­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewódka

naz­wi­sko


SJP.pl


wojewódzki

do­ty­czą­cy wo­je­wództ­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wo­je­wództ­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było tam parę osób. Ktoś z ko­mi­te­tu miej­skie­go, wo­je­wódz­kie­go, ko­men­dant mi­li­cji miej­skiej z Ja­strzę­bia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡sʲci, AS: voi ̯evucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda m., województwo n., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

 czas. wojewodować ndk.

 przym. wojewodziński, wojewodzin

Wiktionary


wojewódzkość

→ wo­je­wódz­ki


SJP.pl

Patrz:

wojewódzki

województwo

jed­nost­ka sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go Pol­ski, ma­ją­ca naj­więk­szy za­sięg te­ry­to­rial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) adm. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go wyż­sze­go stop­nia w Pol­sce;

Wiktionary

Wo­je­wództ­wo – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go naj­wyż­sze­go stop­nia w Pol­sce, od 1990 r. jed­nost­ka za­sad­ni­cze­go po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej, a od 1999 r. także jed­nost­ka sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go.

Po­dział kraju na wo­je­wództ­wa ma swoje ko­rze­nie w okre­sie ro­zbi­cia dziel­ni­co­we­go, stąd ich zróż­ni­co­wa­nie pod wzglę­dem wiel­ko­ści w cza­sach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzo­rem pol­skim wpro­wa­dzo­no na Lit­wie wła­ści­wej po­dział ad­mi­ni­stra­cyj­ny, usta­na­wia­jąc dwa wo­je­wództ­wa – wi­leń­skie i troc­kie – oraz dwie takie same kasz­te­la­nie.

 (1.1) Jak co roku je­le­nio­gó­rza­nie ze­bra­li się na Placu Ra­tu­szo­wym, by po­że­gnać stary rok, tym razem po­że­gna­li rów­nież wo­je­wództ­wo.

 (1.1) Ak­tu­al­nie w Pol­sce jest 16 (= szes­na­ście) wo­je­wództw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ, AS: voi ̯evuctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

 czas. wojewodować ndk.

 przym. wojewódzki, wojewodziński, wojewodzin, wewnątrzwojewódzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. woj.

Wiktionary


wojkowice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|- class="gra­fi­ka iboxs"

Woj­ko­wi­ce – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bę­dziń­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔjkɔˈvʲit͡sɛ, AS: voi ̯kovʹice

Wiktionary


wojkowicki

→ Woj­ko­wi­ce (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


wojkowiczanin

miesz­ka­niec Woj­ko­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wojkowiczanka

miesz­kan­ka Woj­ko­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wojkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ko­wo – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Woj­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Woj­ko­wo (osada) – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek

Wikipedia


wojkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ków – część mia­sta Ko­wa­ry
  • Woj­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Woj­ków – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Padew Na­ro­do­wa
  • Woj­ko­wo

Wikipedia


wojkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Woj­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Wo­ja­szów­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


wojmir

imię mę­skie


SJP.pl

Woj­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Woj-" ("wo­jow­nik") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło ono oz­na­czać kogoś, kto wo­ju­jąc za­pro­wa­dza spo­kój i dobro. W niek­tó­rych przy­pad­kach imię to mogło utoż­sa­miać się brzmie­nio­wo z jedną z form imie­nia Wo­li­mir.

Wikipedia


wojmirek

zdrob­nie­nie od: Woj­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


wojmirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojmirostwo

Woj­mir z mał­żon­ką; Woj­mi­ro­wie


SJP.pl


wojmirowie

Woj­mir z mał­żon­ką; Woj­mi­ro­stwo


SJP.pl


wojmirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojna

1. zor­ga­ni­zo­wa­na walka zbroj­na mię­dzy pań­stwa­mi, na­ro­da­mi lub gru­pa­mi spo­łecz­ny­mi, re­li­gij­ny­mi itp., pro­wa­dzo­na dla osią­gnię­cia za­mie­rzo­nych celów (np. za­gar­nię­cia ob­ce­go te­ry­to­rium lub obro­ny włas­ne­go); kon­flikt zbroj­ny
2. gra w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. polit. zor­ga­ni­zo­wa­ny kon­flikt zbroj­ny o dużej skali;

 (1.2) karc. pro­sta gra kar­cia­na;

Wiktionary

Wojna – zor­ga­ni­zo­wa­ny kon­flikt zbroj­ny mię­dzy pań­stwa­mi, na­ro­da­mi lub gru­pa­mi et­nicz­ny­mi, re­li­gij­ny­mi czy spo­łecz­ny­mi. Po­ję­cie trud­ne do jed­noz­nacz­ne­go zde­fi­nio­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie ostat­niej wojny ten kraj zo­stał do­szczęt­nie zni­szczo­ny.

 (1.1) Współ­czes­ne wojny pro­wa­dzo­ne są na wielu fron­tach jed­no­cze­śnie.

 (1.2) W lato Daria zaj­mo­wa­ła się ogro­dem, a Karol ze mną grał w wojnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjna, AS: voi ̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojak mos./mzw., woj m., wojownik m., wojowniczka ż., wojsko n., wojski m., wojowanie n., zawojowanie n., wojaczka ż., wojskowość ż.

:: zdrobn. wojenka ż.

 czas. wojować ndk., zawojować dk.

 przym. wojenny, wojujący, wojskowy, przedwojenny, powojenny, wojaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konflikt zbrojny; eufem. specjalna operacja wojskowa, ograniczona, celowa operacja wojskowa

Wiktionary


wojnar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Woj­nar − kra­kow­ski dzien­ni­karz i fo­to­re­por­ter
  • Eu­ge­niusz Woj­nar − pro­ku­ra­tor oskar­ża­ją­cy w wielu pro­ce­sach po­li­tycz­nych okre­su PRL, m.in. w afe­rze mięs­nej w 1964
  • Fran­ci­szek Woj­nar (ur. 1881, zm. 1942) − pro­fe­sor Pań­stwo­wej Szko­ły Prze­my­sło­wej w Biel­sku, wię­zień i ofia­ra obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go
  • Fran­ci­szek Woj­nar (ur. 1893, zm. 1967) − pol­ski na­u­czy­ciel i ste­no­graf, uczest­nik walk o Śląsk Cie­szyń­ski (1918–1919) − pu­bli­cy­sta
  • Irena Woj­nar − pe­da­gog, spe­cja­list­ka w za­kre­sie te­o­rii wy­cho­wa­nia este­tycz­ne­go
  • Ire­ne­usz Woj­nar − pol­ski muzyk, ba­si­sta w ze­spo­le Aku­rat
  • Jan Woj­nar
    • Jan Aloj­zy Woj­nar (ur. 1820, zm. 1896) − chłop-bi­blio­fil ze Ślą­ska Cie­szyń­skie­go
    • Jan Woj­nar (ur. 1891, zm. 1964) − ślą­ski sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz PSL i ZSL, czło­nek OSP, pre­zes gmin­nej spół­dziel­ni SCh
  • Jerzy Woj­nar (ur. 1874, zm. 1959) − uczest­nik walk o Śląsk Cie­szyń­ski (wię­zio­ny w Mo­raw­skiej Ostra­wie), dzia­łacz Ma­cie­rzy Szkol­nej, na­czel­nik Wy­dzia­łu Gór­ni­czo-Prze­my­sło­we­go Rady Na­ro­do­wej Księ­stwa Ci...
  • Jerzy Woj­nar (ur. 1930, zm. 2005) − pol­ski pilot szy­bow­co­wy i sa­necz­karz
  • Józef Woj­nar

Wikipedia


wojnarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojnarowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojnarski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojnecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wojniak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojnica

plusk­wiak z ro­dzi­ny tar­czó­wek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ni­ca – miej­sco­wość w ob­wo­dzie ró­wień­skim na Ukra­i­nie
  • Woj­ni­ca – miej­sco­wość w ob­wo­dzie wo­łyń­skim na Ukra­i­nie
  • woj­ni­ca (Arma) – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych
  • woj­ni­ca (Har­py­ia) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych

Wikipedia


wojnicki

przy­miot­nik od: Woj­nicz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Woj­nic­ki – pol­ski in­ży­nier woj­sko­wy
  • Jacek Woj­nic­ki – pol­ski po­li­to­log
  • Mie­czy­sław Woj­nic­ki – pol­ski pio­sen­karz i aktor ope­ret­ko­wy
  • Iwan Pio­tro­wicz Woj­nic­ki (Войницкий Иван Петрович) - Głów­ny bo­ha­ter dra­ma­tu An­to­nie­go Cze­cho­wa „Wu­ja­szek Wania”

Wikipedia


wojnicz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

Wiktionary

Woj­nicz – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Woj­nicz. Wcho­dzi w skład aglo­me­ra­cji tar­now­skiej.

Gród wznie­sio­ny w X w. na­le­żał do ciągu trzy­na­stu zam­ków ry­cer­skich zbu­do­wa­nych w śred­nio­wie­czu na wznie­sie­niach nad Du­naj­cem w Ma­ło­pol­sce, strze­gą­cych szla­ku hand­lo­we­go na Węgry bie­gną­ce­go wzdłuż Wisły, Du­naj­ca, Po­pra­du, Wagu i Du­na­ju, sta­no­wiąc część sy­ste­mu for­ty­fi­ka­cyj­ne­go pań­stwa pol­skie­go od stro­ny Wę­gier.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjɲit͡ʃ, AS: voi ̯ńič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojniczanin m., wojniczanka ż.

 przym. wojnicki

Wiktionary


wojniczanin

miesz­ka­niec Woj­ni­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wojniczanka

miesz­kan­ka Woj­ni­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wojnowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Czer­ni­ca
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Kietrz
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krza­no­wi­ce
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Ćmie­lów
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
  • Woj­no­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Opa­le­ni­ca
  • Woj­no­wi­ce – osada w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Woj­no­wi­ce – uro­czy­sko w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Li­pia­ny
  • Woj­no­wi­ce – po­przed­nia nazwa przy­siół­ku Wój­cin w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce

Wikipedia


wojnowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojnowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Woj­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Woj­no­wo – część wsi Bie­rzyn w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Woj­no­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Kar­go­wa
  • Woj­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida
  • Woj­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na
  • Woj­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Woj­no­wo – je­zio­ro w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Miłki;
  • Woj­no­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na
  • Woj­no­wo – wieś w ob­wo­dzie Kyr­dża­li, w gmi­nie Czer­no­o­cze­ne
  • Woj­no­wo – wieś w ob­wo­dzie Si­li­stra, w gmi­nie Kaj­nar­dża
  • Woj­no­wo (k. Lub­czy) – uro­czy­sko w obw. miń­skim, w rej. no­wo­gródz­kim

Wikipedia


wojnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Woj­now­ska – pol­ska pio­sen­kar­ka, kom­po­zy­tor­ka, ak­tor­ka i pe­da­gog
  • Te­re­sa Woj­now­ska – pol­ska pro­fe­sor agro­nom i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Ed­mund Woj­now­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL
  • Jan Woj­now­ski – pol­ski sztan­gi­sta, mistrz Eu­ro­py
  • Jerzy Woj­now­ski - pod­po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go, agent ge­sta­po
  • Wie­sław Woj­now­ski – pol­ski che­mik-nie­or­ga­nik, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej
  • Woj­no­wo

Wikipedia


wojnów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­nów – część mia­sta Wroc­ław, w de­le­ga­tu­rze Wroc­ław-Psie Pole
  • Woj­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Mordy
  • Woj­nów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • Woj­no­wo

Wikipedia


wojnówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­nów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wi­śnie­wo
  • Woj­nów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne

Wikipedia


wojo

po­tocz­nie: woj­sko, służ­ba woj­sko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. woj­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za dwa ty­god­nie idę do woja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjɔ, AS: voi ̯o

Wiktionary


wojok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żoł­nierz, wojak

Wiktionary


wojomir

dawne imię mę­skie


SJP.pl


wojowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wo­jo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɔˈvãɲɛ, AS: voi ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wojować

 przym. wojujący, wojowniczy

 rzecz. wojownik mos., wojak mzw./mos.

Wiktionary


wojować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wo­jo­wać)

 (1.1) książk. wal­czyć, brać udział w fi­zycz­nej bit­wie

 (1.2) pot. pro­wa­dzić z kimś spory o coś, zwal­czać coś

 (1.3) żart. bawić się w wojnę

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wo­jo­wać)

 (2.1) daw. pod­bi­jać, zdo­by­wać, zwy­cię­żać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɔvat͡ɕ, AS: voi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojowanie n., wojownik m., wojowniczka ż., wojna ż., wojsko n., wojak m., wojski m., wojaczka ż., wojowniczość ż.

 czas. zawojować dk., powojować dk.

 przym. wojenny, wojowniczy, wojaczy, przedwojenny, powojenny, wojujący

 przysł. wojowniczo, wojskowo

Wiktionary


wojowniczka

→ wo­jow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się walką

Wiktionary

Wo­jow­nicz­ka – trze­ci album stu­dyj­ny Gosi An­drze­je­wicz, wy­da­ny w 2009 roku.

Wikipedia

Patrz:

wojownik

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: voi ̯ovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojownik

 czas. wojować

 przym. wojowniczy

Wiktionary


wojowniczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wo­jow­ni­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurna, chyba sam wy­rą­bię pół lasu! - darł się Edek. Wśród ła­god­nych cu­dow­no­ści cze­skiej przy­ro­dy wo­jow­ni­czo wy­ma­chi­wał sie­kie­rą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojowniczość ż.

 przym. wojowniczy

 czas. wojować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walecznie, bitnie

Wiktionary


wojowniczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność grupy ludzi do wszczy­na­nia walk

 (1.2) cecha za­cho­wa­nia tj. skłon­ność do bójek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wojowniczy

 czas. wojować ndk.

 przysł. wojowniczo

 rzecz. wojownik mos., wojennik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czupurność, zadziorność

Wiktionary


wojowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdu­mie­wa­ją­ce jest jed­nak, jak rzad­ko ko­bie­ty, isto­ty słod­kie i mało wo­jow­ni­cze, tra­fia­ją do celu!

 (1.1) Na­to­miast pier­wszy pilot ani my­ślał ukry­wać swego nie­na­wist­ne­go za­do­wo­le­nia, że zła­mią tej wo­jow­ni­czej be­stii pla­ne­tar­ny­a­ne­tar­nej kark.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojownik m., wojowniczka ż., wojowniczość ż., wojaczka ż., woj m., wojsko n., wojskowość ż., wojna ż., wojowanie n., zawojowanie n., wojskowy mos.

 czas. wojować ndk., zawojować

 przym. wojskowy, wojenny, powojenny, przedwojenny, wojujący

 przysł. wojowniczo, wojskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojowy, bitny, buńczuczny

Wiktionary


wojownik

1. uczest­nik walk, żoł­nierz;
2. dziel­na osoba wal­czą­ca o jakąś chlub­ną spra­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który wal­czy

 (1.2) etn. czło­nek ludu pier­wot­ne­go, który zaj­mu­je się walką

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych

Wiktionary

Wo­jow­nik (daw­niej: woj) – osoba zaj­mu­ją­ca się walką (nie­ko­niecz­nie pro­fe­sjo­nal­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­jow­ni­cy zło­ży­li broń, którą na­stęp­nie po­li­cja na wszel­ki wy­pa­dek zni­szczy­ła.

 (2.1) Wo­jow­ni­ki wspa­nia­łe po­lu­ją czę­sto pa­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɔvʲɲik, AS: voi ̯ovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woj m., wojowniczość ż., wojna ż., wojenka ż., wojaczka ż., wojowanie n., zawojowanie n.

:: fż. wojowniczka ż.

 czas. wojować ndk., zawojować dk.

 przym. wojowniczy, wojenny, wojaczy

Wiktionary


wojsa

naz­wi­sko


SJP.pl

Wojsa ( Войса; Войса) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Druja.

Wikipedia


wojsiłka

owad z rzędu woj­sił­ko­wa­tych, wiel­ko­ści do 3 cm


SJP.pl


wojsiłki

owad z rzędu woj­sił­ko­wa­tych, wiel­ko­ści do 3 cm


SJP.pl

Woj­sił­ki – stara ewo­lu­cyj­nie grupa pra­wie 1000 ga­tun­ków owa­dów o cha­rak­te­ry­stycz­nym, ryj­ko­wa­tym kształ­cie głowy, tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­na w ran­dze rzędu Me­cop­te­ra. Na świe­cie żyje współ­cze­śnie około 600 ga­tun­ków skla­sy­fi­ko­wa­nych w 9 ro­dzi­nach, a pra­wie 350 ga­tun­ków wy­mar­łych zna­nych jest z od­kryć pa­le­on­to­lo­gicz­nych.

Wikipedia


wojsiłkowate

ro­dzi­na dra­pież­nych owa­dów z rzędu woj­si­łek


SJP.pl

Woj­sił­ko­wa­te (Pa­nor­pi­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych owa­dów z rzędu woj­si­łek (Me­cop­te­ra) obej­mu­ją­ca około 420 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków o za­się­gu ho­lark­tycz­nym. Są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w Eu­ro­pie, Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej. W Eu­ro­pie wy­stę­pu­je 16, a w Pol­sce 6 ga­tun­ków – ich roz­mie­szcze­nie w kraju jest słabo poz­na­ne. Przy­kła­do­wym przed­sta­wi­cie­lem jest woj­sił­ka po­spo­li­ta ("Pa­nor­pa com­mu­nis").

Wikipedia


wojsiłkowaty

o ce­chach woj­sił­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wojsk.

skrót od: woj­sko­wy; woj.


SJP.pl


wojska

siły zbroj­ne da­ne­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, licz­ba mnoga

 (1.1) wojsk. re­gu­lar­ne od­dzia­ły okre­ślo­ne­go ro­dza­ju sił zbroj­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • woj­ska – wy­o­dręb­nio­ne kom­po­nen­ty sił zbroj­nych
  • Woj­ska – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Two­róg;
  • Woj­ska (Войская) – wieś na Bia­ło­ru­si po­ło­żo­na w re­jo­nie ka­mie­niec­kim ob­wo­du brze­skie­go, cen­trum siel­so­wie­tu Woj­ska;
  • Woj­ska (Войская) – rzeka na Bia­ło­ru­si w re­jo­nie cho­cim­skim ob­wo­du mo­hy­lew­skie­go, lewy do­pływ Bie­sie­dzi;
  • Mar­ga­ri­ta Woj­ska – buł­gar­ska sza­chist­ka, ar­cy­mi­strzy­ni
  • Nowa Woj­ska
  • Stara Woj­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjska, AS: voi ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n., wojak mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formacja

Wiktionary


wojski

urzęd­nik ziem­ski w daw­nej Pol­sce spra­wu­ją­cy pie­czę nad ro­dzi­na­mi i mie­niem szlach­ty w cza­sie po­spo­li­te­go ru­sze­nia, peł­nią­cy też obo­wiąz­ki sę­dzie­go w za­stęp­stwie sta­ro­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik do spraw woj­sko­wych w daw­nej Pol­sce, pil­nu­ją­cy po­rząd­ku pod­czas wy­pra­wy wo­jen­nej; w śred­nio­wie­czu pod­po­rząd­ko­wa­ny kasz­te­la­no­wi; w póź­niej­szym okre­sie, jako niż­szy urzęd­nik ziem­ski, miał pie­czę nad żo­na­mi i dzieć­mi szlach­ty w cza­sie trwa­nia po­spo­li­te­go ru­sze­nia;

Wiktionary

Woj­ski (łac. "tri­bu­nus") – urząd ziem­ski, który po­ja­wił się w Pol­sce dziel­ni­co­wej, za­cho­wa­ny w zjed­no­czo­nym Kró­le­stwie Pol­skim, a w epoce no­wo­żyt­nej wpro­wa­dzo­ny w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjsʲci, AS: voi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojsko n., wojskowość ż., woj m., wojak m., wojna ż., wojenka ż., wojaczka ż., wojskowy mos.

 czas. wojować, zawojować

 przym. wojskowy, wojenny, wojaczy

 przysł. wojskowo

Wiktionary


wojsko

siły zbroj­ne da­ne­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa uz­bro­jo­nych ludzi przy­go­to­wa­nych do obro­ny kraju i walki na woj­nie

 (1.2) pot. grupa żoł­nie­rzy

 (1.3) pot. obo­wiąz­ko­wa służ­ba mi­li­tar­na oby­wa­te­li, przesz­ko­le­nie bo­jo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­skie woj­sko sta­cjo­nu­je w Iraku.

 (1.2) Drogą przez wieś szło woj­sko i śpie­wa­ło.

 (1.3) Kiedy idziesz do woj­ska?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjskɔ, AS: voi ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojskowość ż., wojskowy mos., wojak m., wojna ż., wojska n. lm., wojski m.

 czas. wojować

 przym. wojskowy, wewnątrzwojskowy, wojowniczy

 przysł. wojskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) armia, siły zbrojne

 (1.3) służba wojskowa

Wiktionary


wojskowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla woj­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojsko n., wojskowość ż., wojskowy mos., wojak m., wojna ż., wojska n. lm., wojski m.

 czas. wojować

 przym. wojskowy, wewnątrzwojskowy, wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żołniersko

Wiktionary


wojskowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt spraw do­ty­czą­cych woj­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n., wojskowy m., wojski mos., wojak mzw./mos.

 przym. wojskowy, wojowniczy

Wiktionary


wojskowy

przy­miot­nik od: woj­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z woj­skiem, do­ty­czą­cy woj­ska

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) żoł­nierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad nami prze­le­ciał wła­śnie woj­sko­wy he­li­kop­ter.

 (2.1) Do au­to­bu­su wsiadł jakiś woj­sko­wy z dziew­czy­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔjˈskɔvɨ, AS: voi ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojsko n., wojak m., wojski m., wojskowość ż., wojaczka ż.

 przysł. wojskowo

 przym. wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) militarny, żołnierski

 (2.1) żołnierz

Wiktionary


wojskoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o woj­sku


SJP.pl


wojskoznawczy

zwią­za­ny z nauką, wie­dzą o woj­sku


SJP.pl


wojskoznawstwo

1. nauka, wie­dza o woj­sku;
2. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


SJP.pl

Woj­skoz­naw­stwo – nauka o woj­sku – kie­ru­nek stu­diów na Uni­wer­sy­te­cie Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka, Uni­wer­sy­te­cie War­miń­sko-Ma­zur­skim oraz Uni­wer­sy­te­cie Łódz­kim.

In­ter­dy­scy­pli­nar­ny kie­ru­nek stu­diów obej­mu­je hi­sto­rię woj­sko­wo­ści, ge­o­gra­fię i kar­to­gra­fię wo­jen­ną, ge­o­po­li­ty­kę, sztu­kę wo­jen­ną sta­ro­żyt­no­ści i no­wo­żyt­ną. Do pro­gra­mu włą­czo­no także wie­dzę o sy­ste­mie obron­no­ści pań­stwa, za­gad­nie­nia zwią­za­ne z ter­ro­ryz­mem, funk­cjo­no­wa­niem po­li­cji i stra­ży gra­nicz­nej.

Wikipedia


wojszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wojsz­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny
  • Wojsz­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki

Wikipedia


wojszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­szy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Woj­szy­ce – osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Woj­szy­ce – część Wroc­ła­wia

Wikipedia


wojsław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sław – imię
  • Woj­sław – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Woj­sław – wieś do 1985, obec­nie osied­le Miel­ca
  • Woj­sław – komes za cza­sów Bo­le­sła­wa III Krzy­wo­u­ste­go
  • Woj­sław – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Miel­cu, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjswaf, AS: voi ̯su̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojsława ż.

Wiktionary


wojsława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Woj­sła­wa, Wo­je­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Woj-" ("wo­jow­nik") i "-sława" ("sława"). Oz­na­cza „tę, która zdo­by­wa sławę w woj­nach”, „sław­ną wo­jow­nicz­kę”. Imię to mogło być skra­ca­ne rów­nież do formy Wi­sła­wa. Jego mę­skim od­po­wied­ni­kiem jest Woj­sław.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wojsław mos., Wisława ż.

Wiktionary


wojsławek

zdrob­nie­nie od: Woj­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wojsławice

1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sła­wi­ce – część mia­sta Niem­cza
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Woj­sła­wi­ce
  • Woj­sła­wi­ce – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Woj­sła­wi­ce
  • Woj­sła­wi­ce – przy­sió­łek wsi Przy­la­ski w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca
  • Woj­sła­wi­ce – część wsi Chle­wo w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmina Go­szcza­nów
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Woj­sła­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Złota
  • Ar­bo­re­tum w Woj­sła­wi­cach – ogród den­dro­lo­gicz­ny w woj. dol­no­ślą­skim w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim w gmi­nie Niem­cza

Wikipedia


wojsławicki

przy­miot­nik od: Woj­sła­wi­ce


SJP.pl


wojsławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wojsławka

zdrob­nie­nie od: Woj­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

Woj­sław­ka – rzeka, prawy do­pływ Wie­prza o dłu­go­ści 32,11 km.

Rzeka pły­nie w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim. Wy­pły­wa we wsi Par­ty­zanc­ka Ko­lo­nia i pły­nie w kie­run­ku za­chod­nim, w stro­nę Woj­sła­wic. Prze­pły­wa obok miej­sco­wo­ści: Czar­no­ło­zy, Ostrów, Boń­cza, gdzie przyj­mu­je Le­śniów­kę, Wólka Kra­śni­czyń­ska, Stara Wieś, Kra­śni­czyn, Za­sta­wie.

Wikipedia


wojsławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojsławostwo

Woj­sław z mał­żon­ką; Woj­sła­wo­wie


SJP.pl


wojsławowie

Woj­sław z mał­żon­ką; Woj­sła­wo­stwo


SJP.pl


wojsławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojtak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtal

naz­wi­sko


SJP.pl

Woj­tal – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk.

Wikipedia


wojtala

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtalewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtalik

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtan

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtas

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. imię|pol­ski|m. Woj­ciech

Wiktionary

Woj­tas, właśc. Woj­ciech Schmidt (ur. 4 lipca 1974 w Kiel­cach) – pol­ski raper, autor tek­stów i pro­du­cent mu­zycz­ny znany z dzia­łal­no­ści w gru­pie Wzgó­rze Ya-Pa 3, któ­rej jest współ­za­ło­ży­cie­lem. Z ze­spo­łem uzy­skał no­mi­na­cję do Fry­de­ry­ka.

Współ­pra­co­wał z ta­ki­mi wy­ko­naw­ca­mi, jak Ja­jo­nasz, Liroy, Kaj­man, IGS, Peja, Abra­dab, Gutek, O.S.T.R., Fu, Waco, Mo­le­sta Ewe­ne­ment, Pęku, Kali, Rahim, czy Grub­son.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­słu­chaj Woj­ta­sa, on do­brze mówi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojtek mos.

Wiktionary


wojtasek

zdrob­nie­nie od: Woj­ciech (imię mę­skie)


SJP.pl


wojtasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtasik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­że­na Woj­ta­sik (ur. 1954) – pe­da­gog
  • Hen­ryk Woj­ta­sik (ur. 1930) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa, pre­zy­dent Piły i sta­ro­sta wa­łec­ki
  • Jan Woj­ta­sik (1891-1937) – poseł
  • Ja­nusz Woj­ta­sik (ur. 1933) – hi­sto­ryk
  • Le­sław Woj­ta­sik (ur. 1933) – ge­ne­rał
  • Piotr Woj­ta­sik (ur. 1964) – trę­bacz jaz­zo­wy
  • Ta­de­usz An­to­ni Woj­ta­sik (ur. 1952) – rzeź­biarz

Wikipedia


wojtasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtaskowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­ta­ska lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojtaszak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtaszyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Woj­ta­szy­ce (niem. "Vo­igts­ha­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Dobra.

Wikipedia


wojtaś

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wojt­czak (ur. 1957) – che­mik, pro­fe­sor kry­sta­lo­che­mii
  • Edyta Wojt­czak (ur. 1936) – spi­ker­ka TVP
  • Irek Wojt­czak (ur. 1968) – sak­so­fo­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Jad­wi­ga Wojt­czak (ur. 1942) – lek­ko­at­let­ka i dy­sko­bol­ka
  • Jerzy Wojt­czak-Szysz­kow­ski (1939) – pro­fe­sor fi­lo­lo­gii kla­sycz­nej
  • Le­szek Wojt­czak (ur. 1939) – fizyk, pro­fe­sor zwy­czaj­ny
  • Marek Wojt­czak (ur. 1964) – gi­ta­rzy­sta ba­so­wy i kon­tra­ba­si­sta
  • Ma­rian Wojt­czak (1916-1980) – aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Mi­chał Ber­nard Wojt­czak (ur. 1956) – przed­się­bior­ca, poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Mi­chał Wojt­czak (ur. 1954) – po­li­tyk, par­la­men­ta­rzy­sta
  • Mie­czy­sław Wojt­czak (ur. 1933) – po­li­tyk i dzien­ni­karz, wi­ce­mi­ni­ster kul­tu­ry
  • Mi­ro­sła­wa Wojt­czak (ur. 1959) – cha­rak­te­ry­za­tor fil­mo­wa

Wikipedia


wojtczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wojteczek

zdrob­nie­nie od: Woj­ciech (imię mę­skie)


SJP.pl


wojtek

gwa­ro­wo: bo­cian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­tek – niedź­wiedź-żoł­nierz, ma­skot­ka 22 Kom­pa­nii Za­o­pa­try­wa­nia Ar­ty­le­rii w armii gen. An­der­sa
  • Woj­tek – piwo an­giel­skie­go bro­wa­ru Be­ar­town Bre­we­ry z Con­gle­ton
  • zdrob­nie­nie imie­nia Woj­ciech
  • gwa­ro­we okre­śle­nie bo­cia­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­kle­ko­tał się woj­tek, co to ma gnia­zdo na ko­mi­nie są­sia­da.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, boción, bociun, bocan, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian staś, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


wojtera

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wojt­kie­wicz – rzym­sko­ka­to­lic­ki bi­skup
  • An­to­ni Wojt­kie­wicz (An­to­ni Wo­yt­kie­wicz) – ge­ne­rał major zie­miań­ski po­wia­tu tel­szew­skie­go, za­po­cząt­ko­wał pow­sta­nie kur­landz­kie (1794)
  • Agata Wojt­kie­wicz – pol­ska pro­jek­tant­ka mody
  • Alek­san­der Wojt­kie­wicz – pol­ski sza­chi­sta
  • Leon Wojt­kie­wicz – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Mi­chał Wojt­kie­wicz – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i ge­o­de­ta, poseł na Sejm
  • Sta­ni­sław Strumph-Wojt­kie­wicz – pol­ski poeta, pro­za­ik, tłu­macz
  • Win­cen­ty Wojt­kie­wicz – pol­ski tech­no­log barw­ni­ków
  • Wi­told Wojt­kie­wicz – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik i gra­fik
  • Wła­dy­sław Wojt­kie­wicz – pol­ski ofi­cer

Wikipedia


wojtkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtkowie

Woj­tek z mał­żon­ką


SJP.pl


wojtkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wojt­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ju­lian An­drzej Wojt­kow­ski (1927–2026) – bi­skup se­nior ar­chi­die­cez­ji war­miń­skiej
  • Kamil Wojt­kow­ski (ur. 1998) – pol­ski pił­karz
  • Ry­szard Wojt­kow­ski (ur. 1956) – pol­ski urzęd­nik, dzia­łacz go­spo­dar­czy
  • Ry­szard Wojt­kow­ski – za­stęp­ca Na­czel­ne­go Dy­rek­to­ra Ar­chi­wów Pań­stwo­wych
  • Ry­szard Wojt­kow­ski (1929–2022) – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Ma­ciej Wojt­kow­ski (ur. 1975) – pol­ski fizyk
  • Marek Wojt­kow­ski (ur. 1968) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Mi­ro­sław Wojt­kow­ski (1936–2018) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • (1892–1960) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Ta­de­usz Wojt­kow­ski (ur. 1944) – pol­ski gór­nik, po­li­tyk
  • Zenon Wojt­kow­ski (1905–1970) – pol­ski in­ży­nier włó­kien­nik, wi­ce­mi­ni­ster

Wikipedia


wojtkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wojt­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojtowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtul

zdrob­nie­nie od: Woj­ciech; Woj­tek


SJP.pl


wojtulek

zdrob­nie­nie od: Woj­ciech (imię mę­skie)


SJP.pl


wojtulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtulkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­tul­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojtunik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kla­u­dia Woj­tu­nik – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Paweł Woj­tu­nik – pol­ski po­li­cjant

Wikipedia


wojtunio

zdrob­nie­nie od: Woj­ciech (imię mę­skie); Woj­tek, Woj­tuś


SJP.pl


wojtusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Woj­tu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wojtuś

zdrob­nie­nie od: Woj­ciech (imię mę­skie); Woj­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


wojtyczek

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtyczka

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtyna

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtynek

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtyniak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtyra

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtyła

naz­wi­sko, m.in. Karol Woj­ty­ła (1920-2005), pier­wszy pa­pież Polak


SJP.pl

Woj­ty­ła – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90. XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 1728 pol­skich oby­wa­te­li.

Wikipedia


wojtyłowski

taki jak u Woj­ty­ły, wła­ści­wy Woj­ty­le, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Woj­ty­ły itp.


SJP.pl


wojtyłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Woj­ty­ły, Woj­ty­ło­wej lub Woj­ty­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ty­łach Woj­ty­ło­we­go domu znaj­do­wał się sklep ju­bi­le­ra.

 (1.1) Woj­ty­ło­wy syn miał na imię Adam.

Wiktionary


wojtyński

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtyś

naz­wi­sko


SJP.pl


wojtłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wojujący

taki, który za­cie­kle wal­czy o swoje po­glą­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­cie­kle wal­czą­cy o swoje ide­a­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjüˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: voi ̯üi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojna ż., wojak m., wojowanie n.

 czas. wojować ndk., zawojować dk., zawojowywać ndk.

 przym. wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażarty, zacięty, zagorzały, zajadły, zapamiętały, zapiekły, zaprzysięgły

Wiktionary


wojwodina

pro­win­cja w pół­noc­nej Ser­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­ny okręg w pół­noc­nej Ser­bii ze sto­li­cą w Nowym Sa­dzie;

Wiktionary

Woj­wo­di­na, Pro­win­cja Au­to­no­micz­na Woj­wo­di­ny ("Voj­vo­di­na", Vajdaság) – au­to­no­micz­ny okręg w pół­noc­nej Ser­bii, za­miesz­ka­ny przez 1,93 mln miesz­kań­ców (2011), prze­de wszyst­kim Ser­bów (66% licz­by lud­no­ści) i Wę­grów (13%). Sto­li­cą Woj­wo­di­ny jest Nowy Sad, inne więk­sze mia­sta to Pančevo, Su­bo­ti­ca, Zren­ja­nin, Srem­ska Mi­tro­vi­ca, Som­bor, Ki­kin­da i Vršac. Obej­mu­je serb­skie czę­ści hi­sto­rycz­nych re­gio­nów Bacz­ki, Ba­na­tu, Sremu i czę­ścio­wo Mačvy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Język ru­muń­ski jest ję­zy­kiem urzę­do­wym w Ru­mu­nii, Moł­da­wii i Woj­wo­di­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojwodińczyk mos., Wojwodinka ż.

 przym. wojwodiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adm. urz. Prowincja Autonomiczna Wojwodiny

Wiktionary


wojwodinka

miesz­kan­ka Woj­wo­di­ny (pro­win­cji w Ser­bii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Woj­wo­di­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojwodina ż.

:: fm. Wojwodińczyk mos.

 przym. wojwodiński

Wiktionary


wojwodińczyk

miesz­ka­niec Woj­wo­di­ny (pro­win­cji w Ser­bii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Woj­wo­di­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojwodina ż.

:: fż. Wojwodinka ż.

 przym. wojwodiński

Wiktionary


wojwodiński

→ Woj­wo­di­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Woj­wo­di­ną, do­ty­czą­cy Woj­wo­di­ny, po­cho­dzą­cy z Woj­wo­di­ny

Wiktionary

Patrz:

Wojwodina

Powiązane:

 rzecz. Wojwodińczyk mos., Wojwodinka ż., Wojwodina ż.

Wiktionary


wojęcino

Wo­ję­ci­no – (do 1945 r. niem. "Wo­jent­hin") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce.

Miej­sco­wość wy­wo­dzi swój ro­do­wód ze śred­nio­wie­cza - od XVI w. Na­le­ża­ła wtedy do rodu von Bonin, który to ród ufun­do­wał nie­ist­nie­ją­cą już ka­pli­cę. W la­tach 1855–1945 na­le­ża­ła do ro­dzi­ny von Holtz z Ma­no­wa.

Wikipedia


wojłok

niski ga­tu­nek filcu, uży­wa­ny na buty, derki, po­kry­cie jurt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filc gor­sze­go ga­tun­ku lub wyt­wa­rza­ny tra­dy­cyj­ny­mi me­to­da­mi z wełny od­pa­do­wej (zwy­kle z runa ow­cze­go) i sier­ści zwie­rzę­cej;

Wiktionary

Zo­bacz też: woj­łok w łą­kar­stwie.

Woj­łok – filc gor­sze­go ga­tun­ku lub wyt­wa­rza­ny tra­dy­cyj­ny­mi me­to­da­mi. W odróż­nie­niu od filcu woj­łok ma mocno zróż­ni­co­wa­ne włó­kna: od gru­bych wew­nątrz do de­li­kat­nych po zew­nętrz­nej stro­nie.

Woj­łok pro­du­ko­wa­ny jest z wełny od­pa­do­wej (zwy­kle z runa ow­cze­go) i sier­ści zwie­rzę­cej, czę­ściej rze­mieśl­ni­czo niż prze­my­sło­wo. Sto­su­je się go do wy­ro­bu chod­ni­ków, koców, cza­pra­ków i derek, obu­wia zi­mo­we­go (wa­lo­nek), po­kryć jurt.

Wikipedia


wojłokowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub kon­sy­sten­cją woj­łok, po­dob­ny do woj­ło­ku


SJP.pl


wojłokowy

przy­miot­nik od: woj­łok


SJP.pl


wok

[czy­taj: wok albo łok] ro­dzaj głę­bo­kiej pa­tel­ni o pół­ku­li­stym lub stoż­ko­wym dnie, wy­ko­rzy­sty­wa­nej w kuch­ni chiń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. głę­bo­ka pa­tel­nia w kształ­cie misy uży­wa­na w kuch­niach az­ja­tyc­kich;

Wiktionary

Wok (chiń. upr. 镬; chiń. trad. 鑊) – na­czy­nie przy­po­mi­na­ją­ce miskę z jedną lub dwie­ma rącz­ka­mi, słu­żą­ce do sma­że­nia w ruchu, szyb­kie­go przy­rzą­dza­nia po­traw na ogniu, prze­waż­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w kuch­ni chiń­skiej. Poz­wa­la na bar­dzo wy­daj­ną obrób­kę ciepl­ną. Wok kan­toń­ski po­sia­da dwie rącz­ki („uszy”), na­to­miast no­wsze woki man­da­ryń­skie i pe­kiń­skie po­sia­da­ją rącz­kę po­dob­ną do rącz­ki pa­tel­ni. Współ­cze­śnie woki mają czę­sto lekko spła­szczo­ne dno, w celu do­sto­so­wa­nia do pracy na ku­chen­kach in­duk­cyj­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: wɔk, AS: u̯ok

Wiktionary


wokabularz

daw­niej: słow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. słow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­bu­larz try­denc­ki za­wie­ra ok. 500 pol­skich słów z ła­ciń­ski­mi od­po­wied­ni­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈbulaʃ, AS: vokabulaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownik

Wiktionary


wokabularzyk

mały wo­ka­bu­larz


SJP.pl


wokacja

daw­niej: po­wo­ła­nie, na­tu­ral­na skłon­ność


SJP.pl


wokal

par­tia śpie­wa­na w ut­wo­rze mu­zycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. śpiew wy­ko­ny­wa­ny przez czło­wie­ka; par­tia mu­zycz­na re­a­li­zo­wa­na gło­sem ludz­kim, w prze­ci­wień­stwie do par­tii in­stru­men­tal­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokalista mos., wokalistka ż., wokalizacja ż., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizm mrz.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokaliczny, wokalistyczny, wokalny

 przysł. wokalicznie, wokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiew

Wiktionary


wokalista

pio­sen­karz; śpie­wak; so­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. śpie­wak, na­u­czy­ciel śpie­wu

 (1.2) muz. kom­po­zy­tor ut­wo­rów wo­kal­nych

 (1.3) so­li­sta bądź czło­nek więk­sze­go ze­spo­łu wy­ko­nu­ją­cy część gło­so­wą (wo­kal­ną) ut­wo­ru mu­zycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan Ko­wal­ski jest wo­ka­li­stą.

 (1.3) Wej­ście wo­ka­li­sty na scenę wy­wo­ła­ło eu­fo­rię wśród wi­dzów kon­cer­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈlʲista, AS: vokalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokalizm mrz., wokal mrz., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż.

:: fż. wokalistka ż.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokalny, wokalistyczny

 przysł. wokalnie, wokalicznie

Wiktionary


wokalistka

→ wo­ka­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od wo­ka­li­sta

Wiktionary

Patrz:

wokalista

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­list­kę tego ze­spo­łu nawet lubię, ale nie będę jed­nak cho­dzić na ich kon­cer­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈlʲistka, AS: vokalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokalizm mrz., wokal mrz., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż.

:: fm. wokalista mos.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokalny, wokalistyczny

 przysł. wokalnie, wokalicznie

Wiktionary


wokalistyczny

→ wo­ka­li­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

wokalistyka

wokalistyka

dział mu­zy­ki obej­mu­ją­cy ut­wo­ry przez­na­czo­ne do śpie­wu, ich wy­ko­na­nie, kom­po­no­wa­nie


SJP.pl


wokaliza

śpie­wa­nie me­lo­dii bez tek­stu, po­le­ga­ją­ce na pow­ta­rza­niu sa­mo­gło­ski lub sy­la­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. śpie­wa­nie me­lo­dyj­nych dźwię­ków przy uży­ciu sa­mo­gło­sek lub sylab, bez słów

 (1.2) muz. utwór do śpie­wu bez tek­stu

Wiktionary

Wo­ka­li­za ( vo­ca­lis „sa­mo­gło­ska”) – ro­dzaj śpie­wu, po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu me­lo­dii na jed­nej sa­mo­gło­sce (naj­czę­ściej "a"). Może słu­żyć jako ćwi­cze­nie wo­kal­ne, a także być czę­ścią ut­wo­ru mu­zycz­ne­go (np. "Vo­ca­li­se" Sier­gie­ja Rach­ma­ni­no­wa).

Ter­min ten bywa także uży­wa­ny dla okre­śle­nia pra­wi­dło­wej ar­ty­ku­la­cji gło­sek w śpie­wie; do­ty­czy to zwła­szcza sa­mo­gło­sek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stecz­kow­ska dała czadu tą wo­ka­li­zą na końcu pio­sen­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wokalizować ndk.

 rzecz. wokal mrz., wokalizm mrz., wokalizacja ż., wokalista mos., wokalistka ż.

 przym. wokalny

Wiktionary


wokalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. pro­ces, w któ­rym pół­sa­mo­gło­ska lub sa­mo­gło­ska zre­du­ko­wa­na przeksz­tał­ca się w sa­mo­gło­skę

 (1.2) muz. do­da­nie śpie­wu do ut­wo­ru mu­zycz­ne­go

 (1.3) jęz. oz­na­cze­nie sa­mo­gło­sek za po­mo­cą spe­cjal­nych zna­ków dia­kry­tycz­nych w ję­zy­kach ta­kich jak arab­ski czy he­braj­ski (od­po­wied­nio ha­ra­kat i niq­qud)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkalʲiˈzat͡sʲja, AS: vokalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokaliza ż., wokalizm mrz., wokalistyka ż.

 czas. wokalizować

 przym. wokalny

Wiktionary


wokalizacyjny

→ wo­ka­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

wokalizacja

wokalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zasób, sy­stem sa­mo­gło­sek da­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈkalʲism̥, AS: vokalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż., wokalizowanie n.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokalny, wokaliczny

 przysł. wokalnie

Wiktionary


wokalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wo­kal­ne; cecha tych, któ­rzy są wo­kal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wokalny

 przysł. wokalnie

Wiktionary


wokalny

zwią­za­ny ze śpie­wem, przez­na­czo­ny do śpie­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny ze śpie­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż., wokalizm mrz., wokalność ż.

 czas. wokalizować

 przym. wokaliczny

 przysł. wokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głosowy, piosenkarski, śpiewaczy

Wiktionary


wokalowy

→ wokal, np. pro­ce­sor wo­ka­lo­wy


SJP.pl


wokanda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spis spraw są­do­wych, uło­żo­ny we­dług ko­lej­no­ści ich roz­pa­try­wa­nia w danym dniu

Wiktionary

Wo­kan­da (z vo­can­da) – spra­wy do wy­wo­ła­nia (przez woź­ne­go są­do­we­go) – wykaz spraw są­do­wych w ko­lej­no­ści, w ja­kiej mają być w danym dniu roz­pa­try­wa­ne.

Ze sło­wem "wo­kan­da" sto­su­je się okre­śle­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co mamy dziś na wo­kan­dzie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈkãnda, AS: vokãnda

Wiktionary


wokatiwus

vo­ca­ti­vus, wo­ka­tyw, wo­łacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. ostat­ni przy­pa­dek w de­kli­na­cji ła­ciń­skiej (szó­sty z kolei), pol­skiej (siód­my) oraz niek­tó­rych in­nych ję­zy­kach, uży­wa­ny w mo­men­cie, gdy na­daw­ca zwra­ca się do kogoś, rza­dziej cze­goś;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka, np. Boże!, Pol­sko!, Krzy­siu!


SJP.pl


wokatyw

wo­ka­ti­wus, vo­ca­ti­vus, wo­łacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. ostat­ni przy­pa­dek w de­kli­na­cji ła­ciń­skiej (szó­sty z kolei), pol­skiej (siód­my) oraz niek­tó­rych in­nych ję­zy­kach, uży­wa­ny w mo­men­cie, gdy na­daw­ca zwra­ca się do kogoś, rza­dziej cze­goś;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka, np. Boże!, Pol­sko!, Krzy­siu!


SJP.pl


woke

[czy­taj: łok] ze­spół po­glą­dów i prak­tyk spo­łecz­no-po­li­tycz­nych kon­cen­tru­ją­cych się na prze­ciw­dzia­ła­niu dy­skry­mi­na­cji i nie­rów­no­ściom spo­łecz­nym; wo­kizm, wo­ke­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) społ. nurt spo­łecz­ny świa­do­mo­ści i mo­bi­li­za­cji wobec nie­spra­wied­li­wo­ści, ra­siz­mu, dy­skry­mi­na­cji;

przy­miot­nik

 (2.1) wspie­ra­ją­cy woke (1.1), ma­ją­cy cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla woke

Wiktionary

Woke (wy­mo­wa:) – wie­loz­nacz­ny ter­min spo­łecz­no-po­li­tycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kra­jach arab­skich sym­bo­le ide­o­lo­gii woke są wręcz praw­nie za­ka­za­ne, tam się plu­ću­je na „mo­ral­nie zep­su­ty za­chód”, lgbt, fe­mi­nizm itd..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokeizm m.

Wiktionary


wokeizm

[czy­taj: ło­kizm] ze­spół po­glą­dów i prak­tyk spo­łecz­no-po­li­tycz­nych kon­cen­tru­ją­cych się na prze­ciw­dzia­ła­niu dy­skry­mi­na­cji i nie­rów­no­ściom spo­łecz­nym; woke, wo­kizm


SJP.pl


wokizm

[czy­taj: ło­kizm] ze­spół po­glą­dów i prak­tyk spo­łecz­no-po­li­tycz­nych kon­cen­tru­ją­cych się na prze­ciw­dzia­ła­niu dy­skry­mi­na­cji i nie­rów­no­ściom spo­łecz­nym; woke, wo­ke­izm


SJP.pl


wokoder

ze­spół urzą­dzeń do przet­wa­rza­nia sy­gna­łu mowy; vo­co­der


SJP.pl


wokowy

→ wok


SJP.pl

Patrz:

wok

wokoło

wzdłuż ob­wo­du cze­goś; wokół


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) wokół

przy­słó­wek

 (2.1) wokół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈkɔwɔ, AS: vokou̯o

Wiktionary


wokoło-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy po­ło­że­nie, wy­stę­po­wa­nie cze­goś lub ruch do­o­ko­ła tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia

Wiktionary


woksel

najm­niej­szy ele­ment prze­strze­ni w gra­fi­ce trój­wy­mia­ro­wej


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „Voxel”. Zo­bacz też: Václav Le­be­da (Voxel) – cze­ski muzyk.

Wok­sel ( vo­lu­me­tric pic­tu­re ele­ment, w skró­cie "voxel") – najm­niej­szy ele­ment prze­strze­ni w gra­fi­ce trój­wy­mia­ro­wej, w pew­nym sen­sie od­po­wied­nik pik­se­la w gra­fi­ce dwu­wy­mia­ro­wej. Przy uży­ciu wok­se­li scenę przed­sta­wia się jako trój­wy­mia­ro­wą ta­bli­cę, na przy­kład 512×512×512 wok­se­li.

Wikipedia


wokselowy

→ wok­sel


SJP.pl

Patrz:

woksel

wokulski

naz­wi­sko


SJP.pl


wokół

wzdłuż ob­wo­du cze­goś; wo­ko­ło


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) ze wszyst­kich stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz trzew­ny, w prze­ci­wień­stwie do pod­skór­ne­go, od­kła­da się wokół na­rzą­dów ta­kich jak wą­tro­ba, żo­łą­dek czy je­li­ta.

 (1.1) Pszczo­ły la­ta­ły wokół kwia­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔkuw, AS: vokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n.

 przyim. koło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wokoło, wkoło, reg. śl. kole

Wiktionary


wokółbankowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół banku, od­by­wa­ją­cy się wokół banku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbãŋˈkɔvɨ, AS: vokuu̯bãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz.

Wiktionary


wokółbasenowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ba­se­nu, od­by­wa­ją­cy się wokół ba­se­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbasɛ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯basẽnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary


wokółbazarowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ba­za­ru, od­by­wa­ją­cy się wokół ba­za­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbazaˈrɔvɨ, AS: vokuu̯bazarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar mrz., bazarek mrz.

Wiktionary


wokółbiblioteczny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół bi­blio­te­ki, od­by­wa­ją­cy się wokół bi­blio­te­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbʲiblʲjɔˈtɛt͡ʃnɨ, AS: vokuu̯bʹiblʹi ̯otečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bibliotekarstwo n., biblioteka ż.

 przym. biblioteczny

Wiktionary


wokółboiskowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół bo­i­ska, od­by­wa­ją­cy się wokół bo­i­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbɔjiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯boi ̯iskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boisko n.

 przym. boiskowy

Wiktionary


wokółcmentarny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół cmen­ta­rza, od­by­wa­ją­cy się wokół cmen­ta­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwt͡smɛ̃nˈtarnɨ, AS: vokuu̯cmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz mrz., cmentarnictwo n.

 przym. cmentarny

Wiktionary


wokółfabryczny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół fa­bry­ki, od­by­wa­ją­cy się wokół fa­bry­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: vokuu̯fabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż.

Wiktionary


wokółgimnazjalny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół gim­naz­jum, od­by­wa­ją­cy się wokół gim­naz­jum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: vokuu̯ʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary


wokółjeziorny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół je­zio­ra, od­by­wa­ją­cy się wokół je­zio­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲjɛ̇ˈʑɔrnɨ, AS: vokuu̯ʹi ̯ėźorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

Wiktionary


wokółkatedralny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ka­te­dry, od­by­wa­ją­cy się wokół ka­te­dry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkatɛˈdralnɨ, AS: vokuu̯katedralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katedra ż.

Wiktionary


wokółkawiarniany

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ka­wiar­ni, od­by­wa­ją­cy się wokół ka­wiar­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkavʲjarʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯kavʹi ̯arʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawiarnia ż.

Wiktionary


wokółkinowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół kina, od­by­wa­ją­cy się wokół kina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲcĩˈnɔvɨ, AS: vokuu̯ʹḱĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kino n., kinowość ż.

Wiktionary


wokółklasztorny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół klasz­to­ru, od­by­wa­ją­cy się wokół klasz­to­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwklaˈʃtɔrnɨ, AS: vokuu̯klaštorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasztor m., klasztorek mrz.

 przym. klasztorny

Wiktionary


wokółklubowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół klubu, od­by­wa­ją­cy się wokół klubu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkluˈbɔvɨ, AS: vokuu̯klubovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klub mrz., klubowy mrz./mzw.

 przym. klubowy

Wiktionary


wokółkopalniany

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ko­pal­ni, od­by­wa­ją­cy się wokół ko­pal­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔpalʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯kopalʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopalnia ż.

Wiktionary


wokółkoszarowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ko­szar, od­by­wa­ją­cy się wokół ko­szar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔʃaˈrɔvɨ, AS: vokuu̯košarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszary nmos.

Wiktionary


wokółkościelny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ko­ścio­ła, od­by­wa­ją­cy się wokół ko­ścio­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: vokuu̯kośćelny

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kościół.

Wiktionary


wokółlotniskowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół lot­ni­ska, od­by­wa­ją­cy się wokół lot­ni­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwlɔtʲɲiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯lotʹńiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotnisko n.

Wiktionary


wokółmagazynowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ma­ga­zy­nu, od­by­wa­ją­cy się wokół ma­ga­zy­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmaɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯magazỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary


wokółmarketowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół mar­ke­tu, od­by­wa­ją­cy się wokół mar­ke­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmarkɛˈtɔvɨ, AS: vokuu̯marketovy

Wiktionary


wokółmostowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół mostu, od­by­wa­ją­cy się wokół mostu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmɔˈstɔvɨ, AS: vokuu̯mostovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. most mrz.

Wiktionary


wokółobozowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół obozu, od­by­wa­ją­cy się wokół obozu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔbɔˈzɔvɨ, AS: vokuu̯obozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obóz mrz.

Wiktionary


wokółogrodowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół ogro­du, od­by­wa­ją­cy się wokół ogro­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔɡrɔˈdɔvɨ, AS: vokuu̯ogrodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogród mrz.

Wiktionary


wokółoperowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół opery, od­by­wa­ją­cy się wokół opery

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔpɛˈrɔvɨ, AS: vokuu̯operovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opera ż.

Wiktionary


wokółosiedlowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół osied­la, od­by­wa­ją­cy się wokół osied­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: vokuu̯ośedlovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiedle n.

Wiktionary


wokółparkingowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół par­kin­gu, od­by­wa­ją­cy się wokół par­kin­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwparʲcĩŋˈɡɔvɨ, AS: vokuu̯parʹḱĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parking m.

Wiktionary


wokółparkowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół parku, od­by­wa­ją­cy się wokół parku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwparˈkɔvɨ, AS: vokuu̯parkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. park mrz.

Wiktionary


wokółpałacowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół pa­ła­cu, od­by­wa­ją­cy się wokół pa­ła­cu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpawaˈt͡sɔvɨ, AS: vokuu̯pau̯acovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac mrz.

Wiktionary


wokółperonowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół pe­ro­nu, od­by­wa­ją­cy się wokół pe­ro­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpɛrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯perõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron mrz.

Wiktionary


wokółportowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół portu, od­by­wa­ją­cy się wokół portu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpɔrˈtɔvɨ, AS: vokuu̯portovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port m.

Wiktionary


wokółprzedszkolny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół przedsz­ko­la, od­by­wa­ją­cy się wokół przedsz­ko­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: vokuu̯pšeṭškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n.

Wiktionary


wokółrestauracyjny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół re­sta­u­ra­cji, od­by­wa­ją­cy się wokół re­sta­u­ra­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwrɛstawraˈt͡sɨjnɨ, AS: vokuu̯restau̯racyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restauracja ż.

Wiktionary


wokółrynkowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół rynku, od­by­wa­ją­cy się wokół rynku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vokuu̯rỹŋkovy

Wiktionary


wokółschroniskowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół schro­ni­ska, od­by­wa­ją­cy się wokół schro­ni­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwsxrɔ̃ɲiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯sχrõńiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schronisko n.

Wiktionary


wokółsklepowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół skle­pu, od­by­wa­ją­cy się wokół skle­pu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwsklɛˈpɔvɨ, AS: vokuu̯sklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz.

Wiktionary


wokółstacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół sta­cji, od­by­wa­ją­cy się wokół sta­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwstaˈt͡sɨjnɨ, AS: vokuu̯stacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stacja ż.

Wiktionary


wokółstadionowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół sta­dio­nu, od­by­wa­ją­cy się wokół sta­dio­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwstadʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯stadʹi ̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadion mrz.

Wiktionary


wokółszkolny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół szko­ły, od­by­wa­ją­cy się wokół szko­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwˈʃkɔlnɨ, AS: vokuu̯školny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż.

 czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary


wokółszpitalny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół szpi­ta­la, od­by­wa­ją­cy się wokół szpi­ta­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʃpʲiˈtalnɨ, AS: vokuu̯špʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpital mrz.

 przym. szpitalniczy

Wiktionary


wokółteatralny

1. ota­cza­ją­cy bu­dy­nek te­a­tru;
2. zwią­za­ny z twór­czo­ścią te­a­tral­ną; te­a­tral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół te­a­tru, od­by­wa­ją­cy się wokół te­a­tru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwtɛaˈtralnɨ, AS: vokuu̯teatralny

Wiktionary


wokółuczelniany

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół uczel­ni, od­by­wa­ją­cy się wokół uczel­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯učelʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary


wokółuniwersytecki

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół uni­wer­sy­te­tu, od­by­wa­ją­cy się wokół uni­wer­sy­te­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: vokuu̯ũńiversytecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary


wokółurzędowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół urzę­du, od­by­wa­ją­cy się wokół urzę­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: vokuu̯užẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd mrz.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


wokółuszny

znaj­du­ją­cy się na­o­ko­ło uszu, za­kła­da­ny wokół uszu


SJP.pl


wokółwięzienny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół wię­zie­nia, od­by­wa­ją­cy się wokół wię­zie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwvʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̃nːɨ, AS: vokuu̯vʹi ̯ẽũ̯źẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., uwięzienie n.

Wiktionary


wokółzakładowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół za­kła­du, od­by­wa­ją­cy się wokół za­kła­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwzakwaˈdɔvɨ, AS: vokuu̯zaku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład m.

Wiktionary


wokółzamkowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wokół zamku, od­by­wa­ją­cy się wokół zamku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwzãmˈkɔvɨ, AS: vokuu̯zãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek m.

Wiktionary


wol.

skrót

 (1.1) = wo­lu­men, wo­lu­min

Wiktionary


wola

chęć, zdol­ność po­dej­mo­wa­nia pew­nych de­cyz­ji czy dzia­łań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność czło­wie­ka do świa­do­me­go kon­tro­lo­wa­nia, kie­ro­wa­nia swoim po­stę­po­wa­niem

 (1.2) chęć za­ist­nie­nia ja­kie­goś stanu

 (1.3) daw. wol­ność

 (1.4) daw. wieś, która ko­rzy­sta­ła z pew­nych swo­bód

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) M. i B. lm. od wole

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. od woli

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wola – po­ję­cie psy­cho­lo­gicz­ne
  • wolna wola – po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne i te­o­lo­gicz­ne
  • wola – osada za­ło­żo­na na su­ro­wym ko­rze­niu z za­sto­so­wa­niem dla jej no­wych miesz­kań­ców ulgi na za­go­spo­da­ro­wa­nie
  • Wola – część mia­sta Biała Pod­la­ska
  • Wola – część mia­sta Busko-Zdrój
  • Wola – część mia­sta Cie­cho­ci­nek (daw­niej Wola Ra­cią­żek)
  • Wola – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Je­ży­ce
  • Wola – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Wola
  • Wola – wieś w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Kikół
  • Wola – wieś w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Wola – część wsi Ja­widz w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn
  • Wola – część ko­lo­nii Kor­hy­nie w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Jar­czów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z wolą waszą się zga­dza, co ja tylko czy­nię. • Moja wola bez waszéj by­ła­by zwod­ni­czą; • Moja wolą to bę­dzie, co ro­dzi­ce życzą.

 (2.1) Wola u pta­ków służą do gro­ma­dze­nia i prze­no­sze­nia po­kar­mu.

 (2.1) U tych ko­biet można spo­strzec wola, czyli po­więk­szo­ne gru­czo­ły tar­czo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔla, AS: vola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowolka ż., wolność ż., niewola ż.

:: zdrobn. wólka

 czas. woleć ndk., niewolić ndk., wolno niewłaśc.

Wiktionary


wolak

od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, ma­ją­ce­go zdol­ność bar­dzo sil­ne­go ro­zdy­ma­nia wola; gar­łacz; gar­dłacz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wolak – sześć­dzie­sią­ty drugi duch Go­e­cji
  • An­to­ni Wolak – pol­ski poeta
  • Ewa Wolak – pol­ski po­li­tyk, poseł
  • Paweł Wolak – pol­ski bok­ser

Wikipedia


woland

ger­mań­skie imię Sza­ta­na


SJP.pl

Wo­land (Va­land, Fa­land, Wie­land) – ger­mań­skie imię Sza­ta­na, po­ja­wia­ją­ce się w kilku wer­sjach le­gen­dy o Fa­u­ście. Praw­do­po­dob­nie zna­czy „oszu­stwo”.

W dra­ma­cie "Faust" Go­et­he­go Me­fi­sto­fe­les raz mówi o sobie jako jun­krze Wo­lan­dzie.

W po­wie­ści Mi­cha­i­ła Buł­ha­ko­wa "Mistrz i Mał­go­rza­ta" po­słu­gu­ją­cy się imie­niem Wo­land (Воланд) Sza­tan na­le­ży do bo­ha­te­rów pier­wszo­pla­no­wych. W se­ria­lu z 1988 roku, w re­ży­se­rii Ma­cie­ja Woj­tysz­ki, rolę Wo­lan­da za­grał Gu­staw Ho­lo­u­bek.

Wikipedia


wolanin

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Woli

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Woli, uro­dzo­na w Woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Miron jest ro­do­wi­tym wo­la­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wola ż.

:: fż. wolanka ż.

 przym. wolski

Wiktionary


wolanka

miesz­kan­ka Woli (jed­nej z kil­ku­dzie­się­ciu wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Woli

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Woli, uro­dzo­na w Woli

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­lan­ka – osada w Pol­sce, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Wo­lan­ka – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Wo­lan­ka – potok, do­pływ Du­naj­ca
  • Wo­lan­ka – potok, do­pływ Jo­dłów­ki
  • Wo­lan­ka – stru­ga, do­pływ Ka­mien­nej
  • Wo­lan­ka – stru­ga, do­pływ Pi­li­cy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lora jest ro­do­wi­tą wo­lan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wola ż.

:: fm. wolanin m.

 przym. wolski

Wiktionary


wolanowski

przy­miot­nik od: Wo­la­nów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­cjan Wil­helm Wo­la­now­ski
  • Majer Wo­la­now­ski

Wikipedia


wolant

1. po­jazd konny, powóz;
2. prze­sta­rza­łe: bad­min­ton; piłka uży­wa­na w tej grze;
3. ele­ment ste­row­ni­cy ręcz­nej w pła­tow­cu; koło ste­ro­we;
4. daw­niej: dra­pe­ria na­szy­ta na su­knię, spód­ni­cę;
5. lekka su­knia z fal­ba­na­mi, po­pu­lar­na w po­ło­wie XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. urzą­dze­nie ste­ru­ją­ce lot­ka­mi i ste­rem wy­so­ko­ści;

 (1.2) daw. ka­wa­łek drew­na lub korka po­kry­ty skórą z pow­ty­ka­ny­mi piór­ka­mi, który pod­bi­ja­no ra­kiet­ka­mi; także sama gra;

 (1.4) hist. czte­ro­ko­ło­wy po­jazd na re­so­rach, bez budy, uży­wa­ny w Pol­sce w XIX i w pier­wszej po­ło­wie XX w.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wo­lant – urzą­dze­nie ste­ru­ją­ce w lot­nict­wie
  • wo­lant – ro­dzaj lek­kie­go po­wo­zu
  • wo­lant – dawna eu­ro­pej­ska gra spor­to­wa
  • wo­lant – ro­dzaj fal­ba­ny w su­kniach ko­bie­cych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlãnt, AS: volãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woliera ż.

Wiktionary


wolanów

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. miej­sco­wość na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­la­nów – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Bo­ga­ty­nia
  • Wo­la­nów – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Wo­la­nów
  • Wo­la­nów – sta­cja ko­le­jo­wa w po­bli­żu Wo­la­no­wa, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Wo­la­nów – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Wo­la­nów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­skim w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim
  • Wo­la­nów – miej­sco­wość koło Odes­sy na Ukra­i­nie
  • Ko­lo­nia Wo­la­nów

Wikipedia


wolapik

volapük;
1. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy;
2. niez­ro­zu­mia­ły i zag­mat­wa­ny język lub styl


SJP.pl


wolarski

→ wo­larz (ho­dow­ca wołów)


SJP.pl


wolarz

1. daw­niej: czło­wiek hand­lu­ją­cy wo­ła­mi;
2. od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go; gar­dłacz; wolak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. hand. czło­wiek hand­lu­ją­cy wo­ła­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. ornit. ho­dow­la­na od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bar­dzo dużym wolem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwia­zdo­zbiór Wo­la­rza
  • Wo­larz – szczyt w Gó­rach By­strzyc­kich, w Su­de­tach
  • Wo­larz – potok, do­pływ Miel­ni­cy

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. wół mzw.

:: przym. wołowy, woli

 (2.1)

:: rzecz. wole n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. wolak; garłacz, gardłacz

Wiktionary


wolastonit

mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, od­kry­ty przez Wil­lia­ma Hyde'a Wol­la­sto­na; wol­la­sto­nit


SJP.pl


wolatucha

wschod­nio­a­u­stra­lij­ski tor­bacz z ro­dzi­ny pa­ła­nek, fałd skór­ny z boków ciała umoż­li­wia mu lot śliz­go­wy


SJP.pl

Wo­la­tu­cha ("Pe­ta­u­ro­i­des") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny le­wor­ków (He­mi­be­li­de­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny pse­u­do­pa­łan­ko­wa­tych (Pse­u­do­che­i­ri­dae).

Wikipedia


wolatuszka

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny pse­u­do­pa­ła­nek


SJP.pl

Wo­la­tusz­ka ("Pse­u­do­chi­ru­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny pse­u­do­pa­ła­nek (Pse­u­do­che­i­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny pse­u­do­pa­łan­ko­wa­tych (Pse­u­do­che­i­ri­dae).

Wikipedia


wolańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wolański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wo­lań­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bar­ba­ra Wo­lań­ska (ur. 1997) – pol­ska siat­kar­ka
  • Beata Wo­lań­ska – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Erazm Wo­lań­ski (1825–1886) – pol­ski wła­ści­ciel dóbr, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji oraz do Rady Pań­stwa
  • Filip Wo­lań­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Iwan Wo­lań­ski (1887–1950?) – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tyk
  • Ja­nusz Wo­lań­ski (ur. 1979) – pol­ski pił­karz
  • Pa­tryk Wo­lań­ski – pol­ski pił­karz, bram­karz
  • Mał­go­rza­ta Wo­lań­ska – pol­ska bio­che­mik
  • Ma­rian Wo­lań­ski (ur. 1939) – pol­ski po­li­to­log
  • Marta Wo­lań­ska (ur. 1980) – pol­ska me­ne­dżer­ka i urzęd­nicz­ka
  • Mi­chał Wo­lań­ski (ur. 1983) – pol­ski eko­no­mi­sta, prof. SGH

Wikipedia


wolborski

przy­miot­nik od: Wol­bórz


SJP.pl


wolborzanin

miesz­ka­niec Wol­bo­rza


SJP.pl


wolborzanka

miesz­kan­ka Wol­bo­rza


SJP.pl


wolbrom

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wol­brom – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wol­brom w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Za­głę­bia Dą­brow­skie­go. Jest oś­rod­kiem prze­my­słu gu­mo­we­go, drzew­ne­go i me­ta­lo­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlbrɔ̃m, AS: volbrõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolbromianin m., wolbromianka ż.

 przym. wolbromski

Wiktionary


wolbromianin

miesz­ka­niec Wol­bro­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wol­bro­mia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlbrɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: volbrõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolbrom m.

:: fż. wolbromianka ż.

 przym. wolbromski

Wiktionary


wolbromianka

miesz­kan­ka Wol­bro­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wol­bro­mia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlbrɔ̃ˈmʲjãnka, AS: volbrõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolbrom m.

:: fm. wolbromianin m.

 przym. wolbromski

Wiktionary


wolbromski

przy­miot­nik od: Wol­brom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wol­bro­mia, zwią­za­ny z Wol­bro­miem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlˈbrɔ̃msʲci, AS: volbrõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolbrom m., wolbromianin m., wolbromianka ż.

Wiktionary


wolbromów

Wol­bro­mów (niem. Klein Ne­un­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Gry­fów Ślą­ski.

Wikipedia


wolbórz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Wol­bórz – mia­sto w cen­tral­nej Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Wol­bórz. Do 1953 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Bo­gu­sła­wi­ce. W la­tach 1273–1795 mia­sto bi­sku­pów włoc­ław­skich w po­wie­cie piotr­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia


woldański

naz­wi­sko


SJP.pl


woldenberczyk

wię­zień nie­miec­kie­go obozu je­niec­kie­go Oflag II C Wol­den­berg


SJP.pl


wole

1. wor­ko­wa­ta część prze­ły­ku niek­tó­rych pta­ków słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia po­kar­mu;
2. po­więk­szo­ny gru­czoł tar­czy­cy; stru­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. po­więk­szo­ny, obrz­mia­ły gru­czoł

 (1.2) med. pa­to­lo­gia tar­czy­cy, np. po­więk­sze­nie gru­czo­łu lub lo­ka­li­za­cja na­rzą­du za most­kiem

 (1.3) zool. roz­sze­rze­nie prze­ły­ku słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia po­kar­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wole (ana­to­mia zwie­rząt)
  • wole (tar­czy­ca)
  • wole jaj­ni­ko­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U tych ko­biet można spo­strzec wola, czyli po­więk­szo­ne gru­czo­ły tar­czo­we.

 (1.2) Wy­ni­ki badań epi­de­mio­lo­gicz­nych prze­pro­wa­dza­nych w Pol­sce wy­ka­za­ły, że na całym ob­sza­rze kraju wy­stę­pu­je en­de­mia wola tar­czy­cy.

 (1.3) Gło­wo­no­gi więk­szo­ści przy­pad­ków mają prze­łyk długi i cien­ki, oto­czo­ny móz­giem, a u niek­tó­rych ga­tun­ków roz­sze­rzo­ny w tyl­nej czę­ści w wole.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wole tarczycy

Wiktionary


wolec

daw­niej: wołek (młody wół)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wy­ka­stro­wa­ny wół

 (1.2) daw. młody wy­ka­stro­wa­ny by­czek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛt͡s, AS: volec

Wiktionary


wolej

ro­dzaj ude­rze­nia piłki w spor­cie, vol­ley


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. od­bi­cie lub ude­rze­nie piłki w locie przed dot­knię­ciem przez nią po­dło­ża (w te­ni­sie lub piłce noż­nej)

 (1.2) pot. piłka od­bi­ta albo ude­rzo­na zanim do­się­gnie po­dło­ża

Wiktionary

Wolej (ang. "vol­ley") – w spor­cie – wy­bi­cie lub ude­rze­nie piłki w po­wie­trzu, zanim zet­knie się ona z zie­mią.

Ter­min ten sto­so­wa­ny jest m.in. w te­ni­sie i piłce noż­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛj, AS: volei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. volley m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) volley

 (1.2) volley

Wiktionary


wolejowy

→ wolej


SJP.pl

Patrz:

wolej

wolemia

wo­le­mia szla­chet­na - au­stra­lij­skie drze­wo igla­ste


SJP.pl

Wo­le­mia – po­ję­cie na pół żar­go­no­we, okre­śla­ją­ce sto­pień wy­peł­nie­nia pły­nem (krwią) ło­ży­ska żyl­ne­go w zna­cze­niu adek­wat­no­ści tego wy­peł­nie­nia w od­nie­sie­niu do czyn­no­ści ukła­du krą­że­nia (a nie ob­ję­to­ści).

Po­ję­cie to sto­so­wa­ne jest zwy­kle z prze­drost­ka­mi:

Wikipedia


wolenice

Wo­le­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Roz­dra­żew.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako "Wo­le­ni­ca" na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kro­to­szyn w re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


woleoczko

strzy­żyk wo­le­ocz­ko - drob­ny ptak z rzędu wró­blo­wa­tych, o prąż­ko­wa­nym, rdza­wo­bru­nat­nym upie­rze­niu


SJP.pl


woleć

dawać komuś lub cze­muś pier­wszeń­stwo, bar­dziej lubić; pre­fe­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik mo­dal­ny (dk. brak)

 (1.1) bar­dziej lubić lub chcieć coś od cze­goś in­ne­go

 (1.2) zwy­kle w try­bie przy­pu­szcza­ją­cym chcieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona woli grusz­ki od ja­błek.

 (1.1) Wolę kawę niż her­ba­tę.

 (1.2) Wo­lał­bym nie iść dziś do szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛt͡ɕ, AS: voleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preferować

 (1.2) chcieć

Wiktionary


woleński

naz­wi­sko


SJP.pl


wolf

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Wolf – nie­miec­ki biath­lo­ni­sta
  • Aron Wolf (ur. w 1876, zm. ?) – le­karz, or­dy­na­tor szpi­ta­la, we Lwo­wie poseł na Sejm RP II ka­den­cji
  • Chri­sta Wolf – nie­miec­ka pi­sar­ka
  • Ernst Wil­helm Wolf – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • How­lin’ Wolf – blu­es­man zwią­za­ny z blu­e­sem chi­ca­gow­skim
  • Hugo Wolf – au­striac­ki kom­po­zy­tor
  • Jo­han­nes Wolf – nie­miec­ki mu­zy­ko­log
  • Marek Wolf – cze­ski astro­nom
  • Mar­kus Wolf – wie­lo­let­ni szef Głów­ne­go Za­rzą­du Wy­wia­du przy Stasi
  • Max Wolf – nie­miec­ki astro­nom
  • Pa­trick Wolf – bry­tyj­ski wo­ka­li­sta i mul­tiin­stru­men­ta­li­sta
  • Wal­ter Wolf – ka­na­dyj­ski biz­nes­men, wła­ści­ciel ze­spo­łu For­mu­ły 1 Wal­ter Wolf Ra­cing

Wikipedia


wolff

[czy­taj: łolf] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wolff – pol­ski hi­sto­ryk, me­die­wi­sta, ar­chi­wi­sta i wy­daw­ca źró­deł; wio­ślarz, olim­pij­czyk, dzia­łacz spor­to­wy
  • Adolf Wolff – nie­miec­ki ar­chi­tek
  • Anna Wolff-Po­wę­ska – pol­ska hi­sto­ryk idei, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, spe­cja­list­ka w za­kre­sie sto­sun­ków pol­sko-nie­miec­kich
  • Au­gust Fer­dy­nand Wolff – pol­ski le­karz, współ­za­ło­ży­ciel Szko­ły Le­kar­skiej w War­sza­wie i To­wa­rzy­stwa Le­kar­skie­go War­szaw­skie­go
  • Au­gust Ro­bert Wolff – pol­ski księ­garz i wy­daw­ca prasy oraz ksią­żek
  • Bet­sey Wolff (Bet­sey La­zard) – ame­ry­kań­ska bry­dżyst­ka
  • Ca­mil­le Wolff – luk­sem­bur­ski te­ni­si­sta, olim­pij­czyk
  • Ca­spar Frie­drich Wolff – nie­miec­ki le­karz, ana­tom, fiz­jo­log i em­brio­log
  • Chri­stian Wolff – nie­miec­ki fi­lo­zof, ma­te­ma­tyk, i praw­nik; pro­fe­sor na Uni­wer­sy­te­cie w Halle
  • Chri­stian Mi­cha­el Wolff – szcze­ci­nia­nin, or­ga­ni­sta, pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Earl Wolff – ame­ry­kań­ski za­wod­nik fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go, gra­ją­cy na po­zy­cji sa­fe­ty
  • Ed­ward Wolff – pol­ski pia­ni­sta, kom­po­zy­tor

Wikipedia


wolfgang

nie­miec­kie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wolf­gang – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go.

Wolf­gang imie­ni­ny ob­cho­dzi 31 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolf­gang prze­glą­dał ze­szyt za­pi­sa­ny po­e­ma­ta­mi – Nie gódź w ego bliź­nie­go swego, znajdź do tego coś lep­sze­go – prze­czy­tał na głos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlvɡãŋk, AS: volvgãŋk

Wiktionary


wolfia

1. najm­niej­sza wodna ro­śli­na kwia­to­wa na świe­cie; wolf­fia;
2. wol­fia bez­ko­rze­nio­wa - najm­niej­sza w Pol­sce ro­śli­na okry­to­na­sien­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; wolf­fia bez­ko­rze­nio­wa


SJP.pl

Wol­fia ("Wolf­fia" ) – ro­dzaj pły­wa­ją­cych ro­ślin wod­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 11 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. W Pol­sce je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju jest rzad­ko spo­ty­ka­na wol­fia bez­ko­rze­nio­wa. Ga­tun­ki z tego ro­dza­ju są najm­niej­szy­mi zna­ny­mi ro­śli­na­mi okry­to­na­sien­ny­mi.

Wikipedia


wolfke

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Wolf­ke – pol­ski praw­nik
  • Mie­czy­sław Wolf­ke – pol­ski fizyk, pre­kur­sor te­le­wiz­ji i ho­lo­gra­fii

Wikipedia


wolfowitz

[czy­taj: łul­fo­łits] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacob Wol­fo­witz – ame­ry­kań­ski sta­ty­styk
  • Paul Wol­fo­witz – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, pre­zes Banku Świa­to­we­go, syn Ja­co­ba

Wikipedia


wolfram

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu W i licz­bie ato­mo­wej 74; daw­niej: tung­sten


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu W i licz­bie ato­mo­wej 74;

Wiktionary

Wol­fram (W, wol­fra­mium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma wol­fram?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlfrãm, AS: volfrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolframian m.

 przym. wolframowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. W; daw. tungstan, tungsten, tunstan, tunsten

Wiktionary


wolframian

sól kwasu wol­fra­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu wol­fra­mo­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlˈfrãmʲjãn, AS: volfrãmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolfram mrz.

Wiktionary


wolframiany

sól kwasu wol­fra­mo­we­go


SJP.pl


wolframin

biał­ko bło­no­we re­ti­ku­lum en­do­plaz­ma­tycz­ne­go


SJP.pl


wolframit

mi­ne­rał, wol­fra­mian man­ga­nu i że­la­za


SJP.pl

Wol­fra­mit – mi­ne­rał z gro­ma­dy wol­fra­mia­nów, jeden z naj­waż­niej­szych mi­ne­ra­łów wol­fra­mu. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od niem. "Wolf" = wilk i "Rahm" = brud, kopeć, piana, jak po­gard­li­wie naz­wa­no ten mi­ne­rał, zna­lazł­szy go w miej­scu, w któ­rym spo­dzie­wa­no się zna­leźć cynę: (piana), była uży­wa­na przez nie­miec­kich gór­ni­ków; na­wią­zu­je do trud­no­ści (two­rze­nie piany), jakie na­po­ty­ka­no przy wy­to­pie cyny z rudy za­wie­ra­ją­cej do­miesz­ki wol­fra­mi­tu (J.G.

Wikipedia


wolframowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wol­fra­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewolframowanie n.

 czas. wolframować ndk.

Wiktionary


wolframowy

przy­miot­nik od: wol­fram


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wol­fra­mu, wy­ko­na­ny z wol­fra­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolfram m.

Wiktionary


wolfsburg

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Wolfs­burg (do 1945 znane jako "Stadt des KdF-Wa­gens bei Fal­lers­le­ben", pol. "Mia­sto Sa­mo­cho­dów KdF koło Fal­lers­le­ben") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu, le­żą­ce w środ­ko­wych Niem­czech w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, na wschód od Ha­no­we­ru i na pół­noc od Brunsz­wi­ku.

Wikipedia


wolfsburski

→ Wolfs­burg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wolfs­bur­giem (mia­stem w Niem­czech)

Wiktionary

Patrz:

Wolfsburg

Powiązane:

 rzecz. Wolfsburg mrz.

Wiktionary


wolfszpic

rasa psa stró­żu­ją­ce­go; szpic wil­czy, szpic wil­cza­sty


SJP.pl


woli

przy­miot­nik od: wół


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy wo­ło­wi, na­le­żą­cy do wołu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., C. i Ms. lp. od: wola

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: woleć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlʲi, AS: volʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół, wołek, wołowina

 przym. wołowy

Wiktionary


wolibórz

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, u pod­nó­ża Gór So­wich


SJP.pl

Wo­li­bórz ( "Vol­pers­dorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda.

Wikipedia


wolica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­li­ca – część mia­sta Dę­bi­ca
  • Wo­li­ca – część mia­sta Kra­ków, w de­le­ga­tu­rze Nowa-Huta
  • Wo­li­ca – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cach Ur­sy­nów i Wi­la­nów
  • Wo­li­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Wo­li­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Hru­bie­szów
  • Wo­li­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kra­śni­czyn
  • Wo­li­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Abra­mów
  • Wo­li­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Karcz­mi­ska
  • Wo­li­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kle­szczów
  • Wo­li­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Wo­li­ca – część wsi Go­le­sze Duże w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, gmi­nie Wol­bórz
  • Wo­li­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Że­lech­li­nek

Wikipedia


wolice

Wo­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 359 miesz­kań­ców. Jest szó­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Bar­cin.

Wikipedia


wolicjonalny

za­leż­ny od woli, do­ty­czą­cy woli


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) psych. do­ty­czą­cy woli, za­leż­ny od niej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲit͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: volʹicʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolitywny, woluntarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolitywny, woluntarny

Wiktionary


wolicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty Wo­lic­ki (1792–1861) – prze­my­sło­wiec, uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Kon­stan­ty Wo­lic­ki (1805–1863) – kom­po­zy­tor, ze­sła­niec po pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym
  • Paweł Wo­lic­ki (ur. 1972) – bur­mistrz Dę­bi­cy
  • Ste­fa­nia Wo­lic­ka (ur. 1851) – uczo­na, dok­tor fi­lo­zo­fii
  • Sta­ni­sław Wo­lic­ki (1892-1963) – ma­larz, aktor, re­ży­ser
  • Te­o­fil Wo­lic­ki (1768-1829) – bi­skup

Wikipedia


woliczno

Wo­licz­no (niem. "Golz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 miej­sco­wość li­czy­ła 147 miesz­kań­ców. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Mie­len­ko Draw­skie.

Wikipedia


woliera

po­mie­szcze­nie w zoo, osło­nię­te siat­ką, przez­na­czo­ne dla pta­ków la­ta­ją­cych; pta­szar­nia, ptasz­kar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­szer­na klat­ka dla pta­ków;

Wiktionary

Wo­lie­ra (z franc. "volière") – po­mie­szcze­nie lub jego za­bu­do­wa­na i od­gro­dzo­na część (siat­ką lub szkłem), w któ­rej prze­by­wa­ją ptaki. Musi być na tyle duża, aby mogły one w niej swo­bod­nie latać. Na­le­ży rów­nież za­mon­to­wać ko­na­ry oraz sznu­ry i inne przed­mio­ty imi­tu­ją­ce na­tu­ral­ne śro­do­wi­sko. Spo­ty­ka­ne w ogro­dach zo­o­lo­gicz­nych (czę­sto zgru­po­wa­ne w pta­szar­ni) lub na te­re­nach pry­wat­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wo­lie­rach osa­dzo­no po parze rocz­nych pu­cha­czy, które prze­by­wa­ły w nich przez okres 6 ty­god­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈlʲjɛra, AS: volʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolierowy

 rzecz. wolant mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszarnia

Wiktionary


wolierowy

→ wo­lie­ra


SJP.pl

Patrz:

woliera

wolimierz

wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

Wo­li­mierz ( "Vol­kers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, w gmi­nie Leśna.

Przez Wo­li­mierz prze­pły­wa potok Łu­ży­ca, oraz przez Starą Skibę pły­nie stru­myk Złot­nicz­ka. Po­dzie­lo­na jest na dwie czę­ści: Nową Skibę (oko­li­ce ko­ścio­ła) i Starą Skibę.

Wikipedia


wolimir

imię mę­skie


SJP.pl

Wo­li­mir, Wo­le­mir, Wol­mir, Wo­li­mierz – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Zna­cze­nie imie­nia: "ten, który woli pokój". Imię to mogło przy­bie­rać także formę Woj­mir.

Wo­li­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 5 marca, 25 marca i 15 grud­nia.

Wikipedia


wolimirek

zdrob­nie­nie od: Wo­li­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


wolimirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­li­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wolimirostwo

Wo­li­mir z mał­żon­ką; Wo­li­mi­ro­wie


SJP.pl


wolimirowie

Wo­li­mir z mał­żon­ką; Wo­li­mi­ro­stwo


SJP.pl


wolimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­li­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wolimirzyce

Wo­li­mi­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Szcza­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


wolin

wiór­ki drzew­ne uży­wa­ne do pa­ko­wa­nia wy­ro­bów łatwo tłu­ką­cych się oraz wy­ro­bu ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych; wełna drzew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Morzu Bał­tyc­kim;

 (1.2) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wolin – wyspa w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Wolin – mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim na wy­spie Wolin
  • Wolin – gmina w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim
  • Wolin – pse­u­do­nim ro­syj­skie­go anar­chi­sty, Wsie­wo­ło­da Ei­chen­ba­u­ma
  • Wolin – de­ka­nat
  • Wolin – port
  • MF Wolin – prom pa­sa­żer­sko-ko­le­jo­wo-sa­mo­cho­do­wy
  • Wol­lin
  • Wolin Po­mor­ski
  • Pasmo Wo­liń­skie
  • Po­je­zie­rze Wo­liń­skie
  • Wo­liń­ski Park Na­ro­do­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po woj­nie trzy­dzie­sto­let­niej te­re­ny Mię­dzyz­dro­jów i całą wyspę Wolin opa­no­wa­li Szwe­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlʲĩn, AS: volʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolinianin m., wolinianka ż.

 przym. woliński

Wiktionary


wolina

wiór­ki drzew­ne uży­wa­ne do pa­ko­wa­nia wy­ro­bów łatwo tłu­ką­cych się oraz wy­ro­bu ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych; wełna drzew­na


SJP.pl

Wo­li­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ni­żań­skim, w gmi­nie Nisko. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wo­li­na gra­ni­czy z dziel­ni­cą Pod­wo­li­na mia­sta Nisko oraz wsia­mi: Rac­ła­wi­ce, Nowa Wieś i Przę­dzel. Na po­łud­nio­wy wschód od miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Pu­szcza San­do­mier­ska.

Wikipedia


wolinianie

sło­wiań­skie ple­mię


SJP.pl

Wo­li­nia­nie ( Ve­lun­za­ni, "Ue­lun­za­ni") – ple­mię za­chod­nio­sło­wiań­skie za­miesz­ku­ją­ce wyspę Wolin nad Za­to­ką Po­mor­ską i zie­mie przy­le­głe, z głów­nym oś­rod­kiem w mie­ście Wolin.

Ge­o­graf Ba­war­ski – ano­ni­mo­wy do­ku­ment z ok. 845 roku wy­mie­nia z nazwy ple­mię Wo­li­nian, po­da­jąc licz­bę 70 za­miesz­ka­nych osad i miej­sco­wo­ści (łac.

Wikipedia


wolinianin

miesz­ka­niec Wo­li­na (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Wolin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: volʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolin m., Wolinianin m., Wolinianka ż.

:: fż. wolinianka ż.

 przym. woliński

Wiktionary


wolinianka

miesz­kan­ka Wo­li­na (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Wolin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲĩˈɲãnka, AS: volʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolin, wolinianin, Wolinianin, Wolinianka

Wiktionary


wolisław

imię mę­skie


SJP.pl

Wo­li­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Zna­cze­nie imie­nia: "ten, który woli sławę" albo "ten, który sławi wolę". Jego żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Wo­li­sła­wa.

Wikipedia


wolisławek

zdrob­nie­nie od: Wo­li­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wolisławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­li­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wolisławostwo

Wo­li­sław z mał­żon­ką; Wo­li­sła­wo­wie


SJP.pl


wolisławowie

Wo­li­sław z mał­żon­ką; Wo­li­sła­wo­stwo


SJP.pl


wolisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wo­li­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wolitywny

od­no­szą­cy się do woli, za­leż­ny od woli; wo­lun­tar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zob. wo­li­cjo­nal­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲiˈtɨvnɨ, AS: volʹityvny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolicjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolicjonalny

Wiktionary


woliński

przy­miot­nik od: Wolin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Wo­li­na, zwią­za­ny z Wo­li­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wo­liń­ski (1871–1948) – pol­ski wła­ści­ciel ziem­ski
  • Adam Wo­liń­ski (1956–1901) – pol­ski praw­nik, radny Poz­na­nia, dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Adolf Wo­liń­ski (1821–1895) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Dawid Wo­liń­ski (ur. 1977) – pol­ski pro­jek­tant mody
  • Fran­ci­szek Wo­liń­ski (1918–1947) – pol­ski ko­mu­ni­sta
  • Hen­ryk Wo­liń­ski (1824–1895) – pol­ski praw­nik, pre­zy­dent Lu­bli­na
  • Hen­ryk Wo­liń­ski (1901–1986) – pol­ski praw­nik, ofi­cer AK, Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Jan Wo­liń­ski (XVIII w.) – mar­sza­łek kon­fe­de­ra­cji ra­dom­skiej
  • Jan Wo­liń­ski (1926–2012) – pow­sta­niec war­szaw­ski, ps. Kazik
  • Jan Wo­liń­ski (1956–2021) – agro­nom
  • Ja­nusz Wo­liń­ski (1894–1970) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Krzysz­tof Wo­liń­ski (1958–2008) – pol­ski tre­ner lek­ko­at­le­tycz­ny i dzia­łacz spor­to­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈlʲĩj̃sʲci, AS: volʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolin m., wolinianin mos.

Wiktionary


wolkameria

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; kle­ro­den­dron; szczę­ślin


SJP.pl


wollastonit

mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, od­kry­ty przez Wil­lia­ma Hyde'a Wol­la­sto­na; wo­la­sto­nit


SJP.pl

Wol­la­sto­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go wy­na­laz­cy, le­ka­rza, fi­zy­ka, bo­ta­ni­ka, mi­ne­ra­lo­ga i che­mi­ka Wil­lia­ma Hyde’a Wol­la­sto­na (1766-1828), który po raz pier­wszy opi­sał ten mi­ne­rał.

Wikipedia


wolmar

imię mę­skie


SJP.pl


wolne

po­tocz­nie: czas wolny od pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. czas wolny od pracy, zajęć

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) n. lp. i ż. plu­ral|wolny.

Wiktionary

Wolne – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile wam dali tego wol­ne­go?

 (1.1) Zro­bi­my sobie wolne, gdy pos­przą­ta­my na za­ple­czu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., zwalnianie n., zwolnienie n.

 czas. wolnieć, wolno, zwalniać ndk., zwolnić dk.

 przym. wolny

 przysł. wolno, z wolna

 wykrz. wolnego, z wolna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czas wolny, pot. laba

Wiktionary


wolnego

po­tocz­nie: czas wolny od pracy


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­ra­ża wez­wa­nie do za­nie­cha­nia czyn­no­ści

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) zob. wolny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wol­ne­go, dru­ho­wie! Naj­pierw spraw­dzi­my wasze do­ku­men­ty!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolne n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hola, stop, z wolna, za pozwoleniem

Wiktionary


wolniak

naz­wi­sko


SJP.pl


wolnica

wol­ni­ca czar­nia­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny na­stecz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wol­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ja­błon­na
  • Wol­ni­ca – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no
  • Wol­ni­ca – nie­ist­nie­ją­ca wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Ko­żu­chów
  • Wol­ni­ca – po­la­na pod szczy­tem Tur­ba­cza.
  • Plac Wol­ni­ca – plac, dawny rynek mia­sta Ka­zi­mierz obec­nej dziel­ni­cy Kra­ko­wa
  • Wol­ni­ca Gra­bow­ska, Wol­ni­ca Niech­mi­row­ska

Wikipedia


wolnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


wolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wolno


SJP.pl


wolniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wolny


SJP.pl


wolniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wol­nie­wicz (ur. 1993) – pol­ski pił­karz
  • An­to­ni Wol­nie­wicz (1911–1942) – przy­wód­ca Na­ro­do­wej Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej, pre­zes Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej na Uni­wer­sy­te­cie Poz­nań­skim (1936–1937)
  • Bo­gu­sław Wol­nie­wicz (1927–2017) – pol­ski pro­fe­sor fi­lo­zo­fii, logik, twór­ca on­to­lo­gii sy­tu­a­cji, tłu­macz i ko­men­ta­tor Lud­wi­ga Witt­gen­ste­i­na, pu­bli­cy­sta, brat Lu­to­sła­wa Wol­nie­wi­cza
  • Cla­i­re Wol­nie­wicz (ur. 1966) – fran­cu­ska dzien­ni­kar­ka i pi­sar­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ja­nusz Wol­nie­wicz (1929–2006) – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i po­dróż­nik
  • Ka­je­tan Wol­nie­wicz (ur. 1957) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny
  • Lu­cjan Wol­nie­wicz (1932–2011) – pol­ski in­ży­nier ko­lej­nict­wa i dy­plo­ma­ta
  • Lu­to­sław Wol­nie­wicz (1930–2020) – pol­ski fizyk, pro­fe­sor fi­zy­ki te­o­re­tycz­nej, twór­ca szko­ły obli­czeń ato­mo­wo-mo­le­ku­lar­nych, brat Bo­gu­sła­wa Wol­nie­wi­cza
  • Ma­rian Wol­nie­wicz (1919–2005) – pol­ski te­o­log, bi­bli­sta, du­chow­ny ka­to­lic­ki, wy­kła­dow­ca Aka­de­mii Te­o­lo­gii Ka­to­lic­kiej w War­sza­wie
  • Ta­de­usz Wol­nie­wicz (1897–1939) – pol­ski ma­larz
  • Wło­dzi­mierz Adolf Wol­nie­wicz (1814–1884) – pol­ski agro­nom, pu­bli­cy­sta, uczest­nik pow­stań na­ro­do­wych
  • Zyg­munt Wol­nie­wicz (1913–1983) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny, pre­zes To­wa­rzy­stwa Mi­ło­śni­ków Mia­sta Poz­na­nia

Wikipedia


wolnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwol­nieć)

 (1.1) przest. tra­cić na pręd­ko­ści, sta­wać się po­wol­niej­szym

 (1.2) przest. tra­cić na sile lub na­tę­że­niu, słab­nąć

 (1.3) przest. sta­wać się luź­niej­szym, tra­cić fi­zycz­ne na­pię­cie lub sprę­ży­stość

 (1.4) przest. przen. tra­cić rygor, sta­wać się mniej su­ro­wym lub bar­dziej po­błaż­li­wym

 (1.5) przest. tra­cić wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę, sty­gnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bieg dzia­ne­ta wol­niał stop­nio­wo. Basia będąc doś­wiad­czo­nym jeźdź­cem ro­zu­mia­ła na­tych­miast, że trze­ba dać mu czas wytch­nie­nia, ina­czej pad­nie.

 (1.1) W pew­nych od­stę­pach czasu [płuca] przy­spie­sza­ły swój ruch, który znowu potem tak wol­niał, że za­led­wie się zdra­dzał zew­nętrz­nie.

 (1.1) Po­czą­łem pa­cie­rze od­ma­wiać, trzy mi­nę­ło — aż coraz wol­nie­jąc, sta­nę­ły śmigi! Tedym prze­je­chał.

 (1.1) Ło­skot kół po­tęż­nie­je echa­mi wzmo­żo­ny, // Bieg po­cią­gu wol­nie­je; w dali tłu­mem da­chów, // Kopuł, wie­życ i szpi­ców, domów, świą­tyń, gma­chów, // Śmie­je się w słoń­cu mia­sto.

 (1.2) Znowu mu­zy­ka wol­nie­je, ruchy stają się spo­koj­niej­sze, tań­czą­cy biorą ciu­pa­gi, zcze­pia­ją je ostrza­mi, trzy­ma­jąc wy­so­ko, i tań­czą wkoło zwol­na, jakby dla od­po­czyn­ku.

 (1.2) Wszyst­ko to nie po­mo­gło, Janka nie było i nie było… gniew też po­wo­li wol­nieć za­czął, i za­pom­nia­no o nim po­tro­szę.

 (1.2) Gdy po krótkiéj nocy od­nia­ło (…), nie usta­wa­ła burza, lecz po­su­nę­ła się tylko nieco ku wscho­do­wi, a deszcz ulew­ny zda­wał się wol­nieć na chwi­lę.

 (1.2) Już gwia­zda ranna bliz­ki sic. świa­tła po­wrót głosi, // Już ró­ża­na Ju­trzen­ka na nie­bie się wzno­si, // Gdy wol­nieć za­czął pożar, stos pło­mie­nie spa­sły.

 (1.3) Że­laz­ny uścisk mego to­wa­rzy­sza wol­niał wi­docz­nie… ja coraz szyb­ciej za sznur dzwo­nu po­cią­ga­łam, który coraz gło­śniej nie­po­ko­ił oko­licz­ne echa, wo­ła­jąc: // — Mę­żat­ka, mę­żat­ka!

 (1.3) Głowa Zu­li­my opa­dła mart­wa, lecz mor­der­ca jej nie wie­dział, że to śmierć. Zam­knął oczy, jego uścisk wol­niał, ustę­pu­jąc miej­sca chwi­lo­we­mu oszo­ło­mie­niu.

 (1.3) Skoro tylko po­sie­dze­nie zo­sta­ło ot­war­te, ła­god­ne cie­pło na­peł­nia­ło salę, a pod do­bro­czyn­nem jego dzia­ła­niem wy­tę­żo­ne fibry cho­rych wol­nia­ły; cie­pło­ta pod­no­si­ła się stop­nio­wo (…).

 (1.4) Wol­niał na­ów­czas co­kol­wiek su­ro­wy rygor w zamku, cho­ciaż młod­szy brat Straż­ni­ka, a jego za­stęp­ca, miał rów­nież twar­dą rękę.

 (1.4) Hra­bia tłu­ma­czył się dosyć niez­ręcz­nie, czu­jąc, że do­piął już celu i mi­łość włas­ną oca­lił; po­wo­li po­czął ule­gać, mię­knąć, wol­nieć, aż na­resz­cie skoń­czy­ło się na tem, że za­milkł.

 (1.4) Była to wła­śnie mi­ło­ści go­dzi­na, // Którą swym drże­niem serce wy­bi­ja­ło, // Wten­czas naj­dzik­sza wol­nie­je dziew­czy­na, // Tak jak się z moją hardą cnotą stało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolne n., wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n., Wolny m./ż., Wolna ż.

 czas. pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

 przym. wolny

:: zdrobn. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

 temsłow. wolno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łagodnieć, słabnąć, ustępować, puszczać; przest. folgować, folżeć

 (1.3) kurczyć się

 (1.4) rozluźniać się, stawać się rozwiązłym; przest. rozprzęgać się, rozwalniać się

 (1.5) przest. letnieć

Wiktionary


wolnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anie­la Wol­nik (1900–1957) – pol­ska dzia­łacz­ka okre­su pow­stań ślą­skich i ple­bi­scy­tu na Gór­nym Ślą­sku, sa­ni­ta­riusz­ka i na­u­czy­ciel­ka
  • Bruno Wol­nik (1882–1960) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, je­zu­i­ta, mi­sjo­narz
  • Elż­bie­ta Wol­nik (ur. 1975) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, która spe­cja­li­zo­wa­ła się w rzu­cie mło­tem
  • Grze­gorz Wol­nik (ur. 1964) – pol­ski urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, w la­tach 2014–2017 prze­wod­ni­czą­cy Sej­mi­ku Wo­je­wództ­wa Ślą­skie­go V ka­den­cji
  • Lud­wik Wol­nik (1889–po 1941) – pol­ski in­ży­nier i sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz No­wo­gród­ka i Ba­ra­no­wicz
  • Wil­helm Wol­nik (ur. 1935) – pol­ski po­li­tyk mniej­szo­ści nie­miec­kiej, sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm X ka­den­cji

Wikipedia


wolniuchno

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wolno

Wiktionary


wolniuchny

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo po­wol­ny

Wiktionary


wolniusieńki

zdrob­nie­nie od: wolny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wol­niuś­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: volʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 czas. wolno, wolnieć

Wiktionary


wolniusieńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wolno

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wolnieć

 przym. wolniusieńki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


wolniuteczko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wolno

Wiktionary


wolniuteńki

zdrob­nie­nie od: wolny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wol­niut­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: volʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniutki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary


wolniuteńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wolno

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wolniutko

 przym. wolniusieńki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 czas. wolnieć

 temsłow. wolno-

Wiktionary


wolniutki

zdrob­nie­nie od: wolny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: wolny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlʲˈɲutʲci, AS: volʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolniuśki

Wiktionary


wolniutko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zdrobn. od: wolno

 (1.2) bar­dzo wolno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abi­ga­il się nie za­trzy­ma­ła, bar­dzo wol­niut­ko jadąc wciąż za nim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolno, powolny, wolniutki, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolno, wolniuteńko

 czas. wolno, wolnieć

 temsłow. wolno-

Wiktionary


wolniuśki

zdrob­nie­nie od: wolny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wolny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlʲˈɲüɕci, AS: volʹńüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 czas. wolno, wolnieć

Wiktionary


wolniuśko

przy­słó­wek

 (1.1) zdrobn. od: wol­niut­ko

 (1.2) bar­dzo wolno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 temsłow. wolno-

 czas. wolnieć

Wiktionary


wolnizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. zwol­nie­nie miesz­kań­ców wsi, osady lub ko­lo­nii z po­dat­ków lub pań­szczyz­ny trwa­ją­ce przez pe­wien czas od dnia jej za­ło­że­nia;

 (1.2) hist. wieś, osada lub ko­lo­nia ob­ję­ta wol­niz­ną (1.1)

Wiktionary

Wol­niz­na (sta­ro­pol. "lgota") – sto­so­wa­ny w śred­nio­wie­czu dla osad­ni­ków osied­la­ją­cych się w nowym miej­scu przy­wi­lej poz­wa­la­ją­cy im na użyt­ko­wa­nie ziemi pań­skiej bez po­no­sze­nia za to sto­sow­nych opłat. Wol­niz­ną okre­śla­no też zie­mię ob­ję­tą ul­ga­mi go­spo­dar­czy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po upły­wie wol­niz­ny każdy kmieć zo­stał zo­bo­wią­za­ny do pła­ce­nia z łanu czyn­szu w wy­so­ko­ści 12 gro­szy ui­szcza­nych w dniu św. Mar­ci­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wola

 (1.2) stpol. lgota

Wiktionary


wolno

mo­dal­ny cza­sow­nik nie­wła­ści­wy okre­śla­ją­cy do­pu­szczal­ność (np.: Czy wolno wejść?) cze­goś, wy­stę­pu­ją­cy w zda­niu w po­łą­cze­niu z be­zo­ko­licz­ni­kiem; można


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wolny, po­wo­li, bez poś­pie­chu

 (1.2) swo­bod­nie, w spo­sób luźny

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy

 (2.1) jest doz­wo­lo­ne, można, nie jest za­bro­nio­ne, mieć poz­wo­le­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szedł wolno do szko­ły.

 (1.2) Pu­ści­li go wolno.

 (1.2) Jadę wolno, bo mi wolno.

 (2.1) Jadę wolno, bo mi wolno.

 (2.1) Nie wolno śmie­cić w parku.

 (2.1) Teraz wolno wam iść do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɔ, AS: volno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolny, powolny, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. powoli, wolniutko

 temsłow. wolno-

 rzecz. wolne n., powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powoli, nieśpiesznie, jak żółw

Wiktionary


wolno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, wska­zu­ją­cy, że to, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia, nie pod­le­ga żad­nym ogra­ni­cze­niom ani wpły­wom

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na nie­wiel­kie tempo tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n.

 czas. wolnieć, wolno, pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

 przym. wolny, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szybko-

Wiktionary


wolnoamerykanka

wolna ame­ry­kan­ka;
1. walka za­pa­śni­cza, w któ­rej wszyst­kie chwy­ty są doz­wo­lo­ne;
2. po­stę­po­wa­nie bez prze­strze­ga­nia ja­kich­kol­wiek norm


SJP.pl

Wol­no­a­me­ry­kan­ka ( catch-as-catch-can – dosł. „chwy­taj, jak mo­żesz chwy­cić” lub catch wrest­ling) − po­pu­lar­ne okre­śle­nie walk za­pa­śni­czych, w któ­rych wszyst­kie chwy­ty są doz­wo­lo­ne (z wy­jąt­kiem ude­rzeń i chwy­tów za­gra­ża­ją­cych życiu). Zma­ga­nia tego typu wy­wo­dzą się z An­glii, na prze­ło­mie XIX i XX wieku zdo­by­ły znacz­ną po­pu­lar­ność na te­re­nie Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Wy­war­ły wpływ na pow­sta­nie wrest­lin­gu oraz poś­red­nio na uksz­tał­to­wa­nie się ja­poń­skie­go nurtu mie­sza­nych sztuk walki.

Wikipedia


wolnobieg

me­cha­nizm w ro­we­rze łą­czą­cy koła zę­ba­te i prze­kład­nię łań­cu­cho­wą z kołem, umoż­li­wia­ją­cy jazdę przy za­trzy­ma­nych pe­da­łach


SJP.pl


wolnobytujący

ży­ją­cy na wol­no­ści, nie­os­wo­jo­ny i nie­ho­dow­la­ny


SJP.pl


wolnocłowy

przy­miot­nik

 (1.1) wolny od pła­ce­nia cła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezcłowy

Wiktionary


wolnocłówka

po­tocz­nie: sklep bezc­ło­wy; sklep wol­noc­ło­wy


SJP.pl


wolnodostępny

do­stęp­ny dla wszyst­kich, bez ogra­ni­czeń


SJP.pl


wolnokonkurencyjny

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. taki, na któ­rym pa­nu­je wolna kon­ku­ren­cja; opar­ty na wol­nej kon­ku­ren­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem wol­no­kon­ku­ren­cyj­nej go­spo­dar­ki pry­wat­nej jest wy­łącz­nie ko­rzyst­ne usto­sun­ko­wa­nie kosz­tów do wy­ni­ków, a więc osią­ga­nie zy­sków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔkɔ̃ŋkurɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: volnokõŋkurẽncyi ̯ny

Wiktionary


wolnokurczliwy

taki, który kur­czy się po­wo­li


SJP.pl


wolnomularka

człon­ki­ni sto­wa­rzy­sze­nia wol­no­mu­lar­skie­go; ma­son­ka, far­ma­zon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni sto­wa­rzy­sze­nia wol­no­mu­lar­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej babka w mło­dym wieku zo­sta­ła wol­no­mu­lar­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularstwo n.

:: fm. wolnomularz mos.

 przym. wolnomularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masonka

Wiktionary


wolnomularski

do­ty­czą­cy wol­no­mu­la­rza, wol­no­mu­lar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wol­no­mu­lar­stwem, do­ty­czą­cy wol­no­mu­lar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał zdję­cie dziad­ka w far­tusz­ku wol­no­mu­lar­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularz mos., wolnomularka ż., wolnomularstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masoński

Wiktionary


wolnomularstwo

tajne sto­wa­rzy­sze­nie mię­dzy­na­ro­do­we ma­ją­ce na celu du­cho­we do­sko­na­le­nie jed­nost­ki, zbra­ta­nie wszyst­kich ludzi i walkę z prze­są­da­mi; ma­so­ne­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­so­ne­ria;

Wiktionary

Wol­no­mu­lar­stwo, ma­so­ne­ria lub sztu­ka kró­lew­ska – mię­dzy­na­ro­do­wy ruch spo­łecz­ny o cha­rak­te­rze dy­skret­nym, ma­ją­cy na celu, jak twier­dzą ma­so­ni, du­cho­we do­sko­na­le­nie czło­wie­ka i bra­ter­stwa ludzi róż­nych re­li­gii, na­ro­do­wo­ści i po­glą­dów, ruch etycz­ny, gło­szą­cy osią­gnię­cie celu dzię­ki prze­ka­zy­wa­niu na dro­dze ini­cja­cyj­nej szcze­gól­nej me­to­dy wew­nętrz­ne­go i spo­łecz­ne­go roz­wo­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kra­jach ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nych przy­na­leż­ność do wol­no­mu­lar­stwa była za­ka­za­na przez Ko­ścio­ły, po­nie­waż uwa­ża­no, że loże roz­sie­wa­ją an­ty­kle­ry­ka­lizm i re­la­ty­wizm etycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃muˈlarstfɔ, AS: volnõmularstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularka ż., wolnomularz mos.

 przym. wolnomularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masoneria

Wiktionary


wolnomularz

czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia wol­no­mu­lar­skie­go; mason


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia wol­no­mu­lar­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Sta­nach Zjed­no­czo­nych miesz­ka około dwóch mi­lio­nów wol­no­mu­la­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ, AS: volnõmulaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularstwo n.

:: fż. wolnomularka ż.

 przym. wolnomularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mason

Wiktionary


wolnomyśliciel

zwo­len­nik wol­no­my­śli­ciel­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na gło­szą­cy wol­no­myśl­ność

 (1.2) filoz. zwo­len­nik wol­no­my­śli­ciel­stwa

 (1.3) pot. żart. czło­wiek wolno my­ślą­cy, nie­roz­gar­nię­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomyślność ż., wolnomyślicielstwo n.

:: fż. wolnomyślicielka ż.

 przym. wolnomyślicielski, wolnomyślny

 przysł. wolnomyślnie

Wiktionary


wolnomyślicielka

zwo­len­nicz­ka wol­no­my­śli­ciel­stwa


SJP.pl


wolnomyślicielstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) filoz. świa­to­po­gląd roz­po­wszech­nio­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku, opie­ra­ją­cy się na ra­cjo­na­liz­mie, agno­sty­cyz­mie i la­i­cy­za­cji życia pu­blicz­ne­go;

Wiktionary

Wol­no­my­śli­ciel­stwo ( free-thin­king) – ide­o­lo­gia, ruch spo­łecz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny w dobie Oś­wie­ce­nia prze­ciw­ny wszel­kim dog­ma­tom, za­sa­dza­ją­cy się na po­glą­dzie, iż sądy na­le­ży for­mu­ło­wać na pod­sta­wie wie­dzy na­u­ko­wej i ro­zu­mo­wa­nia lo­gicz­ne­go, bez od­wo­ły­wa­nia się do ar­gu­men­tów re­li­gij­nych czy tra­dy­cji; okre­śle­nie "wol­no­my­śli­ciel" bywa trak­to­wa­ne jako sy­no­nim okre­śle­nia "ate­i­sta", cho­ciaż "wol­no­my­śli­ciel" nie­ko­niecz­nie jest ate­i­stą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈt͡ɕɛlstfɔ, AS: volnõmyślʹićelstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomyśliciel m.

 przym. wolnomyślicielski, wolnomyślny

Wiktionary


wolnomyślniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wol­no­myśl­nie


SJP.pl


wolnomyślniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wol­no­myśl­ny


SJP.pl


wolnomyślny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który głosi za­sa­dę wol­no­ści myśli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toteż nic dziw­ne­go, że księ­gę tę naz­wa­no wol­no­myśl­nym po­e­ma­tem, peł­nym zwąt­pie­nia i pe­sy­miz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ, AS: volnõmyśl̦ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomyślicielstwo n., wolnomyśliciel m., wolnomyślicielka ż., wolnomyślność ż.

 przysł. wolnomyślnie

Wiktionary


wolnoobrotowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wolne obro­ty, wolno wi­ru­ją­cy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niskoobrotowy

Wiktionary


wolnopalny

wolno spa­la­ją­cy się


SJP.pl


wolnopłatkowe

pod­kla­sa ro­ślin okry­to­na­sien­nych; roz­dziel­no­płat­ko­we


SJP.pl


wolnopłatkowy

o ce­chach wol­no­płat­ko­wych (pod­kla­sa ro­ślin)


SJP.pl


wolnorodnikowy

zwią­za­ny z wol­ny­mi rod­ni­ka­mi


SJP.pl


wolnorynkowiec

zwo­len­nik go­spo­dar­ki opar­tej na za­sa­dach wol­ne­go rynku; ryn­ko­wiec


SJP.pl


wolnorynkowy

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z wol­nym ryn­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cho­dze­nie od sy­ste­mu to­ta­li­tar­ne­go do de­mo­kra­tycz­ne­go i wol­no­ryn­ko­we­go wy­ma­ga głę­bo­kich zmian świa­do­mo­ści, usta­wo­daw­czych i or­ga­ni­za­cyj­nych w za­kre­sie za­rzą­dza­nia śro­do­wi­skiem przy­rod­ni­czym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: volnorỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolny rynek

Wiktionary


wolnossący

sil­nik wol­nos­są­cy - typ mo­to­ru spa­li­no­we­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. o sil­ni­ku spa­li­no­wym: nie­wy­po­sa­żo­ny w tur­bo­do­ła­do­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sa­lo­nach do­mi­nu­ją mo­de­le z tur­bo­do­ła­do­wa­ny­mi jed­nost­ka­mi na­pę­do­wy­mi, zaś sil­ni­ki wol­nos­są­ce po­wo­li od­cho­dzą do la­mu­sa.

 (1.1) Na sprze­daż wy­sta­wio­no do­staw­cze­go seata z wol­nos­są­cym sil­ni­kiem wy­so­ko­pręż­nym typu 1.9 SDI.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atmosferyczny

Wiktionary


wolnostojący

1. bu­dy­nek wol­no­sto­ją­cy - bu­dy­nek nie­po­łą­czo­ny żadną ze ścian z in­ny­mi bu­dyn­ka­mi;
2. wanna wol­no­sto­ją­ca - wanna moż­li­wa do usta­wie­nia poś­rod­ku po­mie­szcze­nia (nie do za­bu­do­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niez­wią­za­ny z po­dło­żem, prze­su­wal­ny

Wiktionary


wolnowar

urzą­dze­nie elek­trycz­ne do wol­ne­go go­to­wa­nia po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do dłu­gotr­wa­łe­go go­to­wa­nia w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze;

Wiktionary

Wol­no­war – urzą­dze­nie elek­trycz­ne słu­żą­ce do go­to­wa­nia po­traw na wol­nym ogniu, co wy­ma­ga pod­trzy­my­wa­nia przez dłuż­szy (ok. 8-10 go­dzin) czas względ­nie ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry ok. 80 stop­ni Cel­sju­sza (w po­rów­na­niu do pie­cze­nia, wrze­nia czy sma­że­nia). Poz­wa­la to na wie­lo­go­dzin­ne go­to­wa­nie bez na­dzo­ru ta­kich po­traw jak gu­la­sze, zupy, de­se­ry (jak np. fon­due) i in­nych. Przy­go­to­wa­ne po­tra­wy nie tracą wi­ta­min oraz war­to­ści odżyw­czych.[]

Wikipedia


wolnowarowy

→ wol­no­war


SJP.pl

Patrz:

wolnowar

wolnowybiegowy

po­cho­dzą­cy z ho­dow­li, w któ­rej zwie­rzę­ta (zwy­kle kury) mogą swo­bod­nie po­ru­szać się po wy­bie­gu, a nie są trzy­ma­ne wy­łącz­nie w klat­kach


SJP.pl


wolnoć

1. daw­niej, po­tocz­nie: wzmoc­nio­ny cza­sow­nik "wolno";
2. obec­nie: tylko w wy­ra­że­niu "wol­noć Tomku w swoim domku"


SJP.pl


wolnościowiec

osoba opo­wia­da­ją­ca się za sze­ro­ką wol­no­ścią jed­nost­ki i mi­ni­mal­ną in­ge­ren­cją pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik wol­no­ści, nie­za­leż­no­ści, uczest­nik ruchu po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go hasła wol­no­ścio­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A on sam coraz sła­biej pa­nu­je nad zbie­ra­ni­ną róż­nej maści pra­wi­cow­ców, wol­no­ściow­ców, na­ro­dow­ców i an­ty­szcze­pion­kow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnościowość ż., wolność ż.

 przym. wolnościowy, wolny

Wiktionary


wolnościowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wol­no­ścią, do­ty­czą­cy wol­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., wolnościowiec m., wolnościowość ż.

 przym. wolny, wolski

Wiktionary


wolność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. wolna wola, moż­li­wość sa­mo­dziel­ne­go po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji, brak przy­mu­su

 (1.2) polit. nie­za­leż­ność pań­stwo­wa

 (1.3) więz. po­zo­sta­wa­nie poza wię­zie­niem

 (1.4) praw. prawo oby­wa­tel­skie

Wiktionary

Wol­ność – brak przy­mu­su, moż­li­wość dzia­ła­nia zgod­nie z włas­ną wolą. Sy­tu­a­cja, w któ­rej można swo­bod­nie do­ko­ny­wać wy­bo­rów spoś­ród wszyst­kich do­stęp­nych opcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy czło­wiek ma prawo wol­no­ści myśli, su­mie­nia i wyz­na­nia

 (1.2) Żoł­nie­rze wal­czy­li o wol­ność Pol­ski.

 (1.3) Rok temu mor­der­ca wy­szedł na wol­ność.

 (1.4) Sejm zniósł wol­no­ści szla­chec­kie.

 (1.4) Wska­zu­je się, że stan wy­jąt­ko­wy to przej­ścio­wa sy­tu­a­cja, w któ­rej in­sty­tu­cje pań­stwo­we są po­sta­wio­ne w za­gro­żo­nej po­zy­cji, przez co czują się upo­waż­nio­ne do de­ro­ga­cji, czyli za­wie­sze­nia pew­nych zasad, co wiąże się z ogra­ni­cze­niem praw i wol­no­ści czło­wie­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɔɕt͡ɕ, AS: volność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolny, wolnościowy

 temsłow. wolno-

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezależność, swoboda

 (1.2) niepodległość, niezależność, autonomia, niezawisłość

 (1.4) swoboda, prawo, przywilej

Wiktionary


wolnożyjący

ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim, nie­os­wo­jo­ny i nie­ho­dow­la­ny


SJP.pl


wolny

1. mo­gą­cy po­stę­po­wać zgod­nie z włas­ną wolą; sa­mo­dziel­ny, nie­za­leż­ny;
2. bę­dą­cy na swo­bo­dzie, nie­u­wię­zio­ny;
3. o kraju: nie­bę­dą­cy pod obcą oku­pa­cją; su­we­ren­ny, nie­pod­le­gły, nie­za­wi­sły;
4. nie­skrę­po­wa­ny zew­nętrz­ny­mi za­sa­da­mi, zwy­cza­ja­mi, prze­pi­sa­mi;
5. nie­za­ję­ty pracą, obo­wiąz­ka­mi;
6. nie­za­ję­ty przez ni­ko­go, przez nic;
7. nie­po­łą­czo­ny z nikim związ­kiem mał­żeń­ski;
8. o ubra­niu: nie­przy­le­ga­ją­cy do ciała, luźny;
9. od­by­wa­ją­cy się, wy­ko­ny­wa­ny po­wo­li, bez poś­pie­chu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mo­gą­cy po­stę­po­wać zgod­nie z włas­ną wolą

 (1.2) nie­ob­cią­żo­ny czymś nie­ko­rzyst­nym

 (1.3) nie­za­ję­ty przez coś

 (1.4) nie­bę­dą­cy w związ­ku, nie­po­sia­da­ją­cy part­ne­ra / part­ner­ki

 (1.5) od­by­wa­ją­cy się bez poś­pie­chu

 (1.6) mo­gą­cy swo­bod­nie się roz­wi­jać i funk­cjo­no­wać

 (1.7) in­form. bę­dą­cy wol­nym opro­gra­mo­wa­niem

Wiktionary

Osoby o naz­wi­sku Wolny.

Ka­wa­le­ro­wie Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri – o tym naz­wi­sku:

Lista Ka­tyń­ska – ofi­ce­ro­wie o tym naz­wi­sku:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam wolny wybór: albo iść na za­ję­cia, albo na wa­ga­ry.

 (1.1) Rene od­szedł z dużym ocią­ga­niem, prze­ko­nu­jąc się raz je­szcze, jak iro­nicz­nie brzmi samo okre­śle­nie „wolny zwią­zek" w sto­sun­ku do współ­ży­cia dwoj­ga ludzi. Nie jest on chyba nigdy wolny — jak żaden ludz­ki zwią­zek, je­że­li ma być ludz­ki.

 (1.2) Ten kraj jest wolny od dyk­ta­tu­ry.

 (1.3) Teraz je­stem wolny, mogę Ci pomóc.

 (1.4) Ak­tu­al­nie je­stem wolny, ale szu­kam part­ner­ki.

 (1.5) On jest bar­dzo wolny, bo mu się nie śpie­szy.

 (1.7) Ta dy­stry­bu­cja Li­nuk­sa nie ob­słu­gu­je mojej karty gra­ficz­nej, bo do­pu­szcza­ne są tam tylko wolne ste­row­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɨ, AS: volny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolne n., wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n., Wolny m./ż., Wolna ż.

 czas. pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

 przym. zdrobn. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

 temsłow. wolno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezależny, samodzielny, suwerenny

 (1.3) odpoczywający, wypoczywający

 (1.4) kawaler

 (1.5) powolny, ślamazarny, nieśpieszny

Wiktionary


wolof

język na­le­żą­cy do ro­dzi­ny kongo-kor­do­fań­skiej


SJP.pl


wolontariacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wo­lon­ta­riat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolontariat m.

Wiktionary


wolontariacki

do­ty­czą­cy wo­lon­ta­ria­tu; zwią­za­ny z do­bro­wol­ną pracą o nie­od­płat­nym cha­rak­te­rze


SJP.pl


wolontariat

wo­lun­ta­riat (rza­dziej);
1. pra­co­wa­nie gdzieś z włas­nej woli za darmo, zwła­szcza przy lu­dziach cho­rych, star­szych, be­zdom­nych;
2. bez­płat­na forma stażu w szpi­ta­lu od­by­wa­na przez le­ka­rza zdo­by­wa­ją­ce­go spe­cja­li­za­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­bro­wol­na, bez­płat­na praca spo­łecz­na

Wiktionary

Wo­lon­ta­riat (łac. "vo­lun­ta­rius" – do­bro­wol­ny) – do­bro­wol­na, bez­płat­na, świa­do­ma praca na rzecz in­nych osób lub ca­łe­go spo­łe­czeń­stwa, wy­kra­cza­ją­ca poza związ­ki ro­dzin­no-ko­le­żeń­sko-przy­ja­ciel­skie.

Wo­lon­ta­riusz to osoba pra­cu­ją­ca na za­sa­dzie wo­lon­ta­ria­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wolontariusz m., wolontariuszka ż., wolontariacik mrz.

 przym. wolontariacki

Wiktionary


wolontariusz

1. osoba do­bro­wol­nie pra­cu­ją­ca bez wy­na­gro­dze­nia w celu nie­sie­nia po­mo­cy innym, np. opie­ku­ją­ca się nie­u­le­czal­nie cho­ry­mi lub be­zdom­ny­mi; wo­lun­ta­riusz (rza­dziej);
2. prak­ty­kant wy­ko­nu­ją­cy pracę bez wy­na­gro­dze­nia dla na­u­cze­nia się za­wo­du; wo­lun­ta­riusz (rza­dziej);
3. daw­niej: ochot­nik, żoł­nierz, który z włas­nej chęci wstą­pił do woj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która bez wy­na­gro­dze­nia i do­bro­wol­nie poś­wię­ca czas dla in­nych

 (1.2) prak­ty­kant, zaz­na­ja­mia­ją­cy się z za­wo­dem, pra­cu­ją­cy bez wy­na­gro­dze­nia

 (1.3) daw. wojsk. ochot­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przysz­ło­ści chciał­bym być wo­lon­ta­riu­szem w schro­ni­sku dla zwie­rząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlɔ̃nˈtarʲjuʃ, AS: volõntarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woluntariusz mos., wolontariat mrz., woluntariat mrz.

:: fż. wolontariuszka ż., woluntariuszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woluntariusz

Wiktionary


wolontariuszka

wo­lun­ta­riusz­ka (rza­dziej);
1. ko­bie­ta do­bro­wol­nie pra­cu­ją­ca bez wy­na­gro­dze­nia w celu nie­sie­nia po­mo­cy innym, np. opie­ku­ją­ca się nie­u­le­czal­nie cho­ry­mi lub be­zdom­ny­mi;
2. prak­ty­kant­ka wy­ko­nu­ją­ca pracę bez wy­na­gro­dze­nia dla na­u­cze­nia się za­wo­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: wo­lon­ta­riusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem wo­lon­ta­riusz­ką w ho­spi­cjum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlɔ̃ntarʲˈjuʃka, AS: volõntarʹi ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolontariusz, woluntariusz, woluntariuszka, wolontariat, woluntariat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woluntariuszka

Wiktionary


wolontaryjny

→ wo­lon­ta­riat; wo­lon­ta­riac­ki, wo­lun­ta­ry­stycz­ny


SJP.pl


wolontaryzm

wo­lun­ta­ryzm;
1. kie­ro­wa­nie się wy­łącz­nie włas­ną wolą w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji;
2. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go wola jest głów­nym czyn­ni­kiem w co­dzien­nym dzia­ła­niu, prze­ciw­sta­wia­ją­cy się in­te­lek­tu­a­liz­mo­wi i sen­ty­men­ta­liz­mo­wi


SJP.pl


wolonturystyka

tu­ry­sty­ka w po­łą­cze­niu z nie­od­płat­ną pracą na rzecz lo­kal­nej spo­łecz­no­ści


SJP.pl

Wo­lon­tu­ry­sty­ka (ina­czej tu­ry­sty­ka wo­lon­ta­riac­ka) – dzie­dzi­na tu­ry­sty­ki łą­czą­ca wy­ja­zdy tu­ry­stycz­ne z pracą wo­lon­ta­riac­ką.

Wikipedia


wolotwórczy

wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę tar­czy­cy, zwaną wolem


SJP.pl


wolowaty

ma­ją­cy wi­docz­ne, po­więk­szo­ne wole


SJP.pl


wolsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, sie­dzi­ba władz re­jo­nu wol­skie­go w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, po­ło­żo­ne na pra­wym brze­gu Wołgi;

Wiktionary

Wolsk ( Вольск) – mia­sto w Rosji, sie­dzi­ba władz re­jo­nu wol­skie­go w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, roz­mie­szczo­ne na pra­wym brze­gu rzeki Wołga. Około 61 tys. miesz­kań­ców (2020). Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1690, w 1780 otrzy­ma­ło prawa miej­skie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wolski

Wiktionary


wolska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. iron. Pol­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­ro­ta Wol­ska – pol­ska kul­tu­roz­naw­czy­ni
  • Ma­ry­la Wol­ska – pol­ska po­et­ka
  • Ulica Wol­ska w Lu­bli­nie
  • Ulica Wol­ska w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żą­dzić sic. Wo­la­ki to sobie mo­że­cie w Wol­sce. Rzą­dze­nie Pol­ską zo­staw­cie nor­mal­nym Po­la­kom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwɔlska, AS: wolska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolak mos., wolszczyzna ż., zwolszczenie n.

 przym. wolacki, wolski

Wiktionary


wolski

przy­miot­nik od: Wola, Wola Krzysz­to­por­ska, Wola My­słow­ska, Wola Praż­mow­ska, Wola Uh­ru­ska, Wola Żar­czyc­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wol­skiem, do­ty­czą­cy Wol­ska – mia­sta w Rosji

 (1.2) zwią­za­ny z Wolą, do­ty­czą­cy Woli – mia­stem lub dziel­ni­cą o tej naz­wie

 (1.3) po­gard. zwią­za­ny z Wol­ską – po­gard­li­wym okre­śle­niem na Pol­skę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wol­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 20 110 osób.
  • An­to­ni Fran­ci­szek Wol­ski (1875–1954) – le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Be­ne­dykt Jan Wol­ski h. Go­dziem­ba (zm. 1736) – cho­rą­ży wi­leń­ski
  • Da­riusz Wol­ski (ur. 1956) – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Filip Wol­ski (ur. 1987) – pol­ski in­for­ma­tyk, mistrz świa­ta w pro­gra­mo­wa­niu
  • Filip Wol­ski (ur. 2006) – pol­ski pił­karz, uczest­nik EURO U-17 2023.
  • Hen­ryk Wol­ski (ur. 1951) – pol­ski że­glarz
  • Jacek Sa­ry­usz-Wol­ski (ur. 1948) – po­li­tyk
  • Jakub Wol­ski (ur. 1950) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Jan Wol­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jerzy Wol­ski (1924–2013) – pol­ski kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Jerzy Scho­en-Wol­ski (1892–1940) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go za­mor­do­wa­ny w Ka­ty­niu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wolska ż., wolanka ż., wolanin mos., Wolsk mrz., Wola ż.

Wiktionary


wolskowie

sta­ro­żyt­ne ple­mię ita­lij­skie ze środ­ko­we­go Ape­ni­nu


SJP.pl

Wol­sko­wie – ple­mię ita­lij­skie (um­bryj­skie bądź oskij­skie), które za­miesz­ki­wa­ło po­łud­nio­wą część La­cjum nad rzeką "Liris" (Ga­ri­glia­no). Ich głów­nym oś­rod­kiem była Ece­tra.

Wol­sko­wie pro­wa­dzi­li wojny z Rzy­mem w V i IV w. p.n.e. Star­cia z Rzy­mia­na­mi za­koń­czy­ły się osta­tecz­nie klę­ską Wol­sków w 338 p.n.e.

Wikipedia


wolszczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­ży­na Wol­szczak – pol­ska ak­tor­ka
  • Jacek Wol­szczak – pol­ski aktor
  • Mi­ro­sław Wol­szczak – pol­ski ju­do­ka i tre­ner judo

Wikipedia


wolszczan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Wol­szczan (ur. 29 kwiet­nia 1946 w Szcze­cin­ku) – pol­ski ra­dio­a­stro­nom, pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, od­kryw­ca pier­wszych pla­net po­za­sło­necz­nych, pro­fe­sor Penn­syl­va­nia Stat...
  • Jerzy Wol­szczan (1919 – 1984) – pol­ski eko­no­mi­sta, spe­cja­li­sta w za­kre­sie eko­no­mi­ki tran­spor­tu, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Szcze­ciń­skiej, jeden z pio­nie­rów szkol­nict­wa wyż­sze­go na Po­mo­rzu Za­chod­nim.

Wikipedia


wolsztyn

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wolsz­tyn ( Woll­ste­in) – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu wolsz­tyń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wolsz­tyn. Po­ło­żo­ny jest w za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa nad rzeką Dojcą, 72 km na po­łud­nio­wy za­chód od Poz­na­nia.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlʃtɨ̃n, AS: volštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolsztynianin mos., wolsztynianka ż.

 przym. wolsztyński

Wiktionary


wolsztynianin

miesz­ka­niec Wolsz­ty­na


SJP.pl


wolsztynianka

miesz­kan­ka Wolsz­ty­na


SJP.pl


wolsztyński

przy­miot­nik od: Wolsz­tyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wolsz­ty­na, zwią­za­ny z Wolsz­ty­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolsztyn mrz., wolsztynianin mos., wolsztynianka ż.

Wiktionary


wolt

jed­nost­ka na­pię­cia elek­trycz­ne­go, po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go, a także siły elek­tro­mo­to­rycz­nej; volt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go, na­pię­cia elek­trycz­ne­go i siły elek­tro­mo­to­rycz­nej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wolta

Wiktionary

|CGS-jedn =

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden elek­tro­no­wolt jest to ener­gia, jaką uzy­sku­je elek­tron, który jest przy­spie­sza­ny na­pię­ciem rów­nym jed­ne­mu wol­to­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlt, AS: volt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woltaż m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) volt

Wiktionary


wolta

1. jazda w kółko na ujeż­dża­nym koniu;
2. zręcz­ny obrót ciała, np. pod­czas walki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. fi­gu­ra jeź­dziec­ka; wy­ko­na­nie konno peł­ne­go, sze­ro­kie­go koła;

 (1.2) sport. zręcz­ny obrót, wy­ko­na­ny w celu uni­knię­cia ataku prze­ciw­ni­ka

 (1.3) lotn. wolta (1.1) sa­mo­lo­tem

 (1.4) książk. nagła i zaz­wy­czaj dra­stycz­na zmia­na, czę­sto ma­ją­ca po­dło­że opor­tu­ni­stycz­ne

 (1.5) kult. za­ska­ku­ją­cy zwrot akcji w fil­mie lub książ­ce

 (1.6) muz. zob. volta.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wolta (album)
  • Wolta (rzeka)
  • Wolta (je­zio­ro)
  • Wolta – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Gha­nie
  • wolta – fi­gu­ra w jeź­dziect­wie
  • wolta – fran­cu­ski ta­niec, w Pol­sce po­ja­wił się po ob­ję­ciu tronu przez Hen­ry­ka Wa­le­ze­go
  • Volta

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wróg za­czął wy­ko­ny­wać swój ta­niec śmier­ci. Jakąś pi­sa­ną wol­ta­mi na nie­bie pieśń ła­bę­dzią.

 (1.4) Mimo (…) wolt i klu­czeń był za­wsze obec­ny całym sobą w tym, co robił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlta, AS: volta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwolta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unik

Wiktionary


woltametr

przy­rząd do mie­rze­nia ła­dun­ku elek­trycz­ne­go prze­pły­wa­ją­ce­go w okre­ślo­nym cza­sie przez dany obwód elek­trycz­ny; ku­lo­metr, ku­lom­bo­metr


SJP.pl


woltamperometria

ze­spół metod elek­tro­che­micz­nych sto­so­wa­nych w ba­da­niach fi­zy­ko­che­micz­nych i w ana­li­zie che­micz­nej


SJP.pl

Wol­tam­pe­ro­me­tria – tech­ni­ka ana­li­tycz­na, któ­rej pod­sta­wą jest po­miar za­leż­no­ści na­tę­że­nie prądu – po­ten­cjał elek­trycz­ny w ukła­dzie elek­tro­dy pra­cu­ją­cej i od­nie­sie­nia za­nu­rzo­nych w rozt­wo­rze ba­da­nym za­wie­ra­ją­cym oz­na­cza­ną sub­stan­cję i elek­tro­lit pod­sta­wo­wy. Elek­tro­da po­rów­naw­cza (od­nie­sie­nia) jest nie­po­la­ry­zo­wa­na (np. elek­tro­da ka­lo­me­lo­wa), na­to­miast elek­tro­da pra­cu­ją­ca jest po­la­ry­zo­wa­ną obo­jęt­ną i może to być:

Wikipedia


woltanka

oby­wa­tel­ka Gór­nej Wolty (dawna nazwa Bur­ki­na Faso)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. oby­wa­tel Gór­nej Wolty (współcz. Bur­ki­na Faso)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolta ż.

:: fm. Woltańczyk mos.

 przym. woltański

Wiktionary


woltańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. oby­wa­tel Gór­nej Wolty (współcz. Bur­ki­na Faso)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolta ż.

:: fż. Woltanka ż.

 przym. woltański

Wiktionary


woltański

przy­miot­nik od:
1. Wolta (rzeka w Afry­ce);
2. Górna Wolta (dawna nazwa Bur­ki­na Faso, pań­stwa w Afry­ce); gór­no­wol­tań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Górną Woltą, do­ty­czą­cy Gór­nej Wolty (współcz. Bur­ki­na Faso)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolta ż., Woltańczyk mos., Woltanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górnowoltański

Wiktionary


woltaż

1. na­pię­cie elek­trycz­ne wy­ra­ża­ne w wol­tach;
2. po­tocz­nie: pro­cen­to­wy po­ziom za­war­to­ści al­ko­ho­lu w na­po­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. na­pię­cie elek­trycz­ne wy­ra­ża­ne w wol­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolt mrz.

Wiktionary


wolter

pi­sarz i fi­lo­zof fran­cu­ski (1694-1778); Vol­ta­i­re


SJP.pl


wolterianin

zwo­len­nik wol­te­ria­niz­mu; wol­no­my­śli­ciel


SJP.pl


wolterianizm

dok­try­na świa­to­po­glą­do­wo-po­li­tycz­na Wol­te­ra gło­szą­ca fi­lo­zo­ficz­ny scep­ty­cyzm po­łą­czo­ny z afir­ma­cją ro­zu­mu, walkę z ob­sku­ran­tyz­mem, to­le­ran­cję re­li­gij­ną


SJP.pl

Wol­te­ria­nizm − kon­cep­cje świa­to­po­glą­do­wo-po­li­tycz­ne Vol­ta­i­re`a re­pre­zen­tu­ją­ce fi­lo­zo­ficz­ny scep­ty­cyzm po­łą­czo­ny z afir­ma­cją ro­zu­mu, po­stu­lu­ją­ce walkę z ob­sku­ran­tyz­mem, kry­ty­kę świa­to­po­glą­du re­li­gij­ne­go z po­zy­cji de­i­stycz­nych i idee to­le­ran­cji re­li­gij­nej.

Wikipedia


wolterianka

→ wol­te­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

wolterianin

wolteriański

do­ty­czą­cy wol­te­ria­niz­mu, wol­te­ria­ni­na


SJP.pl


wolterowski

1. taki jak u Wol­te­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ut­wo­rów Wol­te­ra;
2. daw­niej: fotel wol­te­row­ski - fotel o wy­so­kim opar­ciu i ni­skim sie­dze­niu; wol­ter


SJP.pl


wolterowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wol­te­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


woltoamper

po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka mocy elek­trycz­nej bier­nej


SJP.pl

Wol­to­am­per, wol­tam­per (oz­na­cze­nie: VA) – wolt × amper, jed­nost­ka miary mocy po­zor­nej.

Wol­to­am­per (oraz jego jed­nost­ki po­chod­ne: kVA i MVA) jest jed­nost­ką uży­wa­ną do okre­śla­nia mocy zna­mio­no­wej niek­tó­rych urzą­dzeń, na przy­kład trans­for­ma­to­rów ener­ge­tycz­nych lub za­si­la­czy awa­ryj­nych.

Wikipedia


woltoamperomierz

przy­rząd do po­mia­ru na­pię­cia i na­tę­że­nia prądu; am­pe­ro­wol­to­mierz


SJP.pl


woltol

pro­dukt za­gę­szcze­nia ole­jów mi­ne­ral­nych, zwie­rzę­cych lub ro­ślin­nych za po­mo­cą ci­chych wy­ła­do­wań elek­trycz­nych


SJP.pl


woltometr

przy­rząd do mie­rze­nia na­pię­cia prądu elek­trycz­ne­go


SJP.pl


woltomierz

przy­rząd do po­mia­ru na­pię­cia prądu elek­trycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. elektr. przy­rząd do po­mia­ru na­pię­cia elek­trycz­ne­go;

Wiktionary

Wol­to­mierz – przy­rząd po­mia­ro­wy mie­rzą­cy na­pię­cie elek­trycz­ne.

Nazwa po­cho­dzi od jed­nost­ki na­pię­cia: wolta. Wol­to­mierz włą­cza się rów­no­le­gle do ob­wo­du elek­trycz­ne­go. Ide­al­ny wol­to­mierz po­sia­da nie­skoń­cze­nie dużą re­zy­stan­cję wew­nętrz­ną. W związ­ku z tym ocze­ku­je się po­mi­jal­nie ma­łe­go po­bo­ru prądu przez cewkę po­mia­ro­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ, AS: voltõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woltometr

Wiktionary


woltowy

→ wolt


SJP.pl

Patrz:

wolt

woltyż

prze­sta­rza­le: wol­ty­żer­ka (po­pi­so­wa jazda na koniu)


SJP.pl


woltyżer

1. żoł­nierz lek­kiej pie­cho­ty w armii na­po­le­oń­skiej; ty­ra­lier;
2. jeź­dziec cyr­ko­wy


SJP.pl


woltyżerka

1. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca jazdę akro­ba­tycz­ną na koniu;
2. po­pi­so­wa jazda na koniu w cyrku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. dy­scy­pli­na spor­to­wa i ro­dzaj po­ka­zów cyr­ko­wych po­le­ga­ją­cych na gim­na­sty­ce oraz akro­ba­ty­ce na koniu;

Wiktionary

Wol­ty­żer­ka – dy­scy­pli­na jeź­dziec­ka, obec­nie jako jedna z 7 dy­scy­plin wspie­ra­na jest przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Fe­de­ra­cję Jeź­dziec­ką (FEI). W dy­scy­pli­nie tej za­wod­nik lub grupa za­wod­ni­ków wy­ko­nu­je zróż­ni­co­wa­ne ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne i akro­ba­tycz­ne na ga­lo­pu­ją­cym, kłu­su­ją­cym lub stę­pu­ją­cym koniu, pro­wa­dzo­nym na lonży.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔltɨˈʒɛrka, AS: voltyžerka

Wiktionary


woltyżerować

rzad­ko: spe­cja­li­zo­wać się w ćwi­cze­niach akro­ba­tycz­nych wy­ko­ny­wa­nych na ga­lo­pu­ją­cym koniu


SJP.pl


wolumen

opraw­ny tom obej­mu­ją­cy ca­łość dzie­ła, jego po­szcze­gól­ne czę­ści lub kilka róż­nych dzieł; wo­lu­min, vo­lu­men


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wo­lu­men obro­tów – po­ję­cie do­ty­czą­ce obro­tu gieł­do­we­go
  • wo­lu­men – po­li­gra­ficz­na jed­nost­ka in­tro­li­ga­tor­ska
  • wo­lu­men (pa­pier­nict­wo) – jed­nost­ka pulch­no­ści pa­pie­ru
  • Wo­lu­men – war­szaw­ska gieł­da elek­tro­nicz­na
  • wo­lu­men bi­blio­tecz­ny – tom w zna­cze­niu bi­blio­tecz­nym, ina­czej wo­lu­min

Wikipedia


wolumenowo

→ wo­lu­me­no­wy


SJP.pl

Patrz:

wolumenowy

wolumenowy

→ wo­lu­men


SJP.pl

Patrz:

wolumen

wolumetr

przy­rząd do mie­rze­nia ob­ję­to­ści gazów


SJP.pl


wolumin

1. opraw­ny tom, jed­nost­ka in­tro­li­ga­tor­ska, bi­blio­tecz­na; wo­lu­men, vo­lu­men;
2. książ­ko­wo: rę­ko­pis opraw­ny w grubą księ­gę; fo­liał;
3. książ­ko­wo: za­pi­sa­ny zwój pa­pi­ru­su lub per­ga­mi­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­je­dyn­czy eg­zem­plarz książ­ki

 (1.2) in­form. wy­dzie­lo­na część w pa­mię­ci sta­łej kom­pu­te­ra, w któ­rej prze­cho­wy­wa­ne są in­for­ma­cje;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­lu­min (bi­blio­te­koz­naw­stwo) – po­je­dyn­czy fi­zycz­ny eg­zem­plarz książ­ki
  • Wo­lu­min (in­for­ma­ty­ka) – wy­dzie­lo­ny ob­szar no­śni­ka da­nych słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia in­for­ma­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­blio­te­ka wy­prze­da­je stare książ­ki po dwa złote za wo­lu­min.

 (1.2) W try­bie tym można po­łą­czyć w jeden lo­gicz­ny wo­lu­min kilka róż­nych dy­sków. Umoż­li­wi to uzy­ska­nie spo­rej po­jem­no­ści przy wy­ko­rzy­sta­niu kilku sta­rych dy­sków, co sta­no­wi atrak­cyj­ne roz­wią­za­nie zwła­szcza w przy­pad­ku ser­we­ra "bu­dyn­ko­we­go".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈlũmʲĩn, AS: volũmʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vol.

Wiktionary


woluminowy

zwią­za­ny z wo­lu­mi­nem - wy­dzie­lo­nym ob­sza­rem pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej umoż­li­wia­ją­cej prze­cho­wy­wa­nie du­żych ilo­ści da­nych przez długi czas


SJP.pl


woluntariat

wo­lon­ta­riat (czę­ściej);
1. pra­co­wa­nie gdzieś z włas­nej woli za darmo, zwła­szcza przy lu­dziach cho­rych, star­szych, be­zdom­nych;
2. bez­płat­na forma stażu w szpi­ta­lu od­by­wa­na przez le­ka­rza zdo­by­wa­ją­ce­go spe­cja­li­za­cję


SJP.pl


woluntariusz

wo­lon­ta­riusz (czę­ściej);
1. osoba do­bro­wol­nie pra­cu­ją­ca bez wy­na­gro­dze­nia w celu nie­sie­nia po­mo­cy innym, np. opie­ku­ją­ca się nie­u­le­czal­nie cho­ry­mi lub be­zdom­ny­mi;
2. prak­ty­kant wy­ko­nu­ją­cy pracę bez wy­na­gro­dze­nia dla na­u­cze­nia się za­wo­du


SJP.pl


woluntariuszka

wo­lon­ta­riusz­ka (czę­ściej);
1. ko­bie­ta do­bro­wol­nie pra­cu­ją­ca bez wy­na­gro­dze­nia w celu nie­sie­nia po­mo­cy innym, np. opie­ku­ją­ca się nie­u­le­czal­nie cho­ry­mi lub be­zdom­ny­mi;
2. prak­ty­kant­ka wy­ko­nu­ją­ca pracę bez wy­na­gro­dze­nia dla na­u­cze­nia się za­wo­du


SJP.pl


woluntarysta

zwo­len­nik wo­lun­ta­ryz­mu


SJP.pl


woluntarystka

→ wo­lun­ta­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

woluntarysta

woluntarystyczny

→ wo­lun­ta­ryzm


SJP.pl

Patrz:

woluntaryzm

woluntaryzm

wo­lon­ta­ryzm;
1. kie­ro­wa­nie się wy­łącz­nie włas­ną wolą w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji;
2. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go wola jest głów­nym czyn­ni­kiem w co­dzien­nym dzia­ła­niu, prze­ciw­sta­wia­ją­cy się in­te­lek­tu­a­liz­mo­wi i sen­ty­men­ta­liz­mo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, we­dług któ­re­go wola jest głów­nym czyn­ni­kiem w co­dzien­nym dzia­ła­niu;

 (1.2) publ. sta­wia­nie włas­nej woli i zach­cia­nek nad inne czyn­ni­ki przy po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji

Wiktionary

Zo­bacz też: Wo­lun­ta­ryzm (myśl po­li­tycz­na).

Wo­lun­ta­ryzm (z łac. "vo­lun­tas" – "wola") – ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Fer­di­nan­da Tönniesa, oz­na­cza­ją­cy ze­spół po­glą­dów szcze­gól­nie ak­cen­tu­ją­cych rolę woli w etyce i życiu ludz­kim. W wo­lun­ta­ryz­mie wola jest naj­wyż­szą wła­dzą czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­gu­styń­ska idea fi­lo­zo­ficz­ne­go wo­lun­ta­ryz­mu, ak­cen­to­wa­nie prze­de wszyst­kim za­gad­nie­nia woli ludz­kiej i dzia­ła­nia za­po­cząt­ko­wu­je w myśli chrze­ści­jań­skiej na dłu­gie stu­le­cia ak­tu­al­ny nurt my­ślo­wy, nie­ja­ko kon­ku­ren­cyj­ny w sto­sun­ku do póź­niej­sze­go fi­lo­zo­ficz­ne­go in­te­lek­tu­a­liz­mu to­mi­stycz­ne­go.

 (1.1) Ktoś po­wi­nien skoń­czyć z tym wo­lun­ta­ryz­mem in­ter­pre­ta­cyj­nym Mi­ni­ster­stwa Fi­nan­sów.

 (1.2) To kla­sycz­ny wo­lun­ta­ryzm eko­no­micz­ny, czyli po pol­sku chciej­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woluntarysta mos., woluntarystka ż.

 przym. woluntarystyczny

 przysł. woluntarystycznie

Wiktionary


woluta

de­ko­ra­cyj­ny motyw w kształ­cie spi­ra­li lub zwoju; śli­macz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ny or­na­ment lub detal ar­chi­tek­to­nicz­ny, czy rzeź­biar­ski w kształ­cie spi­ra­li albo zwoju;

Wiktionary

Wo­lu­ta, śli­macz­ni­ca – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny i motyw or­na­men­ta­cyj­ny w for­mie spi­ra­li lub zwoju.

Wy­stę­pu­je w gło­wi­cach ko­lumn w ar­chi­tek­tu­rze grec­kiej i rzym­skiej (w po­rząd­ku joń­skim, ko­rync­kim i kom­po­zy­to­wym). Jako ozdo­ba wy­stę­po­wał w sztu­ce asy­ryj­skiej, per­skiej oraz w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku, w bu­dow­lach wzo­ro­wa­nych na stylu an­tycz­nym. Wo­lu­ta sta­no­wi naj­waż­niej­szy ele­ment esow­ni­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈluta, AS: voluta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślimacznica

Wiktionary


wolutowy

przy­miot­nik od: wo­lu­ta


SJP.pl


wolutyna

ma­te­riał za­pa­so­wy bak­te­rii wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci zia­ren po­li­fos­fo­ra­no­wych


SJP.pl

Wo­lu­ty­na, ziar­ni­sto­ści me­ta­chro­ma­tycz­ne – sub­stan­cja za­pa­so­wa bak­te­rii i niek­tó­rych grzy­bów znaj­du­ją­ca się w cy­to­plaz­mie w for­mie zia­ren. Po­li­mer fos­fo­ra­no­wy, słu­żą­cy m.in. bak­te­riom do syn­te­zy ATP. Ziar­ni­sto­ści wo­lu­ty­ny opi­sa­no po raz pier­wszy u bak­te­rii "Spi­ril­lum vo­lu­tans", stąd po­cho­dzi nazwa sub­stan­cji.

Wikipedia


wolverhampton

Wol­ver­hamp­ton – mia­sto i dy­strykt me­tro­po­li­tal­ny w hrab­stwie West Mid­lands w An­glii. Mia­sto leży na pół­noc­ny za­chód od Bir­ming­ham i jest dru­gim co do wiel­ko­ści w ko­nur­ba­cji West Mid­lands. W 2021 mia­sto li­czy­ło 234 025 miesz­kań­ców. Za­chod­nie dziel­ni­ce mia­sta, jak Bil­ston czy Heath Town leżą w okrę­gu tra­dy­cyj­nie na­zy­wa­nym Black Co­un­try.

Wikipedia


wolwanowice

Wol­wa­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce.

W 1595 roku wieś po­ło­żo­na w po­wie­cie pro­szo­wic­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go była włas­no­ścią kasz­te­la­na ma­ło­go­skie­go Se­ba­stia­na Lu­bo­mir­skie­go.

Wikipedia


wolęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­lę­cin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Kikół
  • Wo­lę­cin – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Ra­dłów

Wikipedia


wombat

au­stra­lij­ski ssak z ro­dzi­ny tor­ba­czy o krót­kich łap­kach i do­brze roz­wi­nię­tym tu­ło­wiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. au­stra­lij­ski tor­bacz o bru­nat­no­sza­rej sier­ści;

Wiktionary

Wom­bat ("Vom­ba­tus") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny wom­ba­to­wa­tych (Vom­ba­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃mbat, AS: võmbat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wombatowate

Wiktionary


wombatowate

o ce­chach wom­ba­to­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl

Wom­ba­to­wa­te, wom­ba­ty (Vom­ba­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia), praw­do­po­dob­nie bli­sko spo­krew­nio­nych z ko­a­lo­wa­ty­mi.

Wikipedia


wombatowaty

o ce­chach wom­ba­to­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl


wombaty

au­stra­lij­ski ssak z ro­dzi­ny tor­ba­czy o krót­kich łap­kach i do­brze roz­wi­nię­tym tu­ło­wiu


SJP.pl


womitorium

przej­ście w róż­ne­go ro­dza­ju bu­dow­lach o cha­rak­te­rze am­fi­te­a­tral­nym; vo­mi­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. tu­ne­lo­we przej­ście przez try­bu­ny sta­dio­nu lub innej bu­dow­li am­fi­te­a­tral­nej

 (1.2) ar­chit. hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, przej­ście dla pu­blicz­no­ści w murze cyrku

Wiktionary


womitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wo­mi­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. womitować ndk.

Wiktionary


womitować

daw­niej: wy­mio­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gw-pl|Poz­nań. wy­mio­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak sie miysz­ko koło knaj­py, to już tak jes, że ci w bra­mie siu­ra­jóm abo wo­mi­tu­jóm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. womitowanie n., daw. womity

Wiktionary


womity

daw­niej: wy­mio­ty


SJP.pl


won

1. wa­lu­ta Korei Po­łud­nio­wej, 1 won = 100 je­o­nów (cho­nów);
2. wa­lu­ta Korei Pół­noc­nej, 1 won = 100 junów (cho­nów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Korei Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej o sym­bo­lu ₩;

wy­krzy­knik

 (2.1) nie­u­przej­me wez­wa­nie do od­da­le­nia się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (1902–1910)
  • Won pół­noc­no­ko­re­ań­ski (1947–1959; 1959–2009; od 2009)
  • Won po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski (1945–1953; od 1962)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chleb kosz­tu­je 1000 wonów w Korei.

 (2.1) Nie mar­nuj dłu­żej mo­je­go czasu, won!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: wɔ̃n, AS: u̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ₩

 (2.1) precz, wynocha, sio

Wiktionary


won-ton

won ton, won­ton;
1. ro­dzaj pi­kant­nych pie­ro­gów z na­dzie­niem mięs­nym, po­cho­dzą­cy z kuch­ni chiń­skiej;
2. zupa z tymi pie­ro­ga­mi


SJP.pl


wonczas

daw­niej: wów­czas


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) daw. w tam­tym cza­sie; wów­czas, wtedy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głow­nią od pi­sto­le­tu dała mu mię­dzy oczy, a że się won­czas przy­zo­sta­li, nikt nie wi­dział i nikt nie gonił.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wówczas, wtedy; książk. podówczas; daw. naonczas, naówczas, natedy, natenczas, wtenczas

Wiktionary


wonder

[czy­taj: łon­der] naz­wi­sko


SJP.pl


wonga

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl

Wonga ("Le­u­co­sar­cia me­la­no­le­u­ca") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych (Co­lum­bi­dae). Za­miesz­ku­je ob­szar od Qu­e­ens­lan­du do Gipps­lan­du (Au­stra­lia). Za­sad­ni­czo osia­dły, ale w przy­pad­ku braku lub zbyt małej ilo­ści po­ży­wie­nia po­pu­la­cja po­łud­nio­wa mi­gru­je na nie­wiel­kie od­le­gło­ści. Za­sięg wy­stę­po­wa­nia to ok. 1 mi­lion km².

Wikipedia


woniawiec

ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl


wonieć

książ­ko­we: wy­dzie­lać woń, za­pach, zwy­kle przy­jem­ny; być peł­nym ja­kie­goś za­pa­chu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wo­nieć)

 (1.1) przest. książk. wy­dzie­lać woń, za­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kom­na­cie mat­czy­nej było cie­pło, wo­nia­ło ka­dzi­dłem i dymem z ja­łow­ca. Na ko­mi­nie strze­lał ogień, odś­wie­ża­jąc po­wie­trze, Anu­sia le­ża­ła na wznak, drze­miąc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zawonieć dk.

 rzecz. woń ż., powonienie n., wonność ż.

 przym. wonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pachnieć

Wiktionary


woniączka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wódka

Wiktionary


wonnica

duży, zie­lo­ny chrząszcz z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych, wy­dzie­la­ją­cy woń piżma; jego larwy że­ru­ją w wierz­bach


SJP.pl


wonniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: won­nie


SJP.pl


wonniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wonny


SJP.pl


wonności

za­pach, zwła­szcza przy­jem­ny


SJP.pl


wonność

za­pach, zwła­szcza przy­jem­ny


SJP.pl


wonny

za­pa­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­dzie­la­ją­cy woń – przy­jem­ny za­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie Ame­lii ro­śnie mnó­stwo won­nych ziół i kwia­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃nːɨ, AS: võ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wonność ż., wonności nmos., powonienie n., Wonna ż., woń ż.

 czas. wonieć

 przysł. wonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pachnący

Wiktionary


wonton

za­staw­ne na­rzę­dzie słu­żą­ce do po­ło­wu ryb w je­zio­rach i rze­kach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Won­ton – ro­dzaj pie­ro­gów w kuch­ni chiń­skiej
  • Won­ton – ro­dzaj sieci ry­bac­kiej

Wikipedia


wood

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wood – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Mel­let­te
  • Wood – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wood
  • Wood (ang. Wood Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Clark
  • Wood (ang. Wood Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Wood (ang. Wood Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Wright
  • Wood (ang. Wood Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Hun­ting­don
  • Wood (ang. Wood Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wood
  • hrab­stwo Wood (ang. Wood Co­un­ty) – w sta­nie Ohio
  • hrab­stwo Wood (ang. Wood Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • hrab­stwo Wood (ang. Wood Co­un­ty) – w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia
  • hrab­stwo Wood (ang. Wood Co­un­ty) – w sta­nie Wi­scon­sin

Wikipedia


woodrow

[czy­taj: łu­droł]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­o­drow (ang. Wo­o­drow Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Bel­tra­mi
  • Wo­o­drow (ang. Wo­o­drow Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass

Wikipedia


woods

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woods – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Woods – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Chip­pe­wa
  • Woods – hrab­stwo w sta­nie Okla­ho­ma
  • A.M. Woods – ame­ry­kań­ski za­wod­nik la­cros­se
  • Alan Woods (ur. 1944) – bry­tyj­ski dzia­łacz troc­ki­stow­ski i pi­sarz
  • Art­hur Woods (1929–2015) – no­wo­ze­landz­ki rug­by­sta i tre­ner
  • Bob Woods (ur. 1933) – szwedz­ki cur­ler
  • Char­les Art­hur Woods – ame­ry­kań­ski zo­o­log
  • Che­y­en­ne Woods (ur. 1990) – ame­ry­kań­ska gol­fist­ka
  • Chris Woods (ur. 1959) – an­giel­ski pił­karz
  • Chri­sti­ne Woods (ur. 1983) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Clin­ton Woods (ur. 1972) – bry­tyj­ski bok­ser

Wikipedia


woodstock

[czy­taj: łut­stok]
1. fe­sti­wal mu­zycz­ny or­ga­ni­zo­wa­ny przez fun­da­cję Wiel­ka Or­kie­stra Świą­tecz­nej Po­mo­cy z pie­nię­dzy uzy­ska­nych od spon­so­rów; Przy­sta­nek Wo­od­stock;
2. nazwa kilku miast w Ka­na­dzie;
3. nazwa kilku miast, wsi i gmin w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
4. miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Ox­fords­hi­re;
5. nazwa fe­sti­wa­lu mu­zycz­ne­go, który odbył się w dniach 15, 16, 17 i 18 sierp­nia 1969 roku w Bet­hel koło No­we­go Jorku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­od­stock – mia­sto w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Wo­od­stock – miej­sco­wość w Ir­lan­dii w hrab­stwie Mayo
  • Wo­od­stock – mia­sto w pro­win­cji Nowy Brunsz­wik, w hrab­stwie Car­le­ton
  • Wo­od­stock – mia­sto w pro­win­cji Nowa Fund­lan­dia i La­bra­dor
  • Wo­od­stock – mia­sto w pro­win­cji On­ta­rio, w hrab­stwie Ox­ford
  • Wo­od­stock – miej­sco­wość w hrab­stwie Kent, w An­glii
  • Wo­od­stock – mia­sto w hrab­stwie Ox­fords­hi­re, w An­glii
  • Wo­od­stock – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Bibb
  • Wo­od­stock – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Wind­ham
  • Wo­od­stock – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Wo­od­stock – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Wo­od­stock – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford

Wikipedia


woodstockowicz

[czy­taj: łud­sto­ko­wicz] uczest­nik Wo­od­stoc­ku (fe­sti­wa­lu mu­zycz­ne­go)


SJP.pl


woodstockowy

→ Wo­od­stock [czy­taj: łud­sto­ko­wy]


SJP.pl


woodstokowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. uczest­nik fe­sti­wa­lu Pol’and’Rock Fe­sti­val, daw­niej „Przy­sta­nek Wo­od­stock”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woodstock n./m., woodstockowicz m.

:: fż. woodstokowiczka ż., woodstockowiczka ż.

 przym. woodstockowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woodstockowicz

Wiktionary


woodward

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­od­ward – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Dal­las
  • Wo­od­ward – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Wo­od­ward
  • Wo­od­ward – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cen­tre
  • Wo­od­ward (ang. Wo­od­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Wells
  • Wo­od­ward (ang. Wo­od­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cle­ar­field
  • Wo­od­ward (ang. Wo­od­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Clin­ton
  • Wo­od­ward (ang. Wo­od­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Ly­co­ming
  • hrab­stwo Wo­od­ward (ang. Wo­od­ward Co­un­ty) – w sta­nie Okla­ho­ma

Wikipedia


woody

Woody (daw­niej We­ring­da­le) – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Kern, w Ka­li­for­nii (Stany Zjed­no­czo­ne), na wy­so­ko­ści 504 m.

Wikipedia


woofer

[czy­taj: łufer] gło­śnik ni­sko­to­no­wy


SJP.pl


woolf

[czy­taj: łulf] naz­wi­sko, m.in. Vir­gi­nia Woolf (1882-1941) - pi­sar­ka an­giel­ska


SJP.pl


woonerf

[czy­taj: wu­nerf] ro­dzaj ulicy na te­re­nie miesz­ka­nio­wym, na któ­rej piesi i ro­we­rzy­ści mają pier­wszeń­stwo wobec po­ja­zdów me­cha­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urb. ro­dzaj ulicy w mie­ście za­pro­jek­to­wa­nej w celu zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa prze­de wszyst­kim pie­szych i ro­we­rzy­stów, któ­rzy mają prio­ry­tet przed sa­mo­cho­da­mi;

Wiktionary

Wo­o­nerf (: //) – ro­dzaj ulicy w stre­fie zur­ba­ni­zo­wa­nej, w któ­rej po­ło­żo­no na­cisk na wy­so­ki po­ziom bez­pie­czeń­stwa, uspo­ko­je­nie ruchu, atrak­cyj­ność prze­strze­ni i funk­cji ko­mu­ni­ka­cyj­nej z prio­ry­te­tem dla pie­szych i ro­we­rzy­stów. Wo­o­nerf jest w za­ło­że­niu prze­strze­nią pu­blicz­ną, która łączy funk­cje ulicy, dep­ta­ku, par­kin­gu i miej­sca spot­kań miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ar­ty­ku­le omó­wio­ny zo­stał roz­wój kon­cep­cji mo­der­ni­za­cji ulic w pol­skich mia­stach zgod­nie z za­sa­da­mi wo­o­nerf.

 (1.1) Na wo­o­ner­fie bar­dzo ważną rolę peł­nią bo­wiem meble miej­skie, czyli ławki, sto­ja­ki na ro­we­ry, plac za­ba­wa­ce zabaw oraz drze­wa i traw­ni­ki.

Wiktionary


wop

Woj­ska Ochro­ny Po­gra­ni­cza; dawna or­ga­ni­za­cja po­wo­ła­na do ochro­ny gra­nic pań­stwa, od­po­wied­nik dzi­siej­szej Stra­ży Gra­nicz­nej


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = Woj­ska Ochro­ny Po­gra­ni­cza;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔp, AS: vop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wopista mos.

Wiktionary


wopista

po dru­giej woj­nie świa­to­wej: żoł­nierz Wojsk Ochro­ny Po­gra­ni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz WOP, for­ma­cji ochro­ny gra­nic Pol­ski do 1991 roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­szek był wo­pi­stą na straż­ni­cy w Stro­niu Ślą­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈpʲista, AS: vopʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wopik m., wopistówka ż.

 skr. WOP

 przym. wopowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wopik

Wiktionary


wopistka

→ wo­pi­sta


SJP.pl

Patrz:

wopista

wopno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wapno

Wiktionary


wopr

Wodne Ochot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Wodne Ochot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔpr̥, AS: vopr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. woprowski

Wiktionary


wopr-owiec

czło­nek WOPR (Wod­ne­go Ochot­ni­cze­go Po­go­to­wia Ra­tun­ko­we­go); wo­pro­wiec


SJP.pl


wopr-owski

→ WOPR (Wodne Ochot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we); wo­prow­ski


SJP.pl


woprowiec

czło­nek WOPR (Wod­ne­go Ochot­ni­cze­go Po­go­to­wia Ra­tun­ko­we­go); WOPR-owiec


SJP.pl


woprowski

przy­miot­nik od: WOPR (Wodne Ochot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we); WOPR-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z WOPR-em, do­ty­czą­cy WOPR-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WOPR m.

 skr. WOPR

Wiktionary


worać

[czy­taj: w-orać]
1. rzad­kie: wpro­wa­dzić coś w głąb gleby po­przez ora­nie; przy­o­rać;
2. worać się:
a) za­o­rać czy­jąś część pola na swój uży­tek, przy­wła­szczyć ją sobie;
b) za­głę­bić się w coś, wbić się


SJP.pl


worcell

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Wor­cell, właśc. Ta­de­usz Kur­ty­ka (1909-1982) – pol­ski pro­za­ik i pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Wor­cell (zm. 1778) – kasz­te­lan ha­lic­ki, sę­dzia ziem­ski ha­lic­ki
  • Sta­ni­sław Ga­briel Wor­cell (1799–1857) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


worcester

ostry sos z soi, octu i in­nych skład­ni­ków


SJP.pl

Wor­ce­ster (,) – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii (An­glia), o sta­tu­sie "city", oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Wor­ce­sters­hi­re, w dy­stryk­cie Wor­ce­ster. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 105 465 miesz­kań­ców. W mie­ście wy­na­le­zio­no oraz długi czas pro­du­ko­wa­no sos Wor­ce­sters­hi­re.

Wikipedia


worcesterski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wor­ce­ste­rem, do­ty­czą­cy Wor­ce­ste­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Worcester mrz.

Wiktionary


worczak

wor­czak za­gnie­tek - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych


SJP.pl


worczakowate

o ce­chach wor­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl

Wor­cza­ko­wa­te (Gnap­ho­si­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z po­drzę­du Opist­hot­he­lae i in­fra­rzę­du Ara­ne­o­morp­hae. Grupa kos­mo­po­li­tycz­na, obej­mu­ją­ca około 2250 opi­sa­nych ga­tun­ków, skla­sy­fi­ko­wa­nych w ponad 130 ro­dza­jach. Żyją głów­nie na ziemi, w ściół­ce i pod korą. Ak­tyw­nie po­lu­ją na ofia­ry.

Wikipedia


worczakowaty

o ce­chach wor­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


word

[czy­taj: łord] pro­gram kom­pu­te­ro­wy do pi­sa­nia tek­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. drugi wiek gwa­da­lu­pu (środ­ko­we­go permu), trwa­ją­cy 268 – 265,8 mi­lio­nów lat temu;

 (1.2) pot. zob. WORD.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) in­form. po­pu­lar­ny edy­tor tek­stu firmy Mi­cro­soft;

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na­pi­sa­łem w wor­dzie kil­ku­stro­ni­co­we wy­pra­co­wa­nie.

Wiktionary


worden

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wor­den – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Wor­den – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Yel­low­sto­ne
  • Wor­den – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark
  • Wor­den (ang. Wor­den Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark

Wikipedia


wordliczek

naz­wi­sko


SJP.pl


wordowski

→ Word [czy­taj: łor­dow­ski]


SJP.pl


wordpad

WordPad – pro­ce­sor tek­stów, który za­war­ty jest w pra­wie wszyst­kich wer­sjach Mi­cro­soft Win­dows, po­czą­wszy od Win­dows 95. Za­stą­pił on pro­ce­sor Win­dows Write. W 2023 roku Mi­cro­soft ogło­sił, że apli­ka­cja zo­sta­nie usu­nię­ta w przysz­łych wer­sjach sy­ste­mu Win­dows.

Wikipedia


wordperfect

[czy­taj: łord per­fekt] pro­gram kom­pu­te­ro­wy, za­a­wan­so­wa­ny edy­tor tek­sto­wy; Word Per­fect


SJP.pl

WordPerfect – pro­ce­sor tek­stu pow­sta­ły w 1982 roku, w fir­mie WordPerfect Cor­po­ra­tion, któ­re­go szczyt po­pu­lar­no­ści przy­padł na

lata 80. i po­czą­tek lat 90. XX wieku, w okre­sie po­wszech­ne­go użyt­ko­wa­nia na mi­kro­kom­pu­te­rach oso­bi­stych sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go MS/PC DOS. Póź­niej edy­tor ten zo­stał stop­nio­wo wy­par­ty z rynku przez Mi­cro­soft Word. WordPerfect długo był po­pu­lar­nym na­rzę­dziem do przet­wa­rza­nia tek­stów, za­stę­pu­jąc inny stan­dar­do­wy pro­gram kom­pu­te­ro­wy tam­tej epoki – edy­tor WordStar.

Wikipedia


wordpress

WordPress (WP) – sy­stem za­rzą­dza­nia tre­ścią (CMS) na­pi­sa­ny w ję­zy­ku PHP, pier­wot­nie opra­co­wa­ny z myślą o pu­bli­ko­wa­niu blo­gów. Z cza­sem zo­stał roz­wi­nię­ty i umoż­li­wia two­rze­nie róż­no­rod­nych wi­tryn in­ter­ne­to­wych, w tym ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych, forów, ga­le­rii mul­ti­me­diów, plat­form edu­ka­cyj­nych i skle­pów in­ter­ne­to­wych.

Wikipedia


wordsworth

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­rot­hy Words­worth – an­giel­ska pi­sar­ka, po­et­ka i dia­ryst­ka
  • John Words­worth – an­giel­ski du­chow­ny
  • Wil­liam Words­worth – an­giel­ski poeta

Wikipedia


woreczek

zdrob­nie­nie od: worek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. worek

 (1.2) mały worek

 (1.3) za­war­tość ma­łe­go worka

Wiktionary

Wo­re­czek – (łac. "sac­cu­lus") część ucha wew­nętrz­ne­go, bę­dą­ca frag­men­tem sy­ste­mu słu­żą­ce­go do utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi ciała, czyli błęd­ni­ka bło­nia­ste­go. Znaj­du­je się on mię­dzy śli­ma­kiem a ka­na­ła­mi pół­ko­li­sty­mi. Za­wie­ra zgru­bie­nie na­błon­ka zmy­sło­we­go, zwane plam­ką wo­recz­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z tego wo­recz­ka już za­pa­rzył raz her­ba­tę, ale że z na­tu­ry był czło­wie­kiem oszczęd­nym, nie wy­rzu­cił go, ale odło­żył na ta­le­rzyk, żeby wy­ko­rzy­stać po­now­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈrɛt͡ʃɛk, AS: voreček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wory nmos., worek m., wór m., workowanie n.

 czas. workować ndk.

 przym. woreczkowy, woreczkowaty, workowy, workowaty

Wiktionary


woreczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wo­re­czek, po­dob­ny do wo­recz­ka


SJP.pl


woreczkowy

→ wo­re­czek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wo­re­czek

Wiktionary

Patrz:

woreczek

Wymowa:

IPA: ˌvɔrɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: vorečkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. worek, woreczek

 przym. woreczkowaty, workowy, workowaty

 czas. workować

Wiktionary


woreda

jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Etio­pii


SJP.pl


worek

po­jem­nik z płót­na lub pla­sti­ku zwy­kle po­zba­wio­ny uchwy­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mięk­ki, ela­stycz­ny po­jem­nik wy­ko­na­ny z ka­wał­ków ma­te­ria­łu, folii lub pa­pie­ru;

 (1.2) miara ilo­ści: za­war­tość worka (1.1)

 (1.3) pot. przen. zbyt luźne ubra­nie, su­kien­ka

 (1.4) bot. za­rod­nia u niek­tó­rych grzy­bów;

 (1.5) zob. worek mosz­no­wy., mosz­na

 (1.6) geogr. wy­bie­gnię­cia te­ry­to­rium pań­stwa w głąb in­nych państw są­sied­nich

Wiktionary

Worek – wiot­ki po­jem­nik po­dob­ny do torby, lecz po­zba­wio­ny spe­cja­li­zo­wa­ne­go zam­knię­cia. Wy­ko­nu­je się go głów­nie z juty, płót­na, skóry, pa­pie­ru bądź two­rzyw sztucz­nych. Służy do prze­cho­wy­wa­nia i tran­spor­tu roz­ma­i­tych ar­ty­ku­łów, w tym syp­kich, lecz nie pły­nów. Jedną z jego od­mian jest worek próż­nio­wy – ga­dżet cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się moż­li­wo­ścią wy­pom­po­wa­nia z niego po­wie­trza dla oszczę­dze­nia miej­sca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Konie jed­nak nie mogły się za pło­tem po­mie­ścić, więc chłop­cy, roz­kul­ba­czy­wszy je i zdją­wszy z nich na­czy­nia bla­sza­ne i worki, po­pę­ta­li je tylko, by nie od­da­li­ły się za­nad­to w po­szu­ki­wa­niu trawy lub wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔrɛk, AS: vorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wory m., workowanie m., workowatość ż., workowiec m., workowce nmos., woreczniak m.

:: zdrobn. woreczek m.

:: zgrub. wór m.

 czas. workować ndk.

 przym. workowy, woreczkowy, workowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sak, sakwa, mieszek, miech, reg. śl. bojtel

 (1.6) cypel

Wiktionary


workaholic

[czy­taj: łer­ka­ho­lik] czło­wiek od­czu­wa­ją­cy nie­u­stan­ną po­trze­bę wy­tę­żo­nej pracy; pra­co­ho­lik, wor­ka­ho­lik, wor­ko­ho­lik


SJP.pl


workaholik

[czy­taj: łer­ka­ho­lik] czło­wiek od­czu­wa­ją­cy nie­u­stan­ną po­trze­bę wy­tę­żo­nej pracy; pra­co­ho­lik, wor­ka­ho­lic, wor­ko­ho­lik


SJP.pl


workation

[czy­taj: łor­kej­szyn] śro­do­wi­sko­wo: po­łą­cze­nie pracy zdal­nej i wy­po­czyn­ku


SJP.pl


worki

po­tocz­nie, u ludzi: ob­wi­sła skóra pod ocza­mi; wory


SJP.pl


workoholik

[czy­taj: łer­ko­ho­lik] czło­wiek od­czu­wa­ją­cy nie­u­stan­ną po­trze­bę wy­tę­żo­nej pracy; pra­co­ho­lik, wor­ka­ho­lik, wor­ka­ho­lic


SJP.pl


workolot

ga­tu­nek po­dob­ne­go do wie­wiór­ki la­ta­ją­cej tor­ba­cza, za­miesz­ku­ją­cy kon­ty­nent au­stra­lij­ski; lo­to­pa­łan­ka


SJP.pl


workowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wor­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. workować ndk.

 rzecz. worek mrz., zaworkowanie n., woreczek mrz., wory nmos.

Wiktionary


workowate

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem worek, po­dob­ny do worka;
2. o ubra­niu: zbyt luźny;
3. o ce­chach wor­ko­wa­tych (na­drząd lub ro­dzi­na ssa­ków);
4. mrów­ko­żer wor­ko­wa­ty - ga­tu­nek ssaka z na­drzę­du tor­ba­czy;
5. lew wor­ko­wa­ty - wy­mar­ły ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z na­drzę­du tor­ba­czy;
6. wilk wor­ko­wa­ty - wy­mar­ły ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny wil­ko­wo­ro­wa­tych; wilk tas­mań­ski, wil­ko­wór tas­mań­ski


SJP.pl


workowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem worek, po­dob­ny do worka;
2. o ubra­niu: zbyt luźny;
3. o ce­chach wor­ko­wa­tych (na­drząd lub ro­dzi­na ssa­ków);
4. mrów­ko­żer wor­ko­wa­ty - ga­tu­nek ssaka z na­drzę­du tor­ba­czy;
5. lew wor­ko­wa­ty - wy­mar­ły ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z na­drzę­du tor­ba­czy;
6. wilk wor­ko­wa­ty - wy­mar­ły ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny wil­ko­wo­ro­wa­tych; wilk tas­mań­ski, wil­ko­wór tas­mań­ski


SJP.pl


workować

pa­ko­wać w worki


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pa­ko­wać coś do worów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔrˈkɔvat͡ɕ, AS: vorkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. worek m., woreczek m., workowanie n., zaworkowanie n., wory nmos.

 przym. workowy, woreczkowy, workowaty

Wiktionary


workowce

1. lą­do­wy ssak niż­szy roz­wi­ja­ją­cy się w tor­bie na brzu­chu matki; tor­bacz, tor­bo­wiec;
2. grzyb rozm­na­ża­ją­cy się przez za­rod­ni­ki wor­ko­we lub przez pącz­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mar­su­pia­lia|Il­li­ger|ref=tak., na­drząd ssa­ków z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych;

 (1.2) syst. mik. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Asco­my­co­ta|Caval.-Sm.|ref=tak., gro­ma­da grzy­bów;

Wiktionary

Wor­kow­ce, wo­recz­nia­ki lub grzy­by wor­ko­we ("Asco­my­co­ta" Caval.-Sm.) – typ or­ga­niz­mów na­le­żą­cy do kró­le­stwa grzy­bów. Ich nazwa po­cho­dzi od typu za­rod­ni zwa­nej wor­kiem ("ascus"), w któ­rej są wyt­wa­rza­ne za­rod­ni­ki wor­ko­we (asko­spo­ry).

Jest to naj­licz­niej­szy w ga­tun­ki typ grzy­bów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. worek mrz., workowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. torbacze

Wiktionary


workowiec

1. lą­do­wy ssak niż­szy roz­wi­ja­ją­cy się w tor­bie na brzu­chu matki; tor­bacz, tor­bo­wiec;
2. grzyb rozm­na­ża­ją­cy się przez za­rod­ni­ki wor­ko­we lub przez pącz­ko­wa­nie


SJP.pl


workownik

urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce na­peł­nia­nie wor­ków


SJP.pl


workowy

przy­miot­nik od: worek


SJP.pl


workshop

[czy­taj: łerk­szop] se­mi­na­rium, spot­ka­nie ar­ty­stycz­ny lub na­u­ko­we, ma­ją­ce na celu na­by­cie okre­ślo­nych umie­jęt­no­ści; warsz­ta­ty ar­ty­stycz­ne lub na­u­ko­we


SJP.pl

Works­hop – bez­płat­ny mie­sięcz­nik spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny wy­da­wa­ny przez Fun­da­cję La­bo­ra­to­rium Re­por­ta­żu, ISSN 1895-6157. Uka­zu­je się od paź­dzier­ni­ka 2005 r.

Re­dak­cja znaj­du­je się w War­sza­wie w La­bo­ra­to­rium Re­por­ta­żu In­sty­tu­tu Dzien­ni­kar­stwa Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go. Re­dak­to­rem na­czel­nym jest Marek Mil­ler. Se­kre­ta­rzem re­dak­cji jest Krzysz­tof Sie­lic­ki.

Wikipedia


workucki

→ Wor­ku­ta (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wor­ku­tą, do­ty­czą­cy Wor­ku­ty (mia­sta w Rosji)

 (1.2) zwią­za­ny z Wor­ku­tą, do­ty­czą­cy Wor­ku­ty (rzeki w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Workuta ż.

Wiktionary


workuta

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pół­no­cy Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w Re­pu­bli­ce Komi;

 (1.2) geogr. rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, na po­lar­nym Uralu, prawy do­pływ Usy;

Wiktionary

Wor­ku­ta ( Воркута; komi: Вӧркута, "Vörkuta") – mia­sto w Rosji, w re­pu­bli­ce Komi, nad rzeką Wor­ku­tą (do­rze­cze Pe­czo­ry), 160 km na pół­noc od koła pod­bie­gu­no­we­go. Nazwa mia­sta po­cho­dzi z ję­zy­ka nie­niec­kie­go, co można prze­tłu­ma­czyć jako "ob­fi­tu­ją­cy w niedź­wie­dzie" od słowa "wark" (pol. niedź­wiedź) z ję­zy­ka nie­niec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym razem los mnie rzu­cił hen na pół­noc, w za­po­lar­ny dziki kraj Wor­ku­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔrˈkuta, AS: vorkuta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. workucki

Wiktionary


worm

wirus kom­pu­te­ro­wy sa­mo­czyn­nie się roz­prze­strze­nia­ją­cy; robak


SJP.pl


wormacja

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­nich Niem­czech, w Na­dre­nii-Pa­la­ty­na­cie, port nad Renem;

Wiktionary

Wor­ma­cja ( "Worms" //; ‏ווערמײַזע‎ "Wer­maj­ze"; "Ci­vi­tas Van­gio­num") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­nich Niem­czech, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat. Port nad Renem. Jedno z naj­star­szych nie­miec­kich miast. 31 grud­nia 2019 r. li­czy­ło 83 542 miesz­kań­ców na po­wierzch­ni 108,77 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wormacki

Wiktionary


wormacki

przy­miot­nik od: Wor­ma­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wor­ma­cją, do­ty­czą­cy Wor­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wormacja ż.

Wiktionary


wornie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu tel­szań­skim;

Wiktionary

Wor­nie (lit. "Var­niai", żmudz. "Varnē", niem. "Me­de­ni­ken") – mia­sto na Lit­wie, jeden z głów­nych hi­sto­rycz­nych gro­dów Żmu­dzi, po­ło­żo­ne na Wy­so­czyź­nie Żmudz­kiej, nad rzeką Wir­wi­tą (Wor­nian­ką) mię­dzy je­zio­ra­mi Łuksz­ta i Bir­żu­le. W XV wieku znane pod nazwą Варни (Wor­nie), zapis był do­ko­na­ny w j. sta­ro­bia­ło­ru­skim urzę­do­wym WXL (pol. "Mied­ni­ki", zapis współ­czes­ny). W la­tach 1417–1864 były sto­li­cą bi­skup­stwa żmudz­kie­go, w la­tach 1219–1795 uwa­ża­ne były za sto­li­cę Księ­stwa Żmudz­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wornyński

Wiktionary


woroblin

Wo­ro­blin (przed 1 stycz­nia 1990 "Wró­blin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Janów Pod­la­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Janów Pod­la­ski. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 97 miesz­kań­ców.

Wikipedia


worona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ By­strzy­cy Nad­wór­niań­skiej

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dach pen­zeń­skim, wo­ro­ne­skim i tam­bow­skim Rosji, prawy do­pływ Cho­pru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­ro­na – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Wo­ro­na – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim
  • Wo­ro­na – rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ By­strzy­cy Nad­wór­niań­skiej
  • Wo­ro­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Wo­ro­na w re­jo­nie ko­ło­myj­skim
  • Wo­ro­na – album Lindy z 1996 roku
  • „Wo­ro­na” – utwór Lindy po­cho­dzą­cy z al­bu­mu o tym samym ty­tu­le

Wikipedia


woronczak

naz­wi­sko


SJP.pl


woroneski

→ Wo­ro­neż; wo­ro­nie­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­ro­ne­żem, do­ty­czą­cy Wo­ro­ne­ża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woroneż m.

Wiktionary


woroneż

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej; Wo­ro­nież


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, nad rzeką o tej samej naz­wie;

 (1.2) geogr. rzeka, lewy do­pływ Donu;

Wiktionary

Wo­ro­neż ( Воронеж) – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, nad rzeką Wo­ro­neż (do­pływ Donu). Znaj­du­je się 486 km na po­łud­nie od Mosk­wy, przy fe­de­ral­nej ma­gi­stra­li M4 „Don”. Aglo­me­ra­cja wo­ro­ne­ska liczy ponad 1,3 mln miesz­kań­ców, a samo mia­sto (2020) 1 058 261 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. woroneski

Wiktionary


woronicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Paweł Wo­ro­nicz – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, poeta
  • Ja­nusz Wo­ro­nicz – pol­ski dzia­łacz emi­gra­cyj­ny i pu­bli­cy­sta
  • Józef Wo­ro­nicz – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Sa­mu­el Wo­ro­nicz – pol­ski urzęd­nik
  • Te­o­dor Wo­ro­nicz – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Wo­ro­no­wicz

Wikipedia


woroniecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wo­ro­niec­ki (1907–1995) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki i wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Jacek Wo­ro­niec­ki (1878–1949) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki i my­śli­ciel
  • Mak­sy­mi­lian Dio­ni­zy Wo­ro­niec­ki (?– ok. 1797) – pol­ski dzia­łacz, kró­lew­ski pod­ko­mo­rzy, sta­ro­sta zwi­no­grodz­ki i poseł na sejm 1748 roku
  • Win­cen­ty Wo­ro­niec­ki (ur. ok. 1780–?) – pol­ski woj­sko­wy, szta­bo­wiec wojsk na­po­le­oń­skich
  • Mar­cin Wo­ro­niec­ki (ur. 2000) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


woronieski

→ Wo­ro­nież; wo­ro­ne­ski


SJP.pl


woronież

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej; Wo­ro­neż


SJP.pl


woronowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wo­ro­no­wicz – pol­ski aktor
  • Boh­dan Wo­ro­no­wicz – pol­ski psy­chia­tra i sek­su­o­log
  • Iwan Wo­ro­no­wicz – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz or­ga­nów bez­pie­czeń­stwa
  • Sta­ni­sław Wo­ro­no­wicz – pol­ski ma­te­ma­tyk i fizyk
  • Wo­ro­no­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


woroszylski

naz­wi­sko


SJP.pl


woroszyłowgrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Łu­gańsk, nazwa w uży­ciu w la­tach 1935–58 i 1970–90;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. woroszyłowgradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Ługańsk

Wiktionary


woroszyłowgradzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­ro­szy­łow­gra­dem, do­ty­czą­cy Wo­ro­szy­łow­gra­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szyb­kim tem­pie idzie wy­do­by­cie rudy że­la­za w Ra­dziec­kiej Ukra­i­nie. Na jej pod­sta­wie wy­ro­sły wiel­kie za­kła­dy-gi­gan­ty: „Azow­stal”, „Kri­wo­riż­stal”, „Za­po­roż­stal”, Kra­ma­tor­skie Za­kła­dy im. Sta­li­na, Wo­ro­szy­łow­gradz­kie Za­kła­dy Bu­do­wy Pa­ro­wo­zów, Char­kow­skie Za­kła­dy Trak­to­rów i wiele in­nych.

 (1.1) Uda­łem się do kan­ce­la­rii i pro­rek­to­ra Ural­skie­go In­sty­tu­tu i przed­sta­wi­łem moje do­ku­men­ty z aspi­ran­tu­ry wo­ro­szy­łow­gradz­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woroszyłowgrad mrz.

Wiktionary


woroszyłowsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Sta­wro­pol (Ka­u­ka­ski), nazwa uży­wa­na w la­tach 1935-1943

 (1.2) geogr. hist. Ał­czewsk, nazwa uży­wa­na w la­tach 1931-62

Wiktionary

Powiązane:

 przym. woroszyłowski

Wiktionary


worowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem wór


SJP.pl


worowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­ro­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo
  • Wo­ro­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Wo­ro­wi­ce-Wy­ro­by

Wikipedia


worowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­ro­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na
  • Wo­ro­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • Wo­ro­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • Wo­ro­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Wo­ro­wie
  • Nowe Wo­ro­wo
  • Stare Wo­ro­wo

Wikipedia


worskla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka pły­ną­ca po te­ry­to­rium Rosji i Ukra­i­ny, lewy do­pływ Dnie­pru;

Wiktionary

Wors­kla (ukr. i Ворскла "Wors­kła") – rzeka pły­ną­ca po te­ry­to­rium Rosji i Ukra­i­ny, lewy do­pływ Dnie­pru.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 464 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza – 14 700 km².

Nad jej brze­ga­mi 12 lub 16 sierp­nia 1399 ro­ze­gra­ła się bitwa mię­dzy woj­ska­mi li­tew­sko-ru­ski­mi a ta­tar­ski­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bit­wie pod Wors­klą, w roku 1399 zgi­nę­ło kil­ku­dzie­się­ciu li­tew­sko-ru­skich ksią­żąt, a Ta­ta­rzy za­pu­ści­li się aż na Wołyń.

Wiktionary


worsztynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wortal

ser­wis in­ter­ne­to­wy o okre­ślo­nej te­ma­ty­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. por­tal in­ter­ne­to­wy zaj­mu­ją­cy się jedną okre­ślo­ną te­ma­ty­ką;

Wiktionary

Wor­tal – por­tal in­ter­ne­to­wy zaj­mu­ją­cy się jedną okre­ślo­ną te­ma­ty­ką.

Ter­min po­cho­dzi od okre­śla­nia „por­tal wer­ty­kal­ny” (z ang. "ver­ti­cal por­tal"). Przy­kła­dem pol­skie­go wor­ta­lu może być ser­wis E-teatr.pl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek pro­wa­dzi wor­tal fi­la­te­li­stycz­ny.

Wiktionary


wortycyzm

Wor­ty­cyzm (ang. "vor­ti­cism", od łac. "vor­tex" „za­wi­ro­wa­nie, burza“) – awan­gar­do­wy kie­ru­nek sztuk pla­stycz­nych pow­sta­ły w An­glii na po­cząt­ku XX wieku, rów­no­le­gły do ku­biz­mu i wło­skie­go fu­tu­ryz­mu. Był od­po­wie­dzią na tra­dy­cje aka­de­mic­kie i im­pre­sjo­nizm, sta­no­wił spe­cy­ficz­nie an­giel­ski przy­czy­nek do mo­der­niz­mu.

Wikipedia


wory

po­tocz­nie, u ludzi: ob­wi­sła skóra pod ocza­mi; worki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. po­więk­szo­ne fałdy skór­ne wi­szą­ce pod ocza­mi

 (1.2) pot. grub. męska mosz­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|wór.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz wiel­kie wory pod ocza­mi, więc zdrzem­nij się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔrɨ, AS: vory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wór m., worek m., worki nmos., woreczek m., workowanie n.

 czas. workować ndk.

 przym. workowy, workowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) worki

Wiktionary


woryszek

w gwa­rze ślą­skiej i wiel­ko­pol­skiej: wo­re­czek


SJP.pl


worywać

[czy­taj: w-ory­wać]
1. rzad­kie: wpro­wa­dzać coś w głąb gleby po­przez ora­nie; przy­o­ry­wać;
2. wo­ry­wać się:
a) za­o­ry­wać czy­jąś część pola na swój uży­tek, przy­wła­szczać ją sobie;
b) za­głę­biać się w coś, wbi­jać się


SJP.pl


wos

[czy­taj: wos] skrót od: wie­dza o spo­łe­czeń­stwie - przed­miot hu­ma­ni­stycz­ny; wos.


SJP.pl

skró­to­wiec li­te­ro­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = eduk. wie­dza o spo­łe­czeń­stwie

 (1.2) = kolej. wykaz ostrze­żeń sta­łych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­dza o spo­łe­czeń­stwie – przed­miot hu­ma­ni­stycz­ny obej­mu­ją­cy za­gad­nie­nia spo­łecz­ne, po­li­tycz­ne i eko­no­micz­ne
  • Woj­sko­wy Obóz Szy­bow­co­wy – szko­ła lot­nict­wa Woj­ska Pol­skie­go w II Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej.
  • WOS – kod IATA portu lot­ni­cze­go Wŏnsan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam piąt­kę z WOS-u.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔs, AS: vos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wos.

Wiktionary


wos.

skrót od: wie­dza o spo­łe­czeń­stwie; WOS


SJP.pl


wosiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wosiek

naz­wi­sko


SJP.pl


wosiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wosik

naz­wi­sko


SJP.pl


wosio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś; białystok|klekotun.

Wiktionary


wosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wosk

sub­stan­cja uży­wa­na m.in. do wy­ro­bu świec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pla­stycz­ny­a­stycz­na sub­stan­cja o żół­ta­wym ko­lo­rze, łatwo to­pli­wa, nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie, uży­wa­na do pro­duk­cji świec, past do obu­wia itp., sto­so­wa­na w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym i spo­żyw­czym;

 (1.2) prze­stęp. złoto

 (1.3) prze­stęp. przed­mio­ty po­cho­dzą­ce z kra­dzie­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­le­cam wosku so­jo­we­go, po­nie­waż jest ko­me­do­gen­ny.

 (1.1) W XVI wieku wosk był cen­nym i po­szu­ki­wa­nym na ryn­kach eu­ro­pej­skich su­row­cem oraz jed­nym z pod­sta­wo­wych ar­ty­ku­łów pol­skie­go ek­spor­tu.

 (1.4) Mały na­kład oraz fakt, że to pier­wszy di­sco­po­lo­wy album wy­da­ny na wosku, może pod­bi­jać cenę z bie­giem czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔsk, AS: vosk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woskowina ż., woszczyna ż., woskarka ż., woskownica ż., woskowanie n., woskarz n., woskoboiny lm., woskobojne n., woskobojnia ż., woskowiec m., woskodrzew m., woskopalma ż., woskownik m., woskowniczka ż., woskownictwo n., woskownicowate lm., woskówka ż., woskowatość ż.

:: zdrobn. woszczek m.

:: zgrub. woszczysko n.

 czas. woskować ndk., nawoskować, woszczyć

 przym. woskowy, woskowaty, woskowożółty, woskowny, woszczysty, nawoskowany, bezwoskowy, woskowniczy, woszczynowy

 przysł. woskowo, woskowato

Wiktionary


woskarka

ma­szy­na wy­kań­czal­ni­cza do na­kła­da­nia wosku na tka­ni­ny ru­no­we i po­le­ro­wa­nia ich po­wierzch­ni po­kry­tej wo­skiem, w celu na­da­nia po­ły­sku


SJP.pl


woskarz

daw­niej: osoba wy­ra­bia­ją­ca świe­ce i inne wo­sko­we przed­mio­ty


SJP.pl


woskodajny

za­wie­ra­ją­cy wosk, do­star­cza­ją­cy wosku


SJP.pl


woskol

wosk syn­te­tycz­ny, pro­dukt chlo­ro­wa­nia naf­ta­le­nu


SJP.pl


woskowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy wosk, po­dob­ny do wosku;
2. za­wie­ra­ją­cy wosk, pełen wosku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy wosk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im­pe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją prze­słu­chać (choć Mon sły­sza­ła, że niek­tó­rych prze­słu­chu­je oso­bi­ście), lecz by spoj­rzeć na nią i wy­krzy­wić po­sta­rza­łą, wo­sko­wa­tą twarz w ja­do­wi­tym uśmie­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz.

Wiktionary


woskowijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opa­ko­wa­nie żyw­no­ści wie­lo­krot­ne­go użyt­ku, naj­czę­ściej ba­weł­nia­ne i z do­dat­kiem wosku pszcze­le­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli je­szcze nie wiesz to wo­sko­wij­ka to ide­al­na al­ter­na­ty­wa dla folii spo­żyw­czej, alu­mi­nio­wej czy in­nych opa­ko­wań jed­no­ra­zo­wych na żyw­ność.

Wiktionary


woskowina

wy­dzie­li­na gru­czo­łów skóry prze­wo­du słu­cho­we­go chro­nią­ca go przed drob­ny­mi cia­ła­mi ob­cy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. żół­ta­wa, wo­sko­wa­ta sub­stan­cja wy­dzie­la­na w prze­wo­dzie słu­cho­wym zew­nętrz­nym czło­wie­ka i wielu in­nych ssa­ków;

Wiktionary

Wo­sko­wi­na, wosk uszny (łac. "ce­ru­men") – żół­ta­wa, wo­sko­wa­ta sub­stan­cja wy­dzie­la­na w prze­wo­dzie słu­cho­wym zew­nętrz­nym czło­wie­ka i wielu in­nych ssa­ków. Od­gry­wa zna­czą­cą rolę w oczy­szcza­niu i na­wil­ża­niu prze­wo­du słu­cho­we­go zew­nętrz­ne­go oraz za­pew­nia ochro­nę przed niek­tó­ry­mi bak­te­ria­mi, grzy­ba­mi i owa­da­mi. Jest mie­sza­ni­ną lep­kiej wy­dzie­li­ny gru­czo­łów ło­jo­wych i mniej lep­kiej ze zmo­dy­fi­ko­wa­nych apo­kry­no­wych gru­czo­łów po­to­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔskɔˈvʲĩna, AS: voskovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz., woszczyna ż.

 przym. woszczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wosk uszny, woszczyna

Wiktionary


woskowinowy

przy­miot­nik od: wo­sko­wi­na


SJP.pl


woskownia

daw­niej: za­kład, w któ­rym wy­tła­cza­no wosk


SJP.pl


woskownica

1. wie­lo­let­nia ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, upra­wia­na jako do­nicz­ko­wa; hoja, hoya;
2. wo­skow­ni­ca eu­ro­pej­ska - tru­ją­cy krzew z ro­dzi­ny wo­skow­ni­co­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy nad Bał­ty­kiem


SJP.pl

Wo­skow­ni­ca ("My­ri­ca" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wo­skow­ni­co­wa­tych ("My­ri­ca­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go na­le­żą tu tylko dwa ga­tun­ki albo ok. 55. W wą­skim uję­ciu na­le­ży tu tylko wo­skow­ni­ca eu­ro­pej­ska "M. gale" wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, pół­noc­nej Eu­ro­pie i pół­noc­no-wschod­niej Azji oraz "My­ri­ca hart­we­gii" – en­de­mit Ka­li­for­nii.

Wikipedia


woskownicowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu bu­kow­ców


SJP.pl

Wo­skow­ni­co­wa­te ("My­ri­ca­ce­ae" Blume) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu bu­kow­ców. Obej­mu­je czte­ry ro­dza­je z 57 ga­tun­ka­mi. Wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy i Au­stra­lii, przy czym za­sięg ro­dzi­ny jest bar­dzo po­roz­ry­wa­ny i zwy­kle brak jej przed­sta­wi­cie­li na roz­le­głych ob­sza­rach lą­do­wych wew­nątrz kon­ty­nen­tów o kli­ma­cie cie­płym. W stre­fie tro­pi­kal­nej ro­śli­ny te rosną na ob­sza­rach gór­skich. Do eu­ro­pej­skiej i pol­skiej flory na­le­ży tylko jeden ga­tu­nek – wo­skow­ni­ca eu­ro­pej­ska ("My­ri­ca gale").

Wikipedia


woskownicowaty

o ce­chach wo­skow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


woskownicowiec

przed­sta­wi­ciel mo­no­ty­po­we­go rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


woskowobiały

biały o od­cie­niu wosku


SJP.pl


woskowożółty

żółty o wo­sko­wym od­cie­niu; żół­to­wo­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru żół­te­go o od­cie­niu wosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tho­mas Wolf spo­strzegł wów­czas, że męż­czyz­na wy­glą­da na cho­re­go, za­pi­sał w pa­mię­ci go­re­ją­ce pla­ma­a­my na po­licz­kach i wo­sko­wo­żół­tą skórę jego rąk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz.

Wiktionary


woskowy

1. przy­miot­nik od: wosk
2. wy­ko­na­ny, zro­bio­ny z wosku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do wosku, zro­bio­ny z wosku

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy wosk ko­lo­rem i kon­sy­sten­cją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈskɔvɨ, AS: voskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woszczyna ż., wosk m., woskówka ż.

 czas. woskować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) woskowaty

Wiktionary


woskówka

mięk­ka skóra u na­sa­dy dzio­ba niek­tó­rych pta­ków, np. go­łę­bi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. ornit. mięk­ka skóra po­kry­wa­ją­ca na­sa­dę dzio­ba (wy­stę­pu­je u pta­ków dra­pież­nych, sów, go­łę­bi, a także u in­nych grup pta­ków);

Wiktionary

Wo­sków­ka ("ce­ro­ma") – mięk­ka, sil­nie ukr­wio­na, zmo­dy­fi­ko­wa­na skóra znaj­du­ją­ca się u niek­tó­rych pta­ków przy na­sa­dzie dzio­ba (szpo­nia­ste, grze­bią­ce, go­łę­bio­wa­te, sowy, pa­pu­go­we), lub pow­le­ka­ją­ca cały dziób (kacz­ko­wa­te). W obrę­bie wo­sków­ki lub na jej skra­ju umie­szczo­ne są noz­drza. Czę­sto kon­tra­sto­wo ubar­wio­na, zwła­szcza u sam­ców. U pta­ków dra­pież­nych wo­sków­ka jest żółta (u do­ro­słych) lub szara albo nie­bie­ska (u mło­dych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wosk

 przym. woskowy

Wiktionary


wostok

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­gram Wo­stok – ra­dziec­ki pro­gram lotów za­ło­go­wych
  • Wo­stok – seria ra­dziec­kich jed­no­o­so­bo­wych po­ja­zdów kos­micz­nych
  • Wo­stok (1818) – okręt Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej Im­pe­rium Ro­syj­skie­go
  • Wo­stok – ro­dzi­na ra­dziec­kich ra­kiet no­śnych
  • Wo­stok – ro­syj­ska sta­cja na­u­ko­wa na An­tark­ty­dzie
    • Wo­stok 1 – nie­czyn­na ra­dziec­ka sta­cja an­tark­tycz­na
  • Wo­stok – je­zio­ro pod­lo­dow­co­we na An­tark­ty­dzie
  • Wo­stok – marka ra­dziec­kich ze­gar­ków
  • Wo­stok – napój orzeź­wia­ją­cy pro­du­ko­wa­ny w Niem­czech
  • Vo­stok
  • Zapad – za­chód

Wikipedia


woszcza

ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


SJP.pl


woszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


woszczek

żół­to­bru­nat­na wy­dzie­li­na gru­czo­łów skóry prze­wo­du słu­cho­we­go chro­nią­ca go przed drob­ny­mi cia­ła­mi ob­cy­mi; wo­sko­wi­na


SJP.pl


woszczelski

przy­miot­nik od: Wo­szcze­le


SJP.pl


woszczkowo

Woszcz­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Miej­ska Górka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

Wikipedia


woszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


woszczyna

1. pla­stry z wosku z ko­mór­ka­mi na miód;
2. po­zo­sta­ło­ści po sto­pie­niu i oczy­szcze­niu wosku;
3. żół­to­bru­nat­na wy­dzie­li­na gru­czo­łów skóry prze­wo­du słu­cho­we­go, chro­nią­ca go przed cia­ła­mi ob­cy­mi; wo­sko­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. od­wi­ro­wa­ny pla­ster pszcze­li

 (1.2) anat. wy­dzie­li­na uszna

Wiktionary

Wo­szczy­na – pla­stry pszcze­le nie­za­wie­ra­ją­ce miodu ani czer­wiu przez­na­czo­ne do wy­to­pu wosku lub po­now­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia w ulu. Zwar­tość wosku zmniej­sza się wraz z wie­kiem wo­szczy­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔʃˈt͡ʃɨ̃na, AS: voščỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz., woskowina ż.

 przym. woskowy, woszczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woskowina

Wiktionary


woszczynowy

przy­miot­nik od: wo­szczy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wo­szczy­ną, do­ty­czą­cy wo­szczy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz., woskowina ż., woszczyna ż.

Wiktionary


woszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


woszeria

glon z klasy róż­no­wi­ciow­ców, ros­ną­cy w wo­dzie lub na wil­got­nej gle­bie


SJP.pl

Wo­sze­ria, prost­ni­ca ("Va­u­che­ria") – ro­dzaj glo­nów z klasy róż­no­wi­ciow­ców z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny "Va­u­che­ria­ce­ae".

Wikipedia


woszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. kieł­ba­sa

Wiktionary


wot

skrót od:
1. Woj­ska Obro­ny Te­ry­to­rial­nej;
2. War­szaw­ski Oś­ro­dek Te­le­wi­zyj­ny


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = War­szaw­ski Oś­ro­dek Te­le­wi­zyj­ny

 (1.2) = woj­ska obro­ny te­ry­to­rial­nej

Wiktionary

Wot – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Rapti w dy­stryk­cie Rolpa. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku li­czył on 832 go­spo­dar­stwa do­mo­we i 4409 miesz­kań­ców (2416 ko­biet i 1993 męż­czyzn).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­gram zre­a­li­zo­wał WOT w 1983 roku.

 (1.2) Po­li­ty­cy opo­zy­cji czę­sto po­rów­nu­ją WOT do ORMO, czy ZOMO twier­dząc, że będą one wy­ko­rzy­sty­wa­ne do tłu­mie­nia an­ty­rzą­do­wych pro­te­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wocista mos.

 przym. WOT-owski

Wiktionary


wot-owski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z WOT-em, do­ty­czą­cy WOT-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WOT m.

 skr. WOT

Wiktionary


wota

votum;
1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: sym­bo­licz­ny przed­miot ofia­ro­wa­ny w ja­kiejś in­ten­cji, wie­sza­ny na oł­ta­rzu, obra­zie itp.;
2. daw­niej:
a) uro­czy­ste zo­bo­wią­za­nie; ślub, przy­rze­cze­nie;
b) de­cyz­ja, głos w wy­bo­rach


SJP.pl


wotant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. sę­dzia, który nie prze­wod­ni­czy roz­pra­wie, ale bie­rze udział w wy­da­niu wy­ro­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wotum n.

Wiktionary


wotiacki

do­ty­czą­cy Wo­tia­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­tia­ka­mi, do­ty­czą­cy Wo­tia­ków (Ud­mur­tów)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wo­tiac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wotiak mos., Wotiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udmurcki

 (2.1) udmurcki

Wiktionary


wotiacy

daw­niej: Ud­mur­ci (lud za­miesz­ku­ją­cy Ud­mur­cję i są­sied­nie te­re­ny)


SJP.pl


wotiaczka

daw­niej: Ud­murt­ka (miesz­kan­ka Um­dur­cji)


SJP.pl


wotiak

daw­niej: Ud­mur­ta (miesz­ka­niec Um­dur­cji)


SJP.pl


wotkińsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Ud­mur­cji;

Wiktionary

Wot­kińsk ( Воткинск, Вотка) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Ud­mur­cji. Około 96 tys. miesz­kań­ców (2021).

W tym mie­ście uro­dził się Piotr Ilicz Czaj­kow­ski i tutaj znaj­du­je się mu­ze­um poś­wię­co­ne jego oso­bie.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, uz­bro­je­nia (Wot­kin­skij Zawod), środ­ków tran­spor­tu, drzew­ny oraz ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wotkiński

Wiktionary


wotkiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wot­kiń­skiem, do­ty­czą­cy Wot­kiń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wotkińsk mrz.

Wiktionary


wotować

uchwa­lać; skła­dać śluby


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) daw. gło­so­wać

 (1.2) daw. uchwa­lać

 (1.3) daw. ślu­bo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wotowanie n., wotum n.

 przym. wotywny

Wiktionary


wotowiec

po­tocz­nie: żoł­nierz Wojsk Obro­ny Te­ry­to­rial­nej


SJP.pl


wotski

język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ków ugro­fiń­skich, uży­wa­ny w pół­noc­no-wschod­niej Rosji w oko­li­cy Sankt Pe­ters­bur­ga


SJP.pl


wotum

votum;
1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: sym­bo­licz­ny przed­miot ofia­ro­wa­ny w ja­kiejś in­ten­cji, wie­sza­ny na oł­ta­rzu, obra­zie itp.;
2. daw­niej:
a) uro­czy­ste zo­bo­wią­za­nie; ślub, przy­rze­cze­nie;
b) de­cyz­ja, głos w wy­bo­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. kult. przed­miot ofia­ro­wa­ny Bogu w ja­kiejś in­ten­cji, umie­szczo­ny w świą­ty­ni;

 (1.2) daw. uro­czy­ste zo­bo­wią­za­nie

 (1.3) daw. głos od­da­wa­ny w wy­bo­rach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wotum za­u­fa­nia
  • wotum nie­uf­no­ści
  • kon­struk­tyw­ne­go wotum nie­uf­no­ści
  • daru wo­tyw­ne­go
  • ta­blicz­ki wo­tyw­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­blo­tę na wota po­wie­si­my z lewej stro­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. votum n., dewocjonalia nmos., wotant mos.

 przym. wotywny

 czas. wotować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) votum

Wiktionary


wotycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­ta­mi, do­ty­czą­cy Wotów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wo­tyc­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wotowie lm m.

 przym. wotski, wocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wocki, wotski

 (2.1) wocki, wotski

Wiktionary


wotywa

1. msza od­pra­wia­na w spe­cjal­nej in­ten­cji;
2. ranna msza śpie­wa­na i grana


SJP.pl

Wo­ty­wa, msza wo­tyw­na – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim jest to msza od­pra­wia­na w czy­jejś/ja­kiejś in­ten­cji nie we­dług for­mu­la­rza przy­pi­sa­ne­go na dany dzień, lecz we­dług for­mu­la­rza od­po­wia­da­ją­ce­go po­boż­no­ści wier­nych lub szcze­gól­nej okaz­ji.

Wikipedia


wotywny

→ wotum, → wo­ty­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. ofia­ro­wy­wa­ny jako wotum

Wiktionary

Patrz:

wotum, → wotywa

Przykłady

 (1.1) Przy­nio­sła ze sobą świe­cę jako dar wo­tyw­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. votum n., wotum

 czas. wotować

Wiktionary


wow

[czy­taj: łał] wy­krzy­knik uży­wa­ny w mowie po­tocz­nej, wy­ra­ża­ją­cy za­chwyt, uz­na­nie, zdzi­wie­nie itp.; łał


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …pot. wy­ra­ża­ją­cy za­chwyt, uz­na­nie itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WOW – skró­to­wa forma nazwy gry World of War­craft
  • WOW – skró­to­wa forma nazwy gry The War of the Worlds
  • WOW – w ję­zy­ku ro­syj­skim (ros. ВОВ) po­wszech­nie uży­wa­ny skrót wiel­kiej wojny oj­czyź­nia­nej
  • WOW – skrót od War­szaw­ski Okręg Woj­sko­wy – nazwa te­re­no­we­go or­ga­nu wy­ko­naw­cze­go mi­ni­stra Obro­ny Na­ro­do­wej
  • WOW – skrót od War­szaw­ski Okręg Woj­sko­wy (War­szaw­ski Okręg Wo­jen­ny) – nazwa jed­ne­go z 14 okrę­gów woj­sko­wych Im­pe­rium Ro­syj­skie­go
  • WOW – skrót od Wschod­nia Ob­wod­ni­ca Wroc­ła­wia
  • WOW – oz­na­cze­nie wschod­niej ob­wod­ni­cy War­sza­wy
  • WOW - skrót od Woj­ska Obro­ny Wew­nętrz­nej
  • Wow – pol­sko-nie­miec­ki se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • „Wow” – sin­gel Kylie Mi­no­gue
  • „Wow” – sin­gel Inny
  • „Wow” – sin­gel Zary Lars­son

Wikipedia


wowra

naz­wi­sko


SJP.pl


woyciechowski

naz­wi­sko


SJP.pl


woytowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


woyzeck

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­y­zeck – sztu­ka Ge­or­ga Büchnera
  • Woz­zeck – trzy­ak­to­wa opera z li­bret­tem i mu­zy­ką Al­ba­na Berga
  • Wo­y­zeck – nie­miec­ki dra­mat fil­mo­wy z 1974 w re­ży­se­rii Gian­car­lo Co­bel­lie­go
  • Wo­y­zeck – nie­miec­ki dra­mat fil­mo­wy z 1979 w re­ży­se­rii Wer­ne­ra He­rzo­ga
  • Wo­y­zeck – wę­gier­ski dra­mat fil­mo­wy z 1994 w re­ży­se­rii Jánosa Szásza

Wikipedia


wozak

1. daw­niej: czło­wiek trud­nią­cy się prze­wo­zem to­wa­rów wozem kon­nym;
2. ro­bot­nik gór­ni­czy na­peł­nia­ją­cy wózki urob­kiem; sy­pacz; ci­skacz;
3. wozak leśny - ro­bot­nik leśny prze­mie­szcza­ją­cy sor­ty­men­ty drew­na przy uży­ciu za­przę­gów kon­nych; zryw­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) woź­ni­ca, osoba pro­wa­dzą­ca wóz

 (1.2) ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się tran­spor­tem urob­ku w ko­pal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wozić

 rzecz. wóz mrz., wózek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica

Wiktionary


wozatarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. woź­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈzataʃ, AS: vozataš

Wiktionary


wozgrza

daw­niej:
1. fleg­ma, śluz z nosa, smark;
2. osoba za­ka­ta­rzo­na


SJP.pl


wozidło

ro­dzaj wy­wrot­ki do jazdy w trud­nym te­re­nie


SJP.pl

Wo­zi­dło, wo­zi­dło tech­no­lo­gicz­ne – ro­dzaj wy­wrot­ki przez­na­czo­nej do tran­spor­tu du­żych ilo­ści ma­te­ria­łów syp­kich w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych, nie­do­stęp­nych dla stan­dar­do­wych sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych, np. w ko­pal­niach od­kryw­ko­wych. Ze wzglę­du na kon­struk­cję wo­zi­dła dzie­li się na prze­gu­bo­we oraz sztyw­no­ra­mo­we.

Wikipedia


wozik

zdrob­nie­nie od: wóz (głów­nie o sa­mo­cho­dzie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wóz

Wiktionary


wozina

tani, lichy wóz


SJP.pl


woziwoda

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, co roz­wo­zi wodę

Wiktionary

Wo­zi­wo­da ( Wo­zi­wo­da, po 1900 "Schüttenwalde") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la. Miej­sco­wość jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Klo­cek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie w tem miej­scu wo­zi­wo­dy na­peł­nia­li becz­ki, w któ­rych do­star­cza­li wodę miesz­kań­com mia­sta.

Wiktionary


wozić

1. tran­spor­to­wać czę­sto ludzi lub przed­mio­ty, po­ru­sza­jąc się od­po­wied­nim środ­kiem lo­ko­mo­cji;
2. po­tocz­nie: zwie­dzać wiele miejsc, jeż­dżąc z kimś;
3. wozić się - po­tocz­nie: brać coś w po­dróż


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wieźć)

 (1.1) prze­mie­szczać coś przy po­mo­cy ja­kie­goś po­ja­zdu

cza­sow­nik zwrot­ny wozić się

 (2.1) przen. ce­lo­wo wy­ko­rzy­sty­wać kogoś lub jakąś sy­tu­a­cję dla osią­gnię­cia ko­rzy­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔʑit͡ɕ, AS: voźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wożenie n., wóz m., wózek m., wozak m., woźnica m., Woźnica ż./mos./mzw., podwozie n.

 czas. wieźć, zwozić, wywozić, wywieść, odwozić, odwieźć

 przym. wozowy

Wiktionary


woziński

naz­wi­sko


SJP.pl


wozodzień

w kal­ku­la­cji kosz­tów prze­wo­zów sa­mo­cho­do­wych: każdy dzień ka­len­da­rzo­wy, w któ­rym dany po­jazd opu­ścił swoje miej­sce po­sto­ju nie­za­leż­nie od prze­pra­co­wa­nych go­dzin w ciągu doby


SJP.pl


wozokilometr

jed­nost­ka obli­cze­nio­wa sto­so­wa­na w tran­spor­cie ko­ło­wym, równa jed­ne­mu ki­lo­me­tro­wi drogi wy­ko­na­nej przez środ­ki tran­spor­tu w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

Wo­zo­ki­lo­metr ("wkm") – sto­so­wa­na zwy­cza­jo­wo w tran­spor­cie ko­ło­wym jed­nost­ka miary dłu­go­ści drogi wy­ko­na­nej przez środ­ki tran­spor­tu (wozy) w okre­ślo­nym cza­sie (np. doby, mie­sią­ca, roku, wy­bra­ne­go kursu itp.), od­po­wia­da­ją­ca ki­lo­me­tro­wi – uwie­lo­krot­nio­nej pod­sta­wo­wej jed­nost­ce dłu­go­ści ukła­du SI.

Wikipedia


wozokotczy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. hist. wojsk. do­wód­ca, wódz po­wo­żą­cy wozem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­zo­kot­czy wodzu Stru­me­nu, czy wi­dzisz nie­przy­ja­cie­la?

 (1.1) Wybaw wo­zo­kot­cze­go Kol­ma­ra, mój miły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔzɔ̃kɔtt͡ʃɨ, AS: vozõkotčy

Wiktionary


wozownia

bu­dy­nek, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne są po­wo­zy, ka­re­ty i inne po­ja­zdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia wozów kon­nych

Wiktionary

Wo­zow­nia – bu­dy­nek wy­ko­rzy­sty­wa­ny na prze­cho­wy­wa­nie po­wo­zów, karet, kon­nych wozów stra­żac­kich, ar­ty­le­ryj­skich oraz in­nych po­ja­zdów wraz z ich wy­po­sa­że­niem.

Daw­niej znaj­do­wa­ły się w ze­spo­łach pa­ła­co­wych, na zamku, ka­mie­ni­cy, w karcz­mie, w za­jeź­dzie, w willi, na dwo­rach szla­chec­kich – tam, gdzie była ich po­trze­ba prze­cho­wy­wa­nia lub gdzie miesz­kał wła­ści­ciel po­ja­zdu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie idzie­my zwie­dzać łań­cuc­ką wo­zow­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz m., wózek mrz., wózkowy mos., wozówka ż.

 czas. wozić ndk.

 przym. wozowy, wózkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powozownia

Wiktionary


wozowo

daw­niej: na wo­zach, wo­za­mi


SJP.pl


wozowy

1. przez­na­czo­ny dla wozów, bę­dą­cy czę­ścią wozów;
2. prze­wo­żo­ny wozem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wozem, do­ty­czą­cy wozu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz m., wozownia ż.

 czas. wozić

Wiktionary


wozzeck

Woz­zeck – trzy­ak­to­wa opera z li­bret­tem i mu­zy­ką Al­ba­na Berga.

Wikipedia


wozówka

dłuż­sza bocz­na ścia­na cegły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ar­chit. wąska i długa po­wierzch­nia cegły, ciosu, bloku

 (1.2) przest. bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie na wozy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wątki ce­gla­ne można roz­róż­nić po spo­so­bie uło­że­nia głó­wek i wo­zó­wek ce­gieł.

 (1.2) Ścia­ny chle­wa wy­ko­na­no w kon­struk­cji zrę­bo­wej, a wo­zów­ki – su­mi­ko­wo-łąt­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈzufka, AS: vozufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz mrz., wózek mrz., wozik mrz., wozownia ż.

 czas. wozić ndk., wozić się ndk.

 przym. wozówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wozownia

Wiktionary


wozówkowy

→ wo­zów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bud. ar­chit. zwią­za­ny z wo­zów­ką

Wiktionary

Patrz:

wozówka

Przykłady

 (1.1) Wią­za­nie wo­zów­ko­we jest łatwe i szyb­kie do wy­ko­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔzufˈkɔvɨ, AS: vozufkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wozówka ż.

Wiktionary


wołacz

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: ostat­ni przy­pa­dek w de­kli­na­cji ła­ciń­skiej (szó­sty z kolei), pol­skiej (siód­my) oraz niek­tó­rych in­nych ję­zy­kach, uży­wa­ny w mo­men­cie, gdy na­daw­ca zwra­ca się do kogoś, rza­dziej cze­goś; vo­ca­ti­vus, wo­ka­ti­wus;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka, np. Boże!, Pol­sko!, Krzy­siu!; vo­ca­ti­vus, wo­ka­ti­wus;
3. daw­niej: ten, kto woła, ogła­sza coś; he­rold


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. siód­my przy­pa­dek de­kli­na­cji pol­skiej, two­rzy formę zwro­tu do oma­wia­ne­go przed­mio­tu lub osoby, wy­krzy­knię­cia do niego lub zwró­ce­nia jego uwagi;

Wiktionary

Wo­łacz (łac. "vo­ca­ti­vus") – przy­pa­dek gra­ma­tycz­ny, [] przy­pa­dek pol­skiej de­kli­na­cji, wy­stę­pu­je także w wielu in­nych ję­zy­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­ła­czem rze­czow­ni­ka „Litwa” za­czy­na się utwór „Pan Ta­de­usz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔwat͡ʃ, AS: vou̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołanie n., zawołanie n.

 czas. wołać ndk.

 przym. wołaczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wokatiwus

Wiktionary


wołaczowy

→ wo­łacz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. zwią­za­ny z wo­ła­czem, do­ty­czą­cy wo­ła­cza

Wiktionary

Patrz:

wołacz

Powiązane:

 rzecz. wołacz mrz.

Wiktionary


wołajowice

Wo­ła­jo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Hru­bie­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Hru­bie­szów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 191 miesz­kań­ców i była 27. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


wołający

przy­wo­ły­wać kogoś, wydać okrzyk


SJP.pl


wołami

zwie­rzę ro­bo­cze, ka­stro­wa­ny sa­miec bydła do­mo­we­go


SJP.pl


wołanie

przy­wo­ły­wać kogoś, wydać okrzyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wołać.

 (1.2) okrzyk, dźwięk da­le­kie­go głosu

Wiktionary

Wo­ła­nie – siód­my album pol­skiej ar­tyst­ki mu­zycz­nej An­to­ni­ny Krzysz­toń, który wy­da­ny zo­stał w 2000 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈwãɲɛ, AS: vou̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wołać ndk.

 rzecz. wołacz mrz., zawołanie n.

Wiktionary


wołać

przy­wo­ły­wać kogoś, wydać okrzyk


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wzy­wać kogoś, kie­ro­wać do kogoś gło­śne wo­ła­nie

 (1.2) na­zy­wać kogoś

 (1.3) prze­ka­zy­wać coś krzy­kiem

 (1.4) pot. żądać pew­nej ceny (zwy­kle za usłu­gę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyle razy cię wo­ła­łem, a ty twier­dzisz, że nic nie sły­sza­łaś?

 (1.2) W pod­sta­wów­ce wo­ła­li na mnie „Ga­łąz­ka”.

 (1.3) Niek­tó­rzy śmia­li się, ale więk­szość wo­ła­ła: „za­bie­rze­cie go ze sceny!”.

 (1.4) Oni wo­ła­ją dwie­ście zło­tych za wy­mia­nę opon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔwat͡ɕ, AS: vou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołacz m., wołanie n., przywołanie n., zawołanie n.

 czas. przywoływać ndk., przywołać dk., nawoływać ndk., wywołać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzywać, prosić

 (1.3) mówić, krzyczeć

Wiktionary


wołchow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w za­chod­niej Rosji eu­ro­pej­skiej, prze­pły­wa­ją­ca przez ob­wo­dy no­wo­grodz­ki i le­nin­gradz­ki, wy­pły­wa z je­zio­ra Ilmen i ucho­dzi do je­zio­ra Ła­do­ga;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woł­chow – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim
  • Woł­chow – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji
  • Woł­chow – ra­dziec­ki po­cisk ra­kie­to­wy S-75 klasy zie­mia-po­wie­trze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przy­kład nad Woł­cho­wem prze­pły­wa­ją­cym przez kraj Rusów cena nie­wol­ni­ka na po­cząt­ku IX w. wy­no­si­ła 60-75 dir­he­mów (ok. 255 gra­mów sre­bra).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wołchowski

Wiktionary


wołchowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Woł­cho­wem, do­ty­czą­cy Woł­cho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołchow mrz.

Wiktionary


wołchw

w re­li­gii Sło­wian: wróż­bi­ta, mag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sza­man, ka­płan w re­li­gii sło­wiań­skiej;

Wiktionary

Wołchw, pot. gu­ślarz – w re­li­gii Sło­wian wróż­bi­ta, czę­ścio­wo też mag, swego ro­dza­ju od­po­wied­nik sza­ma­na zna­ne­go z in­nych kul­tur pier­wot­nych. Po chry­stia­ni­za­cji woł­chwów za­czę­to na­zy­wać „gu­śla­rza­mi”. Sztu­ka wró­że­nia woł­chwów była po­wią­za­na z kul­tem boga chto­nicz­ne­go We­le­sa, można w niej do­strzec aspek­ty ani­miz­mu i sza­ma­niz­mu. Wie­szcza Bo­ja­na uz­na­wa­no także za „wnuka We­le­so­we­go”, co mogło świad­czyć o jego po­wią­za­niu z We­le­sem tu­dzież woł­chwa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woł­chwo­wie utrzy­my­wa­li kon­tak­ty ze świa­tem nad­przy­ro­dzo­nym po­przez ek­sta­zę wy­wo­ła­ną tań­cem lub środ­ka­mi odu­rza­ją­cy­mi.

Wiktionary


wołchwyni

w wie­rze­niach Sło­wian: ka­płan­ka, wróż­bit­ka


SJP.pl


wołcza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Sa­ma­ry, prze­pły­wa przez obwód do­niec­ki i dnie­pro­pe­trow­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woł­cza Mała – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Woł­cza Wiel­ka – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Woł­cza Wiel­ka – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Woł­cza Dolna – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim
  • Woł­cza – rzeka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Woł­cza Wiel­ka – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


wołczek

naz­wi­sko


SJP.pl


wołczkowo

Wołcz­ko­wo (do 1945 niem. "Völschendorf") – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Dobra (Szcze­ciń­ska). Leży na skra­ju Pu­szczy Wkrzań­skiej u pod­nó­ża wału mo­re­no­we­go, tzw. Wału Bez­le­śne­go, roz­cią­ga­ją­ce­go się na prze­strze­ni kil­ku­na­stu ki­lo­me­trów – od Bez­rze­cza do brze­gu Odry w Siad­le Dol­nym; ok. 3 km na za­chód od szcze­ciń­skie­go osied­la Głę­bo­kie.

Wikipedia


wołczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wołczyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Woł­czyn ( Kon­stadt) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Woł­czyn, któ­rej jest sie­dzi­bą.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto miało 5320 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔwt͡ʃɨ̃n, AS: vou̯čỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wołczyński

Wiktionary


wołczynianin

miesz­ka­niec Woł­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wołczynianka

miesz­kan­ka Woł­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wołczyno

Woł­czy­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


wołczyński

przy­miot­nik od: Woł­czyn


SJP.pl


wołdowo

Woł­do­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


wołek

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych, szkod­nik ma­ga­zy­nów zbo­żo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: wół

 (1.2) pieszcz. wół

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wołek – przy­sió­łek wsi Ko­bier­ni­ce w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Po­rąb­ka
  • Wołek – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta po­li­tycz­ny
  • Wołek – szczyt w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich
  • Wołek – zamek w Be­ski­dzie Małym
  • Wołek zbo­żo­wy – owad z rzędu chrzą­szczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wołek, wołek, wołek i osio­łek / Dzie­cią­tecz­ko w żło­bie, a w sta­jen­ce mróz / Kto stwo­rzył świat cały? Tylko jeden Bóg!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół mzw., wołowina ż., wołowe n.

 przym. wołowy, woli

Wiktionary


wołga

marka sa­mo­cho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Wołga

Wiktionary

Wołga ( Волга, mar. "Jul", tat. "Idel", łac. "Rha") – rzeka w Rosji prze­du­ral­skiej. Dłu­gość – 3531 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 1380 tys. km², śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 8060 m³/s (254,35 km³ rocz­nie). Naj­więk­sza i naj­dłuż­sza rzeka Eu­ro­py i Rosji prze­du­ral­skiej, naj­więk­sza i naj­dłuż­sza na świe­cie rzeka ucho­dzą­ca do je­zio­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To on wy­ła­zi z auta swo­je­go, pcha z nami i ta pier­do­lo­na wołga wresz­cie rusza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


wołgodońsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim, port nad Donem;

Wiktionary

Woł­go­dońsk (ros. Волгодонск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim, port nad Donem (nad Cym­lań­skim Zbior­ni­kiem Wod­nym). Około 171 tys. miesz­kań­ców (2020). Jedno z naj­młod­szych miast na po­łud­niu Rosji, za­ło­żo­ny 27 lipca 1950 roku jako osied­le bu­dow­ni­czych Cym­lań­skie­go Węzła Wod­ne­go. Duży oś­ro­dek prze­my­sło­wy i na­u­ko­wy, ener­ge­tycz­ne cen­trum po­łud­nia Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wołgodoński

Wiktionary


wołgodoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Woł­go­doń­skiem, do­ty­czą­cy Woł­go­doń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgodońsk mrz.

Wiktionary


wołgograd

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne nad Wołgą;

Wiktionary

Woł­go­grad ( Волгоград, do roku 1925 Ca­ry­cyn, Царицын, od 10 kwiet­nia 1925 do 6 li­sto­pa­da 1961 Sta­lin­grad, Сталинград) – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, nad dolną Wołgą. Przed przy­by­ciem Ro­sjan na te­re­ny, na któ­rych leży obec­nie Woł­go­grad, miej­sco­wość na­zy­wa­ła się "Cary czin" – „żółta wyspa”, tj.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔwˈɡɔɡrat, AS: vou̯gograt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołgogradczyk mos., wołgogradka ż.

 przym. wołgogradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Carycyn, hist. Stalingrad

Wiktionary


wołgogradczyk

miesz­ka­niec Woł­go­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Woł­go­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgograd mrz.

:: fż. wołgogradka ż.

 przym. wołgogradzki

Wiktionary


wołgogradka

miesz­kan­ka Woł­go­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Woł­go­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgograd mrz.

:: fm. wołgogradczyk mos.

 przym. wołgogradzki

Wiktionary


wołgogradzki

przy­miot­nik od: Woł­go­grad


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Woł­go­gra­dem, do­ty­czą­cy Woł­go­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgograd mrz., wołgogradczyk mos., wołgogradka ż.

Wiktionary


wołk

naz­wi­sko


SJP.pl

Wołk ( Воўка, "Wouka"; Волка, "Wołka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie dzier­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Bo­ro­wa.

Wikipedia


wołkow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Woł­kow – kilka osób
  • Alek­siej Woł­kow – kilka osób
  • Iwan Woł­kow – kilka osób
  • Sier­giej Woł­kow – kilka osób
  • Kon­stan­tin Woł­kow – ra­dziec­ki tycz­karz
  • Wła­di­sław Woł­kow – kos­mo­na­u­ta
  • Wła­di­mir Woł­kow (po­li­tyk) – po­li­tyk ro­syj­ski, także Vla­di­mir Vol­kov, Vla­di­mir Vol­koff
  • biał. Woł­kau Волкаў
  • bułg. Wył­kow Вълков

Wikipedia


wołkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Woł­ko­wicz – pol­ski ju­do­ka
  • Eu­ge­niusz Woł­ko­wicz – kra­kow­ski szop­karz, z za­wo­du me­cha­nik
  • Krzysz­tof Woł­ko­wicz – pol­ski pił­karz
  • To­masz Woł­ko­wicz – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Zbi­gniew Woł­ko­wicz – pol­ski du­cho­wy rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup po­moc­ni­czy łódz­ki

Wikipedia


wołkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woł­ko­wo – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Ra­do­wo Małe
  • Woł­ko­wo – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Pri­lep
  • Woł­ko­wo – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek star­gardz­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Woł­ko­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Woł­ko­wo – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Sitce.
  • Woł­ko­wo – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Plisa.
  • Woł­ko­wo – dawna wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Mi­ko­ła­je­wo.
  • Woł­ko­wo – dawna ko­lo­nia na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Mi­ko­ła­je­wo.

Wikipedia


wołkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wołkowyja

Woł­ko­wy­ja – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie So­li­na. Leży na po­gra­ni­czu Gór Sa­noc­ko-Tur­czań­skich i Bie­szcza­dów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Je­zio­rem So­liń­skim, oto­czo­na nie­wy­so­ki­mi gó­ra­mi.

Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 894 i droga po­wia­to­wa 2279R.

Wikipedia


wołkowyjski

przy­miot­nik od: Woł­ko­wy­ja (wieś w Pol­sce); woł­ko­wy­ski


SJP.pl


wołkowysk

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Woł­ko­wysk (biał. Ваўкавыск/Vaŭkavysk "Wa­u­ka­wysk"; ros. Волковыск, "Woł­ko­wysk") – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, sto­li­ca re­jo­nu woł­ko­wy­skie­go, nad Woł­ko­wy­ją, w po­bli­żu jej uj­ścia do Rosi; 44 tys. miesz­kań­ców (2010); prze­mysł ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, elek­tro­tech­nicz­ny, mi­ne­ral­ny, drzew­ny, che­micz­ny, spo­żyw­czy; węzeł ko­le­jo­wy.

Wikipedia


wołkowyski

1. przy­miot­nik od: Woł­ko­wysk (mia­sto na Bia­ło­ru­si);
2. przy­miot­nik od: Woł­ko­wy­ja (wieś w Pol­sce); woł­ko­wyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od: Woł­ko­wysk (mia­sta na Bia­ło­ru­si)

 (1.2) przym. od: Woł­ko­wy­ja (wsi w Pod­kar­pac­kiem)

Wiktionary

Woł­ko­wy­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Wołkowysk m.

 (1.2)

 rzecz. Wołkowyja ż.

 przym. wołkowyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wołkowyjski

Wiktionary


wołnowacha

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Woł­no­wa­cha ( Волноваха) – mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie do­niec­kim, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum re­jo­nu woł­no­wa­skie­go. „Mia­sto-bo­ha­ter Ukra­i­ny” (2022).

Woł­no­wa­cha znaj­du­je się na po­łud­niu ob­wo­du do­niec­kie­go, jest wę­złem ko­le­jo­wym na li­niach Ma­riu­pol–Do­nieck i Ma­riu­pol–Za­po­ro­że. Przez mia­sto prze­bie­ga droga N20 (Sło­wiańsk – Ma­riu­pol).

Wikipedia


wołoch

miesz­ka­niec Wo­ło­szczyz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. męż­czyz­na na­le­żą­cy do jed­nej z grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych pier­wot­nie Pół­wy­sep Bał­kań­ski, po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi wschod­nio­ro­mań­ski­mi;

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. Rumun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sze pi­sem­ne wzmian­ki o Wo­ło­chach znaj­du­je­my w źró­dłach bi­zan­tyń­skich.

 (1.1) Fala mi­gra­cji Wo­ło­chów trwa­ła aż do XVI wieku (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Wołoszka ż.

 przym. wołoski

Wiktionary


wołoczebne

wiel­ka­noc­ny zwy­czaj lu­do­wy (głów­nie Pod­la­sie, Ma­zo­wsze, Bia­ło­stoc­czyz­na) po­le­ga­ją­cy na cho­dze­niu z pie­śnia­mi i po­win­szo­wa­nia­mi po do­mach w drugi dzień świąt; włó­czeb­ne


SJP.pl

Wo­ło­czeb­ne, także cho­dze­nie z Ko­no­piel­ką, włó­czeb­ne lub włó­czon­no – zwy­czaj lu­do­wy znany w Pol­sce na Ma­zo­wszu i Pod­la­siu, zwła­szcza na Bia­ło­stoc­czyź­nie, ale także na Lit­wie, Bia­ło­ru­si, Ukra­i­nie i w Rosji.

Wikipedia


wołodkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wołodyjowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Wo­ło­dy­jow­ski – stol­nik prze­my­ski
  • Jerzy Mi­chał Wo­ło­dy­jow­ski – po­stać li­te­rac­ka, bo­ha­ter Try­lo­gii Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza

Wikipedia


wołodymyr

ukra­iń­skie imię mę­skie


SJP.pl


wołogda

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

 (1.2) geogr. rzeka w ob­wo­dzie wo­ło­godz­kim, prawy do­pływ Su­cho­ny

Wiktionary

Wo­łog­da ( Вологда) – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, nad rzeką Wo­łog­da (do­rze­cze Dwiny). Około 310 302 miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈwɔɡda, AS: vou̯ogda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołogdzianin m., wołogdzianka ż.

 przym. wołogodzki, wołogdziański, wołogdzki

Wiktionary


wołogdziański

przy­miot­nik od: Wo­łog­da (mia­sto i rzeka w Rosji); wo­ło­godz­ki, wo­łogdz­ki


SJP.pl


wołogdzki

przy­miot­nik od: Wo­łog­da (mia­sto i rzeka w Rosji); wo­łog­dziań­ski, wo­ło­godz­ki


SJP.pl


wołogodzki

przy­miot­nik od: Wo­łog­da (mia­sto i rzeka w Rosji); wo­łog­dziań­ski, wo­łogdz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­łog­dą, do­ty­czą­cy Wo­łog­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołogda ż.

 przym. wołogdzki, wołogdziański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołogdzki, wołogdziański

Wiktionary


wołoknit

sztucz­ne two­rzy­wo an­ty­ko­ro­zyj­ne, pro­du­ko­wa­ne z włó­kien i ży­wi­cy fe­no­lo­wej na te­re­nie daw­ne­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go


SJP.pl


wołokołamsk

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

Wo­ło­ko­łamsk ( Волоколамск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, 129 km na pół­noc­ny za­chód od Mosk­wy. W 2020 li­czy­ło 18 372 miesz­kań­ców.

Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Wo­ło­ko­łamsk, po­ło­żo­na na linii Mosk­wa - Sie­bież.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia


wołokołamski

→ Wo­ło­ko­łamsk


SJP.pl

Patrz:

Wołokołamsk

wołomin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wo­ło­min (dawn. "Wo­łu­min") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu wo­ło­miń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wo­ło­min. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go. Wo­ło­min na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po trze­cie, dziec­ko wy­je­cha­ło z Wo­ło­mi­na wy­dol­ne krą­że­nio­wo i od­de­cho­wo, nie wy­ma­ga­ło in­tu­ba­cji. Na­to­miast przed wy­ja­zdem otrzy­ma­ło leki prze­ciwdr­gaw­ko­we, które po­wo­du­ją zwiot­cze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈwɔ̃mʲĩn, AS: vou̯õmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołominianin m., wołominianka ż.

 przym. wołomiński

Wiktionary


wołominianin

miesz­ka­niec Wo­ło­mi­na


SJP.pl


wołominianka

miesz­kan­ka Wo­ło­mi­na


SJP.pl


wołomiński

przy­miot­nik od: Wo­ło­min


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wo­ło­mi­na, zwią­za­ny z Wo­ło­mi­nem, po­cho­dzą­cy z Wo­ło­mi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔwɔ̃ˈmʲĩj̃sʲci, AS: vou̯õmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołomin m., wołominianin m., wołominianka ż.

Wiktionary


wołos

sło­wiań­skie bó­stwo


SJP.pl


wołosate

wieś


SJP.pl

Wo­ło­sa­te (w la­tach 1977–1981 Roz­to­ka, ukr. "Волосате") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska.

Wo­ło­sa­te wcho­dzi w skład so­łect­wa "Ustrzy­ki Górne".

Miej­sco­wość leży na ob­sza­rze Bie­szczadz­kie­go Parku Na­ro­do­we­go, w do­li­nie po­to­ku Wo­ło­sat­ki gór­ne­go biegu Wo­ło­sa­te­go, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 897. Jest do­brym punk­tem wy­pa­do­wym na Tar­ni­cę, a także roz­po­czy­na się tu Głów­ny Szlak Be­skidz­ki.

Wikipedia


wołoski

zwią­za­ny z na­ro­dem Wo­ło­sów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wo­ło­szczyz­ną (hi­sto­rycz­nym pań­stwem), do­ty­czą­cy Wo­ło­szczyz­ny lub jej miesz­kań­ców

 (1.2) zwią­za­ny z Wo­ło­szczyz­ną (kra­i­ną ge­o­gra­ficz­ną), do­ty­czą­cy Wo­ło­szczyz­ny lub jej miesz­kań­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. umow­na nazwa grupy dia­lek­tów, któ­ry­mi po­słu­gi­wa­li się Wo­ło­si po wy­wę­dro­wa­niu w śred­nio­wie­czu ze swo­jej bał­kań­skiej ko­leb­ki;

Wiktionary

Wo­ło­ski ( Валоскі, "Wa­ło­ski"; Волоски) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie brze­skim, w siel­so­wie­cie Czer­nie.

W dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym le­ża­ły w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­le­skim, do 12 kwiet­nia 1928 w po­wie­cie ko­bryń­skim, w gmi­nie Zbi­ro­hi, na­stęp­nie w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Ko­si­cze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wołoszczyzna ż., Wołoch m., Wołoszka ż., Wołoskie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język wołoski

Wiktionary


wołosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­an­na Wo­łosz
  • Ma­ciej Wo­łosz
  • Ma­riusz Wo­łosz

Wikipedia


wołoszański

naz­wi­sko


SJP.pl


wołoszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wołoszczyzna

pań­stwo na Ni­zi­nie Wo­ło­skiej ist­nie­ją­ce od XIV w. do 1861 r.; Księ­stwo Wo­ło­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. pań­stwo na Ni­zi­nie Wo­ło­skiej ist­nie­ją­ce od po­cząt­ku XIV w. do 1861 roku;

 (1.2) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na w Ru­mu­nii;

 (1.3) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na na Mo­ra­wach;

 (1.4) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie prze­my­ślań­skim;

 (1.5) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie brze­żań­skim;

Wiktionary

Wo­ło­szczyz­na (rum. "Țara Românească" albo "Va­la­hia," daw­niej w Pol­sce okre­śla­na jako "Mul­ta­ny"")" – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ru­mu­nii, obej­mu­ją­ca Ni­zi­nę Wo­ło­ską, po­ło­żo­na po­mię­dzy Kar­pa­ta­mi Po­łud­nio­wy­mi a dol­nym Du­na­jem. Dzie­li się na Mun­te­nię (Mul­ta­ny) oraz Ol­te­nię, po­ło­żo­ną na pra­wym brze­gu rzeki Aluty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wołoch m., Wołoszka ż., wołoski mrz.

 przym. wołoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hospodarstwo Wołoskie, Księstwo Wołoskie

Wiktionary


wołoszka

miesz­kan­ka Wo­ło­szczyz­ny (daw­ne­go pań­stwa na Ni­zi­nie Wo­ło­skiej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ko­bie­ta na­le­żą­ca do jed­nej z grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych pier­wot­nie Pół­wy­sep Bał­kań­ski, po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi wschod­nio­ro­mań­ski­mi;

Wiktionary

Wo­łosz­ka – ubiór woj­sko­wy zwany też kra­ku­ską; długi do kolan, wcię­ty, ma­ją­cy na obu pier­siach wzo­rem ludów za­ka­u­ka­skich kie­szon­ki na ła­dun­ki w po­sta­ci tu­le­jek w licz­bie 5–7 i wię­cej.

Wo­łosz­ka była m.in. ubio­rem pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go okre­su pow­sta­nia kra­kow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła miała nad biur­kiem obraz z Wo­łosz­ką nio­są­cą gli­nia­ny dzban.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Wołoch m.

 przym. wołoski

Wiktionary


wołoszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wołoszyn

grzbiet w Ta­trach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Ta­trach Wy­so­kich;

Wiktionary

Wo­ło­szyn ( Wa­la­chen­kopf, 'Wo­lo­szyn, Woľoszyn) – po­tęż­ny grzbiet w Ta­trach Wy­so­kich, roz­dzie­la­ją­cy Do­li­nę Waks­mundz­ką od Do­li­ny Roz­to­ki. W re­gio­nie prze­łę­czy Krzyż­ne łączy się z ma­sy­wem Ko­szy­stej, sta­no­wią­cym drugą z koń­co­wych odnóg wschod­niej grani Świ­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­łat­wiej­sza droga zimą pro­wa­dzi na Wo­ło­szyn od Krzyż­ne­go.

Wiktionary


wołowate

ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­drzę­du prze­żu­wa­czy; krę­to­ro­gie, pu­sto­ro­gie, pu­sto­roż­ce, po­chwo­ro­gie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­vi­dae||ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­drzę­du prze­żu­wa­czy;

Wiktionary

Wo­ło­wa­te, krę­to­ro­gie, pu­sto­ro­gie, pu­sto­roż­ce (Bo­vi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­ło­wa­te pre­fe­ru­ją ot­war­te te­re­ny tra­wia­ste (stepy, tun­dry, sa­wan­ny) i pu­sty­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół m., wołowaty m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. krętorogie, pustorogie, pustorożce

Wiktionary


wołowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy woła, po­dob­ny do woła;
2. po­tocz­nie: cięż­ki, le­ni­wy jak wół


SJP.pl


wołowe

1. do­ty­czą­cy woła lub krowy, np. wą­tro­ba wo­ło­wa;
2. zro­bio­ny z wo­ło­wi­ny (mięsa woła lub krowy), np. pie­czeń wo­ło­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. mięso z wołu lub krowy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) lm. nmos. od: wo­ło­wy

Wiktionary

Wo­ło­we (ukr. Волове) – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim (do 2020 roku w re­jo­nie prze­my­ślań­skim), w hro­ma­dzie Bóbr­ka.

Przed 1939 wła­ści­cie­lem dóbr w Wo­ło­wem był Bruno Cien­cia­ła.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś po­ło­żo­na w gmi­nie Bóbr­ka w po­wie­cie bó­brec­kim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wezmę kilo ślą­skiej i trzy kilo wo­ło­we­go z ko­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół mzw., wołek mzw., wołowina ż., wołowinka ż.

 przym. wołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowina; reg. śl. łowiyńzi, łowiyzi, bydle

Wiktionary


wołowianin

miesz­ka­niec Wo­ło­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wołowianka

miesz­kan­ka Wo­ło­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wołowice

Wo­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Czer­ni­chów.

Wikipedia


wołowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wołowiec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wo­ło­wiec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa
  • Wo­ło­wiec – część wsi La­li­ki w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka
  • Wo­ło­wiec – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Wo­ło­wiec – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo
  • Wo­ło­wiec – szczyt w Gó­rach Wał­brzy­skich
  • Wo­ło­wiec – szczyt w Ta­trach Za­chod­nich
  • Mo­ni­ka Wo­ło­wiec – pol­ska ske­le­to­nist­ka
  • Lidia Wo­ło­wiec – pol­ska po­li­tyk
  • Wo­ło­wiec – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim w za­chod­niej Ukra­i­nie
  • Wo­ło­wiec – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek
  • Wo­ło­wiec – dawna gmina wiej­ska
  • Wo­ło­wiec Mię­gu­szo­wiec­ki, Mały Wo­ło­wiec

Wikipedia


wołowina

mięso z krowy lub z wołu; wo­ło­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso z wołu lub krowy;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z wo­ło­wi­ny (1.1)

Wiktionary

Wo­ło­wi­na (mięso wo­ło­we) – mięso otrzy­ma­ne z bydła o wieku po­wy­żej pół roku. Jest jed­nym z naj­waż­niej­szych mięs kuch­ni eu­ro­pej­skiej i kuch­ni ame­ry­kań­skiej. Pię­cio­ma naj­więk­szy­mi pro­du­cen­ta­mi wo­ło­wi­ny są: Stany Zjed­no­czo­ne, Bra­zy­lia, kraje Unii Eu­ro­pej­skiej, Chiny oraz Indie. Naj­droż­sza na świe­cie jest wo­ło­wi­na Kobe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup ki­lo­gram wo­ło­wi­ny.

 (1.2) Dziś przy­rzą­dzę wo­ło­wi­nę na ostro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔwɔˈvʲĩna, AS: vou̯ovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół m., wołowe n., wołek m.

:: zdrobn. wołowinka ż.

 przym. wołowy, woli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowe; reg. śl. owiynzina

Wiktionary


wołowinka

zdrob­nie­nie od: wo­ło­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wo­ło­wi­na

 (1.2) pieszcz. wo­ło­wi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołowina ż., wołowe n.

 przym. wołowy

Wiktionary


wołowno

Wo­łow­no (daw­niej "Windt­ken") – wieś na War­mii w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Jon­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je przy­sta­nek ko­le­jo­wy, bę­dą­cy na tra­sie linii ko­le­jo­wej nr 220 Olsz­tyn – El­bląg.

Wikipedia


wołowski

przy­miot­nik od: Wołów


SJP.pl


wołowy

1. do­ty­czą­cy woła lub krowy, np. wą­tro­ba wo­ło­wa;
2. zro­bio­ny z wo­ło­wi­ny (mięsa woła lub krowy), np. pie­czeń wo­ło­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do krowy lub wołu

 (1.2) kulin. zro­bio­ny z wo­ło­wi­ny, za­wie­ra­ją­cy wo­ło­wi­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Winna Ba­sień­ka i obita wy­ła­do­wa­ła się na bit­kach wo­ło­wych, które mąż lubił z kaszą, a Ka­zi­mierz bez­sku­tecz­nie szu­kał Jadzi po Wał­brzy­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈwɔvɨ, AS: vou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół mzw., wołek mzw., wolica ż., wołowina ż., wołowe n., Wołów mrz., wołowinka ż.

 przym. woli, wołkowy, wołowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woli; reg. śl. owiynzi

 (1.2) reg. śl. owiynzi

Wiktionary


wołożyn

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Wo­ło­żyn ( Валожын) – mia­sto na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie miń­skim, sto­li­ca re­jo­nu wo­ło­żyń­skie­go nad Wo­ło­żyn­ką (do­rze­cze Niem­na), na pół­noc­nym skra­ju Pu­szczy Na­li­boc­kiej, 10,6 tys. miesz­kań­ców (2010). Od 1929 mia­sto.

Wikipedia


wołożyński

→ Wo­ło­żyn (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


wołyniak

miesz­ka­niec Wo­ły­nia (kra­i­ny); Wo­ły­nia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Wo­ły­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnó­stwo tam Wo­ły­nia­ków, Ukra­iń­ców, Po­do­la­ków osia­da, two­rzy się to­wa­rzy­stwo miłe; są re­sur­sa dla mło­de­go, jak ja, czło­wie­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń mrz., Wołynianin mos.

:: fż. Wołyniaczka ż., Wołynianka ż.

 przym. wołyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wołynianin

Wiktionary


wołynianin

miesz­ka­niec Wo­ły­nia (kra­i­ny); Wo­ły­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wo­ły­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Aa!? — nie je­steś Polak, tylko Wo­ły­nia­nin z pol­ską kul­tu­rą? — do­brze!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń mrz., Wołyniak mos.

:: fż. Wołynianka ż.

 przym. wołyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Wołyniak

Wiktionary


wołynianka

miesz­kan­ka Wo­ły­nia (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wo­ły­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­star­szy syn cier­pi na umy­śle; drugi, Win­cen­ty, żo­na­ty z Wo­ły­nian­ką, pro­wa­dzi wszyst­kie in­te­re­sa; trze­ci służy w dy­plo­ma­cyi ro­syj­skiej, czwar­ty w gwar­dyi w Pe­ters­bur­gu.

 (1.1) Film opo­wia­da o lo­sach mło­dej Wo­ły­nian­ki pod­czas oku­pa­cji nie­miec­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń mrz., Wołyniak mos.

:: fm. Wołynianin mos.

 przym. wołyński

Wiktionary


wołyniec

naz­wi­sko


SJP.pl


wołyń

kra­i­na hi­sto­rycz­na mię­dzy gór­nym Bu­giem a górną Pry­pe­cią i Słu­czą, obec­nie część Ukra­i­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na na ob­sza­rze dzie­siej­szej za­chod­niej Ukra­i­ny;

Wiktionary

Wołyń ( Волинь, łac. "Vol­hy­nia") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w do­rze­czu gór­ne­go Bugu oraz do­pły­wów Dnie­pru: Pry­pe­ci, Styru, Ho­ry­nia i Słu­czy, obec­nie część Ukra­i­ny – ob­wo­dy wo­łyń­ski i ró­wień­ski, za­chod­nia część ży­to­mier­skie­go i pół­noc­ne czę­ści tar­no­pol­skie­go i chmiel­nic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­sza część Wo­ły­nia leży w do­rze­czu Morza Czar­ne­go.

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka opo­wia­da­ła nam o Wo­ły­niu i o Po­la­kach sprzed wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔwɨ̃ɲ, AS: vou̯ỹń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołynianin mos., Wołyniak mos., Wołynianka ż.

 przym. wołyński

Wiktionary


wołyński

1. → Wołyń;
2. obwód wo­łyń­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wo­ły­nia, zwią­za­ny z Wo­ły­niem, po­cho­dzą­cy z Wo­ły­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­mó­wie­nie po­wi­tal­ne wy­gło­sił wo­je­wo­da po­mor­ski Ste­fan Ła­szew­ski, a straż ho­no­ro­wą peł­ni­li ułani wo­łyń­scy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈwɨ̃j̃sʲci, AS: vou̯ỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń m., Wołyniak mos., Wołynianin mos., Wołynianka ż.

Wiktionary


wołów

zwie­rzę ro­bo­cze, ka­stro­wa­ny sa­miec bydła do­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wołów ( Wo­la­via, Woh­lau, Volov) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu wo­łow­skie­go oraz gminy miej­sko-wiej­skiej Wołów, le­żą­ce na Wale Trzeb­nic­kim, na Dol­nym Ślą­sku.

W kra­jo­bra­zie do­mi­nu­ją pola upraw­ne, łąki i lasy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔwuf, AS: vou̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół m., wołowina ż.

 przym. wołowski, wołowy

Wiktionary


wołłejko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Woł­łej­ko – pol­ski aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny, mąż ak­tor­ki Ha­li­ny, oj­ciec ak­to­rek Jo­lan­ty i Mag­da­le­ny
  • Ha­li­na Czen­ge­ry-Woł­łej­ko – pol­ska ak­tor­ka, matka ak­to­rek Jo­lan­ty i Mag­da­le­ny
  • Iza­bel­la Woł­łej­ko-Chwa­sto­wicz – pol­ska urzęd­nicz­ka i dy­plo­mat­ka
  • Jo­lan­ta Woł­łej­ko – pol­ska ak­tor­ka, córka Ha­li­ny i Cze­sła­wa, star­sza sio­stra Mag­da­le­ny
  • Mag­da­le­na Woł­łej­ko – pol­ska ak­tor­ka, córka Ha­li­ny i Cze­sła­wa, młod­sza sio­stra Jo­lan­ty

Wikipedia


wołżański

przy­miot­nik od: Wołga (rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wołgą, do­ty­czą­cy Wołgi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


wołżski

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim, po­ło­żo­ne nad Wołgą;

Wiktionary

Wołż­ski (ros. Волжский) – mia­sto w Rosji (obwód woł­go­gradz­ki), nad Wołgą; 315 tys. mieszk. (2024). W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ra­fi­ne­ryj­ny, che­micz­ny, ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych oraz spo­żyw­czy. Port rzecz­ny; mu­ze­um. Mia­sto pow­sta­ło w 1951 r. w związ­ku z bu­do­wą Woł­go­gradz­kiej (Woł­żań­skiej) Elek­trow­ni Wod­nej; prawa miej­skie od 1954 r.

Wikipedia

Patrz:

Wołżski

Powiązane:

 przym. wołżski

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


woń

książ­ko­wo: za­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. bo­dziec dzia­ła­ją­cy na zmysł po­wo­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad obu or­sza­ka­mi: tym, któ­re­go wozy i konie stały jak w zie­mię wryte, i tym, który, w bar­wi­stych stro­jach, jak łan ścię­tych kwia­tów na po­zła­ca­nej ziemi leżał, świe­ci­ło w górze, jasne, ale ła­god­ne słoń­ce i z wo­nia­mi ambry, san­da­łu, cy­na­mo­nu, piżma, alo­e­su, prze­cią­ga­ły obło­ki ka­dzi­dło­we­go dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃ɲ, AS: võń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powonienie n., nawaniacz m., wonność ż.; stpol. wonianka, wonidło

 przym. wonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapach

Wiktionary


wończa

ga­tu­nek ro­śli­ny ro­dza­ju Os­mant­hus, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych


SJP.pl

Woń­cza, os­man­tus ("Os­mant­hus") – ro­dzaj krze­wów i ma­łych drzew na­le­żą­cy do ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych. Za­li­cza się do niego około 30–36 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji (tylko w Chi­nach rosną 23 ga­tun­ki) oraz w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Wszyst­kie ga­tun­ki mają wonne kwia­ty, a woń­cza pach­ną­ca jest ro­śli­ną przy­pra­wo­wą.

Wikipedia


wońka

owad dwus­krzy­dły


SJP.pl


wońki

owad dwus­krzy­dły


SJP.pl


wońkowate

ro­dzi­na owa­dów dwus­krzy­dłych z rzędu mu­chó­wek; wońki, Sep­si­dae


SJP.pl


woś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Woś – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Aloj­zy Woś – pol­ski kli­ma­to­log i me­te­o­ro­log
  • Au­gu­styn Woś – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Cze­sław Woś – pol­ski gra­fik
  • Fran­ci­szek Woś (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Grze­gorz Woś – pol­ski aktor, te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Jakub Woś – pol­ski siat­karz
  • Jan Woś – pol­ski pił­karz
  • Jan Wła­dy­sław Woś – pol­ski hi­sto­ryk i pi­sarz
  • Jo­an­na Woś – pol­ska śpie­wacz­ka
  • Le­szek Woś – pol­ski pia­ni­sta, or­ga­ni­sta i fle­ci­sta
  • Maria Woś – pol­ska dzien­ni­kar­ka, na­u­czy­ciel­ka i dzia­łacz­ka opo­zy­cyj­na

Wikipedia


wośp

skrót od: Wiel­ka Or­kie­stra Świą­tecz­nej Po­mo­cy


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) = Wiel­ka Or­kie­stra Świą­tecz­nej Po­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­cert ten od­by­wa się pod egidą WOŚP.

 (1.1) Kwe­sta WOŚP prze­bie­ga spo­koj­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔɕp, AS: vośp

Wiktionary


woświn

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Woś­win (niem. "Wots­chwien See") – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Iń­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no, w do­rze­czu Uklei. Je­zio­ro znaj­du­je się na ob­sza­rze po­mię­dzy mia­sta­mi Wę­go­rzy­no i Dobra.

Wikipedia


woźbin

Woź­bin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ce­głów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Jana Chrzci­cie­la i An­drze­ja Apo­sto­ła w Ce­gło­wie.

Wikipedia


woźna

pra­cow­ni­ca szko­ły lub innej in­sty­tu­cji wy­ko­nu­ją­ca w niej czyn­no­ści po­moc­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. pra­cow­ni­ca szko­ły wy­ko­nu­ją­ca czyn­no­ści po­moc­ni­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy drzwiach stała woźna i spraw­dza­ła, czy każdy nosi tar­czę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. woźny m.

Wiktionary


woźniacki

naz­wi­sko


SJP.pl


woźniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Woź­niak (forma żeń­ska: Woź­niak, Woź­nia­ko­wa, licz­ba mnoga: Woź­nia­ko­wie) – jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 22.01.2025 r. no­si­ło je 43 310 Polek i 42 757 Po­la­ków.

Wikipedia


woźniakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


woźniakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Woź­nia­kow­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Hen­ryk Woź­nia­kow­ski – pol­ski fi­lo­log, wy­daw­ca i pu­bli­cy­sta
  • Jacek Woź­nia­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, pi­sarz, ese­i­sta, pu­bli­cy­sta, dzien­ni­karz, edy­tor, wy­daw­ca, tłu­macz li­te­ra­tu­ry pię­knej, sa­mo­rzą­do­wiec i wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Piotr Woź­nia­kow­ski – pol­ski aktor
  • Ste­fan Woź­nia­kow­ski – pol­ski muzyk jaz­zo­wy
  • Ta­de­usz Woź­nia­kow­ski – pol­ski pio­sen­karz, śpie­wak ope­ret­ko­wy i kom­po­zy­tor

Wikipedia


woźnica

łac. Au­ri­ga; gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kie­ru­ją­ca wozem kon­nym lub sa­nia­mi za­przę­gnię­ty­mi w konie;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) otwór w su­fi­cie kur­nej chaty, przez który ucho­dzi dym

Wiktionary

Woź­ni­ca (rów­nież "fur­man", "wozak") – osoba po­wo­żą­ca za­przę­giem kon­nym, także sa­nia­mi, za po­mo­cą lejca, bata, rów­nież zawód (jeśli za­ję­cie jest trwa­łe).

W to­na­cji sie­lan­ko­wej obraz nie­bez­pie­czeństw czy­ha­ją­cych na daw­nych za­wo­do­wych kup­ców-woź­ni­ców znany jest np. na pod­sta­wie bal­la­dy Mic­kie­wi­cza z ele­men­ta­mi be­le­try­stycz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ospa­ły woź­ni­ca uniósł wiel­ką kłodę drze­wa i cis­nął nią w mo­to­cykl…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔʑˈɲit͡sa, AS: voźńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woźnica mzw., wóz m.

 czas. wozić ndk., powozić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furman, wozak

Wiktionary


woźnicki

przy­miot­nik od: Woź­ni­ki


SJP.pl


woźnicowy

→ woź­ni­ca; woź­ni­czy


SJP.pl


woźniczanin

miesz­ka­niec Woź­nik (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


woźniczanka

miesz­kan­ka Woź­nik (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


woźniczka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Woź­nicz­ka (ur. 1982) – pol­ski pił­karz
  • Kon­stan­ty Woź­nicz­ka (1894–1939) – pol­ski gór­nik, dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Ma­ciej Woź­nicz­ka – pol­ski fi­lo­zof
  • Mag­da­le­na Woź­nicz­ka (ur. 1997) – pol­ska siat­kar­ka
  • Ta­de­usz Woź­nicz­ka (ur. 1936) – pol­ski hut­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm

Wikipedia


woźniczy

w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik dwor­ski zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­wo­zów


SJP.pl

Woź­ni­czy ("łac. pra­e­fec­tus cur­ru­um") – w daw­nej Pol­sce urzęd­nik dwor­ski. Do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło utrzy­ma­nie karet, wozów dworu kró­lew­skie­go w na­le­ży­tym sta­nie oraz to, aby były wy­ko­rzy­sty­wa­ne zgod­nie z przez­na­cze­niem. Był prze­ło­żo­nym rze­mieśl­ni­ków pra­cu­ją­cych na po­trze­by wo­zow­ni. Osoba pia­stu­ją­ca to sta­no­wi­sko mu­sia­ła za­wsze to­wa­rzy­szyć obok kwa­ter­mi­strza kró­lew­skie­go i kwa­ter­mi­strza dworu w po­dró­żach Króla.

Wikipedia


woźniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


woźniki

1. mia­sto w Pol­sce;
2. część mia­sta Sie­radz;
3. nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Woź­ni­ki ( Wo­isch­nik) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Woź­ni­ki. We­dług da­nych opar­tych na ba­da­niach GUS z 31 grud­nia 2024, mia­sto miało 4100 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔʑˈɲici, AS: voźńiḱi

Wiktionary


woźny

pra­cow­nik (naj­czę­ściej szkol­ny lub są­do­wy), peł­nią­cy funk­cje po­moc­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. pra­cow­nik szko­ły lub innej in­sty­tu­cji wy­ko­nu­ją­cy czyn­no­ści po­moc­ni­cze

 (1.2) daw. niż­szy urzęd­nik są­do­wy

Wiktionary

Woźny ( mi­ni­ste­ria­lis) – pra­cow­nik są­do­wy (w Pol­sce; na Lit­wie i Ukra­i­nie do końca XIX w.).

Gdy upo­waż­nie­nia woź­ne­go roz­cią­ga­ły się na teren ca­łe­go wo­je­wództ­wa, wów­czas był on na­zy­wa­ny po­tocz­nie "ge­ne­ra­łem" (od mi­ni­ste­ria­lis ge­ne­ra­lis).

Nazwa ta uży­wa­na była też w szkol­nict­wie, gdzie funk­cjo­no­wa­ło rów­no­le­gle okre­śle­nie "pedel" ( Pe­dell, be­del­lus), oraz w od­nie­sie­niu do pra­cow­ni­ków te­a­tral­nych śred­nie­go szcze­bla od­po­wie­dzial­nych za aspek­ty tech­nicz­ne funk­cjo­no­wa­nia danej pla­ców­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzu­ci­li­śmy psu woź­ne­go ka­wa­łek kieł­ba­sy.

 (1.2) Pan woźny mnie już prosi na salę. Muszę koń­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. woźna ż.

Wiktionary


wożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wozić.

 (1.2) prze­mie­szcza­nie po­ja­zdem kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W końcu był kie­row­cą, a nie ba­ga­żo­wym. Kie­row­cy tak­só­wek byli od wo­że­nia klien­tów, a nie od dźwi­ga­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wozić, wieźć

 rzecz. wóz mrz., Woźnica mzw., przewoźnik mos., wózkowy mos.

 przym. wózkowy, przewoźny

Wiktionary


wożniak

naz­wi­sko


SJP.pl


wożuczyn

Wo­żu­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 850

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­nie­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ra­cha­nie, sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 768 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wp

1. [czy­taj: wu-PE] skrót od:
a) Wie­dza Po­wszech­na;
b) Wy­daw­nict­wo Poz­nań­skie;
c) Wir­tu­al­na Pol­ska;
2. skrót od: Woj­sko Pol­skie (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie);
3. skrót od: Wy­ścig Po­ko­ju (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie);
4. skrót od:
a) wiel­moż­ny pan (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); WPan;
b) wiel­moż­na pani (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); WPani;
c) wiel­moż­ni pań­stwo (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); WPaństwo


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Woj­sko Pol­skie;

 (1.2) = Wie­dza Po­wszech­na;

 (1.3) = wiel­moż­ni pań­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sko Pol­skie – pol­skie siły mi­li­tar­ne sta­no­wią­ce for­ma­cje zbroj­ne pań­stwa pol­skie­go
  • Wir­tu­al­na Pol­ska – pol­ski por­tal in­ter­ne­to­wy wcho­dzą­cy w skład Wir­tu­al­na Pol­ska Hol­ding
  • WP – pol­ska sta­cja te­le­wi­zyj­na wcho­dzą­ca w skład Grupy Wir­tu­al­na Pol­ska
  • Wi­ki­pe­dia – wie­lo­ję­zycz­na en­cy­klo­pe­dia in­ter­ne­to­wa
  • Wy­daw­nict­wo „Wie­dza Po­wszech­na” – pol­skie wy­daw­nict­wo z sie­dzi­bą w War­sza­wie
  • KS Warta Poz­nań – wie­lo­sek­cyj­ny klub spor­to­wy, trze­ci pod wzglę­dem wieku w Poz­na­niu
  • Wybór Pol­ska – koło po­sel­skie
  • WordPress – sy­stem za­rzą­dza­nia tre­ścią za­pro­jek­to­wa­ny pier­wot­nie do ob­słu­gi blo­gów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał Eu­ge­niusz Kusz­ko w imie­niu na­czel­ne­go do­wód­cy WP od­czy­tał roz­kaz o odz­na­cze­niu po­śmiert­nym czo­ło­wych bo­ha­te­rów pow­sta­nia w get­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈpɛ, AS: vu‿pe

Wiktionary


wpadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpa­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpaˈdãɲɛ, AS: fpadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpadać

Wiktionary


wpadać

1. prze­mie­szczać się do wnę­trza cze­goś;
2. zde­rzać się z kimś lub czymś;
3. spo­ty­kać się nie­spo­dzie­wa­nie;
4. ule­gać dzia­ła­niu sil­nych emo­cji;
5. mieć pewne cechy (np. mieć do­miesz­kę in­ne­go ko­lo­ru);
6. robić się wklę­słym;
7. po­pa­dać (np. w ta­ra­pa­ty);
8. do­my­ślać się, spraw­nie ro­zu­mo­wać;
9. być de­kon­spi­ro­wa­nym lub przy­ła­pa­nym na po­peł­nie­niu prze­stęp­stwa;
10. za­ko­chi­wać się;
11. za­cho­dzić w ciążę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpaść)

 (1.1) prze­mie­szczać się do wnę­trza cze­goś

 (1.2) zde­rzać się z kimś lub czymś

 (1.3) spo­ty­kać się nie­spo­dzie­wa­nie

 (1.4) ule­gać dzia­ła­niu sil­nych emo­cji

 (1.5) robić się wklę­słym

 (1.6) po­pa­dać w kło­pot­li­wy stan

 (1.7) do­my­ślać się, spraw­nie ro­zu­mo­wać

 (1.8) być de­kon­spi­ro­wa­nym lub przy­ła­pa­nym na po­peł­nie­niu cze­goś nie­go­dzi­we­go lub za­bro­nio­ne­go

 (1.9) przen. pot. za­ko­chi­wać się

 (1.10) przen. pot. nie­spo­dzie­wa­nie za­cho­dzić w ciążę

 (1.11) przy­cho­dzić z nie­for­mal­ną wi­zy­tą

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) mieć pewne cechy, np. mieć do­miesz­kę in­ne­go ko­lo­ru

 (2.2) o rzece, po­to­ku: wpły­wać do innej rzeki, do je­zio­ra lub do morza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po do­brym ude­rze­niu kija, od­bi­ta bila wpada pro­sto do łozy.

 (1.2) W sta­nie wska­zu­ją­cym na spo­ży­cie, zwy­kle wpa­dam na słup przed bramą domu i na­bi­jam sobie guza.

 (1.3) Przed biu­rem pra­cow­ni­cy czę­sto wpa­da­ją na dy­rek­to­ra i nie udaje się im ukryć spóź­nie­nia.

 (1.4) Oj­ciec wpada w szał, gdy oglą­da moje świa­dect­wa.

 (1.6) Przez swoją na­iw­ność, Jacek wiecz­nie wpada w ta­ra­pa­ty.

 (1.6) Męż­czyź­ni jed­nak nie wpa­da­ją w syn­drom wspó­łu­za­leż­nie­nia tak czę­sto, jak dzie­je się to w przy­pad­ku ko­biet.

 (1.7) Na haju czę­sto wpa­dam na świet­ne po­my­sły.

 (1.8) Wszy­scy zło­dzie­je wpa­da­ją pod­czas próby for­so­wa­nia drzwi na za­ple­czu na­sze­go skle­pu.

 (1.9) Ja, nie­ste­ty, za­wsze wpa­dam od pier­wsze­go wej­rze­nia.

 (1.10) Moi sta­rzy wpa­da­li dwa razy i teraz mam dwie młod­sze sio­strzycz­ki.

 (1.11) Wpa­dał do mnie pra­wie co dzień.

 (2.1) Ten brąz na ta­pi­cer­ce wpada lekko w mahoń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpadat͡ɕ, AS: fpadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpadka ż., wpadanie n.

Wiktionary


wpadka

kom­pro­mi­ta­cja, ujaw­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­mył­ka, błąd, gafa, faux pas

 (1.2) pot. niech­cia­na, nie­pla­no­wa­ća­no­wa­na ciąża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wpad­ka (film 2007) (Knoc­ked Up) − ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na w re­ży­se­rii Judda Apa­to­wa
  • Wpad­ka (film 2001) (Crush) − nie­miec­ko-bry­tyj­ska tra­gi­ko­me­dia w re­ży­se­rii Johna McKaya
  • Wpad­ka (film 1999) (Kim­ber­ly) − ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na w re­ży­se­rii Fre­de­ri­ca Gol­cha­na
  • Wpad­ka – po­wieść Ro­ber­ta Mu­cha­mo­re'a

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfpatka, AS: fpatka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nietakt, uchybienie, potknięcie, niezręczność

Wiktionary


wpadkowy

przy­miot­nik od: wpad­ka


SJP.pl


wpadnięty

taki, który gdzieś wpadł; wpa­dły


SJP.pl


wpadły

pa­da­jąc, lecąc, zna­leźć się we wnę­trzu cze­goś


SJP.pl


wpajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpa­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpaˈjä̃ɲɛ, AS: fpai ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpajać

Wiktionary


wpajać

do­pro­wa­dzać do przys­wo­je­nia przez kogoś ja­kichś zasad


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpoić)

 (1.1) spra­wiać, że ktoś stop­nio­wo przyj­mu­je okre­ślo­ne prze­ko­na­nia, za­sa­dy, war­to­ści, spo­sób my­śle­nia lub na­wy­ki i za­czy­na je uz­na­wać za włas­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ce wpa­ja­li dzie­ciom sza­cu­nek do in­nych ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpajanie n.

Wiktionary


wpakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpa­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczka ż., pakowanie n., spakowanie n.

Wiktionary


wpan

skrót od: Wiel­moż­ny Pan; WP


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Wiel­moż­ny Pan

Wiktionary


wpani

skrót od: Wiel­moż­na Pani; WP


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Wiel­moż­na Pani

Wiktionary


wparadować

wejść gdzieś, po­pi­su­jąc się swoim wy­glą­dem lub to­wa­rzy­stwem


SJP.pl


wparowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpa­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., sparowanie n.

Wiktionary


wparować

cza­sow­nik

 (1.1) gwał­tow­nie wtar­gnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ko­ry­ta­rza wpa­ro­wa­ła druga grupa sztur­mow­ców, eskor­tu­ją­ca wy­so­ką, ciem­ną po­stać w po­włó­czy­stej pe­le­ry­nie i lśnią­cym czar­nym heł­mie.

Wiktionary


wparty

wci­śnię­ty w coś lub mocno z czymś po­łą­czo­ny


SJP.pl


wpasować

do­pa­so­wać


SJP.pl


wpatrzeć

wpa­trzeć się - za­trzy­mać na kimś lub na czymś wzrok długo, ba­daw­czo; wpa­trzyć się


SJP.pl


wpatrzyć

wpa­trzyć się - za­trzy­mać na kimś lub na czymś wzrok długo, ba­daw­czo; wpa­trzeć się


SJP.pl


wpałaszować

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wsza­mać, opędz­lo­wać


SJP.pl


wpaństwo

skrót

 (1.1) = Wiel­moż­ni Pań­stwo

Wiktionary


wpaść

pa­da­jąc, lecąc, zna­leźć się we wnę­trzu cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpa­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpa­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyś­pie­szo­ny kurs bycia Po­la­kiem za­czął się czter­na­ste­go lu­te­go, gdy do ich miesz­ka­nia wpa­dło czte­rech czer­wo­no­ar­mi­stów z ka­ra­bi­na­mi i dłu­gi­mi spi­cza­sty­mi ba­gne­ta­mi na lu­fach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpaɕt͡ɕ, AS: fpaść

Wiktionary


wpełzać

1. pełz­nąc, do­sta­wać się, wsu­wać się, wczoł­gi­wać się do wnę­trza cze­goś, pod coś, na coś;
2. prze­no­śnie o świet­le, dymie, mgle, chło­dzie: stop­nio­wo, po­wo­li wni­kać, do­sta­wać się gdzieś, do wnę­trza cze­goś


SJP.pl


wpełznięty

taki, który gdzieś wpełz­nął; wpełź­nię­ty, wpeł­zły


SJP.pl


wpełznąć

1. pełz­nąc, do­stać się, wsu­nąć się, wczoł­gać się do wnę­trza cze­goś, pod coś, na coś;
2. prze­no­śnie o świet­le, dymie, mgle, chło­dzie: stop­nio­wo, po­wo­li wni­knąć, do­stać się gdzieś, do wnę­trza cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpeł­zać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpeł­zła pod kon­so­lę od ster­bur­ty i za­wo­ła­ła: – No i te odłam­ki nieź­le po­tur­bo­wa­ły an­te­nę!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełznąć

Wiktionary


wpełzły

1. pełz­nąc, do­stać się, wsu­nąć się, wczoł­gać się do wnę­trza cze­goś, pod coś, na coś;
2. prze­no­śnie o świet­le, dymie, mgle, chło­dzie: stop­nio­wo, po­wo­li wni­knąć, do­stać się gdzieś, do wnę­trza cze­goś


SJP.pl


wpełźnięty

taki, który gdzieś wpełz­nął; wpełz­nię­ty, wpeł­zły


SJP.pl


wpieklić

po­tocz­nie:
1. zde­ner­wo­wać kogoś;
2. wpie­klić się - zde­ner­wo­wać się; wku­rzyć się


SJP.pl


wpienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpie­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewpienianie n.

 czas. wpieniać ndk.

Wiktionary


wpieniać

po­tocz­nie: wy­wo­ły­wać w kimś gniew; zło­ścić; wku­rzać


SJP.pl


wpienić

po­tocz­nie: wy­wo­łać w kimś gniew; roz­zło­ścić; wku­rzyć


SJP.pl


wpieprz

po­tocz­nie: bicie, lanie; manto, wpier­dziel, wpier­nicz


SJP.pl


wpieprzony

po­tocz­nie:
1. roz­draż­nio­ny, zde­ner­wo­wa­ny; wku­rzo­ny, wner­wio­ny, wpie­nio­ny;
2. nie­po­trzeb­nie za­an­ga­żo­wa­ny w coś; uwi­kła­ny


SJP.pl


wpieprzyć

cza­sow­nik

 (1.1) wulg. zjeść

 (1.2) wulg. pobić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle kątem oka zo­ba­czy­łem dziw­ne ter­ra­rium. A za szkłem cu­dow­ny kwiat. Przy­kry­ty wiel­ką szkla­ną pa­te­rą. Pod­nio­słem ją i po pro­stu wpie­przy­łem ten kwiat.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieprznięty

 czas. pieprzyć

Wiktionary


wpierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpier­da­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewpierdalanie n., wpierdol mrz.

 czas. zapierdalać, pierdolić, wpierdalać ndk.

Wiktionary


wpierdalać

wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wrzu­cać;
2. jeść;
3. wpier­da­lać się:
a) in­ge­ro­wać, mie­szać się, np. w czy­jeś spra­wy;
b) wpa­dać, np. do rowu;
c) wpa­dać w kło­po­ty


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wpier­do­lić)

 (1.1) wulg. jeść

 (1.2) wulg. rzad. de­ner­wo­wać, zło­ścić

 (1.3) wulg. spra­wiać komuś lanie, zbi­jać, wle­wać

 (1.4) wulg. wrzu­cać

 (1.5) wulg. wbi­jać

 (1.6) wulg. strze­lać

 (1.7) wulg. wkła­dać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wpier­da­lać się (dk. wpier­do­lić się)

 (2.1) wulg. wtrą­cać się

 (2.2) wulg. wpa­dać na coś, zde­rzać się

 (2.3) wulg. wcho­dzić gdzieś, w szcze­gól­no­ści nie­pro­szo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie na śnia­da­nie wpier­da­lam trzy miski płat­ków ow­sia­nych.

 (1.2) Wpier­da­la mnie to!

 (1.3) Tomek wpier­do­lił Krzyś­ko­wi.

 (1.4) Wpier­da­laj ten worek do ba­gaż­ni­ka.

 (1.5) Gdzie wpier­do­lić ten gwóźdź?

 (1.5) Osa wpier­do­li­ła mi żądło w rękę.

 (1.6) Mu­sia­łem wpier­do­lić w niego dwa ma­ga­zyn­ki.

 (2.1) Nie wpier­da­laj się w nie swoje spra­wy!

 (2.2) Wpier­do­li­łem się sa­mo­cho­dem na słu­pek.

 (2.3) Trze­ba było dać mu w mordę za wpier­da­la­nie się do miesz­ka­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: fpʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapierdalać, wpierdolić dk., pierdolić ndk.

 rzecz. wpierdol mrz., wpierdalanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żreć

 (1.2) wkurwiać

Wiktionary


wpierdol

wul­gar­ne: bicie, lanie; wpieprz, wpier­dziel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wulg. dot­kli­we po­bi­cie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wpier­do­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cha­nie, a chcesz do­stać wpier­dol?

 (1.1) Gdy­bym spot­kał tego, kto to wy­my­ślił to dał­bym mu po­rząd­ny wpier­dol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpʲjɛrdɔl, AS: fpʹi ̯erdol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła m./ż., pierdolenie n., wpierdalanie n., wpierdolenie n.

 czas. wpierdalać ndk., wpierdolić dk., pierdolić ndk., pierdzieć ndk.

 przym. pierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manto, lanie, bicie

Wiktionary


wpierdolić

wje­bać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. wrzu­cić;
2. wpier­do­lić (komuś) - pobić (kogoś);
3. wpier­do­lić się:
a) wpaść, np. do rowu;
b) wpaść w kło­po­ty


SJP.pl


wpierdolka

wul­gar­nie: czap­ka z wy­gię­tym dasz­kiem


SJP.pl


wpierdziel

po­tocz­nie: bicie, lanie; manto, wpieprz, wpier­nicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. dot­kli­we po­bi­cie

 (1.2) posp. wy­czer­pu­ją­cy tre­ning

 (1.3) posp. po­sze­rza­ją­ca ho­ry­zon­ty sy­tu­a­cja ży­cio­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wpier­dzie­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś mu­sie­li na­bro­ić, ale żaden nic nawet nie war­knął. A do­sta­li taki wpier­dziel, że krew się lała, a oni nic.

 (1.1) Pani ka­za­ła nam podać sobie ręce na zgodę, to sobie po­da­li­śmy, ale żad­nej zgody nie bę­dzie, bo ja dalej tego Kuby nie lubię i jutro mu wpier­dziel spu­szczę za salą gim­na­stycz­ną.

 (1.2) Wpier­dziel na ostat­nim wu­e­fie był dla nas rze­czą nową.

 (2.1) Ko­cha­ny, wpier­dziel ca­łe­go ar­bu­za przed snem i potem po­ga­da­my!

 (2.1) Nie wpier­dziel Sa­bi­ny, bo ci nie po­mo­że!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manto

Wiktionary


wpierdzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. de­ner­wo­wa­nie kogoś

 (1.2) posp. bicie kogoś

 (1.3) posp. ude­rza­nie w coś sa­mo­cho­dem

 (1.4) posp. zja­da­nie ze sma­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś za­pła­cisz za to cią­głe wpier­dzie­la­nie szefa.

 (1.2) Wpier­dzie­la­nie tym chło­pa­kom, jed­ne­mu po dru­gim, ni­cze­go nie za­łat­wi.

 (1.3) I za wpier­dzie­la­nie autem można stra­cić praw­ko.

 (1.4) Za­wsze znaj­dzie czas na wpier­dzie­la­nie tej swo­jej po­ran­nej ow­sian­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary


wpierdzielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpier­dzie­lić)

 (1.1) posp. de­ner­wo­wać kogoś

 (1.2) posp. bić kogoś

 (1.3) posp. ude­rzać w coś sa­mo­cho­dem

 (1.4) posp. za­ja­dać ze sma­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wpier­dzie­lać się (dk. wpier­dzie­lić się)

 (2.1) posp. de­ner­wo­wać się

 (2.2) posp. wtrą­cać się w roz­mo­wę lub czy­jąś spra­wę

 (2.3) posp. ude­rzać w coś lub nie­po­żą­da­nie wjeż­dżać gdzieś sa­mo­cho­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sisz go tak cały czas wpier­dzie­lać?

 (1.2) Le­szek wpier­dzie­lał Ka­zi­ko­wi, ile razy ten do­sta­wiał się do Zuzy.

 (1.3) Prze­cież to Iza wpier­dzie­la w ścia­nę, wjeż­dża­jąc do ga­ra­żu.

 (1.4) Młody wpier­dzie­lał fryt­ki z ma­jo­ne­zem.

 (2.1) Stary wpier­dzie­lał się z byle po­wo­du.

 (2.2) Nie po­win­naś wpier­dzie­lać się w ich pry­wat­ne spra­wy.

 (2.3) Ile razy bę­dziesz się je­szcze wpier­dzie­lał do gno­jów­ki za oborą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielić ndk., wpierdzielić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzać, wnerwiać

 (1.2) prać, tłuc, wypłacać; wulg. przypieprzać

 (1.3) walić, grzmocić; wulg. przypieprzać

 (1.4) wsuwać, połykać, szamać, wtranżalać

 (2.1) wkurzać się, wnerwiać się

 (2.2) wtranżalać się

 (2.3) wjeżdżać

Wiktionary


wpierdzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. zde­ner­wo­wa­nie kogoś

 (1.2) posp. zbi­cie kogoś

 (1.3) posp. ude­rze­nie w coś sa­mo­cho­dem

 (1.4) posp. zje­dze­nie ze sma­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wi­docz­niej za­le­ża­ło jej na wpier­dzie­le­niu pana Janka.

 (1.2) Szczy­cił się wpier­dzie­le­niem kilku chło­pa­kom pod dy­sko­te­ką.

 (1.3) Po­chwa­li­łeś się już sta­re­mu wpier­dzie­le­niem au­di­cą w murek pod re­mi­zą?

 (1.4) Po wpier­dzie­le­niu całej ka­szan­ki wrzu­cił ron­del do zlewu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzenie, wnerwienie

 (1.2) spranie, wtłuczenie, wypłacenie, manto, dokopanie; wulg. wpieprzenie

 (1.3) grzmotnięcie, walnięcie, stuknięcie; wulg. przypieprzenie

 (1.4) wsunięcie, zszamanie, połknięcie, wtranżolenie, zeżarcie, zżarcie; wulg. wpieprzenie

Wiktionary


wpierdzielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpier­dzie­lać)

 (1.1) posp. zde­ner­wo­wać kogoś

 (1.2) posp. pobić kogoś

 (1.3) posp. ude­rzyć w coś sa­mo­cho­dem

 (1.4) posp. zjeść ze sma­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wpier­dzie­lić się (ndk. wpier­dzie­lać się)

 (2.1) posp. zde­ner­wo­wać się

 (2.2) posp. wtrą­cić się w roz­mo­wę lub czy­jąś spra­wę

 (2.3) posp. ude­rzyć w coś lub nie­po­żą­da­nie wje­chać gdzieś sa­mo­cho­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę Łu­kasz wpier­dzie­lił Ka­ro­la na im­pre­zie.

 (1.2) Ja­kieś typy wpier­dzie­li­ły bur­mi­strzo­wi pod re­sta­u­ra­cją.

 (1.3) Wczo­raj ko­bie­ta wpier­dzie­li­ła skodą w par­kan pod piz­ze­rią.

 (1.4) Był tak głod­ny, że wpier­dzie­lił ca­łe­go in­dy­ka.

 (2.1) Mówię ci, Ha­li­na wpier­dzie­li­ła się nie na żarty.

 (2.2) Mu­sia­łeś wpier­dzie­lić się w ich pry­wat­ną roz­mo­wę?!

 (2.3) Wpier­dzie­li­łem się w rów koło cmen­ta­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzyć, wnerwić

 (1.2) sprać, stłuc, wypłacić; wulg. przypieprzyć, pieprznąć

 (1.3) walnąć, grzmotnąć; wulg. przypieprzyć, pieprznąć

 (1.4) wsunąć, połknąć, zszamać

 (2.1) wkurzyć się, wnerwić się

 (2.3) wjechać

Wiktionary


wpiernicz

po­tocz­nie: bicie, lanie; manto, wpieprz, wpier­dziel


SJP.pl


wpierw

naj­pierw, na po­cząt­ku


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) na po­cząt­ku, w pier­wszej ko­lej­no­ści

 (1.2) uprzed­nio, przed­tem

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pierw, pierwej, najpierw, najsampierw

Wiktionary


wpijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpijać ndk.

Wiktionary


wpijać

1. za­głę­biać w coś (np. zęby, paz­nok­cie);
2. wpi­jać się - wrzy­nać; uwie­rać


SJP.pl


wpinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpięcie n.

 czas. wpinać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewypinanie

Wiktionary


wpinać

wty­kać, wbi­jać coś ostrym koń­cem


SJP.pl


wpinka

mały ele­ment do wpi­na­nia, np. do bu­to­nier­ki


SJP.pl


wpis

1. wpi­sa­nie cze­goś do re­je­stru, do­ku­men­tu urzę­do­we­go itp.;
2. tekst wpi­sa­ny odręcz­nie do pa­mięt­ni­ka;
3. wia­do­mość na in­ter­ne­to­wym forum, blogu lub por­ta­lu spo­łecz­no­ścio­wym; post;
4. opła­ta wno­szo­na pod­czas za­pi­sy­wa­nia się do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) umie­szcze­nie za­pi­su w ja­kimś tek­ście

 (1.2) opła­ta po­no­szo­na przy przy­stę­po­wa­nie do ja­kiejś grupy

 (1.3) praw. re­je­stra­cja w księ­dze urzę­do­wej

 (1.4) eduk. umie­szcze­nie w do­ku­men­cie pod­pi­su poś­wiad­cza­ją­ce­go za­li­cze­nie na­u­cza­ne­go przed­mio­tu

Wiktionary

Wpis (skrót od „Wiara, Pa­trio­tyzm i Sztu­ka”) – pol­ski mie­sięcz­nik o te­ma­ty­ce spo­łecz­no-po­li­tycz­nej wy­da­wa­ny od 2010 r. w Kra­ko­wie. Uka­zu­je się w po­ło­wie mie­sią­ca. Re­dak­to­rem pro­wa­dzą­cym jest Adam Sos­now­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wpisanie n., wpisowe n., wpisywanie n., wpisik mrz., pisanina ż.

 czas. wpisać dk., wpisywać ndk.

 przym. wpisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpisanie, post

 (1.2) wpisowe

Wiktionary


wpisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpi­sać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpʲiˈsãɲɛ, AS: fpʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisać, wpisywać

 rzecz. pisanie n., wpis mrz., pisanina ż.

Wiktionary


wpisać

umie­ścić tekst, no­tat­kę w ze­szy­cie, księ­dze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpi­sy­wać)

 (1.1) do­pi­sać w ze­szy­cie, księ­dze

 (1.2) geom. umie­ścić fi­gu­rę w wie­lo­ką­cie tak, aby do­ty­ka­ła jego wszyst­kich boków

 (1.3) geom. umie­ścić bryłę w wie­lo­ścia­nie tak, aby do­ty­ka­ła jego wszyst­kich ścian

 (1.4) wpro­wa­dzić tekst w ru­bry­kę, pole w ta­be­li, for­mu­la­rzu, oknie kom­pu­te­ro­wym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wpi­sać się (ndk. wpi­sy­wać się)

 (2.1) umie­ścić oso­bi­ste poz­dro­wie­nia w pa­mięt­ni­ku, księ­dze pa­miąt­ko­wej

 (2.2) do­pi­sać swoje naz­wi­sko na listę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpʲisat͡ɕ, AS: fpʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać

 rzecz. pisanina ż., wpis mrz., wpisanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopisać

Wiktionary


wpisik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wpis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wpis, lecz tylko mały wpi­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpis m.

Wiktionary


wpisowe

przy­miot­nik od: wpis


SJP.pl


wpisowy

przy­miot­nik od: wpis


SJP.pl


wpisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpi­sy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfpʲisɨˈvãɲɛ, AS: fpʹisyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać

 rzecz. pisanie n., wpis mrz., pisanina ż.

Wiktionary


wpisywać

umie­szczać tekst, no­tat­kę w ze­szy­cie, księ­dze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpi­sać)

 (1.1) umie­szczać tekst, no­tat­kę w ze­szy­cie, księ­dze

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wpi­sy­wać się (dk. wpi­sać się)

 (2.1) umie­szczać swoje no­tat­ki, sen­ten­cje w pa­miąt­ko­wej księ­dze, sztam­bu­chu

 (2.2) umie­szczać swoje naz­wi­sko na ja­kiejś li­ście

 (2.3) przen. sta­wać się trwa­łym ele­men­tem cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­cze i ro­bot­ni­czo-chłop­skie po­cho­dze­nie wpi­sy­wa­no więc, komu się tylko dało, ale i tak pro­cent był ni­ziut­ki i była to naj­słab­sza stro­na na­szej szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: fpʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpis m., wpisanie n., wpisywanie n., wpisowe n., pisanina ż.

 czas. wpisać dk., pisać ndk., pisywać ndk.

 przym. wpisowy

Wiktionary


wpiąć

wet­knąć, wbić coś ostrym koń­cem


SJP.pl


wpić

wbić (zęby, paz­nok­cie itp.) w coś mięk­kie­go


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpi­jać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie gdy dwaj krzep­cy dżen­tel­me­ni wy­no­si­li Kry­sty­nę na no­szach, dok­to­rek wpił obu­rzo­ne spoj­rze­nie w tatę Żaka.

Wiktionary


wpleszcz

mu­chów­ka z ro­dzi­ny na­rzę­pi­ko­wa­tych, pa­so­żyt owiec; pruk­wa


SJP.pl


wpleszczowate

o ce­chach wple­szczo­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


wpleszczowaty

o ce­chach wple­szczo­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


wpleść

wtrą­cić coś, dodać np. wpleść wstąż­kę w war­kocz


SJP.pl


wplątany

taki, który w coś się wplą­tał; za­mie­sza­ny w coś


SJP.pl


wplątać

1. po­łą­czyć, plą­cząc z czymś;
2. za­plą­tać, wmie­szać w coś; uwi­kłać


SJP.pl


wpodle

prze­sta­rza­łe: obok


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) śrpol. daw., także. gw-pl|Że­le­chów,Ty­ko­cin. obok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­ne­go dnia Ku­ne­gun­da, prze­cha­dza­jąc się wpod­le zamku po małym lasku, który na­zy­wa­no par­kiem, uj­rza­ła w gę­stwi­nie dok­to­ra (…), jak dawał lek­cję ek­spe­ry­men­tal­nej fi­zy­ki po­ko­jów­ce jej matki, fer­tycz­nej bru­net­ce, bar­dzo ład­nej i nies­ro­giej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. podle

Wiktionary


wpoić

do­pro­wa­dzić do przys­wo­je­nia przez kogoś ja­kichś zasad


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (dk. wpa­jać)

 (1.1) spra­wić, że ktoś stop­nio­wo przy­jął okre­ślo­ne prze­ko­na­nia, za­sa­dy, war­to­ści, spo­sób my­śle­nia lub na­wy­ki i za­czął je uz­na­wać za włas­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co ci wpo­jo­no w domu ro­dzin­nym od­no­śnie oj­czyz­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpojenie n.

Wiktionary


wporzo

po­tocz­nie: w po­rząd­ku, do­brze; w po­rzą­siu, spoko, okej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) slang. zob. w po­rząd­ku.

Wiktionary


wpośrzod

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. w środ­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpɔɕʃɔt, AS: fpośšot

Wiktionary


wpośród

prze­sta­rza­le, książ­ko­wo: wśród, poś­ród, śród;
1. przy­i­mek ko­mu­ni­ku­ją­cy, że ktoś lub coś jest oto­czo­ne ja­ki­miś oso­ba­mi, przed­mio­ta­mi (np. Wpoś­ród drzew stał on.); po­mię­dzy;
2. spój­nik ko­mu­ni­ku­ją­cy, że ktoś lub coś, o czym mowa, na­le­ży do okre­ślo­ne­go zbio­ru (np. Wpoś­ród tłumu była Ewa.); po­mię­dzy;
3. spój­nik ko­mu­ni­ku­ją­cy, że to, o czym mowa, do­ty­czy danej grupy czy ca­ło­ści (np. Wpoś­ród nas cie­szy się za­u­fa­niem.);
4. przy­i­mek ko­mu­ni­ku­ją­cy o zja­wi­skach to­wa­rzy­szą­cych da­ne­mu zda­rze­niu; pod­czas


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) daw. wśród

 (1.2) daw. w trak­cie trwa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go kto by się chciał do­szu­kać wpoś­ród tej no­wo­czes­no­ści daw­ne­go pej­za­żu i rytmu, to bar­dzo by się za­wiódł.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośród, wśród, między, pomiędzy, przest. śród

 (1.2) podczas, w czasie, w trakcie, w ciągu

Wiktionary


wpp

[czy­taj: wu-pe-PE]
1. skrót od: Wroc­ław­ski Park Prze­my­sło­wy;
2. skrót od: War­szaw­ska Piel­grzym­ka Pie­sza;
3. skrót od: Woj­sko­wy Prze­gląd Praw­ni­czy (cza­so­pis­mo)


SJP.pl


wpracować

wpra­co­wać się -
1. prze­sta­rza­le: zdo­być wpra­wę po­przez dłuż­sze wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nych czyn­no­ści;
2. dzia­ła­jąc przez pe­wien czas, zy­skać zdol­ność wła­ści­we­go wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych dzia­łań


SJP.pl


wpracowywać

wpra­co­wy­wać się -
1. prze­sta­rza­le: zdo­by­wać wpra­wę po­przez dłuż­sze wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nych czyn­no­ści;
2. dzia­ła­jąc przez pe­wien czas, zy­ski­wać zdol­ność wła­ści­we­go wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych dzia­łań


SJP.pl


wprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dze­nie sub­stan­cji w jakiś ma­te­riał lub umo­co­wa­nie cze­goś na po­wierzch­ni ja­kie­goś ma­te­ria­łu w wy­ni­ku pra­so­wa­nia

 (1.2) wci­śnię­cie cze­goś lub do­ci­śnię­cie do cze­goś w wy­ni­ku na­ci­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpra­so­wy­wać)

 (1.1) pra­su­jąc, wpro­wa­dzić sub­stan­cję w jakiś ma­te­riał lub umo­co­wać coś na po­wierzch­ni ja­kie­goś ma­te­ria­łu

 (1.2) na­pie­ra­jąc na coś, wcis­nąć to w coś lub do­cis­nąć do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprasowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dza­nie sub­stan­cji w jakiś ma­te­riał lub mo­co­wa­nie cze­goś na po­wierzch­ni ja­kie­goś ma­te­ria­łu w wy­ni­ku pra­so­wa­nia

 (1.2) wci­ska­nie cze­goś lub do­ci­ska­nie do cze­goś w wy­ni­ku na­ci­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprasowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpra­so­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wpra­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprawa

1. doś­wiad­cze­nie w wy­ko­ny­wa­niu cze­goś;
2. wpra­wia­nie się do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bie­głość w wy­ko­ny­wa­niu cze­goś, na­by­ta w wy­ni­ku ćwi­czeń, pow­ta­rza­nia ja­kiejś czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek do­szedł do wiel­kiej wpra­wy w rzu­ca­niu pi­nez­ka­mi do celu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfprava, AS: fprava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawka ż., wprawność ż.

 czas. wprawiać ndk., wprawić dk.

 przym. wprawny

 przysł. wprawnie

Wiktionary


wprawdzie

skład­nik spój­ni­ka zło­żo­ne­go łą­czą­ce­go zda­nia lub wy­ra­że­nia, oz­na­cza­ją­ce­go, że treść jed­ne­go z nich jest niez­god­na z tym, co wy­ni­ka z tre­ści dru­gie­go


SJP.pl

frag­ment spój­ni­ka

 (1.1) skład­nik spój­ni­ka zło­żo­ne­go łą­czą­ce­go zda­nia lub wy­ra­że­nia, oz­na­cza­ją­ce­go, że treść jed­ne­go z nich jest za­strze­że­niem w sto­sun­ku do tego, co wy­ni­ka z tre­ści dru­gie­go zda­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpravʲd͡ʑɛ, AS: fpravʹʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prawda ż.

 wykrz. prawda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acz, książk. aczkolwiek, co prawda, przest. aliści, przest. atoli, chociaż, choć, książk. jakkolwiek, jednak, jednakże, lecz, natomiast, niemniej, tymczasem, przest. wszakże, przest. wszelako

Wiktionary


wprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpra­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wprawiać ndk.

 rzecz. wprawienie n.

Wiktionary


wprawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpra­wić)

 (1.1) umo­co­wy­wać coś w czymś

 (1.2) po­wo­do­wać jakiś stan psy­chicz­ny

 (1.3) ćwi­cze­nia­mi wdra­żać kogoś, coś do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wpra­wiać się (dk. wpra­wić się)

 (2.1) wy­wo­ły­wać u sie­bie jakiś stan psy­chicz­ny

 (2.2) ćwi­czyć, aby nabyć wpra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawienie n., wprawianie n.

 czas. wprawić

Wiktionary


wprawić

umo­co­wać coś w czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpra­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpra­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawienie n.

 czas. wprawiać

Wiktionary


wprawka

ćwi­cze­nie wy­ko­ny­wa­ne dla osią­gnię­cia bie­gło­ści, zwła­szcza ćwi­cze­nie mu­zycz­ne lub wo­kal­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ćwi­cze­nie wy­ko­ny­wa­ne dla osią­gnię­cia bie­gło­ści w ja­kiejś umie­jęt­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfprafka, AS: fprafka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wprawić (się) dk., wprawiać (się) ndk.

 rzecz. wprawa, wprawienie dk., wprawianie ndk.

 przym. wprawny

 przysł. wprawnie

Wiktionary


wprawnie

przy­słó­wek

 (1.1) z wpra­wą, spraw­nie, bie­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek po­wą­chał wódkę, skrzy­wił się na zapas, pod­niósł brodę do góry i wpraw­nie, jak bo­cian żabę, ły­knął za­war­tość szklan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpravʲɲɛ, AS: fpravʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawka ż., wprawienie n., wprawianie n.

 czas. wprawić (się) dk., wprawiać (się) ndk.

 przym. wprawny

Wiktionary


wprawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wpraw­nie


SJP.pl


wprawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wpraw­ny


SJP.pl


wprawność

→ wpraw­ny; spraw­ność, zręcz­ność


SJP.pl


wprawny

ma­ją­cy wpra­wę w czymś; bie­gły, wyć­wi­czo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy w czymś wpra­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, pan na­czel­nik! – wy­krzy­knę­ła tro­chę zbyt gło­śno pani Mał­go­sia, po­pra­wia­jąc odru­cho­wo nieco zmierz­wio­ną blond grzyw­kę, do któ­rej roz­czo­chra­nia przy­czy­ni­ła się przed chwi­lą wpraw­na ręka Wald­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpravnɨ, AS: fpravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawka ż.

 przysł. wprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doświadczony, fachowy, obeznany, umiejętny, wyćwiczony, wykwalifikowany, zaznajomiony

Wiktionary


wprost

1. w naj­krót­szej linii pro­stej od ja­kie­goś punk­tu, od kogoś;
2. bez ja­kie­go­kol­wiek poś­red­nict­wa;
3. szcze­rze, ot­war­cie;
4. po pro­stu


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bez­poś­red­nio

 (1.2) szcze­rze, ot­war­cie, bez ogró­dek

 (1.3) wręcz

Wiktionary

Wprost – pol­ski ty­god­nik spo­łecz­no-po­li­tycz­ny wy­da­wa­ny od 1982, do 2000 w Poz­na­niu, na­stęp­nie w War­sza­wie; od 2024 re­dak­to­ra­mi za­rzą­dza­ją­cy­mi są: Szy­mon Kra­wiec i Da­mian Sko­wron. Uka­zu­je się w po­nie­dzia­łek. W wer­sji pa­pie­ro­wej wy­da­wa­ny do 30 marca 2020.

Od 1990 ty­god­nik pu­bli­ku­je listę 100 naj­bo­gat­szych Po­la­ków ty­god­ni­ka „Wprost”, a od 1991 re­dak­cja ty­god­ni­ka przyz­na­je tytuł Czło­wie­ka Roku ty­god­ni­ka „Wprost”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­sto od­pad­ki z obiek­tów tu­ry­stycz­nych są skła­do­wa­ne na dzi­kich wy­sy­pi­skach albo nawet wrzu­ca­ne wprost do oce­a­nu lub je­zio­ra.

 (1.1) Gdy Wisła wzbie­ra­ła i wy­stę­po­wa­ła z brze­gów, Przeź­dziec­ki, Tyr­mand i Janek Hem­pel, syn pro­fe­so­ra, wpły­wa­li ka­ja­ka­mi wprost do ba­ra­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fprɔst, AS: fprost

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prosto z mostu; pot. bez owijania w bawełnę

Wiktionary


wprow.

skrót

 (1.1) = wpro­wa­dze­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedsł., przedm.

Wiktionary


wprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpro­wa­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprowadzać, wprowadzać ndk.

 rzecz. wprowadzka ż.

Wiktionary


wprowadzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpro­wa­dzić)

 (1.1) za­czy­nać sto­so­wać jakąś za­sa­dę/sy­stem

 (1.2) wta­jem­ni­czać kogoś w coś

 (1.3) po­wo­do­wać przy­by­cie lub umie­szcze­nie kogoś lub cze­goś gdzieś lub w jakąś sy­tu­a­cję

 (1.4) in­form. umie­szczać dane w pro­gra­mie, pa­mię­ci kom­pu­te­ra

 (1.5) przest. przen. roz­po­wszech­niać, pu­szczać w obieg

 (1.6) przest. wno­sić, do­star­czać coś z zew­nątrz

 (1.7) stpol. mno­żyć (licz­bę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy za­rząd­ca wpro­wa­dzał nowe prze­pi­sy, nie wszy­scy byli z nich za­do­wo­le­ni.

 (1.1) Wpro­wa­dza­no różne in­no­wa­cje, ale nie wszyst­kie przy­nio­sły ocze­ki­wa­ne re­zul­ta­ty.

 (1.1) Na uwagę za­słu­gu­je fakt, że kra­jo­wy prze­mysł pa­szo­wy wpro­wa­dza różne tech­no­lo­gie uzdat­nia­nia tych pasz, jak cho­ciaż­by łu­szcze­nie na­sion bo­bi­ku i rze­pa­ku.

 (1.3) (…) wpro­wa­dzał ją do izby i gwa­rzy­li przy ogniu o Zbysz­ku, o Lit­wie, o Krzy­ża­kach i o woj­nie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fprɔˈvad͡zat͡ɕ, AS: fprovaʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprowadzanie n., wprowadzenie n., wprowadzka ż.

 czas. prowadzać, prowadzić, powprowadzać, zaprowadzać, pozaprowadzać, przeprowadzać, wyprowadzać, odprowadzać, poodprowadzać, sprowadzać, nasprowadzać, rozprowadzać, porozprowadzać, wprowadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) wnosić

 (1.7) mnożyć, przest. multyplikować

Wiktionary


wprowadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wstęp, pro­log (np. w ut­wo­rze li­te­rac­kim)

 (1.2) wpi­sa­nie (hasła lub da­nych)

 (1.3) pod­sta­wo­we in­for­ma­cje z ja­kiejś dzie­dzi­ny

 (1.4) za­sto­so­wa­nie, do­ko­na­nie cze­goś, ogło­sze­nie ja­kie­goś planu po­stę­po­wa­nia

 (1.5) wpu­szcze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mia­łem kło­po­ty z wpro­wa­dze­niem naz­wisk do tego no­we­go sy­ste­mu.

 (1.3) Pro­fe­sor z na­sze­go uni­wer­ka wła­śnie wydał swoje „Wpro­wa­dze­nie do ana­li­zy ma­te­ma­tycz­nej”.

 (1.4) Dziś przy­pa­da ko­lej­na rocz­ni­ca wpro­wa­dze­nia stanu wo­jen­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fprovaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprowadzać, wprowadzić dk., wprowadzać ndk.

 rzecz. wprowadzka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedmowa, introdukcja, intro

 (1.3) wstęp, podstawy

Wiktionary


wprowadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpro­wa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpro­wa­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadz­wo­nio­no do drzwi i Re­na­ta wpro­wa­dzi­ła męż­czyz­nę o zmię­tym wy­glą­dzie i bie­ga­ją­cych ner­wo­wo ocz­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: fprovaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prowadzić, wprowadzać

 rzecz. wprowadzka ż., wprowadzenie

Wiktionary


wprowadzka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­miesz­ka­nie gdzieś, zwy­kle po­łą­czo­ne z prze­nie­sie­niem tam swo­je­go do­byt­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie ode­bra­łem klu­cze do no­we­go miesz­ka­nia, a chło­pa­ki obie­ca­li pomóc nam we wpro­wadz­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprowadzanie n., wprowadzenie n.

 czas. wprowadzać ndk., wprowadzić dk.

Wiktionary


wpryskać

pry­ska­jąc, wlać


SJP.pl


wpryskiwać

pry­ska­jąc, wle­wać


SJP.pl


wprzeczka

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych


SJP.pl


wprzód

prze­sta­rza­łe: w pier­wszej ko­lej­no­ści; naj­pierw; przed­tem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. zob. naj­pierw.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­przy­ja­ciel, nim Ka­mie­niec oble­gnie, musi wprzód Żwa­niec po­kru­szyć, bo mu nijak obron­ny zamek za ple­cy­e­ca­mi sobie zo­sta­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wprzódy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najpierw, wpierw; przest. wprzódy; daw. nasamprzód, najsampierw, najsamprzód, pierw, pierwej

Wiktionary


wprzódy

daw­niej:
1. do przo­du, przed sie­bie;
2. naj­pierw, na­przód, przed­tem; wprzód


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. we wcze­śniej­szym okre­sie, przed­tem, naj­pierw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim mia­łam na za­wsze po­rzu­cić roz­ko­sze mi­ło­ści, chcia­łam wprzó­dy je poz­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpʃudɨ, AS: fpšudy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedni

 rzecz. przodek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedtem, w pierwszej kolejności, najpierw, wpierw, wcześniej, przede wszystkim, pierwej, wprzód

Wiktionary


wprząc

1. przy­mo­co­wać za po­mo­cą uprzę­ży konia, osła itp. do wozu, brycz­ki, pługa itp.;
2. zmu­sić kogoś do jakiś prac lub obo­wiąz­ków;
3. wy­ko­rzy­stać coś do re­a­li­za­cji cze­goś


SJP.pl


wprząść

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rzad. wprzę­dy­wać)

 (1.1) wpleść dany ele­ment w pow­sta­ją­cą przę­dzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam­son po­wia­da, że stra­ci moc, je­że­li go zwią­żą sied­miu świe­ży­mi po­wro­za­mi albo jeśli siedm jego loków wprzę­dą w pło­chę tkac­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prządka ż., przędza ż., przędzalnia ż., przędzenie n., wprzędzenie n.

 czas. prząść ndk., rozprząść dk., sprząść dk., uprząść dk., zaprząść dk., wprzędywać ndk.

Wiktionary


wprzędać

włą­czać coś w przę­dzio­ną nić; wprzę­dy­wać


SJP.pl


wprzędywać

włą­czać coś w przę­dzio­ną nić; wprzę­dać


SJP.pl


wprzęg

wprzęg li­no­wy - au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie wprzę­ga­ją­ce wózek ko­lej­ki wi­szą­cej do liny po­cią­go­wej


SJP.pl


wprzęgać

1. zmu­szać kogoś do prac lub obo­wiąz­ków;
2. za­przę­gać zwie­rzę­ta po­cią­go­we do wozu


SJP.pl


wpt

skró­to­wiec

 (1.1) = wspól­na pro­ce­du­ra tran­zy­to­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bez­prze­wo­do­wa trans­mi­sja ener­gii (ang. Wi­re­less power trans­fer, WPT)
  • Wroc­ław­ski Park Tech­no­lo­gicz­ny
  • War­szaw­skie Przed­się­bior­stwo Tak­sów­ko­we

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿pɛ‿ˈtɛ, AS: vu‿pe‿te

Wiktionary


wpukać

wbić, wpro­wa­dzić po­przez pu­ka­nie


SJP.pl


wpukiwać

ude­rza­jąc, wbi­jać coś


SJP.pl


wpuklać

rzad­ko: wpu­klać się - sta­wać się wklę­słym, wci­śnię­tym; wklę­sać, za­klę­sać


SJP.pl


wpuklić

rzad­ko: wpu­klić się - stać się wklę­słym, wci­śnię­tym; wklęs­nąć, za­klęs­nąć


SJP.pl


wpuklony

rzad­ko: taki, który się wpu­klił (stał się wklę­słym, wgłę­bio­nym)


SJP.pl


wpust

1. otwór umoż­li­wia­ją­cy do­sta­nie się, wej­ście cze­goś do­kądś
2. techn. za­głę­bie­nie rowek w bocz­nej kra­wę­dzi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wpust – ele­ment poś­red­ni po­łą­cze­nia wpu­sto­we­go. Wy­róż­nia się wpu­sty pryz­ma­tycz­ne, czó­łen­ko­we i czop­ko­we
  • wpust – ele­ment od­wod­nie­nia dachu, otwór z wbu­do­wa­nym ele­men­tem do od­pro­wa­dze­nia wody opa­do­wej do rury spu­sto­wej
  • wpust – otwór lub szcze­li­na na czop lub pióro w po­łą­cze­niach cie­siel­skich
  • wpust żo­łąd­ka – część ana­to­micz­na żo­łąd­ka u uj­ścia prze­ły­ku
  • prze­pust ka­blo­wy

Wikipedia


wpustka

Wpust­ka (także eli­mi­na­cja, ang. "end­play", "throw-in") to w bry­dżu spo­sób roz­gryw­ki, po­le­ga­ją­cy na zmu­sze­niu obroń­cy do za­gra­nia w spo­sób ko­rzyst­ny dla roz­gry­wa­ją­ce­go, naj­czę­ściej po­le­ga­ją­cy na wpu­szcze­niu go do ręki w mo­men­cie, w któ­rym nie po­sia­da już kart, w które mógł­by za­grać ("odejść") bez­piecz­nie.

Wikipedia


wpustniak

wą­skie dłuto o wy­dłu­żo­nym ostrzu, do­sto­so­wa­ne kształ­tem do żło­bio­ne­go wpu­stu


SJP.pl


wpustnik

spe­cjal­ny ro­dzaj stru­ga do ro­bie­nia wpu­stów w de­skach


SJP.pl


wpustowy

przy­miot­nik od: wpust


SJP.pl


wpuszczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wpu­ścić)

 (1.1) poz­wa­lać cze­muś lub komuś do­stać się gdzieś

 (1.2) wkła­dać coś do wnę­trza cze­goś

 (1.3) pot. sta­wiać kogoś w trud­nej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpuszczenie n., wpuszczanie n.

 czas. puszczać ndk., wpuścić dk.

Wiktionary


wpuścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpu­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpu­szczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresz­tą, wpu­szczę każ­de­go, kto­kol­wiek przyj­dzie sko­rzy­stać ze sprzę­tu w ga­bi­ne­cie, bo wiem, że przy­nie­sie grosz na ka­wa­łek chle­ba, dla dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: fpuśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpuszczenie n., wpuszczanie n.

 czas. puszczać, wpuszczać ndk.

Wiktionary


wpychacz

rzad­ko:
1. ten, co wpy­cha coś;
2. na­rzę­dzie do wpy­cha­nia cze­goś


SJP.pl


wpychanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpy­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpychać ndk.

Wiktionary


wpychać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wepch­nąć, wep­chać)

 (1.1) pcha­jąc, umie­szczać w czymś

 (1.2) pot. na­tręt­nie zmu­szać kogoś do przy­ję­cia lub za­ku­pie­nia cze­goś

 (1.3) pot. umie­szczać kogoś gdzieś na siłę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wpy­chać się (dk. wepch­nąć się, wep­chać się)

 (2.1) pcha­jąc się, wcho­dzić w cias­ne lub za­tło­czo­ne miej­sce

 (2.2) prze­do­sta­wać się pod ci­śnie­niem

 (2.3) pot. do­sta­wać się gdzieś bez za­pro­sze­nia, na siłę, pod­stę­pem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia na­ma­ca­ła w ciem­no­ściach mięk­ką tka­ni­nę szla­fro­ka i niem­ra­wo wpy­cha­jąc dłoń w rękaw za­sta­na­wia­ła się, czy oj­ciec już po­szedł do pracy i czy nie za­pom­niał zo­sta­wić dla niej go­rą­cej wody na her­ba­tę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpychanie n.

 czas. pchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wciskać, wduszać, wtłaczać

 (1.2) wciskać

 (2.1) wciskać się, wpierać się, wtłaczać się

 (2.2) wciskać się

 (2.3) wmeldowywać się, wpieprzać się, wpierdalać się, wtarabaniać się, wtranżalać się, wtryniać się

Wiktionary


wpylać

po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtran­ża­lać, pa­ła­szo­wać, wtra­jać, sza­mać


SJP.pl


wpzib

skró­to­wiec

 (1.1) polit. wspól­na po­li­ty­ka za­gra­nicz­na i bez­pie­czeń­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvu‿pɛ‿zɛt‿i‿ˈbɛ, AS: vu‿pe‿zet‿i‿be

Wiktionary


wpół

1. na środ­ku (np. zgiąć się wpół; wpół do pią­tej)
2. nie­zu­peł­nie (np. na wpół przy­tom­ny)


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przy po­da­wa­niu czasu: pół go­dzi­ny przed pełną go­dzi­ną lub pół go­dzi­ny po peł­nej go­dzi­nie

 (1.2) w po­ło­wie, czę­ścio­wo

 (1.3) w po­ło­wie, w środ­ko­wej czę­ści; od­no­śnie ludzi: w pasie, w talii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest wpół do szó­stej. (= jest 5:30 albo 17:30)

 (1.1) Spo­ty­ka­my się o wpół do ósmej.

 (1.1) Stary zegar sto­ją­cy w kącie po­ko­ju wybił wpół po czwar­tej.

 (1.2) Ja­gien­ka zaś odrze­kła, na wpół z nie­chę­cią, a na wpół ze smut­kiem: (…)

 (1.2) Zyg­fryd je­chał na wpół przy­tom­ny, tra­wio­ny przez go­rącz­kę.

 (1.3) Obroń­ca zła­pał na­past­ni­ka wpół i po­wa­lił go na zie­mię tuż przed polem kar­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpuw, AS: fpuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół

 rzecz. połowica ż., połowinki

Wiktionary


wpół-

prze­dro­stek

 (1.1) w po­ło­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpuw, AS: fpuu̯

Wiktionary


wpółciepły

nie do końca cie­pły, na wpół cie­pły; pół­cie­pły


SJP.pl


wpółdarmo

bar­dzo tanio, za po­ło­wę ceny; pół­dar­mo


SJP.pl


wpółdrwiąco

w spo­sób czę­ścio­wo wy­ra­ża­ją­cy drwi­nę; półdr­wią­co, półk­pią­co


SJP.pl


wpółdrzemać

lekko drze­mać; pół­drze­mać


SJP.pl


wpółfiluterny

rzad­ko: tro­chę, czę­ścio­wo fi­lu­ter­ny; pół­fi­lu­ter­ny


SJP.pl


wpółklęczeć

po­zo­sta­wać w po­zy­cji poś­red­niej mię­dzy klę­cze­niem a sta­niem


SJP.pl


wpółmartwy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie cał­kiem mart­wy; o zni­ko­mych oz­na­kach życia; led­wie żywy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. na wpół martwy, półmartwy

Wiktionary


wpółobjęty

ob­ję­ty w pasie


SJP.pl


wpółobnażać

ob­na­żać czę­ścio­wo, do po­ło­wy ciała


SJP.pl


wpółobnażyć

1. ob­na­żyć do po­ło­wy; pó­łob­na­żyć;
2. pó­łob­na­żyć się - ob­na­żyć się do po­ło­wy; pó­łob­na­żyć się


SJP.pl


wpółomdlały

czę­ścio­wo omd­la­ły, osła­bły, sła­nia­ją­cy się; na wpół omd­la­ły, pó­łomd­la­ły


SJP.pl


wpółsiedzący

poś­red­ni mię­dzy sie­dze­niem a le­że­niem; pół­sie­dzą­cy


SJP.pl


wpółspróchniały

spróch­nia­ły do po­ło­wy


SJP.pl


wpółtajemniczy

rzad­ko: tro­chę ta­jem­ni­czy; pół­ta­jem­ny


SJP.pl


wpółuduszony

nie do końca udu­szo­ny


SJP.pl


wpółwesoły

rzad­ko: nie do końca we­so­ły, tro­chę we­so­ły


SJP.pl


wpółzgniły

zgni­ły do po­ło­wy


SJP.pl


wpółżywy

pot.
1. wy­czer­pa­ny, bar­dzo zmę­czo­ny;
2. rza­dziej: bli­ski śmier­ci; ledwo żywy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. bar­dzo wy­czer­pa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. żywy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półżywy

Wiktionary


wpęd

głę­bo­kość, na jaką wcho­dzi w inne ciało wbi­ja­ny gwóźdź lub pal


SJP.pl


wpędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpę­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpędzać ndk.

Wiktionary


wpędzać

pę­dząc, zmu­szać kogoś do wej­ścia gdzieś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zmu­sić kogoś do wej­ścia gdzieś

 (1.2) przen. do­pro­wa­dzić do tego, że ktoś zna­lazł się w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji ży­cio­wej lub złym sta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny wpę­dzać się

 (2.1) do­pro­wa­dzać się do złego stanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: fpẽnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpędzić dk.

 rzecz. wpędzenie, wpędzanie

Wiktionary


wpędzić

pę­dząc, zmu­sić kogoś do wej­ścia gdzieś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpę­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpę­dzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wpę­dzić się (ndk. wpę­dzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wpę­dzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpędzać

Wiktionary


wpłacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpła­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpłacać ndk.

 rzecz. wpłacenie n.

Wiktionary


wpłacać

ui­szczać jakąś na­leż­ność


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpła­cić)

 (1.1) bank. do­ko­ny­wać wpła­ty, ui­szczać kwotę pie­nięż­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Były mąż musi co mie­siąc wpła­cać na jej konto okre­ślo­ną, re­gu­lar­nie re­wa­lo­ry­zo­wa­ną kwotę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., wpłata ż., wpłacanie n., wpłacenie n.

 czas. wpłacić dk.

Wiktionary


wpłacić

ui­ścić jakąś na­leż­ność


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpła­cać)

 (1.1) do­ko­nać wpła­ty; wnieść na­leż­ność fi­nan­so­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­stre­so­wa­na klient­ka wpła­ci­ła do banku dzie­więć­dzie­siąt sie­dem ty­się­cy zło­tych.

 (1.1) Młody Ta­baks­ba­um, za­pra­gną­wszy zdo­być wie­dzę hip­picz­ną, udał się do ta­ter­sa­lu i wpła­ci­wszy 60 gro­szy wziął udział w pier­wszej lek­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpłata ż., wpłacenie n., dopłata ż.

 czas. wpłacać

Wiktionary


wpłata

1. wpła­co­na kwota;
2. wpła­ce­nie pie­nię­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wpła­ce­nie pie­nię­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpłacać, wpłacić

 rzecz. dopłata ż.

Wiktionary


wpłato-bankomat

ban­ko­mat z funk­cja­mi wpła­to­ma­tu


SJP.pl


wpłatomacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wpła­to­mat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpłatomat m.

Wiktionary


wpłatomat

urzą­dze­nie do przyj­mo­wa­nia wpłat go­tów­ki na wska­za­ne konto ban­ko­we, w niek­tó­rych wer­sjach umoż­li­wia­ją­ce re­a­li­za­cję czeku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do wpła­ca­nia pie­nię­dzy

Wiktionary

Wpła­to­mat, zwany rów­nież ban­ko­ma­tem do wpłat – urzą­dze­nie do przyj­mo­wa­nia wpłat na konta ban­ko­we.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wpłatomacik mrz.

Wiktionary


wpław

pły­nąc bez­poś­red­nio w wo­dzie (np. Po­ko­na­li­śmy wpław całe je­zio­ro.)


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) pły­nąc w wo­dzie o włas­nych si­łach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwaf, AS: fpu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pława ż., pławka ż.

 czas. pływać, pławić ndk., spławić dk., spławiać ndk.

 przym. pławny, spławny

Wiktionary


wpłukać

w tech­ni­ce: umo­co­wać pale w grun­cie przez oble­wa­nie miejsc ich umie­szcze­nia wodą


SJP.pl


wpłynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpły­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: fpu̯ỹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ, wpływanie dk.

 przym. wpływowy

 czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary


wpłynąć

1. mieć wpływ, wy­mu­sić zmia­nę;
2. przy­być do wnę­trza drogą wodną


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wpły­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług urzęd­ni­ków, zmia­ny nie wpły­ną na licz­bę za­trud­nio­nych na­u­czy­cie­li i na wy­so­kość ich pen­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fpu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wpływowy

 rzecz. wpłynięcie n., wpływanie n.

 czas. wpływać

Wiktionary


wpływ

1. od­dzia­ły­wa­nie
2. zwy­kle w l.mn.: przy­chód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­sta­wa­nie się cie­czy, sub­stan­cji do ja­kie­goś zbior­ni­ka, po­mie­szcze­nia

 (1.2) pre­sja, od­dzia­ły­wa­nie na coś lub kogoś

 (1.3) naj­czę­ściej w lm.: ko­rzyst­ne zna­jo­mo­ści, sto­sun­ki mię­dzy­ludz­kie

 (1.4) wpła­co­ne pie­nią­dze (na konto, do kasy, do banku itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Is­la­mizm ma trzy głów­ne cechy wy­róż­nia­ją­ce: wier­ność wobec świę­te­go prawa (Sza­ria­tu), odrzu­ce­nie wpły­wów Za­cho­du oraz prze­i­sto­cze­nie wiary w ide­o­lo­gię.

 (1.4) Or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we ape­lu­ją do pre­mie­ra, aby nie ob­ci­nał im wpły­wów z 1 pro­cen­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨf, AS: fpu̯yf

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpływać, wypływać

 przym. wpływowy

 rzecz. wpłynięcie n., wpływanie n.

Wiktionary


wpływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wpły­wać.

 (1.2) wy­wie­ra­nie na­ci­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uży­wa­nie Mocy w celu wpły­wa­nia na świec­ki wszechś­wiat nie­u­chron­nie ko­rum­pu­je, więc wszy­scy użyt­kow­ni­cy jas­nej stro­ny albo stają się dro­biaz­go­wy­mi żan­dar­ma­mi, albo ucie­ka­ją się do ta­o­i­stycz­nej me­dy­ta­cji w po­szu­ki­wa­niu ab­so­lut­nej praw­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨˈvãɲɛ, AS: fpu̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ, wpłynięcie dk.

 przym. wpływowy

 czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary


wpływać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wpły­nąć)

 (1.1) pły­nąc do­sta­wać się na teren ja­kie­goś ob­sza­ru

 (1.2) spra­wiać, że ktoś lub coś za­cho­wu­je się w okre­ślo­ny spo­sób: także. po­cią­gać za sobą za­cho­dze­nie pew­nych zja­wisk; wy­wie­rać wpływ

 (1.3) urz. o pocz­cie, pie­nią­dzach, wnio­skach itp.: zo­sta­wać do­star­czo­nym

 (1.4) mar. za­wi­jać, przy­bi­jać do portu

 (1.5) przen. uno­sząc się, do­sta­wać się z zew­nątrz do wnę­trza

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) o cie­kach wod­nych: mieć uj­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są ka­mie­nie Pier­wszej Ka­ta­rak­ty. Gra­ni­to­we wrota, przez które Nil wpły­wa na te­ry­to­rium Egip­tu.

 (1.2) Twór­cę grupy, Alek­san­dra Bra­gi­na, ko­ja­rzo­no z półś­wiat­kiem, co wpły­wa­ło nie­ko­rzyst­nie na jej wi­ze­ru­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpwɨvat͡ɕ, AS: fpu̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ m., wpływanie n., wpłynięcie n.

 przym. wpływowy

 czas. wpłynąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oddziaływać

 (1.4) zawijać

 (2.1) uchodzić

Wiktionary


wpływolog

iro­nicz­nie: ba­dacz li­te­ra­tu­ry, bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem te­o­rii, że każdy utwór li­te­rac­ki pow­sta­je jako wynik od­dzia­ły­wa­nia in­nych ut­wo­rów li­te­rac­kich


SJP.pl


wpływologia

iro­nicz­nie: uz­na­wa­nie, że czyn­ni­ka­mi wy­wo­łu­ją­cy­mi pow­sta­wa­nie ja­kichś dzieł oraz kształ­tu­ją­cy­mi ich formę i styl są głów­nie wpły­wy in­nych dzieł i in­nych twór­ców


SJP.pl

Wpły­wo­lo­gia – iro­nicz­ny ter­min okre­śla­ją­cy ze­spół wy­wo­dzą­cych się z po­zy­ty­wiz­mu prak­tyk ba­daw­czych na grun­cie nauki o li­te­ra­tu­rze, a cza­sem także in­nych nauk o sztu­ce (hi­sto­rii sztu­ki, mu­zy­ko­lo­gii) lub hi­sto­rio­gra­fii.

Po­zy­ty­wi­stycz­na me­to­do­lo­gia badań li­te­rac­kich zgod­nie z ewo­lu­cjo­niz­mem kon­cen­tro­wa­ła się na wy­naj­dy­wa­niu wza­jem­nych po­wią­zań i za­leż­no­ści („wpły­wów”) mię­dzy ut­wo­ra­mi li­te­rac­ki­mi.

Wikipedia


wpływologiczny

do­ty­czą­cy wpły­wo­lo­gii


SJP.pl


wpływowość

→ wpły­wo­wy


SJP.pl

Patrz:

wpływowy

wpływowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wpły­wo­wy


SJP.pl


wpływowy

1. taki, z któ­rym inni się liczą, po­sia­da­ją­cy wpły­wy, usto­sun­ko­wa­ny;
2. da­ją­cy moż­li­wość wpły­wa­nia, za­pew­nia­ją­cy wpły­wy;
3. śro­do­wi­sko­wo: łatwo ule­ga­ją­cy cu­dzym wpły­wom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy duży wpływ, au­to­ry­tet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki niej mógł bywać w do­mach ary­sto­kra­tycz­nych, zwła­szcza u bar­dzo wpły­wo­wej Zofii z Bra­nic­kich Ode­scal­chi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨˈvɔvɨ, AS: fpu̯yvovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ m., wpływanie n., wpłynięcie n.

 czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możny, prominentny, ustosunkowany, ważny, wysoko postawiony

Wiktionary


wpływy

1. od­dzia­ły­wa­nie
2. zwy­kle w l.mn.: przy­chód


SJP.pl


wrabianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wra­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrabiać ndk.

Wiktionary


wrabiać

1. pot. wplą­ty­wać kogoś w jakąś nie­przy­jem­ną dla niego spra­wę;
2. wpla­tać w two­rzo­ną tka­ni­nę nitki in­ne­go typu bądź innej barwy;
3. pot. wra­biać się - (rzad­kie) nieś­wia­do­mie zga­dzać się na udział w nie­przy­jem­nej dla sie­bie sy­tu­a­cji


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) two­rzyć nie­praw­dzi­we prze­ko­na­nie, że ktoś uczest­ni­czył w prze­step­stwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrabianie n.

Wiktionary


wracajżeż

cza­sow­nik "wra­caj" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-żeż"


SJP.pl


wracanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wra­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wracać ndk.

Wiktionary


wracać

1. kie­ro­wać się w prze­ciw­nym kie­run­ku;
2. za­cząć coś robić po­now­nie;
3. kon­ty­nu­o­wać; na­wią­zać do cze­goś po­now­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wró­cić)

 (1.1) przy­by­wać do miej­sca, z któ­re­go się wysz­ło lub było po­przed­nio

 (1.2) po­na­wiać myśl lub temat, o któ­rym mó­wi­ło się lub my­śla­ło wcze­śniej

 (1.3) przen. odzy­ski­wać przy­tom­ność, wła­dze umy­sło­we, uspo­ka­jać się

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wró­cić)

 (2.1) przest. zwra­cać, przy­wra­cać

cza­sow­nik zwrot­ny wra­cać się

 (3.1) cofać się, robić kilka kro­ków wstecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świę­ta wra­cam do domu.

 (1.2) Nie chcę wra­cać do tej roz­mo­wy. Wszyst­ko już zo­sta­ło wy­ja­śnio­ne.

 (1.3) Rano oj­ciec był bar­dzo zde­ner­wo­wa­ny. Idź, zo­bacz czy już wró­cił do sie­bie.

 (2.1) Wiej­skie po­wie­trze wró­ci­ło jej siły.

 (3.1) Synku, wróć się i pos­przą­taj pa­pier­ki, które roz­rzu­ci­łeś na po­dło­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrat͡sat͡ɕ, AS: vracać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwrot m., zwrotnik m., zwrotka ż., wracanie n.

 czas. nawracać ndk., odwracać ndk., powracać ndk., przewracać ndk., przywracać ndk., wywracać ndk., zawracać ndk., wrócić dk.

Wiktionary


wrachowywać

rzad­ko: włą­czać do ra­chun­ku; wli­czać


SJP.pl


wraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrak m.

Wiktionary


wradzać

1. ro­dząc prze­ka­zy­wać coś po­tom­stwu;
2. wra­dzać się - wda­wać się (w kogoś)


SJP.pl


wrak

1. za­to­pio­ny lub zni­szczo­ny sta­tek;
2. po­jazd nie na­da­ją­cy się do użyt­ku;
3. czło­wiek scho­ro­wa­ny lub wy­czer­pa­ny psy­chicz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reszt­ki usz­ko­dzo­ne­go stat­ku lub sa­mo­lo­tu;

 (1.2) pot. wy­ek­splo­a­to­wa­ny, zni­szczo­ny po­jazd, ma­szy­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przen. o czło­wie­ku scho­ro­wa­nym, nie­do­łęż­nym, wy­czer­pa­nym fi­zycz­nie lub psy­chicz­nie

Wiktionary

Wrak – za­to­pio­na lub po­waż­nie usz­ko­dzo­na jed­nost­ka pły­wa­ją­ca opu­szczo­na przez za­ło­gę. Okre­śle­nie czę­sto uży­wa­ne rów­nież w sto­sun­ku do zep­su­tych lub zni­szczo­nych sa­mo­cho­dów, sa­mo­lo­tów i ma­szyn.

Wraki stat­ków czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie za­to­pio­ne na nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści i utrzy­mu­ją­ce się na wo­dzie lub tuż pod jej po­wierzch­nią np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nur­ko­wie wy­do­by­li z morza wrak stat­ku.

 (1.2) Tym wra­kiem, co stoi w ga­ra­żu, ra­czej nie da się jeź­dzić.

 (2.1) He­niek jest w tej chwi­li wra­kiem, tak go ta wódka zni­szczy­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrak, AS: vrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrakowisko n.

:: zdrobn. wraczek m.

 przym. wrakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grat, rupieć, trup, ruina

 (2.1) żywy trup, strzęp ludzki, strzęp człowieka, ruina

Wiktionary


wrakowisko

miej­sce, gdzie zgro­ma­dzo­no wraki, zni­szczo­ne po­ja­zdy i ma­szy­ny


SJP.pl


wrakowy

przy­miot­nik od: wrak


SJP.pl


wrakoń

ja­dal­na ryba z rzędu strzę­pie­lo­wa­tych


SJP.pl


wrangel

naz­wi­sko


SJP.pl

Wran­gel ( Врангель) – dawne osied­le typu miej­skie­go w Kraju Nad­mor­skim na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji, obec­nie część Na­chod­ki. W 2002 roku za­miesz­ka­ny przez 15 346 osób. Osied­le zo­sta­ło zlik­wi­do­wa­ne w 2004 roku.

We Wran­glu znaj­du­je się Port Wo­stocz­nyj, jeden z naj­więk­szych in­ter­mo­dal­nych por­tów ro­syj­skich. Do­cie­ra do niego rów­nież od­no­ga Kolei Trans­sy­be­ryj­skiej.

Wikipedia


wrangle

po­tocz­nie: spod­nie marki Wran­gler; Wran­gle­ry


SJP.pl

Wran­gle – wieś w An­glii, w hrab­stwie Lin­colns­hi­re, w dy­stryk­cie Bo­ston. Leży 50 km na po­łud­nio­wy wschód od Lin­coln i 171 km na pół­noc od Lon­dy­nu.

Wikipedia


wrangler

1. marka dżin­sów i odzie­ży oraz firma;
2. model sa­mo­cho­du marki Jeep


SJP.pl

Wran­gler – w ten spo­sób okre­śla­ni są naj­lep­si stu­den­ci na Uni­wer­sy­te­cie Cam­brid­ge. Naj­lep­szy z naj­lep­szych na­zy­wa­ny jest Se­nior Wran­gler. Dla kon­tra­stu naj­słab­szy ze stu­den­tów, któ­re­mu udało się zdać eg­za­min to "wo­o­den spoon" (pol. "drew­nia­na łyżka").

W Sta­nach Zjed­no­czo­nych słowo "wran­gler" oz­na­cza kow­bo­ja, czło­wie­ka opie­ku­ją­ce­go się końmi.

Wikipedia


wranglery

spod­nie marki Wran­gler


SJP.pl


wrap

[czy­taj: wrap lub rap] ka­nap­ka z okrą­głe­go chleb­ka i za­wi­nię­tym w środ­ku na­dzie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ro­dzaj ka­nap­ki wy­ko­na­nej z okrą­głe­go pla­ce­kac­ka (np. tor­til­li czy pity) z za­wi­nię­tym w środ­ku na­dzie­niem;

Wiktionary

Wrap (z ang. „za­wi­nąć”) – ro­dzaj ka­nap­ki wy­ko­na­nej z okrą­głe­go pła­skie­go chleb­ka (np. mek­sy­kań­ska tor­til­la, arab­ska pita lub or­miań­ski la­wasz) z za­wi­nię­tym w środ­ku na­dzie­niem.

Wrap różni się od tra­dy­cyj­nej ka­nap­ki tym, że cał­ko­wi­cie spo­wi­ja na­dzie­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary


wratysław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wro­ci­sław (Wra­ty­sław) – imię mę­skie
  • Wra­ty­sław I (888-921) – ksią­żę cze­ski od 915
  • Wra­ty­sław II (1032-1092) – ksią­żę Czech od 1061, pier­wszy król cze­ski od 1085
  • Wra­ty­sław Brneń­ski (zm. 1156) – ksią­żę brneń­ski
  • Wra­ty­sław (1181-1231) – naj­star­szy syn Prze­my­sła Ot­to­ka­ra I
  • Wroc­ław (cze.: Vra­tis­lav)
  • War­ci­sław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­skie­mu księ­ciu Wra­ty­sła­wo­wi przy­pi­su­je się za­ło­że­nie mia­sta Wroc­ła­wia.

Wiktionary


wratysławek

zdrob­nie­nie od: Wra­ty­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wratysławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wra­ty­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wratysławostwo

Wra­ty­sław z mał­żon­ką; Wra­ty­sła­wo­wie


SJP.pl


wratysławowie

Wra­ty­sław z mał­żon­ką; Wra­ty­sła­wo­stwo


SJP.pl


wratysławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wra­ty­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wraz

razem, wspól­nie (z kimś, z czymś)


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) książk. razem, wspól­nie (z kimś)

 (1.2) książk. rów­no­cze­śnie (z ja­kimś wy­da­rze­niem)

 (1.3) książk. razem, łącz­nie (z in­ny­mi zja­wi­ska­mi, przed­mio­ta­mi, fak­ta­mi)

 (1.4) stpol. w sam raz, w od­po­wied­nim mo­men­cie

 (1.5) daw. w tej chwi­li, na­tych­miast, nagle

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) stpol. idea, wy­o­bra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) księż­na wraz z or­sza­kiem wy­ru­szy­ła z go­ścin­ne­go Tyńca do Kra­ko­wa (…)

 (1.2) Ta sy­tu­a­cja ule­gła za­sad­ni­czej zmia­nie wraz z pow­sta­niem NSZZ „So­li­dar­ność”, a na­stęp­nie po wpro­wa­dze­niu w Pol­sce stanu wo­jen­ne­go.

 (1.3) Za ową ścia­ną z ksią­żek umie­ści­łam swoją sy­pial­nię wraz z biur­kiem i szpar­ga­ła­mi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vras, AS: vras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz m.

 liczgł. raz

Wiktionary


wrazić

prze­sta­rza­le:
a) wet­knąć, wepch­nąć, wbić
b) wpoić, wszcze­pić coś komuś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ener­gicz­nie wło­żyć coś do cze­goś in­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ro­dzin­nej Wi­gi­lii Ża­ne­ta znów wra­zi­ła kij w mro­wi­sko, po­ru­sza­jąc temat abor­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. razić ndk.

 rzecz. wrażenie n., raz mrz.

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włożyć, wsadzić

Wiktionary


wrażać

prze­sta­rza­le:
a) wbi­jać, wpy­chać, wty­kać
b) wpa­jać, wszcze­piać coś komuś


SJP.pl


wrażenia

prze­sta­rza­le:
a) wet­knąć, wepch­nąć, wbić
b) wpoić, wszcze­pić coś komuś


SJP.pl


wrażenie

prze­sta­rza­le:
a) wet­knąć, wepch­nąć, wbić
b) wpoić, wszcze­pić coś komuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) re­ak­cja na bo­dziec zew­nętrz­ny lub wew­nętrz­ny;

 (1.2) ogól­ne wra­że­nie psy­chicz­ne w okre­ślo­ne sy­tu­a­cji

 (1.3) fizj. in­for­ma­cja od­bie­ra­na za po­mo­cą zmy­słów

Wiktionary

Wra­że­nie – pier­wot­ny i naj­bar­dziej pod­sta­wo­wy pro­ces poz­naw­czy czło­wie­ka. Pow­sta­je na sku­tek bez­poś­red­nie­go dzia­ła­nia bodź­ców ze świa­ta zew­nętrz­ne­go lub z wnę­trza or­ga­niz­mu na za­koń­cze­nia ner­wo­we (re­cep­to­ry), wy­wo­łu­jąc re­ak­cję psy­chicz­ną. Jeden obiekt może jed­no­cze­śnie dzia­łać na kilka ro­dza­jów na­rzą­dów zmy­sło­wych, przez co jed­no­cze­śnie można od­czu­wać kilka ro­dza­jów wra­żeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świe­żo oto ści­skał rękę pani Emi­lii, i uścisk ów nie zo­sta­wił mu żad­ne­go wra­że­nia, pod­czas gdy dziś je­szcze pa­mię­tał cie­pło dłoni panny Ma­ry­ni i doz­na­wał pew­ne­go ro­dza­ju dre­szczu na samo o tym wspom­nie­nie.

 (1.1) To, z jaką pro­sto­tą i ge­niu­szem Kim mówił o naj­bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych pro­ble­mach, wy­ja­da­jąc ze sło­i­ka śmie­ta­nę, która od czasu do czasu ka­pa­ła mu na ubra­nie, wy­war­ło na mnie nie­za­pom­nia­ne wra­że­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vražẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz., wrażliwość ż., wrażliwiec mos., wrażeniowiec mos.

 przym. wrażeniowy, wrażliwy

 czas. wrazić dk., wrażać ndk.

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekt, odczucie

Wiktionary


wrażeniowiec

osoba łatwo ule­ga­ją­ca wra­że­niom, kie­ru­ją­ca się nimi bar­dziej niż my­śle­niem


SJP.pl


wrażeniowy

przy­miot­nik od: wra­że­nie


SJP.pl


wrażliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wraż­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażliwiec mos., wrażliwość ż.

 przym. wrażliwy

Wiktionary


wrażliwiec

po­tocz­nie: osoba bar­dzo wraż­li­wa, prze­ży­wa­ją­ca wszyst­ko in­ten­syw­nie; nad­wraż­li­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba nad­mier­nie wraż­li­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażenie n., wrażliwość ż.

 czas. uwrażliwiać ndk., uwrażliwić dk.

 przym. wrażliwy

 przysł. wrażliwie

Wiktionary


wrażliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wraż­li­wie


SJP.pl


wrażliwość

1. po­dat­ność na bodź­ce, prze­ży­wa­nie emo­cji; czu­łość, uczu­cio­wość, tkli­wość;
2. skłon­ność do obra­ża­nia się; prze­czu­le­nie, draż­li­wość;
3. po­dat­ność, brak od­por­no­ści na coś; skłon­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. zdol­ność od­bie­ra­nia bodź­ców po­przez zmy­sły

 (1.2) zdol­ność prze­ży­wa­nia emo­cji i od­czu­wa­nia wra­żeń; bycie wy­czu­lo­nym

 (1.3) słaba od­por­ność, po­dat­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzię­ki kre­dy­tom, które za chwi­lę wygra, spła­ci co bar­dziej na­glą­ce długi, za­pła­ci pier­wszą tran­szę za sta­tek, znów bę­dzie w ruchu i prze­ko­na się, jakie to cuda ma do za­o­fe­ro­wa­nia ga­lak­ty­ka oso­bie o jego wy­jąt­ko­wych zdol­no­ściach i wraż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vraʒˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: vražlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażenie n., wrażliwiec m., przewrażliwienie n., nadwrażliwość ż., raz mrz.

 przym. wrażliwy

 przysł. wrażliwie

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czułość

 (1.2) delikatność

Wiktionary


wrażliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wraż­li­wy


SJP.pl


wrażliwy

1. łatwo, szyb­ko, sil­nie re­a­gu­ją­cy na coś; czuły, uczu­cio­wy, tkli­wy;
2. skłon­ny do obra­ża­nia się; prze­czu­lo­ny, po­bud­li­wy, draż­li­wy;
3. po­dat­ny na wpły­wy z zew­nątrz, mało od­por­ny; skłon­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wraż­li­wość, łatwo re­a­gu­je na bodź­ce zmy­sło­we

 (1.2) taki, który ma dużą zdol­ność do od­czu­wa­nia i prze­ży­wa­nia emo­cji

 (1.3) taki, który ma słabą od­por­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie psy mają bar­dzo wraż­li­wy węch.

 (1.2) On jest bar­dzo wraż­li­wą osobą i łatwo po­pa­da w de­pre­sję.

 (1.3) Małe dzie­ci, zwła­szcza te z roz­wi­ja­ją­cy­mi się płu­ca­mi, są bar­dziej wraż­li­we na pleśń, co może pro­wa­dzić do pro­ble­mów od­de­cho­wych i przy­czy­niać się do roz­wo­ju astmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vraʒˈlʲivɨ, AS: vražlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażenie n., raz mrz., wrażliwiec m., wrażliwość, przewrażliwienie

 czas. uwrażliwić, przewrażliwić

 przym. przewrażliwiony

 przysł. wrażliwie

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odczuwający, pobudliwy

 (1.2) czuły, uczuciowy

 (1.3) delikatny, podatny, słaby

Wiktionary


wrażość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wraże; cecha tych, któ­rzy są wraży

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wraży

 przysł. wrażo

Wiktionary


wraży

daw­niej, dziś książ­ko­wo: zwią­za­ny z wro­giem, nie­przy­ja­cie­lem; wrogi, nie­przy­jaz­ny, nie­przy­chyl­nie na­sta­wio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. wrogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zni­szczy­my wszyst­kie wę­dzi­dła, ostro­gi / Nie bę­dzie groź­nie strze­lać wraży bat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażość ż.

Wiktionary


wre

skró­to­wiec, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = wojsk. walka ra­dio­e­lek­tro­nicz­na

Wiktionary


wrednie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wred­ny, per­fid­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wredny

 rzecz. wredność ż.

Wiktionary


wredniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wred­nie


SJP.pl


wredniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wred­ny


SJP.pl


wredność

fał­szy­wość, pod­stęp­ny cha­rak­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wred­ne; cecha tych, któ­rzy są wred­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wredota ż.

 przym. wredny

 przysł. wrednie

Wiktionary


wredny

1. świa­do­mie zło­śli­wy i ro­bią­cy komuś przy­krość; podły, nik­czem­ny;
2. wła­ści­wy komuś po­dłe­mu, świad­czą­cy o po­dło­ści, np. wred­ny cha­rak­ter; 4. trud­ny do znie­sie­nia, nie­przy­jem­ny, bu­dzą­cy nie­chęć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. pełny po­dło­ści, fał­szu

 (1.2) pot. bu­dzą­cy nie­chęć, trud­ny do znie­sie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moi byli są­sie­dzi byli niez­wy­kle wred­ni. Wcho­dzi­li do mo­je­go miesz­ka­nia jak na swoje i ro­bi­li awan­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛdnɨ, AS: vredny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wredność ż., wredota ż.

 przysł. wrednie

Wiktionary


wredota

(r. żeń­ski) po­tocz­nie: ko­bie­ta podła, nik­czem­na, bar­dzo nie­u­przej­ma; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obraź. ko­bie­ta nie­u­przej­ma, kłót­li­wa, trud­na w oby­ciu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wredność ż.

 przym. wredny

Wiktionary


wrestler

[czy­taj: rest­ler] spor­to­wiec upra­wia­ją­cy wrest­ling - wi­do­wi­sko­wy sport roz­gry­wa­ny na ringu


SJP.pl


wrestlerka

→ wrest­ler [czy­taj: rest­ler­ka]


SJP.pl


wrestlerski

→ wrest­ler [czy­taj: rest­ler­ski]


SJP.pl


wrestling

[czy­taj: rest­ling] wi­do­wi­sko­wy sport roz­gry­wa­ny na ringu, ro­dzaj re­ży­se­ro­wa­nych walk za­pa­śni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ame­ry­kań­ska od­mia­na za­pa­sów z ele­men­ta­mi po­pi­sów;

Wiktionary

Wrest­ling (ang. "pro­fes­sio­nal wrest­ling", "pro wrest­ling"; pol. "za­pa­sy za­wo­do­we", "za­pa­sy pro­fe­sjo­nal­ne") – ro­dzaj roz­ryw­ki spor­to­wej, po­sia­da­ją­cej ele­men­ty spor­tu walki i spek­ta­klu. Wy­wo­dzi się z bry­tyj­skie­go ro­dza­ju walk zwa­ne­go wol­no­a­me­ry­kan­ką. Naj­więk­szy wpływ na uksz­tał­to­wa­nie się wrest­lin­gu miały Stany Zjed­no­czo­ne. Jest rów­nież po­pu­lar­ny w Mek­sy­ku, gdzie pow­stał styl lucha libre, i w Ja­po­nii, w któ­rej pow­stał styl pu­ro­re­su.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛstlʲĩŋk, AS: restlʹĩŋk

Wiktionary


wrestlingowy

→ wrest­ling [czy­taj: rest­lin­go­wy]


SJP.pl


wreszcie

na­resz­cie, w końcu


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) na­resz­cie, w końcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie przy­je­cha­łeś! Tak długo na cie­bie cze­ka­li­śmy!

 (1.1) Czy wresz­cie po­wiesz mi, o co ci wła­ści­wie cho­dzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛʃʲt͡ɕɛ, AS: vrešʹće

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nareszcie

Wiktionary


wright

[czy­taj: rajt] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Frank Lloyd Wright (1869-1959) - ar­chi­tekt ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bra­cia Or­vil­le i Wil­bur Wright – kon­struk­to­rzy pier­wsze­go sa­mo­lo­tu
  • Ale­xis Wright (ur. 1950) – au­stra­lij­ska pi­sar­ka
  • Alp­hon­se Wright (1887–1953) – bel­gij­ski pił­karz
  • An­drew Wright (1895–1971) – bry­tyj­ski urzęd­nik ko­lo­nial­ny
  • Au­stin Wright (1922–2003) – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Ba­i­ley Wright (ur. 1992) – au­stra­lij­ski pił­karz
  • Billy Wright (1924–1994) – an­giel­ski pił­karz
  • Brad Wright (ur. 1961) – ka­na­dyj­ski pro­du­cent fil­mo­wy, aktor i sce­na­rzy­sta
  • Bran­dan Wright (ur. 1987) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Beals Wright (1879–1961) – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta
  • Bon­nie Wright (ur. 1991) – bry­tyj­ska ak­tor­ka
  • Casey Wright (ur. 1995) – au­stra­lij­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska

Wikipedia


writer

osoba ma­lu­ją­ca spra­y­em; gra­fi­ciarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LibreOffice Wri­ter – edy­tor tek­stu
  • OpenOffice.org Wri­ter – edy­tor tek­stu
  • Wri­ter – album Ca­ro­le King z 1970 roku

Wikipedia


wrl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. polit. Wę­gier­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WRL był nie­zbyt przy­jem­nym okre­sem hi­sto­rii Wę­gier.

Wiktionary


wrn

skrót od:
1. Wo­je­wódz­ka Rada Na­ro­do­wa - organ wła­dzy pań­stwo­wej w PRL;
2. Wol­ność, Rów­ność, Nie­pod­le­głość - kon­spi­ra­cyj­na par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w cza­sie II wojny świa­to­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Par­tia So­cja­li­stycz­na – Wol­ność, Rów­ność, Nie­pod­le­głość
  • Wo­je­wódz­ka rada na­ro­do­wa

Wikipedia


wro

śro­do­wi­sko­wo: Wroc­ław; wro


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = pot. Wroc­ław

Wiktionary


wrobić

1. pot. wplą­tać kogoś w jakąś nie­przy­jem­ną dla niego spra­wę;
2. wpleść w two­rzo­ną tka­ni­nę nitki in­ne­go typu bądź innej barwy;
3. pot. wro­bić się - nieś­wia­do­mie zgo­dzić się na udział w nie­przy­jem­nej dla sie­bie sy­tu­a­cji


SJP.pl


wroc.

skrót

 (1.1) = wroc­ław­ski

Wiktionary


wrocanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wro­can­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Tar­no­wiec
  • Wro­can­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Miej­sce Pia­sto­we

Wikipedia


wrocek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. żart. Wroc­ław

Wiktionary

Wro­cek – kot do­mo­wy rasy kot bry­tyj­ski, po­rzu­co­ny na wroc­ław­skim dwor­cu au­to­bu­so­wym, a na­stęp­nie adop­to­wa­ny przez pre­zy­den­ta Wroc­ła­wia Jacka Su­try­ka i miesz­ka­ją­cy w Urzę­dzie Miej­skim Wroc­ła­wia. Kot jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­mo­cji mia­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam kie­dyś mia­łem przy­jem­ność pra­co­wa­nia na oha­pie we Wroc­ku w roz­lew­ni wina.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podwrocławski

 rzecz. wrocławianin mos., wrocławianka ż., Wrocław mrz.

Wiktionary


wrochna

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Wroch­na – pol­ski fizyk
  • Mał­go­rza­ta Wroch­na – pol­ska ma­lar­ka i le­karz

Wikipedia


wrocisław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wro­ci­sław, Wroc­sław, Wro­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Wroci-" („wró­cić, wró­cić się, przy­wró­cić”) i "-sław" („sława”). Może zatem oz­na­czać "ten, który przy­wró­ci sławę". Pol­ska nazwa mia­sta Wroc­ław po­cho­dzi od jed­nej ze skró­co­nych form tego imie­nia: Wro­ci­sław → Wroc­sław. Po­dob­ną ety­mo­lo­gię ma nazwa sto­li­cy Sło­wa­cji, Bra­ty­sła­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­skie­mu księ­ciu Wro­ci­sła­wo­wi przy­pi­su­je się za­ło­że­nie na­sze­go mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław mrz.

Wiktionary


wrocisława

imię żeń­skie


SJP.pl


wrocisławczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wro­ci­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wrocisławek

zdrob­nie­nie od: Wro­ci­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wrocisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wro­ci­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wrocisławka

zdrob­nie­nie od: Wro­ci­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


wrocisławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wro­ci­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wrocisławostwo

Wro­ci­sław z mał­żon­ką; Wro­ci­sła­wo­wie


SJP.pl


wrocisławowie

Wro­ci­sław z mał­żon­ką; Wro­ci­sła­wo­stwo


SJP.pl


wrocisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wro­ci­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wrocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Wroc­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń.

Wikipedia


wroczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


wrocław

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto wo­je­wódz­kie nad Odrą, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce;

Wiktionary

}|-

( Vra­tis­la­via, , Vra­tis­lav) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, sie­dzi­ba władz wo­je­wództ­wa dol­no­ślą­skie­go i po­wia­tu wroc­ław­skie­go. Po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, na Ni­zi­nie Ślą­skiej, nad Odrą i czte­re­ma jej do­pły­wa­mi. Jest hi­sto­rycz­ną sto­li­cą Dol­ne­go Ślą­ska, a także ca­łe­go Ślą­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We Wroc­ła­wiu jeż­dżą nie­bie­skie tram­wa­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔt͡swaf, AS: vrocu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrocławianin mos., wrocławianka ż., wrocławiak mos., Wrocek mrz., Wrocisław mrz., Wrocławice nmos.

 przym. wrocławski, podwrocławski, pozawrocławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Wrocisław; skr. W-w

Wiktionary


wrocławiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wroc­ła­wiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrocławiak m.

Wiktionary


wrocławiak

po­tocz­nie: wroc­ła­wia­nin (miesz­ka­niec Wroc­ła­wia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Wroc­ła­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔt͡sˈwavʲjak, AS: vrocu̯avʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., wrocławianin m., wrocławianka ż.

:: zdrobn. wrocławiaczek m.

:: fż. wrocławiaczka ż.

 przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrocławianin

Wiktionary


wrocławianeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wroc­ła­wian­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrocławianka ż.

Wiktionary


wrocławianin

miesz­ka­niec Wroc­ła­wia; Wroc­ła­wiak (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wroc­ła­wia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Wroc­ła­wia, uro­dzo­na we Wroc­ła­wiu

Wiktionary

Grupa wy­daw­ni­cza Wroc­ła­wia­nin – wy­da­je trzy ma­ga­zy­ny:

Grupa Wy­daw­ni­cza „Wroc­ła­wia­nin” ma stały pa­tro­nat me­dio­wy nad Operą Wroc­ław­ską, Mu­ze­um Miej­skim Wroc­ła­wia, Mu­ze­um Na­ro­do­wym, Oś­rod­kiem Kul­tu­ry i Sztu­ki we Wroc­ła­wiu, Wroc­ław­skim Cen­trum Se­nio­ra, Miej­ską Bi­blio­te­ką Pu­blicz­ną we Wroc­ła­wiu, Cen­trum In­for­ma­cji i Roz­wo­ju Spo­łecz­ne­go, Dol­no­ślą­skim Fe­sti­wa­lem Nauki, pier­wszo­li­go­wym klu­bem ko­szy­ka­rek WTK Ślęza Wroc­ław, Dol­no­ślą­skim Forum Po­li­tycz­nym i Go­spo­dar­czym w Krzy­żo­wej oraz wroc­ław­skim zoo, z któ­rym pro­wa­dzi akcję „Gmino, przy­tul ży­ra­fę”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvrɔt͡swaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: vrocu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., Wrocek m., wrocławiak m.

:: fż. wrocławianka ż.

 przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wrocławiak

Wiktionary


wrocławianka

miesz­kan­ka Wroc­ła­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wroc­ła­wia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Wroc­ła­wia, uro­dzo­na we Wroc­ła­wiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvrɔt͡swaˈvʲjãnka, AS: vrocu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., Wrocek m., wrocławiak m.

:: zdrobn. wrocławianeczka ż.

:: fm. wrocławianin m.

 przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary


wrocławice

Zo­bacz też: Wroc­ła­wi­ce (osada).

Wroc­ła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.

Wikipedia


wrocławski

→ Wroc­ław (mia­sto), → Wroc­ław­skie (re­gion)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: Wroc­ław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez 10 mie­się­cy wroc­ław­skiej po­li­cji i pro­ku­ra­tu­rze nie udało się zła­pać spraw­ców kra­dzie­ży trzech mi­lio­nów zło­tych z wrzut­ni ban­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔt͡sˈwafsʲci, AS: vrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., wrocławianin m., wrocławiak m., wrocławianka ż.

 przym. podwrocławski

Wiktionary


wrocławskie

→ Wroc­ław (mia­sto), → Wroc­ław­skie (re­gion)


SJP.pl


wrocławskość

→ wroc­ław­ski


SJP.pl

Patrz:

wrocławski

wrodzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. wra­dzać)

 (1.1) prze­ka­zać coś po­przez uro­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wro­dzić się (ndk. wra­dzać się)

 (2.1) uro­dzić się, mając cechę lub cechy ob­ser­wo­wal­ne w ro­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du wro­dzo­ne­go pe­sy­miz­mu Ro­za­lia nie ku­pi­ła nigdy losu na żadną lo­te­rię.

 (2.1) W kogo tyś się wro­dzi­ła, dziew­czy­no?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wradzanie, wrodzenie n.

 czas. wradzać ndk.

Wiktionary


wrodzony

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy isto­cie żywej od uro­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agre­sja ludz­ka jest wro­dzo­na czy na­by­ta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔˈd͡zɔ̃nɨ, AS: vroʒõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrodzoność

 czas. wrodzić się dk., wradzać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naturalny, przyrodzony, daw. pierworodny

Wiktionary


wrogi

nie­przy­jaz­ny, nie­przy­chyl­nie na­sta­wio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy wro­go­wi/nie­przy­ja­cie­lo­wi, wrogo na­sta­wio­ny; nie­przy­jaz­ny, nie­życz­li­wy

 (1.2) o pań­stwie: bę­dą­cy wro­giem, bę­dą­cy w sta­nie wojny z innym pań­stwem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) daw. plu­ral|wróg.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wrogi sta­tek pły­wał u wy­brze­ży wyspy.

 (2.1) Wrogi, o Panie, pa­stwią się nade mną / I na miesz­ka­nie dali ot­chłań ciem­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔɟi, AS: vroǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróg m., wrogość ż.

 przysł. wrogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niechętny, surowy; przest. wraży

Wiktionary


wrogo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wrogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wsta­ła, kot za­czął wrogo sy­czeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔɡɔ, AS: vrogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrogość, wróg

 przym. wrogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzyjaźnie

Wiktionary


wrogocin

Wro­go­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin.

Wieś du­chow­na "Wro­go­ci­no", włas­ność pre­ben­dal­na płoc­kiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej w 1542 roku po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie biel­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


wrogość

nie­przy­jaz­ne uczu­cia wobec kogoś albo cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­przy­jaz­ny sto­su­nek do kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔɡɔɕt͡ɕ, AS: vrogość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróg m.

 przym. wrogi

 przysł. wrogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) animozja, antypatia, awersja, niechęć, nienawiść

Wiktionary


wrolować

ro­lu­jąc, wpro­wa­dzić coś do wnę­trza cze­goś


SJP.pl


wromak

naz­wi­sko


SJP.pl


wron

po­spo­li­ty ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. Woj­sko­wa Rada Oca­le­nia Na­ro­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tre­ści odez­wy od­czy­ty­wa­nej przez ge­ne­ra­ła do­wie­dzie­li­śmy się, że WRON „w tro­sce” o naród „po­da­ro­wa­ła” spo­łe­czeń­stwu stan wo­jen­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔ̃n, AS: vrõn

Wiktionary


wrona

po­spo­li­ty ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­vus|Lin­na­e­us|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;

 (1.2) po­gard. godło III Rze­szy

 (1.3) daw. przen. kleks

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) lp. ż. zob. wrony.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kra­czą­ce prze­raź­li­wie / Wrony dziś dach nasz ob­sia­dły.

 (1.2) Ślad po szwab­skiej wro­nie długo po­zo­sta­wał wi­docz­ny na daw­nym Domu Par­tii.

 (1.3) Malec sadzi wrony jak na­ję­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃na, AS: vrõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wronki nmos., Wronka ż., wroniec mzw.

:: zdrobn. wronka ż.

 przym. wroni, wrony, wronowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Łódź, Poznań glapa

 (1.2) gapa

 (1.3) żyd

Wiktionary


wronczanin

miesz­ka­niec Wro­nek


SJP.pl


wronczanka

miesz­kan­ka Wro­nek


SJP.pl


wronczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wron­czyn – część mia­sta Oles­no, w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Wron­czyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska
  • Wron­czyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Stę­szew

Wikipedia


wronecki

→ Wron­ki; wro­niec­ki, wron­kow­ski


SJP.pl


wroni

→ wrona


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wrony, od­no­szą­cy się do wrony

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) taki, który na­le­ży do wrony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wrony, ma­ją­cy cechy wrony

Wiktionary

Patrz:

wrona

Przykłady

 (3.1) Bar­dzo mi przy­jem­nie poz­nać, — rzekł Marks, wy­cią­ga­jąc długą, ko­ści­stą rękę, bar­dzo po­dob­ną do wro­niej nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃ɲi, AS: vrõńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrony mzw., wrona ż., wronka ż., Wronka ż., Wronki nmos.

 przym. wrony

Wiktionary


wroniasty

1. po­dob­ny do wrony; wro­no­wa­ty;
2. po­tocz­nie: zwią­za­ny z Woj­sko­wą Radą Oca­le­nia Na­ro­do­we­go


SJP.pl


wroniec

1. pod­ga­tu­nek wrony siwej; wrona czar­na, czar­no­wron;
2. ro­dzaj ro­ślin z gro­ma­dy wi­dła­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­vus co­ro­ne co­ro­ne|Lin­na­e­us|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych, cały czar­ny z zie­lon­ka­wym po­ły­skiem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hu­pe­rzia|Bernh.|ref=tak., tru­ją­ca ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych, o pę­dach gęsto po­kry­tych drob­ny­mi list­ka­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wro­niec – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Wro­niec – wznie­sie­nie w Gó­rach So­wich
  • wro­niec – ro­dzaj ro­ślin z gro­ma­dy wi­dła­ków
  • wro­niec – inna nazwa czar­no­wro­na (Cor­vus co­ro­ne)
  • Wro­niec – na­pi­sa­na w kon­wen­cji baśni po­wieść Jacka Du­ka­ja o sta­nie wo­jen­nym 1981 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od ga­wro­na wro­niec różni się nieco syl­wet­ką.

 (2.1) Po­ro­śnię­te wroń­cem skał­ki oś­wiet­la­ły słabe pro­mie­nie słoń­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrony mzw., wrona ż., wronka ż., Wronki nmos., Wronka ż.

 przym. wroni, wrony, wronowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. czarnowron, wrona czarna

Wiktionary


wroniecki

→ Wron­ki; wro­nec­ki, wron­kow­ski


SJP.pl


wroników

Zo­bacz też: Wro­ni­ków w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Wro­ni­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


wronin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wro­nin – część miej­sco­wo­ści Czorsz­tyn (obec­nie we więk­szo­ści pod wodą Je­zio­ra Czorsz­tyń­skie­go)
  • Wro­nin – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Wro­nin – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Pol­ska Ce­re­kiew

Wikipedia


wronisko

zgru­bie­nie od: wrona; wroń­sko


SJP.pl


wroniszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wro­ni­szew­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Józef Ka­zi­mierz Wro­ni­szew­ski – pol­ski hi­sto­ryk, po­wie­ścio­pi­sarz
  • Mi­chał Wro­ni­szew­ski – pol­ski psy­chia­tra, spo­łecz­nik, dzia­łacz opo­zy­cji

Wikipedia


wroniątko

pis­klę wrony; wro­nię


SJP.pl


wronię

pis­klę wrony; wro­niąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. młode wrony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gnieź­dzie było troje wro­niąt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrony mzw., wronka ż.

 przym. wrony

Wiktionary


wronka

zdrob­nie­nie od: wrona


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wrona

 (1.2) kulin. napój z kawy, her­ba­ty i śmie­tan­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wron­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz
  • Wron­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • Sła­wo­mir Wron­ka (ur. 1972) – pol­ski fizyk, daw­niej aktor
  • Wron­ka – wznie­sie­nie w Su­de­tach Wschod­nich, w Ob­ni­że­niu By­strzy­cy Kłodz­kiej, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃nka, AS: vrõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż., wronię n., Wronka ż., Wronki nmos.

 przym. wroni

Wiktionary


wronki

zdrob­nie­nie od: wrona


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim;

 (1.2) geogr. adm. gmina w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, z sie­dzi­bą we Wron­kach (1.1);

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w gmi­nie Świę­taj­no;

 (1.4) pot. środ. za­kład karny we Wron­kach (1.1);

Wiktionary

Wron­ki (niem. "Wron­ke", "Fro­nich") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wron­ki. Po­ło­żo­ne nad rzeką Wartą, ok. 58 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum Poz­na­nia.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1383 roku, po­ło­żo­ne było w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. pil­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Zby­chu ga­ru­je we Wron­kach od lu­te­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃ŋʲci, AS: vrõŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wronka ż., wrona ż., Wronka ż.

 przym. wroni, wroniecki, wronkowski

Wiktionary


wronkowski

→ Wron­ki; wro­niec­ki, wro­nec­ki


SJP.pl


wronowatość

ogół cech ty­po­wych dla wrony


SJP.pl


wronowaty

po­dob­ny do wrony; wro­nia­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy cechy wrony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż.

Wiktionary


wronowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wrony

prze­sta­rza­le o koniu lub jego maści: barwy czar­nej, kary


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o maści konia i bar­wie in­nych zwie­rząt) czar­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) koń o czar­nym (wro­nym) uma­szcze­niu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: wrona

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wrony – niek­tó­re ptaki z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych
  • Wrony – przy­sió­łek wsi Stare Bo­ga­czo­wi­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Stare Bo­ga­czo­wi­ce
  • Wrony – przy­sió­łek wsi Silna woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Pszczew
  • Wrony – osada wsi Orze­chó­wek w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie
  • Wrony – część wsi Pa­wel­ce w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Klo­no­wa
  • Wrony – część wsi Za­łucz­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Wrony – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. Gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • Wrony Nowe – do 1996 Wrony
  • Wrony – pol­ski film psy­cho­lo­gicz­ny z 1994 w re­ży­se­rii Do­ro­ty Kę­dzie­rzaw­skiej
  • Wrony – ple­mię In­dian od 1868 za­miesz­ku­ją­cych mię­dzy in­ny­mi re­zer­wat w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści stanu Mon­ta­na
  • Wrony – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie brzo­sto­wic­kim, w siel­so­wie­cie Brzo­sto­wi­ca
  • Wrona

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃nɨ, AS: vrõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż., wronię n.

 przym. wroni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kary

 (2.1) karosz

Wiktionary


wrosnąć

wróść;
1. ros­nąc, za­ko­rze­nić się w coś;
2. stać się czę­ścią cze­goś


SJP.pl


wrost

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. obcy twór w mi­ne­ra­łach, zwy­kle drob­ny krysz­tał in­ne­go mi­ne­ra­łu; wro­stek;
2. po­tocz­nie: wło­sek wro­śnię­ty w skórę po go­le­niu lub de­pi­la­cji;
3. po­tocz­nie: wro­śnię­ty paz­no­kieć


SJP.pl


wrostek

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) obcy twór w mi­ne­ra­łach, zwy­kle drob­ny krysz­tał in­ne­go mi­ne­ra­łu; wrost;
2. ele­ment fo­ne­tycz­ny w rdze­niu wy­ra­zu, bę­dą­cy wy­kład­ni­kiem okre­ślo­nej formy gra­ma­tycz­nej; in­fiks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ele­ment sło­wot­wór­czy umie­szcza­ny wew­nątrz lek­se­mu, np. mor­fem wew­nątrz rdze­nia wy­ra­zu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wro­stek (in­fiks) – mor­fem wew­nątrz rdze­nia wy­ra­zu
  • wro­stek (in­kluz­ja) – ciało obce w mi­ne­ra­le

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvrɔstɛk, AS: vrostek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiksacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infiks

Wiktionary


wrosły

rzad­ko: wros­nąć;
1. ros­nąc, za­ko­rze­nić się w coś;
2. stać się czę­ścią cze­goś


SJP.pl


wrota

1. prze­sta­rza­le: wiel­kie drzwi, naj­czę­ściej dwus­krzy­dło­we, daw­niej np. w mu­rach zam­ków, dziś w bu­dyn­kach go­spo­dar­czych;
2. prze­no­śnie:
a) punkt, w któ­rym coś się roz­po­czy­na;
b) coś, co poz­wa­la na osią­gnię­cie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wiel­kie drzwi fron­to­we

 (1.2) przen. spo­sób, szan­sa na osią­gnię­cie cze­goś zna­czą­ce­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wrota – ro­dzaj prze­łę­czy, np. Wrota Cha­łu­biń­skie­go
  • wrota – zam­knię­cie prze­lo­tu bramy
  • Wrota – skała w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Wrota – żleb opa­da­ją­cy z po­łud­nio­wych sto­ków po­ni­żej Poś­red­nie­go Go­rycz­ko­we­go Wier­chu do Do­li­ny Ci­chej w sło­wac­kich Ta­trach Za­chod­nich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsze­dłem do ko­ścio­ła ogrom­ny­mi wro­ta­mi.

 (1.1) Po śmier­ci chciał­bym prze­kro­czyć wrota do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔta, AS: vrota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brama; daw. odrzwia, podwoje, wierzeje

Wiktionary


wrotek

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów zwie­rząt tkan­ko­wych


SJP.pl


wrotka

1. urzą­dze­nie z kół­ka­mi przy­mo­co­wa­ne do obu­wia;
2. but z przy­mo­co­wa­ny­mi od spodu kół­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. po­desz­wa przy­cze­pia­na do buta, wy­po­sa­żo­na w kółka, umoż­li­wia­ją­ca jazdę;

 (1.2) in­form. slang. in­for­ma­cja w tre­ści listu elek­tro­nicz­ne­go o au­to­rze cy­to­wa­ne­go frag­men­tu;

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) małe wrota

Wiktionary

Wrot­ka (od wrote – na­pi­sał) – za­mie­szczo­ny na po­cząt­ku wia­do­mo­ści in­ter­ne­to­wej krót­ki tekst in­for­mu­ją­cy, zgod­nie z pra­wem au­tor­skim, o źród­le cy­to­wa­nej wy­po­wie­dzi.

Tekst taki może za­wie­rać nazwę użyt­kow­ni­ka (imię i naz­wi­sko lub nick), jego adres pocz­ty elek­tro­nicz­nej, datę i go­dzi­nę wy­sła­nia wia­do­mo­ści i jej temat. Wrot­ka jest naj­czę­ściej wsta­wia­na au­to­ma­tycz­nie przez news­re­a­der lub pro­gram pocz­to­wy. Niek­tó­re z tych pro­gra­mów umoż­li­wia­ją skon­fi­gu­ro­wa­nie tre­ści wrot­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zosia od rana jeź­dzi na wrot­kach.

 (1.2) Twoja nowa wrot­ka jest bar­dzo za­baw­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔtka, AS: vrotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotkarz mos.

 przym. wrotkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roller

Wiktionary


wrotkarka

ko­bie­ta jeż­dżą­ca na wrot­kach


SJP.pl


wrotkarnia

tor do jazdy na wrot­kach; wrot­ko­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce do jazdy na wrot­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotkarz mos.

Wiktionary


wrotkarski

do­ty­czą­cy wrot­ka­rza, zwią­za­ny z jazdą na wrot­kach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wrot­kar­stwem, do­ty­czą­cy wrot­kar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotkarstwo n., wrotka ż., wrotkarz m., wrotkartka ż.

Wiktionary


wrotkarstwo

Wrot­kar­stwo – grupa dy­scy­plin spor­to­wych upra­wia­nych na wrot­kach dwu­śla­do­wych (tra­dy­cyj­nych) oraz jed­no­śla­do­wych (po­tocz­nie na­zy­wa­nych rol­ka­mi). Upra­wia­ne re­kre­a­cyj­nie i wy­czy­no­wo.

Wikipedia


wrotkarz

osoba jeż­dżą­ca na wrot­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś, kto jeź­dzi na wrot­kach, upra­wia wrot­kar­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔtkaʃ, AS: vrotkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotka ż., wrotkarstwo n., wrotkarnia ż., wrotkowisko n.

:: fż. wrotkarka ż.

 przym. wrotkowy, wrotkarski

Wiktionary


wrotki

obu­wie z przy­cze­pio­ny­mi od spodu kół­ka­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wrot­ki (Ro­ti­fe­ra) – typ zwie­rząt bez­krę­go­wych
  • wrot­ki – sprzęt spor­to­wy, kółka przy­mo­co­wy­wa­ne do butów
  • wrot­ki – ro­dzaj krót­kich tek­stów za­mie­szcza­nych na po­cząt­ku wia­do­mo­ści in­ter­ne­to­wej
  • Wrot­ki – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie pod­la­skim

Wikipedia


wrotkować

po­tocz­nie: jeź­dzić na wrot­kach


SJP.pl


wrotkowisko

tor do jazdy na wrot­kach; wrot­kar­nia


SJP.pl


wrotkowo

Wrot­ko­wo (niem. "Frie­dri­cho­wen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Pod­czas akcji ger­ma­ni­za­cyj­nej nazw miej­sco­wych i fiz­jo­gra­ficz­nych (tzw. "chrzty hit­le­row­skie") utr­wa­lo­na hi­sto­rycz­nie nazwa nie­miec­ka "Frie­dri­cho­wen" (Fry­dry­cho­wy) zo­sta­ła w 1938 r. za­stą­pio­na przez ad­mi­ni­stra­cję na­zi­stow­ską sztucz­ną formą "Frie­dri­chau".

Wikipedia


wrotkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wrotkowy

→ wrot­ka


SJP.pl

Patrz:

wrotka

wrotnisko

wy­dzie­lo­ny teren słu­żą­cy do jazdy i wy­ko­ny­wa­nia róż­nych ewo­lu­cji na łyż­wo­rol­kach lub de­sko­rol­kach; wro­to­wi­sko


SJP.pl


wrotny

1. uży­wa­ny daw­niej przy­miot­nik od: wrota;
2. daw­niej: wra­ca­ją­cy; po­wrot­ny


SJP.pl


wrotnów

Wrot­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Miedz­na. Ma sta­tus so­łect­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Zwia­sto­wa­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Miedz­nie.

Wikipedia


wrotowisko

wy­dzie­lo­ny teren słu­żą­cy do jazdy i wy­ko­ny­wa­nia róż­nych ewo­lu­cji na łyż­wo­rol­kach lub de­sko­rol­kach; wrot­ni­sko


SJP.pl


wrotycz

po­spo­li­ta ro­śli­na ziel­na o du­żych, pie­rza­stych li­ściach i żół­to­po­ma­rań­czo­wych kwia­tach ze­bra­nych w ko­szycz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­na­ce­tum|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych o du­żych, pie­rza­stych li­ściach i kwia­tach ze­bra­nych w ko­szycz­ki;

Wiktionary

Wro­tycz ("Ta­na­ce­tum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 140–160 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej – w Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce, Azji oraz w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. W Pol­sce jako ga­tun­ki ro­dzi­me rosną: wro­tycz bal­da­cho­gro­nia­sty "T.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wro­tycz po­spo­li­ty zy­skał re­pu­ta­cję jako śro­dek od­stra­sza­ją­cy owady, szcze­gól­nie muchy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔtɨt͡ʃ, AS: vrotyč

Wiktionary


wrotyczowy

→ wro­tycz


SJP.pl

Patrz:

wrotycz

wrotyczówka

ro­zdest­ni­ca wro­ty­czów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych


SJP.pl


wrończyk

ptak na­le­żą­cy do kru­ko­wa­tych, upie­rze­nie czar­ne, czer­wo­ny dziób


SJP.pl

Wroń­czyk ("Pyrr­ho­co­rax pyrr­ho­co­rax") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych (Cor­vi­dae). Wy­stę­pu­je w za­chod­niej i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce (izo­lo­wa­ne po­pu­la­cje także w Etio­pii) oraz za­chod­niej, środ­ko­wej i wschod­niej Azji. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


wroński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wroń­ski (1850/51–1915) – skrzy­pek, kom­po­zy­tor, dy­ry­gent, pe­da­gog
  • An­drzej Wroń­ski (1956–2017) – hi­sto­ryk, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • An­drzej Wroń­ski (ur. 1965) – za­pa­śnik, mistrz olim­pij­ski
  • An­to­ni Wroń­ski (1785–1840) – na­u­czy­ciel, bur­mistrz
  • Boh­dan Wroń­ski (1908–1985) – ko­man­dor
  • Imi­sław Wroń­ski (??–1365) – bi­skup płoc­ki
  • Jacek Wroń­ski (ur. 1960) – dzien­ni­karz
  • Jerzy Wroń­ski (1929–2011) – pro­fe­sor ne­u­ro­chi­rurg
  • Jerzy Wroń­ski (1930–2016) – ma­larz
  • Józef Hoene-Wroń­ski (1776–1853) – na­u­ko­wiec
  • Le­szek Wroń­ski (XX–XXI w.) – fi­lo­zof
  • Mar­cin Wroń­ski (ur. 1972) – pi­sarz

Wikipedia


wrońskian

wyz­nacz­nik ma­cie­rzy Wroń­skie­go


SJP.pl

Wroń­skian – wyz­nacz­nik znaj­du­ją­cy za­sto­so­wa­nie w ra­chun­ku róż­nicz­ko­wym i rów­na­niach róż­nicz­ko­wych, opra­co­wa­ny przez pol­skie­go ma­te­ma­ty­ka Jó­ze­fa Hoene-Wroń­skie­go, naz­wa­ny tak na jego cześć.

Jed­nym z za­sto­so­wań jest uży­cie le­ma­tu Wroń­skie­go do znaj­do­wa­nia ukła­dów funk­cji li­nio­wo nie­za­leż­nych.

Wikipedia


wrońsko

zgru­bie­nie od: wrona; wro­ni­sko


SJP.pl

Wroń­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

W po­bli­żu wsi, za le­śni­czów­ką, znaj­do­wał się pom­nik po­le­głym "O utr­wa­la­nie wła­dzy lu­do­wej".

Wikipedia


wroślik

grzyb pa­so­żyt­ni­czy z klasy glo­now­ców


SJP.pl


wroślikowate

o ce­chach wro­śli­ko­wa­tych (ro­dzi­na or­ga­niz­mów)


SJP.pl

Wro­śli­ko­wa­te ("Pe­ro­no­spo­ra­ce­ae" de Bary) – ro­dzi­na or­ga­niz­mów za­li­cza­nych do kró­le­stwa chro­mi­stów ("Chro­mi­sta").

Wikipedia


wroślikowaty

o ce­chach wro­śli­ko­wa­tych (ro­dzi­na or­ga­niz­mów)


SJP.pl


wroślikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu or­ga­niz­mów z klasy grzy­bo­po­dob­nych lę­gniow­ców


SJP.pl


wroślowate

ro­dzi­na or­ga­niz­mów z kró­le­stwa chro­mi­stów, za­li­cza­na do grzy­bo­po­dob­nych lę­gniow­ców; wro­śli­ko­wa­te


SJP.pl


wroślowaty

o ce­chach wro­ślo­wa­tych (ro­dzi­na or­ga­niz­mów)


SJP.pl


wroślowiec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny glo­now­ców z klasy lę­gniow­ców


SJP.pl


wrośniaczek

ro­dzaj grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców


SJP.pl


wrośniak

grzyb z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych


SJP.pl


wrośnięty

taki, który wrósł; wro­sły


SJP.pl


wrożnik

skle­pie­nie w kształ­cie trój­ką­ta sfe­rycz­ne­go, sta­no­wią­ce przej­ście od kwa­dra­tu pod­bu­do­wy do pod­sta­wy ko­pu­ły; ża­gie­lek


SJP.pl


wrr

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy złość; grr;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy war­cze­nie


SJP.pl


wrrr

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca war­cze­nie zwie­rzę­cia, np. psa

 (1.2) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca war­kot urzą­dzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrːː, AS: v••r

Wiktionary


wrychle

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: w nie­dłu­gim cza­sie, ry­chło


SJP.pl


wrycza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. ka­szub­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Wry­cza (Wrycz) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


wrypać

po­tocz­nie:
1. pobić kogoś; wklu­pać;
2. zjeść coś; wsza­mać


SJP.pl


wrypywać

po­tocz­nie: wsa­dzać, wbi­jać w coś


SJP.pl


wrysować

ry­su­jąc, wkom­po­no­wać coś w ist­nie­ją­cy ry­su­nek


SJP.pl


wrysowywać

ry­su­jąc, wkom­po­no­wy­wać coś w ist­nie­ją­cy ry­su­nek


SJP.pl


wryć

1. rzad­ko: ryjąc, wko­pać w coś;
2. po­tocz­nie: opa­no­wać pa­mię­cio­wo (ma­te­riał przed eg­za­mi­nem); wkuć;
3. wryć się - za­głę­bić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) ude­rza­jąc lub wci­ska­jąc, za­głę­bić coś w mięk­kim po­dło­żu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wryć się (ndk. brak)

 (2.1) ude­rzy­wszy lub wcis­ną­wszy się w mięk­kie po­dło­że, za­głę­bić się w nim

 (2.2) utr­wa­lić się w czy­jejś świa­do­mo­ści na długi czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I spo­strze­ga teraz do­pie­ro, że leży na pły­cie sar­ko­fa­gu, którą czas strza­skał, w zie­mię wrył i mcha­mi przez wieki znów spoił.

 (2.2) Ich krót­ka wi­zy­ta wryła się w pa­mięć wielu ludzi, zmie­ni­ła albo zła­ma­ła im życie.

Wiktionary


wrzalik

naz­wi­sko


SJP.pl


wrzask

gło­śny, prze­raź­li­wy krzyk, wo­ła­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo gło­śny krzyk

Wiktionary

Wrzask – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Przed 2023 r. miej­sco­wość była czę­ścią wsi Go­zdów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ucz­nio­wie nie prze­sta­wa­li ha­ła­so­wać i mu­sia­łem uci­szyć ich wrza­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒask, AS: vžask

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrzaskliwy

 przysł. wrzaskliwie

 czas. wrzeszczeć, wrzasnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryk, wycie

Wiktionary


wrzaskliwie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób wrzas­kli­wy; z wrza­skiem; bar­dzo gło­śno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz na­to­miast zbli­ży­ło się kilka łó­de­czek. Mali wio­śla­rze, pół­na­dzy chłop­cy arab­scy, wrzas­kli­wie usi­ło­wa­li po­ro­zu­mieć się z za­ło­gą stat­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzask mrz., wrzaskul mos., wrzaskula ż., wrzaskliwość n., wrzaskun mrz.

 czas. ndk. wrzeszczeć, dk. zawrzeszczeć

 przym. wrzaskliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głośno, krzykliwie, hałaśliwie

Wiktionary


wrzaskliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wrzas­kli­wie


SJP.pl


wrzaskliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wrzas­kli­wy


SJP.pl


wrzaskliwy

1. skory do wrza­sku;
2. zbyt gło­śno brzmią­cy;
3. pełen wrza­sku, ha­ła­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do wrza­sku, wrze­szcze­nia

 (1.2) przen. bar­dzo in­ten­syw­ny, o sil­nych ko­lo­rach, mocno przy­cią­ga­ją­cy uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrzas­kli­we, wy­ga­da­ne prze­kup­ki w spód­ni­cach sztyw­nych od kroch­ma­lu i wy­so­kich bie­luś­kich czep­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzask m., wrzeszczenie n.

 czas. wrzeszczeć ndk., wrzasknąć dk.

 przysł. wrzaskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzykliwy

 (1.2) krzykliwy

Wiktionary


wrzasnąć

1. po­wie­dzieć lub za­wo­łać coś bar­dzo gło­śno; krzy­knąć;
2. wydać krzy­kli­wy, ostry głos


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wrze­szczeć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wrze­szczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa-fa­sol­ka! – wrzas­nę­ła Cesia, zry­wa­jąc się na równe nogi. – Za­pom­nia­łam zam­knąć gaz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒasnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vžasnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzask mrz.

Wiktionary


wrzawa

hałas, gwar róż­nych zmie­sza­nych gło­sów lub dźwię­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hałas, gwar róż­nych zmie­sza­nych gło­sów lub dźwię­ków

 (1.2) przen. wzbu­rze­nie, za­mie­sza­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­ła jed­nak wrza­wa wo­jen­na uci­szyć się o póź­nej go­dzi­nie, gdyż pa­mię­tam jak byłem rap­tow­nie obu­dzo­ny nagłą ka­no­na­dą przy ró­ża­nej zorzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒava, AS: vžava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzenie n.

Wiktionary


wrzałka

wrzał­ka pła­sko­zęb­na, wrzał­ka po­wo­jo­wa - ga­tun­ki błon­ków­ki z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


SJP.pl


wrzeciennica

daw­niej: przę­dzar­ka przy­go­to­waw­cza do prze­rób­ki ba­weł­ny; wrze­cie­ni­ca, wrze­cio­nar­ka, wrze­cio­niar­ka


SJP.pl


wrzeciennik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­spół ele­men­tów obra­biar­ki za­wie­ra­ją­cy skrzyn­kę pręd­ko­ści i wrze­cio­no ro­bo­cze

Wiktionary


wrzecionko

1. zdrob­nie­nie od: wrze­cio­no;
2. część w ze­gar­kach sprę­ży­no­wych kie­szon­ko­wych lub mor­skich; kółko ba­lan­so­we ze sprę­ży­ną (wło­sem)


SJP.pl


wrzecionkowce

grupa bak­te­rii ma­ją­cych kształt pa­łe­czek o za­o­strzo­nych bie­gu­nach


SJP.pl


wrzecionkowiec

ro­dzaj bak­te­rii ma­ją­cych kształt pa­łe­czek o za­o­strzo­nych bie­gu­nach; Fu­so­bac­te­rium


SJP.pl


wrzeciono

1. drew­nia­ny przy­rząd do ręcz­ne­go przę­dze­nia wełny;
2. ele­ment ma­szy­ny przę­dzal­ni­czej;
3. wrze­cio­no ka­rio­ki­ne­tycz­ne - wrze­cio­no­wa­ta struk­tu­ra ko­mór­ki zbu­do­wa­na z włó­kien biał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. obro­to­we na­rzę­dzie ręcz­ne lub część ko­ło­wrot­ka do na­wi­ja­nia przę­dzy;

 (1.2) techn. ele­ment obra­biar­ki w kształ­cie wału, słu­żą­cy do za­mo­co­wa­nia na­rzę­dzia lub obra­bia­ne­go przed­mio­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wrze­cio­no po­dzia­ło­we – struk­tu­ra biał­ko­wa
  • wrze­cio­no – w przę­dzal­nict­wie
  • wrze­cio­no – część w obra­biar­kach
  • Wrze­cio­no – osied­le w War­sza­wie, w dziel­ni­cy Bie­la­ny
  • Wrze­cio­no (co­lu­mel­la) – ele­ment bu­do­wy musz­li

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie lękaj się możny królu, prze­stań pła­kać o kró­lo­wo! cho­ciaż uśnie córka twoja, lecz obu­dzi się na nowo, bo nie umrze wtedy ona, gdy wrze­cio­nem się ukłu­je, lecz ją wła­śnie to ukłu­cie na sen długi za­cza­ru­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛˈt͡ɕɔ̃nɔ, AS: vžećõno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzecionowato

przy­słó­wek

 (1.1) przy­po­mi­na­jąc kształ­tem wrze­cio­no

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

Wiktionary


wrzecionowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest wrze­cio­no­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n.

 przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzecionowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wrze­cio­no, po­dłuż­ny i zwę­ża­ją­cy się ku koń­com


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wrze­cio­no

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłu­gosz­par po­sia­da wrze­cio­no­wa­te ciało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowy

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzecionowy

przy­miot­nik od: wrze­cio­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wrze­cio­nem, do­ty­czą­cy wrze­cio­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowaty

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzeciądz

dawne urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do za­my­ka­nia bramy lub drzwi od wew­nątrz; sko­bel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. urzą­dze­nie do za­my­ka­nia bramy lub drzwi, naj­czę­ściej w po­sta­ci że­laz­nej szta­by, drąga obra­ca­ją­ce­go się na sworz­niu lub krót­kie­go łań­cu­cha na­kła­da­ne­go na sko­bel;

 (1.2) daw. przen. ele­ment ogra­ni­cza­ją­cy, krę­pu­ją­cy lub sta­no­wią­cy ba­rie­rę

 (1.3) stpol. że­laz­ny łań­cuch, pęta lub kaj­da­ny

Wiktionary

Wrze­ciądz (daw­niej także w for­mach: "rze­ciądz", "rze­cządz", "rze­cądz", "rzej­cuz", "rze­coz") – oku­cie bu­dow­la­ne, zam­knię­cie drzwi lub bramy, ele­ment w for­mie szta­by (lub pła­skow­ni­ka) z ot­wo­rem współ­pra­cu­ją­cy ze sko­blem słu­żą­cy wraz z nim do mo­co­wa­nia kłód­ki, cza­sem (szcze­gól­nie w przesz­ło­ści) w for­mie krót­kie­go łań­cu­cha, słu­żą­ce­go do za­my­ka­nia drzwi od wew­nątrz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drzwi wszyst­kie w bra­mie i in­nych bu­dow­lach zam­ko­wych, za­my­ka­ły się na wrze­cią­dze, sko­ble że­laz­ne, kolca, łań­cu­chy i kłód­ki.

 (1.1) War­kły wrze­cią­dze ka­te­dral­nej bramy, ot­war­ło się łono świą­ty­ni Pań­skiej i Ko­ściół.

 (1.2) Nie miały czasu nasze bied­ne żądze wytch­nąć od pracy wśród wios­ny unie­sień, a nim nam wyw­czas ot­warł swe wrze­cią­dze, żądze umar­ły i na­desz­ła je­sień.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. daw. rzeciądz, rzecządz, wrzecąc, wrzeciąż

Wiktionary


wrzeciążka

żółta bie­dron­ka o czar­nych plam­kach


SJP.pl

Wrze­ciąż­ka, bie­dron­ka wrze­ciąż­ka ("Pro­py­lea qu­a­tu­or­de­cim­punc­ta­ta") – ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych.

Wikipedia


wrzekomo

mo­du­lant, przy­słó­wek

 (1.1) stpol. śrpol. rze­ko­mo, po­dob­no

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wrzkomo

Wiktionary


wrzelowiec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wrze­lo­wiec – wieś (1543–1824 mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie.

W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Wrze­lo­wiec" i "Wrze­lo­wiec-Kierz­ki" w gmi­nie Opole Lu­bel­skie. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 455 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wrzelowiecki

przy­miot­nik od: Wrze­lo­wiec; wrze­low­ski


SJP.pl


wrzelowski

przy­miot­nik od: Wrze­lo­wiec; wrze­lo­wiec­ki


SJP.pl


wrzelów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wrze­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Ła­zi­ska.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


wrzemienny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. do­czes­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: vžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzemię n.

 przym. nawrzemienny

Wiktionary


wrzemię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. czas

 (1.2) stpol. od­ci­nek czasu, pora

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrzemienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. brzemię

Wiktionary


wrzenie

1. o cie­czach: zmie­niać swój stan sku­pie­nia w ga­zo­wy w od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­rze; go­to­wać się;
2. kłę­bić, bu­rzyć się;
3. od­czu­wać gwał­tow­ne uczu­cia, pod­nie­cać się, być wzbu­rzo­nym;
4. być peł­nym zgieł­ku, ki­pieć, tęt­nić ży­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fiz. gwał­tow­ne prze­cho­dze­nie ze stanu cie­kłe­go w ga­zo­wy, po­łą­czo­ne z two­rze­niem się pę­che­rzy­ków pary w cie­czy;

 (1.2) przen. oz­na­ki nie­za­do­wo­le­nia lub buntu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wrze­nie (fi­zy­ka) – zja­wi­sko gwał­tow­ne­go pa­ro­wa­nia cie­czy
  • Wrze­nie Przed­bor­skie - pro­test w 1958 r. prze­ciw­ko usu­nię­ciu krzy­ży ze szko­ły w Przed­bo­rzu
  • Wrze­nie spo­łecz­ne, wrze­nie re­wo­lu­cyj­ne – nie­po­ko­je, za­miesz­ki
  • Wrze­nie świa­ta – książ­ka Ry­szar­da Ka­pu­ściń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­dat­nie aze­o­tro­py mają niż­szą tem­pe­ra­tu­rę wrze­nia niż ja­ki­kol­wiek inny rozt­wór da­nych skład­ni­ków pod tym samym ci­śnie­niem, a więc izo­ba­ra wrze­nia osią­ga mi­ni­mum przy skła­dzie aze­o­tro­po­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzątek mrz., wrzawa

 czas. wrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parowanie

 (1.2) bunt, ferment, niepokój, rewolta, wrzawa, wzburzenie, zamieszanie, zamieszki

Wiktionary


wrzepiać

po­tocz­nie:
1. wyz­na­czać coś komuś jako karę (np. man­dat); wle­piać;
2. spra­wiać komuś lanie, bić kogoś


SJP.pl


wrzepić

ru­basz­nie: spra­wić komuś lanie, zbić kogoś


SJP.pl


wrzesień

dzie­wią­ty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­wią­ty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go);

 (1.2) stpol. li­sto­pad

Wiktionary

Wrze­sień – dzie­wią­ty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 30 dni.

Nazwa mie­sią­ca (we­dług Brücknera) po­cho­dzi od kwit­ną­cych w tym mie­sią­cu wrzo­sów (por. ukr. "вересень / we­re­seń", błr. "верасень / wie­ra­sień"). Daw­niej uży­wa­no rów­nież nazwy "pa­jęcz­nik" od nici ba­bie­go lata. Ła­ciń­ska nazwa "Sep­tem­ber" (‘siód­my mie­siąc’; zo­bacz: ka­len­darz rzym­ski) zo­sta­ła za­po­ży­czo­na przez więk­szość ję­zy­ków eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) II wojna świa­to­wa roz­po­czę­ła się pier­wsze­go wrze­śnia 1939 (ty­siąc dzie­więć­set trzy­dzie­ste­go dzie­wią­te­go) roku.

 (1.1) W pier­wszych dniach wrze­śnia spa­dły de­szcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ, AS: vžeśė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrześniowy, wrzosowy

 rzecz. wrzost mrz., wrzosk mrz., wrzosik mrz., werez mrz., weres mrz., wrześniak m., wrześniówka ż., wrzos m., wrzosowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pajęcznik, september

 (1.2) stpol. listopad, pajęcznik, październik

Wiktionary


wrzesiński

przy­miot­nik od: Wrze­śnia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Wrze­śni, zwią­za­ny z Wrze­śnią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Wrze­siń­ski (1917–1988) – fran­cu­ski pro­boszcz, za­ło­ży­ciel mię­dzy­na­ro­do­we­go ruchu po­mo­cy ATD
  • Zbi­gniew Wrze­siń­ski (ur. 1943) – pol­ski in­ży­nier, po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Ski­biń­ski za­sy­gna­li­zo­wał pro­blem we wrze­siń­skim od­dzia­le kon­cer­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛˈɕĩj̃sʲci, AS: vžeśĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Września ż., wrześnianin mos., wrześnianka ż.

Wiktionary


wrzeszcz

dziel­ni­ca Gdań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Gdań­ska;

Wiktionary

Wrzeszcz (niem. "Lang­fuhr") – część Gdań­ska, znaj­du­ją­ca się na pół­noc od Śród­mie­ścia, nad stru­gą Strzy­żą. W la­tach 1992–2010 dziel­ni­ca Gdań­ska, współ­cze­śnie jego te­ry­to­rium jest po­dzie­lo­ne po­mię­dzy dwie dziel­ni­ce: Wrzeszcz Dolny i Wrzeszcz Górny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stam­tąd doj­dzie­my po­now­nie do sta­re­go, hi­sto­rycz­ne­go Wrze­szcza o za­bu­do­wie kwar­ta­ło­wej wy­peł­nio­nej ka­mie­ni­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛʃt͡ʃ, AS: vžešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeszczańskość ż.

 przym. wrzeszczański

 przysł. wrzeszczańsko

Wiktionary


wrzeszczański

przy­miot­nik od: Wrzeszcz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) adm. do­ty­czą­cy gdań­skiej dziel­ni­cy Wrzeszcz lub w niej po­ło­żo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele za­pom­nia­nych lub mniej zna­nych kry­mi­nal­nych hi­sto­rii ro­ze­gra­ło się na wrze­szczań­skich uli­cach i we wrze­szczań­skich do­mach w pier­wszej po­ło­wie XX wieku.

 (1.1) Wielu współ­czes­nych gdań­szczan nie do końca ko­ja­rzy modny dziś wrze­szczań­ski Gar­ni­zon wła­śnie z Czar­ny­mi Hu­za­ra­mi, dla któ­rych wy­bu­do­wa­no te ko­sza­ry w II po­ło­wie XIX stu­le­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛʃˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: vžeščãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrzeszcz mrz., wrzeszczanin mos., wrzeszczanka ż.

Wiktionary


wrzeszczewice

Wrze­szcze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Łask.

Wikipedia


wrzeszczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) krzy­czeć bar­dzo gło­śno i in­ten­syw­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wrzeszcz na swo­ich ludzi, winny jest in­try­gant i zle­ce­nio­daw­ca, a nie wy­ko­naw­cy. Może trze­ba im wię­cej pos­ma­ro­wać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɛʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: vžeščeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywrzaskiwać

 rzecz. wrzask m., wrzeszczenie n.

 przym. wrzaskliwy

 przysł. wrzaskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzeć się, wydzierać się, pot. drzeć mordę, drzeć japę, piłować japę

Wiktionary


wrzeszczyn

Wrze­szczyn ( "Bo­ber­rul­lers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie Jeżów Su­dec­ki.

Wikipedia


wrzeszczów

Wrze­szczów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk.Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 740.

Wrze­szczów jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Marii Mag­da­le­ny. We wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy ko­ściół św. Marii Mag­da­le­ny oraz dwór, na­le­żą­cy nieg­dyś do Sta­ni­sła­wa Morsz­ty­na – wo­je­wo­dy san­do­mier­skie­go.

Wikipedia


wrzeszewo

Wrze­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek.

Wikipedia


wrzeć

1. o cie­czach: zmie­niać swój stan sku­pie­nia w ga­zo­wy w od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­rze; go­to­wać się;
2. kłę­bić, bu­rzyć się;
3. od­czu­wać gwał­tow­ne uczu­cia, pod­nie­cać się, być wzbu­rzo­nym;
4. być peł­nym zgieł­ku, ki­pieć, tęt­nić ży­ciem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wrzeć)

 (1.1) fiz. go­to­wać się, bul­go­tać od go­rą­ca

 (1.2) książk. przen. bu­rzyć się, nie­po­ko­ić się

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (2.1) przest. na­pie­rać, przeć, cis­nąć

 (2.2) przest. rwać się do kogoś, dy­szeć gnie­wem, ostrzyć zęby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pa­rzy­łem się wrącą zupą.

 (1.2) Tłum zgro­ma­dzo­ny na wiecu wrze i rzuca ka­mie­nia­mi w okna bu­dyn­ków rzą­do­wych.

 (1.2) Graj, nie żałuj strun // A niech tam na sali wrze // Niech do­wie­dzą się, jak gra pol­ski blu­es­man

 (2.2) By­ło­by przysz­ło do krwi, tak już na sie­bie warli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛt͡ɕ, AS: vžeć

Wiktionary

Powiązane:

 (1) war, wywar, odwar, wrzątek, wrzenie, zawrzeć

 (2) przywrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipieć

Wiktionary


wrześcienko

Wrze­ścien­ko (daw­niej "Wrze­ście Szla­chec­kie", kaszb. "Szlachecczé Wrze­sce", niem. "Adlig Fre­est") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko. Leży przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Lę­bork – Łeba.

Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa "Wrze­ście".

Wikipedia


września

krzew lub nie­wiel­kie drze­wo z ro­dzi­ny ta­ma­rysz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ri­ca­ria|(L.) Desv.|ref=tak., ro­dzaj ro­śli­ny drze­wia­stej z ro­dzi­ny ta­ma­rysz­ko­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gi­mi, cien­ki­mi pę­da­mi, drob­ny­mi, łu­sko­wa­ty­mi lub igieł­ko­wa­ty­mi liść­mi;

Wiktionary

Wrze­śnia ( Wres­chen) – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wrze­śnia i po­wia­tu wrze­siń­skie­go. Po­ło­żo­ne 50 km na wschód od Poz­na­nia, nad rzeką Wrze­śni­cą.

Ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cji dro­go­wej i ko­le­jo­wej. Oko­li­ca rów­nin­na, rol­ni­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sied­li­sko 3230 sta­no­wi luźne za­ro­śla wrze­śnio­wo-wierz­bo­we, w któ­rych do­mi­nu­je wrze­śnia po­brzeż­na [...].

Wiktionary


wrześniaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: wrze­śniak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta ko­by­ła to wrze­śniacz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲat͡ʃka, AS: vžeśńačka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wrześniak.

Wiktionary


wrześniak

1. młody zając uro­dzo­ny na je­sie­ni;
2. koń uro­dzo­ny we wrze­śniu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. zool. źre­bak uro­dzo­ny na je­sie­ni

 (1.2) przest. łow. zając uro­dzo­ny we wrze­śniu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. miód z kwia­tów wrzo­su wy­pro­du­ko­wa­ny we wrze­śniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­jestr zę­bo­wy wrze­śnia­ka zmie­nia się tylko do siód­me­go roku życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɲak, AS: vžeśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzesień m., wrzos m., wrzosiec m., wrzosowiec m., wrzosownica ż., wrzosowisko n., wrzosowina ż., wrzosowate nmos.

:: fż. wrześniaczka ż.

 przym. wrześniowy, wrzosowy, wrzosisty, wrzosowiskowy

Wiktionary


wrześnianin

miesz­ka­niec Wrze­śni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wrze­śni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲä̃ɲĩn, AS: vžeśńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Września ż.

:: fż. wrześnianka ż.

 przym. wrzesiński

Wiktionary


wrześnianka

miesz­kan­ka Wrze­śni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wrze­śni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲãnka, AS: vžeśńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Września ż.

:: fm. wrześnianin mos.

 przym. wrzesiński

Wiktionary


wrześnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wrze­śni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Wrze­śni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Wrze­śni­ca – rzeka w Wiel­ko­pol­sce
  • Wrze­śni­ca – potok w Gó­rach Izer­skich na Ślą­sku

Wikipedia


wrześniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wrześniowy

do­ty­czą­cy wrze­śnia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wrze­śniem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wrze­śnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲɔvɨ, AS: vžeśńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzesień m., wrześniówka ż., wrześniak mrz./mzw.

 przym. wrzosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. septembrowy

Wiktionary


wrześniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. wy­ciecz­ka za mia­sto we wrze­śniu

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hud­so­nia|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny czyst­ko­wa­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲufka, AS: vžeśńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzesień m.

 przym. wrześniowy

Wiktionary


wrzeźbiać

rzeź­biąc, umie­szczać w czymś


SJP.pl


wrzeźbić

rzeź­biąc, umie­ścić w czymś


SJP.pl


wrzkomo

przy­słó­wek

 (1.1) śrpol. zob. wrze­ko­mo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃkɔ̃mɔ, AS: fškõmo

Wiktionary


wrzodak

naz­wi­sko


SJP.pl


wrzodny

daw­niej: owrzo­dzo­ny; wrzo­do­wa­ty


SJP.pl


wrzodotwórczy

sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu wrzo­dów


SJP.pl


wrzodowaty

daw­niej: owrzo­dzo­ny; wrzod­ny


SJP.pl


wrzodowiec

osoba chora na cho­ro­bę wrzo­do­wą żo­łąd­ka lub dwu­nast­ni­cy


SJP.pl


wrzodowy

przy­miot­nik od: wrzód


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z wrzo­da­mi, do­ty­czą­cy wrzo­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzód mrz., wrzodzik mrz.

 czas. wrzodzieć ndk.

 przym. owrzodzony

Wiktionary


wrzodzianka

ropne za­pa­le­nie skóry


SJP.pl


wrzodzieć

po­kry­wać się wrzo­da­mi


SJP.pl


wrzodzik

mały wrzód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wrzód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzód m.

 przym. owrzodzony, wrzodowy

Wiktionary


wrzos

krze­win­ka o zi­mo­zie­lo­nych, bar­dzo drob­nych list­kach i drob­nych fio­le­to­wych kwia­tach, zak­wi­ta­ją­ca wczes­ną je­sie­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wrzos zwy­czaj­ny - nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­lu­na vul­ga­ris|ref=tak., krze­win­ka o drob­nych li­ściach i ma­łych, ró­żo­wo­fio­le­to­wych kwia­tach ros­ną­ca w du­żych sku­pie­niach, kwit­ną­ca póź­nym latem i wczes­ną je­sie­nią;

 (1.2) bot. pot. zob. wrzo­siec.

 (1.3) kolor fio­le­to­wo­ró­żo­wy, taki jak kolor kwia­tów wrzo­su (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­nio­słam z lasu tro­chę wrzo­su i wło­ży­łam do wa­zo­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɔs, AS: vžos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzost m., wrzosk m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos zwyczajny, zdrobn. wrzosik, daw./reg. wrzost, wrzosk, weres, werez

 (1.2) wrzosiec, przest. wrzosień

 (1.3) fioletoworóżowy, wrzosowy

 (1.5) jałowiec

Wiktionary


wrzosek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wrzo­sek – le­karz pa­to­log, an­tro­po­log oraz hi­sto­ryk me­dy­cy­ny
  • An­to­ni Wrzo­sek – ge­o­graf
  • Ar­ka­diusz Wrzo­sek – kick-bok­ser, bok­ser oraz za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Da­riusz Wrzo­sek – ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor nauk ma­te­ma­tycz­nych
  • Ewa Wrzo­sek – bie­gacz­ka
  • Ewa Wrzo­sek – pro­ku­ra­tor
  • Marta Wrzo­sek – my­ko­log, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk bio­lo­gicz­nych
  • Mar­cin Wrzo­sek – za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Ro­bert Wrzo­sek – aktor, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta te­a­tral­ny oraz fil­mo­wy
  • Wac­ław Wrzo­sek – po­li­tyk, pre­zy­dent Sied­lec

Wikipedia


wrzosiec

krzew lub krze­win­ka o zi­motr­wa­łych, drob­nych, igieł­ko­wa­tych li­ściach i kwia­tach bia­łych lub ró­żo­wych ze­bra­nych w bal­da­cho­gro­na, ros­ną­ca w Afry­ce i Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Erica (Eri­ca­ce­ae)|L.|ref=tak., krzew z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych o zi­mo­zie­lo­nych li­ściach;

Wiktionary

Wrzo­siec ("Erica" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych. Obej­mu­je ok. 840 ga­tun­ków. Ogrom­na więk­szość wy­stę­pu­je w Afry­ce – 760 ga­tun­ków ro­śnie w Afry­ce Po­łud­nio­wej, 50 na Ma­da­ga­ska­rze, 22 w gó­rach wschod­niej Afry­ki, po­je­dyn­cze na Wy­ży­nie Abi­syń­skiej oraz in­nych wy­ży­nach i gó­rach Afry­ki za­chod­niej i rów­ni­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku XIX wieku od­kry­to nowy, zda­niem więk­szo­ści faj­cza­rzy, naj­do­sko­nal­szy su­ro­wiec – ko­rzeń wrzo­śca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrześniak mzw./mrz.

Wiktionary


wrzosik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. bot. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzost m., wrzosk m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, daw./reg. wrzost, wrzosk, weres, werez

Wiktionary


wrzosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


wrzosk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzost m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzost, weres, werez

Wiktionary


wrzosowate

o ce­chach wrzo­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. ro­dzi­na ro­ślin krze­win­ko­wych, krze­wia­stych lub drzew z rzędu wrzo­sow­ców;

Wiktionary

Wrzo­so­wa­te ("Eri­ca­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin krze­win­ko­wych, krze­wia­stych lub drzew z rzędu wrzo­sow­ców ("Eri­ca­les"). Obej­mu­je ok. 4 ty­sią­ce ga­tun­ków sku­pio­nych w 126 ro­dza­jach. Wrzo­so­wa­te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, się­ga­jąc głę­bo­ko w stre­fę ark­tycz­ną i su­ban­tark­tycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ko­rze­niach wrzo­so­wa­tych wy­stę­pu­je mi­ko­ry­za wew­nętrz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrześniak mzw./mrz., wrzos mrz., wrzosowce lm nm.

Wiktionary


wrzosowaty

o ce­chach wrzo­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wrzosowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych;

Wiktionary

Wrzo­sow­ce, dwu­roż­ne ("Eri­ca­les" Bercht. & J. Presl) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Grupa ta jest bli­sko spo­krew­nio­na z de­re­niow­ca­mi "Cor­na­les", wraz z któ­ry­mi od­dzie­li­ła się u pod­sta­wy linii roz­wo­jo­wej two­rzą­cej klad astro­wych (ang. "aste­rids"), od­po­wia­da­ją­cy na­drzę­do­wi astro­po­dob­nych "Aste­ra­nae" w sy­ste­mie Rug­gie­ro i in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go i roz­wo­ju wie­dzy o fi­lo­ge­ne­zie tych ro­ślin, bar­dzo zmie­niał się za­kres ro­ślin jaki za­li­cza­no do wrzo­sow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos mrz., wrzosowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwurożne

Wiktionary


wrzosowiec

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych;
2. przed­sta­wi­ciel ro­śli­ny z rzędu wrzo­sow­ców


SJP.pl

Wrzo­so­wiec ("Co­ri­sper­mum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych (daw­niej w ko­mo­so­wa­tych). Obej­mu­je ok. 65–69 ga­tun­ków. Więk­szość przed­sta­wi­cie­li wy­stę­pu­je na su­chych ob­sza­rach Azji, mniej licz­ne ga­tun­ki rosną jed­nak także na roz­le­głych ob­sza­rach stre­fy umiar­ko­wa­nej i su­bark­tycz­nej w po­zo­sta­łej czę­ści Azji, w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


wrzosowisko

ob­szar po­ro­sły wrzo­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bez­le­śna for­ma­cja zi­mo­zie­lo­nych krze­wi­nek, w któ­rej do­mi­nu­ją wrzo­sy;

Wiktionary

Wrzo­so­wi­sko – bez­le­śna, azo­nal­na for­ma­cja zi­mo­zie­lo­nych krze­wi­nek o cha­rak­te­ry­stycz­nym po­kro­ju. Do­mi­nu­ją w niej ro­śli­ny wrzo­so­po­dob­ne o kse­ro­mor­ficz­nych (eri­ko­i­dal­nych) li­ściach – nie­wiel­kich, zwy­kle wa­łecz­ko­wa­tych. Wyksz­tał­ca się na sied­li­skach ubo­gich, zwy­kle wil­got­nych, znaj­du­ją­cych się pod wpły­wem kli­ma­tu mor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Ze mną można tylko pójść na wrzo­so­wi­sko • I za­pom­nieć wszyst­ko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ, AS: vžosovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrześniak m., wrzos m., wrzosiec m., wrzesień m., wrzosowość ż., Wrześniak m./ż.

 przym. wrzosowy, wrzosowiskowy, wrzoścowy

 przysł. wrzosowo

Wiktionary


wrzosowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wrzo­so­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski
  • Wrzo­so­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Dy­go­wo
  • Wrzo­so­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Wrzo­so­wo, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Dy­go­wo
  • Wrzo­so­wo – dawna gmina w woj. szcze­ciń­skim (1946–1950) i w woj. ko­sza­liń­skim (1950–1954)
  • Wrzo­so­wo – dawna gro­ma­da (1954–1972) w pow. ka­mień­skim
  • Wrzo­so­wo – dawna gro­ma­da (1954–1972) w pow. ko­ło­brze­skim
  • Tras­sen­he­i­de
  • Wrzo­sów
  • Wrzo­sów­ka

Wikipedia


wrzosowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru wrzo­su, ró­żo­wo­fio­le­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi spod po­kła­dów sza­rej, bia­łej i wrzo­so­wej farby bły­śnie smuga ostrzej­sze­go ko­lo­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosiec m., wrzosowisko n., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw.

 przym. wrześniowy

Wiktionary


wrzost

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, weres, werez

Wiktionary


wrzosówka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wrzo­sów­ka, miód z prą­dem – na­lew­ka al­ko­ho­lo­wa
  • wrzo­sów­ka – rasa owiec
  • Wrzo­sów­ka – potok, prawy do­pływ Ka­mien­nej
  • Wrzo­sów­ka – szczyt w Gó­rach Izer­skich
  • Wrzo­sów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie No­wod­wór
  • Wrzo­sów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów
  • Wrzo­sów­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz
  • Wrzo­sów­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Lądek-Zdrój

Wikipedia


wrzoścowy

→ wrzo­siec


SJP.pl

Patrz:

wrzosiec

wrzucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wrzu­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucenie n., wrzut m., wrzutnia ż.

 czas. wrzucać ndk., wrzucić dk.

 przym. wrzutowy

Wiktionary


wrzucać

cza­sow­nik

 (1.1) rzu­ca­jąc, umie­szczać coś w czymś

 (1.2) pot. in­form. umie­szczać ma­te­ria­ły w in­ter­ne­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmie­ci na­le­ży wrzu­cać do śmiet­ni­ka.

 (1.1) Wrzuć do zupy tro­chę drob­no po­kro­jo­nej natki pie­trusz­ki.

 (1.2) Zna­cie jakąś stro­nę na którą można wrzu­cać fil­mi­ki?

 (1.2) Pro­wa­dze­nie szczę­śli­we­go i barw­ne­go życia staje się czymś w ro­dza­ju etycz­ne­go obo­wiąz­ku, a licz­ne zdję­cia wrzu­ca­ne na Fa­ce­bo­o­ka mają zaś­wiad­czać, jak świet­nie nam to idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒut͡sat͡ɕ, AS: vžucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucenie n., wrzucanie n., wrzutnia ż., wrzut m., niewrzucanie n.

 czas. wrzucić dk., wrucić się dk.

Wiktionary


wrzucenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wrzu­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucanie n., wrzut m., wrzutnia ż.

 czas. wrzucić dk., wrzucać ndk.

 przym. wrzutowy

Wiktionary


wrzucić

rzu­ca­jąc, umie­ścić coś w ja­kimś miej­scu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wrzu­cać)

 (1.1) zob. wrzu­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy wło­żyć od­po­wiedź do bu­tel­ki, za­kor­ko­wać i wrzu­cić do naj­bliż­szej wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucanie n., wrzucenie n., wrzut m., wrzutnia ż.

 czas. wrucić się, wrzucać ndk.

Wiktionary


wrzut

wrzu­ce­nie cze­goś do ja­kie­goś celu


SJP.pl


wrzuta

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej:
1. uplo­ad pliku na ser­wis ho­stin­go­wy;
2. obra­za słow­na; po­jazd;
3. wsad w ko­szy­ków­ce


SJP.pl


wrzutka

1. w piłce noż­nej: wy­so­kie po­da­nie piłki w pole karne;
2. po­tocz­nie: fol­der re­kla­mo­wy umie­szcza­ny w ga­ze­cie lub skrzyn­ce pocz­to­wej;
3. śro­do­wi­sko­wo: upu­blicz­nie­nie ja­kiejś plot­ki od­wra­ca­ją­cej uwagę od rze­czy­wi­ste­go pro­ble­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. w piłce noż­nej wy­so­kie po­da­nie w pole karne

 (1.2) w go spo­sób za­bi­cia grupy ka­mie­ni po­przez po­sta­wie­nie ich w atari ka­mie­niem, który sam jest w atari

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Już my­śla­łem, że ura­tu­ję te ka­mie­nie, kiedy zro­bi­ła mi wrzut­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒutka, AS: vžutka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrzucać, wrzucić

 rzecz. wrzucanie n., wrzucenie n., wrzutnia ż.

Wiktionary


wrzutkowy

→ wrzut­ka


SJP.pl

Patrz:

wrzutka

wrzutnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) udo­stęp­nia­ny przez in­sty­tu­cję pu­blicz­ną za­sob­nik umoż­li­wia­ją­cy lud­no­ści zda­wa­nie okre­ślo­nych obiek­tów, bez moż­li­wo­ści ich sa­mo­dziel­ne­go wy­ję­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wrzut­nia ban­ko­wa (Tre­zor)
  • Wrzut­nia ksią­żek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez całą dobę czyn­na jest sa­mo­ob­słu­go­wa wrzut­nia do zwro­tu ksią­żek.

 (1.1) Przez 10 mie­się­cy wroc­ław­skiej po­li­cji i pro­ku­ra­tu­rze nie udało się zła­pać spraw­ców kra­dzie­ży trzech mi­lio­nów zło­tych z wrzut­ni ban­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒutʲɲa, AS: vžutʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzut mrz., wrzucanie n., wrzucenie n., wrzutka ż.

 czas. wrzucać ndk., wrzucić dk.

 przym. wrzutowy

Wiktionary


wrzutnik

otwór lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do wrzu­ca­nia cze­goś


SJP.pl


wrzynać

1. za­głę­biać w czymś coś ostre­go, wą­skie­go, cien­kie­go;
2. wrzy­nać się - o czymś wą­skim lub ostrym: za­głę­bić się w czymś, two­rząc ślad, bru­zdę lub prze­ci­na­jąc to


SJP.pl


wrzód

1. na­gro­ma­dze­nie ropy wsku­tek za­ka­że­nia tkan­ki bak­te­ria­mi; ro­pień, czy­rak;
2. prze­no­śnie: zja­wi­sko szkod­li­we spo­łecz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. głę­bo­ki uby­tek skóry lub ślu­zów­ki, tzn. po­ni­żej błony pod­staw­nej na­skór­ka / na­błon­ka;

 (1.2) pot. ro­pień

 (1.3) pot. czy­rak

 (1.4) stpol. osła­bie­nie wy­ni­ka­ją­ce z cho­ro­by, nie­moc

 (1.5) stpol. cho­ro­ba

Wiktionary

Wrzód (łac. "ulcus") – wyk­wit wtór­ny ma­ją­cy cha­rak­ter ot­war­tej rany na po­wierzch­ni skóry, błony ślu­zo­wej lub ro­gów­ki. Do wyt­wo­rze­nia wrzo­du do­cho­dzi w wy­ni­ku usz­ko­dze­nia tka­nek wi­kła­ne­go to­czą­cy­mi się lo­kal­nie pro­ce­sa­mi o cha­rak­te­rze za­pal­no-mart­wi­co­wym, co skut­ku­je przer­wa­niem cią­gło­ści na­błon­ka i usz­ko­dze­niem le­żą­cych głę­biej struk­tur tkan­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wi­dzia­ły­ście wrzo­dy na twa­rzach tych ludzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒut, AS: vžut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzodzik

 przym. wrzodowy, owrzodzony

 czas. wrzodzieć

Wiktionary

Synonimy:

owrzodzenie

Wiktionary


wrzący

1. o cie­czach: zmie­niać swój stan sku­pie­nia w ga­zo­wy w od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­rze; go­to­wać się;
2. kłę­bić, bu­rzyć się;
3. od­czu­wać gwał­tow­ne uczu­cia, pod­nie­cać się, być wzbu­rzo­nym;
4. być peł­nym zgieł­ku, ki­pieć, tęt­nić ży­ciem


SJP.pl


wrząsowice

Wrzą­so­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Świąt­ni­ki Górne, na te­re­nie aglo­me­ra­cji kra­kow­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim.

Wikipedia


wrzątek

wrzą­ca ciecz; war; ukrop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciecz (naj­czę­ściej woda) w sta­nie wrze­nia (za­mie­nia­nia się w parę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby her­ba­ta była smacz­na, na­le­ży zalać ją wrząt­kiem i od­cze­kać kilka minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɔ̃ntɛk, AS: vžõntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzenie n., warząchew ż.

 czas. wrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukrop, war, białystok|kipiatok.

Wiktionary


wrzątnik

urzą­dze­nie do przy­go­to­wy­wa­nia go­rą­cej wody na po­trze­by do­mo­we i utrzy­my­wa­nia jej w tem­pe­ra­tu­rze 85-90 stop­ni Cel­sju­sza


SJP.pl


wrzęcha

bez­krę­go­wiec o ciele wy­dłu­żo­nym, spła­szczo­nym grzbie­to-brzusz­nie, bę­dą­cy pa­so­ży­tem dróg od­de­cho­wych ssa­ków, pta­ków i gadów


SJP.pl


wrzęchowate

pod­gro­ma­da pa­so­ży­tów wew­nętrz­nych; wrzę­chy


SJP.pl


wrzęchowaty

o ce­chach wrzę­cho­wa­tych (pod­gro­ma­da pa­so­ży­tów)


SJP.pl


wrzęchowica

wy­wo­ły­wa­na przez wrzę­chę z ro­dza­ju Po­ro­cep­ha­lus; po­ro­ce­fa­lo­za


SJP.pl


wrzęchy

bez­krę­go­wiec o ciele wy­dłu­żo­nym, spła­szczo­nym grzbie­to-brzusz­nie, bę­dą­cy pa­so­ży­tem dróg od­de­cho­wych ssa­ków, pta­ków i gadów


SJP.pl

Wrzę­chy (Pen­ta­sto­mi­da, pię­cio­u­ste, "Lin­gu­a­tu­li­da") – pod­gro­ma­da pa­so­ży­tów wew­nętrz­nych. Zna­nych jest ok. 95 ga­tun­ków.

Wikipedia


wrzęciołek

ina­czej bu­zdy­ga­nek, ro­śli­na ziel­na ros­ną­ca w Afry­ce, Azji i Eu­ro­pie po­łud­nio­wej


SJP.pl


wróbel

mały ptak z ro­dzi­ny wi­kła­czy, gnież­dżą­cy się w po­bli­żu do­mostw, w osied­lach i mia­stach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­ser do­me­sti­cus|ref=tak., mały, po­spo­li­ty ptak wy­stę­pu­ją­cy w po­bli­żu osied­li ludz­kich;

 (1.2) ornit. nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków pta­ków z po­dro­dzi­ny wró­bli (1.3), a w szcze­gól­no­ści z ro­dza­ju: nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­ser|ref=tak., nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gym­no­ris|ref=tak., nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­po­spi­za|ref=tak., nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­tro­nia|ref=tak.

 (1.3) wró­ble ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­se­ri­nae|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny wró­blo­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wró­bel – nazwa ga­tun­ków pta­ków z ro­dzi­ny wró­blo­wa­tych, do któ­rej za­li­cza­ne są dwie po­dro­dzi­ny: cy­na­moń­czy­ki oraz wró­ble
  • Wró­bel – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Banie Ma­zur­skie
  • Wró­bel – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Wró­bel – naz­wi­sko
  • Agata Wró­bel – sztan­gist­ka
  • An­drzej Wró­bel (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bar­tło­miej Wró­bel – ho­ke­i­sta
  • Bog­dan Wró­bel – rug­by­sta
  • Eu­ge­niusz Wró­bel – były wi­ce­mi­ni­ster tran­spor­tu
  • Fe­liks Wró­bel – major ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Grze­gorz Wró­bel – tre­ner piłki siat­ko­wej
  • Hen­ryk Wró­bel (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ania karmi wró­ble okru­cha­mi chle­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrubɛl, AS: vrubel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróblica ż., wróbliczka ż., wróble lm., wróblowate lm., wróblowe lm.

:: zdrobn. wróbelek m.

 przym. wróbli, wróblowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróbel zwyczajny, wróbel domowy, jagodnik

Wiktionary


wróbelek

zdrob­nie­nie od: wró­bel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. wró­bel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raz wró­be­lek Ele­me­lek zna­lazł w polu kar­to­fe­lek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruˈbɛlɛk, AS: vrubelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel mzw., wróblica ż., wróbliczka ż., wróblowate lm nm.

 przym. wróbli

Wiktionary


wróblak

1. rzad­ko: pis­klę wró­bla; wró­blę;
2. daw­niej: śnież­ka (ptak z ro­dzi­ny wi­kła­czy)


SJP.pl


wróblew

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wró­blew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Wró­blew
  • Wró­blew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Skom­lin
  • Wró­blew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków

Wikipedia


wróblewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wró­ble­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Wró­ble­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Go­ły­min-Oś­ro­dek
  • Wró­ble­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Wró­ble­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo
  • Wró­ble­wo – część wsi Re­ko­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Wró­ble­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Suchy Dąb
  • Wró­ble­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­strzyn
  • Wró­ble­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Wró­bel, Wró­blów, Wró­blew­ko

Wikipedia


wróblewski

przy­miot­nik od: Wró­blew


SJP.pl

Wró­blew­ski (forma żeń­ska: Wró­blew­ska; licz­ba mnoga: Wró­blew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "wró­bel" (ga­tu­nek ptaka).

Wikipedia


wróbli

→ wró­bel; wró­blo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wró­bla; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do wró­bla

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wró­bel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrublʲi, AS: vrublʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel, wróbelek, wróblica, wróbliczka

Wiktionary


wróblica

sa­mi­ca wró­bla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca wró­bla

 (1.2) przen. spry­cia­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy łatwo jest odróż­nić wró­bli­cę od wró­bla?

 (1.2) Życie jest małą ściem­nia­rą, / wró­bli­cą, wygą, cwa­nia­rą. / Plą­cze nam nogi i mówi idź!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wróbli

 rzecz. wróbel mzw., wróbelek mzw.

Wiktionary


wróbliczka

sa­micz­ka wró­bla


SJP.pl


wróblik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wró­blik – osada
  • Wró­blik – szczyt w Gó­rach Opaw­skich
  • Wró­blik Kró­lew­ski
  • Wró­blik Szla­chec­ki

Wikipedia


wróblowate

o ce­chach wró­blo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­se­ri­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków do któ­rej za­li­cza­ne są dwie po­dro­dzi­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cy­na­moń­czyk za­li­cza­ny jest do wró­blo­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel mzw., wróbelek mzw., wróblowe lm nm.

Wiktionary


wróblowaty

o ce­chach wró­blo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


wróblowe

1. → wró­bel;
2. o ce­chach wró­blo­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­se­ri­for­mes|Lin­na­e­us|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Wró­blo­we (Pas­se­ri­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Naj­więk­szy rząd pta­ków, obej­mu­ją­cy około 6500 ga­tun­ków, czyli ponad po­ło­wę wszyst­kich wy­stę­pu­ją­cych dziś ga­tun­ków pta­ków.

Nazwa rzędu wy­wo­dzi się od nazwy wró­bla zwy­czaj­ne­go (zwa­ne­go do­mo­wym) "Pas­ser do­me­sti­cus".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród wró­blo­wych najm­niej­szym ga­tun­kiem jest ra­niu­szczyk (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel mzw., wróblowate lm. nmos.

Wiktionary


wróblowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wró­blo­wi­ce – część mia­sta Biel­sko-Biała
  • Wró­blo­wi­ce – część mia­sta Kra­ków, w de­la­ga­tu­rze Kra­ków-Pod­gó­rze
  • Wró­blo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Wró­blo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn
  • Wró­blo­wi­ce – część wsi Kozy w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Kozy
  • Wró­blo­wi­ce – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie dro­ho­byc­kim

Wikipedia


wróblowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wró­blo­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Wró­blo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wróblowice nmos.

Wiktionary


wróblowy

1. → wró­bel;
2. o ce­chach wró­blo­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


wróblątko

pis­klę wró­bla; wró­blę


SJP.pl


wróblę

pis­klę wró­bla; wró­bląt­ko


SJP.pl


wrócenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wró­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vrucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrócić

Wiktionary


wrócimir

dawne imię mę­skie


SJP.pl


wrócisław

imię żeń­skie


SJP.pl


wrócisława

imię żeń­skie


SJP.pl


wróciwoj

imię mę­skie


SJP.pl


wrócić

1. przyjść do miej­sca, w któ­rym już się było;
2. za­cząć robić coś po­now­nie lub po przer­wie; pow­tó­rzyć się;
3. odzy­skać po­przed­ni stan


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wra­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wra­cać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wró­cić się (ndk. wra­cać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wra­cać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nie­wiel­ką scenę w kącie sali wró­cił wła­śnie, z przy­słu­gu­ją­cej mu pięt­na­sto­mi­nu­to­wej przer­wy re­kre­a­cyj­nej, trzy­o­so­bo­wy ze­spół zło­żo­ny z gi­ta­rzy­sty, per­ku­si­sty i śpie­wacz­ki o pla­ty­no­wych wło­sach, ubra­nej w czar­no-sre­brzy­stą su­knię nie­po­trzeb­nie mocno od­sła­nia­ją­cą de­kolt.

 (2.1) Yoda wró­cił się do chaty i po­wiódł pal­ca­mi po brze­gu ma­te­ria­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: vrućić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wracać, zawracać

 rzecz. wrócenie n., zwrot mrz.

Wiktionary


wróg

1. osoba lub grupa osób nie­przy­chyl­nie na­sta­wio­na do innej osoby lub grupy osób, np. wróg ko­biet; nie­przy­ja­ciel;
2. pań­stwo, z któ­rym pro­wa­dzi się wojnę; nie­przy­ja­ciel;
3. woj­sko nie­przy­ja­cie­la;
4. osoba zwal­cza­ją­ca coś, od­no­szą­ca się do cze­goś z nie­chę­cią, np. wróg pa­le­nia pa­pie­ro­sów; prze­ciw­nik;
5. coś, co szko­dzi komuś lub cze­muś, np.: Wro­giem pszczół jest wiatr.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nie­przy­ja­ciel, osoba lub obiekt da­rzo­ny ne­ga­tyw­ny­mi uczu­cia­mi

 (1.2) pań­stwo, które jest w sta­nie wojny z innym pań­stwem, oraz jego woj­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pani mąż miał ja­kichś wro­gów?

 (1.2) Pięt­na­stu na­szych żoł­nie­rzy do­sta­ło się w ręce wroga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruk, AS: vruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrogość ż.

 przym. wrogi

 przysł. wrogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzyjaciel

 (1.1) nieprzyjaciel, przeciwnik

Wiktionary


wróć

1. przyjść do miej­sca, w któ­rym już się było;
2. za­cząć robić coś po­now­nie lub po przer­wie; pow­tó­rzyć się;
3. odzy­skać po­przed­ni stan


SJP.pl


wróść

rzad­ko: wros­nąć;
1. ros­nąc, za­ko­rze­nić się w coś;
2. stać się czę­ścią cze­goś


SJP.pl


wróż

po­e­tyc­ko: ten, kto prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bi­ta, wróż­biarz, ka­ba­larz, ka­ba­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ezot. męż­czyz­na prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wró­żyć (się)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­dzi­ła po prze­po­wied­nie do sta­re­go wróża miesz­ka­ją­ce­go pod lasem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbitka ż., wróżbita mos., wróżbiarz mos., wróżbiarka ż., wróżenie n., wróżka ż.

 czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarz, wróżbita; daw. wieszczek; przest. wieszczbiarz

Wiktionary


wróżba

1. prze­wi­dy­wa­nie przysz­ło­ści za po­mo­cą kart, krysz­ta­ło­wej kuli, wosku itd.; prze­po­wied­nia;
2. zja­wi­sko uz­na­ne za za­po­wiedź cze­goś; oz­na­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści wraz z obrzę­da­mi to­wa­rzy­szą­cy­mi temu

 (1.2) zja­wi­sko uz­na­wa­ne za za­po­wiedź cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wróżyć

 rzecz. wróżbiarskość ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz m., wróżbita m., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadanie, przepowiednia, wróżenie

 (1.2) omen, proroctwo, przepowiednia, zapowiedź, znak

Wiktionary


wróżbiarka

ko­bie­ta, która prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­ka, ka­ba­lar­ka, ka­ba­list­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się prze­po­wia­da­niem przysz­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć Basi jakaś wróż­biar­ka prze­po­wie­dzia­ła wiel­ką wy­gra­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruʒˈbʲjarka, AS: vružbʹi ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróż m., wróżbita m., wróżba ż., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

:: fm. wróżbiarz m.

 czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbitka, wróżka, kabalarka, kabalistka

Wiktionary


wróżbiarski

do­ty­czą­cy wróż­bia­rza, wróż­biar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wróż­biar­stwem, do­ty­czą­cy wróż­biar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fach wróż­biar­ski wiedź­ma prze­ję­ła po matce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbitka ż., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarskość ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

 przysł. wróżbiarsko

 czas. wróżyć

Wiktionary


wróżbiarsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób wróż­biar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarskość ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

 przym. wróżbiarski

Wiktionary


wróżbiarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wróż­biar­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

 przym. wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wieszczbiarskość

Wiktionary


wróżbiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) próby prze­po­wia­da­nia przysz­ło­ści za po­mo­cą spe­cjal­nych przed­mio­tów i tech­nik;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko po­ka­zy­wa­nie nie­do­rzecz­no­ści zwią­za­nych z wróż­biar­stwem daje re­al­ne, po­zy­tyw­ne skut­ki.

 (1.1) Babka Sa­lo­mea upra­wia­ła wróż­biar­stwo i miała mnó­stwo ma­te­ria­łów na ten temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżka ż., wróżbitka ż., wróżbita mos., wróżbiarskość ż., wróżba ż., wróżbiarz mos., wróżenie n., wróżbiarka ż.

 czas. wróżyć ndk., powróżyć dk.

 przym. wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mantyka; przest. wieszczbiarstwo

Wiktionary


wróżbiarz

ten, kto prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bi­ta, wróż, ka­ba­larz, ka­ba­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ezot. czło­wiek prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz obok, tych przo­dow­ni­ków re­lig­ji i oś­wia­ty, tuż obok, w jed­nej z ta­kich sa­mych brud­nych, cuch­ną­cych izb, miesz­ka­ją i dzia­ła­ją cza­row­ni­cy, wróż­bia­rze i wiedź­my... tu też, gdzieś w po­bli­żu gnieź­dzi się pra­sta­re po­gań­stwo.

 (1.1) Zaj­mo­wał się róż­ny­mi pro­ce­de­ra­mi, był su­te­ne­rem, fał­sze­rzem pie­nię­dzy, wróż­bia­rzem, ma­gi­kiem i zło­dzie­jem, a za­cie­rał za sobą ślady tak bie­gle, że po­li­cja karać go mogła co naj­wy­żej za zu­chwal­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvruʒbʲjaʃ, AS: vružbʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróż mos., wróżbita mos., wróżba ż., wróżebność ż., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

:: fż. wróżbiarka ż.

 czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróż, wróżbita; przest. wieszczbiarz; starop|czasownik.

Wiktionary


wróżbita

pod­nio­śle: ten, kto prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­biarz, wróż, ka­ba­larz, ka­ba­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ezot. osoba zaj­mu­ją­ca się wró­że­niem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: wróż­bit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróż mos., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos., wróżenie n., wróżka ż., powróżenie n., wywróżenie n., wróżbitka ż.

 czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnowidz, medium, wieszczek, wróż, wróżbiarz; przest. wieszczbiarz

Wiktionary


wróżbitka

pod­nio­śle: ko­bie­ta, która prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­biar­ka, wróż­ka, ka­ba­lar­ka, ka­ba­list­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się prze­po­wia­da­niem przysz­ło­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruʒˈbʲitka, AS: vružbʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżba ż., wróż m., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróżka ż., wróżbiarstwo n., wróżenie n.

:: fm. wróżbita m.

 czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

Wiktionary


wróżda

zwy­czaj wy­wie­ra­nia krwa­wej zem­sty na spraw­cy za­bój­stwa krew­ne­go (lub na kimś z jego rodu); wen­de­ta, wen­det­ta, ven­det­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. prawo krwa­wej ro­do­wej zem­sty za za­bój­stwo (lub obra­zę) w kra­jach daw­nej Eu­ro­py po­łud­nio­wej i wschod­niej

 (1.2) stpol. walka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wendetta, dintojra

Wiktionary


wróżebność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co wró­żeb­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wróżebny

 rzecz. wróżbiarz mos.

Wiktionary


wróżebny

1. bę­dą­cy wróż­bą, oz­na­ką cze­goś;
2. do­ty­czą­cy wróżb, słu­żą­cy do wró­że­nia, np. świe­ca uży­wa­na do celów wró­żeb­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ezot. zwią­za­ny z wróż­bą, do­ty­czą­cy wróż­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżka ż., wróżbitka ż., wróżbiarz mos., wróżbiarka ż., wróżba ż., wróżebność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mantyczny, proroczy, wieszczbiarski, wieszczy

Wiktionary


wróżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wró­żyć.; ezot. prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści

Wiktionary

Wró­że­nie (wróż­biar­stwo, dy­wi­na­cja) ( di­vi­na­tio) – ze­spół czyn­no­ści zwią­za­nych z pró­ba­mi prze­po­wia­da­nia przysz­ło­ści z po­mo­cą spe­cjal­nych przed­mio­tów i tech­nik, a we­dług niek­tó­rych in­ter­pre­ta­cji, także sił nad­na­tu­ral­nych (zob. siła wyż­sza). W śro­do­wi­sku na­u­ko­wym wró­że­nie uz­na­wa­ne jest za pse­u­do­na­u­kę. Nie ist­nie­je dowód pot­wier­dza­ją­cy sku­tecz­ność wró­że­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vruˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vružẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróż mos., wróżba ż., wróżka ż., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróżbita mos., wróżbitka ż.

 czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary


wróżka

wieszcz­ka;
1. ko­bie­ta, która prze­po­wia­da przysz­łość z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­biar­ka, ka­ba­lar­ka, ka­ba­list­ka;
2. po­stać z baśni ma­ją­ca moc czy­nie­nia cza­rów; cza­ro­dziej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. ko­bie­ta prze­po­wia­da­ją­ca przysz­łość

 (1.2) liter. ba­śnio­wa po­stać czy­nią­ca czary;

 (1.3) stpol. wróż­ba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wróż­ka – mi­tycz­na isto­ta lub le­gen­dar­ne stwo­rze­nie w eu­ro­pej­skim fol­klo­rze
  • wróż­ka – w li­te­ra­tu­rze osoba płci żeń­skiej ma­ją­ca moc czy­nie­nia cza­rów
  • wróż­ka – ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wró­że­niem
  • „Wróż­ka” – pol­skie cza­so­pis­mo
  • „Wróż­ka” – obraz wło­skie­go ma­la­rza ba­ro­ko­we­go Gio­van­nie­go Piaz­zet­ty
  • Wróż­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na od­wie­dził wróż­kę, aby do­wie­dzieć się tro­chę o przysz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvruʃka, AS: vruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróż m., wróżbiarz m., wróżbita m., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbitka ż., wróżbiarstwo n., wróżenie n.

 czas. wróżyć dk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarka, wróżbitka, daw. ciota

 (1.2) czarodziejka

Wiktionary


wróżkowy

→ wróż­ka


SJP.pl

Patrz:

wróżka

wróżyć

1. prze­po­wia­dać przysz­łość, ana­li­zu­jąc jakiś układ, np. kart, fusów, gwiazd;
2. prze­wi­dy­wać w opar­ciu o znane sobie fakty;
3. być oz­na­ką cze­goś, co się sta­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ezot. prze­po­wia­dać przysz­łość, dawać wróż­bę

 (1.2) przen. (o obiek­tach, zja­wi­skach) za­po­wia­dać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvruʒɨt͡ɕ, AS: vružyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróżba ż., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróż m., wróżka ż., wróżenie n., wróżbita mos., wróżbitka ż.

 przym. wróżbiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadać, zwiastować, przest. astrologować

Wiktionary


wrąb

1. rowek, wgłę­bie­nie w czymś
2. brzeg na­czy­nia
3. w gór­nict­wie: wąska szcze­li­na wy­ko­na­na me­cha­nicz­nie lub ręcz­nie w skale, ułat­wia­ją­ca od­strze­le­nie ko­pa­li­ny
4. w le­śnict­wie: po­drąb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wgłę­bie­nie lub wcię­cie w przed­mio­cie

 (1.2) brzeg cze­goś, zwła­szcza na­czy­nia

 (1.5) bot. wcię­cie w blasz­ce li­ścia

 (1.6) leśn. prze­strzeń pow­sta­ła po wy­rą­ba­niu drzew z brze­gu lasu

 (1.7) leśn. po­zio­me, kli­no­wa­te wy­cię­cie zro­bio­ne sie­kie­rą lub piłą w odziom­ku ści­na­ne­go drze­wa od stro­ny, w którą ma ono padać

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wrą­bać

Wiktionary

Wrąb, za­cios – po­łą­cze­nie cie­siel­skie ele­men­tów drew­nia­nych wy­ko­na­ne przez na­cię­cie albo wcię­cie w jed­nym lub w obu łą­czo­nych ele­men­tach. Na­cię­cia są tak do­pa­so­wa­ne, aby umoż­li­wić na­su­nię­cie jed­ne­go ele­men­tu na drugi i za­pew­nić ich współ­pra­cę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Napój prze­lał się przez wrąb, spły­nął pie­ni­stą struż­ką na nie­ska­zi­tel­ny obrus.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrąbać, wrąbywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) podrąb

Wiktionary


wrąbać

1. po­spo­li­cie: zjeść ze sma­kiem; wsza­mać;
2. wrą­bać się:
a) do­stać się gdzieś przez rą­ba­nie;
b) po­spo­li­cie: zaryć się w coś przez ude­rze­nie;
c) po­spo­li­cie: do­stać się gdzieś, wejść gdzieś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zjeść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia wrą­ba­ła trzy grube pajdy chle­ba i pełen ta­lerz ja­jecz­ni­cy i ku swo­je­mu zdzi­wie­niu stwier­dzi­ła, że jest w dal­szym ciągu głod­na i mo­gła­by zjeść je­szcze ów przy­pa­lo­ny bigos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrąb mrz.

 czas. odrąbać, rąbać

Wiktionary


wrąbczynek

Wrąb­czy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Pyz­dry. Nie­da­le­ko wsi znaj­du­je się Nad­war­ciań­ski Park Kra­jo­bra­zo­wy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wrąbek

zdrob­nie­nie od: wrąb


SJP.pl


wrębiarka

ma­szy­na gór­ni­cza do wy­ko­ny­wa­nia wrę­bów w ca­liź­nie, po­ru­sza­na za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza lub elek­trycz­no­ści; wrę­bów­ka


SJP.pl

Wrę­biar­ka – ma­szy­na gór­ni­cza, wy­ko­nu­ją­ca wręby w złożu ("np. węgla"), skła­da się z gło­wi­cy z wręb­ni­kiem, sil­ni­ka (elek­trycz­ne­go lub pne­u­ma­tycz­ne­go) i cią­gni­ka. Pier­wszą ma­szy­nę opa­ten­to­wał Mi­cha­el Men­zies z An­glii w 1761 r. we­dług jego pro­jek­tu wrę­biar­ka miała to być ma­szy­na z ki­lo­fa­mi umo­co­wa­ny­mi na ramie, po­ru­sza­ła się za po­mo­cą sy­ste­mu dźwi­gni i żer­dzi.

Wikipedia


wrębiarz

gór­nik ob­słu­gu­ją­cy wrę­biar­kę


SJP.pl


wrębiasty

krąż­kow­ni­ca wrę­bia­sta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny krąż­kow­ni­co­wa­tych


SJP.pl


wrębiać

w gór­nict­wie: wy­drą­żać w ko­pa­li­nie wą­skie i dłu­gie szcze­li­ny w celu uzy­ska­nia do­dat­ko­wej pła­szczyz­ny od­sło­nię­cia


SJP.pl


wrębina

w gór­nict­wie: wąska szcze­li­na w skale, ułat­wia­ją­ca od­strze­le­nie ko­pa­li­ny; wrąb, szcze­li­na wrę­bo­wa


SJP.pl


wrębić

w gór­nict­wie: wy­drą­żyć w ko­pa­li­nie wą­skie i dłu­gie szcze­li­ny w celu uzy­ska­nia do­dat­ko­wej pła­szczyz­ny od­sło­nię­cia


SJP.pl


wrębnik

część wrę­biar­ki zło­żo­na z noży wrę­bo­wych żło­bią­cych wrąb w ca­liź­nie


SJP.pl


wrębny

przy­miot­nik od: wrąb, wręb; wrę­bo­wy


SJP.pl


wręboprzenośnik

ma­szy­na gór­ni­cza ura­bia­ją­ca wzdłuż ca­łe­go przod­ku ścia­no­we­go i usu­wa­ją­ca uro­bek ze ścia­ny


SJP.pl


wrębowina

miał pow­sta­ły przy wy­ko­ny­wa­niu wrę­bów


SJP.pl


wrębowy

przy­miot­nik od: wrąb, wręb; wręb­ny


SJP.pl


wręboładowarka

ma­szy­na gór­ni­cza wy­ko­nu­ją­ca wrąb w ca­liź­nie i ła­du­ją­ca uro­bek na znaj­du­ją­cy się obok prze­no­śnik


SJP.pl


wrębówka

ma­szy­na gór­ni­cza do wy­ko­ny­wa­nia wrę­bów w ca­liź­nie, po­ru­sza­na za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza lub elek­trycz­no­ści; wrę­biar­ka


SJP.pl


wręcz

książ­ko­wo:
1. par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca, że jakaś cecha lub zja­wi­sko mają więk­sze na­tę­że­nie, niż można się spo­dzie­wać (np. Wy­glą­dał wręcz odra­ża­ją­co.);
2. par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca, że ma miej­sce stan inny od tego, jaki prze­wi­dy­wa­li­śmy, słowo uży­wa­ne w związ­kach "wręcz prze­ciw­nie a. od­wrot­nie", "wręcz prze­ciw­ny a. od­wrot­ny" (np. Dało to wręcz prze­ciw­ne efek­ty.);
3. ot­war­cie, bez ogró­dek, wprost (np. Po­wie­dział jej wręcz, że jej nie lubi.);
4. walka wręcz, wal­czyć wręcz - walka bez­poś­red­nia, wal­czyć bez­poś­red­nio


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …pod­kre­śla­ją­ca zna­cze­nie wy­ra­zu lub na­tę­że­nie cechy

przy­słó­wek

 (2.1) bez­poś­red­nio, ot­war­cie

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) rozk. zob. wrę­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trak­to­wa­li mnie nie­do­brze. Byli wręcz bez­czel­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇t͡ʃ, AS: vrẽṇč

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wręczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgoła, wprost

Wiktionary


wręczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wrę­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: vrẽṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wręczać ndk., wręczyć dk.

 rzecz. wręczenie n.

Wiktionary


wręczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wrę­czyć)

 (1.1) dawać coś komuś, naj­czę­ściej do rąk włas­nych, zwy­kle w spo­sób uro­czy­sty lub ofi­cjal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na za­koń­cze­nie roku szkol­ne­go ucz­nio­wie wrę­cza­ją na­u­czy­cie­lom kwia­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛ̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: vrẽṇčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wręczyciel mos., wręczanie n., wręczenie n.

 przysł. wręcz

 partyk. wręcz

Wiktionary


wręczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wrę­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vrẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wręczyć dk., wręczać ndk.

 rzecz. wręczanie n.

Wiktionary


wręczycki

przy­miot­nik od: Wrę­czy­ca Wiel­ka


SJP.pl


wręczyć

oddać, podać komuś do rąk, naj­czę­ściej w spo­sób ofi­cjal­ny, uro­czy­sty


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. wrę­czać)

 (1.1) oddać, podać komuś do rąk, naj­czę­ściej w spo­sób ofi­cjal­ny, uro­czy­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent wrę­czył we­te­ra­no­wi Krzyż Za­słu­gi.

 (1.1) Ryza pa­pie­ru, którą wrę­czył mi gość, za­sko­czy­ła mnie bar­dziej, niż jego zdzi­wił widok mo­je­go ciała sauté. Mimo to wzię­łam pa­ku­nek w ręce, a on po­kle­pał mnie po po­ślad­kach i mru­knął: – Takie dup­sko to ro­zu­miem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vrẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wręczanie n., wręczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dać, podać, przekazać

Wiktionary


wręg

wręga;
1. bocz­ne wy­cię­cie w desce sto­so­wa­ne przy po­łą­cze­niach na za­kład­kę;
2. ele­ment usz­tyw­nia­ją­cy w ka­dłu­bie stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­cię­cie lub za­ła­ma­nie w ele­men­cie kon­struk­cyj­nym, naj­czę­ściej drew­nia­nym, słu­żą­ce do spój­ne­go po­łą­cze­nia z innym ele­men­tem

 (1.2) pszcz. ele­ment kon­struk­cyj­ny kor­pu­sów ula wzmac­nia­ją­cy ich łą­cze­nie

 (1.3) szkut. lotn. jeden z ele­men­tów kon­struk­cyj­nych two­rzą­cych szkie­let łodzi lub sa­mo­lo­tu;

Wiktionary

Wręg albo wręga – pod­sta­wo­wy po­przecz­ny ele­ment szkie­le­tu stat­ku o tra­dy­cyj­nej (drew­nia­nej lub sta­lo­wej) kon­struk­cji. Obec­nie spo­ty­ka­ny głów­nie w kla­sycz­nych jach­tach drew­nia­nych o kon­wen­cjo­nal­nym po­szy­ciu (ka­ra­we­lo­wym, za­kład­ko­wym lub słom­ko­wym). Wręg jest drew­nia­nym (cza­sem wzmac­nia­nym przez sta­lo­we oku­cie) ele­men­tem o re­la­tyw­nie nie­wiel­kim prze­kro­ju, o krzy­wiź­nie do­pa­so­wa­nej do wew­nętrz­nej po­wierzch­ni ka­dłu­ba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deska z wrę­giem to taka, w któ­rej jedna lub obie kra­wę­dzie zo­sta­ły przy­cię­te, by ufor­mo­wać sto­pień.

 (1.2) W pa­sie­ce sta­cjo­nar­nej pro­blem usta­wia­nia kon­dy­gna­cji na styk czy z wrę­ga­mi jest mało ważny.

 (1.3) Krzy­wiz­na wręga jest do­pa­so­wa­na do wew­nętrz­nej po­wierzch­ni ka­dłu­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃ŋk, AS: vrẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owrężenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) wręga

 (1.2) falc, felc

 (1.3) żebro

Wiktionary


wręga

wręg;
1. bocz­ne wy­cię­cie w desce sto­so­wa­ne przy po­łą­cze­niach na za­kład­kę;
2. ele­ment usz­tyw­nia­ją­cy w ka­dłu­bie stat­ku


SJP.pl


wręgaty

bie­gacz wrę­ga­ty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


wręgować

robić wręgi za po­mo­cą spe­cjal­ne­go stru­ga, w róż­ne­go ro­dza­ju de­skach, pły­tach itp.


SJP.pl


wręgownia

hala fa­bry­ki, stocz­ni, w któ­rej wy­ko­nu­je się wręgi do sa­mo­lo­tów, łodzi itp.


SJP.pl


wręgownik

ro­dzaj stru­ga do ro­bie­nia wrę­gów w pły­tach, de­skach itp.


SJP.pl


wręgowy

1. → wręg; 2 strug wrę­go­wy - strug do ro­bie­nia wrę­gów w drew­nie; wrę­gow­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wręgi, do­ty­czą­cy wręgą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wręga ż.

Wiktionary


wrężnica

Wręż­ni­ca – krzy­wa te­o­re­tycz­ne­go prze­kro­ju po­przecz­ne­go ka­dłu­ba stat­ku wod­ne­go pow­sta­ła na pła­szczyź­nie pro­sto­pa­dłej do po­wierzch­ni wody i pła­szczyz­ny sy­me­trii jed­nost­ki. Pow­sta­je po­przez prze­cię­cie zew­nętrz­nej po­wierzch­ni ka­dłu­ba przez pła­szczyz­nę owrę­ża i pła­szczyz­ny do niej rów­no­le­głe.

Wikipedia


wrężnik

strug o bu­do­wie po­dob­nej do wrę­gow­ni­ka, lecz o więk­szej sze­ro­ko­ści noża, słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia wrę­żyn; płyt­nik


SJP.pl


wrężny

przy­miot­nik od: wręg (wręga)


SJP.pl


wrężyna

bocz­ne wy­cię­cie w desce, po­dob­ne do wręgi, lecz płyt­sze i szer­sze


SJP.pl


ws

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = wojsk. woj­ska spe­cjal­ne

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) = kolej. wy­łącz­nik szyb­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WS dy­spo­nu­ją prze­no­śny­mi ter­mi­na­la­mi łącz­no­ści Link 16, umoż­li­wia to do­wo­dze­nie w sy­ste­mie sie­cio­cen­trycz­nym.

 (2.1) WS jest przez­na­czo­ny do wy­kry­wa­nia i wy­łą­cza­nia zwarć ni­sko­o­po­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈɛs, AS: vu‿es

Wiktionary


ws-

prze­dro­stek

 (1.1) w po­łą­cze­niu z cza­sow­ni­kiem uwy­dat­nia wy­ko­na­nie lub in­ten­syw­ność tego, co oz­na­cza cza­sow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ws- + po­ma­gać — wspo­ma­gać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vs, AS: vs

Wiktionary


ws.

skrót od: w spra­wie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = w spra­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akt oskar­że­nia ws. afery FOZZ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈf‿spravʲjɛ, AS: f‿spravʹi ̯e

Wiktionary


wsa

[czy­taj: wu-es-A]
1. skrót od: Wo­je­wódz­ki Sąd Ad­mi­ni­stra­cyj­ny;
2. skrót od: Wyż­sza Szko­ła Ad­mi­ni­stra­cji


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. wo­je­wódz­ki sąd ad­mi­ni­stra­cyj­ny;

Wiktionary


wsad

1. por­cja ma­te­ria­łu przez­na­czo­na do pieca hut­ni­cze­go itp.;
2. w ko­szy­ków­ce: wło­że­nie piłki do kosza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) por­cja ma­te­ria­łów wsa­dza­na jed­no­ra­zo­wo do ja­kie­goś urzą­dze­nia

 (1.2) por­cja rudy, koksu, złomu itp. przez­na­czo­na do umie­szcze­nia w piecu

 (1.3) bank. ka­pi­tał nie­zbęd­ny do pro­wa­dze­nia ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia

 (1.4) sport. ko­szy­kar­ski wrzut piłki do kosza, z wy­sko­ku

 (1.5) wsa­dza­nie, wkła­da­nie

Wiktionary

Wsad ( slam dunk) – za­gra­nie w ko­szy­ków­ce po­le­ga­ją­ce na spe­cy­ficz­nym umie­szcze­niu przez za­wod­ni­ka piłki w koszu (obrę­czy): za­wod­nik trzy­ma­jąc piłkę w ręce lub obu rę­kach nie wy­ko­nu­je rzutu, ale wkła­da ją do kosza; czę­sto potem ła­piąc czy uwie­sza­jąc się obrę­czy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fsat, AS: fsat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsadka ż., wsadnica ż., wsadzarka ż., wsadzanie n., wsadzenie n.

 czas. wsadzać ndk., wsadzić dk.

 przym. wsadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) namiar, nabój

Wiktionary


wsadka

część pióra wiecz­ne­go, w któ­rej osa­dzo­na jest sta­lów­ka; szyj­ka


SJP.pl


wsadnica

urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do ła­do­wa­nia wsadu oraz wy­ła­do­wy­wa­nia koksu


SJP.pl


wsadowy

przy­miot­nik od: wsad


SJP.pl


wsadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsa­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsaˈd͡zãɲɛ, AS: fsaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsad m.

 czas. wsadzić, wsadzać

Wiktionary


wsadzarka

spe­cjal­ne urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne, umie­szczo­ne na nie­du­żej suw­ni­cy albo na nie­ru­cho­mym dźwi­ga­rze, słu­żą­ce do wsy­py­wa­nia ma­te­ria­łu wsa­do­we­go do pieca hut­ni­cze­go


SJP.pl


wsadzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wsa­dzić)

 (1.1) umie­szczać gdzieś

 (1.2) po­ma­gać usa­do­wić się

 (1.3) pot. za­my­kać w wię­zie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsad mrz., wsadzanie n.

 czas. wsadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nakładać, umieszczać, wkładać

 (1.2) władowywać

 (1.3) przyskrzyniać, zamykać

Wiktionary


wsadzić

umie­ścic coś wew­natrz cze­goś; wsu­nąć; wcis­nąć; wet­knąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wsa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wsa­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy z pi­lo­tów ob­sta­wiał, któ­re­go dnia księż­nicz­kę wresz­cie trafi szlag z po­wo­du szkol­nych umiz­gów Hana i po­in­for­mu­je go, gdzie kon­kret­nie może je sobie wsa­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sadzić, wsadzać ndk.

 rzecz. wsadzanie n., wsadzenie n., sadzarka ż., wsad m.

Wiktionary


wsch.

skrót od: wschód, wschod­ni


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. wschod­ni

 (1.2) = geogr. wschód

Wiktionary


wschodni

przy­miot­nik od: wschód


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy miej­sce na wscho­dzie, do­ty­czą­cy wscho­du, skie­ro­wa­ny na wschód

 (1.2) do­ty­czą­cy Eu­ro­py Wschod­niej, także Azji, zwy­kle w od­nie­sie­niu kul­tu­ro­wym lub eko­no­micz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kła­da­my, że bu­do­wa płotu przed dzi­ka­mi wzdłuż wschod­niej gra­ni­cy Pol­ski po­win­na ru­szyć we wrze­śniu.

 (1.1) Świt był dość chłod­ny, pnie ja­bło­ni je­szcze otu­lo­ne mgłą, ale słoń­ce stało już na wschod­niej stro­nie nieba i dzień za­po­wia­dał się upal­ny. Brzę­cza­ły pier­wsze owady, a ponad da­cha­mi szy­bo­wa­ły ja­skół­ki.

 (1.2) Cel­ni­cy wy­kry­li wschod­nie po­drób­ki mar­ko­wych pro­duk­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsxɔdʲɲi, AS: fsχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschód m., Wschód m., wschodzenie n.

 czas. wschodzić ndk.

 przysł. wschodnio

Wiktionary


wschodniak

daw­niej, po­tocz­nie: miesz­ka­niec Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ki De­mo­kra­tycz­nej


SJP.pl


wschodnioafrykański

zwią­za­ny ze wschod­nią Afry­ką, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Afry­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Afry­ki itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Afry­ki Wschod­niej, zwią­za­ny z Afry­ką Wschod­nią

Wiktionary


wschodnioaustralijski

zwią­za­ny ze wschod­nią Au­stra­lią, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Au­stra­lii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Au­stra­lii itp.


SJP.pl


wschodnioazjatycki

1. zwią­za­ny ze wschod­nią Azją, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Azji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Azji itp.;
2. zwią­za­ny z Azją Wschod­nią (re­gio­nem fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nym)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Azją wschod­nią

 (1.2) za­miesz­ku­ją­cy, wy­stę­pu­ją­cy w Azji wschod­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znacz­nie póź­niej, bo do­pie­ro w XVI wieku her­ba­ta, jako go­to­wy pro­dukt, zo­sta­ła spro­wa­dzo­na do Eu­ro­py. W 1517 roku ze wschod­nio­az­ja­tyc­kich ko­lo­nii przy­wieź­li ją Por­tu­gal­czy­cy.

 (1.1) Dobra passa mi­nę­ła, gdy po­ja­wi­ła się wschod­nio­az­ja­tyc­ka kon­ku­ren­cja.

Wiktionary


wschodniobałtycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do wschod­nie­go Bał­ty­ku, zwią­za­ny ze wschod­nim Bał­ty­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­zie­rze Ma­zur­skie sta­no­wi część pol­skich Po­je­zie­rzy Wschod­nio­bał­tyc­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałtycki

Wiktionary


wschodniobiałoruski

zwią­za­ny ze wschod­nią Bia­ło­ru­sią, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Bia­ło­ru­si, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Bia­ło­ru­si itp.


SJP.pl


wschodniochiński

zwią­za­ny ze wschod­ni­mi Chi­na­mi, po­cho­dzą­cy ze wschod­nich Chin, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­nich Chin itp.


SJP.pl


wschodnioczeski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nią czę­ścią Czech; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się

Wiktionary


wschodnioeuropejczyk

miesz­ka­niec Eu­ro­py Wschod­niej


SJP.pl


wschodnioeuropejka

miesz­kan­ka Eu­ro­py Wschod­niej


SJP.pl


wschodnioeuropejski

zwią­za­ny ze wschod­nią Eu­ro­pą, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Eu­ro­py, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Eu­ro­py itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Eu­ro­py Wschod­niej, wy­wo­dzą­cy się z Eu­ro­py Wschod­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wschod­nio­e­u­ro­pej­scy po­li­ty­cy są czę­sto oskar­ża­ni o ho­mo­fo­bię, odrzu­ca­ją jed­nak tę kry­ty­kę jako nie­u­za­sad­nio­ną.

 (1.1) Oskar­żył on zwią­zek za­wo­do­wy o sto­so­wa­nie „sta­li­now­skich metod” w walce ze wschod­nio­e­u­ro­pej­ską siłą ro­bo­czą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa Wschodnia ż.

Wiktionary


wschodnioeuropejskość

→ wschod­nio­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl

Patrz:

wschodnioeuropejski

wschodniofryzyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fryz­ją Wschod­nią, do­ty­czą­cy Fryz­ji Wschod­niej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wschod­nio­fry­zyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja Wschodnia ż.

Wiktionary


wschodniogermański

zwią­za­ny ze wschod­nią Ger­ma­nią, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Ger­ma­nii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Ger­ma­nii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ger­ma­na­mi wschod­ni­mi (np. Go­ta­mi, Wan­da­la­mi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie III wieku z po­łud­nio­wej Szwe­cji wtar­gnę­li na po­łud­nio­we wy­brze­że Bał­ty­ku He­ru­lo­wie, któ­rzy, tak jak po­przed­nie ple­mię­e­mio­na wschod­nio­ger­mań­skie, wy­lą­do­wa­li u uj­ścia Wisły.

Wiktionary


wschodniogrenlandzki

zwią­za­ny ze wschod­nią Gren­lan­dią, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Gren­lan­dii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Gren­lan­dii itp.


SJP.pl


wschodniokaraibski

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy wschod­niej czę­ści Ka­ra­i­bów

Wiktionary


wschodniokarpacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wschod­nią czę­ścią Kar­pat, do­ty­czą­cy wschod­niej czę­ści Kar­pat

Wiktionary


wschodniokaukaski

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się z Wschod­nie­go Ka­u­ka­zu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔkawˈkasʲci, AS: fsχodʹńokau̯kasʹḱi

Wiktionary


wschodniokazachstański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nim Ka­zach­sta­nem, do­ty­czą­cy wschod­nie­go Ka­zach­sta­nu

Wiktionary


wschodniokoreański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nią czę­ścią Korei, po­cho­dzą­cy lub miesz­ka­ją­cy tam; le­żą­cy na wscho­dzie Korei

Wiktionary


wschodniomałopolski

zwią­za­ny ze wschod­nią Ma­ło­pol­ską, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Ma­ło­pol­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Ma­ło­pol­ski itp.


SJP.pl


wschodnioniemiecki

zwią­za­ny ze wschod­ni­mi Niem­ca­mi, po­cho­dzą­cy ze wschod­nich Nie­miec, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­nich Nie­miec itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy wschod­nich Nie­miec; taki jak we wschod­nich Niem­czech

 (1.2) do­ty­czą­cy Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ki De­mo­kra­tycz­nej (NRD)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W roku ty­siąc dzie­więć­set sie­dem­dzie­sią­tym czwar­tym ty­sią­ce mło­dych ber­liń­czy­ków wzię­ło udział w nie­le­gal­nej de­mon­stra­cji prze­ciw­ko wschod­nio­nie­miec­kie­mu rzą­do­wi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) enerdowski

Wiktionary


wschodniopolski

zwią­za­ny ze wschod­nią Pol­ską, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Pol­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Pol­ski itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wschod­nią Pol­ską, do­ty­czą­cy wschod­niej Pol­ski

Wiktionary


wschodniopomorski

do­ty­czą­cy Po­mo­rza Wschod­nie­go, po­cho­dzą­cy z Po­mo­rza Wschod­nie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Po­mo­rza Wschod­nie­go itp.


SJP.pl


wschodniorosyjski

zwią­za­ny ze wschod­nią Rosją, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Rosji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Rosji itp.


SJP.pl


wschodniosachaliński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nią czę­ścią Sa­cha­li­nu; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się

Wiktionary


wschodnioserbski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ser­bii wschod­niej, zwią­za­ny z Ser­bią wschod­nią lub jej miesz­kań­ca­mi

Wiktionary


wschodniosyberyjski

zwią­za­ny ze wschod­nią Sy­be­rią, po­cho­dzą­cy ze wschod­niej Sy­be­rii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wschod­niej Sy­be­rii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nią czę­ścią Sy­be­rii

Wiktionary


wschodniosłowacki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nią czę­ścią Sło­wa­cji; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się

Wiktionary


wschodniosłowiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sło­wian wschod­nich (Ro­sjan, Bia­ło­ru­si­nów, Ukra­iń­ców, Ru­si­nów), zwią­za­ny ze Sło­wia­na­mi wschod­ni­mi, do­ty­czą­cy wschod­niej Sło­wiań­szczyz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: fsχodʹńosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pansłowiański

Wiktionary


wschodniotimorski

→ Timor Wschod­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ti­mo­ru Wschod­nie­go

Wiktionary

Patrz:

Timor Wschodni

Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci, AS: fsχodʹńotʹĩmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Timor Wschodni m.

Wiktionary


wschodniośródziemnomorski

le­żą­cy, wy­stę­pu­ją­cy na wschód od Morza Śró­dziem­no­mor­skie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ob­sza­rów le­żą­cych na wschód od Morza Śró­dziem­no­mor­skie­go itp.


SJP.pl


wschodniość

→ wschod­ni


SJP.pl

Patrz:

wschodni

wschodoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o ję­zy­kach i kul­tu­rze kra­jów wschod­nich; orien­ta­li­sta


SJP.pl


wschodoznawczy

zwią­za­ny z nauką o ję­zy­kach i kul­tu­rze kra­jów wschod­nich; orien­ta­li­stycz­ny


SJP.pl


wschodoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o ję­zy­kach i kul­tu­rze kra­jów wschod­nich; orien­ta­list­ka


SJP.pl


wschodoznawstwo

nauka o ję­zy­kach i kul­tu­rze kra­jów wschod­nich; orien­ta­li­sty­ka


SJP.pl

Wscho­doz­naw­stwo – in­ter­dy­scy­pli­nar­ny kie­ru­nek na­u­ko­wy trak­tu­ją­cy o te­ry­to­rium państw by­łe­go ZSRR.

Wscho­doz­naw­stwo łączy ele­men­ty nauki o sto­sun­kach mię­dzy­na­ro­do­wych, po­li­to­lo­gii, hi­sto­rii, eko­no­mii, kul­tu­roz­naw­stwa i fi­lo­lo­gii.

Daw­niej (do 1939) pod po­ję­ciem wscho­doz­naw­stwa ro­zu­mia­no orien­ta­li­sty­kę.

Wikipedia


wschody

1. wscho­dze­nie, kieł­ko­wa­nie ro­ślin;
2. to, co wzesz­ło, wy­kieł­ko­wa­ło


SJP.pl


wschodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wscho­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fsχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschód m., wzejście n.

 czas. wschodzić ndk., wzejść dk.

 przym. wschodni

Wiktionary


wschodzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wzejść)

 (1.1) wy­cho­dzić zza ho­ry­zon­tu, zja­wiać się na nie­bie (głów­nie o cia­łach nie­bie­skich)

 (1.2) o ro­śli­nach: kieł­ko­wać, wy­cho­dzić z ziemi

 (1.3) przest. roz­po­czy­nać się, nad­cho­dzić, brać po­czą­tek

 (1.4) przest. przen. uśmie­chać się komuś (gdy do­pi­su­je mu szczę­ście)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lecie Słoń­ce wscho­dzi wcze­śniej niż w zimie.

 (1.1) Księ­życ na nowiu wscho­dzi zza gór grzbie­tów…

 (1.1) Jeno gdzieś na krań­cach za­czy­na­ły wscho­dzić łuny da­le­kich po­ża­rów.

 (1.2) U nas w ogród­ku za­czy­na wscho­dzić zie­lo­niut­ka trawa.

 (1.3) Wscho­dzi nowy rok, więc życz­my sobie, by był lep­szy od po­przed­nie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: fsχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschód m., Wschód m., wschodzenie n.

 czas. przest. wschadzać ndk., przest. wzniść

 przym. wschodni

 temsłow. wschodnio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świtać (jedynie o Słońcu)

 (1.2) kiełkować

 (1.3) rozpoczynać się, zaczynać się, nadchodzić, brać początek

 (1.4) pot. uśmiechać się, pot. dopisywać

Wiktionary


wschowa

mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie wschow­skim;

Wiktionary

Wscho­wa (niem. "Fra­u­stadt") – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu wschow­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wscho­wa. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. Wscho­wa li­czy­ła 13 851 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc we Wscho­wie, od­wie­dzi­li­śmy wuja Aloj­ze­go.

 (1.1) Za króla Jana II Ka­zi­mie­rza bito w men­ni­cy we Wscho­wie mie­dzia­ne sze­lą­gi, szó­sta­ki oraz orty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsxɔva, AS: fsχova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschowianin mos., wschowianka ż.

 przym. wschowski

Wiktionary


wschowianin

miesz­ka­niec Wscho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wscho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj wscho­wia­nom nie udało się po­ko­nać szlich­tyn­go­wian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wschowa ż.

:: fż. wschowianka ż.

 przym. wschowski

Wiktionary


wschowianka

miesz­kan­ka Wscho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wscho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­niec do­żyn­ko­wy przy­go­to­wa­ny przez wscho­wian­ki zo­stał do­ce­nio­ny pod­czas do­ży­nek die­cez­jal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wschowa ż.

:: fm. wschowianin m.

 przym. wschowski

Wiktionary


wschowski

przy­miot­nik od: Wscho­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wscho­wy, zwią­za­ny ze Wscho­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzi­bą władz po­wia­tu wschow­skie­go jest mia­sto Wscho­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wschowa ż., wschowianin mos., wschowianka ż.

Wiktionary


wschód

1. stro­na świa­ta, po któ­rej uka­zu­je się wscho­dzą­ce Słoń­ce;
2. wschod­nia część kraju, re­gio­nu, itp.
3. po­ja­wie­nie się Słoń­ca lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go nad ho­ry­zon­tem;
4. wczes­na pora dnia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. chwi­la po­ja­wie­nia się ciała nie­bie­skie­go (w do­my­śle: Słoń­ca) nad ho­ry­zon­tem

 (1.2) geogr. kie­ru­nek wska­zy­wa­ny przez Słoń­ce pod­czas jego wscho­du (1.1) w dniu rów­no­no­cy;

 (1.3) roln. leśn. pro­ces kieł­ko­wa­nia na­sion w gle­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj wschód Słoń­ca był o czwar­tej rano.

 (1.2) Pój­dzie­my 5 ki­lo­me­trów na wschód, gdzie po­win­na leżeć nie­wiel­ka osada.

 (1.3) Siew je­sien­ny daje prze­waż­nie ob­fi­te wscho­dy i sil­niej­sze siew­ki oraz uwal­nia od po­trze­by prze­cho­wy­wa­nia na­sion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsxut, AS: fsχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschodzenie n., Wschód m.

 czas. wschodzić ndk., wzejść dk.

 przym. wschodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński wychód

Wiktionary


wsd

skrót od: Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne, Wyż­sza Szko­ła Dzien­ni­kar­stwa


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = eduk. Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne

 (1.2) = eduk. Wyż­sza Szko­ła Dzien­ni­kar­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyż­sza Szko­ła Dzien­ni­kar­ska im. Mel­chio­ra Wań­ko­wi­cza w War­sza­wie
  • wyż­sze se­mi­na­rium du­chow­ne:
    • Ar­chi­die­cez­jal­ne Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne w Bia­łym­sto­ku
    • Ar­cy­bi­sku­pie Se­mi­na­rium Du­chow­ne w Poz­na­niu
    • Gdań­skie Se­mi­na­rium Du­chow­ne
    • Me­tro­po­li­tal­ne Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne we Wroc­ła­wiu
    • Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne Die­cez­ji Sos­no­wiec­kiej w Czę­sto­cho­wie
    • Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne Braci Mniej­szych w Ka­to­wi­cach
    • Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne Braci Mniej­szych w Kra­ko­wie
    • Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne Die­cez­ji Ko­sza­liń­sko-Ko­ło­brze­skiej w Ko­sza­li­nie
    • Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne Fran­cisz­ka­nów w Kra­ko­wie
    • Wyż­sze Se­mi­na­rium Du­chow­ne Fran­cisz­ka­nów w Łodzi

Wikipedia


wse

[czy­taj: wu-es-E] skrót od: Wyż­sza Szko­ła Eko­no­micz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = żegl. wy­łącz­na stre­fa eko­no­micz­na;

 (1.2) = eduk. nauk. wyż­sza szko­ła eko­no­micz­na

 (1.3) = eduk. nauk. Wyż­sza Szko­ła Eu­ro­pej­ska im. ks. Jó­ze­fa Tisch­ne­ra w Kra­ko­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­łącz­na stre­fa eko­no­micz­na
  • Wolny So­jusz Eu­ro­pej­ski
  • War­saw Stock Ex­chan­ge
  • Wy­dział Stu­diów Edu­ka­cyj­nych Uni­wer­sy­te­tu im. Adama Mic­kie­wi­cza
  • Wyż­sza Szko­ła Eko­no­micz­na w Bia­łym­sto­ku
  • Wyż­sza Szko­ła Eko­no­micz­na w Kra­ko­wie – obec­nie Uni­wer­sy­tet Eko­no­micz­ny w Kra­ko­wie
  • Wyż­sza Szko­ła Eko­no­micz­na w Poz­na­niu – obec­nie Uni­wer­sy­tet Eko­no­micz­ny w Poz­na­niu
  • Wyż­sza Szko­ła Eko­no­micz­na w Sta­lo­wej Woli
  • Wyż­sza Szko­ła Eu­ro­pej­ska im. ks. Jó­ze­fa Tisch­ne­ra

Wikipedia


wsf

skrót od: Wyż­sza Szko­ła Fil­mo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • World Strong­men Fe­de­ra­tion – Fe­de­ra­cja Si­ła­czy Świa­ta
  • Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Snow­bo­ar­du – [https://www.worlds­now­bo­ard­fe­de­ra­tion.org/ World Snow­bo­ard Fe­de­ra­tion]
  • World Sno­o­ker Fe­de­ra­tion — mię­dzy­na­ro­do­we sto­wa­rzy­sze­nie spor­to­we
  • War­szaw­ska Szko­ła Fil­mo­wa
  • Pań­stwo­wa Wyż­sza Szko­ła Fil­mo­wa, Te­le­wi­zyj­na i Te­a­tral­na im. Leona Schil­le­ra w Łodzi – daw­niej­sza WSF (PWSF) w Łodzi
  • Wol­no­ścio­wy Ser­wis Fil­mo­wy [https://web.ar­chi­ve.org/web/20100827005749/http://wsf.mys­la­nar­chi­stycz­na.pl/ WSF]
  • Wyż­sza Szko­ła Fi­lo­lo­gicz­na we Wroc­ła­wiu – WSF Wroc­ław
  • Wyż­sza Szko­ła Fiz­jo­te­ra­pii we Wroc­ła­wiu – WSF Wroc­ław

Wikipedia


wsh

skrót od: Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa, Wyż­sze Stu­dium Hand­lo­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa we Wroc­ła­wiu
  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa w Ra­do­miu
  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa w Kiel­cach
  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hu­ma­ni­stycz­na we Wroc­ła­wiu
  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hu­ma­ni­stycz­na w Lesz­nie
  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hu­ma­ni­stycz­na w Szcze­ci­nie
  • WSH – Wyż­sza Szko­ła Hu­ma­ni­tas w Sos­now­cu
  • WSH – daw­niej Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa w Ru­dzie Ślą­skiej, współ­cze­śnie Wyż­sza Szko­ła Nauk Sto­so­wa­nych w Ru­dzie Ślą­skiej
  • WSH – dawna Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa Kra­ków
  • WSH – dawne Wyż­sze Stu­dium Hand­lo­we w Kra­ko­wie
  • WSH – Win­dows Scrip­ting Host – śro­do­wi­sko skryp­to­we w sy­ste­mie Mi­cro­soft Win­dows
  • WSH – Wir sind Hel­den – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


wsi

1. osada rol­ni­cza;
2. miesz­kań­cy wsi; chło­pi;
3. te­re­ny po­za­miej­skie;
4. po­tocz­nie: coś nie­sto­sow­ne­go, nie­cie­ka­we­go lub pry­mi­tyw­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Woj­sko­we Służ­by In­for­ma­cyj­ne;

 (1.2) = Wyż­sza Szko­ła In­ży­nier­ska;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyż­sza Szko­ła In­ten­den­tu­ry
  • Woj­sko­we Służ­by In­for­ma­cyj­ne
  • Wyż­sza szko­ła in­ży­nier­ska

Wikipedia


wsiadający

zaj­mo­wać miej­sce w środ­ku lo­ko­mo­cji


SJP.pl


wsiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsia­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕaˈdãɲɛ, AS: fʹśadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsiadać, siadać, wsiąść

 rzecz. siad mrz.

 wykrz. siad

Wiktionary


wsiadany

daw­niej: sy­gnał da­wa­ny trąb­ką, na­ka­zu­ją­cy wsia­da­nie na konie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wojsk. daw. sy­gnał grany na trąb­ce, na­ka­zu­ją­cy wsia­da­nie na konie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grunt, że w Pol­sce na wieść o jego dzia­ła­niach za­gra­no wsia­da­ne­go i 23 marca - za­pew­ne na po­le­ce­nie mi­ni­stra Jó­ze­fa Becka - ogło­szo­no czę­ścio­wą mo­bi­li­za­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsiadać, wsiąść

Wiktionary


wsiadać

zaj­mo­wać miej­sce w środ­ku lo­ko­mo­cji


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wsiąść)

 (1.1) wcho­dzić do środ­ka lo­ko­mo­cji

 (1.2) pot. przen. usil­nie kogoś kry­ty­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co rano wsia­dam do za­tło­czo­ne­go tro­lej­bu­sa.

 (1.2) Dla­cze­go znów na niego tak wsia­dasz? Od­puść mu dziś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕadat͡ɕ, AS: fʹśadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiadanie n., wsiadany m., siad m., siadanie n., wysiadanie n., wysiadka ż., siedzenie n., przesiadanie n., przesiadka ż.

 czas. siadać ndk., siedzieć ndk., usiedzieć dk., przesiesieć dk., wsiąść dk., wysiadać ndk., wysiąść dk., siąść dk., usiąść dk., przesiadaść ndk., przesiąść dk.

 przym. przesiadkowy, wysiadkowy

 wykrz. siad

Wiktionary


wsiać

wrzu­cić na­sio­na ro­ślin w od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ną glebę; też: za­siać coś w plon głów­ny


SJP.pl


wsiec

rzad­ko: po­sie­ka­wszy, dodać coś do cze­goś; wsie­kać


SJP.pl


wsiedlać

wpro­wa­dzać ga­tun­ki do śro­do­wi­ska


SJP.pl


wsiedlić

wpro­wa­dzić ga­tun­ki do śro­do­wi­ska


SJP.pl


wsiekać

rzad­ko: po­sie­ka­wszy, dodać coś do cze­goś; wsiec


SJP.pl


wsierdzie

błona wy­ście­la­ją­ca wszyst­kie struk­tu­ry wew­nątrz serca oraz two­rzą­ca za­staw­ki serca; en­do­car­dium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. wew­nętrz­na war­stwa ścia­ny serca;

Wiktionary

Wsier­dzie ( en­do­car­dium) – w ana­to­mii czło­wie­ka naj­bar­dziej wew­nętrz­na war­stwa ścia­ny serca, błona łącz­not­kan­ko­wa po­kry­ta na­błon­kiem jed­no­war­stwo­wym pła­skim, wy­ście­la­ją­ca wew­nętrz­ne po­wierzch­nie jego jam (przed­sion­ków i komór). Wsier­dzie skła­da się z trzech warstw – tkan­ki podw­sier­dzio­wej (w któ­rej znaj­du­je się sieć ner­wów, na­czyń krwio­no­śnych i ukła­du prze­wo­dzą­ce­go serca), blasz­ki wła­ści­wej wsier­dzia i śród­błon­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: fʹśerʹʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wsierdziowy

Wiktionary


wsierdziowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wsier­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: fʹśerʹʒ́ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsierdzie n.

Wiktionary


wsiewka

ro­śli­na wsie­wa­na w pole za­ję­te przez upra­wę sta­no­wią­cą plon głów­ny


SJP.pl

Wsiew­ka – ro­śli­na dwu- lub wie­lo­let­nia wsie­wa­na w ro­śli­nę ochron­ną i zbie­ra­na po jej zbio­rze w na­stęp­nych la­tach, np. wsiew­ka ko­ni­czy­ny czer­wo­nej w jęcz­mień jary. Wsiew­ki mogą być sto­so­wa­ne w re­jo­nach, któ­rych wa­run­ki są nie­ko­rzyst­ne do upra­wy po­plo­nów ścier­ni­sko­wych (opóź­nio­ne żniwa).

Wikipedia


wsio

[czy­taj: wsjo albo wsio] po­tocz­nie: wszyst­ko


SJP.pl

za­i­mek rze­czow­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) pot. wszyst­ko

Wiktionary


wsioch

czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi; wsiok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. miesz­ka­niec wsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wsiok mos., wsiowość ż., wsiowskość ż., wsiowy mos., wsiowa ż.

 przym. wsiowski, wsiowy

 przysł. wsiowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsiok

Wiktionary


wsiok

wsiór, wsiur, wioch­man, wioch­men, wie­śniak, cze­re­śniak; po­gard­li­wie:
1. czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi;
2. czło­wiek pry­mi­tyw­ny, nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. miesz­ka­niec wsi lub osoba wy­wo­dzą­ca się ze wsi

 (1.2) pot. po­gard. czło­wiek nie­o­by­ty, pry­mi­tyw­ny, nie­po­tra­fią­cy się za­cho­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowa ż., wieś ż., wioska ż., wioseczka ż., wiocha ż., wsioch m., wsiowy m., wieśniak m., wieśniaczka ż., wiejskość ż.

 przym. wiejski, wioskowy, wsiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wsioch, wsiowy, wieśniak

 (1.2) pot. bamber, gbur, prostak, prymityw

Wiktionary


wsiowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. miesz­kan­ka wsi

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: wsio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­ślisz, że wsio­we cho­dzą rza­dziej do fryz­je­ra?

 (2.1) Na ławce sie­dzia­ły dwie wsio­we baby, cze­ka­jąc na au­to­bus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wsiok mos., wsiowość ż., wsiowskość ż., wsiowy mos.

:: fm. wsiowy mos.

 przym. wsiowski, wsiowy

 przysł. wsiowsko

Wiktionary


wsiowość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla wsi lub miesz­kań­ców wsi; lu­do­wość, wiej­skość, wie­śniact­wo


SJP.pl


wsiowy

wie­śnia­czy, wie­śniac­ki; po­gard­li­wie:
1. po­gard­li­wie: po­cho­dzą­cy ze wsi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wsi; wiej­ski, ru­sty­kal­ny, kmie­cy;
2. po­tocz­nie: nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie; nie­kul­tu­ral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wsią, do­ty­czą­cy wsi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) po­gard. nie­mod­ny, za­co­fa­ny, ma­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne wsi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) po­gard. o miesz­kań­cu wsi lub oso­bie po­cho­dzą­cej ze wsi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Je­szcze no­sisz te wsio­we sztruk­sy?

 (3.1) W tam­tym prze­dzia­le wsio­we buty po­zdej­mo­wa­ły, udu­sić się można.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowa ż., wsioch mos., wieś ż., wioska ż., wioseczka ż., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wieśniactwo n., wsiok mos., wiejskość ż., wieśniaczość ż., wsiowość ż.

 przym. wiejski, wioskowy, wieśniaczy

 przysł. wiejsko, wsiowo, wieśniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiejski, wioskowy

Wiktionary


wsip

skró­to­wiec

 (1.1) = Wy­daw­nict­wa Szkol­ne i Pe­da­go­gicz­ne;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvu‿ɛs‿i‿ˈpɛ, AS: vu‿es‿i‿pe

Wiktionary


wsiur

wsiór, wioch­man, wioch­men, wsiok, wie­śniak, cze­re­śniak; po­gard­li­wie:
1. czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi;
2. czło­wiek pry­mi­tyw­ny, nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec wsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsiok

Wiktionary


wsiurka

po­gard­li­wie:
1. ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze wsi lub miesz­ka­ją­ca na wsi;
2. ko­bie­ta pry­mi­tyw­na, nie­u­mie­ją­ca się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl


wsiór

wsiur, wioch­man, wioch­men, wsiok, wie­śniak, cze­re­śniak; po­gard­li­wie:
1. czło­wiek po­cho­dzą­cy ze wsi lub miesz­ka­ją­cy na wsi;
2. czło­wiek pry­mi­tyw­ny, nie­u­mie­ją­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl


wsiąk

mi­ne­rał wy­peł­nia­ją­cy szcze­li­ny i najm­niej­sze pory w skale


SJP.pl


wsiąkać

1. wsą­czać się, prze­ni­kać w głąb cze­goś;
2. po­tocz­nie: ginąć, prze­pa­dać


SJP.pl


wsiąkliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wsią­kli­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wsiąkliwy

Wiktionary


wsiąkliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wsią­kli­wy


SJP.pl


wsiąknięty

taki, który wsią­knął


SJP.pl


wsiąknąć

1. o pły­nach: prze­ni­knąć w głąb cze­goś;
2. wejść gdzieś, sta­jąc się nie­za­u­wa­żal­nym;
3. przyz­wy­cza­ić się do cze­goś no­we­go;
4. po­tocz­nie: za­gi­nąć;
5. po­tocz­nie: prze­paść bez wie­ści;


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wsią­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wsią­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹśõŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiąknięcie n., wsiąkanie n.

 czas. wsiąkać ndk.

Wiktionary


wsiąkły

1. o pły­nach: prze­ni­knąć w głąb cze­goś;
2. wejść gdzieś, sta­jąc się nie­za­u­wa­żal­nym;
3. przyz­wy­cza­ić się do cze­goś no­we­go;
4. po­tocz­nie: za­gi­nąć;
5. po­tocz­nie: prze­paść bez wie­ści;


SJP.pl


wsiąść

zająć miej­sce w środ­ku lo­ko­mo­cji


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wsia­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wsia­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czemu ko­le­ga nie wsiadł do au­to­bu­su, tylko w ostat­niej chwi­li cof­nął się na przy­sta­nek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: fʹśõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiadany m., wsiadanie n., wsiądnięcie n., siad mrz.

 czas. siadać, wsiadać ndk.

 wykrz. siad

Wiktionary


wsjp

skró­to­wiec

 (1.1) = Wiel­ki słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go Pol­skiej Aka­de­mii Nauk;

 (1.2) = Wiel­ki słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go PWN

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. WSJP PAN

 (1.2) ofic. WSJP PWN

Wiktionary


wsk

1. skrót od: Wyt­wór­nie Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go;
2. marka pol­skich mo­to­cy­kli


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = Wyt­wór­nia Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go

 (1.2) mo­to­cykl pro­du­ko­wa­ny przez WSK (1.1) w Świd­ni­ku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sko­wa Służ­ba Ko­biet służ­ba Armii Kra­jo­wej
  • WSK – marka mo­to­cy­kli pro­du­ko­wa­nych przez WSK Świd­nik
  • Wyt­wór­nia Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go - Poz­nań
  • Wyt­wór­nia Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go „PZL-Ka­lisz”
  • Wyt­wór­nia Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go „PZL-Rze­szów”
  • Wyt­wór­nia Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go „PZL-Świd­nik”
  • Wyt­wór­nia Sprzę­tu Ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go „PZL-War­sza­wa II”
  • PZL Mie­lec – dawna nazwa „WSK Mie­lec”

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿ɛs‿ˈka, AS: vu‿es‿ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wueska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wueska, fuma; żart. motór

Wiktionary


wskakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wska­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskakiwać ndk.

Wiktionary


wskakiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wsko­czyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wsko­czyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot wska­ku­je do sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈcivat͡ɕ, AS: fskaḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskakiwanie n.

Wiktionary


wskaz

kre­ska, wrąb, punkt albo inny ru­cho­my lub nie­ru­cho­my znak na na­rzę­dziu po­mia­ro­wym, od­po­wia­da­ją­cy mie­rze na nim wyw­zor­co­wa­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) znak na urzą­dze­niu po­mia­ro­wym, który od­po­wia­da pew­nej war­to­ści;

 (1.2) wek­to­ro­we przed­sta­wie­nie sy­gna­łu si­nu­so­i­dal­ne­go sto­so­wa­ne w elek­tro­tech­ni­ce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wskaz – wek­to­ro­we przed­sta­wie­nie sy­gna­łu si­nu­so­i­dal­ne­go sto­so­wa­ne w elek­tro­tech­ni­ce
  • wskaz (me­tro­lo­gia) – znak na na­rzę­dziu po­mia­ro­wym od­po­wia­da­ją­cy mie­rze na nim wyw­zor­co­wa­nej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fskas, AS: fskas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaźnik m., wskazówka ż.

 czas. wskazywać, wskazać

 przym. wskaźnikowy, wskazówkowy, wskazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wykres wskazowy, fazor, strzałka fazowa, wykres wektorowy

Wiktionary


wskazanie

1. po­ka­zać, gdzie się ktoś lub coś znaj­du­je;
2. zwró­cić uwagę na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wska­zać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wska­za­nie zasad ładu kor­po­ra­cyj­ne­go, które nie były przez emi­ten­ta sto­so­wa­ne, wraz ze wska­za­niem jakie były oko­licz­no­ści i przy­czy­ny nie­za­sto­so­wa­nia danej za­sa­dy oraz w jaki spo­sób spół­ka za­mie­rza usu­nąć ewen­tu­al­ne skut­ki nie­za­sto­so­wa­nia danej za­sa­dy lub jakie kroki za­mie­rza pod­jąć, by zmniej­szyć ry­zy­ko nie­za­sto­so­wa­nia danej za­sa­dy w przysz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈzãɲɛ, AS: fskazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskazać, wskazywać

 rzecz. wskazówka ż., wskazywanie

 przym. wskazany

Wiktionary


wskazany

przy­miot­nik

 (1.1) uwa­ża­ny za po­trzeb­ny, po­le­ca­ny jako ko­rzyst­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: wska­zać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je mi się, że w tym przy­pad­ku wska­za­na jest szcze­gól­na roz­wa­ga, panie peł­nią­cy obo­wiąz­ki ka­pi­ta­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskazanie n.

 czas. wskazać dk., wskazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalecany

Wiktionary


wskazać

1. po­ka­zać, gdzie się ktoś lub coś znaj­du­je;
2. zwró­cić uwagę na coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wska­zy­wać)

 (1.1) zwró­cić czy­jąś uwagę na coś

 (1.2) po­ka­zać, gdzie ktoś albo coś się znaj­du­je

 (1.3) o przy­rzą­dach, urzą­dze­niach: podać zmie­rzo­ną war­tość

 (1.4) po­in­for­mo­wać o czymś, udzie­lić wska­zó­wek

 (1.5) wyz­na­czyć, po­le­cić kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wska­zać się (ndk. wska­zy­wać się)

 (2.1) zwró­cić uwagę na sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas tam­tej­szej kon­fe­ren­cji wska­za­no listę go­rą­cych pro­ble­mów do­ty­czą­cych za­gro­żeń dla śro­do­wi­ska.

 (1.2) Wskaż mi, Bo­ży­da­rze, w któ­rym miej­scu od­naj­dę tę dawną świą­ty­nię.

 (1.3) Pręd­ko­ścio­mierz wska­zał pręd­kość 220 km/h.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskazanie n., wskaz mrz., wskazówka ż.

 przym. wskazany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomknąć

Wiktionary


wskazujący

→ wska­zy­wać


SJP.pl

Patrz:

wskazywać

wskazywacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, co wska­zu­je

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wskaziciel

Wiktionary


wskazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wska­zy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych ze­ga­rach i ze­gar­kach sto­so­wa­ny jest także sy­stem ka­len­da­rzo­wy do wska­zy­wa­nia dni ty­god­nia, dat, faz Księ­ży­ca itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfskazɨˈvãɲɛ, AS: fskazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskazywać

 rzecz. wskazanie n., wskazówka ż.

Wiktionary


wskazywać

cza­sow­nik

 (1.1) po­ka­zy­wać gdzie się ktoś lub coś znaj­du­je

 (1.2) o przy­rzą­dach po­ka­zy­wać war­tość wiel­ko­ści mie­rzo­nej

 (1.3) przen. być zna­kiem cze­goś, świad­czyć o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aaaa, Kaśka pipę po­ka­za­ła! – krzy­knął umo­ru­sa­ny blon­dy­nek, wska­zu­jąc brud­nym pa­lu­chem na dziew­czyn­kę, któ­rej twarz na­tych­miast po­kry­ła się ru­mień­cem

 (1.2) Licz­nik wska­zy­wał ponad 100 km/h.

 (1.3) Wtedy ksiądz miał na­dzie­ję, że chłop oprzy­tom­nie­je, ale on prze­stał już w ogóle przy­tom­nieć. Pił na umór i nic nie wska­zy­wa­ło na to, że coś może pójść w lep­szym kie­run­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈzɨvat͡ɕ, AS: fskazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaz mrz., wskazywanie n., wskazówka, wskazanie, wskaźnik

 przym. wskazany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokazywać, podawać

 (1.3) świadczyć, znaczyć

Wiktionary


wskazóweczka

zdrob­nie­nie od: wska­zów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: wska­zów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfskazuˈvɛt͡ʃka, AS: fskazuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskazówka ż.

Wiktionary


wskazówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment ru­cho­my przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, któ­re­go po­ło­że­nie okre­śla na po­dział­ce okre­ślo­ną war­tość mie­rzo­nej wiel­ko­ści;

 (1.2) skie­ro­wa­na do kogoś po­ra­da, po­u­cze­nie do­ty­czą­ce po­stę­po­wa­nia, pod­po­wiedź, punkt wy­tycz­ny, in­for­ma­cja o czymś

 (1.3) oz­na­ka cze­goś

Wiktionary

Wska­zów­ka – ele­ment przy­rzą­du po­mia­ro­we­go ana­lo­go­we­go (wska­zów­ko­we­go), prze­su­wa­ją­cy się nad (lub obok) na­ry­so­wa­nej skali.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zegar stał. Znie­ru­cho­mia­łe wska­zów­ki za­su­nię­te jedna na drugą zna­czy­ły go­dzi­nę dwu­na­stą (…)

 (1.2) Da­wa­ła mu prze­zor­ne rady i wska­zów­ki do­brot­li­we. Uczy­ła go nie­jed­nej mą­dro­ści życia (…)

 (1.3) Umysł mój roz­ja­śnił się nie­spo­dzia­nie; była to dla mnie wska­zów­ka do doj­ścia praw­dy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈzufka, AS: fskazufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaźnik m., wskaz m., wskazywanie n., wskazanie n.

:: zdrobn. wskazóweczka ż.

 czas. wskazywać ndk., wskazać dk.

 przym. wskazówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rada, porada, instrukcja, pouczenie, sugestia

Wiktionary


wskazówkowicz

osoba udzie­la­ją­ca wska­zó­wek


SJP.pl


wskazówkowy

przy­miot­nik od: wska­zów­ka


SJP.pl


wskaźnica

wskaź­ni­ca mo­drze­wia­necz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


wskaźnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długi i cien­ki przed­miot do wska­zy­wa­nia

 (1.2) techn. ele­ment mier­ni­ka umoż­li­wia­ją­cy od­czyt wiel­ko­ści

 (1.3) stat. licz­bo­we przed­sta­wie­nie pew­nej wiel­ko­ści

 (1.4) chem. zwią­zek che­micz­ny, który przez zmia­nę za­bar­wie­nia umoż­li­wia ocenę od­czy­nu

 (1.5) in­form. adres w pa­mię­ci

 (1.6) mat. in­deks dolny lub cza­sem górny w za­pi­sie ma­te­ma­tycz­nym, wpro­wa­dza­ny dla odróż­nie­nia obiek­tów od sie­bie (np. wy­ra­zów ciągu)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w ana­li­zach: licz­bo­we przed­sta­wie­nie roz­pa­try­wa­nej wiel­ko­ści– na przy­ję­tej umow­nie skali– pro­cen­to­wo do przy­ję­tej war­to­ści od­nie­sie­nia– w inny spo­sób poz­wa­la­ją­cy na in­ter­pre­ta­cję stanu lub ten­den­cji
    • ana­li­za wskaź­ni­ko­wa
  • w au­to­ma­ty­ce: urzą­dze­nie sta­cjo­nar­ne do wi­zu­a­li­za­cji war­to­ści pa­ra­me­trów pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych
    • wskaź­nik pa­ne­lo­wy
  • w che­mii: zwią­zek che­micz­ny, który przez zmia­nę za­bar­wie­nia umoż­li­wia ocenę od­czy­nu
    • wskaź­nik che­micz­ny
    • wskaź­nik izo­to­po­wy
  • w eko­no­mii:
    • de­fla­tor PKB
    • wskaź­nik cen dóbr pro­duk­cyj­nych
    • wskaź­nik Her­fin­dah­la-Hirsch­ma­na
    • wskaź­nik ubó­stwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel po­ka­zał wskaź­ni­kiem Chiny na mapie.

 (1.2) Po­ziom oleju od­czy­tu­je­my na wskaź­ni­ku C.

 (1.3) W Azer­bej­dża­nie wskaź­ni­ki śmier­ci sa­mo­bój­czej są ponad sześć­dzie­się­cio­krot­nie niż­sze niż spo­wo­do­wa­nej za­bój­stwem, w Ar­me­nii ponad je­de­na­sto­krot­nie, w Mek­sy­ku zaś - bli­sko sied­mio­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfskaʑɲik, AS: fskaźńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskazywać

 rzecz. wskazówka ż., wskaz mrz.

 przym. wskaźnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stopa

Wiktionary


wskaźnikowy

przy­miot­nik od: wskaź­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wskaź­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osta­tecz­ne roz­poz­na­nie za­wa­łu usta­la le­karz po wy­ko­na­niu ba­da­nia EKG i badań po­zio­mu tzw. en­zy­mów wskaź­ni­ko­wych we krwi.

 (1.1) Po­cząt­ko­wo in­for­ma­cje o skła­dzie ba­da­nych gazów gro­ma­dzo­no me­to­da­mi spek­tro­fo­to­me­trycz­ny­mi oraz z uży­ciem wskaź­ni­ko­wych rurek Drägera (H2S, tiole, di­sul­fi­dy, di­siar­czek węgla, SO2, HF).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfskaʑɲiˈkɔvɨ, AS: fskaźńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaz mrz., wskaźnik mrz.

Wiktionary


wskoczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsko­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskoczyć

Wiktionary


wskoczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wska­ki­wać)

 (1.1) ska­cząc, do­stać się na wierzch lub do środ­ka cze­goś

 (1.2) posp. do­stać się gdzieś szyb­ko lub w ostat­niej chwi­li

 (1.3) o ele­men­tach me­cha­nicz­nych: tra­fić we wła­ści­wy otwór

 (1.4) pot. wstą­pić do kogoś lub gdzieś na krót­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To też, gdy mu się jed­ne­go razu udało wejść do izby chył­kiem i nie­o­bacz­kiem, wsko­czył na łóżko, za­ko­pał się głę­bo­ko w pie­rzy­nie i zas­nął.

 (1.1) Żeby po­pi­sać się przed ko­le­żan­ka­mi z klasy, wziął de­sko­rol­kę i wsko­czył na bar­dzo wy­so­ki murek.

 (1.2) Au­to­bus już od­jeż­dżał z za­tocz­ki, więc jął biec, krzy­czeć, po czym wsko­czył ener­gicz­nie do środ­ka.

 (1.3) Mę­czy­łem się z tymi zę­bat­ka­mi kilka go­dzin; do­pie­ro teraz wsko­czy­ły jedna w drugą.

 (1.4) Mia­łam je­szcze chwi­lę wol­ne­go czasu, więc wsko­czy­łam do są­siad­ki, po­ga­wę­dzić o dzi­siej­szej po­go­dzie.

 (1.4) Gdy szła do tur­bo­win­dy, go­to­wa, by wsko­czyć pod prysz­nic, zjeść coś i napić się – napić się cze­goś moc­ne­go – ko­man­dor Pamel Poul pró­bo­wa­ła igno­ro­wać ros­ną­ce po­czu­cie nie­po­ko­ju i nie­spo­koj­ną kulę zimna, która osa­dzi­ła się w jej żo­łąd­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfskɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: fskočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mrz./mos./mzw., wyskok n., podskok mrz., skok, skakanie, skoczenie, skakanka

 czas. skoczyć dk., podskoczyć dk., uskoczyć dk., przeskakiwać ndk., wyskakiwać ndk.

 przym. skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naskoczyć

 (1.2) wtargnąć, bryknąć

 (1.3) wejść, zaskoczyć, zakleszczyć

 (1.4) zajrzeć, odwiedzić; przen. posp. wpaść, podskoczyć

Wiktionary


wskok

w gwa­rze my­śliw­skiej: urzą­dze­nie w ogro­dze­niu ło­wi­ska, poz­wa­la­ją­ce zwie­rzy­nie do­stać się do wnę­trza, a unie­moż­li­wia­ją­ce jej wyj­ście z ogro­dze­nia; ska­kan­ka


SJP.pl


wskroś

1. na wylot; na prze­strzał;
2. do głębi; cał­ko­wi­cie;
3. przez całą dłu­gość cze­goś; do­o­ko­ła; wszę­dzie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. na wylot, na prze­strzał, przez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była na wskroś no­wo­czes­na tą sztucz­ną no­wo­czes­no­ścią dziew­cząt ład­nych i za­ro­zu­mia­łych, ale ab­so­lut­nie po­wierz­chow­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskrɔɕ, AS: fskroś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przez

Wiktionary


wskrzesiciel

1. osoba, która na nowo wpro­wa­dza coś w życie; od­no­wi­ciel;
2. osoba po­tra­fią­ca wskrze­sić umar­łe­go


SJP.pl


wskrzesicielka

ko­bie­ta, która kogoś lub coś wskrze­si­ła


SJP.pl


wskrzesić

1. w wie­rze­niach: przy­wró­cić życie umar­łe­mu;
2. spra­wić, że coś za­czy­na po­now­nie ist­nieć, np. wskrze­sić dawny zwy­czaj


SJP.pl


wskrzeszać

1. w wie­rze­niach: przy­wra­cać życie umar­łe­mu;
2. spra­wiać, że coś za­czy­na po­now­nie ist­nieć, np. wskrze­szać dawne zwy­cza­je


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wskrze­sić)

 (1.1) przy­wra­cać kogoś lub coś do życia lub ist­nie­nia

Wiktionary


wskrzeszenie

1. w wie­rze­niach: przy­wró­cić życie umar­łe­mu;
2. spra­wić, że coś za­czy­na po­now­nie ist­nieć, np. wskrze­sić dawny zwy­czaj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wskrze­sić.

Wiktionary


wskróś

prze­sta­rza­łe: wskroś


SJP.pl


wsksim

skrót od: Wyż­sza Szko­ła Kul­tu­ry Spo­łecz­nej i Me­dial­nej (w To­ru­niu)


SJP.pl


wskutek

z po­wo­du czego, na sku­tek


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) książk. zob. na sku­tek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsku­tek czo­ło­we­go zde­rze­nia sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go z autem oso­bo­wym na tra­sie drogi kra­jo­wej nr 7 koło Olsz­tyn­ka zgi­nę­ły trzy osoby. Wśród ofiar śmier­tel­nych zna­lazł się kie­row­ca sa­mo­cho­du oso­bo­we­go i dwóch jego pa­sa­że­rów.

 (1.1) Inigo wzru­szył ra­mio­na­mi. Wsku­tek tego ruchu coś sre­brzy­ste­go wy­strze­li­ło mu z rę­ka­wa; była to sta­ran­nie uksz­tał­to­wa­na klin­ga, wy­ście­ła­na z jed­nej stro­ny i usta­wia­ją­ca się wzdłuż kantu dłoni.

 (1.1) Wsku­tek dzia­ła­nia moc­ne­go prądu wody w kilku miej­scach te za­bez­pie­cze­nia zna­la­zły się bli­żej ko­ry­ta, zo­sta­ły do­słow­nie odepch­nię­te na śro­dek po­to­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfskutɛk, AS: fskutek

Wiktionary


wskórać

do­ko­nać cze­goś, coś zro­bić


SJP.pl


wsm

skrót od: War­szaw­ska Spół­dziel­nia Miesz­ka­nio­wa, Wyż­sza Szko­ła Mor­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyż­sza Szko­ła Me­cha­tro­ni­ki w Ka­to­wi­cach
  • Wyż­sza Szko­ła Me­ne­dżer­ska w War­sza­wie
  • War­szaw­ska Spół­dziel­nia Miesz­ka­nio­wa
  • Wyż­sza Szko­ła Mor­ska w Szcze­ci­nie (obec­nie Aka­de­mia Mor­ska w Szcze­ci­nie)
  • Wyż­sza Szko­ła Mor­ska w Gdyni (obec­nie Aka­de­mia Mor­ska w Gdyni)
  • War­ner Stra­te­gic Mar­ke­ting – wyt­wór­nia pły­to­wa na­le­żą­ca do War­ner Music Group
  • WSM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Samoa

Wikipedia


wsm-owiec

czło­nek lub miesz­ka­niec WSM-u (War­szaw­skiej Spół­dziel­ni Miesz­ka­nio­wej); wu­e­se­mo­wiec


SJP.pl


wsnuć

snu­jąc wpleść jakąś nitkę, ozdob­ne pasmo w tka­ni­nę


SJP.pl


wso

skró­to­wiec

 (1.1) = Wiel­ki słow­nik or­to­gra­ficz­ny

Wiktionary


wsobność

→ wsob­ny


SJP.pl

Patrz:

wsobny

wsobny

chów wsob­ny - w ho­dow­li ro­ślin lub zwie­rząt: łą­cze­nie osob­ni­ków bar­dziej spo­krew­nio­nych niż prze­cięt­na danej po­pu­la­cji


SJP.pl


wsolić

za­pra­wić solą, wło­żyć sól w celu za­kon­ser­wo­wa­nia; na­so­lić


SJP.pl


wsp

skrót od: Wyż­sza Szko­ła Pe­da­go­gicz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • WSP – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • WSP – Wo­dzi­sław­ska Szko­ła Pił­kar­ska
  • WSP – Wyż­sza Szko­ła Pe­da­go­gicz­na
  • Wyż­sza Szko­ła Po­li­cji

Wikipedia


wsp.

skrót od:
1. współ­czes­ny;
2. współ­pra­cow­nik


SJP.pl


wspak

na wspak;
1. w prze­ciw­nym niż nor­mal­nie kie­run­ku; od tyłu, w tył;
2. od­wrot­nie niżby na­le­ża­ło; na opak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raki – ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • Raki (frasz­ka)
  • Na wspak (po­wieść)
  • Na Wspak (sto­wa­rzy­sze­nie)
  • Na­ci­re­ma

Wikipedia


wspakultura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. prze­ci­wień­stwo kul­tu­ry w fi­lo­zo­fii Jana Stach­niu­ka;

Wiktionary

Wspa­kul­tu­ra – po­ję­cie wy­stę­pu­ją­ce w fi­lo­zo­fii kul­tu­ra­liz­mu Jana Stach­niu­ka, oz­na­cza­ją­ce prze­ci­wień­stwo kul­tu­ry uję­tej jako ko­lej­na po ła­dzie na­tu­ral­nym pła­szczyz­na roz­wo­ju Wszechś­wia­ta. Wspa­kul­tu­ra jest rów­noz­nacz­na z usta­niem bądź cof­nię­ciem się w roz­wo­ju "pro­ce­su kul­tu­ro­we­go".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspa­kul­tu­ra łączy się z peł­nym od­wró­ce­niem wszyst­kich pod­sta­wo­wych war­to­ści kul­tu­ry.

Wiktionary


wspaniale

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wspa­nia­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta sofa wspa­nia­le wkom­po­no­wa­ła się w nasze miesz­ka­nie.

 (1.1) To wspa­nia­le, że się nie pod­da­jesz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspãˈɲalɛ, AS: fspãńale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałość ż.

 przym. wspaniały

 przysł. wspaniało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudownie, fantastycznie, niezwykle

Wiktionary


wspanialej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wspa­nia­le


SJP.pl


wspanialszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wspa­nia­ły


SJP.pl


wspaniało

przy­słó­wek

 (1.1) daw. wspa­nia­le, szla­chet­nie, wiel­ko­dusz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałość ż.

 przym. wspaniały

 przysł. wspaniale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspaniale

Wiktionary


wspaniałomyślnie

przy­słó­wek

 (1.1) szla­chet­nie i wy­ro­zu­mia­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy au­to­rzy bio­rą­cy udział w pro­jek­cie wspa­nia­ło­myśl­nie zrze­kli się na­leż­ne­go im wy­na­gro­dze­nia za swoją pracę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałomyślność ż.

 przym. wspaniałomyślny

Wiktionary


wspaniałomyślniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wspa­nia­ło­myśl­nie


SJP.pl


wspaniałomyślniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wspa­nia­ło­myśl­ny; bar­dziej wspa­nia­ło­myśl­ny


SJP.pl


wspaniałomyślność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha, tego kto jest wspa­nia­ło­myśl­ny; cecha tego, co jest wspa­nia­ło­myśl­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­we­la ta sta­no­wi pier­wszy w li­te­ra­tu­rze wyraz hisz­pań­skie­go ide­a­łu na­zy­wa­ne­go ca­bal­le­ria i cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się po­łą­cze­niem od­wa­gi i śmia­ło­ści w sto­sun­ku do męż­czyzn z wspa­nia­ło­myśl­no­ścią i uczyn­no­ścią w sto­sun­ku do ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: fspãńau̯õmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wspaniałomyślny

 przysł. wspaniałomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkoduszność, łaskawość

Wiktionary


wspaniałomyślny

przy­miot­nik

 (1.1) szla­chet­ny, po­tra­fią­cy wy­ba­czać; ser­decz­ny, wy­ro­zu­mia­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Rze­wu­skie­go późne wieki wspom­ną jak do­pust Boży, kiedy w su­pe­ra­cie po tych wiel­mo­żach po­zo­sta­ją w kraju obce hordy, spro­wa­dzo­ne przez nich, wspa­nia­ło­myśl­na pro­tek­cja im­pe­ra­to­ro­wej i król pru­ski go­spo­da­rzą­cy w Wiel­ko­pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ, AS: fspãńau̯õmyśl̦ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałomyślność ż.

 przysł. wspaniałomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkoduszny, łaskawy; daw. wielkomyślny

Wiktionary


wspaniałości

1. to, co wspa­nia­łe, pię­kne, bo­ga­te;
2. przys­ma­ki, sma­ko­wi­te po­tra­wy


SJP.pl


wspaniałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wspa­nia­łe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspãˈɲawɔɕt͡ɕ, AS: fspãńau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wspaniały

 przysł. wspaniale, wspaniało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowność, świetność, pot. genialność

Wiktionary


wspaniały

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o czymś wy­jąt­ko­wo do­brym, pię­knym lub lu­bia­nym

Wiktionary

Wspa­nia­ły (chin. trad. 玻璃樽, kant. Bor lei jun, pi­ny­in Bo li zun; ang. Gor­ge­o­us, High Risk, Under Con­trol) – hong­koń­sko-taj­wań­ski film akcji z 1999 roku w re­ży­se­rii Vin­cen­ta Koka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej pies jest wspa­nia­ły, ale wolę jej kota.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarz­mo na wspa­nia­łą szyję, / sam Efra­i­ma za­przę­gnę, / orać bę­dzie Juda, / Jakub zaś bę­dzie bro­no­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspãˈɲawɨ, AS: fspãńau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałość ż.

 przysł. wspaniale, wspaniało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowny, doskonały, idealny, świetny

Wiktionary


wsparcie

1. oprzeć o coś, pod­trzy­mać czymś, dać pod­po­rę;
2. udzie­lić po­mo­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­le­nie po­mo­cy

Wiktionary

Wspar­cie – dzia­ła­nia sił lub ich czę­ści, które po­ma­ga­ją, za­bez­pie­cza­ją, uzu­peł­nia­ją lub wspie­ra­ją dzia­ła­nia każ­de­go in­ne­go ro­dza­ju sił.

Wspar­cie woj­ska­mi to dzia­ła­nia bo­jo­we pro­wa­dzo­ne przez po­dod­dzia­ły i od­dzia­ły na ko­rzyść in­nych ro­dza­jów wojsk lub in­nych jed­no­stek. Wspar­cie ma na celu oka­za­nie po­mo­cy wal­czą­cym woj­skom w wy­ko­na­niu przez nie po­sta­wio­ne­go za­da­nia bo­jo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czas na re­al­ne wspar­cie ofiar hejtu i edu­ka­cję tych, któ­rzy hej­tu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsparʲt͡ɕɛ, AS: fsparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspieranie n.

 czas. wspierać ndk., wesprzeć dk.

 przym. wsparciowy

Wiktionary


wsparciowy

zwią­za­ny z po­mo­cą udzie­la­ną komuś, np. grupa wspar­cio­wa


SJP.pl


wsparty

1. oprzeć o coś, pod­trzy­mać czymś, dać pod­po­rę;
2. udzie­lić po­mo­cy


SJP.pl


wspawać

umie­ścić w czymś przez spa­wa­nie


SJP.pl


wspawywać

umie­szczać w czymś przez spa­wa­nie


SJP.pl


wspieniać

po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie piany


SJP.pl


wspieracz

1. osoba, która udzie­la komuś po­mo­cy;
2. w rugby: za­wod­nik wspo­ma­ga­ją­cy ko­le­gów z dru­ży­ny wal­czą­cych w pier­wszej linii


SJP.pl


wspierająco

→ wspie­ra­ją­cy


SJP.pl

Patrz:

wspierający

wspieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wspie­rać.

Wiktionary

Wspie­ra­nie – skon­stru­o­wa­na czyn­ność ra­mion, tu­ło­wia z głową i nóg w celu prze­nie­sie­nia cię­ża­ru ciała ze zwisu do pod­po­ru dążąc głową ponad oś chwy­tu dłoni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fspʲjɛˈrãɲɛ, AS: fspʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspierać

 rzecz. wsparcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomaganie

Wiktionary


wspierać

1. po­ma­gać, po­cie­szać, po­pie­rać, do­da­wać otu­chy, wspo­ma­gać;
2. pod­trzy­my­wać, pod­pie­rać, opie­rać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wes­przeć)

 (1.1) dawać komuś wspar­cie, pomoc, opie­kę

 (1.2) opie­rać o coś/na czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wspie­rać się (dk. wes­przeć się)

 (2.1) opie­rać się o coś, trzy­mać się cze­goś

 (2.2) udzie­lać sobie wza­jem­nie po­mo­cy, wspo­ma­gać się naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy, pa­mię­ta­jąc / Przesz­łość mło­do­cia­ną, / Będę wspie­rał bied­nych, / Tak jak mnie wspie­ra­no.

 (1.2) Stary Gi­frej­ter, (…) / Lewą rękę opu­szcza, a broń z pra­wej ręki / Suwa na­przód (…) / I znowu ją w tył cofa, na ko­la­nie wspie­ra, / I tak krę­cąc się, ska­cząc, na Maćka na­cie­ra.

 (2.1) Na myśl o tem ra­dość roz­pie­ra­ła mu tak pier­si, że chwi­la­mi słabł i wspie­rał się na ra­mie­niu Ur­su­sa, nie mogąc iść o włas­nej mocy.

 (2.2) Przy­ja­cie­le po­win­ni się wspie­rać w trud­nych chwi­lach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲjɛrat͡ɕ, AS: fspʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsparcie n., wspieranie n.

 czas. wesprzeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomagać, wspomagać

 (1.2) opierać

 (2.1) opierać się

Wiktionary


wspinacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto się wspi­na

 (1.2) sport. tu­ryst. osoba upra­wia­ją­ca wspi­nacz­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O spra­wie troj­ga wspi­na­czy sły­szał każdy, a kilka ty­god­ni temu po­szu­ki­wa­nia­mi zda­wa­ła się żyć cała Pol­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnat͡ʃ, AS: fspʹĩnač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinanie n., wspięcie n., wspinaczka ż., wspinek mos.

 czas. wspinać się ndk., wspiąć się dk.

 przym. wspinaczkowy

Wiktionary


wspinaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­pra­wa w stro­me, wy­so­kie góry

 (1.2) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na po­ko­ny­wa­niu stro­mych ścian

 (1.3) pot. dą­że­nie do osią­gnię­cia wy­so­kich po­zy­cji

 (1.4) ko­bie­ta, która się wspi­na

Wiktionary

Wspi­nacz­ka – prze­mie­szcza­nie się w te­re­nie na tyle stro­mym oraz trud­nym, że wy­ma­ga on uży­cia rąk co najm­niej do utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi.

W po­wyż­szej de­fi­ni­cji mie­szczą się tak różne dzia­łal­no­ści, jak wspi­na­nie na kil­ku­me­tro­we ka­mie­nie (bo­ul­de­ring) i wcho­dze­nie na ponad ośmio­ki­lo­me­tro­we góry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspi­nacz­ka na Mount Eve­rest to moje naj­więk­sze ma­rze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspʲĩˈnat͡ʃka, AS: fspʹĩnačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinacz m., wspinanie n., wspinek mos.

 czas. wspinać się, wspiąć się

 przym. wspinaczkowy

Wiktionary


wspinaczkowy

przy­miot­nik od: wspi­nacz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze wspi­nacz­ką, przez­na­czo­ny do wspi­na­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ma­tu­rą, za na­mo­wą jed­ne­go z pro­fe­so­rów, za­pi­sał się na obóz wspi­nacz­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wspinacz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alpinistyczny, taterniczy, taternicki

Wiktionary


wspinalnia

urzą­dze­nie do zabaw dla dzie­ci w po­sta­ci kilku dra­bi­nek usta­wio­nych w czwo­ro­bok, po któ­rych można się wspi­nać


SJP.pl


wspinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wspi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinek m., wspinacz mos., wspinaczka ż.

 czas. wspinać ndk.

Wiktionary


wspinać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wspiąć)

 (1.1) ści­skać konia ostro­ga­mi i ścią­gać uzdę tak by sta­nął dęba

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wspi­nać się (dk. wspiąć się)

 (2.1) wzno­sić sie­bie sa­me­go na coś wy­so­kie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnat͡ɕ, AS: fspʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wdrapywać się

Wiktionary


wspinek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ktoś, kto się wspi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnɛk, AS: fspʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinacz, wspinaczka, wspinanie

 czas. wspinać się

Wiktionary


wspiąć

1. prze­mie­ścić się wyżej;
2. wy­prę­żyć ciało ku górze (np. uno­sząc się na pal­cach lub sta­jąc na tyl­nych ła­pach);
3. ros­nąć, cze­pia­jąc się pod­po­ry;
4. awan­so­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wspi­nać)

 (1.1) jeźdz. ścis­nąć konia ostro­ga­mi i ścią­gnąć uzdę, ażeby sta­nął na tyl­nych koń­czy­nach

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wspiąć się (ndk. wspi­nać się)

 (2.1) prze­mie­ścić się w górę po czymś wy­so­kim z pew­nym tru­dem

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wejść, wleźć, wgramolić się

Wiktionary


wspięga

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; wspię­ga chiń­ska to wigna, wspię­ga po­spo­li­ta - lobia


SJP.pl

Wspię­ga ("La­blab") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia tak­son jest trak­to­wa­ny jako mo­no­ty­po­wy lub obej­mu­ją­cy dwa ga­tun­ki. Ga­tu­nek wspię­ga po­spo­li­ta po­cho­dzi z Afry­ki, ale roz­prze­strze­nio­ny zo­stał na całym świe­cie. Drugi ga­tu­nek – "L. pro­stra­ta" – ro­śnie w za­chod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia


wspomagaczka

→ wspo­ma­gacz; wspo­mo­ży­ciel­ka, fi­lan­trop­ka


SJP.pl


wspomaganie

1. udzie­lać komuś wspar­cia, po­mo­cy ma­te­rial­nej lub mo­ral­nej;
2. wzmac­niać, ułat­wiać dzia­ła­nie cze­goś;
3. wspo­ma­gać się:
a) wspo­ma­gać sa­me­go sie­bie;
b) wspo­ma­gać się naw­za­jem
c) gwa­ro­wo, daw­niej: do­ra­biać się, bo­ga­cić;
d) wzmac­niać się fi­zycz­nie, po­krze­piać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wspo­ma­gać.

Wiktionary

Świat Wspo­ma­ga­nych ( Uplift Uni­ver­se) – cykl ut­wo­rów ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza scien­ce fic­tion Da­vi­da Brina.

Prze­wod­nim mo­ty­wem ksią­żek jest po­mysł ogrom­nej ga­lak­tycz­nej cy­wi­li­za­cji od­po­wie­dzial­nej za "wspo­ma­ga­nie" wszel­kich zna­nych in­te­li­gent­nych form życia od­dy­cha­ją­cych tle­nem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃maˈɡãɲɛ, AS: fspõmagãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspomagać, pomóc

Wiktionary


wspomagać

1. udzie­lać komuś wspar­cia, po­mo­cy ma­te­rial­nej lub mo­ral­nej;
2. wzmac­niać, ułat­wiać dzia­ła­nie cze­goś;
3. wspo­ma­gać się:
a) wspo­ma­gać sa­me­go sie­bie;
b) wspo­ma­gać się naw­za­jem
c) gwa­ro­wo, daw­niej: do­ra­biać się, bo­ga­cić;
d) wzmac­niać się fi­zycz­nie, po­krze­piać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) po­ma­gać, wspie­rać ma­te­rial­nie; udzie­lać po­mo­cy ma­te­rial­nej oso­bie, in­sty­tu­cji

 (1.2) wspie­rać urzą­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspo­móż­cie, do­brzy lu­dzie - mam­ro­tał że­brak.

 (1.2) Układ ten ma wspo­ma­gać głów­ny pro­ce­sor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃ˈmaɡat͡ɕ, AS: fspõmagać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomagać, pomóc

 rzecz. wspomożenie n., pomoc ż., wspomaganie n., pomocnictwo n.

 przym. pomocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomagać

Wiktionary


wspominanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wspo­mi­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃mʲĩˈnãɲɛ, AS: fspõmʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspominać

Wiktionary


wspominać

się­gać pa­mię­cią do wy­da­rze­nia lub osoby zna­nej w przesz­ło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wspom­nieć)

 (1.1) się­gać pa­mię­cią do wy­da­rze­nia lub osoby z przesz­ło­ści

 (1.2) mówić mi­mo­cho­dem, wzmian­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chęt­nie wspo­mi­nam czasy, gdy słu­ży­łem w woj­sku.

 (1.2) Na­u­czy­ciel wspo­mi­nał na lek­cji o moż­li­wej dacie eg­za­mi­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ, AS: fspõmʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomnienie n., wspominanie n.

 czas. wspomnieć dk.

Wiktionary


wspominek

wspo­mi­nek;
1. wspo­mi­na­nie osób lub zda­rzeń z przesz­ło­ści;
2. coś przy­po­mi­na­ją­ce­go o ja­kichś zda­rze­niach z przesz­ło­ści;
3. wzmian­ka, na­pom­knię­cie


SJP.pl


wspominka

wspo­mi­nek;
1. wspo­mi­na­nie osób lub zda­rzeń z przesz­ło­ści;
2. coś przy­po­mi­na­ją­ce­go o ja­kichś zda­rze­niach z przesz­ło­ści;
3. wzmian­ka, na­pom­knię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspo­mi­na­nie ja­kie­goś wy­da­rze­nia z przesz­ło­ści

Wiktionary


wspominkarski

przy­miot­nik od: wspo­min­karz


SJP.pl


wspominki

po­tocz­nie: mod­lit­wy od­ma­wia­ne w ko­ście­le za dusze zmar­łych; wy­po­min­ki


SJP.pl


wspominkowo

→ wspo­min­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

wspominkowy

wspominkowy

przy­miot­nik od: wspo­min­ki


SJP.pl


wspomniany

się­gnąć pa­mię­cią do wy­da­rze­nia lub osoby z przesz­ło­ści


SJP.pl


wspomnienie

się­gnąć pa­mię­cią do wy­da­rze­nia lub osoby z przesz­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) obraz przesz­ło­ści w pa­mię­ci

 (1.2) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy przesz­łość

 (1.3) utwór li­te­rac­ki do­ty­czą­cy mi­nio­nych prze­żyć au­to­ra

 (1.4) wzmian­ka, na­pom­knię­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne
  • wspom­nie­nie ta­jem­ni­cy dnia – ele­ment mod­lit­wy eu­cha­ry­stycz­nej
  • Wspom­nie­nie – buł­gar­ski film
  • Wspom­nie­nie – wiersz Ju­lia­na Tu­wi­ma
  • Wspom­nie­nie – wiersz Cy­pria­na Ka­mi­la Nor­wi­da
  • Wspom­nie­nie – album Ro­ma­na Woj­cie­chow­skie­go (Pa­zu­ra)
  • Wspom­nie­nie – album Ak­cen­tu
  • Pa­mięć dłu­gotr­wa­ła
  • wspom­nie­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To przy­kre wspom­nie­nie już od dawna nie daje mi spo­ko­ju.

 (1.4) Po­bież­ne wspom­nie­nie o tym obra­zie za­war­to do­pie­ro w naj­no­wszej bio­gra­fii ar­ty­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: fspõmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspominać ndk., wspomnieć dk.

 przym. wspomnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reminiscencja, echo, retrospekcja, deja-vu, paramnezja

 (1.2) pamiątka, souvenir

 (1.3) memoar

Wiktionary


wspomnieniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wspom­nie­nia­mi, do­ty­czą­cy wspom­nień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomnienie n.

Wiktionary


wspomnieć

się­gnąć pa­mię­cią do wy­da­rze­nia lub osoby z przesz­ło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wspo­mi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wspo­mi­nać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak już wspo­mi­na­no, czło­wiek jest isto­tą zło­żo­ną: cie­les­ną i du­cho­wą jed­no­cze­śnie, zaś Ahura Mazda stwo­rzył nas jako naj­do­sko­nal­szy ze wszyst­kich po­wo­ła­nych przez sie­bie do ist­nie­nia bytów - byt "wyż­szy od anio­łów".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspɔ̃mʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: fspõmʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspominać

 rzecz. wspomnienie

Wiktionary


wspomożenie

wspar­cie, zwy­kle w po­sta­ci pie­nięż­nej; datek, jał­muż­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­le­nie po­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I opiąć po­wie­dział Pan Bog: Nie jest do­brze być czło­wie­ku sa­me­mu, uczyń­my jemu wspo­mo­że­nie po­dob­ne k niemu.

 (1.1) A gdy pow­sta­nie ol­brzym Go­liath, / by zła­mać mło­dość mą – / Bła­ga­ją cie­bie Syjon, Moria: / ku wspo­mo­że­niu zstąp!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomoga ż., wspomożyciel mos., wspomożycielka ż.

 czas. wspomagać ndk., wspomóc dk.

Wiktionary


wspomożyciel

daw­niej: osoba, która kogoś ra­tu­je, po­ma­ga, zwła­szcza ma­te­rial­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­ma­ga­ją­ca innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomożenie n.

Wiktionary


wspomożycielka

1. daw­niej: ko­bie­ta, która kogoś ra­tu­je, po­ma­ga, zwła­szcza ma­te­rial­nie;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Wspo­mo­ży­cie­lek Dusz Czyść­co­wych


SJP.pl


wspomóc

1. udzie­lić komuś wspar­cia, po­mo­cy ma­te­rial­nej lub mo­ral­nej;
2. wzmoc­nić, ułat­wić dzia­ła­nie cze­goś; 2. wspo­móc się:
a) wspo­móc sa­me­go sie­bie;
b) wspo­móc się naw­za­jem
c) gwa­ro­wo, daw­niej: do­ro­bić się, wzbo­ga­cić;
d) wzmoc­nić się fi­zycz­nie, po­krze­pić


SJP.pl


wspora

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny pod­trzy­mu­ją­cy coś; wspor­ni­ca, wspor­nik, pod­po­ra;
2. ka­mień skle­pie­nia znaj­du­ją­cy się tuż nad wez­gło­wiem


SJP.pl


wsporczy

słu­żą­cy jako wspo­ra lub pod­po­ra; wspor­ni­ko­wy


SJP.pl


wspornica

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny pod­trzy­mu­ją­cy coś; wspo­ra, wspor­nik, pod­po­ra;
2. na­rzę­dzie do stru­ga­nia drew­na


SJP.pl


wspornik

1. wspie­ra­ją­cy ele­ment kon­struk­cyj­ny w róż­nych ma­szy­nach i urzą­dze­niach;
2. ar­chi­tek­to­nicz­na pod­po­ra skle­pie­nia, bal­ko­nu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. pod­trzy­mu­ją­cy ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny osa­dzo­ny w ścia­nie;

 (1.2) bud. część kon­struk­cji wy­sta­ją­ca poza skraj­ną pod­po­rę

Wiktionary

Wspor­nik – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny lub kon­struk­cyj­ny peł­nią­cy funk­cję pod­pie­ra­ją­cą. W ar­chi­tek­tu­rze jego za­da­niem jest pod­trzy­ma­nie ele­men­tu wy­sta­ją­ce­go przed lico ścia­ny wew­nątrz (np. żebra skle­pie­nia, posąg, pa­ra­pet itp.) lub na zew­nątrz (bal­kon, wy­kusz, po­most) bu­dyn­ku.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podpora

Wiktionary


wspornikowy

sta­no­wią­cy wspor­nik; wspor­czy


SJP.pl


wsporny

daw­niej: taki, na któ­rym coś się opie­ra, np. fi­la­ry, łęki, wrota wspor­ne


SJP.pl


wsporzej

przy­słó­wek

 (1.1) daw. szyb­ciej, prę­dzej, rych­lej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym go­rzej. / Wszyst­ko to na złe wysz­ło i zgubi mnie wspo­rzej (…).

Wiktionary


wspólnictwo

wspó­łu­czest­nict­wo; wspó­łu­dział w czymś


SJP.pl


wspólniczka

→ wspól­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca wspól­ny udział w czymś

 (1.2) ko­bie­ta wspól­nie uczest­ni­czą­ca w wy­stęp­ku czy prze­stęp­stwie

Wiktionary

Patrz:

wspólnik

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż.

:: fm. wspólnik mos.

 przym. wspólny

 przysł. wspólnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współpracownica, współpracowniczka

 (1.2) współsprawczyni, współwinna

Wiktionary


wspólniczy

→ wspól­nik


SJP.pl

Patrz:

wspólnik

wspólnie

przy­słó­wek

 (1.1) wraz z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­kład­nie pa­mię­tam: był rok 1938, posz­li­śmy wspól­nie z ojcem na wy­sta­wę obra­zów Adama Chmie­low­skie­go.

 (1.1) Naj­pierw przy­je­cha­li Jan Józef Lip­ski i Jacek Kuroń, któ­rzy chcie­li się wspól­nie za­sta­no­wić, jak zor­ga­ni­zo­wać pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspulʲɲɛ, AS: fspulʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż., wspólnik m., wspólniczka ż., wspólnictwo n., wspólność ż., wspólnotowiec m., wspólnotowość ż.

 przym. wspólny, wspólnotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wespół, razem, wraz, łącznie

Wiktionary


wspólnik

1. wła­ści­ciel czę­ści spół­ki;
2. osoba bio­rą­ca udział w czymś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca wspól­ny udział w czymś

 (1.2) osoba wspól­nie uczest­ni­czą­ca w wy­stęp­ku czy prze­stęp­stwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo się za­pa­lał do każ­de­go no­we­go po­my­słu wspól­ni­ka.

 (1.2) Szu­ler do­strzegł umó­wio­ny ruch ręką swo­je­go wspól­ni­ka i pod­bił staw­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż., wspólnotowość ż., wspólnictwo n.

:: fż. wspólniczka ż., wspólnica ż.

 przym. wspólny, wspólnotowy

 przysł. wspólnie, wspólnotowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) towarzysz, partner, współpracownik, udziałowiec, akcjonariusz

 (1.2) współsprawca, współwinny

Wiktionary


wspólnorodzajowy

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. o rze­czow­ni­ku mo­gą­cy być uży­wa­ny w dwóch ro­dza­jach gra­ma­tycz­nych i od­mie­nia­ny tak samo w każ­dym z nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rze­czow­ni­ka­mi wspól­no­ro­dza­jo­wy­mi są np. beksa, ga­du­ła, ofer­ma czy nie­do­łę­ga – każdy z nich można po­prze­dzić za­rów­no sło­wem ten, jak i ta, a przy tym za­wsze od­mie­nia się tak samo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspulnɔrɔd͡zaˈjɔvɨ, AS: fspulnoroʒai ̯ovy

Wiktionary


wspólnota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi / państw zwią­za­nych po­dob­ny­mi po­glą­da­mi / dą­że­nia­mi

 (1.2) po­sia­da­nie wspól­nych cech; wspól­ne po­sia­da­nie / prze­ży­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Wspól­no­ta – typ zbio­ro­wo­ści opar­ty na sil­nych, emo­cjo­nal­nych wię­ziach, nie­for­mal­nej struk­tu­rze, do­mi­nu­ją­cy prze­de wszyst­kim w spo­łe­czeń­stwach pier­wot­nych.

W uję­ciu Fer­di­nan­da Tönniesa wspól­no­ta ("Ge­me­ins­chaft") jest prze­ciw­staw­nym typem zbio­ro­wo­ści wobec zrze­sze­nia ("Ge­sells­chaft") i cha­rak­te­ry­zu­je się tym, że więzi wyt­wa­rza­ne są w opar­ciu o po­kre­wień­stwo lub bra­ter­stwo, kon­tro­la spo­łecz­na spra­wo­wa­na jest dzię­ki tra­dy­cji, na­to­miast pod­sta­wą go­spo­dar­ki we wspól­no­tach jest włas­ność zbio­ro­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak wspól­no­ta mię­dzy­na­ro­do­wa może po­ma­gać ubo­gim kra­jom?

 (1.2) Ara­bo­wie to wspól­no­ta re­li­gij­no-ję­zy­ko­wo-kul­tu­ro­wa, która sku­pia lud­ność uz­na­ją­cą język arab­ski za oj­czy­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspulˈnɔta, AS: fspulnota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólność ż., wspólnotowość ż., wspólnictwo n., wspólnik m., wspólniczka ż.

 przym. wspólnotowy, wspólny

 przysł. wspólnie

Wiktionary


wspólnotowiec

po­tocz­nie: czło­nek wspól­no­ty miesz­ka­nio­wej


SJP.pl


wspólnotowość

→ wspól­no­to­wy


SJP.pl

Patrz:

wspólnotowy

wspólnotowy

przy­miot­nik od: wspól­no­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wspól­no­ty, wła­ści­wy wspól­no­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż., wspólnik mos.

 przysł. wspólnie

 przym. wewnątrzwspólnotowy

Wiktionary


wspólność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wspól­ne

Wiktionary

Grupa Po­e­tów i Ar­ty­stów „Wspól­ność” – pol­ska grupa li­te­rac­ka dzia­ła­ją­ca w Gdań­sku od grud­nia 1975 do 1979 roku.

Grupa, sku­pia­ją­ca głów­nie stu­den­tów, dzia­ła­ła przy Kole Mło­dych ZLP w Gdań­sku. Wy­wo­dzi­ła się z wcze­śniej­szej grupy Po­e­ta­riat. Z grupą zwią­za­ni byli m.in.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż.

 przym. wspólny

 przysł. wspólnie

Wiktionary


wspólny

1. prze­ży­wa­ny, two­rzo­ny razem z in­ny­mi;
2. na­le­żą­cy do wielu osób;
3. jed­na­ko­wy dla wielu osób


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­le­żą­cy lub uży­wa­ny przez kilka osób

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny w rów­nym stop­niu dla grupy osób lub rze­czy

 (1.3) wy­ko­ny­wa­ny razem przez kilka osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jad­wi­ga miesz­ka z sio­strą we wspól­nym po­ko­ju.

 (1.2) Go­ścin­ność to cecha wspól­na wszyst­kim miesz­kań­com tej oko­li­cy.

 (1.2) Je­dy­ną wspól­ną rze­czą, jaka łączy ten film z moją pio­sen­ką, jest tytuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspulnɨ, AS: fspulny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współka ż., spółka ż., spóła ż., pospółka ż., wspólnota ż., wspólnik m., wspólniczka ż., wspólność ż., wspólnictwo n.

 przysł. wspólnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński spólny

Wiktionary


wspór

daw­niej: spię­trze­nie, zator


SJP.pl


wspórka

wie­sza­dło po­je­dyn­cze lub wie­lo­krot­ne słu­żą­ce do pod­wie­sza­nia prze­wo­dów, kabli, ru­ro­cią­gów itp.


SJP.pl


współ-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, wska­zu­ją­cy na wspól­ną z kimś cechę, na wspól­ne dzia­ła­nie itp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. spół-

Wiktionary


współadministrator

osoba lub pod­miot wspól­nie od­po­wie­dzial­ny za ad­mi­ni­stro­wa­nie, np. da­ny­mi


SJP.pl


współadministrować

ad­mi­ni­stro­wać czymś wspól­nie z in­ny­mi


SJP.pl


współaktor

1. osoba gra­ją­ca w tym samym fil­mie lub te­a­trze, co ktoś inny;
2. prze­no­śnie: osoba, która razem z inną coś udaje;
3. prze­no­śnie: wspó­łu­czest­nik ja­kichś wy­da­rzeń


SJP.pl


współalkoholizm

syn­drom ne­ga­tyw­nych zja­wisk obej­mu­ją­cy al­ko­ho­li­ka i jego ro­dzi­nę


SJP.pl


współarchitekt

osoba pro­jek­tu­ją­ca coś z kimś innym


SJP.pl


współautor

osoba bę­dą­ca wspól­nie z kimś au­to­rem cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jeden z dwóch lub wię­cej au­to­rów tego sa­me­go dzie­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby wspó­ła­u­tor­ka stłu­mi­ła w tym wspó­ła­u­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈawtɔr, AS: fspuu̯au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współautorstwo n.

:: fż. współautorka ż.

 przym. współautorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współtwórca

Wiktionary


współautorka

1. jedna z twór­ców dzie­ła li­te­rac­kie­go, na­u­ko­we­go lub dzie­ła sztu­ki;
2. jedna z wy­na­laz­ców, pro­jek­to­daw­ców wspól­ne­go dzie­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bę­dą­ca jed­nym z dwóch lub wię­cej au­to­rów tego sa­me­go dzie­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby wspó­ła­u­tor­ka stłu­mi­ła w tym wspó­ła­u­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwawˈtɔrka, AS: fspuu̯au̯torka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współautorstwo n.

:: fm. współautor

Wiktionary


współautorski

→ wspó­ła­u­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pracą, dzie­łem wspó­ła­u­to­rów

Wiktionary

Patrz:

współautor

Powiązane:

 rzecz. współautor mrz.

Wiktionary


współautorstwo

Wspó­ła­u­tor­stwo (w za­leż­no­ści od kon­tek­stu także współt­wór­czość czy pi­sa­nie ze­spo­ło­we, w pra­cach an­giel­sko­ję­zycz­nych spo­ty­ka­ny jest ter­min "Col­la­bo­ra­ti­ve Wri­ting", w skró­cie CW) – sy­tu­a­cja, w któ­rej utwór pow­sta­je dzię­ki twór­czej pracy wię­cej niż jed­nej osoby.

Wikipedia


współbadaczka

→ współ­ba­dacz


SJP.pl

Patrz:

współbadacz

współbandyta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba, która wraz z kimś innym do­pu­szcza się kra­dzie­ży i mor­derstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śniło mi się, że uz­bro­jo­ny w re­wol­wer, schwy­ci­łem Ole­jar­ka i dwu­na­stu jego współ­ban­dy­tów.

 (1.1) Do tego w tam­tych kra­jach przy­cho­dzi, że naj­głów­niej­si ro­zbój­ni­cy w Kur­dy­sta­nie otrzy­mu­ją urzę­dy kaj­ma­ka­nów i in­nych zwierzch­ni­ków, byle się tylko tro­chę ustat­ko­wa­li; a ci znowu swoim współ­ban­dy­tom mniej­sze ro­zda­ją po­sa­dy ad­mi­ni­stra­cyj­ne i po­li­cyj­ne.

Wiktionary


współbiesiada

wspól­ne ucz­to­wa­nie


SJP.pl


współbiesiadnictwo

forma sym­bio­zy zwie­rząt, po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sty­wa­niu przez jedno (ko­men­sal) np. od­cho­dów lub resz­tek po­ży­wie­nia zdo­by­wa­ne­go przez dru­gie (go­spo­darz); ko­men­sa­lizm


SJP.pl


współbiesiadniczka

→ współ­bie­siad­nik


SJP.pl

Patrz:

współbiesiadnik

współbiesiadnik

jeden z uczest­ni­ków bie­sia­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wspó­łu­czest­nik bie­sia­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kró­lew­ski łow­czy za­chę­cił współ­bie­siad­ni­ków do wznie­sie­nia kie­li­chów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biesiadnik m., biesiada ż.

 czas. biesiadować ndk.

Wiktionary


współbieżność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest współ­bież­ne; cecha tych, któ­rzy są współ­bież­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Współ­bież­ność (in­for­ma­ty­ka) – włas­ność pro­gra­mu, al­go­ryt­mu, lub roz­kład pro­gra­mu na nie­za­leż­ne lub czę­ścio­wo za­leż­ne ko­lej­no­ścią jed­nost­ki
  • Przet­wa­rza­nie współ­bież­ne – na­kła­da­ją­ce się wy­ko­ny­wa­nie wielu zadań obli­cze­nio­wych od­dzia­łu­ją­cych ze sobą
  • Pro­jek­to­wa­nie współ­bież­ne – me­to­do­lo­gia in­ży­nie­ryj­na kła­dą­ca na­cisk na zrów­no­le­gle­nie wy­ko­ny­wa­nia zadań

Wikipedia

Powiązane:

 przym. współbieżny

 przysł. współbieżnie

Wiktionary


współbieżny

(pro­gram) współ­bież­ny:
a) wy­ko­ny­wa­ny w sy­ste­mie wie­lo­pro­gra­mo­wym;
b) two­rzą­cy włas­ne pod­pro­ce­sy i ko­or­dy­nu­ją­cy ich współ­pra­cę;
c) wy­ko­ny­wa­ny jed­no­cze­śnie z in­ny­mi pro­gra­ma­mi w sy­ste­mie wie­lo­pro­ce­so­ro­wym lub roz­pro­szo­nym; pro­gram rów­no­le­gły


SJP.pl


współbliźni

każdy czło­wiek w sto­sun­ku do dru­gie­go czło­wie­ka; bliź­ni


SJP.pl


współbojowniczka

→ współ­bo­jow­nik


SJP.pl

Patrz:

współbojownik

współbojownik

osoba wal­czą­ca wspól­nie z kimś


SJP.pl


współbrat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z tej samej wspól­no­ty za­kon­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wił odw­dzię­czyć się współ­bra­ciom za oka­za­ną pod­czas cho­ro­by życz­li­wość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos.

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. konfrater

Wiktionary


współbrzmienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. jed­no­czes­ne brzmie­nie dźwię­ków

 (1.2) liter. poet. zgod­ność gło­sek w dwóch sze­re­gach fo­nicz­nych ut­wo­ru li­rycz­ne­go

 (1.3) wy­wo­ły­wa­nie har­mo­nij­ne­go wra­że­nia w spo­so­bie po­stę­po­wa­nia lub ist­nie­niu dwóch pod­mio­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzmienie n.

 czas. współbrzmieć ndk.

Wiktionary


współbrzmieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. zwy­kle o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: wy­da­wać har­mo­nij­ny dźwięk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współbrzmienie n.

 czas. brzmieć ndk.

Wiktionary


współbudownicza

ko­bie­ta, która wspól­nie z kimś bu­du­je coś


SJP.pl


współchorobowość

wy­stę­po­wa­nie dwóch lub wię­cej cho­rób u jed­nej osoby jed­no­cze­śnie


SJP.pl


współczesność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co współ­czes­ne

Wiktionary

Współ­czes­ność – cza­so­pis­mo li­te­rac­ko-ar­ty­stycz­ne, wy­da­wa­ne w la­tach 1956 (paź­dzier­nik) – 1971 w War­sza­wie, przez „grupę li­te­rac­ką»Współ­czes­ność«” (oz­na­cze­nie po­da­wa­ne do kwiet­nia 1957), po­cząt­ko­wo w skła­dzie: Le­szek Szy­mań­ski (re­dak­tor na­czel­ny), Roman Śli­wo­nik (za­stęp­ca), Jerzy Kwi­ryn Sie­wier­ski, An­drzej Chą­ciń­ski, jako organ li­te­rac­ki mło­de­go po­ko­le­nia, naj­pierw mie­sięcz­nik, od nru 10 (luty 1958) jako dwu­ty­god­nik, do końca utrzy­mu­ją­cy z nim więź.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. współczesny

 przysł. współcześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teraźniejszość

Wiktionary


współczesny

przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy obec­nie, teraz, ak­tu­al­nie, te­raź­niej­szy

 (1.2) taki, który ist­nie­je lub ma miej­sce w tym samym cza­sie z innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­do­ba­ją się mi współ­czes­ne sa­mo­cho­dy.

 (1.1) Współ­czes­ne nazwy mie­się­cy w więk­szo­ści ję­zy­ków eu­ro­pej­skich wy­wo­dzą się z ła­ci­ny.

 (1.1) Wielu współ­czes­nych gdań­szczan nie do końca ko­ja­rzy modny dziś wrze­szczań­ski Gar­ni­zon wła­śnie z Czar­ny­mi Hu­za­ra­mi, dla któ­rych wy­bu­do­wa­no te ko­sza­ry w II po­ło­wie XIX stu­le­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃɛsnɨ, AS: fspuu̯česny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współczesność ż.

 przysł. współcześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teraźniejszy, aktualny, obecny; daw. tegoczesny

 (1.2) równoczesny

Wiktionary


współcześni

lu­dzie ży­ją­cy w tym samym cza­sie, co ten, o kim mowa


SJP.pl


współcześnie

przy­słó­wek

 (1.1) w obec­nej epoce

 (1.2) w spo­sób ty­po­wy dla dzi­siej­szej epoki

 (1.3) w tej samej epoce z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę wy­o­bra­zić sie­bie współ­cze­śnie w ta­kich raj­tu­zach jak w śred­nio­wie­czu cha­dza­li pa­zio­wie czy gierm­ko­wie.

 (1.2) Współ­cze­śnie fi­lo­zo­fia ko­rzy­sta z wie­dzy ści­słej i ana­li­tycz­nej.

 (1.3) Mu­si­cie uz­my­sło­wić sobie, ko­le­dzy, że współ­cze­śnie do pow­sta­ją­ce­go li­te­rac­kie­go ję­zy­ka pol­skie­go istot­nie rosło po­czu­cie toż­sa­mo­ści na­ro­do­wej wśród elit pol­skich grup et­nicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: fspuu̯čeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współczesny

 rzecz. współczesność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obecnie, dzisiaj, dziś, w dzisiejszych czasach, teraz

Wiktionary


współcześniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: współ­cze­śnie


SJP.pl


współcześniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: współ­czes­ny


SJP.pl


współcześnik

prze­sta­rza­le: czło­wiek ży­ją­cy w tym samym cza­sie, co ten, o któ­rym jest mowa


SJP.pl


współczucie

1. li­tość oka­zy­wa­na oso­bie cier­pią­cej, nie­szczę­śli­wej; uczu­cio­wa so­li­dar­ność z osobą nie­szczę­śli­wą;
2. daw­niej: wspól­ne od­czu­wa­nie cze­goś; wspól­no­ta uczuć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdol­ność emo­cjo­nal­nej so­li­dar­no­ści z cier­pią­cym, posz­ko­do­wa­nym

Wiktionary

Współ­czu­cie – stan emo­cjo­nal­ny, w któ­rym jeden czło­wiek so­li­da­ry­zu­je się z inną osobą, wspó­łod­czu­wa. Może mieć to zwią­zek z prze­ży­wa­nym przez nią cier­pie­niem czy wy­ra­ża­niem głę­bo­kie­go ubo­le­wa­nia, oka­zy­wa­ne­go komuś nie­szczę­śli­we­mu. Współ­czu­cie w tym kon­tek­ście jest ro­dza­jem nie­sie­nia po­mo­cy emo­cjo­nal­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żadne słowa współ­czu­cia z pew­no­ścią nie po­mo­gą ci po­go­dzić się z tą cięż­ką stra­tą.

 (1.1) Ale mówi płyn­nie w ji­dysz i ma na­tu­ral­ny ta­lent do wy­wo­ły­wa­nia współ­czu­cia u słu­cha­czy.

 (1.1) — Może pani po­ży­czyć agraf­ki do za­pię­cia sukni pod ko­la­na­mi? — za­py­tał Ce­za­ry ze współ­czu­ciem i go­to­wo­ścią do usług.

 (1.1) Po­wo­li po­zy­tyw­ny bie­gun mu­zy­ki za­czął coraz bar­dziej przy­cią­gać współ­czu­cie i tak roz­luź­ni­ła się ostat­nia więź z ro­dzi­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: fspuu̯čuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współczuć ndk.

Wiktionary


współczujący

1. od­czu­wać żal i smu­tek z po­wo­du złego po­wo­dze­nia in­nych ludzi, ubo­le­wać nad kimś; li­to­wać się;
2. daw­niej: czuć to samo co inni


SJP.pl


współczuć

1. od­czu­wać żal i smu­tek z po­wo­du złego po­wo­dze­nia in­nych ludzi, ubo­le­wać nad kimś; li­to­wać się;
2. daw­niej: czuć to samo co inni


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) czuć emo­cjo­nal­ną bli­skość z osobą cier­pią­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dic­kens po­tra­fi nadać swoim po­sta­ciom głę­bię i zło­żo­ność oraz spra­wić, że czy­tel­nik współ­czu­je Scro­o­ge'owi, po­mi­mo że po­cząt­ko­wo jest on po­sta­cią an­ty­pa­tycz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwt͡ʃut͡ɕ, AS: fspuu̯čuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współczucie

 przysł. współczująco

Wiktionary


współczynnik

1. licz­ba lub funk­cja bę­dą­ca mnoż­ni­kiem ja­kie­goś wy­ra­że­nia;
2. wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca jakąś wła­ści­wość;
3. jeden z czyn­ni­ków ma­ją­cych wpływ na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeden z czyn­ni­ków od­dzia­łu­ją­cych

 (1.2) fiz. wiel­kość licz­bo­wa okre­śla­ją­ca pewne wła­ści­wo­ści ciał

 (1.3) mat. war­tość sta­no­wią­ca mnoż­nik ja­kiejś wiel­ko­ści lub wy­ra­że­nia ma­te­ma­tycz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • współ­czyn­nik dwu­mien­ny New­to­na
  • współ­czyn­nik kie­run­ko­wy pro­stej
  • współ­czyn­nik wie­lo­mia­nu
  • współ­czyn­nik asy­me­trii, także: współ­czyn­nik asy­me­trycz­no­ści
  • współ­czyn­nik Gi­nie­go
  • współ­czyn­nik ko­re­la­cji Pe­ar­so­na
  • współ­czyn­nik sko­śno­ści
  • współ­czyn­nik zmien­no­ści
  • tem­pe­ra­tu­ro­wy współ­czyn­nik re­zy­stan­cji
  • współ­czyn­nik ak­tyw­no­ści
  • współ­czyn­nik bez­pie­czeń­stwa
  • współ­czyn­nik fali sto­ją­cej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Współ­czyn­nik mocy jest cha­rak­te­ry­stycz­ną wiel­ko­ścią od­bior­ni­ka elek­trycz­ne­go.

 (1.2) Grec­ką li­te­rą ni bywa oz­na­cza­ny ki­ne­ma­tycz­ny współ­czyn­nik lep­ko­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współczynnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wskaźnik

 (1.3) dzielnik, iloraz

Wiktionary


współczłonkini

→ współcz­ło­nek


SJP.pl

Patrz:

współczłonek

współdomownik

osoba miesz­ka­ją­ca z kimś w tym samym domu


SJP.pl


współdziałanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|współ­dzia­łać.

Wiktionary

Współ­dzia­ła­nie – uz­god­nio­ne ześ­rod­ko­wa­nie wy­sił­ków i dzia­łań róż­nych ro­dza­jów wojsk i sił zbroj­nych co do zadań, czasu, miej­sca, prze­strze­ni i ich tak­tycz­no-ope­ra­cyj­nych moż­li­wo­ści w myśl ogól­ne­go za­mia­ru osią­gnię­cia celu ope­ra­cji czy walki.

Celem współ­dzia­ła­nia jest takie wy­ko­rzy­sta­nie ma­te­rial­nych i mo­ral­nych moż­li­wo­ści po­szcze­gól­nych ro­dza­jów wojsk i sił zbroj­nych do zor­ga­ni­zo­wa­ne­go dzia­ła­nia, aby w naj­ko­rzyst­niej­szych wa­run­kach, przy jak najm­niej­szych stra­tach włas­nych, za­ła­mać wolę walki nie­przy­ja­cie­la i na­rzu­cić swoją wolę.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. współdziałać ndk.

Wiktionary


współdziałać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dzia­łać razem, współ­pra­co­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały za­stęp współ­dzia­łał w zdo­by­wa­niu tego tro­fe­um.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współdziałanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółdziałać

Wiktionary


współdzielić

1. wspól­nie ko­rzy­stać z cze­goś;
2. w in­for­ma­ty­ce: dzie­lić za­so­by (np. pliki, urzą­dze­nia zew­nętrz­ne, miej­sce w pa­mię­ci)


SJP.pl


współdłużniczka

→ współ­dłuż­nik


SJP.pl

Patrz:

współdłużnik

współdłużny

bę­dą­cy czy­imś dłuż­ni­kiem wspól­nie z inną osobą


SJP.pl


współegzystowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eg­zy­sto­wa­nie jed­no­cze­śnie z kimś lub czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współegzystować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koegzystencja, współistnienie, współżycie, współwystępowanie

Wiktionary


współegzystować

eg­zy­sto­wać jed­no­cze­śnie z kimś lub czymś; wspó­łist­nieć, współ­żyć, współ­wy­stę­po­wać


SJP.pl


współformant

w sło­wot­wór­stwie: for­mant wy­stę­pu­ją­cy rów­no­cze­śnie z innym


SJP.pl


współfundator

osoba, która ufun­do­wa­ła coś wspól­nie z kimś innym; jeden z fun­da­to­rów


SJP.pl


współfundatorka

ko­bie­ta, która ufun­do­wa­ła coś wspól­nie z kimś innym; jedna z fun­da­to­rów


SJP.pl


współgospodyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się go­spo­dar­stwem wspól­nie z kimś


SJP.pl


współgra

1. wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie, do­peł­nia­nie się;
2. zhar­mo­ni­zo­wa­na gra ak­to­rów


SJP.pl


współgracz

osoba gra­ją­ca wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współgraczka

→ współ­gracz


SJP.pl

Patrz:

współgracz

współgrający

wza­jem­nie się do­peł­niać w cza­sie ja­kie­goś dzia­ła­nia


SJP.pl


współgranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|współ­grać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współgrać ndk.

Wiktionary


współgrać

wza­jem­nie się do­peł­niać w cza­sie ja­kie­goś dzia­ła­nia


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wza­jem­nie się do­peł­niać, dzia­łać wspól­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te dwa świa­ty - pre­cy­zyj­nie skom­po­no­wa­ne­go ut­wo­ru wo­kal­ne­go i jaz­zo­wej im­pro­wi­za­cji - któ­rych po­łą­cze­nie wy­da­wa­ło się po­my­słem kar­ko­łom­nym, teraz do­sko­na­le współ­gra­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwɡrat͡ɕ, AS: fspuu̯grać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współgra ż., współgracz m., współgraczka ż., współgranie n., przygrywka ż.

 czas. grać

Wiktionary


współgrupowicz

czło­nek grupy; gru­po­wicz


SJP.pl


współgwiazda

aktor lub ak­tor­ka gra­ją­cy jedną z głów­nych ról obok innej gwia­zdy


SJP.pl


współideowiec

wyz­naw­ca idei wspól­nej z kimś innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca tę samą ide­o­lo­gię

Wiktionary


współimienniczka

→ wspó­łi­mien­nik


SJP.pl

Patrz:

współimiennik

współimienny

no­szą­cy to samo imię lub naz­wi­sko, co ktoś inny, ma­ją­cy tę samą nazwę


SJP.pl


współinicjator

osoba wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą wspól­nie z kimś; jeden z pro­jek­to­daw­ców


SJP.pl


współinicjatorka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą wspól­nie z kimś


SJP.pl


współinwestor

osoba lub przed­się­bior­stwo do­ko­nu­ją­ca in­we­sty­cji wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współinwestorka

ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca in­we­sty­cji wspól­nie z kimś


SJP.pl


współistnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wspó­łist­nieć.

 (1.2) ist­nie­nie jed­no­cze­śnie z czymś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Eli, pi­sarz upra­wia­ją­cy swój zawód po fran­cu­sku i po mal­ga­sku, od lat bada wa­run­ki wspó­łist­nie­nia dwóch ję­zy­ków.

 (1.2) Temat wspó­łist­nie­nia mu­zycz­nych tra­dy­cji ko­ściel­nych i świec­kich jest do­brze wi­docz­ny w ba­da­niach kul­tu­roz­naw­czych i mu­zy­ko­lo­gicz­nych od ostat­niej de­ka­dy XX w. w kra­jach eu­ro­pej­skich post­ko­mu­ni­stycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współistnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koegzystencja

Wiktionary


współistnieniowy

do­ty­czą­cy wspól­ne­go, jed­no­czes­ne­go ist­nie­nia z kimś lub z czymś


SJP.pl


współistnieć

ist­nieć jed­no­cze­śnie z kimś lub czymś; wspó­łeg­zy­sto­wać, współ­żyć, współ­wy­stę­po­wać


SJP.pl


współistotność

w chrze­ści­jań­stwie: po­ję­cie okre­śla­ją­ce re­la­cję mię­dzy oso­ba­mi Trój­cy Świę­tej, po­le­ga­ją­cą na wspó­łist­nie­niu, współ­dzia­ła­niu i współt­wo­rze­niu sie­bie naw­za­jem; ho­mo­uz­ja


SJP.pl

Wspó­łi­stot­ność – wspól­ność na­tu­ry. W te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej ter­min okre­śla­ją­cy re­la­cję mię­dzy oso­ba­mi Trój­cy Świę­tej. W szcze­gól­no­ści pre­cy­zo­wał ist­nie­nie Ojca i Syna na tym samym po­zio­mie cza­so­wym i na­tu­ry, gdzie Syn nie miał po­cząt­ku oraz nigdy nie było czasu, w któ­rym nie było Syna. W tym zna­cze­niu Syn zna­lazł się na tej samej po­zy­cji co sam Oj­ciec.

Wikipedia


współistotny

o Trój­cy Świę­tej: taki, który wspó­łist­nie­je, współ­dzia­ła i współt­wo­rzy sie­bie naw­za­jem


SJP.pl


współka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. umow­ny zwią­zek dwóch lub wię­cej osób, za­wią­za­ny w celu pro­wa­dze­nia wspól­nej dzia­łal­no­ści lub re­a­li­za­cji okre­ślo­nych celów

 (1.2) przest. wspól­ne dzia­ła­nie, uczest­nict­wo w czymś lub ogół in­te­re­sów i za­mie­rzeń łą­czą­cych pewne osoby

 (1.3) przest. po­ro­zu­mie­nie ma­ją­ce na celu dzia­ła­nia nie­jaw­ne, na­gan­ne lub szkod­li­we; zmowa, kon­szach­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy współ­ka, za­war­ta przez nas do ek­splo­a­to­wa­nia na­szych wy­na­laz­ków, roz­wią­za­ła się w 1846 r. Wil­helm, jako in­ży­nier, zaj­mo­wał wy­bit­ne sta­no­wi­ska […].

 (1.1) Z innym chło­pem stra­cił dja­beł na współ­ce w ten spo­sób: Po­czę­li razem wa­rzyć piwo: chłop smacz­ne zro­bił, a dja­beł, co mu po­ma­gał, gdy cały war był w kadzi, rzekł; dziel­my się teraz.

 (1.3) Gdy za­go­rzal­cy strze­la­ją do Lud­wi­ka Fi­li­pa, pier­wszy po­tę­pia zbrod­ni­cze za­ma­chy i wy­pie­ra się współ­ki ze spraw­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółka ż., wspólnictwo n., wspólnik mos., wspólniczka ż.

 czas. spółkować ndk.

 przym. spółkowy, spólny, wspólny

 przysł. pospołu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. spółka

Wiktionary


współkatedra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. rel. druga ka­te­dra or­dy­na­riu­sza die­cez­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz ko­ściół nie jest ka­te­drą tylko współ­ka­te­drą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkatedra, kościół konkatedralny

Wiktionary


współkierownictwo

kie­row­nict­wo spra­wo­wa­ne razem z kimś innym


SJP.pl


współkierowniczka

→ współ­kie­row­nik


SJP.pl

Patrz:

współkierownik

współkierownik

osoba za­rzą­dza­ją­ca czymś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współkomentator

osoba ko­men­tu­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współkompozytor

osoba bę­dą­ca wspól­nie z kimś kom­po­zy­to­rem cze­goś


SJP.pl


współkonstruktor

osoba kon­stru­u­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współkonstruktorka

ko­bie­ta kon­stru­u­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współkontrola

wspól­ne spra­wo­wa­nie kon­tro­li przez kilka osób lub in­sty­tu­cji


SJP.pl


współkontrolować

kon­tro­lo­wać coś wspól­nie z inną osobą lub grupą


SJP.pl


współkoordynatorka

→ współ­ko­or­dy­na­tor


SJP.pl

Patrz:

współkoordynator

współkońcowość

w ma­te­ma­ty­ce: najm­niej­sza moc zbio­ru współ­koń­co­we­go


SJP.pl

W ma­te­ma­ty­ce, zwła­szcza w te­o­rii mno­go­ści, współ­koń­co­wość for­mu­la_1 zbio­ru czę­ścio­wo upo­rząd­ko­wa­ne­go for­mu­la_2 to najm­niej­sza moc zbio­ru współ­koń­co­we­go w for­mu­la_3

Wikipedia


współkońcowy

zbiór współ­koń­co­wy - ro­dzaj zbio­ru ma­te­ma­tycz­ne­go w te­o­rii mno­go­ści


SJP.pl


współkreator

osoba two­rzą­ca coś razem z kimś innym; współt­wór­ca


SJP.pl


współkredytobiorca

osoba bę­dą­ca kre­dy­to­bior­cą wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współkreować

wspól­nie two­rzyć coś z kimś innym


SJP.pl


współkształtny

zgod­ny co do kształ­tu; ho­mo­lo­gra­ficz­ny


SJP.pl


współkurator

osoba bę­dą­ca ku­ra­to­rem razem z kimś innym


SJP.pl


współkuratorka

ko­bie­ta bę­dą­ca ku­ra­tor­ką z kimś innym


SJP.pl


współlas

rze­czow­nik

 (1.1) gwara wię­zien­na wspól­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwlas, AS: fspuu̯las

Wiktionary


współlaureatka

→ współ­la­u­re­at


SJP.pl

Patrz:

współlaureat

współlennik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba, która wspól­nie z kimś innym zło­ży­ła hołd se­nio­ro­wi i zo­sta­ła współ­po­sia­da­czem lenna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trak­tat lenny wy­klu­czał bo­wiem linię mar­gra­biów bran­den­bur­skich z praw do lenna, a roz­po­rzą­dze­nie Zyg­mun­ta Au­gu­sta z roku 1563 o do­łą­cze­niu tej ga­łę­zi ro­dzi­ny Ho­hen­zol­ler­nów do grona współ­len­ni­ków z Prus Ksią­żę­cych było je­dy­nie pry­wat­nym aktem mo­nar­chy.

Wiktionary


współlider

osoba, która razem z inną w rów­nym stop­niu dzie­li wła­dzę i wpły­wy nad firmą lub pro­jek­tem


SJP.pl


współliderka

ko­bie­ta, która razem z inną w rów­nym stop­niu dzie­li wła­dzę i wpły­wy nad firmą lub pro­jek­tem


SJP.pl


współliniowość

za­leż­ność mię­dzy wza­jem­nym po­ło­że­niem punk­tów, które leżą na tej samej pro­stej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ge­o­me­tria: współ­li­nio­wość punk­tów, współ­li­nio­wość wek­to­rów
  • sta­ty­sty­ka: współ­li­nio­wość (ana­li­za re­gre­sji)

Wikipedia


współliniowy

le­żą­cy na tej samej pro­stej (linii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. o wek­to­rach le­żą­cy na pro­stej rów­no­le­głej (w szcze­gól­nym przy­pad­ku tej samej)

 (1.2) le­żą­cy na jed­nej linii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeśli trzy punk­ty na pła­szczyź­nie nie są współ­li­nio­we, two­rzą one wierz­choł­ki trój­ką­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współliniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolinearny

 (1.2) kolinearny, współosiowy

Wiktionary


współlokator

jeden z lo­ka­to­rów miesz­ka­ją­cych razem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, z kim się wspól­nie miesz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwlɔˈkatɔr, AS: fspuu̯lokator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współlokatorka ż.

 przym. współlokatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współmieszkaniec

Wiktionary


współlokatorka

jedna z lo­ka­to­rów miesz­ka­ją­cych razem


SJP.pl

Współ­lo­ka­tor­ka (ang. "The Ro­om­ma­te") – ame­ry­kań­ski thril­ler z 2011 roku w re­ży­se­rii Chri­stia­na E. Chri­stian­se­na. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez Scre­en Gems.

Wikipedia


współmat

w pro­ble­mi­sty­ce: ro­dzaj za­da­nia sza­cho­we­go, w któ­rym grę za­czy­na­ją czar­ne i po­ma­ga­ją bia­łym w za­ma­to­wa­niu czar­ne­go króla; mat po­moc­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. współ­dzia­ła­nie bia­łych pion­ków z czar­ny­mi w celu dania mata czar­ne­mu kró­lo­wi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwmat, AS: fspuu̯mat

Wiktionary


współmałżonek

urzę­do­wo: mąż lub żona (w sto­sun­ku do dru­giej osoby); mał­żo­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jedno z mał­żon­ków w sto­sun­ku do dru­gie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

 (1.1) W przy­pad­ku mał­żeń­stwa oraz in­nych współ­wła­ści­cie­li go­spo­dar­stwa rol­ne­go na­da­je się jeden numer iden­ty­fi­ka­cyj­ny oso­bie, na którą współ­mał­żo­nek lub współ­po­sia­dacz wy­ra­zi­li zgodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżonek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepsza połowa

Wiktionary


współmałżonka

urzę­do­wo: żona; mał­żon­ka


SJP.pl


współmierność

książ­ko­wo: od­po­wied­niość w po­rów­na­niu z czymś; współ­mier­ność, pro­por­cjo­nal­ność, po­rów­ny­wal­ność, ek­wi­wa­len­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest współ­mier­ne

Wiktionary

Współ­mier­ność (rów­nież: współ­mie­rzal­ność, ko­men­su­ra­bil­ność) – wła­ści­wość dwóch lub więk­szej licz­by obiek­tów, wiel­ko­ści lub pojęć, po­le­ga­ją­ca na tym, że są one mie­rzal­ne albo po­rów­ny­wal­ne za po­mo­cą wspól­nej miary, wspól­ne­go stan­dar­du lub innej wspól­nej pod­sta­wy po­rów­na­nia. Ter­min uży­wa­ny jest m.in. w ma­te­ma­ty­ce, astro­no­mii, kry­sta­lo­gra­fii, eko­no­mii, etyce, te­o­rii grup oraz w fi­lo­zo­fii nauki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. współmierny

 przysł. współmiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proporcjonalność

Wiktionary


współmierny

książ­ko­wo: od­po­wied­ni w po­rów­na­niu z czymś; adek­wat­ny, pro­por­cjo­nal­ny, po­rów­ny­wal­ny, ek­wi­wa­lent­ny


SJP.pl


współmieszkanka

ko­bie­ta miesz­ka­ją­ca w tej samej miej­sco­wo­ści lub miesz­ka­niu co ktoś inny


SJP.pl


współmieszkać

miesz­kać wspól­nie z kimś innym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. miesz­kać z kimś wspól­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współmieszkanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. współzamieszkiwać; daw. kohabitować

Wiktionary


współnajemca

osoba wy­naj­mu­ją­ca lokal wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współnajemczyni

ko­bie­ta wy­naj­mu­ją­ca lokal wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współnegocjator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wspól­nie z in­ny­mi bie­rze udział w ne­go­cja­cjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔˈt͡sʲjatɔr, AS: fspuu̯negocʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współnegocjatorka ż.

Wiktionary


współnegocjatorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wspól­nie z in­ny­mi bie­rze udział w ne­go­cja­cjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔt͡sʲjaˈtɔrka, AS: fspuu̯negocʹi ̯atorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współnegocjator

Wiktionary


współobecny

obec­ny gdzieś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współobwiniony

ob­wi­nio­ny we­spół z in­ny­mi; współ­win­ny


SJP.pl


współobywatel

każdy z wielu oby­wa­te­li tego sa­me­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bę­dą­ca oby­wa­te­lem tego sa­me­go pań­stwa lub in­ne­go te­re­nu, co ktoś inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich nie­za­słu­żo­na za­moż­ność razi wielu wspó­ło­by­wa­te­li, na któ­rych fru­stra­cji grają cym­ba­li­ści po­li­ty­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współobywatelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. spółobywatel

Wiktionary


współobywatelka

→ wspó­ło­by­wa­tel


SJP.pl

Patrz:

współobywatel

współodczuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wspó­łod­czu­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewspółodczuwanie n.

 czas. współodczuwać ndk.

Wiktionary


współodczuwać

od­czu­wać coś razem z kimś innym


SJP.pl


współodczuć

od­czuć coś razem z kimś innym


SJP.pl


współoddziaływać

wy­wie­rać wpływ wspól­nie, łącz­nie z in­ny­mi oso­ba­mi, czyn­ni­ka­mi; współ­dzia­łać


SJP.pl


współodkrywczyni

ko­bie­ta, która do­ko­na­ła wspól­nie z kimś od­kry­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która razem z kimś ma udział w od­kry­ciu cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współodkrycie n., współodkrywanie n.

:: fm. współodkrywca m.

 czas. współodkrywać ndk., współodkryć dk.

Wiktionary


współodkryć

od­kryć coś razem z kimś innym


SJP.pl


współodpowiadać

być wspó­łod­po­wie­dzial­nym za coś


SJP.pl


współodpowiedzialnie

→ wspó­łod­po­wie­dzial­ny


SJP.pl

Patrz:

współodpowiedzialny

współodpowiedzialność

bycie od­po­wie­dzial­nym za coś razem z inną osobą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wspó­łod­po­wie­dzial­ne; cecha tych, któ­rzy są wspó­łod­po­wie­dzial­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współodpowiedzialny

 przysł. współodpowiedzialnie, odpowiedzialnie

 rzecz. odpowiedzialność ż.

Wiktionary


współodpowiedzialny

od­po­wie­dzial­ny razem z inną osobą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­no­si od­po­wie­dzial­ność wspól­nie z inną osobą (in­ny­mi oso­ba­mi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolą to­czyć boje wy­my­śla­jąc ar­gu­men­ty za do­bro­czyn­nym wpły­wem mięsa, niż prze­stać być wspó­łod­po­wie­dzial­ni za mor­do­wa­nie bez­bron­nych dzie­ci in­nych ga­tun­ków ([http://ne­u­ro­kul­tu­ra.pl/vege/120-micha-j-bdkow­ski-do­po­ki-ist­niej-we­ge­ta­ria­nie-bd-ist­niay-row­nie-rze­nie-we­ga­ski-punkt-wi­dze­nia.html źró­dło]).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔtpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑalnɨ, AS: fspuu̯otpovʹi ̯ėʒ́alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współodpowiedzialność ż.

Wiktionary


współogniskowy

przy­miot­nik

 (1.1) mat. opt. ma­ją­cy wspól­ne ogni­sko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔɟɲiˈskɔvɨ, AS: fspuu̯oǵńiskovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfokalny

Wiktionary


współorganizator

osoba, która wspól­nie z kimś pla­nu­je, or­ga­ni­zu­je ja­kieś przed­sięw­zię­cie


SJP.pl


współorganizatorka

ko­bie­ta, która wspól­nie z kimś pla­nu­je, or­ga­ni­zu­je ja­kieś przed­sięw­zię­cie


SJP.pl


współosadzona

ko­bie­ta prze­by­wa­ją­ca w wię­zie­niu wraz z in­ny­mi; współ­więź­niar­ka


SJP.pl


współosadzony

osoba prze­by­wa­ją­ca w wię­zie­niu wraz z in­ny­mi; wspó­ło­sa­dzo­ny


SJP.pl


współosiowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wspó­ło­sio­we; cecha tych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współosiowy

 przysł. współosiowo

Wiktionary


współoskarżona

oskar­żo­na razem z kimś innym o udział w prze­stęp­stwie


SJP.pl


współoskarżony

czło­wiek, prze­ciw­ko któ­re­mu wszczę­to po­stę­po­wa­nie są­do­we, po­sta­wio­ny w stan oskar­że­nia jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współoznaczać

oz­na­cza­jąc dany ele­ment, oz­na­czać jed­no­cze­śnie inne ele­men­ty; ko­no­to­wać


SJP.pl


współoznaczyć

oz­na­cza­jąc dany ele­ment, oz­na­czyć jed­no­cze­śnie inne ele­men­ty


SJP.pl


współpanowanie

wspól­ne rządy dwóch lub kilku państw nad ja­kimś kra­jem; kon­do­mi­nium, con­do­mi­nium


SJP.pl


współpartner

wspó­łu­czest­nik gier, zabaw itp.; współ­to­wa­rzysz, wspól­nik


SJP.pl


współpartnerka

wspó­łu­czest­nicz­ka gier, zabaw itp.; współ­to­wa­rzysz­ka; wspól­nicz­ka


SJP.pl


współpasażer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­dró­żu­ją­ca tym samym środ­kiem tran­spor­tu, co ktoś inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza roz­mów­czy­ni opo­wia­da, jak wraz ze współ­pa­sa­że­ra­mi au­to­bu­su przez czte­ry go­dzi­ny stała w korku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasażer m., pasażerka ż.

:: fż. współpasażerka

 przym. pasażerski, współpasażerski

Wiktionary


współpasażerka

ko­bie­ta od­by­wa­ją­ca po­dróż razem z kimś; to­wa­rzysz­ka po­dró­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca tym samym środ­kiem tran­spor­tu, co ktoś inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pot­wier­dzi­ła to współ­pa­sa­żer­ka z po­cią­gu, któ­rej Ła­ty­szen­ko po­ka­zał ów wiel­ki re­wol­wer, mó­wiąc w za­u­fa­niu, że je­dzie do War­sza­wy „za­łat­wić po­ra­chun­ki”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. współpasażer

Wiktionary


współplemieniec

czło­nek ple­mie­nia w sto­sun­ku do in­nych jego człon­ków; ple­mie­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­nek ja­kie­goś ple­mię­e­mie­nia w sto­sun­ku do in­nych człon­ków tego ple­mię­e­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­do­po­dob­nie już nasz ja­ski­nio­wy pra­przo­dek po­tra­fił za po­mo­cą ognia za­a­lar­mo­wać współ­ple­mień­ców.

 (1.1) Grupy rzą­dzą­ce mu­sia­ły spro­stać tej sy­tu­a­cji, two­rząc struk­tu­ry zdol­ne do spra­wo­wa­nia wła­dzy nie tylko nad współ­ple­mień­ca­mi króla, ale i nad rzym­skim spo­łe­czeń­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współplemienność ż., współplemiennik m.

:: fż. współplemiennica ż.

 przym. współplemienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoplemieniec, rzad. współplemiennik

Wiktionary


współpodpisać

pod­pi­sy­wać coś jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współpodróżna

ko­bie­ta, która po­dró­żu­je wraz z in­ny­mi


SJP.pl


współpodróżny

osoba, która po­dró­żu­je razem z kimś innym; to­wa­rzysz po­dró­ży


SJP.pl


współpomysłodawca

osoba bę­dą­ca wspól­nie z kimś po­my­sło­daw­cą cze­goś


SJP.pl


współposiadacz

osoba po­sia­da­ją­ca coś wspól­nie z inną osobą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto po­sia­da coś wspól­nie z kimś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku mał­żeń­stwa oraz in­nych współ­wła­ści­cie­li go­spo­dar­stwa rol­ne­go na­da­je się jeden numer iden­ty­fi­ka­cyj­ny oso­bie, na którą współ­mał­żo­nek lub współ­po­sia­dacz wy­ra­zi­li zgodę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współposiadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współwłaściciel

Wiktionary


współposiadaczka

→ współ­po­sia­dacz


SJP.pl

Patrz:

współposiadacz

współposiadanie

po­sia­da­nie pew­nej rze­czy przez dwie lub wię­cej osób


SJP.pl


współposiadać

być współ­wła­ści­cie­lem cze­goś


SJP.pl


współposiąść

po­siąść razem z inną osobą


SJP.pl


współpraca

1. wspól­ne dzia­ła­nie kilku osób, firm lub państw;
2. dzia­łal­ność na czy­jeś zle­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspól­ne dzia­ła­nie kilku pod­mio­tów

 (1.2) na­gan­na mo­ral­nie dzia­łal­ność na czy­jeś zle­ce­nie

Wiktionary

Współ­pra­ca – zdol­ność two­rze­nia więzi i współ­dzia­ła­nia z in­ny­mi, umie­jęt­ność pracy w gru­pie na rzecz osią­ga­nia wspól­nych celów, umie­jęt­ność ze­spo­ło­we­go wy­ko­ny­wa­nia zadań i wspól­ne­go roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów.

Zdol­ność tę za­li­cza się do kom­pe­ten­cji emo­cjo­nal­nych; umie­jęt­ność ta sta­no­wi jeden z wy­róż­ni­ków kom­pe­ten­cji spo­łecz­nych, które wa­run­ku­ją ja­kość re­la­cji z in­ny­mi ludź­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim cza­sie na­wią­za­li­śmy współ­pra­cę z kil­ko­ma in­sty­tu­ta­mi we Fran­cji.

 (1.2) Przez lata ukry­wał swoją współ­pra­cę z SB.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈprat͡sa, AS: fspuu̯praca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpracownik mos., współpracowniczka ż., współpracowanie n.

 czas. współpracować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kooperacja, współdziałanie; przest. kolaboracja

 (1.2) kolaboracja

Wiktionary


współpracowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|współ­pra­co­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwprat͡sɔˈvãɲɛ, AS: fspuu̯pracovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

 czas. współpracować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kolaborowanie

Wiktionary


współpracować

cza­sow­nik

 (1.1) pra­co­wać wspól­nie z kimś w celu osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go re­zul­ta­tu

 (1.2) do­dat­ko­wo lub w nie­peł­nym wy­mia­rze pra­co­wać na rzecz ja­kiejś or­ga­ni­za­cji lub firmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: fspuu̯pracovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracowanie n., współpracownik m., współpracowniczka ż.

 przym. współpracowniczy

Wiktionary


współpracowniczka

→ współ­pra­cow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta współ­pra­cu­ją­ca

Wiktionary

Patrz:

współpracownik

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

 czas. współpracować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współpracownica

Wiktionary


współpracownik

osoba lub firma pra­cu­ją­ca wspól­nie z inną osobą lub firmą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub inny pod­miot pra­cu­ją­cy wspól­nie z inną osobą lub pod­mio­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy Teoś za­rek­wi­ro­wał ponad pięć­dzie­siąt fla­szek, które lo­jal­nie roz­dzie­lił poś­ród naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈt͡sɔvʲɲik, AS: fspuu̯pracovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracowanie n.

:: fż. współpracowniczka ż.

 czas. współpracować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partner, wspólnik

Wiktionary


współpretendentka

→ współ­pre­ten­dent


SJP.pl

Patrz:

współpretendent

współprezes

osoba peł­nią­ca funk­cję pre­ze­sa razem z inną osobą


SJP.pl


współprocesor

do­dat­ko­wy, wy­spe­cja­li­zo­wa­ny pro­ce­sor wspo­ma­ga­ją­cy głów­ny pro­ce­sor kom­pu­te­ra; ko­pro­ce­sor


SJP.pl


współproducentka

→ współ­pro­du­cent


SJP.pl

Patrz:

współproducent

współprodukcja

ko­pro­duk­cja;
1. współ­pra­ca kilku osób lub przed­się­biorstw przy pro­duk­cji cze­goś;
2. pro­dukt pow­sta­ły w wy­ni­ku ta­kiej współ­pra­cy


SJP.pl


współprodukować

pro­du­ko­wać wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współprojektantka

→ współ­pro­jek­tant


SJP.pl

Patrz:

współprojektant

współprowadzić

pro­wa­dzić wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współprzewodniczyć

prze­wod­ni­czyć wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współprzewodnicząca

ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję prze­wod­ni­czą­ce­go jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współprzewodniczący

czło­wiek peł­nią­cy funk­cję prze­wod­ni­czą­ce­go jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współprzeżywać

prze­ży­wać wraz z kimś jego emo­cje, doś­wiad­cze­nia lub sy­tu­a­cje


SJP.pl


współprzeżyć

prze­żyć coś jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współprzyczyna

przy­czy­na dzia­ła­ją­ca jed­no­cze­śnie z inną przy­czy­ną


SJP.pl


współprzygotowywać

przy­go­to­wy­wać wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współprądowy

→ współ­prąd


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy ro­dza­ju ukła­du prze­pły­wu pły­nów w urzą­dze­niach prze­pły­wo­wych, m.in. wy­mien­ni­kach cie­pła, w któ­rym płyny po­ru­sza­ją się rów­no­le­gle do sie­bie w tym samym kie­run­ku

Wiktionary

Patrz:

współprąd

Przykłady

 (1.1) Współ­prą­do­we wy­mien­ni­ki cie­pła ce­chu­ją się mniej­szą wy­daj­no­ścią od prze­ciw­prą­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współprąd

Wiktionary


współpłatność

czę­ścio­we po­kry­wa­nie kosz­tów przez ko­rzy­sta­ją­ce­go z usłu­gi


SJP.pl


współrealizator

osoba re­a­li­zu­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współrealizatorka

ko­bie­ta re­a­li­zu­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współredakcja

1. re­da­go­wa­nie pisma wspól­nie z kimś innym;
2. kie­ro­wa­nie re­dak­cją wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współredaktor

osoba re­da­gu­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współredaktorka

ko­bie­ta re­da­gu­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współregent

re­gent spra­wu­ją­cy rządy wspól­nie z kimś innym; czło­nek re­gen­cji


SJP.pl


współregentka

→ współ­re­gent


SJP.pl

Patrz:

współregent

współreżyser

osoba re­ży­se­ru­ją­ca coś z kimś innym


SJP.pl


współreżyseria

wspól­na re­ży­se­ria filmu, spek­ta­klu lub wi­do­wi­ska przez dwie lub wię­cej osób


SJP.pl


współreżyserka

ko­bie­ta re­ży­se­ru­ją­ca coś z kimś innym


SJP.pl


współrodaczka

→ współ­ro­dak


SJP.pl

Patrz:

współrodak

współrodak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba z tego sa­me­go na­ro­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy moi bra­cia i współ­ro­da­cy jedli tam po­tra­wy pogan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodak mos.

:: fż. współrodaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodak, pobratymiec, krajan, współziomek, ziomek; daw. kompatriota

Wiktionary


współrodzic

osoba, z którą wy­cho­wu­je się dziec­ko, czę­sto po roz­sta­niu part­ne­rów lub w ra­mach wspól­ne­go ro­dzi­ciel­stwa


SJP.pl


współrodzicielstwo

wspól­ne wy­cho­wy­wa­nie dziec­ka przez dwoje ro­dzi­ców, także po roz­sta­niu


SJP.pl


współrozmówczyni

ko­bie­ta roz­ma­wia­ją­ca z kimś; roz­mów­czy­ni; in­ter­lo­ku­tor­ka


SJP.pl


współrządzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|współ­rzą­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współrządzić

Wiktionary


współrządzić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzą­dzić wspól­nie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od mo­men­tu pow­sta­nia Związ­ku Po­łud­nio­wej Afry­ki Afry­ka­ne­rzy współ­rzą­dzi­li wraz z Bry­tyj­czy­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: fspuu̯žõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współrządzenie n.

Wiktionary


współrzędna

wiel­kość okre­śla­ją­ca po­ło­że­nie obiek­tu na linii, na pła­szczyź­nie, w prze­strze­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. licz­ba z ze­sta­wu okre­śla­ją­ce­go po­ło­że­nie punk­tu na linii, na pła­szczyź­nie, na po­wierzch­ni, w prze­strze­ni;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy od­po­wied­niej zmia­nie in­dek­sa­cji krzy­wych sieci jej quasi-grupa współ­rzęd­nych jest pętlą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współrzędny

 przysł. współrzędnie

Wiktionary


współrzędność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co współ­rzęd­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współrzędny

Wiktionary


współrzędny

przy­miot­nik

 (1.1) równy; jed­na­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współrzędna ż., współrzędność ż.

 przysł. współrzędnie

Wiktionary


współrówny

1. rów­na­ją­cy się cze­muś, nie róż­nią­cy się od cze­goś; równy;
2. do­rów­nu­ją­cy komuś, rów­na­ją­cy się z kimś, nie gor­szy (i nie lep­szy) od kogoś pod ja­kimś wzglę­dem; równy;
3. rzad­ko: o prze­kła­dzie, tłu­ma­cze­niu: taki, który do­rów­nu­je ory­gi­na­ło­wi; kon­ge­nial­ny;
4. prze­sta­rza­łe: taki, który do­rów­nu­je komuś, cze­muś pod wzglę­dem ta­len­tu; kon­ge­nial­ny


SJP.pl


współscenarzysta

czło­wiek peł­nią­cy funk­cję sce­na­rzy­sty jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jedna z osób, które wspól­nie two­rzą jeden sce­na­riusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest głów­nym po­my­sło­daw­cą mul­ti­me­dial­nej ini­cja­ty­wy z Gwiezd­nych Wojen pod nazwą Wiel­ka Re­pu­bli­ka. Jest też współ­sce­na­rzy­stą ko­mik­su Death’s Day i pisze co­mie­sięcz­ną serię IDW The High Re­pu­blic Ad­ven­tu­res.

Wiktionary


współscenarzystka

→ współ­sce­na­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

współscenarzysta

współsiostra

sio­stra za­kon­na w sto­sun­ku do sióstr z tego sa­me­go za­ko­nu


SJP.pl


współskładnik

ele­ment lub skład­nik wy­stę­pu­ją­cy razem z in­ny­mi w danym kon­tek­ście, two­rząc jakąś ca­łość


SJP.pl


współspacz

po­tocz­nie:
1. osoba, z którą dzie­li się łóżko albo prze­strzeń do snu;
2. osoba, z którą dzie­li się pokój lub miesz­ka­nie


SJP.pl


współspadkobierczyni

ko­bie­ta, która odzie­dzi­czy­ła spa­dek wspól­nie z kimś


SJP.pl


współspiskowiec

czło­wiek na­le­żą­cy do spi­sku wspól­nie z kimś innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jeden ze wspól­nie spi­sku­ją­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leia Or­ga­na! Znana przy­wód­czy­ni ter­ro­ry­stów z tak zwa­ne­go So­ju­szu Re­be­lian­tów! Wszel­kie in­for­ma­cje na temat jej samej lub jej współ­spi­skow­ców po­win­ny na­tych­miast zo­stać prze­ka­za­ne lo­kal­ne­mu do­wództ­wu.

Wiktionary


współsprawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. jeden ze spraw­ców tego sa­me­go prze­stęp­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niem­czyk to le­gen­da pol­skiej mafii: zło­dziej sa­mo­cho­dów, spraw­ca na­pa­du na kon­wój z pie­niędz­mi, po­ry­wacz ludzi dla okupu, współ­spraw­ca za­bój­stwa in­ne­go le­gen­dar­ne­go bossa gang­ster­skie­go An­drze­ja K. ps. Pers­hing.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współsprawstwo n.

:: fż. współsprawczyni

 przym. współsprawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspólnik, współwinny

Wiktionary


współsprawczyni

ko­bie­ta bę­dą­ca wspól­nie z kimś spraw­cą tego sa­me­go prze­stęp­stwa


SJP.pl


współsprawować

peł­nić jakąś funk­cję wraz z kimś innym


SJP.pl


współsprawstwo

po­peł­nie­nie prze­stęp­stwa razem z kimś innym


SJP.pl

Współ­spraw­stwo – jedna z po­sta­ci spraw­stwa. Po­le­ga na zre­a­li­zo­wa­niu usta­wo­wych zna­mion czynu za­bro­nio­ne­go wspól­nie i w po­ro­zu­mie­niu z inną osobą (lub oso­ba­mi). Kon­struk­cja ta poz­wa­la na przy­pi­sa­nie od­po­wie­dzial­no­ści każ­de­mu ze współ­spraw­ców za to, co uczy­ni­li po­zo­sta­li, je­że­li po­zo­sta­wa­ło to w ra­mach po­ro­zu­mie­nia.

Wikipedia


współstrącanie

Współ­strą­ca­nie, ko­pre­cy­pi­ta­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na wy­trą­ca­niu wraz z osa­dem oz­na­cza­ne­go ma­kros­kład­ni­ka związ­ków, które w da­nych wa­run­kach są roz­pu­szczal­ne w rozt­wo­rze. Współ­strą­ca­ją się te związ­ki, któ­rych ilo­czy­ny roz­pu­szczal­no­ści nie są prze­kro­czo­ne wsku­tek ich ma­łe­go stę­że­nia lub dużej roz­pu­szczal­no­ści.

Wikipedia


współsukcesor

osoba obej­mu­ją­ca suk­ce­sję wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współsukcesorka

ko­bie­ta obej­mu­ją­ca suk­ce­sję wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współsąsiadka

→ współ­są­siad


SJP.pl

Patrz:

współsąsiad

współton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. rzad. dźwięk zło­żo­ny z cho­ciaż jed­nej pary har­mo­nicz­nych tonów

 (1.2) przen. rzad. coś, co daje wza­jem­ne zro­zu­mie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród wie­lo­to­nów na wy­róż­nie­nie za­słu­gu­ją wie­lo­to­ny har­mo­nicz­ne zwane rów­nież współ­to­na­mi.

Wiktionary


współtowarzyszka

→ współ­to­wa­rzysz


SJP.pl

Patrz:

współtowarzysz

współtrwać

trwać jed­no­cze­śnie z kimś lub z czymś; wspó­łist­nieć


SJP.pl


współtworzyć

1. two­rzyć coś wspól­nie z kimś innym;
2. prze­no­śnie: mieć wpływ na sy­stem or­ga­ni­zo­wa­nia cze­goś wraz z czymś innym, np. współt­wo­rzyć kli­mat przed­sta­wie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) two­rzyć coś wspól­nie, razem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współtwórca m., współtwórczyni ż., współtworzenie n.

Wiktionary


współtwórca

osoba two­rzą­ca coś razem z kimś innym; współ­kre­a­tor


SJP.pl


współtwórczy

→ współt­wór­ca


SJP.pl

Patrz:

współtwórca

współtwórczyni

ko­bie­ta, która stwo­rzy­ła coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współubolewać

ubo­le­wać jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współuczestnictwo

uczest­ni­cze­nie w czymś wspól­nie z kimś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczest­nict­wo w czymś razem z kimś innym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwut͡ʃɛˈstʲɲit͡stfɔ, AS: fspuu̯učestʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współuczestnik m., współuczestniczka ż.

 czas. współuczestniczyć

Wiktionary


współuczestniczka

→ wspó­łu­czest­nik


SJP.pl

Patrz:

współuczestnik

współuczestniczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uczest­ni­czyć w czymś wspól­nie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­le­ga­cja Fla­man­dów wspó­łu­czest­ni­czy w wo­do­wa­niu nowej kor­we­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współuczestniczenie n., współuczestnictwo n., współuczestnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partycypować, występować

Wiktionary


współuczestnik

osoba uczest­ni­czą­ca w ja­kiejś akcji razem z kimś innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik tego sa­me­go wy­da­rze­nia lub dzia­ła­nia razem z kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współuczestnictwo n., współuczestniczenie n.

:: fż. współuczestniczka ż.

 czas. współuczestniczyć ndk.

Wiktionary


współudział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uczest­nict­wo w ja­kimś czy­nie lub przed­sięw­zię­ciu razem z kimś lub czymś

 (1.2) praw. po­moc­nict­wo, współ­spraw­stwo, prze­stęp­stwo zde­fi­nio­wa­ne w art. 18 § 3 KK

Wiktionary

Wspó­łu­dział (ang. "Com­pli­ci­ty") – bry­tyj­ski thril­ler z ga­tun­ku dra­mat z 2000 roku w re­ży­se­rii Ga­vi­na Mil­la­ra, pow­sta­ły na pod­sta­wie po­wie­ści Iaina Bank­sa. Wy­pro­du­ko­wa­na przez wyt­wór­nię Carl­ton Films, J&M En­ter­ta­in­ment i Ta­lis­man Films Li­mi­ted.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W końcu maja 1944 od­dzia­ły AK, przy wspó­łu­dzia­le par­ty­zan­tów ra­dziec­kich, bazę zlik­wi­do­wa­ły.

 (1.1) W li­ście zgo­dzi się "oczy­wi­ście, z naj­więk­szą ra­do­ścią" (jak to po­sta­no­wił sfor­mu­ło­wać) na wspó­łu­dział w edy­cji pier­wsze­go, de­mo­kra­tycz­ne­go słow­ni­ka ję­zy­ka pol­skie­go.

 (1.2) Po­dej­rze­wa­ni są o wspó­łu­dział w kra­dzie­ży, do któ­rej dosz­ło w stycz­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udział mrz., udziałowiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wspólnictwo

Wiktionary


współudziałowiec

czło­wiek ma­ją­cy udzia­ły w czymś wspól­nie z kimś innym; jeden z udzia­łow­ców


SJP.pl


współuwodornienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. chem. pro­ces po­le­ga­ją­cy na jed­no­czes­nej hy­dro­ra­fi­na­cji frak­cji po­cho­dzą­cych z prze­ro­bu ropy naf­to­wej i bio­ma­sy, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ją bio­wę­glo­wo­do­ry cie­kłe oraz bio­pro­pan w mie­sza­ni­nie z wę­glo­wo­do­ra­mi z prze­ro­bu ropy naf­to­wej; sto­so­wa­ne przy do­da­wa­niu bio­pa­liw do paliw naf­to­po­chod­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspó­łu­wo­dor­nie­nie wpi­su­je się w re­a­li­za­cję w Unii Eu­ro­pej­skiej wzro­stu udzia­łu ener­gii od­na­wial­nej w mik­sie ener­ge­tycz­nym, który Pol­ska w dużym stop­niu re­a­li­zu­je przez do­da­wa­nie bio­kom­po­nen­tów do paliw.

Wiktionary


współuzależniający

wspó­łu­za­leż­nia­ją­cy się - wza­jem­nie się uza­leż­nia­ją­cy


SJP.pl


współuzależnienie

ze­spół psy­chicz­nych zmian za­cho­dzą­cych u osób miesz­ka­ją­cych z osobą uza­leż­nio­ną od uży­wek


SJP.pl

Wspó­łu­za­leż­nie­nie – utr­wa­lo­na forma funk­cjo­no­wa­nia w dłu­gotr­wa­łej, trud­nej i ni­szczą­cej sy­tu­a­cji zwią­za­nej z pa­to­lo­gicz­ny­mi za­cho­wa­nia­mi uza­leż­nio­nej bli­skiej emo­cjo­nal­nie osoby (np. part­ne­ra lub człon­ka ro­dzi­ny), ogra­ni­cza­ją­ca w spo­sób istot­ny swo­bo­dę wy­bo­ru po­stę­po­wa­nia, pro­wa­dzą­ca do po­gor­sze­nia włas­ne­go stanu i utrud­nia­ją­ca zmia­nę włas­ne­go po­ło­że­nia na lep­sze. Wspó­łu­za­leż­nie­nie może wy­stą­pić rów­nież w re­la­cjach mię­dzy człon­ka­mi ro­dzi­ny, przy­ja­ciół­mi czy współ­pra­cow­ni­ka­mi.

Wikipedia


współuzależniony

czło­wiek bę­dą­cy uza­leż­nio­ny od cze­goś jed­no­cze­śnie z kimś innym


SJP.pl


współużytkowanie

użyt­ko­wać wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współużytkować

użyt­ko­wać wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współużytkowniczka

→ wspó­łu­żyt­kow­nik


SJP.pl

Patrz:

współużytkownik

współużytkownik

osoba użyt­ku­ją­ca coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współwierzyciel

jedna z osób upraw­nio­nych wspól­nie do żą­da­nia okre­ślo­ne­go świad­cze­nia od dłuż­ni­ka


SJP.pl


współwierzycielka

ko­bie­ta, bę­dą­ca jedną z osób upraw­nio­nych wspól­nie do żą­da­nia okre­ślo­ne­go świad­cze­nia od dłuż­ni­ka


SJP.pl


współwina

wina ob­cią­ża­ją­ca kogoś razem z kimś innym


SJP.pl


współwinny

osoba, która wspól­nie z in­ny­mi jest od­po­wie­dzial­na za coś


SJP.pl


współwinowajczyni

ko­bie­ta, która za­wi­ni­ła wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współwięzień

osoba prze­by­wa­ją­ca w wię­zie­niu wraz z in­ny­mi; wspó­ło­sa­dzo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, z kim się jest wspól­nie uwię­zio­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oddał współ­więź­nio­wi krom­kę chle­ba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzień mos.

Wiktionary


współwięźniarka

ko­bie­ta prze­by­wa­ją­ca w wię­zie­niu wraz z in­ny­mi; wspó­ło­sa­dzo­na


SJP.pl


współwychowanek

ko­bie­ta wy­cho­wy­wa­na razem z kimś innym


SJP.pl


współwychowanka

ko­bie­ta wy­cho­wy­wa­na razem z kimś innym


SJP.pl


współwychowawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­cho­wa­niem i na­u­cza­niem dzie­ci oraz opie­ką nad nimi wspól­nie z kimś


SJP.pl


współwydawczyni

→ współ­wy­daw­ca


SJP.pl

Patrz:

współwydawca

współwygnanka

→ współ­wy­gna­niec


SJP.pl

Patrz:

współwygnaniec

współwykonawca

osoba bę­dą­ca wspól­nie z kimś wy­ko­naw­cą cze­goś


SJP.pl


współwykonawczyni

ko­bie­ta bę­dą­ca wspól­nie z kimś wy­ko­naw­czy­nią cze­goś


SJP.pl


współwystąpić

za­ist­nieć jed­no­cze­śnie z kimś lub czymś


SJP.pl


współwystępować

ist­nieć jed­no­cze­śnie z kimś lub czymś; wspó­łeg­zy­sto­wać, współ­żyć, wspó­łist­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­ja­wiać się jed­no­cze­śnie z czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współwystępowanie n.

Wiktionary


współwyznawca

1. osoba wyz­na­ją­ca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwo­len­nik tych sa­mych po­glą­dów, idei, te­o­rii itp., co ktoś inny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik tych sa­mych po­glą­dów

 (1.2) wyz­naw­ca tej samej re­li­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwvɨˈznaft͡sa, AS: fspuu̯vyznafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współwyznawczyni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwolennik, stronnik

Wiktionary


współwyznawczyni

1. ko­bie­ta wyz­na­ją­ca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwo­len­nicz­ka tych sa­mych po­glą­dów, idei, te­o­rii itp., co ktoś inny


SJP.pl


współwędrowiec

osoba od­by­wa­ją­ca po­dróż wspól­nie z kimś innym; to­wa­rzysz po­dró­ży


SJP.pl


współwładczyni

ko­bie­ta, która spra­wu­je wła­dzę wspól­nie z kimś


SJP.pl


współwłasność

Tę sek­cję na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z pol­skiej per­spek­ty­wy – ". Pomóż ją po­pra­wić.

Współ­włas­ność (łac. "con­do­mi­nium") – znana pol­skie­mu prawu cy­wil­ne­mu od­mia­na włas­no­ści.

Wikipedia


współwłaściciel

osoba po­sia­da­ją­ca prawo do włas­no­ści wraz z inną osobą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ktoś, kto po­sia­da coś wspól­nie z kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współwłaścicielstwo n., współwłaścicielka ż., współwłasność n.

 przym. współwłaścicielski

Wiktionary


współwłaścicielka

ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca prawo do włas­no­ści wraz z inną osobą


SJP.pl


współwłaścicielski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z współ­wła­ści­cie­la­mi, do­ty­czą­cy współ­wła­ści­cie­li, za­cho­dzą­cy mię­dzy współ­wła­ści­cie­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współwłaściciel mos., współwłaścicielka ż., współwłaścicielstwo n.

Wiktionary


współzakażenie

za­ka­że­nie dwoma lub wię­cej róż­ny­mi pa­to­ge­na­mi jed­no­cze­śnie; ko­in­fek­cja


SJP.pl


współzakładać

za­kła­dać coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współzależność

wza­jem­ny zwią­zek za­cho­dzą­cy mię­dzy rze­cza­mi, zja­wi­ska­mi itp. po­le­ga­ją­cy na tym, że rze­czy naw­za­jem się okre­śla­ją; współz­mien­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wza­jem­na za­leż­ność obiek­tów, fak­tów, osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzaˈlɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: fspuu̯zaležność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zależność ż.

 przym. współzależny

Wiktionary


współzależny

przy­miot­nik

 (1.1) za­leż­ny od cze­goś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzależność ż.

Wiktionary


współzalotnik

za­lot­nik ubie­ga­ją­cy się o wzglę­dy tej samej ko­bie­ty co inni za­lot­ni­cy; rywal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rywal w za­lo­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłu­miąc w sobie nie­na­wiść, pow­sta­łą na grun­cie zaz­dro­ści, sta­rał się po­ni­żać współ­za­lot­ni­ka tonem obo­jęt­nym, aby nie nadać mu zbyt wiel­kiej ceny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalotnica ż., zalotnik mos., zaloty lm nm.

 czas. zalecać się ndk.

 przym. zalotny

 przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkurent, rywal

Wiktionary


współzamieszkać

za­miesz­kać gdzieś wraz z kimś innym


SJP.pl


współzamieszkiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|współ­za­miesz­ki­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛʃʲciˈvãɲɛ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współzamieszkiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kohabitacja

Wiktionary


współzamieszkiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. współ­za­miesz­kać)

 (1.1) miesz­kać razem z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku śmier­ci człon­ka spół­dziel­ni-na­jem­cy o prawa człon­kow­skie musi wy­stą­pić któ­raś z osób mu bli­skich, współ­za­miesz­ku­ją­cych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛˈʃʲcivat͡ɕ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzamieszkiwanie n.

 czas. współzamieszkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. współmieszkać; daw. kohabitować

Wiktionary


współzarządzić

wydać po­le­ce­nie wraz z kimś innym


SJP.pl


współzawodnictwo

ubie­ga­nie się o pier­wszeń­stwo; ry­wa­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ry­wa­li­za­cja grupy osób o pier­wszeń­stwo w ja­kiejś dy­scy­pli­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro będą ogło­szo­ne wy­ni­ki współ­za­wod­nict­wa spor­to­we­go w na­szej szko­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzavɔdʲˈɲit͡stfɔ, AS: fspuu̯zavodʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzawodnik m., współzawodniczka ż.

 czas. współzawodniczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rywalizacja, konkurowanie

Wiktionary


współzawodniczka

→ współ­za­wod­nik


SJP.pl

Patrz:

współzawodnik

współzawodniczy

→ współ­za­wod­nik


SJP.pl

Patrz:

współzawodnik

współzawodniczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ubie­gać się wspól­nie o zdo­by­cie cze­goś, o wy­gra­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzawodnictwo n., współzawodniczenie n., współzawodnik mos., współzawodniczka ż.

Wiktionary


współzawodnik

osoba ubie­ga­ją­ca się wraz z in­ny­mi oso­ba­mi o pier­wszeń­stwo w czymś lub o zdo­by­cie cze­goś


SJP.pl


współzałożyciel

osoba, która wspól­nie z kimś dała po­czą­tek cze­muś, stwo­rzy­ła coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca wspó­łu­dział w za­ło­że­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 29 czerw­ca przy­pa­da świę­to ku czci św. św. Pio­tra i Pawła, współ­za­ło­ży­cie­li gminy chrze­ści­jań­skiej w Rzy­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. założyciel mos.

:: fż. współzałożycielka ż.

Wiktionary


współzałożycielka

ko­bie­ta, która wspól­nie z kimś dała po­czą­tek cze­muś, stwo­rzy­ła coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca wspó­łu­dział w za­ło­że­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­wie­dzi­ły­śmy grób współ­za­ło­ży­ciel­ki in­sty­tu­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współzałożyciel mos.

Wiktionary


współzałożyć

za­ło­żyć coś wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współziomek

osoba po­cho­dzą­ca z tej samej oko­li­cy, miej­sco­wo­ści, re­gio­nu co ktoś inny; rodak


SJP.pl


współzmienniczy

w ma­te­ma­ty­ce: po­zo­sta­ją­cy w sta­łej re­la­cji z czymś; ko­wa­riant­ny


SJP.pl


współzmienność

wza­jem­ny zwią­zek za­cho­dzą­cy mię­dzy rze­cza­mi, zja­wi­ska­mi itp. po­le­ga­ją­cy na tym, że rze­czy naw­za­jem się okre­śla­ją; współ­za­leż­ność


SJP.pl


współćwiczący

osoba, która ćwi­czy wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


współśrodkowość

→ współś­rod­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co współś­rod­ko­we

Wiktionary

Patrz:

współśrodkowy

Powiązane:

 przym. współśrodkowy

Wiktionary


współśrodkowy

ma­ją­cy wspól­ny śro­dek; ho­mo­cen­trycz­ny


SJP.pl


współżycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­co­wa­nie z kimś, utrzy­my­wa­nie z kimś kon­tak­tu

 (1.2) seks. utrzy­my­wa­nie z kimś sto­sun­ków płcio­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɨt͡ɕɛ, AS: fspuu̯žyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współżyć ndk.

Wiktionary


współżyć

1. utrzy­my­wać z kimś stały kon­takt, wieść z kimś wspól­ne życie, ob­co­wać;
2. mieć z kimś sto­sun­ki sek­su­al­ne, ob­co­wać;
3. daw­niej: żyć współ­cze­śnie, w tym samym cza­sie, co kto inny;
4. o dwóch róż­nych or­ga­niz­mach ży­wych: żyć wspól­nie, do­star­cza­jąc sobie wza­jem­nie po­trzeb­nych do życia sub­stan­cji lub pa­so­ży­tu­jąc


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o czło­wie­ku: od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny, ko­pu­lo­wać

 (1.2) miesz­kać, żyć z kimś w jakiś spo­sób

 (1.3) biol. żyć w sym­bio­zie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka zde­ner­wo­wa­ła się, gdy się do­wie­dzia­ła, że jej córka współ­ży­ła przed ślu­bem.

 (1.2) Sta­ram się do­brze współ­żyć ze swo­i­mi są­sia­da­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwʒɨt͡ɕ, AS: fspuu̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współżycie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kochać się, uprawiać miłość, uprawiać seks, slang. seksić się, kopulować, wulg. pieprzyć się, pierdolić się

 (1.2) żyć (zob. uwagi)

Wiktionary


wspłonąć

bar­dzo rzad­ko: zająć się pło­mie­nia­mi, buch­nąć ogniem; za­pło­nąć, za­pa­lić się


SJP.pl


wspływ

w gór­nict­wie: zja­wi­sko pod­no­sze­nia się okru­chów skal­nych ku po­wierzch­ni cie­czy, w któ­rej są one za­nu­rzo­ne


SJP.pl


wsr

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sko­we sądy re­jo­no­we
  • Wyż­sza Szko­ła Rol­ni­cza

Wikipedia


wstanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wstać.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. przysz. pro­ste­go od: wstać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wstawać, wstać dk.

Wiktionary


wstawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsta­wać.

 (1.2) zmie­nia­nie po­zy­cji ciała z le­żą­cej lub sie­dzą­cej do sto­ją­cej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstawać, postawić

Wiktionary


wstawać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wstać)

 (1.1) zmie­niać po­zy­cję ciała z le­żą­cej lub sie­dzą­cej do sto­ją­cej

 (1.2) wy­cho­dzić z po­sła­nia po śnie lub od­po­czyn­ku

 (1.3) za­prze­sta­wać wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści, wy­ko­ny­wa­nej w po­zy­cji sie­dzą­cej

 (1.4) stać się zdol­nym po cho­ro­bie do opu­szcza­nia łóżka

 (1.5) przen. o słoń­cu: wscho­dzić

 (1.6) przen. o dniu, nocy: roz­po­czy­nać się

 (1.7) przen. wznie­cać pow­sta­nie

 (1.8) przen. o wie­trze: za­czy­nać wiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsta­ję i ru­szam w drogę zgod­nie z adre­sem, który na szczę­ście za­no­to­wa­łam, spo­rzą­dza­jąc do­kład­ny szkic ze strzał­ka­mi.

 (1.1) Wstał z krze­sła.

 (1.2) Mu­sia­łem za­cząć wcze­śniej wsta­wać, żeby na czas do­cie­rać do pracy.

 (1.3) Wstał w końcu od ksią­żek.

 (1.4) Pa­cjent już wsta­je.

 (1.5) Sły­szał, jak pieją pier­wsze ko­gu­ty; nie ot­wie­ra­jąc oczu, przy zam­knię­tych okien­ni­cach, wie­dział, kiedy słoń­ce wsta­je.

 (1.6) Słoń­ce za­ga­sło, ciem­na noc wsta­je

 (1.7) Już Sło­wa­cja wsta­je i okowy zwala

 (1.7) W dwa lata póź­niej zer­wa­ła się znów cała Ko­za­czyz­na do boju z Rze­czą­po­spo­li­tą. Wstał Chmiel­nic­ki sil­niej­szy niż kie­dy­kol­wiek.

 (1.8) Wstał z morza lekki wiatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstavat͡ɕ, AS: fstavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, dk. wstać

 rzecz. wstawanie, wstanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podnosić się, powstawać, prostować się, dźwigać się, zrywać się, unosić się

 (1.2) budzić się, zrywać się, zwlekać się

 (1.5) wschodzić, budzić się

 (1.6) zaczynać się, rozpoczynać się, budzić się

 (1.7) powstawać, budzić się

Wiktionary


wstawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wsta­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wstawić, wstawiać ndk.

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawienie n., wstawka ż.

Wiktionary


wstawiać

1. sta­wiać coś wew­nątrz cze­goś;
2. za­kła­dać bra­ku­ją­cą lub do­dat­ko­wą część cze­goś;
3. umie­szczać coś w ist­nie­ją­cym tek­ście;
4. umie­szczać tekst lub gra­fi­kę na stro­nie in­ter­ne­to­wej;
5. sta­wiać coś na ku­chen­ce, ogniu do ugo­to­wa­nia lub pod­grza­nia;
6. daw­niej:
a) pić napój al­ko­ho­lo­wy;
b) na­sta­wiać zwich­nię­tą kość;
7. wsta­wiać się:
a) po­pie­rać kogoś, brać w obro­nę;
b) po­tocz­nie: upi­jać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wsta­wić)

 (1.1) umie­szczać coś w czym, na ogół w po­zy­cji pio­no­wej

 (1.2) osa­dzać w czymś bra­ku­ją­ce lub do­dat­ko­we czę­ści

 (1.3) do­pi­sy­wać do tek­stu

 (1.4) pot. za­czy­nać go­to­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wsta­wiać się (dk. wsta­wić się)

 (2.1) brać w obro­nę

 (2.2) pot. ule­gać upo­je­niu al­ko­ho­lo­we­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n.

 przym. wstawiony

 czas. stawiać, wstawić, postawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieszczać, wkładać

 (1.2) osadzać, umieszczać, usadawiać

 (1.3) wpisywać

 (2.1) orędować, ujmować się

 (2.2) upijać się

Wiktionary


wstawiennictwo

uj­mo­wa­nie się za kimś, wsta­wia­nie się za kimś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bro­nie­nie kogoś, uj­mo­wa­nie się za kimś, zwy­kle w kon­tek­ście re­li­gij­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mod­lił się go­rą­co o wsta­wien­nict­wo świę­te­go pa­tro­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawienniczość ż., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n., wstawiennik m., wstawienniczka ż.

 czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

 przym. wstawienniczy

 przysł. wstawienniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orędownictwo, przyczyna, intercesja

Wiktionary


wstawienniczy

ma­ją­cy na celu ubła­ga­nie kogoś o coś, zwy­kle w czy­imś imie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1)  rel. uj­mu­ją­cy się za kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawka ż.

Wiktionary


wstawiony

1. po­sta­wić coś wew­nątrz cze­goś
2. za­ło­żyć bra­ku­ją­cą lub do­dat­ko­wą część cze­goś;
3. umie­ścić coś w ist­nie­ją­cym tek­ście;
4. umie­ścić tekst lub gra­fi­kę na stro­nie in­ter­ne­to­wej;
5. po­sta­wić coś na ku­chen­ce, ogniu do ugo­to­wa­nia lub pod­grza­nia;
6. daw­niej:
a) wypić napój al­ko­ho­lo­wy;
b) na­sta­wić zwich­nię­tą kość;
7. wsta­wiać się:
a) po­przeć kogoś, wziąć w obro­nę;
b) po­tocz­nie: upić się


SJP.pl


wstawić

1. po­sta­wić coś wew­nątrz cze­goś
2. za­ło­żyć bra­ku­ją­cą lub do­dat­ko­wą część cze­goś;
3. umie­ścić coś w ist­nie­ją­cym tek­ście;
4. umie­ścić tekst lub gra­fi­kę na stro­nie in­ter­ne­to­wej;
5. po­sta­wić coś na ku­chen­ce, ogniu do ugo­to­wa­nia lub pod­grza­nia;
6. daw­niej:
a) wypić napój al­ko­ho­lo­wy;
b) na­sta­wić zwich­nię­tą kość;
7. wsta­wiać się:
a) po­przeć kogoś, wziąć w obro­nę;
b) po­tocz­nie: upić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wsta­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wsta­wiać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wsta­wić się (ndk. wsta­wiać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wsta­wiać się.

 (2.2) pot. upić się al­ko­ho­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­pierw na­le­ży za­gnieść cia­sto, na­stęp­nie prze­lać je do formy, a potem wsta­wić do pie­kar­ni­ka.

 (1.1) Dzię­ki tym skró­tom można po­dej­rzeć, ot­wo­rzyć lub wsta­wić plik bez ko­niecz­no­ści prze­cho­dze­nia do lo­ka­li­za­cji, w któ­rej się znaj­du­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawianie n., wstawienie n., wstawka ż.

 czas. stawiać ndk., stawić dk., postawić ndk., wstawiać ndk.

Wiktionary


wstawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment, część kon­struk­cji wsta­wio­ne do ca­ło­ści

 (1.2) motyw, ele­ment uzu­peł­nia­ją­cy kom­po­zy­cję ar­chi­tek­to­nicz­ną, pla­stycz­ny­a­stycz­ną

 (1.4) ele­ment do­da­ny do pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go lub ra­dio­we­go o od­mien­nej funk­cji i stylu

 (1.5) to, co zo­sta­ło wsta­wio­ne do tek­stu

 (1.6) ko­ron­ka o jed­na­ko­wych, zwy­kle pro­stych brze­gach wzdłuż­nych wsta­wia­na miej­sca­mi do bie­liz­ny, a także do blu­zek, su­kien dam­skich

 (1.7) bot. zwy­kle w lm.: wie­lo­ko­mór­ko­we ut­wo­ry nit­ko­wa­te znaj­du­ją­ce się mię­dzy or­ga­na­mi płcio­wy­mi mchów li­ścia­stych oraz niek­tó­rych grzy­bów

 (1.8) daw. staw­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plem­ni­ki ssa­ków zbu­do­wa­ne są z głów­ki, wstaw­ki i wici.

 (1.1) Sporo in­sta­la­cji ga­zo­wych po­sia­da już w bu­dyn­kach izo­la­cyj­ne wstaw­ki na przy­łą­czach.

 (1.2) Drew­nia­ne wstaw­ki na ele­wa­cji peł­nią funk­cję de­ko­ra­cyj­ną oraz uroz­ma­i­ca­ją pro­stą bryłę bu­dyn­ku.

 (1.3) Dłuż­sze wy­po­wie­dzi ma­low­ni­czo trącą fol­klo­rem i za­wie­ra­ją lu­do­we wstaw­ki gwa­ro­we.

 (1.3) Ot­war­ty or­ga­no­wym wstę­pem (…) przy­no­si por­cję cał­kiem przy­jem­ne­go, chwyt­li­we­go gi­ta­ro­we­go rif­fo­wa­nia, zgrab­nie uzu­peł­nio­ne­go in­stru­men­tal­ną wstaw­ką z uży­ciem syn­te­za­to­ra gi­ta­ro­we­go.

 (1.4) (…) pro­gra­my te­le­wi­zyj­ne są jak nigdy dotąd gęsto po­sie­ka­ne re­kla­ma­mi roz­ma­i­tych firm, co do­dat­ko­wo świad­czy o zu­bo­że­niu wła­ści­cie­li me­diów, któ­rzy bez li­to­ści fa­sze­ru­ją każdy na­da­wa­ny ma­te­riał moż­li­wie zy­skow­ny­mi wstaw­ka­mi re­kla­mo­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawianie n., wstawienie n., wstawiennictwo n.

 czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

 przym. wstawienniczy, wstawiony

Wiktionary


wstawny

przez­na­czo­ny do wsta­wia­nia


SJP.pl


wstawowy

me­ry­stem wsta­wo­wy - par­tia tkan­ki umiej­sco­wio­na w ło­dy­dze niek­tó­rych ro­ślin, np. traw, umoż­li­wia­ją­ca im wzrost na dłu­gość


SJP.pl


wstać

1. zmie­nić po­zy­cję na sto­ją­cą;
2. opu­ścić po­sła­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wsta­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wsta­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem Alfa wstał, przy­niósł bu­tel­kę piwa z baru i szklan­kę, na­le­wa, pije.

 (1.1) - Pójdę zo­ba­czyć, czy le­karz przy­szedł. - Ela nagle wsta­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstat͡ɕ, AS: fstać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstawać, postawić

 rzecz. wstanie n.

Wiktionary


wstecz

w kie­run­ku prze­ciw­nym do do­tych­cza­so­we­go


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) do tyłu (w cza­sie lub prze­strze­ni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trząc wstecz myślę, że to był dobry po­mysł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛt͡ʃ, AS: fsteč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsteczny m.

 przym. wsteczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspak

Wiktionary


wsteczniak

osoba za­co­fa­na pod wzglę­dem kul­tu­ral­nym, prze­ciw­na zmia­nom, nowym ideom i po­stę­po­wi; ob­sku­rant, ob­sku­ran­ty­sta, wstecz­nik, za­co­fa­niec, kon­ser­wa­ty­sta


SJP.pl


wstecznictwo

1. po­gard­li­wie, zwła­szcza w ide­o­lo­gii mark­si­stow­skiej: wyz­na­wa­nie, gło­sze­nie, lub dzia­ła­nie na rzecz po­glą­dów sprzecz­nych z "po­stę­po­wy­mi"; kie­ro­wa­nie się "wstecz­ny­mi" po­glą­da­mi w dzia­ła­niu;
2. w ło­wiect­wie: za­ni­ka­nie u niek­tó­rych sam­ców odnóg w po­ro­żu (w wieku peł­ne­go roz­wo­ju zwie­rzę­cia)


SJP.pl


wstecznik

osoba za­co­fa­na pod wzglę­dem kul­tu­ral­nym, prze­ciw­na zmia­nom, nowym ideom i po­stę­po­wi; ob­sku­rant, ob­sku­ran­ty­sta, wstecz­niak, za­co­fa­niec, kon­ser­wa­ty­sta


SJP.pl


wsteczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wstecz­ne; cecha tych, któ­rzy są wstecz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wsteczny

 przysł. wstecznie

Wiktionary