utożsamić

1. stwier­dzić toż­sa­mość, iden­tycz­ność kogoś lub cze­goś z kimś albo czymś innym;
2. utoż­sa­mić się:
a) uznać się za kogoś toż­sa­me­go z kimś innym; zi­den­ty­fi­ko­wać się z kimś;
b) rzad­ko: być uz­na­nym za to samo


SJP.pl


utp

Uni­wer­sy­tet Tech­no­lo­gicz­no-Przy­rod­ni­czy imie­nia Jana i Ję­drze­ja Śnia­dec­kich w Byd­go­szczy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • uTP, µTP – pro­to­kół (in­for­ma­ty­ka)
  • UTP – () skręt­ka nie­e­kra­no­wa­na, ro­dzaj kabla sy­gna­ło­we­go
  • UTP – Uni­wer­sy­tet Tech­no­lo­gicz­no-Przy­rod­ni­czy w Byd­go­szczy. Obec­nie Po­li­tech­ni­ka Byd­go­ska im. Jana i Ję­drze­ja Śnia­dec­kich. Wcze­śniej Aka­de­mia Tech­nicz­no-Rol­ni­cza (ATR)
  • UTP – jeden z nu­kle­o­ty­dów, ury­dy­no-5′-tri­fos­fo­ran
  • UTP – (ang. ) sy­stem tran­sak­cyj­ny ob­słu­gu­ją­cy Gieł­dę Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie, od 15 kwiet­nia 2013 roku
  • UTP – ze­spół mu­zycz­ny (Young Buck, Ju­ve­ni­le).

Wikipedia


utracalność

→ utra­cal­ny


SJP.pl

Patrz:

utracalny

utracalny

moż­li­wy do utra­ce­nia


SJP.pl


utracać

daw­niej: prze­sta­wać coś mieć, zo­sta­wać po­zba­wio­nym kogoś lub cze­goś; tra­cić


SJP.pl


utracenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utra­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utracić

 rzecz. utrata ż., bezstratność ż.

Wiktionary


utracić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) prze­stać być po­sia­da­czem ja­kiejś rze­czy

 (1.2) prze­stać być po­sia­da­czem ja­kiejś cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie wy­pra­wy wo­jen­nej w 1018 r. odbił te te­re­ny Bo­le­sław Chro­bry pod­czas wy­pra­wy na Kijów. Pol­ska po­now­nie utra­ci­ła je w roku 1031.

 (1.2) Ro­o­se­velt utra­cił wła­dzę w no­gach, ale dzię­ki re­ha­bi­li­ta­cji był w sta­nie utrzy­mać się na nich przez pe­wien czas (więk­szość prze­mó­wień wy­gła­szał sto­jąc).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrat͡ɕit͡ɕ, AS: utraćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tracić

 rzecz. utrata ż., utracenie n., bezstratność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stracić

Wiktionary


utracjusz

czło­wiek lek­ko­myśl­nie wy­da­ją­cy pie­nią­dze; hu­la­ka; lek­ko­duch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. roz­rzut­ny i uży­wa­ją­cy życia męż­czyz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utracjuszostwo n.

:: fż. utracjuszka ż.

 przym. utracjuszowski

Wiktionary


utracjuszka

ko­bie­ta lek­ko­myśl­nie wy­da­ją­ca pie­nią­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta spę­dza­ją­ca życie na za­ba­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utracjusz mos.

Wiktionary


utracjuszostwo

lek­ko­myśl­ne sza­fo­wa­nie pie­niędz­mi, ma­jąt­kiem


SJP.pl


utracjuszowski

zwią­za­ny z utra­cju­szem lub utra­cju­szo­stwem; roz­rzut­ny (np. utra­cju­szow­ski spo­sób bycia)


SJP.pl


utracki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Utrac­ki
  • Lech Utrac­ki
  • Rafał Utrac­ki
  • Roman Utrac­ki

Wikipedia


utragiczniać

na­da­wać cechy tra­giz­mu, dra­ma­tycz­no­ści; dra­ma­ty­zo­wać


SJP.pl


utragicznić

nadać cechy tra­giz­mu, dra­ma­tycz­no­ści; udra­ma­ty­zo­wać


SJP.pl


utrakwista

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w ka­to­li­cyz­mie: zwo­len­nik utrak­wiz­mu, czyli ko­mu­nii pod dwie­ma po­sta­cia­mi

 (1.2) hist. pier­wot­nie każdy czło­nek ruchu hu­syc­kie­go, póź­niej tylko tych umiar­ko­wa­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrakwizm nmos., utrakwistka fż.

 przym. utrakwistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kalikstyn

Wiktionary


utrakwistka

→ utrak­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

utrakwista

utrakwistyczny

1. dwo­ja­ki;
2. po­słu­gu­ją­cy się dwoma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dwo­ja­ki

 (1.2) który po­słu­gu­je się dwoma ję­zy­ka­mi

 (1.3) hist. rel. zwią­za­ny z utrak­wi­sta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrakwizm mrz., utrakwista ż.

Wiktionary


utrakwizacja

wpro­wa­dzać ele­men­ty utrak­wiz­mu (sy­ste­mu kształ­ce­nia lub dok­try­ny re­li­gij­nej)


SJP.pl


utrakwizm

1. dok­try­na re­li­gij­na i spo­łecz­na utrak­wi­stów;
2. sy­stem na­u­cza­nia z uży­ciem dwu ję­zy­ków wy­kła­do­wych;
3. sy­stem kształ­ce­nia w daw­nych pru­skich gim­naz­jach, łą­czą­cy na­u­cza­nie ję­zy­ków sta­ro­żyt­nych i hi­sto­rii z przed­mio­ta­mi ma­te­ma­tycz­no-przy­rod­ni­czy­mi


SJP.pl


utrakwiści

Utrak­wi­ści, także ka­lik­sty­ni (z łac. "calix" „kie­lich”) – pier­wot­nie okre­śle­nie wszyst­kich hu­sy­tów, póź­niej umiar­ko­wa­ny ich odłam z głów­nym oś­rod­kiem życia re­li­gij­ne­go w Pra­dze.

Utrak­wi­ści re­kru­to­wa­li się z mie­szczań­stwa i ry­cer­stwa. W odróż­nie­niu od ra­dy­kal­nych ru­chów hu­syc­kich sta­wia­li na umiar­ko­wa­ną spo­łecz­nie i po­li­tycz­nie re­for­mę ko­ściel­ną. Ich pro­gram za­kła­dał:

Wikipedia


utransparentniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. utran­spa­rent­nić)

 (1.1) spra­wiać, że ja­kieś dzia­ła­nie staje się jaw­niej­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wiąc ina­czej, można sobie wy­o­bra­zić dość pro­ste prawo utran­spa­rent­nia­ją­ce lob­bing.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utransparentnić dk.

Wiktionary


utransparentnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. utran­spa­rent­niać)

 (1.1) spra­wić, że ja­kieś dzia­ła­nie stało się jaw­niej­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wo spół­ka w pełni utran­spa­rent­ni te swoje struk­tu­ry, które już na tam­ten mo­ment były dość mocno ro­zbu­do­wa­ne, czyli wszyst­kie de­par­ta­men­ty, pro­ce­du­ry, me­na­dże­rów i tak dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utransparentniać ndk.

Wiktionary


utrapiać

gnę­bić; daw­niej:
1. przy­pra­wiać kogoś o zmart­wie­nie, tro­skę; tra­pić, zas­mu­cać, mart­wić, przy­gnę­biać;
2. spra­wiać komuś cier­pie­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne; udrę­czać, po­gnę­biać;
3. utra­piać się:
a) po­grą­żać się w smut­ku, tro­skach; tra­pić się, zas­mu­cać się, mart­wić się, tro­skać się;
b) doz­na­wać cier­pie­nia fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go; udrę­czać się


SJP.pl


utrapienie

kło­pot, zmart­wie­nie; tro­ska, udrę­ka, zgry­zo­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utra­pić.

 (1.2) kło­pot, pro­blem, zgry­zo­ta, zmart­wie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trapienie n., strapienie n., utrapieniec mos.

 czas. utrapić dk., trapić ndk., strapić dk.

Wiktionary


utrapieniec

po­tocz­nie: czło­wiek przez któ­re­go ma się kło­po­ty, utra­pie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba niez­no­śna, spra­wia­ją­ca innym kło­po­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrapienie n.

 przym. utrapiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nicpoń

Wiktionary


utrapiony

spra­wia­ją­cy cią­gle kło­po­ty


SJP.pl

Utra­pio­ny (sty­li­zo­wa­ny zapis uTRAPiony) – drugi album so­lo­wy pol­skie­go ra­pe­ra Bu­cze­ra. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 20 wrze­śnia 2013 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Step Re­cords. Pro­duk­cji na­grań pod­ję­li się Juicy, Świerz­ba, MeloBeats, John­ny Beats, AiFa, Aglo­fel­laz oraz S.S.Z. Wśród gości na pły­cie zna­leź­li się m.in. Bon­son, Kobra, Kro­o­lik Un­der­wo­od, Zeus, VNM oraz Bez­czel.

Wikipedia


utrapić

zgnę­bić; daw­niej:
1. przy­pra­wić kogoś o zmart­wie­nie, tro­skę; stra­pić, zas­mu­cić, zmart­wić, przy­gnę­bić;
2. spra­wić komuś cier­pie­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne; udrę­czyć, po­gnę­bić;
3. utra­pić się:
a) po­grą­żyć się w smut­ku, tro­skach; stra­pić się, zas­mu­cić się, zmart­wić się za­tro­skać się;
b) doz­nać cier­pie­nia fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go; udrę­czyć się


SJP.pl


utrata

fakt, że się prze­sta­ło coś po­sia­dać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. fakt, że ktoś zo­stał po­zba­wio­ny kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Utra­ta – rzeka w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim na Rów­ni­nie Ło­wic­ko-Błoń­skiej, prawy do­pływ Bzury. Ma około 76,5 km dłu­go­ści oraz po­wierzch­nię do­rze­cza 792 km². Źró­dła­mi Utra­ty są dwie nikłe stru­gi na wy­so­ko­ści 160 m nad po­zio­mem morza w oko­li­cach Oj­rza­no­wa (źró­dła w do­li­nie wsi Oj­rza­nów-To­wa­rzy­stwo, Li­só­wek i Za­rę­by g. Żabia Wola). Uj­ście znaj­du­je się na wy­so­ko­ści 69 m nad po­zio­mem morza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Al­ko­ho­lizm to uza­leż­nie­nie od al­ko­ho­lu, silna po­trze­ba picia i utra­ta kon­tro­li nad na­wy­ka­mi zwią­za­ny­mi z pi­ciem.

 (1.1) Zaz­drość to nie strach przed utra­tą – to strach przed dzie­le­niem się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrata, AS: utrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utracenie n., bezstratność ż.

 czas. utracić, tracić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strata

Wiktionary


utrechcki

do­ty­czą­cy Utrech­tu, mia­sta w Ho­lan­dii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Utrech­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Utrecht mrz., utrechtczyk mos., utrechtka ż.

Wiktionary


utrecht

ro­dzaj ak­sa­mi­tu uży­wa­ny daw­niej na obi­cia mebli


SJP.pl

Utrecht – mia­sto w środ­ko­wej Ho­lan­dii nad ka­na­łem Am­ster­dam-Ren, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Utrecht.

Wikipedia


utrechtczyk

miesz­ka­niec Utrech­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Utrech­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Utrecht mrz.

:: fż. utrechtka ż.

 przym. utrechcki

Wiktionary


utrechtka

miesz­kan­ka Utrech­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Utrech­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Utrecht mrz.

:: fm. utrechtczyk mos.

 przym. utrechcki

Wiktionary


utrefić

prze­sta­rza­le: uło­żyć włosy w loki, zro­bić fry­zu­rę; ufry­zo­wać


SJP.pl


utropa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sta­ra­nie

Wiktionary


utropek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nie­bo­rak, ofer­ma

Wiktionary


utrudniacz

po­tocz­nie: coś, co utrud­nia jakąś czyn­ność


SJP.pl


utrudnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrud­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutrudʲˈɲä̃ɲɛ, AS: utrudʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrudniać

 rzecz. utrudnienie n., trudność ż.

Wiktionary


utrudniać

stwa­rzać trud­no­ści, przesz­ko­dy, czy­nić trud­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. utrud­nić)

 (1.1) spra­wiać trud­ność, czy­nić coś trud­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błędy ak­cen­to­we mogą utrud­niać zro­zu­mie­nie wielu prze­ka­zów.

 (1.1) Silny prąd przy­den­ny utrud­niał po­waż­nie ste­ro­wa­nie sondą, którą wciąż zno­si­ło na wiel­kie sku­pi­ska pod­wod­nych gła­zów.

 (1.1) Duża ilość pod­mio­tów uczest­ni­czą­cych w pro­ce­du­rach kształ­to­wa­nia celów utrud­nia doj­ście do con­sen­su­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrudʲɲät͡ɕ, AS: utrudʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trud m., trudność ż., utrudnianie n.

 przym. trudny

 czas. utrudnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komplikować

Wiktionary


utrudnienie

stwo­rzyć trud­no­ści, przesz­ko­dy, uczy­nić trud­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co utrud­nia wy­ko­na­nie cze­goś

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrud­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: utrudʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrudnianie n., trudność ż.

 czas. utrudnić

 przym. trudny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłoda pod nogi, kłopot, kula u nogi, perturbacja, problem, przeciwność, przeszkoda, zator, zawada

Wiktionary


utrudnić

stwo­rzyć trud­no­ści, przesz­ko­dy, uczy­nić trud­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. utrud­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|utrud­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrudʲɲit͡ɕ, AS: utrudʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrudniać ndk.

 przym. trudny

 rzecz. trud mrz., trudność ż., utrudnienie n.

Wiktionary


utrudzić

zmę­czyć, znu­żyć


SJP.pl


utrudzony

zmę­czyć, znu­żyć


SJP.pl


utrupiać

po­tocz­nie:
1. za­bi­jać, uśmier­cać;
2. ni­szczyć, za­prze­pa­szczać


SJP.pl


utrupić

po­tocz­nie:
1. zabić, uśmier­cić;
2. zni­szczyć coś, za­prze­pa­ścić


SJP.pl


utrwalacz

1. sub­stan­cja che­micz­na słu­żą­ca do utr­wa­la­nia farb, per­fum itp.;
2. w fo­to­gra­fi­ce: rozt­wór do utr­wa­la­nia naś­wiet­lo­nych i wy­wo­ła­nych ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych;
3. we fryz­jer­stwie: płyn, któ­rym się na­cie­ra włosy po trwa­łej on­du­la­cji w celu jej utr­wa­le­nia;
4. żar­to­bli­wie o piwie pitym po wódce;
5. po­tocz­nie o kimś, kto utr­wa­la, umac­nia ist­nie­ją­cy stan rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja, która ut­wa­la jakiś pro­ces che­micz­ny lub fi­zycz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rzad. osoba, która ut­wa­la jakiś pro­ces spo­łecz­ny

Wiktionary

Utr­wa­lacz – ką­piel fo­to­gra­ficz­na, w któ­rej na­stę­pu­je utr­wa­le­nie obra­zu naś­wiet­lo­ne­go i wy­wo­ła­ne­go na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym (np. fil­mie lub pa­pie­rze fo­to­gra­ficz­nym) po­przez trwa­łe po­zba­wie­nie tego ma­te­ria­łu wła­ści­wo­ści świa­tło­czu­łych, za­pew­nia­jąc obo­jęt­ność na dzia­ła­nie pro­mie­nio­wa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. utrwalanie n., utrwalenie n., trwałość ż., nietrwałość ż., przetrwalnik m., trwanie n., wytrwanie n.

 czas. utrwalać ndk., utrwalić dk., trwać ndk., wytrwać ndk.

 przym. trwały, nietrwały

 przysł. trwale, nietrwale

Wiktionary


utrwalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utr­wa­lać.

Wiktionary

Utr­wa­la­nie – jeden z pro­ce­sów fo­to­gra­ficz­nych spra­wia­ją­cy, że ma­te­riał fo­to­gra­ficz­ny nie bę­dzie już re­a­go­wał na świa­tło.

Utr­wa­la­nie po­le­ga na roz­pu­szcze­niu i usu­nię­ciu z ma­te­ria­łu fo­to­gra­ficz­ne­go sub­stan­cji świa­tło­czu­łej, czyli chlor­ku, brom­ku i jodku sre­bra.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. utrwalać ndk., utrwalić dk.

 rzecz. utrwalenie n., utrwalacz mos./mrz.

 przym. trwały

Wiktionary


utrwalać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. utr­wa­lić)

 (1.1) na­da­wać trwa­łość, spra­wiać że coś staje się trwa­łe, niez­mien­ne

 (1.2) techn. za­pi­sy­wać na no­śni­ku celem póź­niej­sze­go od­czy­ta­nia lub odt­wo­rze­nia

 (1.3) przed­sta­wiać w for­mach li­te­ra­tu­ry lub sztu­ki wy­ci­nek rze­czy­wi­sto­ści

 (1.4) sta­rać się do­brze za­cho­wać w pa­mię­ci, ucząc się, pow­ta­rza­jąc ma­te­riał

 (1.5) fot. na­da­wać trwa­łość zdję­ciom po­przez za­sto­so­wa­nie wła­ści­wych od­czyn­ni­ków

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny utr­wa­lać się (dk. utr­wa­lić się)

 (2.1) sta­wać się trwal­szym, ugrun­to­wy­wać się, ut­wier­dzać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mrz. mos., utrwalanie n., trwałość ż., utrwalenie n.

 przym. trwały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stabilizować, umacniać, utwierdzać, ugruntowywać

 (1.2) nagrywać, rejestrować, zapisywać

 (1.3) opisywać, upamiętniać, uwieczniać

 (1.4) powtarzać, zapamiętywać, uczyć się na pamięć

 (2.1) stabilizować się, ugruntowywać się, utwierdzać się

Wiktionary


utrwalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utr­wa­lić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W celu utr­wa­le­nia swego pa­no­wa­nia fran­cu­scy ko­lo­ni­za­to­rzy sta­ra­li się pod­trzy­my­wać fik­cję odręb­no­ści po­szcze­gól­nych czę­ści Wiet­na­mu, zwła­szcza Ko­chin­chi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mos./mrz., utrwalanie n., trwanie n., trwała ż., trwałość ż.

 czas. utrwalać ndk., utrwalić dk., trwałość ż., trwać ndk.

 przym. trwały

Wiktionary


utrwalić

1. nadać cze­muś trwa­łość;
2. upa­mięt­nić w ut­wo­rze, dzie­le sztu­ki;
3. za­re­je­stro­wać dźwięk lub obraz;
4. za­cho­wać w pa­mię­ci;
5. wy­płu­kać ma­te­riał świa­tło­czu­ły z brom­ku sre­bra


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. utr­wa­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|utr­wa­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny utr­wa­lić się (ndk. utr­wa­lać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|utr­wa­lać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któż zdoła utr­wa­lić me słowa, / po­tra­fi je w księ­dze umie­ścić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mrz./mos., utrwalenie n., utrwalanie n.

 przym. trwały

Wiktionary


utrwać

po­tocz­nie:
1. utrzy­mać się przez pe­wien czas; przetr­wać, wytr­wać;
2. o cza­sie: upły­nąć, minąć;
3. trwa­jąc, zająć pe­wien czas; potr­wać


SJP.pl


utrzepanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrze­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrzepać dk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


utrzepać

bijąc, trze­piąc, roz­mie­szać, ro­zbić na drob­ne czą­stecz­ki; roz­trze­pać


SJP.pl


utrzepywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrze­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrzepywać ndk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


utrzepywać

po­tocz­nie: ubi­jać trze­pacz­ką, np. biał­ka jaj, śmie­ta­nę


SJP.pl


utrzeć

1. roz­drob­nić za po­mo­cą tarki; ro­ze­trzeć
2. prze­sta­rza­le: wy­czy­ścić z brudu przez po­tar­cie, wy­trzeć, obe­trzeć
3. daw­niej: uczy­nić gład­kim po­przez tar­cie
4. utrzeć się:
a) stać się po­wszech­nym; upo­wszech­nić się
b) rzad­ko: zo­stać utar­tym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ucie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ucie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucieranie n., utarcie n.

 czas. trzeć

 przym. utarty

Wiktionary


utrzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obe­trzeć

Wiktionary


utrzymanek

męż­czyz­na utrzy­my­wa­ny przez ko­chan­kę; amant, ko­cha­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na utrzy­my­wa­ny przez ko­bie­tę, ko­chan­kę

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: utrzy­man­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ło to przy­nio­sło mu duży roz­głos, dzię­ki czemu za­warł nowe zna­jo­mo­ści; przez sze­reg lat był ko­chan­kiem i utrzy­man­kiem ba­ro­no­wej de Wa­rens; po roz­sta­niu z nią prze­żył naj­cięż­sze chwi­le swego życia, gdy przez kilka lat mu­siał pra­co­wać za­rob­ko­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmãnɛk, AS: uṭšỹmãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymanie n., utrzymywanie n.

:: fż. utrzymanka ż.

 czas. utrzymać dk., utrzymywać ndk.

Wiktionary


utrzymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrzy­mać.

 (1.2) środ­ki, pie­nią­dze nie­zbęd­ne do życia

 (1.3) wy­ży­wie­nie; cza­sem także: moż­li­wość po­by­tu, noc­le­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utrzy­ma­nie tego cię­ża­ru oka­za­ło się dla niego nie­moż­li­we.

 (1.2) Ta praca jest je­dy­nym źró­dłem utrzy­ma­nia całej na­szej ro­dzi­ny.

 (1.2) Były mąż daje mi na utrzy­ma­nie za­led­wie trzy­sta zło­tych.

 (1.3) Opie­ko­wał się sta­rusz­ką w za­mian za utrzy­ma­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: uṭšỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, utrzymać dk., utrzymywać ndk.

 rzecz. utrzymywanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż.

Wiktionary


utrzymaniowy

→ utrzy­ma­nie


SJP.pl

Patrz:

utrzymanie

utrzymanka

ko­bie­ta utrzy­my­wa­na przez ko­chan­ka; mi­ło­śni­ca, fa­wo­ry­ta, me­tre­sa, ko­chan­ka, ko­cha­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. ko­bie­ta utrzy­my­wa­na przez ko­chan­ka

 (1.2) środ. reg. żart. uchwyt umoż­li­wia­ją­cy trzy­ma­nie na­czy­nia wy­peł­nio­ne­go go­rą­cym pły­nem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: utrzy­ma­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim Mo­ni­ka wy­je­cha­ła, po­wie­dzia­ła mi, że jak pa­trzy na taką, cy­tu­ję: "be­zu­ży­tecz­ną utrzy­man­kę", to jej się nie­do­brze robi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmãnka, AS: uṭšỹmãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymanie n., utrzymywanie n.

:: fm. utrzymanek m.

 czas. utrzymać dk., utrzymywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kokota, kokotka

Wiktionary


utrzymany

zad­ba­ny


SJP.pl


utrzymać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|utrzy­my­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była ufna, jak każde dziec­ko. A ja pra­co­wa­łam cięż­ko, żeby ją utrzy­mać, ubrać, wyksz­tał­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈṭʃɨ̃mat͡ɕ, AS: uṭšỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymanie n., utrzymywanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż.

 czas. trzymać

Wiktionary


utrzymywalny

moż­li­wy lub łatwy do utrzy­ma­nia


SJP.pl


utrzymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrzy­my­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny”.

 (1.1) W tym celu zwo­łał na­ra­dę mię­dzy­re­sor­to­wą, któ­rej te­ma­tem był trak­tat hand­lo­wy z So­wie­ta­mi i za­sad­ność utrzy­my­wa­nia do­tych­cza­so­we­go sta­no­wi­ska w kwe­stii na­leż­no­ści z ty­tu­łu trak­ta­tu ry­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ, AS: uṭšỹmyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrzymywać, utrzymać, trzymać

 rzecz. utrzymanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż.

Wiktionary


utrzymywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. utrzy­mać)

 (1.1) za­cho­wy­wać coś w okre­ślo­nym sta­nie

 (1.2) mieć kogoś lub coś na utrzy­ma­niu

 (1.3) po­pie­rać po­gląd, pow­ta­rzać jakąś opi­nię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny utrzy­my­wać się (dk. utrzy­mać się)

 (2.1) opła­cać swoje po­trze­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadal utrzy­mu­jesz kon­takt z Ada­mem?

 (1.2) Je­steś do­ro­sły, matka nie może cię dłu­żej utrzy­my­wać.

 (1.3) Wciąż utrzy­mu­je, że nic nie ukradł.

 (2.1) Ona utrzy­mu­je się z włas­nych pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: uṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymywanie n., utrzymanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż., trzymanie n.

 czas. trzymać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podtrzymywać, zachowywać

 (1.2) mieć na utrzymaniu, dbać, wspierać

 (1.3) podtrzymywać, twierdzić, obstawać, pot. upierać się

Wiktionary


utrzyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obe­trzeć

Wiktionary


utrząsarka

ma­szy­na in­tro­li­ga­tor­ska z wi­bra­to­rem sto­so­wa­na do wy­rów­ny­wa­nia za­dru­ko­wa­nych lub czy­stych ar­ku­szy w sto­sie przed dal­szą ich obrób­ką


SJP.pl


utrząsnąć

utrząść;
1. trzę­sąc, ście­śnić;
2. wstrzą­sa­jąc, zrzu­cić część cze­goś;
3. zmę­czyć trzę­sie­niem;
4. utrząs­nąć się:
a) uło­żyć się cia­śniej wsku­tek trzę­sie­nia;
b) zmę­czyć się wstrzą­sa­mi pod­czas jazdy;
c) prze­no­śnie: unor­mo­wać się, uło­żyć się


SJP.pl


utrząść

utrząs­nąć;
1. trzę­sąc, ście­śnić;
2. wstrzą­sa­jąc, zrzu­cić część cze­goś;
3. zmę­czyć trzę­sie­niem;
4. utrząść się:
a) uło­żyć się cia­śniej wsku­tek trzę­sie­nia;
b) zmę­czyć się wstrzą­sa­mi pod­czas jazdy;
c) prze­no­śnie: unor­mo­wać się, uło­żyć się


SJP.pl


utrówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Utrów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski.

Wieś była włas­no­ścią sta­ro­sty gu­zow­skie­go i no­wo­miej­skie­go Sta­ni­sła­wa Opa­liń­skie­go, le­ża­ła w wo­je­wództ­wie pod­la­skim w 1673 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


utrącalny

da­ją­cy się utrą­cić


SJP.pl


utrącanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|utrą­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrącać ndk.

Wiktionary


uttar

stan w In­diach; Uttar Pra­deś


SJP.pl


utuczać

kar­mić zbyt ob­fi­cie, po­wo­du­jąc tycie; tu­czyć


SJP.pl


utuczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wie­nie, że czło­wiek lub zwie­rzę jest bar­dziej tęgie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kład Ju­sty­ny odz­wier­cied­la naj­po­wszech­niej­szy model utu­cze­nia dziec­ka: tro­skę dziad­ków, a zwy­kle babć, które w dzi­siej­szych do­mach wie­lo­po­ko­le­nio­wych i przy wiecz­nie nie­o­bec­nych ro­dzi­cach rzą­dzą w kuch­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utuczyć

Wiktionary


utuczony

kar­miąc, spo­wo­do­wać uty­cie


SJP.pl


utuczyć

kar­miąc, spo­wo­do­wać uty­cie


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (rzad. ndk. utu­czać)

 (1.1) uczy­nić tucz­nym, po­więk­szyć wagę zwie­rzę­cia

 (1.2) pot. żart. o lu­dziach: uczy­nić opa­słym, tęgim

 (2.2) pot. żart. je­dząc ob­fi­cie, utyć

 (2.3) pot. pejor. uzy­skać co ze szko­dą dla kogo in­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utu­czył świ­nię, mięsa wy­star­czy dla niego i żony na pół roku, resz­tę sprze­da.

 (1.2) Klara ma pre­ten­sję do babci, że ją w mło­do­ści utu­czy­ła — ale sama obec­nie nic nie robi, żeby ten stan zmie­nić.

 (2.1) Opie­ku­no­wie węży mieli nie lada pro­blem z eg­zo­tycz­ny­mi ga­da­mi, które były przyz­wy­cza­jo­ne wy­łącz­nie do dań z myszy. Nad­mier­nie się nimi utu­czy­ły i trze­ba je było od­chu­dzić.

 (2.2) Przy od­po­wied­niej po­jem­no­ści żo­łąd­ka można się utu­czyć pew­nie wszyst­kim.

 (2.3) Bo­ga­czom wy­star­czy, jak jeden osob­nik z dołów spo­łecz­nych wyda 200 zł w ciągu mie­sią­ca. Oni i tak się utu­czą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pot. utuczony

 rzecz. tuk mrz., utuczenie

 czas. tuczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) upaść się

 (2.3) upaść się

Wiktionary


utulać

tuląc do sie­bie uspo­ka­jać kogoś, po­cie­szać


SJP.pl


utulić

1. po­cie­szyć, przy­tu­la­jąc;
2. utu­lić się - po­cie­szyć się, ukoić smut­ki


SJP.pl


utulny

1. taki, któ­re­go przy­tu­le­nie wy­wo­łu­je przy­jem­ność i po­czu­cie bez­pie­czeń­stwa;
2. o miej­scu, po­mie­szcze­niu: taki, w któ­rym miło się prze­by­wa, do­brze się czuje; przy­tul­ny


SJP.pl


utuszować

po­ma­lo­wać tu­szem; po­tu­szo­wać


SJP.pl


utwardzacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja, która zmie­sza­na z in­ny­mi sub­stan­cja­mi może wy­wo­łać ich ut­war­dze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utwardzić

Wiktionary


utwardzalnia

część za­kła­du prze­my­sło­we­go, w któ­rej ut­war­dza się tłu­szcze


SJP.pl


utwardzalność

Ut­war­dzal­ność – po­dat­ność stali na har­to­wa­nie. Jest to sto­su­nek naj­więk­szej, moż­li­wej do uzy­ska­nia po har­to­wa­niu, twar­do­ści do wa­run­ków au­ste­ni­ty­zo­wa­nia.

Wikipedia


utwardzalny

da­ją­cy się ut­war­dzić


SJP.pl


utwardzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ut­war­dzać.

Wiktionary

Ut­war­dza­nie – pro­ces po­le­ga­ją­cy na prze­strzen­nym sie­cio­wa­niu po­li­me­rów. Ter­min jest ko­ja­rzo­ny prze­de wszyst­kim z du­ro­pla­sta­mi, ale może być uży­wa­ny dla wszyst­kich pro­ce­sów sie­cio­wa­nia, w któ­rych z cie­czy uzy­sku­je się stały pro­dukt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieutwardzanie n., twardziel ż./mrz./mos./mzw.

 czas. utwardzać ndk.

Wiktionary


utwardzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ut­war­dzić)

 (1.1) czy­nić twar­dym, tward­szym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ut­war­dzać się (dk. ut­war­dzić się)

 (2.1) sta­wać się tward­szym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twardziel mzw./mos./mrz./ż., utwardzanie n., twardość ż.

 czas. twardnieć

 przym. twardy

Wiktionary


utwardzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ut­war­dzać)

 (1.1) uczy­nić twar­dym, tward­szym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ut­war­dzić się (ndk. ut­war­dzać się)

 (2.1) stać się tward­szym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: utˈfarʲd͡ʑit͡ɕ, AS: utfarʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwardzenie n., utwardzanie n., twardziel mos., utwardzacz mrz., twardość ż.

 przym. twardy

 czas. twardnieć ndk., utwardzać ndk.

Wiktionary


utwarzać

daw­niej: two­rzyć, kształ­to­wać; uksz­tał­to­wy­wać


SJP.pl


utwierdzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ut­wier­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utwierdzić, utwierdzać ndk.

 rzecz. utwierdzenie n.

Wiktionary


utwierdzać

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wiać, że ktoś jest pe­wien o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cież to dziś Danka do­sta­ła dwóję z fi­zy­ki! A ona, za­miast ra­to­wać sy­tu­a­cję, za­miast za­cie­rać ślad swo­jej pe­da­go­gicz­nej klę­ski, je­szcze ut­wier­dza­ła Dankę w jej le­ni­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwierdzanie n., utwierdzenie n.

 czas. utwierdzić

Wiktionary


utwierdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­pew­nie­nie, upew­nie­nie kogoś

 (1.2) za­mo­co­wa­nie cze­goś

 (1.3) opar­cie cze­goś na twar­dej pod­sta­wie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utwierdzić, utwierdzać, twierdzić

 rzecz. twierdzenie n., utwierdzanie n., twierdza ż.

Wiktionary


utwierdzić

1. upew­nić kogoś w czymś; upew­nić, pod­bu­do­wać, wes­przeć czy­jąś wiarę, prze­ko­na­nie itp.;
2. umo­co­wać coś trwa­le;
3. ugrun­to­wać, usta­bi­li­zo­wać, wzmoc­nić coś, np. wła­dzę, po­zy­cję;
4. nadać cze­muś moc praw­ną;
5. daw­niej:
a) wzmoc­nić, ro­zbu­do­wać kon­struk­cje obron­ne; ufor­ty­fi­ko­wać;
b) uznać, usank­cjo­no­wać, zat­wier­dzić;
6. ut­wier­dzić się:
a) na­brać pew­no­ści co do cze­goś; upew­nić się;
b) stać się moc­nym, trwa­łym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ut­wier­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: utfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwierdzenie n., utwierdzanie n.

 czas. utwierdzać ndk.

Wiktionary


utworek

rzad­kie zdrob­nie­nie od: utwór (dzie­ło na­u­ko­we, li­te­rac­kie itp.)


SJP.pl


utworzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­nie cze­goś (sto­wa­rzy­sze­nia, in­sty­tu­cji etc.)

 (1.2) spo­wo­do­wa­nie pow­sta­nia cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: utfožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utworzyć dk.

Wiktionary


utworzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. two­rzyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|two­rzyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ut­wo­rzo­no dziel­ni­cę ży­dow­ską, opu­ścił był swe miesz­ka­nie i prze­niósł się bli­sko, ku po­łud­nio­wej stro­nie placu Kra­siń­skich, do domu przy ulicy Dłu­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtfɔʒɨt͡ɕ, AS: utfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwór m., utworzenie n.

Wiktionary


utwór

rzecz ut­wo­rzo­na, na­pi­sa­na, skom­po­no­wa­na przez kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­ło li­te­rac­kie lub mu­zycz­ne

 (1.2) geol., zwy­kle w lm., ja­kie­kol­wiek stałe two­rzy­wo sko­ru­py ziem­skiej, bę­dą­ce pro­duk­tem pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych, po­sia­da­ją­ce tę samą bu­do­wę wew­nętrz­ną lub inną wspól­ną cechę

Wiktionary

Utwór (dzie­ło) – dobro nie­ma­te­rial­ne ist­nie­ją­ce nie­za­leż­nie od rze­czy, na któ­rej zo­sta­ło utr­wa­lo­ne ("cor­pus me­cha­ni­cum"), re­zul­tat twór­czej pracy czło­wie­ka, przed­miot prawa au­tor­skie­go. W róż­nych pań­stwach obo­wią­zu­ją różne de­fi­ni­cje ut­wo­ru, a prawo mię­dzy­na­ro­do­we okre­śla tylko mi­ni­mal­ne stan­dar­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Pan Ta­de­usz” to wy­bit­ny utwór.

 (1.2) Na ob­sza­rze Pol­ski znacz­ną po­wierzch­nię zaj­mu­ją ut­wo­ry lo­dow­co­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈutfur, AS: utfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twór m., stwór m.

 czas. utworzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca, dzieło

 (1.2) formacja

Wiktionary


utyceński

przy­miot­nik od: Utyka (mia­sto sta­ro­żyt­ne)


SJP.pl


utyk

wy­pad­nię­cie ma­szy­ny elek­trycz­nej z syn­chro­niz­mu


SJP.pl


utyka

1. lekko kuleć, chro­mać;
2. za­trzy­my­wać się, nie mogąc się dalej po­ru­szać;
3. być prze­ry­wa­nym na sku­tek ja­kichś trud­no­ści; ury­wać się


SJP.pl

Utyka, Utica – sta­ro­żyt­ne mia­sto, naj­więk­sze ze znaj­du­ją­cych się pod kon­tro­lą Kar­ta­gi­ny. Jedna z naj­star­szych ko­lo­nii fe­nic­kich za­ło­żo­ne około 1100 p.n.e., znaj­du­ją­ce się nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, na wschód od Bia­łe­go Przy­ląd­ka. Współ­za­wod­ni­czy­ła jako osied­le ku­piec­kie z Kar­ta­gi­ną.

Wikipedia


utykać

1. lekko kuleć, chro­mać;
2. za­trzy­my­wać się, nie mogąc się dalej po­ru­szać;
3. być prze­ry­wa­nym na sku­tek ja­kichś trud­no­ści; ury­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. utkać)

 (1.1) wy­peł­niać czymś szpa­ry, aby coś nie prze­do­sta­ło się przez nie

 (1.2) pot. ukła­dać coś gdzieś cias­no

 (1.3) tka­jąc, robić coś z przę­dzy

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ut­knąć)

 (2.1) sta­wać, nie mogąc po­ru­szać się dalej

 (2.2) być prze­ry­wa­nym z po­wo­du ja­kichś trud­no­ści

 (2.3) pot. za­trzy­my­wać się na dłu­żej wbrew włas­nej woli

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) cho­dzić nie­płyn­nie z przy­czyn cho­ro­bo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Na­zy­wa­li go Ku­ter­no­gą, po­nie­waż uty­kał na jedną nogę, i to uty­kał dość znacz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utykanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszczelniać, zatykać

 (1.2) upychać, wtykać

 (2.1) grzęznąć, więznąć, zatrzymywać się

 (2.2) przerywać się, urywać się, zatrzymywać się

 (3.1) kuleć, kuśtykać

Wiktionary


utylitarność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest uty­li­tar­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitaryzm m., utylitarysta m.

 przym. utylitarny

 przysł. utylitarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utylitaryzm, praktyczność

Wiktionary


utylitarny

użyt­ko­wy, kon­sump­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który dąży do nie­sie­nia prak­tycz­nej ko­rzy­ści, po­żyt­ku; jest uży­tecz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨlʲiˈtarnɨ, AS: utylʹitarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitaryzm m., utylitarność ż.

 przysł. utylitarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyteczny

Wiktionary


utylitarysta

czło­wiek kie­ru­ją­cy się wzglę­da­mi prak­tycz­ny­mi


SJP.pl


utylitarystka

→ uty­li­ta­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

utylitarysta

utylitarystyczny

→ uty­li­ta­ryzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z uty­li­ta­ryz­mem, do­ty­czą­cy uty­li­ta­ryz­mu, wła­ści­wy uty­li­ta­ryz­mo­wi

Wiktionary

Patrz:

utylitaryzm

Przykłady

 (1.1) An­ty­kon­cep­cja nie­u­chron­nie ge­ne­ru­je też swo­i­stą men­tal­ność uty­li­ta­ry­stycz­ną — dą­że­nie do mak­sy­ma­li­za­cji przy­jem­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨlʲitarɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: utylʹitarystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitaryzm m., utylitarysta m., utylitarystka ż.

 przysł. utylitarystycznie

Wiktionary


utylitaryzm

kie­ru­nek etyki gło­szą­cy, że naj­wyż­szym mo­ral­nym celem dzia­łal­no­ści czło­wie­ka jest bycie po­ży­tecz­nym; dą­że­nie do osią­gnię­cia celów prak­tycz­nych po­przez re­zy­gna­cję z celów wyż­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, któ­re­go głów­na myśl de­fi­niu­je mo­ral­ność i etykę czynu jako wy­pad­ko­we jego po­zy­tyw­nych i ne­ga­tyw­nych skut­ków;

 (1.2) książk. dą­że­nie do osią­gnię­cie jak naj­więk­szych ko­rzy­ści prak­tycz­nych, nawet po tru­pach do celu

Wiktionary

Uty­li­ta­ryzm (łac. "uti­lis" – uży­tecz­ny) – kie­ru­nek etyki gło­szą­cy, że to, co jest po­ży­tecz­ne, jest dobre, a miarą słusz­no­ści po­stę­po­wa­nia jest uży­tecz­ność jego skut­ków. Pow­stał w XVIII wieku.

Pro­gra­mem uty­li­ta­ry­stów jest próba obiek­tyw­ne­go usta­le­nia zasad dzia­łań przy­no­szą­cych po­zy­tyw­ne i ne­ga­tyw­ne efek­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej znaną kon­cep­cją kon­sek­wen­cjo­na­li­stycz­ną jest uty­li­ta­ryzm od­wo­łu­ją­cy się do za­sa­dy uży­tecz­no­ści.

 (1.2) Czło­wiek współ­czes­ny wpadł w pu­łap­kę sideł uty­li­ta­ryz­mu, który ceni tylko ko­rzy­ści ma­te­rial­ne, a prag­ma­tyzm, praw­dę i dobro mie­rzy tzw. suk­ce­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitarność ż., utylitarysta mos., utylistarystka ż.

 przym. utylitarystyczny, utylitarny

 przysł. utylitarystycznie, utylitarnie

Wiktionary


utylizacja

wy­ko­rzy­sta­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­nie su­row­ców od­pa­do­wych i pro­duk­tów pro­ce­su prze­my­sło­we­go jako su­row­ców wtór­nych do dal­szej pro­duk­cji; głów­nym przy­kła­dem uty­li­za­cji jest re­cy­kling


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ko­rzy­sty­wa­nie od­pa­dów lub nie­po­trzeb­nych ma­te­ria­łów do dal­szej pro­duk­cji, jako su­row­ce wtór­ne;

Wiktionary

Uty­li­za­cja (z fr. "uti­li­sa­tion") – wy­ko­rzy­sta­nie od­pa­dów jako su­row­ców wtór­nych. Po­tocz­nie uty­li­za­cja ro­zu­mia­na jest jako zni­szcze­nie lub uniesz­kod­li­wie­nie.

Ty­po­wym przy­kła­dem uty­li­za­cji jest pro­ces prze­ro­bu pad­li­ny i wszel­kie­go ro­dza­ju ubocz­nych pro­duk­tów prze­my­słu mięs­ne­go i ryb­ne­go na mącz­ki pa­stew­ne (mięs­no-kost­na, z krwi, kost­na, rybna, ke­ra­ty­no­wa), tłu­szcze tech­nicz­ne, że­la­ty­nę, kleje itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie ze stan­dar­do­wą pro­ce­du­rą ogo­ło­co­no lamb­dę ze wszyst­kie­go, co na­da­wa­ło się do po­now­ne­go uży­cia. Ma­chi­na wo­jen­na Im­pe­rium była ogrom­na, a odzy­ski­wa­nie sprzę­tu sta­no­wi­ło ważną część pro­ce­su uty­li­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨlʲiˈzat͡sʲja, AS: utylʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylizator m., utylizowanie n.

 czas. utylizować ndk., zutylizować dk.

 przym. utylizacyjny

Wiktionary


utylizacyjny

zwią­za­ny z uty­li­za­cją - wy­ko­rzy­sty­wa­niem su­row­ców od­pa­do­wych i pro­duk­tów pro­ce­su prze­my­sło­we­go jako su­row­ców wtór­nych do dal­szej pro­duk­cji


SJP.pl


utylizator

w tech­ni­ce: urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­now­ne­go uzdat­nia­nia wody uży­tej po­przed­nio, np. w pro­ce­sach prze­my­sło­wych, lub po­cho­dzą­cej ze ście­ków; uzdat­niacz


SJP.pl


utylizatornia

za­kład wyt­wa­rza­ją­cy pro­duk­ty użyt­ko­we z su­row­ców od­pa­do­wych


SJP.pl


utylizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uty­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zutylizowanie n., utylizacja ż., utylizator m.

 czas. utylizować ndk., zutylizować dk.

 przym. utylizacyjny

Wiktionary


utylizować

wy­ko­rzy­sty­wać su­row­ce od­pa­do­we i pro­duk­ty pro­ce­su prze­my­sło­we­go jako su­row­ce wtór­ne do dal­szej pro­duk­cji; przet­wa­rzać


SJP.pl


utyrany

po­tocz­nie: bar­dzo zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny wy­ko­ny­wa­niem cięż­kiej pracy; wy­koń­czo­ny, ste­ra­ny, sty­ra­ny, za­ty­ra­ny, spra­co­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy mocne zmę­cze­nie, fi­zycz­nie wy­czer­pa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem tak uty­ra­ny, że na­tych­miast muszę po­ło­żyć się spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨˈrãnɨ, AS: utyrãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tyrać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo zmęczony, wyczerpany

Wiktionary


utyrać

po­tocz­nie: uty­rać się - bar­dzo się zmę­czyć, utru­dzić się czymś; na­ty­rać się, za­ty­rać się, na­tru­dzić się, spra­co­wać się


SJP.pl


utyskiwania

uskar­żać się, uża­lać się na coś, wy­rze­kać na coś


SJP.pl


utyskiwanie

uskar­żać się, uża­lać się na coś, wy­rze­kać na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uty­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utyskiwać ndk.

Wiktionary


utyskiwać

uskar­żać się, uża­lać się na coś, wy­rze­kać na coś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) skar­żyć się, na­rze­kać, uża­lać się z ja­kie­goś po­wo­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam uty­sku­je na złe wa­run­ki pracy.

 (1.1) Bab­cia uty­sku­je na kiep­skie sa­mo­po­czu­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨˈsʲcivat͡ɕ, AS: utysʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utyskiwanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński szymrzikować

Wiktionary


utytlać

daw­niej: uty­tłać (po­bru­dzić, uma­zać)


SJP.pl


utytułowany

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nosi tytuł

 (1.2) taki, który dużo osią­gnął, wie­lo­krot­nie wy­gry­wał, był wie­lo­krot­nie wy­róż­nia­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziś na Ła­zien­kow­skiej po­ja­wi się uty­tu­ło­wa­ny Hisz­pan Raul Bravo (32 l.), który ma za sobą wy­stę­py w bar­wach Realu Ma­dryt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨtuwɔˈvãnɨ, AS: utytuu̯ovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytulatura ż., tytuł

 czas. utytułować, zatytułować

Wiktionary


utyty

taki, który utył


SJP.pl


utytłany

1. po­tocz­nie: po­bru­dzić czymś, uma­zać;
2. uty­tłać się - po­bru­dzić się czymś, uma­zać się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ubru­dzo­ny, uma­za­ny czymś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka uty­tłać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ty w ogóle zaj­mo­wa­łeś się Ja­siem? Zo­bacz, jaki on jest uty­tła­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utytłać (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudny, upaprany

Wiktionary


utytłać

1. po­tocz­nie: po­bru­dzić czymś, uma­zać;
2. uty­tłać się - po­bru­dzić się czymś, uma­zać się


SJP.pl


utyć

przy­brać na wadze, stać się gru­bym, oty­łym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tyć)

 (1.1) przy­brać na wadze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli co­dzien­nie bę­dziesz jeść tyle sło­dy­czy, szyb­ko uty­jesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otyłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytyć

Wiktionary


utęsknienie

prze­sta­rza­łe: tęs­kno­ta, go­rą­ce pra­gnie­nie cze­goś; nie­cier­pli­wość; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: z utęs­knie­niem - z nie­cier­pli­wo­ścią, z upra­gnie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. tęs­kno­ta za kimś lub czymś; nie­cier­pli­wość

 (1.2) daw. od­cza­sow­ni­ko­wy od|utęs­knić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɛ̃w̃ˈsʲcɲɛ̇̃ɲɛ, AS: utẽũ̯sʹḱńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęsknica ż., tęsknota ż., tęsknienie n., tęsknotka ż.

 czas. tęsknić ndk., zatęsknić dk., potęsknić dk., utęsknić dk.

 przysł. tęsknie, tęskno

 przym. tęskny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęsknota

Wiktionary


utęskniony

daw­niej, dziś po­e­tyc­ko: upra­gnio­ny, wy­cze­ki­wa­ny


SJP.pl


utłaczać

spła­szczać siłą lub spe­cjal­ny­mi na­rzę­dzia­mi; ugnia­tać


SJP.pl


utłoczyć

spła­szczyć siłą lub spe­cjal­ny­mi na­rzę­dzia­mi; ugnieść


SJP.pl


utłuc

ude­rze­niem utrą­cić część cze­goś, odbić, ob­tłuc


SJP.pl


utłuszczać

1. za­bru­dzać tłu­szczem;
2. za­tłu­szczać się - za­bru­dzać się tłu­szczem


SJP.pl


uu

uuu;
1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy za­wo­dze­nie, wycie;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­sko­cze­nie, cza­sem po­łą­czo­ne z po­dzi­wem; hu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca wycie lub płacz

 (1.2) wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­sko­cze­nie, cza­sem po­łą­czo­ne z po­dzi­wem lub roz­cza­ro­wa­niem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ɯ – oz­na­cza ona sa­mo­gło­skę przym­knię­tą tylną nie­za­o­krą­glo­ną w mię­dzy­na­ro­do­wym al­fa­be­cie fo­ne­tycz­nym.
  • Uu – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku ni­der­landz­kim, fiń­skim i estoń­skim.
  • uu (ω) – omega, ostat­nia li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go.
  • U=U - hasło kam­pa­nii pro­mu­ją­cej osią­gnię­cie me­dy­cy­ny cho­rób za­kaź­nych (Un­de­tec­ta­ble = Un­trans­mit­ta­ble)
  • U
  • UU

Wikipedia

Synonimy:

 uuu

Wiktionary


uuu

uu;
1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy za­wo­dze­nie, wycie;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­sko­cze­nie, cza­sem po­łą­czo­ne z po­dzi­wem; hu


SJP.pl


uv

[czy­taj: u fał] skrót od: Ultra Vio­let; ul­tra­fio­let, nad­fio­let


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = ang. ul­tra­vio­let → ul­tra­fio­let, nad­fio­let

skró­to­wiec w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) = ang. ul­tra­vio­let → ul­tra­fio­le­to­wy, nad­fio­le­to­wy

Wiktionary


uva

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uva – miej­sco­wość
  • Uva – miej­sco­wość w sta­nie Ka­li­for­nia
  • Uva – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming
  • Rita Sousa Uva – por­tu­gal­ska pi­sar­ka
  • Vasco Uva – por­tu­gal­ski rug­by­sta
  • UVA
  • Uwa

Wikipedia


uw

[czy­taj: u-WU] skrót od:
1. Uni­wer­sy­tet War­szaw­ski;
2. Unia Wol­no­ści;
3. Urząd Wo­je­wódz­ki


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Uni­wer­sy­tet War­szaw­ski;

 (1.2) = Urząd Wo­je­wódz­ki

 (1.3) = Unia Wol­no­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uni­wer­sy­tet War­szaw­ski
  • Uni­wer­sy­tet Wi­leń­ski
  • Uni­wer­sy­tet Wroc­ław­ski
  • Uni­wer­sy­tet w Würzburgu
  • Uni­ver­si­ty of Wind­sor
  • Uni­ver­si­ty of Wa­ter­loo
  • Uni­ver­si­ty of Was­hing­ton
  • Uni­ver­si­ty of Wi­scon­sin-Ma­di­son
  • Uni­wer­sy­tet Wy­o­ming
  • Układ War­szaw­ski
  • Unia Wol­no­ści
  • Urząd Wo­je­wódz­ki – apa­rat wo­je­wo­dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Pol­ski sy­stem par­tyj­ny za­czął przy­bie­rać cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla doj­rza­łych i usta­bi­li­zo­wa­nych sy­ste­mów za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich z du­ży­mi blo­ka­mi – pra­wi­co­wym (AWS) i le­wi­co­wym (SLD) z dwoma par­tia­mi pi­wo­tal­ny­mi (obro­to­wy­mi, za­wia­so­wy­mi) – cen­tro­le­wi­co­wym PSL i cen­tro­pra­wi­co­wą UW

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ˈvu, AS: u‿vu

Wiktionary


uw.

skrót od: uwaga


SJP.pl


uwabiać

w ło­wiect­wie: os­wa­jać, obła­ska­wiać ptaka łow­cze­go


SJP.pl


uwachować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upil­no­wać

Wiktionary


uwadnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwad­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwadniać ndk.

 rzecz. wodniczka ż., wodowanie n., bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


uwadniać

w che­mii: przy­łą­czać wodę do ja­kiejś sub­stan­cji; uwod­niać, do­ko­ny­wać hy­dra­ta­cji


SJP.pl


uwadzać

1. po­tocz­nie: ude­rzać o coś w cza­sie ruchu;
2. po­tocz­nie: obra­żać sło­wa­mi;
3. po­tocz­nie: spra­wiać dy­skom­fort;
4. w śro­do­wi­sku węd­kar­skim: za­ha­czać o coś przy­nę­tą


SJP.pl


uwadzić

1. po­tocz­nie: ude­rzyć o coś w cza­sie ruchu;
2. po­tocz­nie: obra­zić sło­wa­mi;
3. w śro­do­wi­sku węd­kar­skim: za­ha­czyć o coś przy­nę­tą;
4. uwa­dzić się -
a) w śro­do­wi­sku węd­kar­skim: zło­wić się, za­ha­cza­jąc o przy­nę­tę;
b) daw­niej: za­cze­pić się


SJP.pl


uwaga

1. silna kon­cen­tra­cja sku­pia­ją­ca się naj­czę­ściej na ja­kimś przed­mio­cie lub zja­wi­sku, spra­wie;
2. za­strze­że­nia kie­ro­wa­ne do czy­ichś za­cho­wań, po­czy­nań lub efek­tów dzia­łań;
3. daw­niej o przy­czy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sku­pie­nie nad przed­mio­tem, zja­wi­skiem lub myślą

 (1.2) spo­strze­że­nie, ko­men­tarz lub wy­po­wiedź do­ty­czą­ca cze­goś

 (1.3) po­u­cze­nie, upom­nie­nie; kry­ty­ka czy­je­goś za­cho­wa­nia

wy­krzy­knik

 (2.1) uwaga! → okrzyk, ma­ją­cy na celu zwró­cić czy­jąś uwagę (1.1)

 (2.2) uwaga! → okrzyk, ma­ją­cy na celu ostrzec przed nie­bez­pie­czeń­stwem

Wiktionary

Uwaga – ele­men­tar­ny pro­ces poz­naw­czy po­le­ga­ją­cy na se­lek­tyw­nej kon­cen­tra­cji per­cep­cji i my­śle­nia na jed­nym zja­wi­sku zew­nętrz­nym lub wew­nętrz­nym.

Ist­nie­nie uwagi wy­ni­ka z ogra­ni­czo­nych zdol­no­ści do sku­tecz­ne­go przet­wa­rza­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słu­chał matki z uwagą i odez­wał się do­pie­ro, gdy skoń­czy­ła mówić.

 (1.2) Krnąbr­ny uczeń prze­ry­wał wy­po­wie­dzi wy­cho­waw­czy­ni uszczy­pli­wy­mi uwa­ga­mi.

 (1.3) Wy­cho­waw­czy­ni wpi­sa­ła uczen­ni­cy do dzien­nicz­ka uwagę za nie­god­ne za­cho­wa­nie na lek­cji.

 (2.1) Uwaga! Na­stą­pi­ła zmia­na w re­gu­la­mi­nie.

 (2.2) Uwaga, sa­mo­chód!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaɡa, AS: uvaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uważanie n., zauważanie n., zauważenie n.

 czas. uważać ndk., zauważać ndk., zauważyć dk.

 przym. uważny

 przysł. uważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skupienie, koncentracja, atencja; reg. pozór

 (1.2) komentarz, dopowiedzenie, przypis, docinek, spostrzeżenie, adnotacja, uzupełnienie

 (1.3) upomnienie, napomnienie, reprymenda

Wiktionary


uwagowy

→ uwaga


SJP.pl

Patrz:

uwaga

uwalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwalać ndk.

Wiktionary


uwalać

prze­sta­rza­łe: ubru­dzić, upa­prać, uma­zać czymś


SJP.pl


uwalcowywać

ubi­jać, ugnia­tać, wy­rów­ny­wać wal­cem


SJP.pl


uwalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwa­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvaˈlɛ̃ɲɛ, AS: uvalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwalić

Wiktionary


uwalić

po­spo­li­te:
1. ubru­dzić;
2. uwa­lić się:
a) po­wa­lić się na coś, po­ło­żyć się na czymś;
b) ubru­dzić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ubru­dzić czymś

 (1.2) uwi­kłać (w jakąś spra­wę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wie­ku, ale je­steś uwa­lo­ny bło­tem na spod­niach.

 (1.2) Ale zo­sta­łeś przez nich uwa­lo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvalʲit͡ɕ, AS: uvalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwalenie n.

 czas. walać, uwalać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujebać, upierdolić, upaprać

 (1.2) wpakować, wwalić

Wiktionary


uwalniająco

→ uwal­niać


SJP.pl

Patrz:

uwalniać

uwalnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwal­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvalʲˈɲä̃ɲɛ, AS: uvalʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwalniać, uwolnić, wolnieć

 rzecz. uwolnienie n., samouwolnienie n.

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwalniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwol­nić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|uwol­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvalʲɲät͡ɕ, AS: uvalʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samouwolnienie n., uwolnienie, uwalnianie

 czas. uwolnić, wolnieć

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwarowit

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, krze­mian wap­nia i chro­mu


SJP.pl

Uwa­ro­wit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy gra­na­tów. Jest gra­na­tem chro­mo­wym, barwy szma­rag­do­wo­zie­lo­nej lub ciem­no­zie­lo­nej. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska księ­cia Sier­gie­ja Uwa­ro­wa; ro­syj­skie­go pre­ze­sa Aka­de­mii Pe­ters­bur­skiej, pi­sa­rza i mi­ni­stra oś­wia­ty (1786–1855).

Wikipedia


uwarstwienie

1. uło­żyć coś war­stwa­mi;
2. uwar­stwić się - uło­żyć się war­stwa­mi


SJP.pl


uwarstwiony

1. uło­żyć coś war­stwa­mi;
2. uwar­stwić się - uło­żyć się war­stwa­mi


SJP.pl


uwarstwić

1. uło­żyć coś war­stwa­mi;
2. uwar­stwić się - uło­żyć się war­stwa­mi


SJP.pl


uwarstwowić

rzad­ko: uwar­stwić


SJP.pl


uwarunkowania

1. uza­leż­nić od ja­kichś wa­run­ków;
2. po­sta­wić jakiś wa­ru­nek


SJP.pl


uwarunkowanie

1. uza­leż­nić od ja­kichś wa­run­ków;
2. po­sta­wić jakiś wa­ru­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oko­licz­ność ma­ją­ca wpływ na coś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwarunkować

 rzecz. warunek mrz.

Wiktionary


uwarunkować

1. uza­leż­nić od ja­kichś wa­run­ków;
2. po­sta­wić jakiś wa­ru­nek


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwa­run­ko­wy­wać, wa­run­ko­wać)

 (1.1) uczy­nić za­leż­nym od okre­ślo­nych wa­run­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwarunkowanie n., warunek mrz.

 czas. warunkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzależnić

Wiktionary


uwarunkowywać

1. uza­leż­niać od ja­kichś wa­run­ków;
2. sta­wiać jakiś wa­ru­nek


SJP.pl


uwarzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugo­to­wać

Wiktionary


uwarzyć

daw­niej: ugo­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugo­to­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywniak mrz., warzywniczy mrz., warzywnik mrz., warzywo n.

 przym. warzywniczy

 czas. warzyć

Wiktionary


uwał

za­głę­bie­nie be­zod­pły­wo­we, forma rzeź­by te­re­nu ty­po­wa dla ob­sza­rów kra­so­wych


SJP.pl

Uwał – forma kra­so­wej rzeź­by te­re­nu, za­głę­bie­nie bę­dą­ce wy­ni­kiem po­łą­cze­nia kilku lejów kra­so­wych, jed­nak mniej­sze niż polje. W pro­ce­sie roz­wo­ju uwału na­stę­pu­je cał­ko­wi­ta lik­wi­da­cja grzęd od­dzie­la­ją­cych po­szcze­gól­ne leje oraz stop­nio­we wy­rów­ny­wa­nie dna uwału.

Wikipedia


uwałować

wy­rów­nać zie­mię wałem


SJP.pl


uważanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwa­żać.

 (1.2) przest. kresy. sza­cu­nek, po­wa­ża­nie

 (1.3) przest. kresy. uz­na­nie, opi­nia, wola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­ża­nie na za­ję­ciach za­pew­nia dobre oceny.

 (1.2) Na­le­ży się mu za to wiel­kie uwa­ża­nie.

 (1.3) Bur­mistrz ro­zdał pie­nią­dze or­ga­ni­za­cjom po uwa­ża­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvaˈʒãɲɛ, AS: uvažãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uważać

 rzecz. uwaga ż.

 wykrz. uwaga

Wiktionary


uważać

1. kon­cen­tro­wać się na czymś;
2. pil­no­wać kogoś lub cze­goś;
3. zwra­cać uwagę na coś;
4. być ostroż­nym i czuj­nym wobec kogoś lub cze­goś; mieć się na bacz­no­ści;
5. być ja­kie­goś zda­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) zwra­cać szcze­gól­ną uwagę na coś; być ostroż­nym

 (1.2) są­dzić coś o kimś lub czymś

 (1.3) mieć zda­nie na jakiś temat; być zda­nia

 (1.4) uz­na­wać; po­czy­ty­wać

 (1.5) sku­piać się

 (1.6) kresy. sza­no­wać

 (1.7) gw-pl|Górny Śląsk. ak­cep­to­wać, po­chwa­lać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żaj na ten ka­mień, bo się pot­kniesz i upad­niesz.

 (1.2) Czy uwa­żasz mnie za idio­tę?!

 (1.3) Twoją opi­nię uwa­żam za słusz­ną.

 (1.4) Uwa­ża­łem cię za­wsze za swo­je­go przy­ja­cie­la.

 (1.5) Mu­sisz uwa­żać na lek­cjach, bo nic nie za­pa­mię­tasz.

 (1.6) Bar­dzo uwa­żam two­je­go ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒat͡ɕ, AS: uvažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwaga ż., uważanie n.

 wykrz. uwaga

 przym. uważny

 przysł. uważnie

 czas. zauważać ndk., zauważyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baczyć

 (1.2-3) sądzić, być zdania, twierdzić

Wiktionary


uważnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uwagą, bacz­nie, ostroż­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważ­nie wsłu­chi­wał się w każde słowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒʲɲɛ, AS: uvažʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwaga ż., uważność

 przym. uważny

 czas. uważać, zauważać

 wykrz. uwaga

Wiktionary


uważniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: uważ­nie


SJP.pl


uważniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: uważ­ny; bar­dziej uważ­ny


SJP.pl


uważność

sku­pio­na uwaga, szcze­gól­na ostroż­ność; czuj­ność, bacz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest uważ­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒnɔɕt͡ɕ, AS: uvažność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uważny

 przysł. uważnie

Wiktionary


uważny

1. sku­pia­ją­cy na czymś uwagę, po­sia­da­ją­cy zdol­ność uwa­ża­nia;
2. do­ko­na­ny ze sku­pie­niem i uwagą; czuj­ny; sku­pio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uwagą, roz­wa­gą, ostroż­no­ścią; taki, który czuwa, uważa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒnɨ, AS: uvažny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwaga, uważność

 czas. uważać, zauważać, zauważyć, przyuważyć

 przysł. uważnie

 wykrz. uwaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czujny, baczny, ostrożny, rozważny, skoncentrowany, skupiony

Wiktionary


uważyć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. usza­no­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒɨt͡ɕ, AS: uvažyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ważny

Wiktionary


uwb

Uni­wer­sy­tet w Bia­łym­sto­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ultra wi­de­band
  • Uni­wer­sy­tet w Bia­łym­sto­ku

Wikipedia


uwcześniać

czy­nić wcze­śniej­szym


SJP.pl


uwcześnienie

uczy­nić wcze­śniej­szym


SJP.pl


uwcześnić

uczy­nić wcze­śniej­szym


SJP.pl


uwenerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwe­ne­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenerowanie n.

 czas. uwenerować dk., wenerować ndk.

Wiktionary


uwenerować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. uho­no­ro­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwenerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uhonorować, uczcić

Wiktionary


uwertura

utwór or­kie­stro­wy bę­dą­cy wstę­pem do opery, ora­to­rium itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. muz. utwór or­kie­stro­wy po­prze­dza­ją­cy roz­po­czę­cie opery, ora­to­rium lub ba­le­tu;

 (1.2) książk. przen. wstęp po­prze­dza­ją­cy coś, za­po­wiedź cze­goś

Wiktionary

Uwer­tu­ra (fr. "ou­ver­tu­re" – ot­war­cie, roz­po­czę­cie; także in­tra­da, entrée, w XVII wieku: sym­fo­nia, sin­fo­nia) – nie­cy­klicz­na in­stru­men­tal­na forma mu­zycz­na, naj­czę­ściej w for­mie so­na­to­wej sta­no­wią­ca wstęp do opery, ora­to­rium, ba­le­tu, kan­ta­ty lub in­ne­go więk­sze­go dzie­ła mu­zycz­ne­go, lecz rów­nież dra­ma­tów te­a­tral­nych wy­ko­ny­wa­na przez or­kie­strę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W radiu pu­ści­li uwer­tu­rę do „Cy­ru­li­ka se­wil­skie­go” Ros­si­nie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvɛrˈtura, AS: uvertura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uwerturowy

Wiktionary


uwerturowy

przy­miot­nik od: uwer­tu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z uwer­tu­rą, do­ty­czą­cy uwer­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwertura ż.

Wiktionary


uweselać

daw­niej: czy­nić we­so­łym; roz­we­se­lać, ro­zba­wiać


SJP.pl


uweselić

daw­niej: uczy­nić we­so­łym; roz­we­se­lić, ro­zba­wić


SJP.pl


uwiadomić

po­in­for­mo­wać, za­wia­do­mić


SJP.pl


uwiarygodnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwia­ry­gad­niać, uwia­ry­god­niać)

 (1.1) spra­wić, że coś stało się wia­ry­god­ne

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwiarygadniać ndk., uwiarygodniać ndk.

 rzecz. uwiarygodnienie n., wiarygodność ż.

 przym. wiarygodny

 przysł. wiarygodnie

Wiktionary


uwidacznianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwi­dacz­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwidocznienie n., widok mrz.

 czas. uwidaczniać ndk., uwidocznić dk.

Wiktionary


uwidaczniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwi­docz­nić)

 (1.1) po­ka­zy­wać coś w spo­sób wi­docz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwidacznianie n., widok mrz.

Wiktionary


uwidzenie

daw­niej: ka­prys, zach­cian­ka; wi­dzi­mi­się


SJP.pl


uwidzieć

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. wy­my­ślić sobie coś i uznać to za praw­dzi­we; ub­zdu­rać coś sobie;
2. zo­ba­czyć, spot­kać;
3. uwi­dzieć się -
a) przy­wi­dzieć się, uroić się;
b) zo­ba­czyć się, spot­kać się z kimś


SJP.pl


uwiecznić

1. opi­su­jąc, ma­lu­jąc, na­gry­wa­jąc itp., uczy­nić coś nie­prze­mi­ja­ją­cym;
2. sfo­to­gra­fo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwiecz­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uwiecz­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwiecznianie n., uwiecznienie n., wieczność ż.

 czas. uwieczniać ndk.

Wiktionary


uwielbianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwiel­biać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvʲjɛlˈbʲjä̃ɲɛ, AS: uvʹi ̯elbʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwielbiać ndk.

Wiktionary


uwielbiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwiel­bić)

 (1.1) bar­dzo coś/kogoś lubić

 (1.2) ota­czać kogoś mi­ło­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam lody tru­skaw­ko­we z po­le­wą cze­ko­la­do­wą.

 (1.1) Moja świn­ka mor­ska uwiel­bia ogór­ki.

 (1.2) I my nie­raz chce­my za­trzy­mać Je­zu­sa przy sobie i tylko uwiel­biać Go w mod­lit­wie.

 (1.2) Dla­cze­go w takim razie Boh­dan uwiel­bia swoją mamę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvʲjɛlbʲjät͡ɕ, AS: uvʹi ̯elbʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wielbić ndk., uwielbić dk.

 rzecz. wielebny mos., uwielbianie n., uwielbienie n., wielbiciel m., wielbicielka ż.

 przym. wielebny

Wiktionary


uwielbienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwiel­bić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uwiel­bie­nie (na­bo­żeń­stwo)
  • Uwiel­bie­nie po Ko­mu­nii

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uwielbiać

 przym. wielebny

 rzecz. wielebny mos.

Wiktionary


uwielbieniowy

→ uwiel­bie­nie


SJP.pl

Patrz:

uwielbienie

uwielinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uwie­lin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uwieliny nmos.

:: fż. uwielinianka ż.

 przym. uwieliński

Wiktionary


uwielinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uwie­lin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uwieliny nmos.

:: fm. uwielinianin m.

 przym. uwieliński

Wiktionary


uwieliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uwie­lin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uwieliny nmos., uwielinianin m., uwielinianka ż.

Wiktionary


uwierać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gnieść, uci­skać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś mnie całą drogę uwie­ra­ło w pra­wym bucie.

 (1.1) Pół­bu­ty mnie uwie­ra­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwieranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński zjimać

Wiktionary


uwiercać

daw­niej:
1. świ­dru­jąc, wy­wier­cać otwór;
2. wier­cąc, utrzeć


SJP.pl


uwiert

w tech­ni­ce: licz­ba od­wier­co­nych me­trów ot­wo­ru w przy­ję­tej jed­nost­ce czasu


SJP.pl


uwierzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwie­rzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: uvʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwierzyć

 rzecz. wiara ż.

Wiktionary


uwierzytelnienie

Uwie­rzy­tel­nie­nie – czyn­ność po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu, stwier­dze­niu i poś­wiad­cze­niu, że przy­rząd po­mia­ro­wy speł­nia wy­ma­ga­nia me­tro­lo­gicz­ne usta­lo­ne w prze­pi­sach, nor­mach, za­le­ce­niach mię­dzy­na­ro­do­wych lub in­nych wła­ści­wych do­ku­men­tach, a jego wska­za­nia zo­sta­ły od­nie­sio­ne do pań­stwo­wych wzor­ców jed­no­stek miar i są z nimi zgod­ne w gra­ni­cach okre­ślo­nych błę­dów po­mia­ru.

Wikipedia


uwierzytelnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwie­rzy­tel­niać)

 (1.1) spra­wić, że ktoś lub coś zdaje się za­słu­gi­wać na za­u­fa­nie

 (1.2) pot­wier­dzić, że dane, do­ku­ment, pod­pis lub czyn­ność są praw­dzi­we lub zgod­ne z pra­wem

 (1.3) ofi­cjal­nie po­wie­rzyć funk­cję dy­plo­ma­tycz­ną, wrę­cza­jąc listy uwie­rzy­tel­nia­ją­ce

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uwie­rzy­tel­nić się (ndk. uwie­rzy­tel­niać się)

 (2.1) do­wieść, że jest się kimś, kto za­słu­gu­je na za­u­fa­nie

 (2.2) stać się uz­na­nym za zgod­ne z praw­dą i wia­ry­god­ne

 (2.3) pot­wier­dzić swoją włas­ną toż­sa­mość we­dług okre­ślo­nych reguł lub prze­pi­sów

 (2.4) wza­jem­nie pot­wier­dzić swoją toż­sa­mość we­dług okre­ślo­nych reguł lub prze­pi­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­rii wzię­tej z życia nie da­ło­by się uwie­rzy­tel­nić przy po­mo­cy zna­nych twa­rzy. Widz oglą­dał­by idoli, a nie pro­blem.

 (1.2) Każ­de­mu przy­słu­gu­je prawo otrzy­ma­nia uwie­rzy­tel­nio­nych od­pi­sów i wy­cią­gów z tych re­je­strów.

 (1.3) Miło mi jest przy­jąć z rąk pań­skich listy, któ­ry­mi Pre­zy­dent Re­pu­bli­ki Cze­skiej uwie­rzy­tel­nił Pana w cha­rak­te­rze am­ba­sa­do­ra nadz­wy­czaj­ne­go i peł­no­moc­ne­go przy mojej oso­bie.

Wiktionary


uwierzyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wie­rzyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wie­rzyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako bar­dzo młody czło­wiek, stu­dent po­lo­ni­sty­ki w Kra­ko­wie, uwie­rzył w naukę i tech­ni­kę, w po­stęp spo­łecz­ny, w wiek dwu­dzie­sty, w "mia­sto, masę, ma­szy­nę".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: uvʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wierzyć ndk.

 rzecz. zwierzenie n., wiara ż., uwierzenie n., wierny m., wierność ż., wierna ż., wierzący mos.

 przym. wierny

Wiktionary


uwiesić

po­tocz­nie: wie­sza­jąc, umie­ścić coś na czymś lub pod czymś; za­wie­sić, po­wie­sić


SJP.pl


uwieszać

po­tocz­nie: wie­sza­jąc, umie­szczać coś na czymś lub pod czymś; za­wie­szać


SJP.pl


uwiewać

daw­niej: wie­jąc, ura­biać, for­mo­wać, two­rzyć


SJP.pl


uwieńczać

rzad­ko: wień­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwień­czyć)

 (1.1) rzad. nie­do­ko­na­ny od|uwień­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec mrz.

Wiktionary


uwieńczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rzad. uwień­czać)

 (1.1) za­koń­czyć po­myśl­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce za­cho­dy jego uwień­czy­ło po­wo­dze­nie — wtedy za­czął prze­bą­ki­wać o we­se­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec mrz.

Wiktionary


uwieść

1. upro­wa­dzić, por­wać;
2. ocza­ro­wać, skło­nić do ro­man­su


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwo­dzić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uwo­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PRL uwio­dła licz­ne za­stę­py in­te­lek­tu­a­li­stów, skłon­nych do prze­sa­dy, mi­ło­ści od pier­wsze­go wej­rze­nia, chro­nią­cych ta­len­ty pod róż­ny­mi pre­tek­sta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: uvʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodziciel m., uwodzicielka ż., uwiedzenie n., uwodzenie n.

 czas. uwodzić ndk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary


uwieźć

wy­wieźć kogoś w da­le­kie miej­sce, zwła­szcza pod przy­mu­sem


SJP.pl


uwijać

uwi­jać się - po­tocz­nie:
1. wy­ko­ny­wać szyb­ko jakąś czyn­ność, śpie­szyć się z czymś;
2. po­ru­szać się żywo w róż­nych kie­run­kach;
3. prze­sta­rza­łe: uwi­jać się koło kogoś:
a) usłu­gi­wać komuś;
b) za­bie­gać o czy­jeś wzglę­dy


SJP.pl


uwikło

glon na­le­żą­cy do klasy zie­le­nic wła­ści­wych


SJP.pl


uwikłowce

rząd glo­nów z klasy zie­le­nic wła­ści­wych


SJP.pl


uwikłowiec

glon na­le­żą­cy do klasy zie­le­nic wła­ści­wych


SJP.pl


uwikływać

1. wcią­gać kogoś w coś nie­przy­jem­ne­go; wi­kłać;
2. uwi­kły­wać się - wda­wać się w coś nie­przy­jem­ne­go; wi­kłać się


SJP.pl


uwil

skrót od: Uni­wer­sy­tet Wi­leń­ski


SJP.pl


uwilgotniać

rzad­ko: czy­nić wil­got­nym, na­sy­cać wil­go­cią; wil­żyć, na­wil­żać, zwil­żać, na­wil­ga­cać, za­wil­ga­cać


SJP.pl


uwilgotnić

rzad­ko: uczy­nić wil­got­nym, na­sy­cić wil­go­cią; na­wil­żyć, zwil­żyć, na­wil­go­cić, na­wil­got­nić, za­wil­go­cić


SJP.pl


uwinąć

uwi­nąć się - po­tocz­nie: wy­ko­nać szyb­ko jakąś czyn­ność, poś­pie­szyć się z czymś


SJP.pl


uwisać

daw­niej: za­wi­sać na czym, uwie­szać się


SJP.pl


uwiąd

stop­nio­wy zanik tka­nek lub na­rzą­dów wsku­tek przew­le­kłej cho­ro­by lub po­su­nię­tych zmian star­czych; wiąd


SJP.pl


uwiąz

sznur lub łań­cuch do przy­wią­zy­wa­nia zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) linka lub łań­cuch, któ­rym przy­wią­za­ne jest zwie­rzę

Wiktionary


uwiązanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwią­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwiązać dk.

Wiktionary


uwiązać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwią­zy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uwią­zy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: uvʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwiązanie n.

Wiktionary


uwiązowy

→ uwiąz


SJP.pl

Patrz:

uwiąz

uwiązywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwią­zy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwiązywać ndk.

Wiktionary


uwić

upleść coś (np. wia­nek, gnia­zdo)


SJP.pl


uwiędnięty

taki, który uwięd­nął (zwięd­nął); uwię­dły


SJP.pl


uwiędły

taki, który uwiądł (zwiądł); uwięd­nię­ty


SJP.pl


uwięzienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­zba­wie­nie kogoś wol­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięź ż., więzienie n., więzień m., więźniarka ż., więziennictwo n., więziennik m.

 przym. więzienny, wokółwięzienny, przywięzienny, więźniarski, więzienniczy

 czas. uwięzić dk., więzić ndk.

Wiktionary


uwięziowy

→ uwięź


SJP.pl

Patrz:

uwięź

uwięzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wię­zić)

 (1.1) po­zba­wić wol­no­ści, zam­knąć w wię­zie­niu

 (1.2) ogra­ni­czyć wol­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy, któ­rzy wzię­li udział w de­mon­stra­cji, zo­sta­li uwię­zie­ni.

 (1.2) Na­u­kow­com z ge­new­skie­go CERN udało się uwię­zić an­ty­ma­te­rię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięź ż., więzienie n., więzień mos., uwięzienie n.

 czas. więzić ndk.

 przym. więzienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapuszkować

 (1.2) przykuć, unieruchomić, uziemić

Wiktionary


uwięzły

taki, który uwiązł (ut­knął, ugrzęz­nął); uwięź­nię­ty


SJP.pl


uwięź

to, co służy do uwią­za­nia, skrę­po­wa­nia cze­goś


SJP.pl


uwięźnięty

taki, który uwiązł (ut­knął, ugrzęz­nął); uwię­zły


SJP.pl


uwm

Uni­wer­sy­tet War­miń­sko-Ma­zur­ski


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = eduk. Uni­wer­sy­tet War­miń­sko-Ma­zur­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • UWM – Uni­wer­sy­tet War­miń­sko-Ma­zur­ski, pań­stwo­wy pol­ski uni­wer­sy­tet z sie­dzi­bą w Olsz­ty­nie w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;
  • UWM – Uni­ver­si­ty of Wi­scon­sin-Ma­di­son, ame­ry­kań­ski uni­wer­sy­tet w mie­ście Ma­di­son w sta­nie Wi­scon­sin;
  • UWM – Uni­ver­si­ty of Wi­scon­sin-Mil­wa­u­kee, ame­ry­kań­ski uni­wer­sy­tet w mie­ście Mil­wa­u­kee w sta­nie Wi­scon­sin;
  • UWM – Ul­trix Win­dow Ma­na­ger, wcze­śniej jako UDE Win­dow Ma­na­ger.
  • Radio UWM FM

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­tyl­da stu­diu­je na UWM w Olsz­ty­nie.

Wiktionary


uwodniać

w che­mii: przy­łą­czać wodę do ja­kiejś sub­stan­cji; uwad­niać, do­ko­ny­wać hy­dra­ta­cji


SJP.pl


uwodnienie

przy­łą­cza­nie czą­ste­czek wody do czą­ste­czek in­nych sub­stan­cji lub jonów, mo­gą­ce za­cho­dzić wsku­tek elek­tro­sta­tycz­ne­go przy­cią­ga­nia di­po­lo­wych czą­ste­czek wody przez jony w wod­nych rozt­wo­rach elek­tro­li­tów; hy­dra­ta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. hy­dra­ta­cja, re­ak­cja przy­łą­cza­nia wody do in­nych sub­stan­cji

 (1.2) roln. na­wod­nie­nie, sto­pień wil­got­no­ści gleby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodniczka ż., wodowanie n., uwodnianie n., bezwodzie n., woda ż.

 czas. uwodnić dk., uwodniać ndk.

 przym. uwodniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydratacja

 (1.2) nawodnienie

Wiktionary


uwodniony

w che­mii: przy­łą­czyć wodę do ja­kiejś sub­stan­cji; do­ko­nać hy­dra­ta­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. ut­wo­rzo­ny przez przy­łą­cze­nie czą­ste­czek wody

 (1.2) roln. na­wod­nio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwod­nio­ne tlen­ki że­la­za i man­ga­nu po­sia­da­ją znacz­nie mniej­szą wy­mien­ną po­jem­ność sorp­cyj­ną ka­tio­nów.

 (1.2) Bar­dziej uwod­nio­ny ob­szar do­rze­cza pro­wa­dzi do zmniej­sze­nia ob­sza­ru in­ten­syw­nych upraw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodnienie n., uwodnianie n.

 czas. uwodnić dk., uwadniać ndk.

Wiktionary


uwodnić

w che­mii: przy­łą­czyć wodę do ja­kiejś sub­stan­cji; do­ko­nać hy­dra­ta­cji


SJP.pl


uwodornianie

przy­łą­cza­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych; hy­dro­ge­na­cja, hy­dro­ge­ni­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­wra­cal­na re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na przy­łą­cze­niu wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków or­ga­nicz­nych

Wiktionary

Uwo­dor­nia­nie, uwo­dor­nie­nie, hy­dro­ge­ni­za­cja, hy­dro­ge­na­cja, wo­do­ro­wa­nie, hy­dro­ge­no­li­za – re­ak­cja re­duk­cji po­le­ga­ją­ca na przy­łą­cza­niu wo­do­ru do da­ne­go związ­ku che­micz­ne­go.

W che­mii or­ga­nicz­nej uwo­dor­nie­nie za­cho­dzi zaz­wy­czaj z czę­ścio­wym ro­zer­wa­niem wią­za­nia wie­lo­krot­ne­go wę­giel-wę­giel lub wę­giel-he­te­ro­a­tom. Re­ak­cja uwo­dar­nia­nia wy­ma­ga czę­sto sto­so­wa­nia wy­so­kich ci­śnień i sto­so­wa­nia ka­ta­li­za­to­rów, ta­kich ni­kiel Ra­ne­ya, że­la­zo, pal­lad, chrom, miedź oraz ich mie­sza­ne tlen­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uwodornienie n., wod mrz., wodoczyn mrz., wodor mrz., wodorek mrz., wodorod mrz., wodoród mrz., wodór mrz., wodorodek mrz., wodorowanie n., zwodorowanie n.

 czas. zwodorować, wodorować, uwodorniać ndk., uwodornić dk.

 przym. uwodorniony, wodorodowy, wodorkowy, wodorodny, wodorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary


uwodornienie

przy­łą­cze­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych; hy­dro­ge­na­cja, hy­dro­ge­ni­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hy­dro­ge­ni­za­cja, od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwo­dor­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodornianie n., wod mrz., wodoczyn mrz., wodor mrz., wodorek mrz., wodorod mrz., wodoród mrz., wodór mrz., wodorodek mrz., wodorowanie n., zwodorowanie n.

 czas. zwodorować, wodorować, uwodorniać ndk., uwodornić dk.

 przym. uwodorniony, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny, wodorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary


uwodorniony

przy­miot­nik

 (1.1) chem. pod­da­ny uwo­dor­nie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwo­dor­nio­ny ni­tryl (HNBR) to syn­te­tycz­ny po­li­mer sze­ro­ko sto­so­wa­ny w prze­my­śle mo­to­ry­za­cyj­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodornianie n., uwodornienie n.

 czas. uwodorniać ndk., uwodornić dk.

Wiktionary


uwodornić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwo­dor­niać)

 (1.1) chem. pod­dać pro­ce­so­wi tech­no­lo­gicz­ne­mu po­le­ga­ją­ce­mu na ka­ta­li­tycz­nej re­ak­cji wo­do­ru ze związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uwo­dor­nić się (ndk. uwo­dor­niać się)

 (2.1) chem. po­łą­czyć się w re­ak­cji che­micz­nej z wo­do­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodornianie n., uwodornienie n., wod mrz., wodoczyn mrz., wodor mrz., wodorek mrz., wodorod mrz., wodoród mrz., wodór mrz., wodorodek mrz., wodorowanie n., zwodorowanie n.

 czas. zwodorować, wodorować, uwodorniać ndk.

 przym. uwodorniony, wodorodowy, wodorodny, wodorowy, wodorkowy

Wiktionary


uwodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwo­dzić.

Wiktionary

Uwo­dze­nie – za­cho­wa­nie ma­ją­ce na celu przy­cią­gnię­cie part­ne­ra/part­ner­ki bez uży­cia prze­mo­cy. Może ono do­pro­wa­dzić do sto­sun­ku płcio­we­go lub ut­wo­rze­nia związ­ku nie­for­mal­ne­go, nie­kie­dy za­koń­czo­ne­go mał­żeń­stwem.

Tak­ty­ki uwo­dze­nia są roz­wa­ża­ne w nur­cie psy­cho­lo­gii ewo­lu­cyj­nej. W tym sen­sie po­ję­cie to może być uży­wa­ne także w od­nie­sie­niu do zwie­rząt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: uvoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodziciel m., uwodzicielka ż., uwiedzenie n.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary


uwodziciel

męż­czyz­na uwo­dzą­cy ko­bie­ty; amant, ado­ra­tor, wiel­bi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na uwo­dzą­cy kogoś

Wiktionary

Uwo­dzi­ciel (ang. "Bel Ami") – bry­tyj­ski dra­mat fil­mo­wy z 2012 roku w re­ży­se­rii Dec­la­na Don­nel­la­na i Nicka Or­me­ro­da. Adap­ta­cja fran­cu­skiej po­wie­ści Guy de Ma­u­pas­san­ta pt. "Bel Ami", wy­da­nej w 1885 roku. W fil­mie wy­stę­pu­ją Ro­bert Pat­tin­son, Uma Thur­man, Kri­stin Scott Tho­mas, Chri­sti­na Ricci i Colm Me­a­ney.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hra­bi­na zo­sta­ła po­in­for­mo­wa­na o re­pu­ta­cji tego uwo­dzi­cie­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvɔˈd͡ʑit͡ɕɛl, AS: uvoʒ́ićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n.

:: fż. uwodzicielka ż.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absztyfikant, bawidamek, casanova, donżuan, flirciarz, kobieciarz, kokiet, lew salonowy, lowelas, playboy; pot. babiarz, czaruś, kogut, podrywacz; żart. pożeracz niewieścich serc; posp. dziwkarz; wulg. kurwiarz; przest. bałamut, bałamutnik

Wiktionary


uwodzicielka

ko­bie­ta uwo­dzą­ca męż­czyzn; amant­ka, ado­ra­tor­ka, wiel­bi­ciel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta uwo­dzą­ca kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaj­do­wał go zaz­wy­czaj pi­ja­niu­teń­kie­go w ja­kimś bar­ło­gu rów­nych mu fran­tów albo wy­cią­gał za bujną czu­pry­nę z łóżka przy­god­nej uwo­dzi­ciel­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvɔd͡ʑiˈt͡ɕɛlka, AS: uvoʒ́ićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodzenie n., uwiedzenie n.

:: fm. uwodziciel mos.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kusicielka, kokietka

Wiktionary


uwodzicielski

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy uwo­dzi­cie­lo­wi lub uwo­dzi­ciel­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodziciel m., uwiedzenie n., uwodzenie n., uwodzicielka ż.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalotny, zmysłowy

Wiktionary


uwodzicielskość

→ uwo­dzi­ciel­ski


SJP.pl

Patrz:

uwodzicielski

uwodzicielstwo

rzad­ko: po­stę­po­wa­nie, pro­ce­der uwo­dzi­cie­la; ko­bie­ciar­stwo


SJP.pl


uwodzić

cza­ro­wać, ba­ła­mu­cić, za­le­cać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ry­wać, uj­mo­wać kogoś czymś; cza­ro­wać, ocza­ro­wać kogoś; pot. po­dry­wać kogoś

 (1.2) nie­po­strze­że­nie, skry­cie oszu­ki­wać, mamić; wpły­wać na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Jan uwo­dzi tylko mę­żat­ki.

 (1.2) Dał się uwieść po­zo­rom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: uvoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodziciel m., uwodzicielka ż., uwiedzenie n., uwodzenie n.

 czas. wodzić, uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrywać, kokietować

 (1.2) zwodzić

Wiktionary


uwol

po­gard­li­wie: czło­nek Unii Wol­no­ści


SJP.pl


uwolnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwol­nić.

 (1.2) wy­pu­szcze­nie na wol­ność; wyz­wo­le­nie

 (1.3) sport. (w ho­ke­ju) wy­bi­cie krąż­ka z włas­nej ter­cji lub włas­nej po­ło­wy na po­ło­wę prze­ciw­ni­ka w taki spo­sób, że krą­żek minie linię bram­ko­wą po dru­giej stro­nie tafli a żaden z za­wod­ni­ków nie bę­dzie miał moż­li­wo­ści prze­ję­cia go

Wiktionary

Uwol­nie­nie (ang. "De­li­ve­ran­ce") – ame­ry­kań­ski dre­szczo­wiec z 1972 roku w re­ży­se­rii Johna Bo­or­ma­na i z sce­na­riu­szem Ja­me­sa Dic­ke­ya na podst. jego po­wie­ści "Wy­ba­wie­nie". W 2008 roku zo­stał wpro­wa­dzo­ny do Na­ro­do­we­go Re­je­stru Fil­mo­we­go Sta­nów Zjed­no­czo­nych jako film „zna­czą­cy kul­tu­ro­wo, hi­sto­rycz­nie bądź este­tycz­nie”. De­biut fil­mo­wy Neda Be­at­ty’ego i Ronny’ego Coxa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uvolʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwolnić, uwalniać, wolnieć

 rzecz. samouwolnienie n., uwalnianie ż.

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwolnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwal­niać)

 (1.1) wy­pu­ścić na wol­ność, os­wo­bo­dzić

 (1.2) usu­nąć więzy ogra­ni­cza­ją­ce ruchy

 (1.3) os­wo­bo­dzić kogoś z ja­kichś ogra­ni­czeń lub od cze­goś nie­przy­jem­ne­go

 (1.4) z za­rzu­tów: oczy­ścić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uwol­nić się (ndk. uwal­niać się)

 (2.1) wyr­wać się z zam­knię­cia

 (2.2) usu­nąć więzy ogra­ni­cza­ją­ce swoje ruchy

 (2.3) wyz­wo­lić się z ja­kichś ogra­ni­czeń lub od cze­goś nie­przy­jem­ne­go

 (2.4) z za­rzu­tów: oczy­ścić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ry­wa­cze uwol­ni­li go tak jak uz­god­nio­no.

 (1.3) Panie, nie daj nam po­paść w po­ku­sę, lecz uwol­nij nas ode złego.

 (2.3) Ta­kich prze­cięt­nych za­bój­ców ama­to­rów można zna­leźć na każ­dej ulicy. Zwy­kle to po­my­leń­cy, pi­ja­cy albo jakaś bied­na ko­bie­ta, która miała cięż­ki dzień, a mąż pod­niósł na nią rękę o jeden raz za wiele i nagle dwa­dzie­ścia lat fru­stra­cji mu­sia­ło się uwol­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvɔlʲɲit͡ɕ, AS: uvolʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwolnienie n., uwalnianie n., samouwolnienie n.

 czas. uwalniać, wolnieć

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwozić

rzad­ko: wy­wo­zić, za­wo­zić kogoś lub coś


SJP.pl


uwr

skrót od: Uni­wer­sy­tet Wroc­ław­ski (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Urzą­dze­nie Wspo­ma­ga­ją­ce Ruch
  • Uni­wer­sy­tet Wroc­ław­ski

Wikipedia


uwrocie

uwroć wodna - ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, ros­ną­ca na mu­li­stych brze­gach wód sto­ją­cych; gru­bosz wodny


SJP.pl

Uwro­cie, po­przecz­niak – w rol­nict­wie pas o jed­na­ko­wej sze­ro­ko­ści wyz­na­czo­ny po obu stro­nach pola słu­żą­cy do za­wra­ca­nia pod­czas wy­ko­ny­wa­nia za­bie­gów agro­tech­nicz­nych (np. orki, siewu). Uwro­cia za­o­ru­je się w jed­nym roku na skład, a w na­stęp­nym na ro­zo­ryw­kę.

Wikipedia


uwroć

uwroć wodna - ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, ros­ną­ca na mu­li­stych brze­gach wód sto­ją­cych; gru­bosz wodny


SJP.pl

Uwroć ("Til­la­ea" L.) – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych w obrę­bie ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych ("Cras­su­la­ce­ae"). Ro­śli­ny tu za­li­cza­ne oka­za­ły się być za­gnież­dżo­ne w obrę­bie ro­dza­ju gru­bosz "Cras­su­la" i osta­tecz­nie tam zo­sta­ły za­li­czo­ne.

Wikipedia


uws-nur

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. be­zod­pły­wo­we, słone je­zio­ro na po­gra­ni­czu Mon­go­lii i Rosji

Wiktionary

Uws-nur (mong. Увс нуур, "Uws nuur"; ros. Убсу-Нур, "Ubsu-Nuur") – słone, be­zod­pły­wo­we je­zio­ro w pół­noc­no-za­chod­niej Mon­go­lii i po­łud­nio­wo-wschod­niej Rosji (nie­wiel­ki, pół­noc­ny skra­wek je­zio­ra leży na te­re­nie ro­syj­skiej Re­pu­bli­ki Tuwy). Po­przez pół­noc­ną część je­zio­ra prze­bie­ga gra­ni­ca ro­syj­sko-mon­gol­ska.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uwski

Wiktionary


uwski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­zio­rem Uws-nur, do­ty­czą­cy je­zio­ra Uws-nur

 (1.2) zwią­za­ny z Uwą, do­ty­czą­cy Uwy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Uws-nur n.

 (1.2)

 rzecz. Uwa ż.

Wiktionary


uwspólniać

czy­nić wspól­nym


SJP.pl


uwspólnić

uczy­nić wspól­nym


SJP.pl


uwspólnotowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uw­spól­no­to­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufspulnɔtɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ufspulnotovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwspólnotowić

Wiktionary


uwspólnotowić

prze­ka­zać w kom­pe­ten­cje Unii Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) praw. prze­nieść w wy­łącz­ne kom­pe­ten­cje Unii Eu­ro­pej­skiej (o sfe­rach za­rzą­dza­nia pań­stwo­we­go)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mocy trak­ta­tu li­zboń­skie­go uw­spól­no­to­wio­no dawny III filar UE - Współ­pra­cę Po­li­cyj­ną i Są­do­wą w Spra­wach Kar­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufspulnɔˈtɔvʲit͡ɕ, AS: ufspulnotovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwspólnotowienie

Wiktionary


uwspółcześnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uw­spół­cze­śniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwspółcześniać ndk.

Wiktionary


uwspółcześniać

czy­nić współ­czes­nym, no­wo­czes­nym, do­sto­so­wy­wać do współ­czes­no­ści; ak­tu­a­li­zo­wać, uak­tu­al­niać, mo­der­ni­zo­wać, uno­wo­cze­śniać


SJP.pl


uwspółcześnić

uczy­nić współ­czes­nym, no­wo­czes­nym, do­sto­so­wać do współ­czes­no­ści; zak­tu­a­li­zo­wać, uak­tu­al­nić, zmo­der­ni­zo­wać, uno­wo­cze­śnić


SJP.pl


uwstecznianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uw­stecz­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest łat­wiej­szy w sto­so­wa­niu jed­no­cze­śnie mniej na­ra­żo­ny na uw­stecz­nia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwstecznienie n.

 czas. uwsteczniać ndk., uwstecznić dk.

 przym. wsteczny

Wiktionary


uwsteczniony

1. za­trzy­mać lub cof­nąć w roz­wo­ju; uczy­nić za­co­fa­nym;
2. uw­stecz­nić się - za­trzy­mać, opóź­nić się w roz­wo­ju; stać się za­co­fa­nym


SJP.pl


uwstecznić

1. za­trzy­mać lub cof­nąć w roz­wo­ju; uczy­nić za­co­fa­nym;
2. uw­stecz­nić się - za­trzy­mać, opóź­nić się w roz­wo­ju; stać się za­co­fa­nym


SJP.pl


uwula

nie­wiel­ki mię­sień znaj­du­ją­cy się nad ję­zy­kiem w tyle pod­nie­bie­nia mięk­kie­go u ludzi i niek­tó­rych ssa­ków; ję­zy­czek


SJP.pl


uwydatnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwy­dat­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwydatniać ndk., uwydatnić dk.

 rzecz. uwydatnienie n.

 przysł. wydatnie

Wiktionary


uwydatniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwy­dat­nić)

 (1.1) po­ka­zy­wać w spo­sób bar­dziej wy­ra­zi­sty; wy­su­wać na pier­wszy plan

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uwy­dat­niać się (dk. uwy­dat­nić się)

 (2.1) ujaw­niać się w spo­sób bar­dziej wy­ra­zi­sty; wy­su­wać się na pier­wszy plan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwydatnianie n., uwydatnienie n.

 czas. uwydatnić dk.

 przysł. wydatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akcentować, eksponować, podkreślać, udobitniać, uwypuklać, uwyraźniać, zaznaczać

 (2.1) odznaczać się, uwypuklać się, uwyraźniać się

Wiktionary


uwydatnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwy­dat­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwydatniać ndk., uwydatnić dk.

 rzecz. uwydatnianie n.

 przysł. wydatnie

Wiktionary


uwydatnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwy­dat­niać)

 (1.1) po­ka­zać w spo­sób bar­dziej wy­ra­zi­sty; wy­su­nąć na pier­wszy plan

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uwy­dat­nić się (ndk. uwy­dat­niać się)

 (2.1) ujaw­nić się w spo­sób bar­dziej wy­ra­zi­sty; wy­su­nąć się na pier­wszy plan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwydatnienie n., uwydatnianie n.

 czas. uwydatniać

 przym. wydatny

 przysł. wydatnie

Wiktionary


uwypuklanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwy­pu­klać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieuwypuklanie n., uwypuklenie n.

 czas. uwypuklać ndk.

Wiktionary


uwzględniać

brać pod uwagę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwz­ględ­nić)

 (1.1) brać pod uwagę

 (1.2) proś­bę, ży­cze­nie, wnio­sek: speł­nić, przy­chy­lić się do

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwzględnianie n., uwzględnienie n., względność ż.

 czas. uwzględnić dk.

Wiktionary


uwzględnić

wziąć pod uwagę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uwz­ględ­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uwz­ględ­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwzględnianie n., uwzględnienie n.

 czas. uwzględniać

Wiktionary


uwziąć

uw­ziąć się - uprzeć się przy czymś; zaw­ziąć się


SJP.pl


uwęglanie

1. prze­mie­niać sub­stan­cje zwie­rzę­ce i ro­ślin­ne w węgle ko­pal­ne;
2. uwę­glać się - o sub­stan­cjach zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych: przet­wa­rzać się w węgle ko­pal­ne


SJP.pl


uwęglać

1. prze­mie­niać sub­stan­cje zwie­rzę­ce i ro­ślin­ne w węgle ko­pal­ne;
2. uwę­glać się - o sub­stan­cjach zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych: przet­wa­rzać się w węgle ko­pal­ne


SJP.pl


uwęglić

1. prze­mie­nić sub­stan­cje zwie­rzę­ce i ro­ślin­ne w węgle ko­pal­ne;
2. uwę­glić się - o sub­stan­cjach zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych: przet­wo­rzyć się w węgle ko­pal­ne


SJP.pl


uwłaczający

obraź­li­wy, przy­no­szą­cy ujmę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­no­szą­cy ujmę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwłaczanie n., uwłoctwo n.

 czas. uwłaczać ndk.

 przysł. uwłaczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbiący, obelżywy, obraźliwy

Wiktionary


uwłaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uwła­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwłaczać ndk.

 rzecz. uwłoctwo n.

 przym. uwłaczający

Wiktionary


uwłaczać

uchy­biać czy­jejś god­no­ści oso­bi­stej sło­wem lub czy­nem


SJP.pl


uwłaczyć

przy­nieść ujmę komuś lub cze­muś; ubli­żyć, obra­zić


SJP.pl


uwłaszczać

1. daw­niej: na­da­wać chło­pom prawo włas­no­ści do użyt­ko­wa­nej przez nich ziemi oraz uwal­niać od pań­szczyz­ny;
2. zmie­niać sto­sun­ki włas­no­ścio­we po­przez na­da­nie ty­tu­łu włas­no­ści użyt­kow­ni­ko­wi nie­ru­cho­mo­ści


SJP.pl


uwłaszczenie

1. prze­ka­zać prawa włas­no­ści do mie­nia;
2. daw­niej: nadać chło­pom na włas­ność użyt­ko­wa­ną przez nich zie­mię oraz znieść fe­u­dal­ne ob­cią­że­nia na rzecz panów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. prze­ka­za­nie prawa włas­no­ści do mie­nia;

 (1.2) hist. na­da­nie chło­pom na włas­ność użyt­ko­wa­nej przez nich ziemi

Wiktionary

Uwła­szcze­nie – prze­ka­za­nie oso­bie praw­nej bądź fi­zycz­nej prawa włas­no­ści do mie­nia skar­bu pań­stwa, ko­mu­nal­ne­go lub spół­dziel­cze­go. Jest ono nie­od­płat­ne lub czę­ścio­wo płat­ne (w prze­ci­wień­stwie do pry­wa­ty­za­cji).

Uwła­szcze­nie do­ko­nu­je się na pod­sta­wie usta­wy lub prze­pi­sów wy­ko­naw­czych do niej. Sta­no­wi ono prze­ci­wień­stwo na­cjo­na­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przed uwła­szcze­niem chło­pi mieli cięż­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. właścicielka ż., uwłaszczanie n., własność ż.

 czas. uwłaszczać ndk., uwłaszczyć dk.

 przym. uwłaszczeniowy

Wiktionary


uwłaszczeniowiec

śro­do­wi­sko­wo: zwo­len­nik nie­od­płat­ne­go prze­ka­za­nia oby­wa­te­lom prawa włas­no­ści do ma­jąt­ku skar­bu pań­stwa


SJP.pl


uwłaszczeniowy

przy­miot­nik od: uwła­szcze­nie


SJP.pl


uwłaszczyć

1. prze­ka­zać prawa włas­no­ści do mie­nia;
2. daw­niej: nadać chło­pom na włas­ność użyt­ko­wa­ną przez nich zie­mię oraz znieść fe­u­dal­ne ob­cią­że­nia na rzecz panów


SJP.pl


uwłoctwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. obel­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uvˈwɔt͡stfɔ, AS: uvu̯octfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwłaczanie n., uwłoczenie n.

 czas. uwłaczać ndk., uwłoczyć dk.

 przym. uwłaczający

 przysł. uwłaczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obelga

Wiktionary


uwłosienie

rzad­ko: uwło­sić się - po­kryć się wło­sa­mi; owło­sić się


SJP.pl


uwłosiony

po­kry­ty wło­sa­mi, szcze­ci­ną lub rzę­ska­mi; owło­sio­ny, owło­szo­ny, uwło­szo­ny


SJP.pl


uwłosić

rzad­ko: uwło­sić się - po­kryć się wło­sa­mi; owło­sić się


SJP.pl


ux

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = in­form. user ex­pe­rien­ce, doś­wiad­cze­nie użyt­kow­ni­ka; doś­wiad­cze­nia użyt­kow­ni­ka z ko­rzy­sta­nia z pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go lub ser­wi­su WWW

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ux – dwuz­nak uży­wa­ny jako wa­riant li­te­ry Ŭ (ŭo) w X sy­ste­mie dla ję­zy­ka espe­ran­to.
  • Unix, kom­pu­te­ro­wy sy­stem ope­ra­cyj­ny.
    • HP-UX wer­sja Unik­sa two­rzo­na przez firmę Hew­lett-Pac­kard.
  • UX – skrót od user ex­pe­rien­ce.
  • Kod linii IATA dla Air Eu­ro­pa.
  • A/UX.
  • Amiga 3000UX
  • (55637) Uni (= 2002 UX25)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ki tra­dy­cyj­nie ro­zu­mia­ne­go UX przy­pa­da­ją jed­nak na lata 70.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ju.ɛks

Wiktionary


uzacnić

przy­spo­rzyć więk­szej war­to­ści, uś­wiet­nić, usz­la­chet­nić


SJP.pl


uzajebistnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uza­je­bist­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzajebistnić

Wiktionary


uzajebistnić

cza­sow­nik

 (1.1) neol. slang. ulep­szyć, udo­sko­na­lić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzajɛˈbʲistʲɲit͡ɕ, AS: uzai ̯ebʹistʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. zajebiście

 czas. uzajebiścić

 rzecz. uzajebistnienie n., jebak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulepszyć, udoskonalić; pot. uzajebiścić

Wiktionary


uzajebiszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uza­je­bi­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzajebiścić

Wiktionary


uzajebiścić

cza­sow­nik

 (1.1) neol. slang. ulep­szyć, udo­sko­na­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uza­je­bi­ści­łeś tego grata!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzajɛˈbʲiɕt͡ɕit͡ɕ, AS: uzai ̯ebʹiśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzajebiszczenie n., jebak mzw./mos.

 czas. uzajebistnić dk., zajebać dk.

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. ulepszyć, udoskonalić; pot. uzajebistnić

Wiktionary


uzależniacz

po­tocz­nie: coś, co łatwo wy­wo­łu­je uza­leż­nie­nie lub silne przy­wią­za­nie


SJP.pl


uzależniająco

→ uza­leż­niać


SJP.pl

Patrz:

uzależniać

uzależnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie kogoś lub cze­goś za­leż­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzależnienie n., uzależniony mos.

 czas. uzależniać ndk., uzależnić dk.

Wiktionary


uzależnienie

uczy­nić za­leż­nym od kogoś lub cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) psych. chro­nicz­na po­trze­ba do­star­cza­nia okre­ślo­nych, na ogół szkod­li­wych bodź­ców do or­ga­niz­mu czło­wie­ka, zwy­kle sprzecz­na z jego wolą i in­te­lek­tem

 (1.2) uczy­nie­nie kogoś lub cze­goś za­leż­nym

Wiktionary

Uza­leż­nie­nie – na­by­ty stan za­bu­rze­nia zdro­wia psy­chicz­ne­go i fi­zycz­ne­go, który cha­rak­te­ry­zu­je się okre­so­wym lub sta­łym przy­mu­sem wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nej czyn­no­ści lub za­ży­wa­nia psy­cho­ak­tyw­nej sub­stan­cji che­micz­nej.

Ter­min „uza­leż­nie­nie” jest sto­so­wa­ny m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­łem nie­ste­ty spo­sob­ność każ­de­go dnia oglą­dać to, co uza­leż­nie­nie robi z czło­wie­ka. W związ­ku z tym nie mam obaw, że uza­leż­nię się od al­ko­ho­lu czy też in­nych uży­wek. Za­wsze mia­łem i mam nad tym pełną kon­tro­lę. Uza­leż­nie­nie od Clo­na­ze­pa­mu to inna bajka. Wpa­dłem w jego sidła cał­ko­wi­cie nieś­wia­do­mie, nie mając po­ję­cia o uza­leż­nia­ją­cym po­ten­cja­le tego, bądź co bądź przez le­ka­rzy za­pi­sy­wa­ne­go leku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzaležʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzależnianie n., uzależniony mos.

 czas. uzależnić dk., uzależniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nałóg

Wiktionary


uzależnieniowy

→ uza­leż­nie­nie


SJP.pl

Patrz:

uzależnienie

uzależniona

uczy­nić za­leż­nym od kogoś lub cze­goś


SJP.pl


uzależniony

uczy­nić za­leż­nym od kogoś lub cze­goś


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: uza­leż­nić

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która po­pa­dła w nałóg

Wiktionary

Uza­leż­nio­ny – sin­giel pol­skie­go wo­ka­li­sty Smo­la­ste­go, pro­mu­ją­cy jego album stu­dyj­ny pt. "Fake Love". Go­ścin­nie w ut­wo­rze udzie­lił się raper Ot­so­cho­dzi. Wy­daw­nict­wo w for­mie di­gi­tal down­lo­ad uka­za­ło się 15 lu­te­go 2018 roku na ka­na­le ar­ty­sty.

Za pro­duk­cję od­po­wie­dzial­ny jest duet MIYO. Kom­po­zy­cja była pro­mo­wa­na te­le­dy­skiem, za re­ży­se­rię od­po­wia­da stu­dio H D S C V M.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uzależnienie n., uzależnianie n.

 czas. uzależnić dk., uzależniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nałogowiec

Wiktionary


uzależnić

uczy­nić za­leż­nym od kogoś lub cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) uczy­nić za­leż­nym od kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie z osobą uza­leż­nio­ną bywa bar­dzo trud­ne i nie­ste­ty czę­sto koń­czy się wspó­łu­za­leż­nie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzaˈlɛʒʲɲit͡ɕ, AS: uzaležʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzależnienie n., uzależnianie n., uzależniony mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podporządkować

Wiktionary


uzans

zwy­czaj hand­lo­wy, który zo­stał przy­ję­ty przez pewną grupę ludzi lub in­sty­tu­cji i pot­wier­dzo­ny przez Izbę Hand­lo­wą, jako za­le­ca­ny do sto­so­wa­nia


SJP.pl


uzarski

naz­wi­sko


SJP.pl


uzarzewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uza­rze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzarzewo n.

:: fż. uzarzewianka ż.

 przym. uzarzewski

Wiktionary


uzarzewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uza­rze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzarzewo n.

:: fm. uzarzewianin m.

 przym. uzarzewski

Wiktionary


uzarzewo

Uza­rze­wo (dawn. niem. "Tal­feld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz, nad Je­zio­rem Uza­rzew­skim i rzeką Cy­bi­ną.

Wieś szla­chec­ka Urza­zo­wo po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie poz­nań­skim.

Wikipedia


uzarzewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uza­rze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzarzewo n., uzarzewianin m., uzarzewianka ż.

Wiktionary


uzasadnialny

da­ją­cy się uza­sad­nić


SJP.pl


uzasadnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uza­sad­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzasadʲˈɲä̃ɲɛ, AS: uzasadʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnienie n.

 czas. uzasadniać ndk., uzasadnić dk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary


uzasadniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uza­sad­nić)

 (1.1) po­da­wać ar­gu­men­ty, po­wo­dy lub do­wo­dy na słusz­ność lub praw­dzi­wość cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto z was uza­sad­ni sens ba­da­nia obec­no­ści życia na ta­kiej głę­bo­ko­ści?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzaˈsadʲɲät͡ɕ, AS: uzasadʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnienie n., uzasadnianie n.

 czas. uzasadnić dk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) argumentować, dokumentować, dowodzić, legitymować, motywować, udowadniać, ugruntowywać, wykazywać, wywodzić

Wiktionary


uzasadnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór ar­gu­men­tów, po­wo­dów, mo­ty­wów i do­wo­dów wy­ja­śnia­ją­cych ja­kieś dzia­ła­nie

Wiktionary

Uza­sad­nie­niem da­ne­go po­glą­du jest zbiór racji bądź prze­ko­nań wspie­ra­ją­cych dany po­gląd.

Wy­róż­nia się uza­sad­nie­nie epi­ste­micz­ne (fi­lo­zo­ficz­ne), prag­ma­tycz­ne bądź re­li­gij­ne.

W fi­lo­zo­fii wy­róż­nia się różne ro­dza­je i te­o­rie uza­sad­nie­nia, jego ko­niecz­no­ści bądź pra­wo­moc­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uza­sad­nie­niu wy­ro­ku sę­dzia Sądu Re­jo­no­we­go w Ja­ro­sła­wiu (…) stwier­dził, że zaś­wiad­cze­nia wy­ma­ga­ne przez bank są re­le­want­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzasadʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnianie n.

 czas. uzasadniać ndk., uzasadnić dk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usprawiedliwienie, argumentacja, motywacja

Wiktionary


uzasadniony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) opar­ty na słusz­nych pod­sta­wach, ma­ją­cy obiek­tyw­ne uza­sad­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z uza­sad­nio­nych przy­czyn mer może być rów­nież od­wo­ła­ny de­kre­tem rządu na wnio­sek mi­ni­stra spraw wew­nętrz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnianie n., uzasadnienie n.

 czas. uzasadniać ndk., uzasadnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słuszny, umotywowany, usprawiedliwiony, zasadny

Wiktionary


uzasadnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uza­sad­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uza­sad­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­cjo­na­li­ści przyj­mu­ją tylko te spoś­ród ele­men­tów wie­dzy i wie­rzeń, które dają się uza­sad­nić na pod­sta­wie czy­sto lo­gicz­ne­go my­śle­nia oraz em­pi­rycz­ne­go poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzaˈsadʲɲit͡ɕ, AS: uzasadʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnianie n., uzasadnienie n.

 czas. uzasadniać ndk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary


uzawodawiać

uza­wo­do­wiać;
1. na­da­wać cze­muś cha­rak­ter za­wo­do­wy;
2. uza­wo­da­wiać się - za­czy­nać wy­ko­ny­wać dane za­ję­cie za­wo­do­wo


SJP.pl


uzawodowiać

uza­wo­da­wiać;
1. na­da­wać cze­muś cha­rak­ter za­wo­do­wy;
2. uza­wo­do­wiać się - za­czy­nać wy­ko­ny­wać dane za­ję­cie za­wo­do­wo


SJP.pl


uzawodowienie

rzad­ko: na­da­nie cze­muś cha­rak­te­ru za­wo­do­we­go, pro­fe­sjo­nal­ne­go; pro­fe­sjo­na­li­za­cja


SJP.pl


uzawodowić

1. nadać cze­muś cha­rak­ter za­wo­do­wy;
2. uza­wo­do­wić się - za­cząć wy­ko­ny­wać dane za­ję­cie za­wo­do­wo


SJP.pl


uzbecki

przy­miot­nik od: Uzbe­ki­stan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Uzbe­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do Uzbe­ki­sta­nu lub jego oby­wa­te­li (Uzbe­ki­stań­czy­ków)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Uzbe­ki­sta­nu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈbɛt͡sʲci, AS: uzbecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz., Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż., Uzbekistańczyk mos., Uzbekistanka ż.

 przym. uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uzbekistański

Wiktionary


uzbeckojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem uzbec­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem uzbec­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku uzbec­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈbɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: uzbeckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


uzbeczka

oby­wa­tel­ka Uzbe­ki­sta­nu; Uzbej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du Uzbe­ków

 (1.2) przest. oby­wa­tel­ka Uzbe­ki­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈbɛt͡ʃka, AS: uzbečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzbecki mrz., Uzbekistan mrz., Uzbek mos., Uzbejka ż., Uzbekistańczyk mos.

:: fm. Uzbek mos.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Uzbejka

 (1.2) Uzbejka

Wiktionary


uzbejka

oby­wa­tel­ka Uzbe­ki­sta­nu; Uzbecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czło­nek na­ro­du Uzbe­ków

 (1.2) przest. oby­wa­tel­ka Uzbe­ki­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz., Uzbeczka ż., Uzbekistańczyk mos.

:: fm. Uzbek mos.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Uzbekistanka, wcześniejsze zalecenie KSNG Uzbeczka

Wiktionary


uzbek

oby­wa­tel Uzbe­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du Uzbe­ków;

 (1.2) przest. oby­wa­tel Uzbe­ki­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano w pro­gra­mie te­le­wi­zyj­nym go­szczo­no Uzbe­ka, który już sie­dem lat miesz­ka w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuzbɛk, AS: uzbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz., Uzbekistańczyk mos., uzbecki mrz.

:: fż. Uzbeczka ż., Uzbejka ż.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Uzbekistańczyk

Wiktionary


uzbekistan

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Tasz­ken­cie; Re­pu­bli­ka Uzbe­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Uzbe­ki­stan, Re­pu­bli­ka Uzbe­ki­sta­nu (uzb. Oʻzbekiston, Oʻzbekiston Re­spu­bli­ka­si) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Środ­ko­wej, czło­nek Wspól­no­ty Nie­pod­le­głych Państw. Jest jed­nym z dwóch kra­jów pod­wój­nie śród­lą­do­wych.

Uzbe­ki­stan jest naj­lud­niej­szym kra­jem Azji Środ­ko­wej (ponad 45% lud­no­ści re­gio­nu), a po gwał­tow­nym spad­ku licz­by lud­no­ści Ukra­i­ny stał się w 2023 r. dru­gim po Rosji naj­lud­niej­szym kra­jem pow­sta­łym po roz­pa­dzie ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uzbe­ki­stan to pań­stwo znaj­du­ją­ce się mię­dzy Ka­zach­sta­nem, Kir­gi­sta­nem, Ta­dży­ki­sta­nem, Af­ga­ni­sta­nem i Turk­me­ni­sta­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzbɛˈcistãn, AS: uzbeḱistãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż., Uzbekistańczyk mos., Uzbekistanka ż., uzbecki mrz.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Uzbekistanu, hist. Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka, Uzbecka SRR

Wiktionary


uzbekistanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Uzbe­ki­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz.. Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż.

:: fm. Uzbekistańczyk mos.

 przym. uzbekistański, uzbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Uzbeczka, Uzbejka

Wiktionary


uzbekistańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Uzbe­ki­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz.. Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż.

:: fż. Uzbekistanka ż.

 przym. uzbekistański, uzbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Uzbek

Wiktionary


uzbekistański

→ Uzbe­ki­stan; uzbec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Uzbe­ki­sta­nem, do­ty­czą­cy Uzbe­ki­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistańczyk mos., Uzbekistanka ż., Uzbek mos., Uzbejka ż., Uzbekistan mrz., uzbecki mrz., Uzbeczka ż.

 przym. uzbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzbecki

Wiktionary


uzbrajać

1. wy­po­sa­żać, za­o­pa­try­wać w na­rzę­dzia walki, w sprzęt woj­sko­wy; zbro­ić;
2. za­o­pa­try­wać w na­rzę­dzia pracy;
3. wy­po­sa­żać w ma­szy­ny, przy­rzą­dy, za­kła­dać in­sta­la­cje, urzą­dze­nia ochron­ne;
4. czy­nić bombę, minę, za­pal­nik go­to­wy­mi do dzia­ła­nia


SJP.pl


uzbroić

1. wy­po­sa­żyć, za­o­pa­trzyć w na­rzę­dzia walki, w sprzęt woj­sko­wy;
2. za­o­pa­trzyć w na­rzę­dzia pracy;
3. wy­po­sa­żyć w ma­szy­ny, przy­rzą­dy, za­ło­żyć in­sta­la­cje, urzą­dze­nia ochron­ne;
4. uczy­nić bombę, minę, za­pal­nik go­to­wy­mi do dzia­ła­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zbro­ić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zbro­ić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈzbrɔjit͡ɕ, AS: uzbroi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbroja ż., zbrojownia ż., uzbrojenie

 przym. rozbrajający, uzbrojony

 ims. rozbrajający

Wiktionary


uzbrojenie

1. wy­po­sa­żyć, za­o­pa­trzyć w na­rzę­dzia walki, w sprzęt woj­sko­wy;
2. za­o­pa­trzyć w na­rzę­dzia pracy;
3. wy­po­sa­żyć w ma­szy­ny, przy­rzą­dy, za­ło­żyć in­sta­la­cje, urzą­dze­nia ochron­ne;
4. uczy­nić bombę, minę, za­pal­nik go­to­wy­mi do dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uz­bro­ić.

 (1.2) sprzęt bo­jo­wy, w który wy­po­sa­żo­ne jest woj­sko

 (1.3) os­przęt, ar­ma­tu­ra

 (1.4) bud. wy­po­sa­że­nie bu­dyn­ku lub te­re­nu zwią­za­ne z do­pro­wa­dze­niem me­diów

 (1.5) żegl. wy­po­sa­że­nie stat­ku ża­glo­we­go, skła­da­ją­ce się z omasz­to­wa­nia, oża­glo­wa­nia i oli­no­wa­nia

 (1.6) ekon. zob. tech­nicz­ne uz­bro­je­nie pracy.

Wiktionary

Uz­bro­je­nie – wszel­kie tech­nicz­ne środ­ki walki umoż­li­wia­ją­ce za­da­nie prze­ciw­ni­ko­wi strat w lu­dziach (sile żywej) i sprzę­cie. Wy­róż­nia­nych jest wiele ro­dza­jów uz­bro­je­nia wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go przez różne for­ma­cje woj­sko­we na prze­strze­ni dzie­jów. []

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­sio­ne wy­dat­ki na zakup po­ja­zdu nie poz­wo­li­ły nam na pełne uz­bro­je­nie go w sprzęt ra­tow­ni­czo-ga­śni­czy.

 (1.2) Uz­bro­je­nie tego od­dzia­łu ppanc. bę­dzie skła­dać się z 4 ka­ra­bi­nów ppanc. poz­wa­la­ją­cych na pe­ne­tra­cję pan­ce­rza gru­bo­ści do 80 mm na la­we­tach trój­no­gich oraz 4 dział o pe­ne­tra­cji do 100 mm w obu­do­wach pan­cer­nych ale bez gra­nat­ni­ków w ro­dza­ju Ba­zo­o­ki.

 (1.4) Uz­bro­je­nie sieci wo­do­cią­go­wej bę­dzie skła­dać się z 4 hy­dran­tów po­dziem­nych ppoż. DN 80 mm z za­su­wa­mi od­ci­na­ją­cy­mi DN 80 mm na odej­ściach trój­ni­ków oraz 4 zasuw li­nio­wych DN 100 mm w obu­do­wach te­le­sko­po­wych i skrzyn­kach ro­dza­ju B (wg PN-M-74081).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzbrɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: uzbroi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzbroić dk., uzbrajać ndk.

 ims. uzbrojony

 rzecz. uzbrajanie n., zbroja ż.

 przym. uzbrojony, uzbrojeniowy

Wiktionary


uzbrojeniowy

przy­miot­nik od: uz­bro­je­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z uz­bro­je­niem, do­ty­czą­cy uz­bro­je­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzbrojenie n.

Wiktionary


uzbrojony

1. wy­po­sa­żyć, za­o­pa­trzyć w na­rzę­dzia walki, w sprzęt woj­sko­wy;
2. za­o­pa­trzyć w na­rzę­dzia pracy;
3. wy­po­sa­żyć w ma­szy­ny, przy­rzą­dy, za­ło­żyć in­sta­la­cje, urzą­dze­nia ochron­ne;
4. uczy­nić bombę, minę, za­pal­nik go­to­wy­mi do dzia­ła­nia


SJP.pl

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) po­sia­da­ją­cy broń przy sobie

 (1.2) ma­ją­cy wy­po­sa­że­nie słu­żą­ce by­to­wa­niu, przetr­wa­niu lub roz­wo­jo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­wę­że były to dłu­gie tar­cze opie­ra­ne o zie­mię, a uz­bro­jo­ny był niemi pier­wszy sze­reg pie­cho­ty, za­sła­nia­ją­cy strzel­ców z ku­sza­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzbrojenie n.

 czas. uzbrajać ndk., uzbroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbrojny

 (1.2) wyposażony

Wiktionary


uzda

część uprzę­ży lub rzędu koń­skie­go na­kła­da­na na głowę zwie­rzę­cia, poz­wa­la­ją­ca na kie­ro­wa­nie nim; ogło­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. część uprzę­ży konia, muła lub osła;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • uzda – ogło­wie (konia)
  • Uzda – mia­sto w ob­wo­dzie miń­skim Bia­ło­ru­si

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uździenica ż., uzdeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogłowie, kantar

Wiktionary


uzdatniacz

w tech­ni­ce: urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­now­ne­go uzdat­nia­nia wody uży­tej po­przed­nio, np. w pro­ce­sach prze­my­sło­wych, lub po­cho­dzą­cej ze ście­ków; uty­li­za­tor


SJP.pl


uzdatnialnia

w tech­ni­ce: ze­spół urzą­dzeń słu­żą­cych do do­sto­so­wa­nia po­bie­ra­nej ze źró­deł na­tu­ral­nych wody do wy­ma­gań sta­wia­nych wo­dzie pit­nej lub wo­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­nej w ja­kichś pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych; oczy­szczal­nia


SJP.pl


uzdatniać

w tech­ni­ce: czy­nić peł­no­war­to­ścio­wym, do­sto­so­wy­wać do okre­ślo­nych wy­mo­gów, na­da­wać cze­muś wy­ma­ga­ną ja­kość; oczy­szczać


SJP.pl


uzdatnić

w tech­ni­ce: uczy­nić peł­no­war­to­ścio­wym, do­sto­so­wać do okre­ślo­nych wy­mo­gów, nadać cze­muś wy­ma­ga­ną ja­kość; oczy­ścić


SJP.pl


uzdać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spo­do­bać

Wiktionary


uzdeczka

zdrob­nie­nie od: uzda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od uzda

 (1.2) anat. drob­na, pa­rzy­sta struk­tu­ra w mózgu znaj­du­ją­ca się w po­bli­żu jego pnia;

Wiktionary

Uzdecz­ka ( ha­be­nu­la) – w ana­to­mii krę­gow­ców struk­tu­ra na­le­żą­ca do oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go. Uzdecz­ki wcho­dzą w skład nadwz­gó­rza. Po­ję­cie to od­no­si się za­rów­no do isto­ty bia­łej, jak rów­nież do jąder (jądra uzde­czek). Uzdecz­ka jest to struk­tu­ra pa­rzy­sta, wi­docz­na na pre­pa­ra­cie pnia mózgu w czę­ści grzbie­to­wej, po­mię­dzy wzgó­rza­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uzda ż.

Wiktionary


uzdolnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­spół cech umoż­li­wia­ją­cych komuś wy­ko­ny­wa­nie dzia­ła­nia w danej dzie­dzi­nie na niez­wy­kłym, wy­so­kim po­zio­mie

Wiktionary

Uzdol­nie­nie (ta­lent) – wro­dzo­ne pre­dy­spo­zy­cje w dzie­dzi­nie in­te­lek­tu­al­nej, ru­cho­wej lub ar­ty­stycz­nej prze­ja­wia­ją­ce się po­nad­prze­cięt­nym stop­niem spraw­no­ści w danej dzie­dzi­nie lub zdol­no­ścią do szyb­kie­go ucze­nia się jej.

W cy­ber­ne­tycz­nej te­o­rii sy­ste­mów au­to­no­micz­nych (au­to­no­mów) ta­lent to pre­fe­ren­cyj­ność ko­re­la­to­ra.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uzdolnić

 przym. uzdolniony, zdolny

 rzecz. zdolność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (przyrodzony) dar, talent, zdolności, iskra boża

Wiktionary


uzdolniony

przy­miot­nik

 (1.1) ob­da­rzo­ny po­nad­prze­cięt­ny­mi umie­jęt­no­ścia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako doś­wiad­czo­na i uzdol­nio­na jas­no­widz­ka Stel­la ofe­ru­je także te­le­fo­nicz­ne sta­wia­nie ta­ro­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdolnienie n.

 czas. uzdolnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utalentowany, zdolny

Wiktionary


uzdowe

→ uzda


SJP.pl

Patrz:

uzda

uzdowo

Uzdo­wo (daw­niej niem. "Usdau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo. W miej­sco­wo­ści tej znaj­du­je się sie­dzi­ba klubu spor­to­we­go UKS Uzdo­wo.

Wikipedia


uzdowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Uzdow­ski – pol­ski urzęd­nik kon­su­lar­ny i woj­sko­wy
  • Wła­dy­sław Boń­cza-Uzdow­ski – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz spor­to­wy
  • Rejon uzdow­ski – rejon w cen­tral­nej Bia­ło­ru­si

Wikipedia


uzdowy

→ uzda


SJP.pl

Patrz:

uzda

uzdrawiacz

uz­dro­wi­ciel;
1. czło­wiek, który przy­wra­ca zdro­wie cho­rym nie­kon­wen­cjo­nal­ny­mi, nie­uz­na­wa­ny­mi przez me­dy­cy­nę me­to­da­mi; zna­chor;
2. prze­no­śnie: czło­wiek, który przy­wra­ca po­żą­da­ny stan cze­goś, np. uz­dra­wiacz go­spo­dar­ki;
3. iro­nicz­nie: zły le­karz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cu­ran­de­ro – lu­do­wy uz­dra­wiacz w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej
  • me­di­ci­ne man – du­cho­wy przy­wód­ca i uz­dra­wiacz w spo­łecz­no­ściach in­diań­skich
  • Uz­dra­wiacz (cza­so­pis­mo) – mie­sięcz­nik o na­tu­ral­nych me­to­dach le­cze­nia
  • Uz­dra­wiacz koni (Horse He­a­ler) – książ­ka Judy Waite
  • Uz­dro­wi­ciel z tro­pi­ków (Me­di­ci­ne Man) – film prod. USA (1992)
  • In­diań­ski uz­dro­wi­ciel (Na­ti­ve He­a­ler) – książ­ka Me­di­ci­ne Grizz­ly­be­ar Lake'a

Wikipedia


uzdrawiaczka

uz­dro­wi­ciel­ka;
1. ko­bie­ta, która przy­wra­ca zdro­wie cho­rym nie­kon­wen­cjo­nal­ny­mi, nie­uz­na­wa­ny­mi przez me­dy­cy­nę me­to­da­mi; zna­chor­ka;
2. prze­no­śnie: ko­bie­ta, która przy­wra­ca po­żą­da­ny stan cze­goś, np. uz­dra­wiacz­ka świa­ta;
3. iro­nicz­nie: zła le­kar­ka


SJP.pl


uzdrawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uz­dro­wić)

 (1.1) czy­nić kogoś zdro­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus uz­dra­wiał ka­le­kich i chro­mych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrawiacz m., uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowienie n.

 przym. uzdrowiskowy

 czas. uzdrowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uleczać

Wiktionary


uzdrowiciel

uz­dra­wiacz;
1. czło­wiek, który przy­wra­ca zdro­wie cho­rym nie­kon­wen­cjo­nal­ny­mi, nie­uz­na­wa­ny­mi przez me­dy­cy­nę me­to­da­mi; zna­chor;
2. prze­no­śnie: czło­wiek, który przy­wra­ca po­żą­da­ny stan cze­goś, np. uz­dro­wi­ciel go­spo­dar­ki;
3. iro­nicz­nie: zły le­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która po­sia­da moc uz­dra­wia­nia i sto­su­je w tym celu me­to­dy nie­prak­ty­ko­wa­ne przez me­dy­cy­nę ofi­cjal­ną; także. ten, kto kogoś uz­dro­wił

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Uz­dro­wi­ciel – osoba pro­wa­dzą­ca prak­ty­ki lecz­ni­cze i proz­dro­wot­ne za­li­cza­ne do ob­sza­ru tzw. me­dy­cy­ny nie­kon­wen­cjo­nal­nej, al­ter­na­tyw­nej lub nie­na­u­ko­wej.

Dzia­ła­nia uz­dro­wi­cie­li obej­mu­ją m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Wszyst­kie nie­szczę­ścia to spraw­ka sza­ta­na! Ja po­tra­fię go wy­pę­dzić – a wtedy pro­ble­my się skoń­czą – mia­ro­wo ude­rza­jąc dło­nią w stół skan­du­je Mie­czy­sław Bart­nik, uz­dro­wi­ciel – Nie muszę nawet roz­ma­wiać z czło­wie­kiem, żeby poz­nać, że jest opę­ta­ny. Wiem od razu – mam doś­wiad­cze­nie. Uz­dro­wi­ciel twier­dzi, że wy­star­czy tylko zlu­stro­wać czło­wie­ka i za­py­tać wa­ha­deł­ka. Sta­wia dia­gno­zę i eg­zor­cyz­mu­je nawet na pod­sta­wie zdję­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrawianie n., uzdrowienie n., zdrowie n., uzdrowisko n.

:: fż. uzdrowicielka ż.

 czas. uzdrowić dk., uzdrawiać ndk.

 przym. uzdrowicielski, uzdrowiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znachor

Wiktionary


uzdrowicielka

uz­dra­wiacz­ka, zna­chor­ka;
1. ko­bie­ta, która przy­wra­ca zdro­wie cho­rym nie­kon­wen­cjo­nal­ny­mi, nie­uz­na­wa­ny­mi przez me­dy­cy­nę me­to­da­mi;
2. iro­nicz­nie: zła le­kar­ka


SJP.pl


uzdrowicielstwo

przy­wra­ca­nie zdro­wia cho­rym nie­kon­wen­cjo­nal­ny­mi, nie­uz­na­wa­ny­mi przez me­dy­cy­nę me­to­da­mi; zna­chor­stwo


SJP.pl


uzdrowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­wró­ce­nie kogoś do zdro­wia

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uz­dro­wić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym ko­ście­le od­no­to­wa­li­śmy już wiele cu­dow­nych uz­dro­wień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uzdrovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowicielka ż., uzdrowisko n.

 czas. uzdrawiać, uzdrowić

 przym. uzdrowiskowy

Wiktionary


uzdrowieniec

osoba po­wra­ca­ją­ca do zdro­wia; oz­dro­wie­niec, re­kon­wa­le­scent


SJP.pl


uzdrowieńczy

oz­dro­wień­czy;
1. od­no­szą­cy się do uz­dro­wień­ca, osoby po­wra­ca­ją­cej do zdro­wia po dłu­giej cho­ro­bie; re­kon­wa­le­scen­cyj­ny;
2. w prze­no­śni: taki, który nie­sie po­pra­wę; uz­dra­wia­ją­cy


SJP.pl


uzdrowisko

miej­sco­wość słu­żą­ca jako oś­ro­dek lecz­ni­czy i wy­po­czyn­ko­wy ze wzglę­du na wa­run­ki kli­ma­tycz­ne, obec­ność źró­deł lecz­ni­czych, po­kła­dów bo­ro­wi­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sco­wość ma­ją­ca na­tu­ral­ne wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze

 (1.2) miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa

Wiktionary

Uz­dro­wi­sko, ku­rort – miej­sco­wość dy­spo­nu­ją­ca na­tu­ral­ny­mi czyn­ni­ka­mi lecz­ni­czy­mi, do któ­rych za­li­cza się wody mi­ne­ral­ne oraz wła­ści­wo­ści kli­ma­tycz­ne. Wa­run­kiem ko­niecz­nym do ut­wo­rze­nia uz­dro­wi­ska (lub uczy­nie­nia miej­sco­wo­ści uz­dro­wi­skiem) jest wy­stę­po­wa­nie wa­lo­rów przy­rod­ni­czych. Wody mi­ne­ral­ne służą do ką­pie­li lecz­ni­czych i do ku­ra­cji pit­nej, a wła­ści­wo­ści kli­ma­tycz­ne sto­so­wa­ne są w kli­ma­to­te­ra­pii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uz­dro­wi­sku leczy się cho­ro­by gość­co­we, stany po­u­ra­zo­we wy­ma­ga­ją­ce re­ha­bi­li­ta­cji, cho­ro­by ukła­du po­kar­mo­we­go, dróg od­de­cho­wych, ukła­du krą­że­nia, ukła­du ner­wo­we­go cho­ro­by ko­bie­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyzdrowienie n., zdrowienie n., uzdrowienie n., uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowicielka ż.

:: zdrobn. zdróweczko n.

 czas. zdrowieć ndk., wyzdrowieć dk., uzdrowić dk.

 przym. zdrowy, zdrowotny, uzdrowiskowy

 wykrz. zdrówko

 przysł. zdrowo

Wiktionary


uzdrowiskowy

przy­miot­nik od: uz­dro­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z uz­dro­wi­skiem, do­ty­czą­cy uz­dro­wi­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrowie n., uzdrowisko n., uzdrowiciel m., uzdrowicielka ż., uzdrowieniec m., uzdrawianie n., uzdrowienie n.

 czas. uzdrawiać ndk., uzdrowić dk.

 przysł. uzdrowiskowo

 wykrz. zdrówko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrojowy, kuracyjny

Wiktionary


uzdrowić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uz­dra­wiać)

 (1.1) uczy­nić kogoś zdro­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus uz­dro­wił nie­wi­do­me­go od uro­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈdrɔvʲit͡ɕ, AS: uzdrovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrowienie n., uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowisko n.

 czas. uzdrawiać

 przym. uzdrowiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uleczyć, wyleczyć

Wiktionary


uzerować

wy­ko­nać ze­ro­wa­nie in­sta­la­cji elek­trycz­nej (za­bez­pie­cze­nie przed po­ra­że­niem prą­dem)


SJP.pl


uzewnętrzniać

oka­zy­wać to, co się czuje


SJP.pl


uzewnętrznienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzew­nętrz­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɛvnɛ̃nˈṭʃʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzevnẽnṭšʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzewnętrznić

Wiktionary


uzewnętrznić

oka­zać to, co się czuje, myśli


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uzew­nętrz­niać)

 (1.1) zob. uzew­nętrz­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɛvˈnɛ̃nṭʃʲɲit͡ɕ, AS: uzevnẽnṭšʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zewnętrzny

 przysł. zewnętrznie, zewnątrz

 przyim. zewnątrz

 rzecz. uzewnętrznienie n.

Wiktionary


uzgadnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uz­gad­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzgadniać ndk.

Wiktionary


uzgadniać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­pro­wa­dzać do zgody

 (1.2) do­pro­wa­dzać do zgod­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈɡadʲɲät͡ɕ, AS: uzgadʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzgadnianie n., uzgodnienie n.

 czas. uzgodnić dk.

Wiktionary


uzgodnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uz­god­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɡɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzgodʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzgodnić, uzgadniać

Wiktionary


uzgodnieniowy

→ uz­god­nie­nie


SJP.pl

Patrz:

uzgodnienie

uzgodnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|uz­gad­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈɡɔdʲɲit͡ɕ, AS: uzgodʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzgadniać

 rzecz. uzgodnienie n.

Wiktionary


uzi

[czy­taj: uz-i] marka iz­ra­el­skich pi­sto­le­tów ma­szy­no­wych


SJP.pl


uziarnienie

Uziar­nie­nie (skład gra­nu­lo­me­trycz­ny, gra­nu­la­cja) – roz­kład wiel­ko­ści zia­ren roz­drob­nio­ne­go ma­te­ria­łu. Uziar­nie­nie okre­śla się w la­bo­ra­to­rium, ba­da­jąc pro­cen­to­wą za­war­tość po­szcze­gól­nych frak­cji w sto­sun­ku do cię­ża­ru całej prób­ki ba­da­ne­go kru­szy­wa lub grun­tu.

Wikipedia


uzieleniać

daw­niej: po­kry­wać zie­le­nią; za­zie­le­niać, uma­jać, uga­jać


SJP.pl


uziemianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzie­miać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uziemienie n., nieuziemianie n., ziemianka ż.

 czas. uziemić, uziemiać ndk.

Wiktionary


uziemiać

1. łą­czyć część urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go z zie­mią;
2. po­tocz­nie: unie­moż­li­wiać lub ogra­ni­czać swo­bod­ne dzia­ła­nie;
3. po­tocz­nie: za­bi­jać kogoś;
4. daw­niej, w prze­no­śni: spro­wa­dzać kogoś na zie­mię, do re­a­liów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uzie­mić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|uzie­mić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uziemianie n., uziemienie n., uziom mrz., ziemianka ż.

 czas. uziemić dk.

Wiktionary


uziemienie

in­sta­la­cja słu­żą­ca do elek­trycz­ne­go po­łą­cze­nia cze­goś z zie­mią za po­mo­cą prze­wo­du za­koń­czo­ne­go ele­men­tem za­głę­bio­nym w grun­cie; uziom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elektr. in­sta­la­cja od­pro­wa­dza­ją­ca ła­dun­ki elek­trycz­ne do grun­tu;

 (1.2) pot. lotn. spo­wo­do­wa­nie, że sa­mo­lot nie wy­le­ci

 (1.3) od­czas. nazwa czyn­no­ści od­pro­wa­dze­nia ła­dun­ków elek­trycz­nych do grun­tu

Wiktionary

Uzie­mie­nie – prze­wód wy­ko­na­ny z prze­wod­ni­ka łą­czą­cy ciało na­e­lek­try­zo­wa­ne z zie­mią. W wy­ni­ku po­łą­cze­nia ciało na­e­lek­try­zo­wa­ne od­da­je lub przyj­mu­je od­po­wied­nią licz­bę ła­dun­ków, ule­ga­jąc zo­bo­jęt­nie­niu (staje się elek­trycz­nie obo­jęt­ne).

W elek­tro­tech­ni­ce i elek­tro­ni­ce – po­łą­cze­nie okre­ślo­ne­go punk­tu ob­wo­du elek­trycz­ne­go z zie­mią, celem za­pew­nie­nia bez­piecz­nej i pra­wi­dło­wej pracy urzą­dzeń elek­trycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Za­mon­to­wa­nie od­grom­ni­ka po­win­no spo­wo­do­wać uzie­mie­nie każ­de­go wy­ła­do­wa­nia at­mos­fe­rycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ziemianka ż., uziom mrz., uziemianie n., ziemia ż.

 czas. uziemić dk., uziemiać ndk.

 przym. uziomowy

Wiktionary


uziemiony

1. po­łą­czyć część urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go z zie­mią;
2. po­tocz­nie: unie­moż­li­wić lub ogra­ni­czyć swo­bod­ne dzia­ła­nie;
3. po­tocz­nie: zabić kogoś;
4. daw­niej, w prze­no­śni: spro­wa­dzić kogoś na zie­mię, do re­a­liów


SJP.pl


uziemić

1. po­łą­czyć część urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go z zie­mią;
2. po­tocz­nie: unie­moż­li­wić lub ogra­ni­czyć swo­bod­ne dzia­ła­nie;
3. po­tocz­nie: zabić kogoś;
4. daw­niej, w prze­no­śni: spro­wa­dzić kogoś na zie­mię, do re­a­liów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uzie­miać)

 (1.1) elektr. po­łą­czyć czę­ści urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go z zie­mią przy uży­ciu prze­wo­du

 (1.2) pot. unie­moż­li­wić lub w zna­czą­cy spo­sób ogra­ni­czyć komuś dzia­ła­nie

 (1.3) pot. iron. zabić kogoś

 (1.4) daw. przen. spro­wa­dzić kogoś na zie­mię; uczy­nić re­al­nym, ziem­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ziemianka ż., uziemianie n., uziemienie n., uziom mrz., ziemia ż.

 czas. uziemiać ndk.

Wiktionary


uziemnik

Uziem­nik (nóż uzie­mia­ją­cy) – łącz­nik elek­trycz­ny przez­na­czo­ny do uzie­mia­nia torów prą­do­wych. Są przez­na­czo­ne do zwie­ra­nia i uzie­mia­nia odłą­czo­nych ob­wo­dów i urzą­dzeń elek­trycz­nych. Na przy­kład bez­pie­czeń­stwo prac kon­ser­wa­cyj­no-re­mon­to­wych przy wy­łącz­ni­ku wy­ma­ga ot­war­tych odłącz­ni­ków po obu stro­nach wy­łącz­ni­ka i obu­stron­ne­go uzie­mie­nia wy­łą­czo­nej czę­ści pola roz­dziel­ni.

Wikipedia


uziom

in­sta­la­cja słu­żą­ca do elek­trycz­ne­go po­łą­cze­nia cze­goś z zie­mią za po­mo­cą prze­wo­du za­koń­czo­ne­go ele­men­tem za­głę­bio­nym w grun­cie; uzie­mie­nie


SJP.pl

Uziom – me­ta­lo­wa elek­tro­da lub ze­spół elek­trod umie­szczo­ny w wil­got­nej war­stwie grun­tu, za­pew­nia­ją­cy po­łą­cze­nie przed­mio­tów uzie­mia­nych i grun­tu („ziemi”) z moż­li­wie małą re­zy­stan­cją.

W elek­tro­tech­ni­ce uzio­ma­mi na­zy­wa się przed­mio­ty me­ta­lo­we (pręty, rury, płyty) nie­i­zo­lo­wa­ne, znaj­du­ją­ce się w ziemi i przez­na­czo­ne lub wy­ko­rzy­sty­wa­ne do celów uzie­mie­nia.

Wikipedia


uziomowy

→ uziom


SJP.pl

Patrz:

uziom

uzjasz

imię mę­skie


SJP.pl


uzmysławiać

uz­my­sło­wiać (rzad­ko);
1. czy­nić przed­mio­tem bez­poś­red­nie­go wra­że­nia; una­ocz­niać, wy­ra­żać;
2. spra­wiać, żeby ktoś coś pojął, zro­zu­miał; uś­wia­da­miać, uprzy­tom­niać (uprzy­tam­niać)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uz­my­sło­wić)

 (1.1) czy­nić coś bez­poś­red­nim wra­że­niem

 (1.2) spra­wiać, że coś jest dla kogoś zro­zu­mia­łe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam drze­wo prze­wró­ci­ło się na sa­mo­chód, ale do­pie­ro sam widok do­szczęt­nie zni­szczo­ne­go po­ja­zdu i po­wa­lo­ne­go drze­wa uz­my­sła­wiał po­wa­gę ka­ta­stro­fy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzmysłowić dk.

 rzecz. uzmysłowienie n., uzmysławianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unaoczniać

Wiktionary


uzmysłowiać

rzad­ko: uz­my­sła­wiać;
1. czy­nić przed­mio­tem bez­poś­red­nie­go wra­że­nia; una­ocz­niać, wy­ra­żać;
2. spra­wiać, żeby ktoś coś pojął, zro­zu­miał; uś­wia­da­miać, uprzy­tom­niać (uprzy­tam­niać)


SJP.pl


uzmysłowić

1. uczy­nić przed­mio­tem bez­poś­red­nie­go wra­że­nia; una­ocz­nić, wy­ra­zić;
2. spra­wić, żeby ktoś coś pojął, zro­zu­miał; uś­wia­do­mić, uprzy­tom­nić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uz­my­sła­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uz­my­sła­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojna w Za­to­ce po­ka­za­ła rów­nież, kto rzą­dzi świa­tem, uz­my­sło­wi­ła da­rem­ność prze­ciw­sta­wia­nia się Sta­nom Zjed­no­czo­nym.

 (1.1) Do­pie­ro lot­ni­cze, kon­trol­ne misje roz­poz­naw­cze uz­my­sło­wi­ły do­sko­na­łe wprost ma­sko­wa­nie sprzę­tu bo­jo­we­go przez prze­bie­głych Ira­kij­czy­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzmɨˈswɔvʲit͡ɕ, AS: uzmysu̯ovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzmysłowienie n.

 czas. uzmysławiać

Wiktionary


uznam

1. dojść do prze­ko­na­nia, że coś jest wła­ści­we;
2. stwier­dzić jakiś fakt;
3. wziąć za kogoś, za coś itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa przy­brzeż­na na Bał­ty­ku za­my­ka­ją­ca od pół­noc­ne­go za­cho­du Zalew Szcze­ciń­ski, po­dzie­lo­na mię­dzy Pol­skę a Niem­cy;

 (1.2) geogr. mia­sto le­żą­ce po nie­miec­kiej stro­nie wyspy Uznam (1.1)

Wiktionary

Uznam ( Use­dom) – wyspa przy­brzeż­na na Bał­ty­ku na po­gra­ni­czu Pol­ski (wo­je­wództ­wo za­chod­nio­po­mor­skie) i Nie­miec (po­wiat Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald, Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie), za­my­ka­ją­ca od pół­noc­ne­go za­cho­du Zalew Szcze­ciń­ski.

Po­wierzch­nia 445 km², z czego w Pol­sce około 72 km²; sil­nie rozcz­łon­ko­wa­na, z licz­ny­mi pół­wy­spa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świ­no­uj­ście leży na wy­spach Uznam i Wolin.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uznamski

Wiktionary


uznamski

→ Uznam (wyspa na Morzu Bał­tyc­kim)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uz­na­mu, zwią­za­ny z Uz­na­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈnãmsʲci, AS: uznãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uznam mrz.

Wiktionary


uznanie

1. po­wa­ża­nie, po­sza­no­wa­nie, sza­cu­nek;
2. zda­nie, opi­nia, sąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sza­cu­nek, po­wa­ża­nie, po­dziw

 (1.2) przy­ję­cie za praw­dę

 (1.3) ocena, wy­czu­cie

 (1.4) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uznać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • swo­bod­ne uz­na­nie, uz­na­nie ad­mi­ni­stra­cyj­ne
  • uz­na­nie oj­co­stwa (do 2009 r. uz­na­nie dziec­ka) przez męż­czyz­nę (zob. po­cho­dze­nie dziec­ka)
  • kon­dem­na­cja stat­ku
  • ne­u­tra­li­za­cja pań­stwa
  • no­stry­fi­ka­cja dy­plo­mu
  • uz­na­nie mię­dzy­na­ro­do­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) De­cyz­ja o po­wro­cie spot­ka­ła się z uz­na­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈznãɲɛ, AS: uznãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uznawać

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


uznaniowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób opar­ty na czy­jejś swo­bod­nej, su­biek­tyw­nej oce­nie, a nie na sztyw­nych prze­pi­sach, twar­dych re­gu­łach czy au­to­ma­tycz­nych pro­ce­du­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uznaniowość ż.

 przym. uznaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arbitralnie

Wiktionary


uznaniowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest uz­na­nio­we; cecha tych, któ­rzy są uz­na­nio­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uznaniowy

 przysł. uznaniowo

Wiktionary


uznaniowy

przy­dzie­la­ny jako wyraz uz­na­nia za pracę, za za­słu­gi (np. na­gro­da uz­na­nio­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­leż­ny od czy­jejś de­cyz­ji, oceny lub uz­na­nia, a nie przyz­na­wa­ny au­to­ma­tycz­nie na pod­sta­wie sztyw­nych zasad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uznaniowość ż.

 przym. uznaniowo

Wiktionary


uznany

1. dojść do prze­ko­na­nia, że coś jest wła­ści­we;
2. stwier­dzić jakiś fakt;
3. wziąć za kogoś, za coś itp.


SJP.pl


uznawalność

→ uz­na­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

uznawalny

uznawalny

da­ją­cy się uz­na­wać


SJP.pl


uznawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uz­na­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuznaˈvãɲɛ, AS: uznavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uznawać

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


uznawać

1. do­cho­dzić do prze­ko­na­nia, że coś jest wła­ści­we;
2. stwier­dzać jakiś fakt;
3. brać za kogoś, za coś itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uznać)

 (1.1) stwier­dzać, że ktoś lub coś ma okre­ślo­ne cechy

 (1.2) stwier­dzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym

 (1.3) zga­dzać się z czymś

 (1.4) pot­wier­dzać czy­jeś prawa, po­zy­cję, su­we­ren­ność

 (1.5) do­cho­dzić do pot­wier­dze­nia cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uznać)

 (2.1) stwier­dzać, do­cho­dzić do wnio­sku

cza­sow­nik zwrot­ny uz­na­wać się

 (3.1) stwier­dzać, że ma się okre­ślo­ne cechy, prawa lub po­zy­cję

 (3.2) pot­wier­dzać wza­jem­nie swoje prawa, po­zy­cję, su­we­ren­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uz­na­waj go za głup­ca tylko na pod­sta­wie pier­wsze­go wra­że­nia.

 (1.2) Długo uz­na­wał ją za swoją za­gi­nio­ną córkę.

 (1.3) Szef nie uz­na­wał moich ar­gu­men­tów.

 (1.4) Póki co żaden kraj nie uz­na­je no­wych władz Hon­du­ra­su.

 (1.5) Audyt długo uz­na­wał nasz bi­lans.

 (3.1) Król An­glii Hen­ryk VIII uz­na­wał się zwierzch­ni­kiem Ko­ścio­ła w swoim kró­le­stwie.

 (3.2) Obyd­wie loże wol­no­mu­lar­skie usta­li­ły, że uz­na­ją się wza­jem­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈnavat͡ɕ, AS: uznavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. znawstwo n., uznanie, uznawanie, uznawalność

 przym. uznany

 czas. uznać, znać, poznawać, przyznawać, doznawać, wyznawać, zaznawać, zeznawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uważać za, rozpoznać

 (1.2) pomylić z, wziąć za

 (1.3) przyjmować, przyznawać, dopuszczać, zgadzać się

 (1.4) honorować; koncesjonować, pozwalać, zezwalać, potwierdzać

 (3.1) uważać się

 (3.2) honorować się

Wiktionary


uznać

1. dojść do prze­ko­na­nia, że coś jest wła­ści­we;
2. stwier­dzić jakiś fakt;
3. wziąć za kogoś, za coś itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uz­na­wać)

 (1.1) zob. uz­na­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Pani, tym wień­cem, uwi­tym z liści ro­śli­ny, któ­rej nazwa twemu imie­niu od­po­wia­da, ko­ro­nu­je cię na kró­lo­wę na­sze­go grona. Jako wład­czy­ni, na­ka­zuj wszyst­ko, co za po­ży­tecz­ne dla ucie­chy i roz­ko­szy na­sze­go to­wa­rzy­stwa uz­nasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuznat͡ɕ, AS: uznać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uznawać ndk., znać ndk.

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


uznański

naz­wi­sko


SJP.pl


uznoić

bar­dzo zmę­czyć, utru­dzić, znu­żyć


SJP.pl


uzo

any­żo­wa wódka grec­ka; ouzo; ouzon


SJP.pl

Uzo (ngr. ούζο) – grec­ka wódka o smaku any­żo­wym i o za­war­to­ści al­ko­ho­lu do 48%; za­li­cza­na do ape­ri­ti­fów. Naj­po­pu­lar­niej­szy w Gre­cji napój al­ko­ho­lo­wy.

Po­da­wa­na zaz­wy­czaj z wodą (w do­dat­ko­wej szklan­ce); po roz­cień­cze­niu zmie­nia kolor na mlecz­ny, po­dob­nie jak inne ape­ri­ti­fy wyt­wa­rza­ne na bazie anyż­ku (np. ab­synt).

Wikipedia


uzualny

do­ty­czą­cy zwy­cza­ju; zwy­czaj­ny, zwy­kły


SJP.pl


uzup.

skrót od: uzu­peł­nie­nie, uzu­peł­nił, uzu­peł­nio­ny


SJP.pl


uzupełniacz

1. uzu­peł­nia­ją­cy wkład lub zapas;
2. prze­sta­rza­le: osoba, która coś uzu­peł­nia


SJP.pl


uzupełniająco

→ uzu­peł­nia­ją­cy


SJP.pl

Patrz:

uzupełniający

uzupełniający

bę­dą­cy do­peł­nie­niem cze­goś


SJP.pl


uzupełnialny

moż­li­wy do uzu­peł­nie­nia


SJP.pl


uzupełnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzu­peł­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzupełniać ndk.

Wiktionary


uzupełnianka

za­da­nie po­le­ga­ją­ce na wpi­sy­wa­niu bra­ku­ją­cych frag­men­tów w puste miej­sca


SJP.pl


uzupełniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uzu­peł­nić)

 (1.1) czy­nić coś kom­plet­nym, do­da­wać czego bra­ku­je

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uzu­peł­niać się (dk. uzu­peł­nić się)

 (2.1) do­peł­niać się wza­jem­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzuˈpɛwʲɲät͡ɕ, AS: uzupeu̯ʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzupełnić dk.

 rzecz. zupełność ż., uzupełnienie n., uzupełnianie n.

 przysł. zupełnie

 przym. zupełny, pełny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodawać, dołączać, dopisywać, dopowiadać, dorzucać

Wiktionary


uzupełnienie

uczy­nić kom­plet­nym; do­peł­nić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co jest do­peł­nie­niem, roz­wi­nię­ciem, do­dat­kiem do cze­goś

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzu­peł­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzupɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzupeu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzupełniać, uzupełnić

 ims. uzupełniający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodatek

Wiktionary


uzupełnieniowy

→ uzu­peł­nie­nie


SJP.pl

Patrz:

uzupełnienie

uzupełnić

uczy­nić kom­plet­nym; do­peł­nić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uzu­peł­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uzu­peł­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalał sobie pół szklan­ki, a resz­tę uzu­peł­nił wodą so­do­wą z ener­dow­skie­go sy­fo­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzuˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: uzupeu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzupełnienie n., zupełność ż.

 przysł. zupełnie

 przym. zupełny

 czas. uzupełniać

Wiktionary


uzurpacja

za­gar­nię­cie wła­dzy wbrew prawu, przy­wła­szcze­nie sobie cu­dzych praw do cze­goś


SJP.pl


uzurpacyjny

→ uzur­pa­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z uzur­pa­cją, uzur­po­wa­niem

Wiktionary

Patrz:

uzurpacja

Powiązane:

 rzecz. uzurpowanie n., uzurpacja ż., uzurpatorstwo n., uzurpator mos., uzurpatorka ż.

 czas. uzurpować ndk.

 przym. uzurpatorski

 przysł. uzurpatorsko

Wiktionary


uzurpator

osoba przej­mu­ją­ca bez­praw­nie wła­dzę, tytuł lub sta­no­wi­sko, czę­sto przez prze­moc, pod­stęp lub ma­ni­pu­la­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który bez­praw­nie przy­wła­szcza sobie tytuł, wła­dzę albo cudze prawa do cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzurˈpatɔr, AS: uzurpator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzurpowanie n., uzurpacja ż., uzurpatorstwo n.

:: fż. uzurpatorka ż.

 czas. uzurpować ndk.

 przym. uzurpatorski, uzurpacyjny

 przysł. uzurpatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samozwaniec, przywłaszczyciel

Wiktionary


uzurpatorka

ko­bie­ta przej­mu­ją­ca wła­dzę bez zgody oto­cze­nia, sa­moz­wań­czy dyk­ta­tor


SJP.pl

Uzur­pa­tor­ka ( La Usur­pa­do­ra) – mek­sy­kań­ska te­le­no­we­la wy­pro­du­ko­wa­na przez wyt­wór­nię Te­le­vi­sa w 2019 roku. W roli ty­tu­ło­wej San­dra Echeverría. Nowa wer­sja Pa­u­li­ny.

Pol­ska pre­mie­ra se­ria­lu od­by­ła się 1 paź­dzier­ni­ka 2020 o go­dzi­nie 12.55 w TV4.

Wikipedia


uzurpatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z uzur­pa­to­rem, do­ty­czą­cy uzur­pa­to­ra, wła­ści­wy uzur­pa­to­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzurpator mrz., uzurpatorka ż., uzurpowanie n., uzurpacja ż., uzurpatorstwo n.

 czas. uzurpować ndk.

 przym. uzurpacyjny

 przysł. uzurpatorsko

Wiktionary


uzurpatorstwo

nie­słusz­ne przy­wła­szcze­nie sobie praw do cze­goś; uzur­pa­cja


SJP.pl


uzurpowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzur­po­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzurpɔˈvãɲɛ, AS: uzurpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzurpować

 rzecz. uzurpator mos.

 przym. uzurpacyjny, uzurpatorski

Wiktionary


uzurpować

1. za­gar­nąć, zgar­niać wła­dzę wbrew prawu;
2. prze­no­śnie: zgła­szać, zgło­sić nie­słusz­ne pre­ten­sje do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) bez­praw­nie, sa­mo­wol­nie za­gar­niać, przy­wła­szczać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te słowa są skie­ro­wa­ne do wszyst­kich, któ­rzy uzur­pu­ją sobie prawo do de­cy­do­wa­nia w tej spra­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzurˈpɔvat͡ɕ, AS: uzurpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzurpator m., uzurpatorka ż., uzurpowanie n., uzurpacja ż.

 przym. uzurpacyjny, uzurpatorski

Wiktionary


uzus

zwy­czaj, prak­ty­ka; usus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) utar­ty zwy­czaj, usta­lo­na prak­ty­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuzus, AS: uzus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uzusowy

 przysł. uzusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usus

Wiktionary


uzwarcenie

roz­sze­rze­nie danej prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej tak, by była ona prze­strze­nią zwar­tą


SJP.pl

Uz­war­ce­nie, ina­czej kom­pak­ty­fi­ka­cja, prze­dłu­że­nie zwar­te lub roz­sze­rze­nie zwar­te – roz­sze­rze­nie danej prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej tak, by była ona prze­strze­nią zwar­tą.

Wikipedia


uzwiązkowienie

od­se­tek pra­cow­ni­ków, któ­rzy zrze­sze­ni są w związ­kach za­wo­do­wych


SJP.pl


uzwoić

na­wi­nąć izo­lo­wa­ny prze­wód elek­trycz­ny na okre­ślo­ne czę­ści urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go


SJP.pl


uzwojenie

na­wi­nąć izo­lo­wa­ny prze­wód elek­trycz­ny na okre­ślo­ne czę­ści urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elektr. część ob­wo­du ma­gne­tycz­ne­go od­po­wie­dzial­na za wyt­wa­rza­nie stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go

Wiktionary

Uz­wo­je­nie – część ob­wo­du ma­gne­tycz­ne­go od­po­wie­dzial­na za wyt­wa­rza­nie stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go. Uz­wo­je­nie może być ele­men­tem cewki, ma­szy­ny elek­trycz­nej, trans­for­ma­to­ra, re­zy­sto­ra dru­to­we­go.

W celu uni­knię­cia wy­dzie­la­nia się cie­pła i zwią­za­nych z tym strat mocy uz­wo­je­nie prze­waż­nie wy­ko­ny­wa­ne jest z do­bre­go prze­wod­ni­ka elek­trycz­ne­go, zaz­wy­czaj z mie­dzi, któ­re­go po­szcze­gól­ne zwoje są odi­zo­lo­wa­ne elek­trycz­nie od sie­bie i od ewen­tu­al­ne­go rdze­nia ma­gne­tycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zwojnica ż.

Wiktionary


uzysk

ilość pro­duk­tu uzy­ska­ne­go po pro­ce­sie pro­duk­cyj­nym


SJP.pl


uzyskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzy­skać.

 (1.2) otrzy­ma­nie tego o co się sta­ra­ło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɨˈskãɲɛ, AS: uzyskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzyskać, uzyskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobycie, pozyskanie

Wiktionary


uzyskać

otrzy­mać coś, co było przed­mio­tem sta­rań


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uzy­ski­wać)

 (1.1) zob. uzy­ski­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spor­to­wiec uzy­skał świet­ny wynik w biegu na sto me­trów.

 (1.1) Apple uzy­skał pa­tent na pio­no­wy pasek prze­wi­ja­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈzɨskat͡ɕ, AS: uzyskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzyskanie n., zysk m.

 czas. uzyskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobyć, osiągnąć

Wiktionary


uzyskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uzy­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzyskiwać ndk.

Wiktionary


uzyskiwać

cza­sow­nik

 (1.1) otrzy­my­wać coś o co się za­bie­ga­ło, sta­ra­ło się otrzy­mać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okre­ślić więc trze­ba za­sa­dy po­stę­po­wa­nia, dzię­ki któ­rym uzy­sku­je się wie­dzę na­u­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɨˈsʲcivat͡ɕ, AS: uzysʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzyskać dk.

 rzecz. uzyskanie n., uzyskiwanie n., zysk mrz.

Wiktionary


uzz

skrót od: Uni­wer­sy­tet Ziem Za­chod­nich


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Uni­wer­sy­tet Ziem Za­chod­nich;

Wiktionary


uzza

Uzza – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, Iz­ra­e­li­ta, syn Abi­na­da­ba, brat Achio.

Wraz z bra­tem pro­wa­dził wóz z Arką Przy­mie­rza do Mia­sta Da­wi­do­we­go. Kiedy przy­by­li na kle­pi­sko Na­ko­na, woły szarp­nę­ły wozem, a Uzza dot­knął Arki, chcąc ją pod­trzy­mać, za co zo­stał śmier­tel­nie po­ra­żo­ny przez Jahwe.

Wikipedia


uzębienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. sto­mat. anat. ze­staw wszyst­kich zębów u da­ne­go osob­ni­ka;

 (1.2) techn. kom­plet zębów w okre­ślo­nych na­rzę­dziach

Wiktionary

Uzę­bie­nie ( den­ti­tio) – ze­spół wszyst­kich zębów wy­stę­pu­ją­cych w jamie ust­nej jed­ne­go osob­ni­ka. Cechy uzę­bie­nia są cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ce­cha­mi tak­so­nów, szcze­gól­nie istot­ny­mi w pa­le­o­zo­o­lo­gii przy ba­da­niach ma­te­ria­łu ko­pal­ne­go.

Na uzę­bie­nie da­ne­go osob­ni­ka skła­da się łuk zę­bo­wy górny ("arcus den­ta­lis su­pe­rior") i łuk zę­bo­wy dolny ("arcus den­ta­lis in­fe­rior").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­ka­cze, kły i zęby trzo­no­we uzę­bie­nia mlecz­ne­go za­stę­po­wa­ne są zę­ba­mi sta­ły­mi: sie­ka­cza­mi, kłami i zę­ba­mi przed­trzo­no­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzębioność ż., ząb m., ząbek m., zębisko n., zębatka ż., zębacz m., ząbkowanie n., zazębianie n., zazębienie n.

 czas. ząbkować ndk., zazębiać ndk., zazębić dk.

 przym. uzębiony, zębaty

 temsłow. -zębny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zęby, ząbki

Wiktionary


uzębiony

przy­miot­nik

 (1.1) anat. ma­ją­cy zęby

 (1.2) techn. wy­po­sa­żo­ny w zęby, opa­trzo­ny zę­ba­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ząb mrz., uzębienie n.

Wiktionary


uzłowaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie tul­skim;

Wiktionary

Uzło­wa­ja, Uzło­wa ( Узловая) – mia­sto w Rosji, w Ob­wo­dzie tul­skim, w Pod­mo­skiew­skim Za­głę­biu Wę­glo­wym.

Wikipedia


uzłośliwiać

czy­nić zło­śli­wym


SJP.pl


uón

za­i­mek oso­bo­wy

 (1.1) góry. on

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) góry. niedź­wiedź

Wiktionary


ućciwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ucz­ci­wy

Wiktionary


ućknąć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. uciec

Wiktionary


uł

[czy­taj: u-EŁ] skrót od: Uni­wer­sy­tet Łódz­ki


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = eduk. Uni­wer­sy­tet Łódz­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania stu­diu­je an­gli­sty­kę na UŁ.

 (1.1) Wy­ko­pa­li­ska pro­wa­dzi­li na­u­kow­cy z In­sty­tu­tu Ar­che­o­lo­gii UŁ oraz Mu­ze­um Re­gio­nal­ne­go w Ra­dom­sku.

Wiktionary


uładzić

1. upo­rząd­ko­wać;
2. po­go­dzić się z samym sobą


SJP.pl


ułamanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uła­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułamywanie n., ułam m., ułamek m., ułamkowość ż., ułom m., ułomek m., ułomność ż., ułomnostka ż., ułomny mos.

 czas. ułamywać ndk., ułamać dk.

 przym. ułomny, ułamkowy

 przysł. ułomnie, ułamkowo, ułamkowie

Wiktionary


ułamać

1. od­dzie­lić część cze­goś przez ła­ma­nie; odła­mać;
2. uła­mać się - zo­stać uła­ma­nym


SJP.pl


ułamek

1. ilo­raz dwóch liczb na­tu­ral­nych, za­pi­sy­wa­nych jedna nad drugą, od­dzie­lo­nych po­zio­mą kre­ską, lub w po­sta­ci dzie­sięt­nej;
2. odła­ma­na od ca­ło­ści część; odła­mek; ka­wa­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. zapis dzie­le­nia za po­mo­cą po­zio­mej kre­ski roz­dzie­la­ją­cej dziel­ną od dziel­ni­ka (zwa­nych w tej sy­tu­a­cji licz­ni­kiem i mia­now­ni­kiem)

 (1.2) frag­ment ca­ło­ści

Wiktionary

Uła­mek – wy­ra­że­nie aryt­me­tycz­ne lub al­ge­bra­icz­ne po­sta­ci for­mu­la_1 gdzie for­mu­la_2 i for­mu­la_3 są do­wol­ny­mi wy­ra­że­nia­mi tego typu. Wiel­kość for­mu­la_2 jest znana jako licz­nik, for­mu­la_3 jako mia­now­nik, a od­dzie­la­ją­ca je linia jako kre­ska ułam­ko­wa. War­to­ścią ułam­ka jest ilo­raz licz­ni­ka przez mia­now­nik, dla­te­go war­tość ta ist­nie­je tylko dla mia­now­ni­ków róż­nych od zera – dzie­le­nie for­mu­la_6 nie jest okre­ślo­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1/2 to uła­mek wła­ści­wy, po­nie­waż jed­ność jest mniej­sza od dwóch.

 (1.2) Cena kla­wia­tu­ry to tylko nie­wiel­ki uła­mek ceny ca­łe­go kom­pu­te­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwãmɛk, AS: uu̯ãmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułam m., ułamkowość ż., ułom m., ułomek m., ułomność ż., ułomnostka ż., ułamywanie n., ułamanie n.

 czas. ułamywać ndk., ułamać dk.

 przym. ułomny, ułamkowy

 przysł. ułomnie, ułamkowo, ułamkowie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) część

Wiktionary


ułamkowy

przy­miot­nik od: uła­mek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. do­ty­czą­cy ułam­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułamek m., ułamanie n., ułamkowość ż., ułomność ż.

 czas. ułamać dk.

Wiktionary


ułan

żoł­nierz lek­kiej ka­wa­le­rii ut­wo­rzo­nej w Pol­sce w XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. hist. żoł­nierz lek­kiej ka­wa­le­rii ut­wo­rzo­nej w Pol­sce w XVIII w.; ; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­by­li ułani pod okien­ko, • Pu­ka­ją, wo­ła­ją: – Puść, pa­nien­ko!

 (1.1) Serce struch­la­łe­go dziec­ka ło­mo­ce pod mun­du­rem ułana i nie­wy­mow­na trwo­ga że­laz­ny­mi ob­cę­gi ści­ska pier­si, gdy wcho­dzą tłu­mem szum­nym w progi ko­ścio­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuwãn, AS: uu̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułanka ż., Ułan m./ż., Ułanowicz m./ż., ułania ż.

 przym. ułański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lansjer

Wiktionary


ułanbatorczyk

miesz­ka­niec Ułan Bator


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ułan Ba­to­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwãnbaˈtɔrt͡ʃɨk, AS: uu̯ãnbatorčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułan Bator n./mrz.

:: fż. ułanbatorka ż.

 przym. ułanbatorski

Wiktionary


ułanbatorka

miesz­kan­ka Ułan Bator


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ułan Bator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwãnbaˈtɔrka, AS: uu̯ãnbatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułan Bator n./mrz.

:: fm. ułanbatorczyk mos.

 przym. ułanbatorski

Wiktionary


ułanbatorski

przy­miot­nik od: Ułan Bator (sto­li­ca Mon­go­lii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ułan Bator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwãnbaˈtɔrsʲci, AS: uu̯ãnbatorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułan Bator mrz./n., ułanbatorczyk mos., ułanbatorka ż.

Wiktionary


ułanka

krzew z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, o dwu­barw­nych, zwi­sa­ją­cych kwia­tach, ros­ną­cy w Mek­sy­ku i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, ho­do­wa­ny jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa; fuk­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. fuk­sja

 (1.2) ułań­ska ro­ga­tyw­ka

 (1.3) kurt­ka ułań­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułan m., ułańskość ż., Ułanowice nmos., Ułanowicz m./ż., Ułanowski m., Ułanowska ż.

 przym. ułański

Wiktionary


ułanowice

Uła­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


ułanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ułanowo

Uła­no­wo (niem. Uh­len­horst) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kłec­ko.

Wikipedia


ułanudeński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ułan Ude albo po­cho­dzą­cy z Ułan Ude, zwią­za­ny z Ułan Ude

Wiktionary


ułapiać

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. uj­mo­wać, chwy­tać ręką; łapać;
2. łapać, za­trzy­my­wać kogoś lub coś


SJP.pl


ułapić

uca­pić; daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. ująć, chwy­cić ręką; cap­nąć, zła­pać;
2. poj­mać, zła­pać, za­trzy­mać kogoś lub coś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|uła­piać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­lut­ka czer­wo­na rącz­ka z pal­ca­mi gru­bo­ści za­pał­ki z nie­spo­dzie­wa­ną siłą uła­pi­ła palec Cesi, a cien­kie nóżki, os­wo­bo­dzo­ne z pie­luch, wy­ko­na­ły kilka ener­gicz­nych kop­nia­ków.

Wiktionary


ułar

az­ja­tyc­ki ptak z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


SJP.pl


ułaskawienie

w ter­mi­no­lo­gii praw­ni­czej: usta­wo­wy, po­wszech­ny akt łaski po­le­ga­ją­cy na cał­ko­wi­tym lub czę­ścio­wym da­ro­wa­niu kary za pewne prze­stęp­stwa; am­ne­stia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we da­ro­wa­nie ska­za­ne­mu kary orze­czo­nej pra­wo­moc­nie przez sąd lub za­mia­na ta­kiej kary na ła­god­niej­szą;

 (1.2) pot. do­ku­ment, któ­re­go pod­pi­sa­nie skut­ku­je uła­ska­wie­niem (1.1)

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uła­ska­wić.

Wiktionary

Uła­ska­wie­nie – in­dy­wi­du­al­ny akt in­ge­ren­cji od­po­wied­nie­go or­ga­nu wła­dzy wy­ko­naw­czej lub usta­wo­daw­czej w kom­pe­ten­cje wła­dzy są­dow­ni­czej po­le­ga­ją­cy naj­czę­ściej na cał­ko­wi­tym da­ro­wa­niu kary lub też czę­ścio­wym zła­go­dze­niu po­sta­no­wień wy­ro­ku są­do­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pież prze­ba­czył mu, ale nigdy nie wy­stą­pił z ofi­cjal­nym wnio­skiem o uła­ska­wie­nie, po­zo­sta­wia­jąc spra­wę wła­dzom wło­skim.

 (1.2) Sę­dzio­wie ska­za­li na śmierć Ja­no­si­ka i wyrok wy­ko­na­li jak naj­spiesz­niej, a gdy z Wied­nia od ce­sa­rza na­desz­ło uła­ska­wie­nie, już było za późno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uu̯askavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łaska ż., łaskawca m., łaskawość ż., ułaskawianie n.

 czas. ułaskawiać ndk., ułaskawić dk.

 przym. łaskawy

 rzecz. łaskawie

 przysł. łaskawie

Wiktionary


ułaskawieniowy

→ uła­ska­wie­nie


SJP.pl

Patrz:

ułaskawienie

ułaskawić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|uła­ska­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łaskawość ż., łaskawca mos., ułaskawianie n., łaska ż., ułaskawienie n.

 przym. łaskawy

Wiktionary


ułatwiacz

po­tocz­nie: coś, co ułat­wia życie lub jakąś czyn­ność


SJP.pl


ułatwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ułat­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwatˈfʲjä̃ɲɛ, AS: uu̯atfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwiać

 rzecz. łatwość ż., ułatwienie n.

 przym. łatwy

Wiktionary


ułatwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ułat­wić)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się dla kogoś łat­wiej­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ręka zwil­żo­na śliną, udo spo­co­ne, ułat­wia od­mien­ną fer­men­ta­cję, która de­cy­du­je o smaku cy­ga­ra…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwatfʲjät͡ɕ, AS: uu̯atfʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwić dk.

 rzecz. ułatwienie n., ułatwianie n., łatwość ż., łatwizna ż.

 przym. łatwy

 przysł. łatwo, łatwiutko

Wiktionary


ułatwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co spra­wia, że coś jest łat­wiej­sze

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwiać ndk., ułatwić dk.

 rzecz. ułatwianie n., łatwość ż.

 przysł. łatwo

 przym. łatwy

Wiktionary


ułatwić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ułat­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ułat­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale dziś wła­śnie i w tejże chwi­li po­sta­na­wia zro­bić wszyst­ko, żeby ułat­wić spot­ka­nie szczę­śli­wej na­rze­czo­nej z jej nie­szczęs­nym szczę­ściem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwatfʲit͡ɕ, AS: uu̯atfʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwiać

 przysł. łatwo, łatwiutko

 rzecz. łatwość ż., łatwizna ż., ułatwienie n.

 przym. łatwy

Wiktionary


uławiać

1. chwy­tać coś na wędkę, w sidła itp.;
2. za­u­wa­żać, na­tę­ża­jąc uwagę


SJP.pl


uławicenie

rzad­ko o ska­łach: uła­wi­cić się - uło­żyć się w po­sta­ci warstw o wy­raź­nie zaz­na­czo­nych gra­ni­cach


SJP.pl


uławicić

rzad­ko o ska­łach: uła­wi­cić się - uło­żyć się w po­sta­ci warstw o wy­raź­nie zaz­na­czo­nych gra­ni­cach


SJP.pl


ułazów

Uła­zów (w la­tach 1977–1981 Ło­mi­ny – przy­czy­ny zmia­ny nazwy nie­wia­do­me) – wieś po­ło­żo­na na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Stary Dzi­ków. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad rzecz­ką Wi­ro­wą, 7 km na pół­noc­ny wschód od Sta­re­go Dzi­ko­wa.

Wikipedia


ułański

do­ty­czą­cy ułana


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z uła­na­mi, do­ty­czą­cy uła­nów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne uła­nom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułan m., ułanka ż., ułańskość ż., Ułanowice nmos., Ułanowicz m./ż., Ułanowski m., Ułanowska ż.

Wiktionary


ułom

obraź­li­wie: osoba nie­peł­no­spraw­na fi­zycz­nie lub in­te­lek­tu­al­nie; uło­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. odła­ma­ny frag­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułamanie n., ułamek mrz., ułomnostka ż., ułomność ż.

 czas. ułamać dk., ułamywać ndk.

 przym. ułomny

 przysł. ułomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odłamek, ułomek

Wiktionary


ułomek

1. uła­ma­ny ka­wa­łek cze­goś;
2. frag­ment cze­goś;
3. obraź­li­wie: osoba nie­peł­no­spraw­na fi­zycz­nie lub in­te­lek­tu­al­nie; ułom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. odła­ma­ny ka­wa­łek cze­goś

 (1.2) daw. mat. uła­mek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. cia­maj­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułamanie n., ułamek mrz., ułomność ż.

Wiktionary


ułomna

1. ma­ją­cy jakąś wadę bu­do­wy; bę­dą­cy ka­le­ką; nie­do­łęż­ny;
2. nie­do­sko­na­ły, słaby


SJP.pl


ułomnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób nie­wy­star­cza­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułamanie n., ułamek mrz., ułom mrz., ułomnostka ż., ułomność ż.

 czas. ułamać dk., ułamywać ndk.

 przym. ułomny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedostatecznie

Wiktionary


ułomniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ułom­nie


SJP.pl


ułomniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ułom­ny


SJP.pl


ułomnostka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ujem­na cecha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułom mrz., ułamanie n., ułamek mrz., ułomność ż.

 czas. ułamać dk., ułamywać ndk.

 przym. ułomny

 przysł. ułomnie

Wiktionary


ułomność

1. bycie ułom­nym, ka­le­kim;
2. bycie nie­do­sko­na­łym, sła­bym, nie­u­dol­nym;
3. wada, przy­wa­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wada, ne­ga­tyw­na cecha cze­goś

 (1.2) ka­lect­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: uu̯õmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułam m., ułamek m., ułamkowość ż., ułom m., ułomek m., ułomnostka ż., ułamywanie n., ułamanie n., ułomny mos.

 czas. ułamywać ndk., ułamać dk.

 przym. ułomny, ułamkowy

 przysł. ułomnie, ułamkowo, ułamkowie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defekt, wada

 (1.2) kalectwo, inwalidztwo

Wiktionary


ułomny

1. ma­ją­cy jakąś wadę bu­do­wy; bę­dą­cy ka­le­ką; nie­do­łęż­ny;
2. nie­do­sko­na­ły, słaby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy wady bu­do­wy ciała

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy braki, nie­do­sko­na­ło­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek z wa­da­mi bu­do­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułom mrz., ułamanie n., ułamek mrz., ułomnostka ż., ułomność ż.

 przysł. ułomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleki, niepełnosprawny

 (1.2) niedoskonały, niesprawny

 (2.1) inwalida, kaleka, niepełnosprawny

Wiktionary


ułowić

zła­pać zwie­rzę; zło­wić


SJP.pl


ułożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uło­żyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: uu̯ožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanie n., układ m., układanka ż., układacz m., układaczka ż.

 czas. ułożyć dk., układać ndk.

 przym. układowy, złożony, układny

Wiktionary


ułożony

1. upo­rząd­ko­wać
2. stwo­rzyć z mniej­szych czę­ści; zło­żyć
3. nadać kształt
4. umie­ścić po­zio­mo; po­ło­żyć
5. stwo­rzyć, np. mowę
6. usta­lić, roz­pla­no­wać
7. uło­żyć się:
a) po­ło­żyć się
b) przy­brać kształt
c) mieć prze­bieg
d) dojść do po­ro­zu­mie­nia


SJP.pl


ułożyć

1. upo­rząd­ko­wać
2. stwo­rzyć z mniej­szych czę­ści; zło­żyć
3. nadać kształt
4. umie­ścić po­zio­mo; po­ło­żyć
5. stwo­rzyć, np. mowę
6. usta­lić, roz­pla­no­wać
7. uło­żyć się:
a) po­ło­żyć się
b) przy­brać kształt
c) mieć prze­bieg
d) dojść do po­ro­zu­mie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ukła­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ukła­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mistrz Iluz­ji de­li­kat­nie spró­bo­wał uło­żyć Noc­ne­go Śpie­wa­ka w wy­god­niej­szej po­zy­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: uu̯ožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanie n., układ m., ułożenie n., układanka ż.

 czas. układać

 przym. złożony, układny

Wiktionary


ułtowo

Uł­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. 1 stycz­nia 2003 bę­dą­ce do­tych­cza­so­wy­mi czę­ścia­mi wsi Po­fol­warcz­ne i Stara Wieś zo­sta­ły zlik­wi­do­wa­ne jako osob­ne miej­sco­wo­ści.

Wikipedia


ułuda

coś, co jest wyt­wo­rem wy­o­braź­ni, nie­praw­dzi­we wy­o­bra­że­nie o kimś lub o czymś; złuda, złu­dze­nie, uro­je­nie, iluz­ja


SJP.pl


ułudka

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny szorst­ko­list­nych


SJP.pl

Ułud­ka ("Omp­ha­lo­des") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych. W tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu obej­mo­wał ponad 20 ga­tun­ków, ale po po­dzia­le za­cho­wa­no tu tylko 11 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju roz­cią­ga się na po­łud­nio­wą Eu­ro­pę i po­łud­nio­wo-za­chod­nią Azję – na ob­sza­rze od Por­tu­ga­lii po Pa­ki­stan.

Wikipedia


ułudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ułud­nie


SJP.pl


ułudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ułud­ny


SJP.pl


ułudność

cecha cze­goś spra­wia­ją­ce­go wra­że­nie praw­dzi­we­go; złud­ność, ilu­zo­rycz­ność, po­zor­ność


SJP.pl


ułudny

taki, który łudzi; ist­nie­ją­cy tylko w wy­o­braź­ni; złud­ny


SJP.pl


ułupać

rzad­kie: po­ro­zbi­jać coś na ka­wał­ki, od­dzie­lić coś od ja­kiejś ca­ło­ści po­przez łu­pa­nie, rą­ba­nie, zwła­szcza przy po­mo­cy sie­kie­ry


SJP.pl


ułupywać

łu­piąc, ro­zbi­jać coś na ka­wał­ki


SJP.pl


ułus

1. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na i ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na tu­rec­kich i mon­gol­skich ko­czow­ni­czych ple­mion środ­ko­wej Azji i Sy­be­rii
2. dawna ko­zac­ka osada ko­czow­ni­cza lub stałe osied­le ko­zac­kie


SJP.pl

Ułus (ros.: "улус"; j. ja­kuc­ki: "улуус") – pier­wot­nie z tur. "ple­mię, lud" – ogół lud­no­ści u ko­czow­ni­ków tu­rec­kich i mon­gol­skich pod­po­rząd­ko­wa­nej jed­ne­mu wład­cy (kagan, chan), na­stęp­nie jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na, spo­łecz­na i te­ry­to­rial­na ko­czow­ni­ków ple­mion w środ­ko­wej Azji i Sy­be­rii.

Wikipedia


ułęski

przy­miot­nik od: Ułęż, gmina w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ułęża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułęż m., ułężanin m., ułężanka ż.

Wiktionary


ułęż

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ułęż – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Ułęż. Leży na po­gra­ni­czu Wy­so­czyz­ny Że­le­chow­skiej i Pra­do­li­ny Wie­prza. Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­na w Ziemi Stę­życ­kiej w Ma­ło­pol­sce.

Miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa. Wieś o cha­rak­te­rze uli­ców­ki.

Wikipedia


ułężanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ułęża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułęż m.

:: fż. ułężanka ż.

 przym. ułęski

Wiktionary


ułężanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ułęża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułęż m.

:: fm. ułężanin m.

 przym. ułęski

Wiktionary


uń

forma ścią­gnię­ta

 (1.1) książk. u niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũɲ, AS: ũń

Wiktionary


uś

[czy­taj: uś] skrót od: Uni­wer­sy­tet Ślą­ski (czy­ta­ny także jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = eduk. Uni­wer­sy­tet Ślą­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stu­den­ci UŚ-u wzię­li czyn­ny udział w dy­sku­sji.

Wiktionary


uścianin

1. miesz­ka­niec Uścia (wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Uścia Gor­lic­kie­go (wsi w Pol­sce);
3. miesz­ka­niec Uścia nad Łabą (mia­sta w Cze­chach);
4. miesz­ka­niec Uścia nad Or­li­cą (mia­sta w Cze­chach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uścia Gor­lic­kie­go

 (1.2) miesz­ka­niec Uścia Sol­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. uścianka ż.

 przym. uściański

Wiktionary


uścianka

1. miesz­kan­ka Uścia (wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Uścia Gor­lic­kie­go (wsi w Pol­sce);
3. miesz­kan­ka Uścia nad Łabą (mia­sta w Cze­chach);
4. miesz­kan­ka Uścia nad Or­li­cą (mia­sta w Cze­chach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uścia Gor­lic­kie­go

 (1.2) miesz­kan­ka Uścia Sol­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. uścianin m.

 przym. uściański

Wiktionary


uściański

→ Uście Gor­lic­kie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uścia Gor­lic­kie­go

 (1.2) do­ty­czą­cy Uścia Sol­ne­go

Wiktionary

Patrz:

Uście Gorlickie

Powiązane:

 rzecz. uścianin m., uścianka ż.

Wiktionary


uście

1. wieś w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w gmi­nie Kol­sko;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Ho­ry­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uście – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Kol­sko
  • Uście – część wsi Da­mie­ni­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Uście – przy­sió­łek wsi Sad­ko­wa Góra w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Bo­ro­wa
  • Uście – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim
  • Uście – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie mi­ko­ła­jow­skim
  • Uście – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie ber­szadz­kim
  • Uście nad Łabą – mia­sto w Cze­chach, sto­li­ca kraju ustec­kie­go
  • Uście nad Or­li­cą – mia­sto w Cze­chach, w kraju par­du­bic­kim
  • Ustia (re­gion Re­gion Dubăsari) Uście – miej­sco­wość w Moł­da­wii
  • Ustia (re­gion Gol­de­ni) Uście – miej­sco­wość w Moł­da­wii
  • Uście (rzeka)
  • Uście Bi­sku­pie

Wikipedia


uścielić

re­gio­nal­nie: usłać


SJP.pl


uścimowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uści­mo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uścimów m.

:: fż. uścimowianka ż.

 przym. uścimowski

Wiktionary


uścimowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uści­mo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uścimów m.

:: fm. uścimowianin m.

 przym. uścimowski

Wiktionary


uścimowski

przy­miot­nik od: Uści­mów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uści­mo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uścimów m., uścimowianin m., uścimowianka ż.

Wiktionary


uścimów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gmina Uści­mów – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim
  • Stary Uści­mów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Nowy Uści­mów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Uści­mów-Ko­lo­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Bitwa pod Uści­mo­wem

Wikipedia


uścinowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


uścisk

1. ob­ję­cie kogoś i przy­tu­le­nie;
2. uchwy­ce­nie cze­goś w dłoń i ści­śnię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uchwy­ce­nie cze­goś

 (1.2) gest po­da­nia sobie rąk

 (1.3) oto­cze­nie kogoś ra­mio­na­mi i przy­tu­le­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɕt͡ɕisk, AS: uśćisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uściśnięcie n., ścisk m.

 czas. uścisnąć, uściskać, ścisnąć, ściskać

Wiktionary


uściskać

mocno objąć, ująć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (ndk. ści­skać)

 (1.1) objąć ra­mio­na­mi w ge­ście przy­jaź­ni, czu­ło­ści lub ser­decz­no­ści; mocno przy­tu­lić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uści­skać się (ndk. ści­skać się)

 (2.1) uści­skać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dłu­giej ro­złą­ce wresz­cie uści­skał swoją sio­strę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uściskanie n., uścisk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. uścisnąć

 (2.1) war. uścisnąć się

Wiktionary


uściskiwać

mocno uj­mo­wać; wy­ści­ski­wać


SJP.pl


uścisnąć

cza­sow­nik

 (1.1) objąć z ca­łych sił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chwy­ci­ła go za rękę i uścis­nę­ła, uśmie­cha­jąc się przy tym w taki spo­sób, że znów po­czuł mro­wie­nie w ple­cy­e­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uścisk mrz.

Wiktionary


uścięcice

Uścię­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Opa­le­ni­ca. Ok. 1 km na za­chód od Uścię­cic prze­pły­wa Mo­gil­ni­ca Środ­ko­wa.

Wikipedia


uściług

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Uści­ług (ukr. Устилуг) – mia­sto na Ukra­i­nie, w re­jo­nie wło­dzi­mier­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go. 2,1 tys. miesz­kań­ców. Leży na gra­ni­cy z Pol­ską, nad Bu­giem, na­prze­ciw­ko pol­skiej wsi Zosin, na Wo­ły­niu. W mie­ście funk­cjo­nu­je dro­go­we przej­ście gra­nicz­ne Uści­ług – Zosin oraz sta­cja ko­le­jo­wa Uści­ług, po­ło­żo­na na linii Wło­dzi­mierz Wo­łyń­ski – Łu­dzin – LHS.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uściłuski

Wiktionary


uściński

naz­wi­sko


SJP.pl


uściślać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uści­ślić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|uści­ślić.

Wiktionary


uściślenie

spre­cy­zo­wać


SJP.pl


uściślić

spre­cy­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uści­ślać)

 (1.1) okre­ślić ści­śle lub ści­ślej

 (1.2) uczy­nić ści­słym lub ści­ślej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W umo­wie po­win­no się uści­ślić , po jakim cza­sie w ko­mi­sie można ob­ni­żyć cenę to­wa­ru i do ja­kiej kwoty.

 (1.2) Panie pośle, pro­szę uści­ślić py­ta­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ścisły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dookreślić, sprecyzować, ujednoznacznić

Wiktionary


uśl

Uni­wer­sy­tet Ślą­ski


SJP.pl


uśliczniać

czy­nić ślicz­nym, ślicz­niej­szym; upięk­szać


SJP.pl


uślimtany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pła­ka­ny

Wiktionary


uśliniać

mocno bru­dzić śliną; za­śli­niać


SJP.pl


uśliniony

1. mocno zwil­żyć, po­bru­dzić śliną; na­śli­nić;
2. uśli­nić się -
a) mocno po­bru­dzić się włas­ną śliną;
b) mocno po­bru­dzić się wza­jem­nie swo­i­mi śli­na­mi;
c) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zać ocho­tę na coś; na­śli­nić się, po­śli­nić się, ośli­nić się, ob­śli­nić się


SJP.pl


uślinić

1. mocno zwil­żyć, po­bru­dzić śliną; na­śli­nić;
2. uśli­nić się -
a) mocno po­bru­dzić się włas­ną śliną;
b) mocno po­bru­dzić się wza­jem­nie swo­i­mi śli­na­mi;
c) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zać ocho­tę na coś; na­śli­nić się, po­śli­nić się, ośli­nić się, ob­śli­nić się


SJP.pl


uślizg

prze­su­nie­cie się koła po­ja­zdu me­cha­nicz­ne­go w kie­run­ku po­przecz­nym do kie­run­ku jazdy


SJP.pl


uśmiany

taki, który się uśmiał


SJP.pl


uśmiać

uśmiać się - uba­wić się, na­śmiać się do roz­pu­ku


SJP.pl


uśmiech

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmia­na wy­ra­zu twa­rzy, która jest prze­ja­wem od­czu­wa­nia ra­do­ści, za­do­wo­le­nia, ro­zba­wie­nia, ser­decz­no­ści lub iro­nii;

Wiktionary

Uśmiech – wyraz twa­rzy, gry­mas pow­sta­ją­cy przez na­pię­cie mię­śni po obu stro­nach ust, oraz (w peł­niej­szym uśmie­chu) na­pię­cie mię­śni wokół oczu. Jest wspól­nym dla wszyst­kich ludzi wy­ra­zem ta­kich emo­cji jak szczę­ście i ro­zba­wie­nie, choć ba­da­nia kul­tur po­ka­zu­ją, że spo­sób jego uży­cia jest bar­dzo różny w róż­nych kul­tu­rach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­cho­dząc po­słał mi z da­le­ka swój pro­mien­ny uśmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɕmʲjɛx, AS: uśmʹi ̯eχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiechnięcie n., śmiech m., śmieszek m., śmieszka ż., półuśmiech m., podśmiechujka ż., uśmiechanie n., śmianie n., uśmianie n., wyśmiewanie n., wyśmianie n., obśmiewanie n., obśmianie n., ośmieszanie n., ośmieszenie n., prześmiewczość ż., śmieszność ż.

:: zdrobn. uśmieszek m.

 czas. uśmiechać się ndk., śmiać się ndk., uśmiać się dk., wyśmiewać ndk., wyśmiać dk., obśmiewać ndk., obśmiać dk., ośmieszać ndk., ośmieszyć dk.

 przym. prześmiewczy, śmieszny, śmiesznawy, roześmiany

 przysł. śmiesznie, prześmiewczo, śmiesznawo

Wiktionary


uśmiechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uśmie­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech m., uśmieszek m.

 czas. uśmiechać ndk.

 przym. uśmiechliwy

Wiktionary


uśmiechnięty

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się uśmie­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­cho­dy ko­lej­no za­trzy­my­wa­ły się na pod­jeź­dzie, gdzie wy­sia­da­ją­cych witał uśmiech­nię­ty ka­mer­dy­ner.

 (1.1) Ty­tu­ło­we „spoj­rze­nie tu­ry­sty” (…) oz­na­cza po­szu­ki­wa­nie przez nas zna­ków, które pot­wier­dzą nasze wy­o­bra­że­nia. Paryż ma być ro­man­tycz­ny, An­gli­cy dżen­tel­meń­scy, Ta­jo­wie uśmiech­nię­ci. Chce­my, żeby nasze wa­ka­cje były nie­pow­ta­rzal­ne i wy­jąt­ko­we, z dala od pu­ła­pek tu­ry­stycz­nych, ale to, czy uz­na­my je za udane, lub nie, za­le­ży głów­nie od tego, czy pot­wier­dzą się nasze wy­o­bra­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ, AS: uśmʹi ̯eχʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uśmiechnąć się dk., uśmiechać się ndk.

Wiktionary


uśmiercenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­zba­wie­nie kogoś życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiercanie n., śmierć ż., śmiertelny mos.

 czas. uśmiercić dk., uśmiercać ndk.

 przym. śmiertelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabicie, zamordowanie; pot. ukatrupienie

Wiktionary


uśmiercić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uśmier­cać)

 (1.1) książk. po­wo­do­wać czy­jąś śmierć

 (1.2) książk. roz­po­wszech­niać fał­szy­we in­for­ma­cje o czy­jejś śmier­ci

 (1.3) książk. po­wo­do­wać, że coś prze­sta­je ist­nieć lub pra­wi­dło­wo funk­cjo­no­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uɕˈmʲjɛrʲt͡ɕit͡ɕ, AS: uśmʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śmiertelny mos., uśmiercanie n., śmiertelniczka ż., śmierć ż., śmiertelnik m., śmiertelność ż., uśmiercenie n.

 czas. uśmiercać ndk.

 przysł. śmiertelnie

 przym. śmiertelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabijać

 (1.3) niszczyć

Wiktionary


uśmierzający

1. czy­nić mniej dot­kli­wym, ła­go­dzić, uspo­ka­jać, koić;
2. po­skra­miać, ukró­cać, tłu­mić


SJP.pl


uśmierzać

1. czy­nić mniej dot­kli­wym, ła­go­dzić, uspo­ka­jać, koić;
2. po­skra­miać, ukró­cać, tłu­mić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uśmie­rzyć)

 (1.1) med. zmniej­szać bądź usu­wać ob­ja­wy

 (1.2) po­wo­do­wać ustę­po­wa­nie lub za­koń­cze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uśmie­rzać się (dk. uśmie­rzyć się)

 (2.1) sta­wać się mniej do­kucz­li­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmierzanie n., uśmierzenie n.

 przym. uśmierzający

 przysł. uśmierzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koić, łagodzić

 (1.2) tłumić

Wiktionary


uśmierzyć

1. uczy­nić mniej dot­kli­wym, za­ła­go­dzić, uspo­ko­ić, ukoić;
2. po­skro­mić, ukró­cić, stłu­mić


SJP.pl


uśmieszać

daw­niej:
1. roz­we­se­lać, ro­zba­wiać, roz­śmie­szać;
2. czy­nić śmiesz­nym, ośmie­szać


SJP.pl


uśmieszek

zdrob­nie­nie od: uśmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wy­raź­ny uśmiech wy­ra­ża­ją­cy czę­sto drwi­nę, iro­nię albo po­gar­dę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɕmʲjɛʃɛk, AS: uśmʹi ̯ešek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech m., śmiech m., uśmiechanie n.

Wiktionary


uśmiewać

uśmie­wać się - śmiać się do roz­pu­ku


SJP.pl


uśnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uśnice nmos., uśniczanin m., uśniczanka ż.

Wiktionary


uśniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uśnice nmos.

:: fż. uśniczanka ż.

 przym. uśnicki

Wiktionary


uśniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uśnice nmos.

:: fm. uśniczanin m.

 przym. uśnicki

Wiktionary


uśniem

chlu­śniem, bo uśniem - żar­to­bli­we wy­ra­że­nie uży­wa­ne w celu za­chę­ce­nia do wy­pi­cia ko­lej­nej por­cji al­ko­ho­lu


SJP.pl


uśnieżać

daw­niej: po­kry­wać śnie­giem; ośnie­żać


SJP.pl


uśnieżenie

sto­pień po­kry­cia śnie­giem da­ne­go te­re­nu


SJP.pl


uśnieżyć

rzad­ko: ośnie­żyć, po­kryć śnie­giem


SJP.pl


uśpian

drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny strze­li­gło­go­wa­tych


SJP.pl


uśpienie

1. spra­wić, że ktoś za­śnie;
2. wy­tłu­mić, przy­ga­sić, osła­bić;
3. wpro­wa­dzić w stan po­dob­ny do snu w celu prze­pro­wa­dze­nia ope­ra­cji;
4. zabić zwie­rzę przez wstrzy­knię­cie środ­ka usy­pia­ją­ce­go;
5. uśpić się - prze­sta­rza­łe: zas­nąć


SJP.pl


uśpić

1. spra­wić, że ktoś za­śnie;
2. wy­tłu­mić, przy­ga­sić, osła­bić;
3. wpro­wa­dzić w stan po­dob­ny do snu w celu prze­pro­wa­dze­nia ope­ra­cji;
4. zabić zwie­rzę przez wstrzy­knię­cie środ­ka usy­pia­ją­ce­go;
5. uśpić się - prze­sta­rza­łe: zas­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. usy­piać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|usy­piać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uśpić się (ndk. usy­piać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|usy­piać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spać

 rzecz. uśpienie n.

Wiktionary


uśrednianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uś­red­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśrednienie n., średnica ż.

 czas. uśredniać ndk., uśrednić dk.

Wiktionary


uświadamiacz

po­tocz­nie: osoba, dzię­ki któ­rej ktoś za­czy­na zda­wać sobie z cze­goś spra­wę, orien­to­wać się w czymś


SJP.pl


uświadamiający

wy­ja­śnia­ją­cy spra­wy zwią­za­ne z ży­ciem sek­su­al­nym


SJP.pl


uświadamiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uś­wia­do­mić)

 (1.1) czy­nić kogoś świa­do­mym ja­kie­goś faktu, sy­tu­a­cji, związ­ku itp., uz­my­sła­wiać komuś coś

 (1.2) wy­ra­biać w kimś świa­do­mość i orien­ta­cję w ja­kiejś dzie­dzi­nie (np. po­li­tycz­nej, sek­su­al­nej), oś­wie­cać kogoś w czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uś­wia­da­miać sobie (dk. uś­wia­do­mić sobie)

 (2.1) zda­wać sobie spra­wę z cze­goś, uz­my­sła­wiać sobie coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uś­wia­da­miać się (dk. uś­wia­do­mić się)

 (3.1) zdo­by­wać orien­ta­cję i wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie (np. po­li­tycz­nej, sek­su­al­nej), oś­wie­cać się w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. świadomie

 rzecz. świadomie n., świadomość ż.

 przym. świadomy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzmysławiać, uprzytamniać

 (1.2) oświecać, edukować

 (2.1) uzmysławiać sobie, uprzytamniać sobie, pojmować

 (3.1) oświecać się, edukować się

Wiktionary


uświadczać

doś­wiad­czać cze­goś re­gu­lar­nie


SJP.pl


uświadomienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świa­do­mość cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy twór­czość taka ma zna­cze­nie za­ra­zy, wobec któ­rej chwy­tać się na­le­ży środ­ków ochron­nych, a jed­nym ze środ­ków ta­kich jest uś­wia­do­mie­nie jej za­raź­li­wo­ści, jest wska­za­nie jej anty-spo­łecz­nych ten­den­cyj.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. świadomie

 rzecz. świadomie n., świadomość ż.

 przym. świadomy

 czas. uświadomić

Wiktionary


uświadomić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uś­wia­da­miać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uś­wia­da­miać.

cza­sow­nik zwrot­ny uś­wia­do­mić sobie

 (2.1) do­ko­na­ny od|uś­wia­da­miać sobie.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wy­gło­sił mo­no­log trwa­ją­cy 20 minut, w któ­rym za­po­wia­dał re­wo­lu­cję w Niem­czech, gdy tylko pro­le­ta­riat uś­wia­do­mi sobie, jak jest wy­zy­ski­wa­ny.

 (2.1) Wła­śnie wtedy wszy­scy uś­wia­do­mi­li sobie, że Xaime i Anita w tym krót­kim cza­sie na Hoth stali się parą, a teraz on mart­wi się o jej bez­pie­czeń­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɕfʲjaˈdɔ̃mʲit͡ɕ, AS: uśfʹi ̯adõmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. świadomy, świadom

 rzecz. świadomie n., świadomość ż., uświadomienie n., uświadamianie n.

 przysł. świadomie

Wiktionary


uświecać

gwa­ro­wo: za­sta­wać, na­po­ty­kać, znaj­do­wać


SJP.pl


uświerknąć

1. po­tocz­nie: prze­marz­nąć;
2. po­tocz­nie: um­rzeć


SJP.pl


uświerkły

1. po­tocz­nie: prze­marz­nąć;
2. po­tocz­nie: um­rzeć


SJP.pl


uświetnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uś­wiet­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uświetnienie n.

 czas. uświetniać ndk., uświetnić dk.

 przysł. świetnie

 przym. świetny

Wiktionary


uświetniać

czy­nić oka­za­łym, wspa­nial­szym, przy­da­wać splen­do­ru


SJP.pl


uświetnić

uczy­nić oka­za­łym, wspa­nial­szym, dodać splen­do­ru


SJP.pl


uświnić

po­tocz­nie:
1. ubru­dzić, upa­prać, po­wa­lać;
2. uś­wi­nić się - ubru­dzić się, upa­prać się, po­wa­lać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. ubru­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uś­wi­nić się (ndk. brak)

 (2.1) pot. ubru­dzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­ber­ta uś­wi­ni­ła cały stół.

 (2.1) Gdzie on się tak uś­wi­nił?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. świntuch mos., świnia ż., świniak mzw., świniarz mos.

 czas. świnić ndk., naświnić dk.

Wiktionary


uświąteczniać

rzad­ko:
1. czy­nić świą­tecz­nym;
2. uś­wią­tecz­niać się - na­bie­rać cha­rak­te­ru świą­tecz­ne­go, uro­czy­ste­go


SJP.pl


uświątecznić

rzad­ko:
1. uczy­nić świą­tecz­nym;
2. uś­wią­tecz­nić się - na­brać cha­rak­te­ru świą­tecz­ne­go, uro­czy­ste­go


SJP.pl


uświęcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uś­wię­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uświęcać

Wiktionary


uświęcać

1. na­da­wać komuś lub cze­muś cechy świę­to­ści;
2. sta­wać się ogól­nie uz­na­wa­nym, zgod­nym z tra­dy­cją


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uś­wię­cić)

 (1.1) spra­wiać, by ktoś lub coś sta­wa­ło się świę­te

 (1.2) czy­nić coś wznio­ślej­szym, szla­chet­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż bo­wiem jest waż­niej­sze, złoto czy przy­by­tek, który uś­wię­ca złoto?

 (1.1) Muszę zad­bać o stan łaski uś­wię­ca­ją­cej, idę do spo­wie­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uświęcić dk., święcić ndk.

 rzecz. uświęcenie n., uświęcanie n.

 przym. uświęcony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsekrować

Wiktionary


uświęcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. od­cza­sow­ni­ko­wy od|uś­wię­cić., uczy­nie­nie świę­tym lub poś­wię­ce­nie Bogu

Wiktionary

Uś­wię­ce­nie – ter­min w te­o­lo­gii wy­wo­dzą­cy się bez­poś­red­nio z Bi­blii. W od­nie­sie­niu do czło­wie­ka, oz­na­cza pro­ces, który roz­po­czy­na się po nowym na­ro­dze­niu. W odróż­nie­niu do uspra­wied­li­wie­nia, które jest jed­no­ra­zo­wym aktem do­ko­na­nym przez Boga, uś­wię­ce­nie trwa nie­u­stan­nie aż do ziem­skiej śmier­ci czło­wie­ka.

Wikipedia


uświęcić

1. nadać komuś lub cze­muś cechy świę­to­ści;
2. stać się ogól­nie uz­na­wa­nym, zgod­nym z tra­dy­cją


SJP.pl


uświęcony

1. nadać komuś lub cze­muś cechy świę­to­ści;
2. stać się ogól­nie uz­na­wa­nym, zgod­nym z tra­dy­cją


SJP.pl


uździenica

1. część rzędu jeź­dziec­kie­go lub uprzę­ży na­kła­da­na na głowę zwie­rzę­cia, poz­wa­la­ją­ca na kie­ro­wa­nie nim; uzda, ogło­wie, tran­zel­ka;
2. ro­dzaj kiełz­na; munsz­tuk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. część uprzę­ży przy­le­ga­ją­ca do głowy konia, słu­żą­ca jako kan­tar i uzda

Wiktionary

Uź­dzie­ni­ca – część rzędu lub uprzę­ży na­kła­da­nej na głowę konia, jeden z ro­dza­jów ogło­wia. Uź­dzie­ni­ca jest typem kan­ta­ra, który umoż­li­wia nie tylko pro­wa­dze­nie i uwią­za­nie konia, ale także wpię­cie kiełz­na i wodzy lub lejc. Sto­so­wa­na prze­waż­nie w uprzę­żach ro­bo­czych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uzda ż.

Wiktionary


uźródławiać

pod­pie­rać źró­dła­mi


SJP.pl


uźródłowić

po­de­przeć źró­dła­mi


SJP.pl


uż

1. rzeka na Ukra­i­nie i Sło­wa­cji, do­pływ La­bor­ca;
2. rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Pry­pe­ci; Usza


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. już

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uż (do­pływ La­bor­ca)
  • Uż (do­pływ Pry­pe­ci)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uż mi sie ziaje, pójmy spać.

Wiktionary


użalać

1. uża­lać się - przed­sta­wiać swoje żale; na­rze­kać, żalić się;
2. uża­lać się (nad kimś) - oka­zy­wać komuś współ­czu­cie, li­to­wać się nad kimś


SJP.pl


użalić

1. uża­lić się - przed­sta­wić swoje żale; po­na­rze­kać, po­ża­lić się;
2. uża­lić się (nad kimś) - oka­zać komuś współ­czu­cie, uli­to­wać się nad kimś


SJP.pl


użarliwić

rzad­ko: uczy­nić żar­li­wym


SJP.pl


użański

→ Uż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Użem (rzeką na Ukra­i­nie i Sło­wa­cji)

Wiktionary

Patrz:

Uż

Powiązane:

 rzecz. Uż m.

Wiktionary


użeranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uże­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użerać ndk.

Wiktionary


użerać

uże­rać się:
1. po­tocz­nie: kłó­cić się zaw­zię­cie o coś;
2. po­tocz­nie: mę­czyć się z kimś


SJP.pl


użhorod

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim Ukra­i­ny;

Wiktionary

Uż­ho­rod (ukr. Ужгород – "Uż­ho­rod", rus. Ужгород – "Užhorod", ros. Ужгород – "Uż­go­rod", węg. "Ungvár", niem. "Ung­war", na sta­rych ma­pach Ga­li­cji rów­nież "Wuh­mar"; ji­dysz אונגװיר, "Ung­wir") – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, nad Użem, przy gra­ni­cy ze Sło­wa­cją. Sto­li­ca ob­wo­du za­kar­pac­kie­go, a także hi­sto­rycz­na sto­li­ca Rusi Za­kar­pac­kiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. użhorodzki

Wiktionary


użhorodzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Uż­ho­ro­dem, do­ty­czą­cy Uż­ho­ro­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użhorod mrz.

Wiktionary


użmauda

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim


SJP.pl

Uż­ma­u­da – wieś po­ło­żo­na w Pol­sce, w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim w gmi­nie Wi­żaj­ny, na gra­ni­cy z woj. war­miń­sko-ma­zur­skim.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Nazwa miej­sco­wo­ści naj­praw­do­po­dob­niej po­cho­dze­nia li­tew­skie­go od słów "malda" - mod­lit­wa, oraz "uż" - za.

Wikipedia


użmaudzki

→ Uż­ma­u­da


SJP.pl

Patrz:

Użmauda

użocki

przy­miot­nik od: Uż (rzeka na Ukra­i­nie i Sło­wa­cji)


SJP.pl


użranczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uż­ra­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użranki nmos.

:: fż. użranczanka ż.

 przym. użranecki

Wiktionary


użranczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uż­ra­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użranki nmos.

:: fm. użranczanin m.

 przym. użranecki

Wiktionary


użranecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uż­ra­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użranki nmos., użranczanin m., użranczanka ż.

Wiktionary


użreć

po­spo­li­cie:
1. ugryźć (zra­nić zę­ba­mi, ukłuć żą­dłem);
2. użreć się - ugryźć się


SJP.pl


użwenty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim;

Wiktionary

Uż­wen­ty (lit. "Užventis") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu sza­wel­skim, 25 km od Kielm w re­jo­nie kielm­skim. Były sto­li­cą jed­ne­go z trak­tów Księ­stwa Żmudz­kie­go.

W roku 1609 król Zyg­munt III Waza ufun­do­wał drew­nia­ny ko­ściół. W 1703 wy­sta­wio­no po­now­nie drew­nia­ny ko­ściół św.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Uż­went|Ms=Uż­wen­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. użwencki

Wiktionary


użycie

za­sto­so­wa­nie, uży­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sko­rzy­sta­nie z cze­goś, za­sto­so­wa­nie, po­słu­że­nie się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spe­cy­ficz­ną me­to­dą pracy z au­to­hip­no­zą jest uży­cie kaset z od­po­wied­nio na­gra­ny­mi se­sja­mi.

 (1.1) To słowo wysz­ło z uży­cia już dawno temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨt͡ɕɛ, AS: užyće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używanie n., użytek m., użyteczność ż., używka ż., używalność ż.

 czas. użyć dk., używać ndk.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastosowanie

Wiktionary


użyczający

osoba da­ją­ca coś komuś bez­płat­nie do użyt­ku na pe­wien czas


SJP.pl


użyczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uży­czyć)

 (1.1) dawać coś do użyt­ku na czas okre­ślo­ny, bez ocze­ki­wa­nia wy­na­gro­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użycz mi tre­na­że­ra na ty­dzień.

Wiktionary


użyczenie

po­ży­czyć; wy­po­ży­czyć


SJP.pl


użyczyć

po­ży­czyć; wy­po­ży­czyć


SJP.pl


użynać

1. od­ci­nać;
2. upi­jać al­ko­ho­lem


SJP.pl


użyszkodnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. in­form. żart. (cza­sem pejor.) użyt­kow­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈʃkɔdʲɲik, AS: užyškodʹńik

Wiktionary


użytecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób uży­tecz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytkownik mos., użytkowniczka ż., użytek mrz., użyteczność ż., bezużyteczność ż.

 przym. użyteczny

Wiktionary


użyteczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: uży­tecz­nie


SJP.pl


użyteczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: uży­tecz­ny; bar­dziej uży­tecz­ny


SJP.pl


użyteczność

su­biek­tyw­nie od­czu­wa­ne za­do­wo­le­nie (ko­rzyść) jakie daje komuś użyt­ko­wa­nie (ko­rzy­sta­nie) cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co przy­no­si po­ży­tek, za­spo­ka­ja czy­jeś po­trze­by

 (1.2) in­form. miara wy­daj­no­ści, efek­tyw­no­ści i sa­tys­fak­cji użyt­kow­ni­ka w od­nie­sie­niu do in­te­rak­tyw­nych urzą­dzeń, apli­ka­cji oraz stron in­ter­ne­to­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • uży­tecz­ność (fi­lo­zo­fia)
  • uży­tecz­ność (eko­no­mia) – zob. też. te­o­ria uży­tecz­no­ści
  • uży­tecz­ność w psy­cho­lo­gii
  • uży­tecz­ność (in­for­ma­ty­ka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: užytečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek m., użytkowość ż., użytkownik m., użytkowniczka ż., użytkowanie n., używanie n., użycie n.

 czas. używać ndk., użyć dk., użytkować ndk.

 przym. użyteczny, użytkowy

 przysł. użytecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyteczność, przydatność, zdatność

Wiktionary


użyteczny

przy­no­szą­cy po­ży­tek, po­trzeb­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy po­ży­tek, przy­dat­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ, AS: užytečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek mrz., użyteczność ż., użytkownik m., użytkowniczka ż., użycie n., używanie n., użytkowanie n.

 czas. użytkować ndk.

 przysł. użytecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyteczny, pragmatyczny, praktyczny, przydatny, specjalistycznie utylitarny, użytkowy, wygodny

Wiktionary


użytek

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) ob­szar ziemi bę­dą­cy w upra­wie lub na­da­ją­cy się do upra­wy;
2. uży­cie, uży­wa­nie, użyt­ko­wa­nie;
3. w po­li­gra­fii: kopia frag­men­tu lub ca­ło­ści pracy przez­na­czo­nej do wy­dru­ku;
4. daw­niej:
a) ko­rzyść, po­ży­tek;
b) zysk, do­chód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­szar ziemi bę­dą­cy w upra­wie lub na­da­ją­cy się do upra­wy

 (1.2) uży­cie, uży­wa­nie, użyt­ko­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨtɛk, AS: užytek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytkownik m., użyteczność ż., użycie n., używanie n., używka ż., użytkowniczka ż.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

 przysł. użytecznie

 czas. używać, użytkować

 ims. używany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uzus, użycie, używanie, wykorzystanie, zastosowanie

Wiktionary


użytkowanie

uży­wać, robić z cze­goś po­ży­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. ogra­ni­czo­ne prawo rze­czo­we;

Wiktionary

Tę sek­cję na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z pol­skiej per­spek­ty­wy – ". Pomóż ją po­pra­wić.

Użyt­ko­wa­nie (łac. "usus­fruc­tus") – jedno z ogra­ni­czo­nych praw rze­czo­wych, znane pol­skie­mu prawu cy­wil­ne­mu, wy­ra­ża­ją­ce się w ob­cią­że­niu rze­czy pra­wem do jej uży­wa­nia i po­bie­ra­nia jej po­żyt­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Użyt­ko­wa­nie jest nie­zby­wal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨtkɔˈvãɲɛ, AS: užytkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użytkować

 przym. używany, użytkowy, użyteczny

 rzecz. używka ż., użyteczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksploatacja

Wiktionary


użytkować

uży­wać, robić z cze­goś po­ży­tek


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ko­rzy­stać z cze­goś (bu­dyn­ku, lo­ka­lu)

 (1.2) ko­rzy­stać z cze­goś w spo­sób ra­cjo­nal­ny, przy­no­szą­cy ko­rzy­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨtˈkɔvat͡ɕ, AS: užytkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użyteczność ż., użytkowniczka ż., użytkowanie, użytek, użytkownik, używka, używalność

 przym. użytkowy, używany, użyteczny

 czas. używać

 ims. używany

Wiktionary


użytkowiec

ar­ty­sta bę­dą­cy au­to­rem dzieł sztu­ki użyt­ko­wej


SJP.pl


użytkowniczka

→ użyt­kow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która używa cze­goś, użyt­ku­je coś

Wiktionary

Patrz:

użytkownik

Przykłady

 (1.1) Ta użyt­kow­nicz­ka jest po­cząt­ku­ją­cą wi­ki­pe­dyst­ką i prosi o wy­ro­zu­mia­łość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek mrz., używka ż., użyteczność ż.

:: fm. użytkownik mos.

 czas. użytkować ndk., używać ndk., użyć dk.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

 przysł. użytkowo, użytecznie

 ims. używany

Wiktionary


użytkownik

osoba lub in­sty­tu­cja użyt­ku­ją­ca coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która używa cze­goś, użyt­ku­je coś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • użyt­kow­nik kom­pu­te­ra (ang. user) – osoba ko­rzy­sta­ją­ca z sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go
  • USER – po­le­ce­nie sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go CP/M
  • użyt­kow­nik in­for­ma­cji – osoba lub ze­spół osób ko­rzy­sta­ją­ce z in­for­ma­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sieci kom­pu­te­ro­we opa­su­ją już cały świat, a każdy ich użyt­kow­nik na­wią­zu­je kon­takt z ty­sią­ca­mi in­nych użyt­kow­ni­ków tego glo­bal­ne­go prze­ka­zu in­for­ma­cji.

 (1.1) Sy­stem haseł i upraw­nień umoż­li­wia pracę z pro­gra­mem tylko tym oso­bom, które wcze­śniej zo­sta­ły wpi­sa­ne na listę jego użyt­kow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik, AS: užytkovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek m., używka ż., użyteczność ż.

:: fż. użytkowniczka ż.

 czas. zużywać, użytkować ndk., używać ndk., użyć dk.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

 przysł. użytkowo, użytecznie

 ims. używany

Wiktionary


użytkowy

ma­ją­cy prak­tycz­ne za­sto­so­wa­nie, przez­na­czo­ny do użyt­ku (np. drew­no użyt­ko­we)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do użyt­ku, da­ją­cy się użyt­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta płyta to mu­zy­ka jak naj­bar­dziej użyt­ko­wa. Ale z pew­no­ścią nie do wind, jakby po­wie­dzie­li zło­śliw­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytkowość ż., użytkownik mos., użytkowniczka ż., użytkowanie n., użycie n., użyteczność ż., użytek mrz., używka ż.

 czas. użyć dk., użytkować ndk., zużyć dk., zużywać ndk.

 przysł. użytkowo

 przym. używany

Wiktionary


używacz

po­tocz­nie: użyt­kow­nik


SJP.pl


używalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­dat­ność do uży­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. używać, użytkować

 rzecz. użycie n., używanie n.

Wiktionary


używalny

na­da­ją­cy się do użyt­ku


SJP.pl


używanie

1. po­słu­gi­wać się czymś; użyt­ko­wać;
2. wy­rę­czać się kimś, ko­rzy­stać z czy­ichś usług;
3. brać coś jako le­kar­stwo, używ­kę, przy­pra­wę itp.;
4. ko­rzy­stać z cze­goś przy­jem­ne­go; bawić się; hulać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uży­wać.

 (1.2) ko­rzy­sta­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uży­wa­nie Mocy w celu wpły­wa­nia na świec­ki wszechś­wiat nie­u­chron­nie ko­rum­pu­je, więc wszy­scy użyt­kow­ni­cy jas­nej stro­ny albo stają się dro­biaz­go­wy­mi żan­dar­ma­mi, albo ucie­ka­ją się do ta­o­i­stycz­nej me­dy­ta­cji w po­szu­ki­wa­niu ab­so­lut­nej praw­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈvãɲɛ, AS: užyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użycie n., używalność ż., użytek mrz., używka ż., użyteczność ż.

 czas. używać ndk., użyć dk.

 ims. używany

 przym. używany, użyteczny

Wiktionary


używany

1. po­słu­gi­wać się czymś; użyt­ko­wać;
2. wy­rę­czać się kimś, ko­rzy­stać z czy­ichś usług;
3. brać coś jako le­kar­stwo, używ­kę, przy­pra­wę itp.;
4. ko­rzy­stać z cze­goś przy­jem­ne­go; bawić się; hulać


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: uży­wać

przy­miot­nik

 (2.1) ma­ją­cy wcze­śniej in­ne­go wła­ści­cie­la, no­szą­cy ślady użyt­ko­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈvãnɨ, AS: užyvãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używanie n., użytkowanie n., użytkownik m., użytkowniczka ż., użytek m., używka ż., użycie n., zużywanie n., zużycie n., użytkowość ż.

 czas. używać ndk., użyć dk., użytkować ndk., zużywać ndk., zużyć dk.

 przym. użytkowy, używkowy

 przysł. użytkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nienowy, z drugiej ręki

Wiktionary


używać

1. po­słu­gi­wać się czymś; użyt­ko­wać;
2. wy­rę­czać się kimś, ko­rzy­stać z czy­ichś usług;
3. brać coś jako le­kar­stwo, używ­kę, przy­pra­wę itp.;
4. ko­rzy­stać z cze­goś przy­jem­ne­go; bawić się; hulać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. użyć)

 (1.1) ko­rzy­stać z cze­goś do zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) wy­ko­rzy­sty­wać kogoś

 (1.3) kon­su­mo­wać coś, sto­so­wać coś

 (1.4) in­ten­syw­nie bawić się czymś

 (1.5) pejor. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uży­wać się

 (2.1) daw. na­da­wać się, być zdat­nym do spo­rzą­dze­nia lub wy­ko­na­nia cze­goś

 (2.2) daw. być uży­wa­nym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ty­god­nia nie uży­wam kom­pu­te­ra i czuję się nieco za­gu­bio­ny.

 (1.4) Kiedy moi są­sie­dzi sobie użyją, to całe scho­dy są za­rzy­ga­ne.

 (1.5) Cie­ka­we, czy pan Kazio na­praw­dę uży­wał tej ko­bie­ty, czy tylko tak mówi.

 (2.1) Kon­ser­wy takie z nie­sło­dzo­nych owo­ców uży­wa­ją się do kre­mów ga­la­ret, lodów, zup i t. p.

 (2.2) Al­lu­zy­ja używa się wten­czas, gdy nie chce­my zbyt jaw­nie wy­nu­rzyć na­szych myśli, któ­re­by mogły obra­zić skrom­ność lub mi­łość włas­ną in­nych, lub gdy roz­waż­ne­mu czy­tel­ni­ko­wi zo­sta­wu­je­my do­mysł tego, co za­mie­rza­my po­wie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨvat͡ɕ, AS: užyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek m., używka ż., używalność ż., użyteczność ż., użytkownik m., użytkowniczka ż., użycie n., używanie n.

 czas. użyć dk., użytkować ndk., zużywać ndk.

 przym. używany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystać, posługiwać się

 (1.2) wykorzystywać

 (1.3) brać

 (1.5) mieć

Wiktionary


używca

daw­niej: użyt­kow­nik


SJP.pl


używić

daw­niej:
1. wy­ży­wić, wy­kar­mić;
2. uży­wić się - wy­ży­wić się, wy­kar­mić się


SJP.pl


używka

1. pro­dukt spo­żyw­czy dzia­ła­ją­cy po­bu­dza­ją­co na or­ga­nizm ludz­ki;
2. po­tocz­nie: rzecz uży­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­dukt spo­żyw­czy, zwy­kle nie ma­ją­cy war­to­ści odżyw­czej, dzia­ła­ją­cy po­bu­dza­ją­co na or­ga­nizm ludz­ki

 (1.2) pot. coś, co było już uży­wa­ne

Wiktionary

Używ­ka – sub­stan­cja, nie­bę­dą­ca le­kiem lub sub­stan­cją ma­ją­cą zna­cze­nie far­ma­ko­lo­gicz­ne, ale wy­wie­ra­ją­ca okre­ślo­ny wpływ na or­ga­nizm (naj­czę­ściej na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy) lub pro­dukt za­wie­ra­ją­cy takie sub­stan­cje, na przy­kład:

Używ­ki mogą być przyj­mo­wa­ne z po­wo­du uza­leż­nie­nia (al­ko­hol, ni­ko­ty­na, []) lub z chęci wy­ko­rzy­sta­nia wła­ści­wo­ści używ­ki (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈʒɨfka, AS: užyfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używanie n., użycie n., użytkownik m., użytkowniczka ż., użytek m., użytkowanie n.

 czas. używać ndk., użyć dk., użytkować ndk.

 przym. używkowy, użytkowy, używany

Wiktionary


używkowy

do­ty­czą­cy używ­ki


SJP.pl


użyć

1. po­słu­żyć się czymś; zu­żyt­ko­wać;
2. wy­rę­czyć się kimś, sko­rzy­stać z czy­ichś usług;
3. wziąć coś jako le­kar­stwo, używ­kę, przy­pra­wę itp.;
4. sko­rzy­stać z cze­goś przy­jem­ne­go; za­ba­wić się; po­hu­lać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uży­wać)

 (1.1) sko­rzy­stać z cze­goś do zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) wy­ko­rzy­stać kogoś w ja­kimś celu

 (1.3) skon­su­mo­wać coś, za­sto­so­wać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli (ty) uży­jesz młot­ka, to bę­dzie ci łat­wiej.

 (1.2) Na po­cząt­ku użyję pana jako mo­je­go kie­row­cy, a potem zo­ba­czy­my.

 (1.3) Zosia nie użyła dziś de­zo­do­ran­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuʒɨt͡ɕ, AS: užyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używka ż., użycie n., używanie n., użytkownik mos., użytkowniczka ż., użyteczność ż.

 czas. używać ndk.

 przym. używany, użytkowy

Wiktionary


użyłkowanie

daw­niej: oz­na­czyć w żyłki


SJP.pl


użyłkowany

daw­niej: oz­na­czyć w żyłki


SJP.pl


użyłkować

daw­niej: oz­na­czyć w żyłki


SJP.pl


użyźniacz

śro­dek na­wo­żą­cy glebę


SJP.pl


użyźnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|użyź­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨʑˈɲä̃ɲɛ, AS: užyźńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźniać

Wiktionary


użyźniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. użyź­nić)

 (1.1) czy­nić glebę bar­dziej uro­dzaj­ną, zwięk­szać jej żyz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży użyź­niać re­gu­lar­nie te płowe zie­mie dzię­ki guano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨʑɲät͡ɕ, AS: užyźńäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźnić

 rzecz. użyźnianie ndk., użyźnienie dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawozić

Wiktionary


użyźnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|użyź­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźnić, użyźniać

Wiktionary


użyźnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. użyź­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|użyź­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babko, dziś wresz­cie użyź­ni­łem ogród na­wo­zem mi­ne­ral­nym!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźniać

 rzecz. użyźnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzbogacić

Wiktionary


użądlenie

o niek­tó­rych owa­dach: bo­le­śnie ukłuć żą­dłem


SJP.pl

Użąd­le­nie – wpro­wa­dze­nie żądła niek­tó­rych owa­dów (np. os, pszczół, mrów­ko­wa­tych, lub szer­sze­ni) przez skórę, co w więk­szo­ści przy­pad­ków po­wią­za­ne jest ze wstrzy­knię­ciem jadu i po­ja­wie­niem się miej­sco­we­go od­czy­nu ana­fi­lak­tycz­ne­go. Użąd­le­nie może oka­zać się śmier­tel­ne w wy­ni­ku uczu­le­nia na jad, wie­lo­krot­nych użąd­leń, uo­gól­nio­nej re­ak­cji aler­gicz­nej, w przy­pad­ku gdy miej­scem użąd­le­nia jest jama ustna (pow­sta­ły obrzęk może unie­moż­li­wiać od­dy­cha­nie).

Wikipedia


użądlić

o niek­tó­rych owa­dach: bo­le­śnie ukłuć żą­dłem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ent. wbić żądło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osa użąd­li­ła ją w udo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użądlenie n., żądło n.

Wiktionary


użątek

w rol­nict­wie: zżęte zboże, plon


SJP.pl


użąć

zżąć, ściąć pewną ilość cze­goś


SJP.pl


użłobkowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) społ. ob­ję­cie dzie­ci opie­ką żłob­ko­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­szym celem nie jest stu­pro­cen­to­we uż­łob­ko­wie­nie, że użyję ta­kie­go nie­zbyt ele­ganc­kie­go słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żłobek mrz.

 przym. żłobkowy

Wiktionary


v

[czy­taj: fał]
1. li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go uży­wa­na w róż­nych ję­zy­kach, od­po­wia­da­ją­ca pol­skiej spół­gło­sce "w";
2. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca w nu­me­ra­cji po­rząd­ko­wej: dwu­dzie­sty trze­ci; w nu­me­ra­cji licz­bo­wej sto­so­wa­na w celu odróż­nie­nia przed­mio­tów oz­na­cza­nych tym samym nu­me­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta druga li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, spo­ty­ka­na we wzo­rach ma­te­ma­tycz­nych i nie­licz­nych za­po­ży­cze­niach;

Wiktionary

Nie mylić z: ✓.

Ta stro­na do­ty­czy li­te­ry al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go. Zo­bacz też: V jako skrót lub oz­na­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|V.}}

źró­dła.

== v (język afry­ka­ner­ski.) ==

or­to­gra­fie.

 od­po­wied­nik arab­ski: ف

wy­mo­wa.

 IPA|f., IPA|v.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) v, mi­nu­sku­ła dwu­dzie­stej dru­giej li­te­ry al­fa­be­tu afry­ka­ner­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faw, AS: fau̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|V.}}

źródła.

== v (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ف

wymowa.

 IPA|f., IPA|v.

znaczenia.

litera

 (1.1) v, minuskuła dwudziestej drugiej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: V; nazwa litery: vee

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|V.}}

źródła.

== v (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ف

wymowa.

 IPA|f., IPA|v.

znaczenia.

litera

 (1.1) v, minuskuła dwudziestej drugiej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: V; nazwa litery: vee

Wiktionary


v-brake

[czy­taj: fał­brejk] ha­mu­lec szczę­ko­wy uży­wa­ny zaz­wy­czaj w ro­we­rach gór­skich


SJP.pl


v-kształtny

w kształ­cie li­te­ry V


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry V

Wiktionary


v-pocisk

typ ra­kie­to­we­go po­ci­sku ba­li­stycz­ne­go


SJP.pl


v.

1. skrót od: vide (czy­ta­ny jako cały wyraz);
2. skrót od: vel (czy­ta­ny jako cały wyraz);
3. skrót od: verte (czy­ta­ny jako cały wyraz);
4. skrót od: voce (czy­ta­ny jako cały wyraz);
5. skrót od: volta (czy­ta­ny jako cały wyraz)


SJP.pl

V. – pier­wsza i jedna z waż­niej­szych po­wie­ści Tho­ma­sa Pyn­cho­na z 1963 roku, sta­no­wi swo­i­sty wstęp do "Tęczy gra­wi­ta­cji" ("Gra­vi­ty’s Ra­in­bow") tego sa­me­go au­to­ra. Zdo­by­ła Wil­liam Fa­ul­kner Fo­un­da­tion Award za naj­lep­szą po­wieść roku 1963.

Tra­dy­cyj­nie już u tego au­to­ra, nie spo­sób sen­sow­nie stre­ścić po­wie­ści, jed­nak przy­ję­ło się mówić, iż treść książ­ki to „po­szu­ki­wa­nie ty­tu­ło­wej (-ego?)

Wikipedia


v.g.

skrót od: verbi gra­tia (z ła­ci­ny: na przy­kład)


SJP.pl


v.i.

skrót od: vide infra (z ła­ci­ny: patrz niżej)


SJP.pl


v.n.

z ła­ci­ny, skrót od: vi­ca­rio no­mi­ne (z ła­ci­ny: w za­stęp­stwie)


SJP.pl


v.s.

1. z ła­ci­ny, skrót od:
a) ve­te­ris styli, sta­re­go stylu; uży­wa­ne w zna­cze­niu: we­dług ka­len­da­rza ju­liań­skie­go;
b) vide supra, patrz wyżej (we wcze­śniej­szym tek­ście);
2. z wło­skie­go, w mu­zy­ce, skrót od: volto su­bi­to, wska­zów­ka w nu­tach, aby być przy­go­to­wa­nym na szyb­kie prze­wró­ce­nie stro­ny


SJP.pl


v.s.o.p.

skrót od: very su­pe­rior old pale - wy­so­ko­ga­tun­ko­wa stara czy­sta, napis na ety­kie­tach al­ko­ho­li róż­ne­go ga­tun­ku, in­for­mu­ją­cy o ich naj­wyż­szej ja­ko­ści; VSOP


SJP.pl


v.v.

skrót od: vice versa (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = vice versa → na od­wrót, od­wrot­nie, wza­jem­nie

Wiktionary


v4

skró­to­wiec

 (1.1) = ekon. polit. Grupa Wy­szeh­radz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • V4 (sil­nik)
  • Grupa Wy­szeh­radz­ka (ina­czej V4)

Wikipedia


v8

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. o sil­ni­ku: wid­la­sty, V-kształt­ny i ośmio­cy­lin­dro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Auto na­pę­dzał sil­nik V8 o mocy 350 koni me­cha­nicz­nych.

 (1.1) Naj­więk­szy rynek aut z sil­ni­ka­mi V8 to USA, a na­stęp­ne to Ka­na­da, Mek­syk, Niem­cy i Ja­po­nia.

Wiktionary


va

sym­bol wol­to­am­pe­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vå-et-Bor­set – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Vaux-et-Bor­set
  • Vå-Tchôdveye – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Leval-Cha­u­de­vil­le
  • .va – go­me­na in­ter­ne­to­wa Wa­ty­ka­nu
  • Va – fort w Poz­na­niu
  • Va – grupa et­nicz­na
  • Va ban­que
  • Va, pen­sie­ro – chór
  • Vá – an­gol­ski pił­karz
  • Ver­ti­cal Align­ment – tech­no­lo­gia wyt­wa­rza­nia wyś­wiet­la­czy LCD
  • Al Vå
  • VA
  • Wa

Wikipedia


vacat

[czy­taj: wakat] nie­ob­sa­dzo­ne sta­no­wi­sko, wolna po­sa­da; wakat


SJP.pl


vachelin

[czy­taj: wasz­lę] va­che­rin;
1. szwaj­car­ski lub fran­cu­ski ser;
2. beza z kre­mem albo z lo­da­mi


SJP.pl


vacherin

[czy­taj: wasz­rę] va­che­lin;
1. szwaj­car­ski lub fran­cu­ski ser;
2. beza z kre­mem albo z lo­da­mi


SJP.pl


vacillando

[czy­taj: wa­czil­lan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: chwiej­nie, wah­li­wie


SJP.pl


vaclav

cze­skie, sło­wac­kie albo ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl


vacui

[czy­taj: wakui] teza po­pu­lar­na w nauce sta­ro­żyt­nych Gre­ków, mó­wią­ca o nie­moż­no­ści ist­nie­nia próż­ni w przy­ro­dzie; hor­ror vacui, obawa próż­ni


SJP.pl


vacuum

Va­cu­um – album ze­spo­łu The Watch na­gra­ny w 2004 roku.

Wikipedia


vademecum

[czy­taj: wa­de­me­kum] wy­daw­nict­wo o cha­rak­te­rze in­for­ma­cyj­no-prak­tycz­nym; za­wie­ra­ją­ce pod­sta­wo­we, nie­zbęd­ne wia­do­mo­ści z za­kre­su jed­nej dzie­dzi­ny; wa­de­me­kum, prze­wod­nik, in­for­ma­tor


SJP.pl

Va­de­me­cum, wa­de­me­kum ( vade mecum – „pójdź ze mną”; wy­mo­wa: "wa­de­me­kum") – książ­ka za­wie­ra­ją­ca zbiór pod­sta­wo­wych in­for­ma­cji z danej dzie­dzi­ny, naj­czę­ściej o cha­rak­te­rze prak­tycz­nym, wy­da­ny w for­mie dru­ko­wa­nej.

Wikipedia


vadim

[czy­taj: waDIM] naz­wi­sko


SJP.pl


vaduz

[czy­taj: faduc] sto­li­ca Liech­ten­ste­i­nu, eu­ro­pej­skie­go pań­stew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. sto­li­ca Liech­ten­ste­i­nu;

Wiktionary

Vaduz (; IPA: []) – gmina "(Po­li­tis­che Ge­me­in­de)" w Liech­ten­ste­i­nie oraz jego sto­li­ca, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Ober­land, Land­ta­gu, rządu, Sądu Naj­wyż­sze­go i Ro­dzi­ny Ksią­żę­cej.

Gmina Vaduz znaj­du­je się w za­chod­niej, naj­gę­ściej za­lud­nio­nej czę­ści kraju i jest za­miesz­ki­wa­na przez 5771 osób.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. waduski

Wiktionary


vag

czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl


vagina

koń­co­wy od­ci­nek dróg rod­nych ko­bie­ty i samic ssa­ków, pro­wa­dzą­cy do ma­ci­cy; wa­gi­na, po­chwa


SJP.pl


vaginectomia

[czy­taj: wa­gi­nek­to­mia] ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie po­chwy; wa­gi­nek­to­mia


SJP.pl


vaginitis

za­pa­le­nie po­chwy


SJP.pl


vaginodynia

w me­dy­cy­nie: ból po­chwy


SJP.pl


vago

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­jas­no, nie­wy­raź­nie


SJP.pl


vagotropismus

po­wi­no­wact­wo (np. leku) do nerwu błęd­ne­go


SJP.pl


vaiaku

[czy­taj: wa­ja­ku] sto­li­ca Tu­wa­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Tu­va­lu;

Wiktionary

Va­ia­ku – miej­sco­wość w Tu­va­lu po­ło­żo­na na wy­spie Fon­ga­fa­le, atol Fu­na­fu­ti. Jest ad­mi­ni­stra­cyj­nym cen­trum kraju i jego fak­tycz­ną sto­li­cą (za sto­li­cę bywa uz­na­wa­ny także cały atol Fu­na­fu­ti).

Po­wierzch­nia miej­sco­wo­ści wy­no­si 0,11 km², w 2002 roku za­miesz­ki­wa­ło ją 498 osób, a w 2012 roku – 638. W Va­ia­ku znaj­du­ją się bu­dyn­ki rzą­do­we, a także je­dy­ny bank, port lot­ni­czy i hotel.

Wikipedia


vaitupu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na­le­żą­ca do pań­stwa Tu­va­lu;

Wiktionary

Va­i­tu­pu – naj­więk­szy atol ar­chi­pe­la­gu Tu­va­lu o po­wierzch­ni 5,6 km². W 2002 roku na atolu miesz­ka­ło 1591 osób. Pierw­si Eu­ro­pej­czy­cy od­kry­li Va­i­tu­pu w 1825 roku.

Na Va­i­tu­pu znaj­du­je się jedna szko­ła śred­nia (Mo­tu­fo­ua Se­con­da­ry Scho­ol), jedna szko­ła pod­sta­wo­wa (To­li­se Pi­ma­ry Scho­ol) i dwa przedsz­ko­la (Va­i­me­le Pre-Scho­ol, La­sa­ga­fou Pre-Scho­ol) (stan na 2014 rok).

Wikipedia


vajrasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; siad, w któ­rym ko­la­na są po­łą­czo­ne, po­ślad­ki spo­czy­wa­ją na pię­tach, tułów jest wy­pro­sto­wa­ny pro­sto­pa­dły do po­dło­ża, a dło­nie spo­czy­wa­ją na udach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja pioruna, piorun

Wiktionary


val

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Val – wieś w gmi­nie Mar­ta­nesh
  • Val – lim­bur­ska nazwa miej­sco­wo­ści Val-Meer
  • Val-Meer – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Riemst w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Lim­bur­gia, w okrę­gu Ton­ge­ren
  • Val-au-Per­che – gmina
  • Val Buëch-Méouge – gmina
  • Val Ca­mo­ni­ca – do­li­na
  • Val-Cenis – gmina
  • Val-Co­u­es­non – gmina
  • Val-d’Ai­go­u­al – gmina
  • Val-d’Anast – gmina
  • Val-d’Arc – gmina
  • Val d’Ar­co­mie – gmina

Wikipedia


valais

Va­la­is (niem. "Wal­lis", wł. "Val­le­se", rm. "Val­la­is", frp. "Valês") – kan­ton w po­łud­nio­wej Szwaj­ca­rii. Jego sto­li­cą jest mia­sto Sion. Jest to trze­ci pod wzglę­dem po­wierzch­ni kan­ton Szwaj­ca­rii. Na całej dłu­go­ści kan­to­nu roz­cią­ga się do­li­na Ro­da­nu, który wy­pły­wa z lo­dow­ca Ro­da­nu, w po­bli­żu Ober­wal­du. Od tej głów­nej do­li­ny od­cho­dzi wiele bocz­nych od­ga­łę­zień, wśród nich Vi­sper­tal, w któ­rej leży Zer­matt – słyn­na miej­sco­wość tu­ry­stycz­na u stóp Mat­ter­hor­nu (4478 m n.p.m.).

Wikipedia


valdepenas

wino hisz­pań­skie z re­gio­nu Val­de­pe­nas


SJP.pl


vale

łac. bądź zdrów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vale do Anari – mia­sto
  • Vale do Itajaí – me­zo­re­gion
  • Vale do Mu­cu­ri – me­zo­re­gion
  • Vale do Paraíba Flu­mi­nen­se – me­zo­re­gion
  • Vale do Paraíba Pa­u­li­sta – me­zo­re­gion
  • Vale do Rio Doce – me­zo­re­gion
  • Vale Real – mia­sto
  • Vale São-Fran­ci­sca­no da Bahia – me­zo­re­gion
  • Vale Verde – mia­sto
  • Vale – miej­sco­wość w gmi­nie Arcos de Val­de­vez
  • Vale – miej­sco­wość w gmi­nie Santa Maria da Feira
  • Vale de Cam­bra – miej­sco­wość

Wikipedia


valencia

[czy­taj: wa­len­cja albo ba­len­sja]
1. je­zio­ro i mia­sto w We­ne­zu­e­li;
2. mia­sto i re­gion w Hisz­pa­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­len­cja () – mia­sto
  • Wa­len­cja () – pro­win­cja
  • Wa­len­cja () – wspól­no­ta au­to­no­micz­na
  • Va­len­cia de Alcántara – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Cáceres, w Estra­ma­du­rze
  • Va­len­cia de Don Juan – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji León, w Ka­sty­lii i León
  • Va­len­cia – mia­sto w Ek­wa­do­rze
  • Va­len­cia – kan­ton w Ek­wa­do­rze
  • Va­len­cia – mia­sto na Fi­li­pi­nach, w pro­win­cji Bohol
  • Va­len­cia – mia­sto na Fi­li­pi­nach, w pro­win­cji Bu­kid­non
  • Va­len­cia – mia­sto na Fi­li­pi­nach, w pro­win­cji Ne­gros Orien­tal
  • Nueva Va­len­cia – mia­sto na Fi­li­pi­nach, w pro­win­cji Gu­i­ma­ras
  • Va­len­cia – mia­sto i gmina w Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie Cór­do­ba

Wikipedia


valenciennes

[czy­taj: waląSJEN] mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji


SJP.pl

Va­len­cien­nes ([]) – mia­sto na pół­no­cy Fran­cji le­żą­ce w re­jo­nie Hauts-de-Fran­ce w de­par­ta­men­cie Nord, li­czą­ce około 40 tys. miesz­kań­ców (ze­spół miej­ski za­miesz­ka­ny jest przez około 337 tys. miesz­kań­ców).

Wikipedia


valentine

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Va­len­ti­ne – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Mk III Va­len­ti­ne – bry­tyj­ski czołg pie­cho­ty z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Bro­o­ke Va­len­ti­ne – ame­ry­kań­ska wo­ka­list­ka R&B
  • Va­len­ti­ne – sin­gel ze­spo­łu 5 Se­conds of Sum­mer
  • Va­len­ti­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Mo­ha­ve
  • Va­len­ti­ne – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Cher­ry
  • Va­len­ti­ne – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Jeff Davis

Wikipedia


valentino

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bobby Va­len­ti­no – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • Do­me­ni­co Va­len­ti­no – wło­ski bok­ser
  • Manon Va­len­ti­no – fran­cu­ska ko­lar­ka
  • Ru­dolph Va­len­ti­no – wło­ski aktor
  • Val Va­len­ti­no – ame­ry­kań­ski iluz­jo­ni­sta
  • Va­len­ti­no – wło­ski dom mody za­ło­żo­ny przez Va­len­ti­no Ga­ra­va­nie­go
  • Va­len­ti­no Fas­hion Group – wło­skie przed­się­bior­stwo
  • Ca­stel­lo del Va­len­ti­no
  • Księ­życ i Va­len­ti­no
  • Lenny Va­len­ti­no
  • Parco del Va­len­ti­no
  • Ponto Va­len­ti­no

Wikipedia


valero

Va­le­ro – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Sa­la­man­ka, w Ka­sty­lii i León, o po­wierzch­ni 26,27 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 341 miesz­kań­ców.

Wikipedia


valery

[czy­taj: waleRI] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Paul Valéry (1871-1945) - pi­sarz


SJP.pl


validol

nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go i roz­kur­czo­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go men­tol i izo­wa­le­ria­nian men­ty­lu


SJP.pl


valium

nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go, prze­ciw­lę­ko­we­go i prze­ciwdr­gaw­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go dia­ze­pam; Re­la­nium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) farm. zob. dia­ze­pam.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany jest też z pro­duk­cji wi­ta­min i va­lium — przez dzie­się­cio­le­cia naj­czę­ściej uży­wa­ne­go leku uspo­ka­ja­ją­ce­go, który wy­na­le­zio­ny w 1963 r. przy­niósł kon­cer­no­wi mi­liar­dy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diazepam, relanium; środ. rolki

Wiktionary


valladolid

[czy­taj: waljaDOlid] mia­sto w Hisz­pa­nii


SJP.pl

Val­la­do­lid (wym.) – mia­sto w Hisz­pa­nii, sto­li­ca wspól­no­ty au­to­no­micz­nej Ka­sty­lia i León, dawna sie­dzi­ba kró­lów, znana z re­ne­san­so­wych za­byt­ków z ka­te­drą na czele.

Wikipedia


vallejo

Val­le­jo – mia­sto w hrab­stwie So­la­no, w sta­nie Ka­li­for­nia, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Port przy uj­ściu rzeki Napa do za­to­ki San Pablo. Miej­sco­wość liczy ok. 116 tys. miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł mły­nar­ski oraz mięs­ny.

Mia­sto "El­mo­re" w se­ria­lu "Nie­sa­mo­wi­ty świat Gum­bal­la" jest wzo­ro­wa­ne na Val­le­jo.

Wikipedia


valletta

[czy­taj: wa­le­ta] sto­li­ca Malty; La Val­let­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Malty;

Wiktionary

Val­let­ta ( Il-Belt Val­let­ta) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na i sto­li­ca Malty po­ło­żo­na na pół­wy­spie Sci­ber­ras po­mię­dzy dwie­ma za­to­ka­mi: Grand Har­bo­ur i Mar­sam­xett. Jest naj­da­lej wy­su­nię­tą na po­łud­nie eu­ro­pej­ską sto­li­cą. Val­let­ta jest jed­nym z naj­bar­dziej za­gę­szczo­nych ob­sza­rów za­byt­ko­wych na świe­cie.

Wikipedia


valmont

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Val­mont – gmina w re­gio­nie Górna Nor­man­dia
  • Val­mont – gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Val­mont – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Bo­ul­der
  • Val­mont – film z roku 1989 w re­ży­se­rii Miloša For­ma­na
  • Val­mont In­du­stries – pro­du­cent masz­tów oś­wiet­le­nio­wych i ener­ge­tycz­nych
  • Fon­ta­i­ne-Val­mont

Wikipedia


valonea

ro­dzaj garb­ni­ka


SJP.pl


valparaiso

[czy­taj: walpaRAJzo]
1. mia­sto w sta­nie Flo­ry­da;
2. mia­sto w sta­nie In­dia­na;
3. wieś w sta­nie Ne­bra­ska


SJP.pl


valparaíso

[czy­taj: walpaRAJzo]
1. mia­sto w sta­nie Flo­ry­da;
2. mia­sto w sta­nie In­dia­na;
3. wieś w sta­nie Ne­bra­ska


SJP.pl

Valparaíso (//) – mia­sto w środ­ko­wym Chile po­ło­żo­ne u pod­nó­ża Andów, sto­li­ca re­gio­nu Valparaíso, port nad Oce­a­nem Spo­koj­nym. Za­ło­żo­ne w 1536. W okre­sie ko­lo­nial­nym port i oś­ro­dek go­spo­dar­czy Wi­ce­kró­le­stwa Peru. W XVIII-XX wieku wie­lo­krot­nie ni­szczo­ne przez trzę­sie­nia ziemi. W 1866 bom­bar­do­wa­ne przez flotę hisz­pań­ską pod­czas wojny hisz­pań­sko-pe­ru­wiań­skiej. W 1884 w Valparaíso za­war­to układ chi­lij­sko-bo­li­wij­ski po woj­nie o Pa­cy­fik.

Wikipedia


valpolicella

Val­po­li­cel­la – ob­szar pro­duk­cji win w pro­win­cji We­ro­na we Wło­szech, po­sia­da­ją­cy ape­la­cję ("De­no­mi­na­zio­ne di ori­gi­ne con­trol­la­ta – DOC"), pro­du­ku­ją­cy wina czer­wo­ne.

Wikipedia


valéry

[czy­taj: waleRI] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Paul Valéry (1871-1945) - pi­sarz


SJP.pl


van

typ sa­mo­cho­du przez­na­czo­ny do prze­wo­zu więk­szej licz­by pa­sa­że­rów; wan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go do prze­wo­zu więk­szej ilo­ści osób;

Wiktionary

Van − typ po­ja­zdu użyt­ko­we­go, wie­lo­za­da­nio­we­go, słu­żą­ce­go m.in. do prze­wo­zu więk­szej licz­by osób.

Jest to nad­wo­zie jedno- lub dwu­bry­ło­we, z wy­o­dręb­nio­ną przed­nią bryłą. Sa­mo­cho­dy te mają różne kon­fi­gu­ra­cje sie­dzeń, zaz­wy­czaj 1-4 rzę­dów, każdy po 2-4 sie­dzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­li­śmy wszy­scy moim sied­mio­o­so­bo­wym vanem na pla­ża­a­żę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãn, AS: vãn

Wiktionary


vancouver

[czy­taj: wan­ku­wer]
1. mia­sto w Ka­na­dzie;
2. wyspa w Ka­na­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie;

 (1.2) geogr. wyspa w Ka­na­dzie na Oce­a­nie Spo­koj­nym;

 (1.3) geogr. mia­sto w USA w sta­nie Wa­szyng­ton;

Wiktionary

Van­co­u­ver – mia­sto w za­chod­niej Ka­na­dzie, w pro­win­cji Ko­lum­bia Bry­tyj­ska, przy uj­ściu rzeki Fra­ser do cie­śni­ny Stra­it of Ge­or­gia (Ocean Spo­koj­ny).

Mia­sto ma 603,5 tys. miesz­kań­ców (spis 2011) i jest ósmym co do wiel­ko­ści mia­stem Ka­na­dy. Ze­spół miej­ski ("Gre­a­ter Van­co­u­ver Re­gio­nal Di­strict") ma ponad 2,3 mln miesz­kań­ców (spis 2011) i jest trze­cim co do wiel­ko­ści ze­spo­łem miej­skim Ka­na­dy, po To­ron­to i Mon­tre­a­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­dze Van­co­u­ver wpro­wa­dzi­ły dzień bez­mięs­ny, jest to po­nie­dzia­łek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãŋˈkuvɛr, AS: vãŋkuver

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vancouverski

Wiktionary


vancouverski

→ Van­co­u­ver [czy­taj: wan­ku­wer­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Van­co­u­ve­rem, do­ty­czą­cy Van­co­u­ve­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vancouver mrz.

Wiktionary


vaneo

model sa­mo­cho­du marki Mer­ce­des


SJP.pl


vanessa

obce imię żeń­skie


SJP.pl


vangelis

grec­kie imię mę­skie


SJP.pl

Van­ge­lis (gr. Βαγγέλης), właśc. Ewan­ge­los Odi­se­as Pa­pat­ha­na­siu (gr. Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου; ur. 29 marca 1943 w Agrii, zm. 17 maja 2022 w Pa­ry­żu) – grec­ki kom­po­zy­tor mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej i fil­mo­wej.

Wikipedia


vanguard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Van­gu­ard – ame­ry­kań­ska ra­kie­ta nośna
  • Van­gu­ard – człon ra­kie­ty no­śnej
  • Van­gu­ard – seria ame­ry­kań­skich sztucz­nych sa­te­li­tów
  • Vul­tee P-66 Van­gu­ard – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot my­śliw­ski z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Vic­kers Van­gu­ard – bry­tyj­ski sa­mo­lot pa­sa­żer­ski
  • Stan­dard Van­gu­ard – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1947−1963 przez przed­się­bior­stwo Stan­dard Motor Com­pa­ny
  • Van­gu­ard Re­cords – firma na­gra­nio­wa wy­spe­cja­li­zo­wa­na w mu­zy­ce fol­ko­wej
  • Van­gu­ard – gra kom­pu­te­ro­wa
  • HMS „Van­gu­ard” - nazwa bry­tyj­skich okrę­tów

Wikipedia


vanini

Va­ni­ni – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Rio Gran­de do Sul. Znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie No­ro­e­ste Rio-Gran­den­se i mi­kro­re­gio­nie Passo Fundo.

Wikipedia


vanseller

[czy­taj: wan­se­ler] czło­wiek trud­nią­cy się hand­lem ob­woź­nym


SJP.pl


vantaa

mia­sto i port lot­ni­czy nie­da­le­ko Hel­si­nek


SJP.pl

Van­taa (szw. "Vanda") – mia­sto i gmina w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Uu­si­maa nad rzeką Van­ta­an­jo­ki. W 2022 mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 242 819 osób, co da­wa­ło mu czwar­tą co do licz­by lud­no­ści po­zy­cję w kraju. Wraz z Espoo, Ka­u­nia­i­nen i Hel­sin­ka­mi two­rzy głów­ny trzon aglo­me­ra­cji hel­siń­skiej (tak zwany Re­gion Sto­łecz­ny, fiń. "Pääkaupunkiseutu"). W mie­ście znaj­du­je się głów­ny port lot­ni­czy kraju – Hel­sin­ki-Van­taa.

Wikipedia


vanuacki

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Va­nu­a­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvãnuˈwat͡sʲci, AS: vãnuu̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatu n., Vanuatczyk mos., Vanuatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wanuacki

Wiktionary


vanuatczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Va­nu­a­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatu n.

:: fż. Vanuatka ż.

 przym. vanuacki

Wiktionary


vanuatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Va­nu­a­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatu mrz.

:: fm. Vanuatczyk mos.

 przym. vanuacki

Wiktionary


vanuatu

pań­stwo w Oce­a­nii ze sto­li­cą w Port Vila; Re­pu­bli­ka Va­nu­a­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. nie­wiel­ki kraj wy­spiar­ski w Oce­a­nii;

Wiktionary

Re­pu­bli­ka Va­nu­a­tu ( Ri­pa­blik blong Va­nu­a­tu, Re­pu­blic of Va­nu­a­tu) – pań­stwo w Oce­a­nii. Po­ło­żo­ne na 198 wy­spach No­wych He­bry­dów (dwie z nich – Matt­hew i Hun­ter – na­le­żą do Nowej Ka­le­do­nii, te­ry­to­rium za­mor­skie­go Fran­cji), z któ­rych 65 jest za­miesz­ka­nych. Po­ło­żo­ne jest ok. 800 km na pół­noc­ny za­chód od Fidżi i na pół­noc­ny wschód od Nowej Ka­le­do­nii. Daw­niej te­ry­to­rium kraju było kon­do­mi­nium fran­cu­sko-bry­tyj­skim zna­nym pod nazwą Nowe He­bry­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby dodz­wo­nić się do Va­nu­a­tu, na­le­ży wy­brać 67.

 (1.1) Skoki bun­gee to sto­sun­ko­wo nowy ro­dzaj spor­tu, któ­re­go tra­dy­cja wy­wo­dzi się z Va­nu­a­tu – ma­łe­go pań­stwa na po­łud­nio­wo-za­chod­nim Pa­cy­fi­ku, ty­siąc km na za­chód od wysp Fidżi i około 400 km na pół­noc od Nowej Ka­le­do­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatczyk mos., Vanuatka ż.

 przym. vanuacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Vanuatu

Wiktionary


vanzetti

naz­wi­sko


SJP.pl


vape

[czy­taj: wejp] urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne do in­ha­lo­wa­nia ae­ro­zo­lu z li­qu­i­du


SJP.pl


vaping

[czy­taj: wej­ping] pa­le­nie e-pa­pie­ro­sa lub vape'a


SJP.pl


vaporetto

Va­po­ret­to (l. mn. "va­po­ret­ti") – tram­waj wodny w We­ne­cji. Naj­po­pu­lar­niej­sza linia 1 prze­bie­ga z Piaz­za­le di Roma, Ka­na­łem Gran­de, Ka­na­łem św. Marka, do Lido. Waż­niej­sze przy­stan­ki: Fer­ro­via (Dwo­rzec ko­le­jo­wy) Santa Lucia, Rial­to (Most Rial­to), Ac­ca­de­mia, San Marco (Piaz­zet­ta i plac św. Marka), Lido.

Wikipedia


vaporware

Va­por­wa­re (z ang. "vapor" – para, opar) – opro­gra­mo­wa­nie albo sprzęt kom­pu­te­ro­wy, które nie zo­sta­ły je­szcze ukoń­czo­ne, ale któ­rych za­po­wie­dzia­na data ina­u­gu­ra­cji zo­sta­ła już dawno prze­kro­czo­na.

Wikipedia


vaposon

kos­me­tycz­ne urzą­dze­nie do oczy­szcza­nia skóry, po­bu­dza­ją­ce gru­czo­ły ło­jo­we i roz­sze­rza­ją­ce pory; wa­po­zon


SJP.pl


vapować

palić pa­pie­ro­sy elek­tro­nicz­ne; e-palić, wa­po­wać


SJP.pl


vaquero

okre­śle­nie pa­stu­cha bydła, kow­bo­ja uży­wa­ne na te­re­nach po­łud­nio­wo-za­chod­nich sta­nów USA i w Mek­sy­ku


SJP.pl


var

jed­nost­ka mocy elek­trycz­nej bier­nej (1 war = 1 wat), le­gal­na, nie­na­le­żą­ca do ukła­du SI; war


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Var – de­par­ta­ment we Fran­cji
  • Var – rzeka we Fran­cji
  • Var – bo­gi­ni w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej
  • Var – oz­na­cze­nie wa­rian­cji zmien­nej lo­so­wej
  • var – oz­na­cze­nie wara (jed­nost­ki mocy bier­nej)
  • VAR – sy­stem wspo­ma­ga­nia sę­dzie­go przy de­cyz­jach w piłce noż­nej
  • VAR (ang. value at risk) – miara ry­zy­ka
  • VAR – (ang. value-added re­sel­ler) or­ga­ni­za­cja do­da­ją­ca war­tość do sprze­da­wa­ne­go sy­ste­mu
  • VAR (z ang. vec­tor au­to­re­gres­sion) – model eko­no­me­trycz­ny
  • VAR – kod IATA portu lot­ni­cze­go Warna

Wikipedia


var-owiec

śro­do­wi­sko­wo: sę­dzia ob­słu­gu­ją­cy elek­tro­nicz­ny sy­stem po­moc­ni­czy do we­ry­fi­ko­wa­nia spor­nych sy­tu­a­cji w cza­sie meczu; va­ro­wiec


SJP.pl


varanger

pół­wy­sep w pół­noc­nej Nor­we­gii


SJP.pl

Va­ran­ger (norw. "Varangerhalvøya") – pół­wy­sep w pół­noc­nej Nor­we­gii, w okrę­gu Troms og Finn­mark. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 3300 km².

Wikipedia


varda

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Varda – fik­cyj­na po­stać ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia
  • Agnès Varda – fran­cu­ska fo­to­graf­ka i re­ży­ser­ka fil­mo­wa
  • Ratko Varda – bo­śniac­ki ko­szy­karz
  • (174567) Varda – duży obiekt trans­nep­tu­no­wy
  • Varda – wieś w Ser­bii
  • Varda – wieś w Sło­we­nii
  • Warda

Wikipedia


varga

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­lin Varga – bry­tyj­sko-ru­muń­ski dra­mat fil­mo­wy z 2009
  • Varga – miej­sco­wość na Wę­grzech
  • Barnabás Varga (ur. 1994) – wę­gier­ski pił­karz
  • Béla Varga (1903-1995) – wę­gier­ski du­chow­ny
  • Béla Varga (1888-1967) – wę­gier­ski za­pa­śnik
  • Da­cian Varga (ur. 1984) – ru­muń­ski pił­karz
  • Dániel Varga (ur. 1983) – wę­gier­ski pił­karz wodny, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Dénes Varga (ur. 1987) – wę­gier­ski pił­karz wodny, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Dóra Varga (ur. 1986) – wę­gier­ska sza­blist­ka
  • Eli­za­bet Inneh-Varga (ur. 1999) – be­niń­ska siat­kar­ka, re­pre­zen­tant­ka Ru­mu­nii
  • Ga­briel Varga (ur. 1985) – ka­na­dyj­ski kick-boxer
  • Ga­briel­la Varga (ur. 1982) – wę­gier­ska flo­re­cist­ka

Wikipedia


vargas

[czy­taj: WARgas] naz­wi­sko


SJP.pl


varia

1. różne rze­czy, roz­ma­i­to­ści
2. w cza­so­pi­śmie (lub innej pu­bli­ka­cji): dział za­wie­ra­ją­cy róż­no­rod­ne in­for­ma­cje, no­tat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. do­ku­men­ty lub przed­mio­ty na­le­żą­ce do róż­nych ka­te­go­rii

 (1.2) książk. bi­bliot. różne tek­sty ze­bra­ne w jed­nej pu­bli­ka­cji lub roz­dzia­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród va­riów znaj­du­ją się przed­mio­ty wy­ko­na­ne z róż­nych two­rzyw i przy uży­ciu roz­ma­i­tych tech­nik, nie­mie­szczą­ce się w in­nych ko­lek­cjach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) miscellanea

Wiktionary


varicosis

[czy­taj: wa­ri­kos-is] ro­dzaj scho­rze­nia żył; ży­la­ko­wa­tość


SJP.pl


variorum

tekst bądź wy­da­nie, prze­de wszyst­kim au­to­ra kla­sycz­ne­go, po­sia­da­ją­ce przy­pi­sy, ko­men­ta­rze np. wy­daw­cy


SJP.pl


variété

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. teatr. teatr variété lub przed­sta­wie­nie w takim te­a­trze

Wiktionary

Variété – pol­ska grupa mu­zycz­na za­ło­żo­na w 1983 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzy­ma­wszy żą­da­ne pa­pie­ry, uda­łem się niez­włocz­nie do variété, gdzie pra­co­wa­ły obie ar­tyst­ki.

Wiktionary


variétés

[czy­taj: wa­rie­te]
1. przed­sta­wie­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce różne środ­ki ar­ty­stycz­ne, skła­da­ją­ce się z róż­nych sce­nek
2. teatr roz­ryw­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teatr. ro­dzaj przed­sta­wie­nia roz­ryw­ko­we­go skła­da­ją­ce­go się z róż­nych form sce­nicz­nych: pio­se­nek, mo­no­lo­gów, tań­ców i po­pi­sów akro­ba­tycz­nych

 (1.2) teatr. teatr (in­sty­tu­cja) wy­sta­wia­ją­cy variétés (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czwar­ty uwa­ża­ny był za wiel­ki ta­lent pia­ni­stycz­ny. Zo­stał ar­ty­stą variétés i wraz ze swoim part­ne­rem zro­bił tak na­praw­dę je­dy­ną w okre­sie PRL praw­dzi­wą ka­rie­rę na za­cho­dzie Eu­ro­py.

 (1.2) Męż­czyź­ni, nie zdej­mu­jąc ka­pe­lu­szy ani pła­szczy, roz­po­czę­li ob­ser­wa­cję klien­tów variétés.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) varietes

Wiktionary


varowiec

śro­do­wi­sko­wo: sę­dzia ob­słu­gu­ją­cy elek­tro­nicz­ny sy­stem po­moc­ni­czy do we­ry­fi­ko­wa­nia spor­nych sy­tu­a­cji w cza­sie meczu; VAR-owiec


SJP.pl


varroasis

[czy­taj: war­ro­as-is] pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba pszczół; war­ro­za


SJP.pl


varsaviana

do­ku­men­ty, rę­ko­pi­sy, druki o War­sza­wie, do­ty­czą­ce War­sza­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z War­sza­wą

Wiktionary

Var­sa­via­na ( var­sa­via­na, od "Var­sa­via" – War­sza­wa) – do­ku­men­ty, rę­ko­pi­sy oraz druki do­ty­czą­ce za­gad­nień zwią­za­nych z War­sza­wą bądź jej dzie­jów.

Ter­min "var­sa­via­na" obej­mu­je m.in. do­ku­men­ty urzę­do­we władz War­sza­wy: akty prawa miej­sco­we­go, spra­wo­zda­nia, plany in­we­sty­cyj­ne, sta­ty­sty­ki; pu­bli­ka­cje na­u­ko­we i po­pu­lar­no­na­u­ko­we do­ty­czą­ce mia­sta, jego miesz­kań­ców, hi­sto­rii, wspom­nie­nia bądź pa­mięt­ni­ki osób miesz­ka­ją­cych w War­sza­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza książ­ni­ca gro­ma­dzi var­sa­via­na w ję­zy­ku pol­skim oraz wy­daw­nict­wa obce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarsaˈvʲjãna, AS: varsavʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawka ż., warszawianin mos., warszawianka ż.

 przym. warszawski

Wiktionary


varsavianista

adept var­sa­via­ni­sty­ki; osoba zna­ją­ca, ba­da­ją­ca dzie­je War­sza­wy; autor po­zy­cji na temat War­sza­wy lub ich ko­lek­cjo­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ba­dacz dzie­jów War­sza­wy

Wiktionary


varsavianistka

adept­ka var­sa­via­ni­sty­ki; ko­bie­ta zna­ją­ca, ba­da­ją­ca dzie­je War­sza­wy; au­tor­ka po­zy­cji na temat War­sza­wy lub ich ko­lek­cjo­ner­ka


SJP.pl


varsavianistyczny

zwią­za­ny z var­sa­via­ni­sty­ką


SJP.pl


varsavianistyka

nauka hi­sto­rycz­na do­ty­czą­ca dzie­jów War­sza­wy, poś­wię­co­na ba­da­niom dzie­jów War­sza­wy


SJP.pl


varsovianistka

→ var­so­via­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

varsovianista

varsovienne

[czy­taj: war­so­wien] wolny ta­niec w ryt­mie 3/4, po­dob­ny do ma­zu­ra


SJP.pl


vasari

[czy­taj: waZAri] naz­wi­sko


SJP.pl


vasectomia

[czy­taj: wa­zek­to­mia] w me­dy­cy­nie: chi­rur­gicz­ne pod­wią­za­nie na­sie­nio­wo­dów w ce­lach an­ty­kon­cep­cyj­nych, pro­wa­dzą­ce do nie­od­wra­cal­nej bez­płod­no­ści męż­czyz­ny; wa­zek­to­mia


SJP.pl


vasisthasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja, w któ­rej cię­żar ciała spo­czy­wa na jed­nej ręce i jed­nej nodze, druga noga jest unie­sio­na do góry, a dru­gie ramię na prze­dłu­że­niu pier­wsze­go, pro­sto­pad­le do po­dło­gi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boczna deska

Wiktionary


vat

[czy­taj: wat] (skrót od: value added tax) po­da­tek od to­wa­rów i usług do­da­wa­ny do ich ceny


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. zob. po­da­tek od war­to­ści do­da­nej.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opo­dat­ko­wa­niu VAT-em pod­le­ga­ją wszy­scy uczest­ni­cy pro­ce­su pro­duk­cji da­ne­go to­wa­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vatowski

Wiktionary


vat-owiec

osoba lub firma pła­cą­ca VAT; va­to­wiec


SJP.pl


vat-owski

[czy­taj: wa­tow­ski] przy­miot­nik od: VAT (ro­dzaj po­dat­ku); va­tow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zob. va­tow­ski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­wie­dzio­no, że stu­dent za po­mo­cą kom­pu­te­ra fa­bry­ko­wał VAT-ow­skie fak­tu­ry, a mysz­ko­wia­nin peł­nił rolę di­le­ra.

Wiktionary


vatermörder

[czy­taj: fa­ter­mer­der] wy­so­ki koł­nie­rzyk przy mę­skiej ko­szu­li, ma­ją­cy sztyw­ne, ster­czą­ce do góry rogi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mody XIX wieku; fa­ter­mer­der


SJP.pl


vateryt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, skład­nik skał osa­do­wych, po­li­mor­ficz­na, hek­sa­go­nal­na od­mia­na wę­gla­nu wap­nia;

Wiktionary

Va­te­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, hek­sa­go­nal­na od­mia­na po­li­mor­ficz­na wę­gla­nu wap­nia CaCO3. Jest mi­ne­ra­łem bar­dzo rzad­kim i nietr­wa­łym w przy­ro­dzie. Spo­ty­ka­ny jest w pi­zo­li­tach osa­dów bio­che­micz­nych oraz w sko­rup­kach niek­tó­rych or­ga­niz­mów. Zo­stał także stwier­dzo­ny w Bal­ly­cra­i­gy w Larne w Ir­lan­dii Pół­noc­nej, gdzie pow­stał wsku­tek roz­pa­du lar­ni­tu - stąd też zo­stał opi­sa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­spo­li­ta w przy­ro­dzie sub­stan­cja – wę­glan wap­nia wzór che­micz­ny|CaCO3. two­rzy trzy po­li­mor­fy: try­go­nal­ny kal­cyt, rom­bo­wy ara­go­nit oraz znacz­nie rza­dziej wy­stę­pu­ją­cy hek­sa­go­nal­ny va­te­ryt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vaterytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglan wapnia

Wiktionary


vaticinium

w li­te­ra­tu­rze: utwór po­e­tyc­ki ma­ją­cy po­stać prze­po­wied­ni, pro­roct­wa zwią­za­ne­go z przysz­ło­ścią świa­ta lub ja­kie­goś na­ro­du, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pa­te­tycz­nym, pod­nio­słym sty­lem oraz wie­loz­nacz­nym, ta­jem­ni­czym spo­so­bem obra­zo­wa­nia


SJP.pl


vatowiec

osoba lub firma pła­cą­ca VAT; VAT-owiec


SJP.pl


vatowski

[czy­taj: wa­tow­ski] przy­miot­nik od: VAT (ro­dzaj po­dat­ku); VAT-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z po­dat­kiem od war­to­ści do­da­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ja­śnie­nia urzę­du skar­bo­we­go w va­tow­skiej kwe­stii roz­wie­wa­ją wszel­kie wąt­pli­wo­ści do­ty­czą­ce tej spra­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. VAT

Wiktionary


vaudeville

[czy­taj: wo­de­wil] ko­me­dio­wy utwór sce­nicz­ny, łą­czą­cy dia­lo­gi z tań­ca­mi oraz pan­to­mi­mą; wo­de­wil


SJP.pl

Va­u­de­vil­le – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Me­urt­he i Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 151 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 17 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Va­u­de­vil­le pla­su­je się na 894. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 675.).

Wikipedia


vaughan

[czy­taj: won] naz­wi­sko


SJP.pl

Va­ug­han – mia­sto (ang. "city") w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio, w re­gio­nie York.

Licz­ba miesz­kań­ców Va­ug­han wy­no­si 238 866. Język an­giel­ski jest ję­zy­kiem oj­czy­stym dla 45,7%, fran­cu­ski dla 0,7% miesz­kań­ców (2006).

Wikipedia


vautrin

[czy­taj: woTRĘ] głów­ny bo­ha­ter "Ko­me­dii ludz­kiej" Ho­no­riu­sza Bal­za­ka


SJP.pl

Va­u­trin, praw­dzi­we imię Jac­qu­es Col­lin, inne przy­dom­ki: Ołży-Śmierć (fr. Trom­pe-la-Mort), Car­los Her­re­ra – jeden z głów­nych bo­ha­te­rów "Ko­me­dii ludz­kiej" Ho­no­riu­sza Bal­za­ka. Po­ja­wia się jako po­stać pier­wszo­pla­no­wa w "Ojcu Go­riot", "Stra­co­nych złu­dze­niach" i "Bla­skach i nę­dzach życia kur­ty­za­ny" oraz w sztu­ce te­a­tral­nej "Va­u­trin".

Wikipedia


vauxhall

[czy­taj: woksl] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Va­ux­hall Mo­tors – bry­tyj­ska marka sa­mo­cho­dów
  • Va­ux­hall – dziel­ni­ca Lon­dy­nu
    • Va­ux­hall – okręg wy­bor­czy do bry­tyj­skiej Izby Gmin
    • Va­ux­hall Sta­tion – sta­cja ko­le­jo­wa w Lon­dy­nie
    • Va­ux­hall Gar­dens – park w Lon­dy­nie
  • Va­ux­hall – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Al­ber­ta
  • Va­ux­hall – dziel­ni­ca Bir­ming­ham
  • Va­ux­hall – dziel­ni­ca Ton­brid­ge
  • Va­ux­hall – dziel­ni­ca Li­ver­po­o­lu
  • Va­ux­hall Mo­tors F.C. – klub pił­kar­ski z El­les­me­re Port
  • Va­ux­hall w Krze­szo­wi­cach – za­byt­ko­wy bu­dy­nek

Wikipedia


vba

skrót od: Vi­su­al Basic for Ap­pli­ca­tions, w in­for­ma­ty­ce: język ma­kro­de­fi­ni­cji umoż­li­wia­ją­cy ro­zbu­do­wę apli­ka­cji


SJP.pl


vbscript

w in­for­ma­ty­ce: język skryp­to­wy stwo­rzo­ny przez Mi­cro­soft, upro­szczo­na wer­sja ję­zy­ka Vi­su­al Basic


SJP.pl

VBScript ( Mi­cro­soft’s Vi­su­al Basic Scrip­ting Edi­tion) – język skryp­to­wy stwo­rzo­ny przez firmę Mi­cro­soft i sta­no­wią­cy część ro­dzi­ny ję­zy­ków Vi­su­al Basic.

VBScript pier­wot­nie zo­stał za­pro­jek­to­wa­ny jako część tech­no­lo­gii ASP (ang. Ac­ti­ve Ser­ver Pages) w celu uni­knię­cia ko­niecz­no­ści sto­so­wa­nia pli­ków wsa­do­wych MS-DOS w ser­we­rach WWW wy­ko­rzy­stu­ją­cych ASP.

Wikipedia


vc

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­jem­ność ży­cio­wa (ang. )
  • wę­glik wa­na­du
  • VC – kod przy­pi­sa­ny Saint Vin­cent i Gre­na­dy­nom we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


vc.

skrót od: vio­lon­cel­lo (wio­lon­cze­la)


SJP.pl


vca

skrót od: Vol­ta­ge Con­trol­led Am­pli­fier - wzmac­niacz ste­ro­wa­ny na­pię­ciem (ro­dzaj syn­te­za­to­ra)


SJP.pl


vcd

skrót od: Video Com­pact Disc - for­mat bę­dą­cy po­przed­ni­kiem DVD, stwo­rzo­ny w 1993 roku


SJP.pl


vco

skrót od: Vol­ta­ge Con­trol­led Osci­la­tor - ge­ne­ra­tor ste­ro­wa­ny na­pię­ciem (ro­dzaj syn­te­za­to­ra)


SJP.pl


vcr

[czy­taj: fał-ce-ER] skrót od: Video Cas­set­te Re­cor­ding - pier­wszy eu­ro­pej­ski for­mat kaset do ma­gne­to­wi­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gne­to­wid
  • VCR (sy­stem kaset wideo)
  • Pan­hard VCR
  • VCR, sin­giel ze­spo­łu The xx

Wikipedia


veblen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ve­blen – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Mars­hall
  • Ve­blen (ang. Ve­blen Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Mars­hall
  • Os­wald Ve­blen – ma­te­ma­tyk
  • Thor­ste­in Ve­blen – eko­no­mi­sta i so­cjo­log

Wikipedia


vectra

[czy­taj: wek­tra] model sa­mo­cho­du marki Opel


SJP.pl

Vec­tra S.A. – spół­ka ak­cyj­na z sie­dzi­bą w Gdyni, jeden z naj­więk­szych w Pol­sce ope­ra­to­rów te­le­wiz­ji ka­blo­wej. Ofe­ru­je swoje usłu­gi w 439 mia­stach i we­dług da­nych Pol­skiej Izby Ko­mu­ni­ka­cji Elek­tro­nicz­nej, w 2019 po­sia­da­ła ponad mi­lion abo­nen­tów, czyli 22,3% rynku, co da­wa­ło jej dru­gie miej­sce poś­ród wszyst­kich ope­ra­to­rów ka­blo­wych w Pol­sce.

Wikipedia


vedetta

[czy­taj: weDETta] prze­sta­rza­łe: po­pu­lar­na ak­tor­ka lub gwia­zda fil­mo­wa; we­de­ta


SJP.pl

„Ve­det­ta” – nazwa no­szo­na na prze­strze­ni dzie­jów przez kilka okrę­tów Regia Ma­ri­na i Ma­ri­na Mi­li­ta­re:

Wikipedia


vega

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alan Vega – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz i muzyk
  • Félix Lope de Vega Car­pio – hisz­pań­ski dra­ma­turg
  • Jurij Bar­to­lo­mej Vega – sło­weń­ski ma­te­ma­tyk i fizyk
  • Pa­tryk Vega – pol­ski re­ży­ser
  • Su­zan­ne Vega – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Paz Vega – hisz­pań­ska ak­tor­ka
  • Vega – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Old­ham
  • Vega (ang. Vega Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mars­hall
  • Wega – gwia­zda
  • Wega – ra­kie­ta prze­ciw­lot­ni­cza
  • Vega (ra­kie­ta) – ra­kie­ta nośna
  • Vega (sondy) – seria ra­dziec­kich sond, która ba­da­ła Wenus i ko­me­tę Hal­le­ya

Wikipedia


vegantin

nazwa hand­lo­wa hi­sto­rycz­ne­go leku roz­kur­czo­we­go sto­so­wa­ne­go przy skur­czach prze­wo­du po­kar­mo­we­go, bo­les­nych mie­siącz­kach i kol­kach, za­wie­ra­ją­ce­go ady­fe­ni­nę


SJP.pl


vegeta

mie­szan­ka przy­praw i su­szo­nych wa­rzyw uży­wa­na do zup, dań mięs­nych, wa­rzyw­nych, du­szo­nych i gril­lo­wa­nych; we­ge­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ve­ge­ta (przy­pra­wa) – mie­szan­ka przy­pra­wo­wo-wa­rzyw­na firmy Po­drav­ka
  • Ve­ge­ta (Dra­gon Ball) – po­stać z mangi i anime Dra­gon Ball

Wikipedia


vel

albo, czyli (sto­so­wa­ne tylko przy ze­sta­wie­niu okre­śleń sy­no­ni­micz­nych, prze­de wszyst­kim dwu naz­wisk tej samej osoby); rza­dziej: albo też, albo ra­czej; np. Pola Negri vel Apo­lo­nia Cha­łu­piec


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) książk. albo, czyli, albo też (uży­wa­ne tylko dla po­łą­cze­nia okre­śleń sy­no­ni­micz­nych, szcze­gól­nie naz­wisk, pse­u­do­ni­mów tej samej osoby)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z przed­sta­wi­cie­li po­zy­ty­wiz­mu był Bo­le­sław Prus vel Alek­san­der Gło­wac­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛl, AS: vel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót v.; AKA, alias

Wiktionary


velarium

łac. za­sło­na chro­nią­ca wi­dzów sta­ro­żyt­nych rzym­skich am­fi­te­a­trów przed go­rą­cem bi­ją­cym od słoń­ca


SJP.pl

Ve­la­rium (od łac. "vēlŭm" – ża­giel, także płót­no ża­glo­we) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie płó­cien­na osło­na roz­pi­na­na nad wi­dow­nia­mi dla ochro­ny przed słoń­cem lub de­szczem.

Sto­so­wa­na prze­de wszyst­kim w am­fi­te­a­trach. Znana do­brze np. z Ko­lo­se­um, gdzie na trze­ciej kon­dy­gna­cji stwier­dzo­no po­zo­sta­ło­ści po ot­wo­rach masz­tów roz­mie­szczo­nych wokół wi­dow­ni ("cavea") i pod­trzy­mu­ją­cych płaty cien­kie­go ża­glo­we­go płót­na roz­cią­ga­ne w nie­po­go­dę bądź w na­zbyt upal­ne dni nad wi­dza­mi i areną wi­do­wisk.

Wikipedia


veld

pła­ski step w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce, zwy­kle z rzad­ka po­ro­śnię­ty krze­wa­mi i drze­wa­mi; veldt, afrik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sop­hie in ’t Veld – ho­len­der­ska po­li­tyk
  • Veld – nazwa Wy­ży­ny Wel­dów w ję­zy­ku afri­ka­ans
  • Feld
  • Ro­zen­da­al­se Veld
  • Veldt

Wikipedia


veldshoens

[czy­taj: weld­szons] ro­dzaj butów z nie­wy­pra­wio­nej skóry, po­dob­ny do mo­ka­sy­nów


SJP.pl


veldt

pła­ski step w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce, zwy­kle z rzad­ka po­ro­śnię­ty krze­wa­mi i drze­wa­mi; veld, afrik


SJP.pl

veldt – nazwa zbio­ro­wisk wy­so­kich traw, typu sa­wan­ny wyksz­tał­co­nych ponad górną gra­ni­cą lasu w Afry­ce Po­łud­nio­wej, na Wy­ży­nie Wel­dów, a do­kład­nie na ob­sza­rze Wy­so­kie­go Weldu.

Wikipedia


veloce

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: lot­nie, szyb­ko; vo­lan­te


SJP.pl


velostrada

droga szyb­kie­go ruchu ro­we­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) droga ro­we­ro­wa przy­sto­so­wa­na do szyb­kie­go ruchu ro­we­rów;

Wiktionary

Ve­lo­stra­da (rza­dziej okre­śla­na też mia­nem ro­we­ro­stra­dy) – droga ro­we­ro­wa, która w swym cha­rak­te­rze ma przy­po­mi­nać au­to­stra­dę, za­pew­nia­jąc bez­ko­li­zyj­ne prze­cię­cia z po­zo­sta­ły­mi dro­ga­mi, sta­no­wiąc bez­ko­li­zyj­ną wer­sję dla ro­we­rów. Pro­fe­sor An­drzej Za­lew­ski de­fi­niu­je ve­lo­stra­dę jako drogę do szyb­kich co­dzien­nych po­dró­ży ro­we­rem na dy­stan­sach 5 – 30 km, drogę o pod­wyż­szo­nych stan­dar­dach tech­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ja­worz­nie ot­war­to pier­wszą w Pol­sce ve­lo­stra­dę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) welostrada, rowerostrada

Wiktionary


velouté

[czy­taj: weluTE] ro­dzaj cie­płe­go sosu na bazie ro­so­łu


SJP.pl


velux

Velux (zapis sty­li­zo­wa­ny: VELUX) – duń­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Hørsholm spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­cji okien da­cho­wych, świet­li­ków, okien do pła­skie­go dachu, a także rolet i ża­luz­ji, sy­ste­mów in­te­li­gent­ne­go domu i pro­duk­tów mon­ta­żo­wych przez­na­czo­nych do in­sta­la­cji okien da­cho­wych.

Wikipedia


venclova

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­ta­nas Venc­lo­va – li­tew­ski po­li­tyk i pi­sarz
  • Tomas Venc­lo­va – li­tew­ski poeta, ese­i­sta, pu­bli­cy­sta, ba­dacz i tłu­macz li­te­ra­tu­ry pię­knej

Wikipedia


vendel

Ven­del (bret. "Gwen­nel") – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Ille-et-Vi­la­i­ne. W 2013 roku po­pu­la­cja ów­czes­nej gminy wy­no­si­ła 400 miesz­kań­ców.

W dniu 1 stycz­nia 2019 roku z po­łą­cze­nia dwóch ów­czes­nych gmin – Saint-Ge­or­ges-de-Chesné, Saint-Jean-sur-Co­u­es­non, Saint-Marc-sur-Co­u­es­non oraz Ven­del – pow­sta­ła nowa gmina Rives-du-Co­u­es­non. Sie­dzi­bą gminy zo­sta­ła miej­sco­wość Saint-Jean-sur-Co­u­es­non.

Wikipedia


vendergood

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język sztucz­ny opra­co­wa­ny przez Wil­lia­ma Ja­me­sa Si­di­sa

Wiktionary


vendetta

zwy­czaj wy­wie­ra­nia krwa­wej zem­sty na spraw­cy za­bój­stwa krew­ne­go (lub na kimś z jego rodu); wen­de­ta, wen­det­ta, wróż­da


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ven­det­ta – ro­dzaj zem­sty
  • Ven­det­ta – ro­dzaj noża
  • Ven­det­ta – nie­miec­ki ze­spół thrash me­ta­lo­wy
  • Wen­de­ta – opo­wia­da­nie Ho­no­riu­sza Bal­za­ka
  • Ven­det­ta – film z 1946
  • Ven­det­ta – film z 1995
  • Ven­det­ta – film z 1996
  • Ven­det­ta – film z 1999
  • V jak ven­det­ta – film z 2005
  • Ven­det­ta – tu­rec­ki se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Ven­det­ta – album ra­pe­ra Mica Ge­ro­ni­mo z USA
  • Ven­det­ta – album-skła­dan­ka Ers­gu­ter­jun­ge (rap)

Wikipedia


vending

[czy­taj: wen­ding] sprze­daż to­wa­rów przez au­to­ma­ty


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) sy­stem dy­stry­bu­cji pro­duk­tów za po­mo­cą ma­szyn sprze­da­ją­cych

 (1.2) nazwa bran­ży zwią­za­nej z au­to­ma­ta­mi do sprze­da­ży

Wiktionary


vendingowy

→ ven­ding


SJP.pl

Patrz:

vending

vendémiaire

[czy­taj: wądemiER] pier­wszy je­sien­ny mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa pier­wsze­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Vendémiaire (łac. "vin­de­mia" = 'wi­no­bra­nie') – pier­wszy mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym i jed­no­cze­śnie pier­wszy mie­siąc je­sien­ny. Trwał od 22 wrze­śnia do 21 paź­dzier­ni­ka.

Po vendémiaire na­stę­po­wał mie­siąc bru­ma­i­re.

Wikipedia


venflon

rurka wpro­wa­dza­na do żyły przy dłu­gotr­wa­łym po­da­wa­niu leków; wen­flon


SJP.pl


venta

dom za­jezd­ny w Hisz­pa­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Win­da­wa (lit., łot. Venta) – rzeka w pół­noc­nej czę­ści Litwy i za­chod­niej czę­ści Łotwy (Kur­lan­dia)
  • Wenta (lit. Venta) – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu sza­wel­skim

Wikipedia


vento

model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mot. jeden z mo­de­li sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka lat jeź­dzi­li­śmy vento po wujku Cześ­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntɔ, AS: vẽnto

Wiktionary


ventura

pro­gram kom­pu­te­ro­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ven­tu­ra w sta­nie Iowa
  • Ven­tu­ra w sta­nie Ka­li­for­nia
  • Ven­tu­ra w sta­nie Nowy Mek­syk
  • Hrab­stwo Ven­tu­ra (ang. Ven­tu­ra Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Ka­li­for­nia
  • macOS Ven­tu­ra – sy­stem ope­ra­cyj­ny Apple

Wikipedia


venturi

Ven­tu­ri – przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce sa­mo­cho­dy spor­to­we i elek­trycz­ne ma­ją­ce swoją sie­dzi­bę w Mo­na­ko. Daw­niej przed­się­bior­stwo mie­ści­ło się w Cho­let i Couëron we Fran­cji.

Wikipedia


ventôse

[czy­taj: wąTOZ] szó­sty mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa szó­ste­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Ventôse (z łac. "ven­to­sus" = 'wietrz­ny') – szó­sty mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, trze­ci i ostat­ni mie­siąc zimy. Trwał od 19 lu­te­go do 20 marca.

Wikipedia


venus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Venus – film z 2006 roku
  • Venus – typ jach­tów
  • „Venus” – szwedz­ki okręt z XVIII wieku
  • Venus – kon­kurs
  • – nie­u­da­na próba wej­ścia Mi­cro­sof­tu na rynek kom­pu­te­rów oso­bi­stych z dol­nej półki w Chiń­skiej Re­pu­bli­ce Lu­do­wej
  • Venus – ze­spół mu­zycz­ny disco polo
  • „Venus” – sin­gel ze­spo­łu Shoc­king Blue; pio­sen­ka na­gra­na także (jako cover) m.in. przez ze­spół Ba­na­na­ra­ma
  • „Venus” – sin­gel Lady Gagi
  • „Venus” – sin­gel ze­spo­łu Ira, cover pio­sen­ki ze­spo­łu Shoc­king Blue
  • „Venus” – sin­gel Bausy
  • Venus – album Zary Lars­son
  • Venus – mi­nial­bum grupy Astro

Wikipedia


veracruz

[czy­taj: weraKRUS]
1. mia­sto i stan w Mek­sy­ku;
2. mia­sto w Pa­na­mie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ve­ra­cruz – dawna nazwa gminy w pro­win­cji Hu­e­sca
  • Ve­ra­cruz – gmina w de­par­ta­men­cie Copán
  • Ve­ra­cruz – mia­sto w sta­nie Du­ran­go
  • Ve­ra­cruz – mia­sto w sta­nie Ve­ra­cruz
  • Ve­ra­cruz – stan
  • Ve­ra­cruz – mia­sto
  • CD Ve­ra­cruz – klub pił­kar­ski
  • Vera Cruz

Wikipedia


veraikon

1. chu­sta, którą We­ro­ni­ka po­da­ła Chry­stu­so­wi pro­wa­dzo­ne­mu na śmierć;
2. obraz z wi­ze­run­kiem cier­pią­ce­go Je­zu­sa


SJP.pl

Ve­ra­i­kon ( icona vera), chu­sta św. We­ro­ni­ki – ro­dzaj ache­i­ro­po­ie­to­su. Obraz obli­cza Je­zu­sa Chry­stu­sa, które we­dług tra­dy­cji od­bi­ło się na chu­ście św. We­ro­ni­ki, którą ocie­ra­ła z potu twarz Je­zu­sa w jego dro­dze na Gol­go­tę.

Ve­ra­i­kon jest ro­dza­jem ache­i­ro­po­ie­to­su w chrze­ści­jań­skiej sztu­ce za­chod­niej.

Wikipedia


veramid

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go ami­no­fe­na­zon i bar­bi­tal; We­ra­mon


SJP.pl


verapamil

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­kach prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wych i prze­ci­wa­ryt­micz­nych; we­ra­pa­mil


SJP.pl


verbum

1. słowo, zwła­szcza wy­po­wie­dzia­ne;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: cza­sow­nik


SJP.pl

Ver­bum – ka­to­lic­ki kwar­tal­nik kul­tu­ral­no-re­li­gij­ny wy­da­wa­ny w la­tach 1934–1939 w War­sza­wie, za­ło­żo­ny przez ks. Wła­dy­sła­wa Kor­ni­ło­wi­cza zwią­za­ny z pro­wa­dzo­nym przez Zgro­ma­dze­nie ss. Fran­cisz­ka­nek Za­kła­dem dla Ociem­nia­łych w La­skach. Jego pier­wszym re­dak­to­rem był Kon­rad Gór­ski, na­stęp­nie ks. Kor­ni­ło­wicz. Z pis­mem tym – jako kry­tycz­ka li­te­rac­ka i fi­lo­zof­ka – współ­pra­co­wa­ła Te­re­sa Landy.

Wikipedia


verbungos

ta­niec wę­gier­ski; ver­bun­kos


SJP.pl


verbunkos

ta­niec wę­gier­ski; ver­bun­gos


SJP.pl


vercelli

[czy­taj: werCZElli] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Pie­mon­cie, sto­li­ca pro­win­cji Ver­cel­li (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w Pie­mon­cie;

Wiktionary

(wł. wym., pol. upro­szczo­na: "wer­czel­li"; piem. Vërsèj) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Ver­cel­li.

Ver­cel­li po­ło­żo­ne jest na Ni­zi­nie Pa­dań­skiej, nad rzeką Sesia (do­pływ Padu). We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 44 950 osób, 569 os./km². Oś­ro­dek hand­lo­wy re­gio­nu rol­ni­cze­go (głów­nie upra­wa ryżu). Prze­mysł ma­szy­no­wy, che­micz­ny, włó­kien­ni­czy, ce­men­to­wy, drzew­ny, spo­żyw­czy oraz za­kła­dy pro­du­ku­ją­ce in­stru­men­ty mu­zycz­ne. Węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Św. Eu­ze­biusz wy­róż­niał się głę­bo­ką wie­dzą, miał wielu wy­bit­nych ucz­niów. We­dług świa­dect­wa św. Am­bro­że­go miał za­ło­żyć w Ver­cel­li klasz­tor męski i żeń­ski, pier­wsze w Eu­ro­pie wspól­no­ty ce­no­bi­tycz­ne.

Wiktionary


vercors

[czy­taj: werKOR] masyw gór­ski we Fran­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ver­cors – wa­pien­ny masyw gór­ski we Fran­cji
  • Ver­cors – fran­cu­ski pi­sarz

Wikipedia


verdana

czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl

Ver­da­na – po­pu­lar­ny krój pisma do­stęp­ny w po­sta­ci fontu TrueType, za­pro­jek­to­wa­ny przez Matt­hew Car­te­ra, z hin­tin­giem przy­go­to­wa­nym przez Tho­ma­sa Ric­kne­ra. Celem była mak­sy­mal­na czy­tel­ność na ekra­nie, nawet przy nie­wiel­kim stop­niu pisma. Swoją pre­mie­rę Ver­da­na miała 8 lipca 1996 roku. Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skie­go przy­miot­ni­ka "ver­dant" okre­śla­ją­ce­go od­cień zie­le­ni. Ver­da­na zo­sta­ła za­pro­jek­to­wa­na w Se­att­le cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się dużą po­wierzch­nią ob­sza­rów zie­le­ni miej­skiej.

Wikipedia


verdi

Giu­sep­pe Verdi (1813-1901); kom­po­zy­tor wło­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Verdi – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w Ka­li­for­nii, w hrab­stwie Sier­ra
  • Verdi – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w USA, w Kan­sas, w hrab­stwie Ot­ta­wa
  • Verdi – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w Ne­va­dzie, w hrab­stwie Was­hoe
  • Verdi Towns­hip – towns­hip w USA, Min­ne­so­cie, w hrab­stwie Lin­coln
  • Frank Verdi (1926–2010) – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Giu­sep­pe Verdi (1813–1901) – wło­ski kom­po­zy­tor ro­man­tycz­ny
  • Luigi Verdi (ur. 1958) – wło­ski kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Ro­bert Verdi (ur. 1968) – ame­ry­kań­ska oso­bo­wość te­le­wi­zyj­na
  • Si­mo­ne Verdi (ur. 1992) – wło­ski pił­karz
  • (3975) Verdi – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Verde

Wikipedia


verdiowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z twór­czo­ścią Giu­sep­pe­go Ver­die­go

Wiktionary


verdun

[czy­taj: werDĘ] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Fran­cji, w Lo­ta­ryn­gii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ver­dun – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia, miej­sce za­war­cia waż­ne­go trak­ta­tu w r. 843 i słyn­nej bitwy (1916)
  • Ver­dun – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Ver­dun – dziel­ni­ca Mon­tre­a­lu
  • Ver­dun – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie miej­skiej Novo Mesto
  • Ver­dun – kra­i­na w stwo­rzo­nym przez An­drze­ja Sap­kow­skie­go świe­cie
  • Ver­dun – fran­cu­ski ni­szczy­ciel z okre­su II wojny św. typu Gu­e­pard (2400-to­no­we­go)
  • Ver­dun – gra kom­pu­te­ro­wa z 2015 roku
  • Bitwa pod Ver­dun
  • Trak­tat w Ver­dun

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy mój star­szy brat wró­cił z wojny miał na czole srebr­ną gwiazd­kę a pod gwiazd­ką prze­paść / to odła­mek szrap­ne­la tra­fił go pod Ver­dun…

Wiktionary


verheugen

naz­wi­sko


SJP.pl


verhofstadt

[czy­taj: fer­hof­stat] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dirk Ver­hof­stadt – bel­gij­ski te­o­re­tyk li­be­ra­liz­mu, brat Guya
  • Guy Ver­hof­stadt – bel­gij­ski po­li­tyk, pre­mier Bel­gii, brat Dirka

Wikipedia


veritas

z ła­ci­ny: praw­da


SJP.pl

Ve­ri­tas (Praw­da) – rzym­skie uo­so­bie­nie (per­so­ni­fi­ka­cja) praw­dy.

Była córką Sa­tur­na, zaś jej córką była Cnota. Wi­ze­run­kiem Praw­dy jest dzie­wi­ca w bia­łej sza­cie. W mi­to­lo­gii grec­kiej znana jako Alet­he­ia.

Wikipedia


verlaine

[czy­taj: werLEN] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Paul Ver­la­i­ne (1844-1896) - poeta fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ver­la­i­ne – gmina w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Huy
  • Ver­la­i­ne – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Neufchâteau w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Luk­sem­burg, w okrę­gu Neufchâteau
  • Ver­la­i­ne-sur-Ourt­he – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Dur­buy w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Luk­sem­burg, w okrę­gu Mar­che-en-Fa­men­ne
  • Louis Ver­la­i­ne – bel­gij­ski pro­fe­sor
  • Paul Ver­la­i­ne – fran­cu­ski poeta
  • Ver­la­i­ne – kra­ter nar­sjańś­ki

Wikipedia


verlan

w ję­zy­ku fran­cu­skim: prze­sta­wie­nie sylab w celu ut­wo­rze­nie no­wych słów slan­gu


SJP.pl

Ver­lan – prze­sta­wia­nie sylab lub czy­ta­nie wy­ra­zów od tyłu, tak by ut­wo­rzyć nowe słowa slan­gu, wy­stę­pu­je w ję­zy­ku fran­cu­skim.

Sama nazwa "ver­lan" ut­wo­rzo­na jest wła­śnie w ten spo­sób: ver­lan ⇐ lan­ver ⇐ l'en­vers (na od­wrót).

Ver­lan jest naj­czę­ściej uży­wa­ny w ję­zy­ku mó­wio­nym, dla­te­go po­ja­wia­ją się spory, jak za­pi­sy­wać ut­wo­rzo­ne w ten spo­sób słowa.

Wikipedia


vermont

stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan na wscho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Ver­mont (wym. //) – stan w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, po­ło­żo­ny w re­gio­nie Nowej An­glii.

Na pół­no­cy gra­ni­czy z Ka­na­dą, na po­łud­niu ze sta­nem Mas­sa­chu­setts, na wscho­dzie z New Hamps­hi­re, a na za­cho­dzie z Nowym Jor­kiem.

Wikipedia


verne

[czy­taj: Wern] Ju­liusz (albo Jules) Verne (1828-1905), pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jules Verne – fran­cu­ski pi­sarz, jeden z pio­nie­rów ga­tun­ku scien­ce fic­tion
  • Mi­chel Verne – fran­cu­ski pi­sarz, syn Jules'a Verne’a
  • Paul Verne – fran­cu­ski pi­sarz i ma­ry­narz, brat Jules'a Verne’a
  • Verne – fran­cu­skie mia­sto
  • Verne – rzeka w po­łud­nio­wej Fran­cji
  • La Verne – mia­sto w Ka­li­for­nii
  • Verne – chor­wac­ki pro­du­cent elek­trycz­nych ro­bo­tak­só­wek
  • ATV Jules Verne – Au­to­ma­tycz­ny Sta­tek Tran­spor­to­wy

Wikipedia


veronese

[czy­taj: we­ro­ne­ze] ma­larz wło­ski (1528-1588)


SJP.pl


veronica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ve­ro­ni­ca – pro­to­kół wy­szu­ki­wa­rek in­ter­ne­to­wych
  • Ve­ro­ni­ca – nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju ro­ślin prze­tacz­nik

Wikipedia


verrocchio

[czy­taj: weROKkjo] naz­wi­sko, m.in. An­drea del Ver­roc­chio (1435-1488), rzeź­biarz wczes­ne­go re­ne­san­su


SJP.pl


vers

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vers – gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Vers – gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Vers – gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy
  • Vers-en-Mon­ta­gne – gmina
  • Vers-Pont-du-Gard – gmina
  • Vers-sous-Sellières – gmina
  • Vers-sur-Méouge – gmina
  • Vers-sur-Selle – gmina
  • Vers – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Vers – ter­min li­te­rac­ki
  • Les Pechs du Vers
  • Saint-Clément-de-Vers

Wikipedia


versace

[czy­taj: wer­sa­cze]
1. naz­wi­sko, m.in. Gian­ni Ver­sa­ce (1947-1997) - wło­ski pro­jek­tant mody;
2. firma i marka o świa­to­wej re­no­mie


SJP.pl

Gian­ni Ver­sa­ce S.p.A. (), znany jako Ver­sa­ce – wło­ski dom mody, za­ło­żo­ny przez Gian­nie­go Ver­sa­ce w 1978 roku we Wło­szech.

Wikipedia


verse

z ła­ci­ny: prze­ciw­ko; kon­tra; ver­sus, vs, vs.;
1. słowo uży­wa­ne w tek­ście mię­dzy po­ję­cia­mi lub wiel­ko­ścia­mi prze­ciw­staw­ny­mi, np. dwoma zmien­ny­mi;
2. słowo uży­wa­ne mię­dzy naz­wi­ska­mi lub naz­wa­mi prze­ciw­ni­ków, np. stron pro­ce­su, za­wod­ni­ków spor­to­wych


SJP.pl


verso

łac.
1. od­wrot­na, lewa stro­na za­pi­sa­nej karty (ma­nu­skryp­tu);
2. w książ­ce: stro­na pa­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ty­pogr. od­wrot­na (lewa) stro­na karty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stro­ny verso oz­na­cza­ne są nu­me­ra­mi pa­rzy­sty­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwrocie

Wiktionary


versus

z ła­ci­ny: prze­ciw­ko; kon­tra; verse, vs, vs.;
1. słowo uży­wa­ne w tek­ście mię­dzy po­ję­cia­mi lub wiel­ko­ścia­mi prze­ciw­staw­ny­mi, np. dwoma zmien­ny­mi;
2. słowo uży­wa­ne mię­dzy naz­wi­ska­mi lub naz­wa­mi prze­ciw­ni­ków, np. stron pro­ce­su, za­wod­ni­ków spor­to­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ver­sus (póź­niej NBC Sports Net­work) – sta­cja te­le­wi­zyj­na na­le­żą­ca do kor­po­ra­cji Com­cast
  • Ver­sus – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ver­sus – album stu­dyj­ny szwedz­kiej grupy mu­zycz­nej The Ha­un­ted
  • Ver­sus – mi­nial­bum Us­he­ra
  • Ver­sus – sin­gel Tom­craf­ta

Wikipedia


vert

sport wy­czy­no­wy na ro­we­rze typu BMX, po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji w po­wie­trzu na ram­pie w kształ­cie pół­ru­ry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vert (Landy) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia
  • Vert (Yve­li­nes) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce
  • Vert (Deux-Sèvres) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Vert (typ rampy)
  • Vert – dy­scy­pli­na BMX

Wikipedia


verte

łac. od­wróć (kart­kę) na drugą stro­nę


SJP.pl

Verte (z łac. „od­wróć”) – słowo umie­szcza­ne na końcu stro­ni­cy (recto), wska­zu­ją­ce znaj­do­wa­nie się dal­sze­go ciągu tek­stu na od­wro­cie (na stro­nie verso).

"Verte" jest głów­nie umie­szcza­ne na ulot­kach i fol­de­rach, a także na no­tat­kach odręcz­nych, kiedy za­cho­dzi obawa nie­do­my­śle­nia się przez czy­tel­ni­ka znaj­do­wa­nia się dal­sze­go ciągu na od­wro­cie (głów­nie wtedy, gdy z tek­stu nie wy­ni­ka jego kon­ty­nu­a­cja).

Wikipedia


vertical

[czy­taj: wer­ti­kal] ro­dzaj pio­no­wej ża­luz­ji, za­sło­ny ze sztyw­ne­go ma­te­ria­łu; wer­ti­kal, wer­ty­kal


SJP.pl

Ver­ti­cal – pol­ska po­wieść fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wa au­tor­stwa Ra­fa­ła Ko­si­ka, wy­da­na w 2006 r. przez wy­daw­nict­wo Po­wer­graph (). Druga po­wieść tego au­to­ra (pier­wszą był "Mars").

Wikipedia


vertugadin

[czy­taj: wer­ti­ga­dę] z fran­cu­skie­go: ro­dzaj kry­no­li­ny


SJP.pl


vesa

skrót od: Video Elec­tro­nic Stan­dards As­so­cia­tion, w in­for­ma­ty­ce: stan­dar­dy kart gra­ficz­nych oraz mo­ni­to­rów, usta­lo­ne przez pro­du­cen­tów


SJP.pl

VESA ( Video Elec­tro­nics Stan­dards As­so­cia­tion) – kon­sor­cjum dla stan­da­ry­za­cji gra­fi­ki kom­pu­te­ro­wej; czo­ło­wa or­ga­ni­za­cja od­po­wie­dzial­na za usta­na­wia­nie róż­nych stan­dar­dów wyś­wiet­la­nia cy­fro­we­go, ta­kich jak VGA, DisplayPort i in­nych; za­ło­żo­na przez pro­du­cen­tów ukła­dów wyś­wiet­la­ją­cych dla kom­pu­te­rów (kart gra­ficz­nych, mo­ni­to­rów itp.)

Wikipedia


veto

1. weto;
a) sprze­ciw;
b) nie­do­pu­szcze­nie do przy­ję­cia uchwa­ły;
c) w po­li­ty­ce: prawo głowy pań­stwa do zgło­sze­nia sprze­ci­wu wobec uchwa­ły
2. daw­niej: za­sa­da poz­wa­la­ją­ca na zer­wa­nie sejmu wsku­tek pro­te­stu jed­ne­go z po­słów; li­be­rum veto


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • veto – prawo wy­ra­że­nia sprze­ci­wu wobec do­wol­nej de­cyz­ji
  • Veto – gra kar­cia­na
  • Veto – pol­ski ma­ga­zyn kon­su­men­tów
  • Veto – album nie­miec­kiej grupy mu­zycz­nej He­a­ven Shall Burn
  • Veto – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie zaj­mu­ją­ce się pra­wa­mi ucz­nia
  • V.E.T.O. – pol­ska grupa hip-ho­po­wa
  • Weto

Wikipedia


vetulani

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­dzi­na Ve­tu­la­nich – pol­ska ro­dzi­na po­cho­dze­nia wło­skie­go.
  • Adam Ve­tu­la­ni (1901–1976) – hi­sto­ryk prawa, ka­no­ni­sta, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Agniesz­ka Ve­tu­la­ni-Cę­giel (ur. 1981) – po­li­to­loż­ka i pra­woz­naw­czy­ni, pro­fe­sor­ka Col­le­gium Po­lo­ni­cum Uni­wer­sy­te­tu im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu
  • Ar­mand Ve­tu­la­ni (1909–1994) – ku­ra­tor, kry­tyk i hi­sto­ryk sztu­ki, dy­rek­tor Cen­tral­ne­go Biura Wy­staw Ar­ty­stycz­nych
  • Ce­cy­lia Ve­tu­la­ni (1908–1980) – hi­sto­rycz­ka sztu­ki, kon­ser­wa­tor­ka za­byt­ków, ku­stosz­ka Mu­ze­um Ma­zur­skie­go
  • Fran­ci­szek Ve­tu­la­ni (1856–1921) – in­ży­nier me­lio­rant, urzęd­nik i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Gra­ży­na Mał­go­rza­ta Ve­tu­la­ni (ur. 1956) – fi­lo­loż­ka i ję­zy­koz­naw­czy­ni, pro­fe­sor­ka Uni­wer­sy­te­tu Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu
  • Irena Ve­tu­la­ni (1904–1975) – bio­loż­ka, po­pu­la­ry­za­tor­ka nauki
  • Jerzy Ve­tu­la­ni (1936–2017) – psy­cho­far­ma­ko­log, ne­u­ro­bio­log, bio­che­mik, pro­fe­sor In­sty­tu­tu Far­ma­ko­lo­gii PAN
  • Ka­zi­mierz Ve­tu­la­ni (1889–1941) – in­ży­nier, te­o­re­tyk bu­dow­nict­wa, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej
  • Kry­sty­na Ve­tu­la­ni-Bel­fo­u­re (1924–2004) – tłu­macz­ka, na­u­czy­ciel­ka i pi­sar­ka
  • Maria Ve­tu­la­ni (1910–1995) – dok­tor­ka me­dy­cy­ny, le­kar­ka chi­rur­gii sto­ma­to­lo­gicz­nej, dzia­łacz­ka spo­łecz­na

Wikipedia


veturilo

sieć wy­po­ży­czal­ni ro­we­rów miej­skich


SJP.pl

Ve­tu­ri­lo, War­szaw­ski Rower Pu­blicz­ny – sy­stem sa­mo­ob­słu­go­wych wy­po­ży­czal­ni ro­we­rów miej­skich, dzia­ła­ją­cy w ra­mach War­szaw­skie­go Tran­spor­tu Pu­blicz­ne­go (WTP), or­ga­ni­zo­wa­ny przez Za­rząd Dróg Miej­skich (ZDM) w War­sza­wie od sierp­nia 2012. Dzia­ła przez 9 mie­się­cy w roku, od 1 marca do 30 li­sto­pa­da. Do 2015 roku był za­rzą­dza­ny przez Za­rząd Tran­spor­tu Miej­skie­go (ZTM).

Wikipedia


vevey

Vevey (hist. "Vivis") – mia­sto i gmina "(com­mu­ne)" o cha­rak­te­rze tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wym w za­chod­niej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Vaud, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na okrę­gu "(di­strict)" Ri­vie­ra-Pays-d’En­ha­ut. Leży nad Je­zio­rem Ge­new­skim.

Od 27 stycz­nia 1915 r.

Wikipedia


vga

[czy­taj: fał-gie-A] skrót od: Video Grap­hics Array - stan­dard kom­pu­te­ro­wych kart gra­ficz­nych


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. jeden ze stan­dar­dów kom­pu­te­ro­wych kart gra­ficz­nych;

 (1.2) in­form. jeden ze stan­dar­dów in­ter­fej­su i złą­czy kom­pu­te­ro­wych kart gra­ficz­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawʲ‿ɟɛ‿ˈa, AS: fau̯ʹ‿ǵe‿a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) D-SUB

Wiktionary


vhf

[czy­taj: fał-ha-EF] skrót od: Very High Fre­qu­en­cy - mię­dzy­na­ro­do­we oz­na­cze­nie za­kre­su fal ra­dio­wych o czę­stot­li­wo­ści 30-300 MHz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) fale ul­tra­krót­kie, UKF

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faw‿xa‿ˈɛf, AS: fau̯‿χa‿ef

Wiktionary


vhs

stan­dard pro­duk­cji kaset przez­na­czo­nych do do­ko­ny­wa­nia i odt­wa­rza­nia za­pi­su au­dio­wi­zu­al­ne­go


SJP.pl

VHS (ang. "Video Home Sy­stem") – stan­dard za­pi­su i odt­wa­rza­nia kaset wideo przez­na­czo­ny dla rynku kon­su­menc­kie­go.

Wikipedia


vi

licz­ba rzym­ska oz­na­cza­ją­ca "6"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vi – miej­sco­wość w gmi­nie Vig-Mnelë
  • Vî-Wa­le­fe – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Vieux-Wa­lef­fe
  • Vi – miej­sco­wość w Gävleborgs län
  • Vi – miej­sco­wość w gmi­nie Sunds­vall
  • Vị Thanh – mia­sto
  • Vi – (pol. My) – mie­sięcz­nik wy­cho­dzą­cy w Szwe­cji od 1913 roku
  • VI – cyfra 6 w rzym­skim sy­ste­mie licz­bo­wym
  • VI – kod ISO 3166 oz­na­cza­ją­cy Wyspy Dzie­wi­cze Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • VI – album stu­dyj­ny nie­miec­kie­go ra­pe­ra Sido
  • vi – edy­tor tek­stu dla sy­ste­mów zgod­nych z Unix spe­cy­fi­ko­wa­ny przez Sin­gle UNIX Spe­ci­fi­ca­tion oraz POSIX,
  • vi – kod ISO 639-1 oz­na­cza­ją­cy język wiet­nam­ski
  • „Vi kom­mer all­tid ha Paris” – utwór Ve­ro­ni­ki Mag­gio

Wikipedia


via

[czy­taj: wija] książ­ko­wo: przez, po­przez, za poś­red­nict­wem (głów­nie dla okre­śle­nia celu po­dró­ży)


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do okre­śle­nia miej­sco­wo­ści, przez którą prze­bie­ga trasa po­dró­ży lub tran­spor­tu

 (1.2) książk. przez, po­przez, za po­mo­cą, za poś­red­nict­wem

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) droga w wy­ra­że­niach typu via cru­cis, via il­lu­mi­na­ti­va, via pur­ga­ti­va

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • VIA Rail – przed­się­bior­stwo na­le­żą­ce do rządu Ka­na­dy ob­słu­gu­ją­ce mię­dzy­mia­sto­we po­cią­gi pa­sa­żer­skie
  • VIA Tech­no­lo­gies – taj­wań­ski pro­du­cent ukła­dów sca­lo­nych
  • Via – album Ma­ri­ny Ar­can­ge­li
  • Air Via – buł­gar­ska linia lot­ni­cza
  • Via – Ka­to­lic­kie Radio Rze­szów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­je­cha­ły­śmy do Ka­to­wic via Mi­ko­łów.

 (1.2) Prze­cią­łem wresz­cie i pędzę do końca liny zwią­za­nej via bam­bus i su­per­hak z koń­ców­ką fału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲija, AS: vʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przez

Wiktionary


viadrina

Uni­wer­sy­tet Via­dri­na z Frank­fur­tu nad Odrą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ro­pej­ski Uni­wer­sy­tet Via­dri­na (niem. Eu­ro­pa-Universität Via­dri­na) we Frank­fur­cie nad Odrą (za­ło­żo­ny 1991)
  • Uni­wer­sy­tet Via­dri­na (łac. Uni­ver­si­tas li­te­ra­rum Via­dri­na, niem. Bran­den­bur­gis­che Universität Frank­furt) we Fran­fur­cie nad Odrą (1506–1811)
  • wczes­na nazwa Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go po 1811, tj. po po­łą­cze­niu frank­furc­kie­go Uni­wer­sy­te­tu Via­dri­na z wroc­ław­ską Aka­de­mią Le­o­pol­dyń­ską:
    • ofi­cjal­na, łac. Uni­ver­si­tas lit­te­ra­rum Via­dri­na Vra­tis­la­vien­sis
    • nie­o­fi­cjal­na, łac. Aca­de­mia Via­dri­na Vra­tis­la­vien­sis
    • skró­co­na, z łac. Via­dri­na (uży­wa­na w wielu ję­zy­kach)
  • Eu­ro­re­gion Pro Eu­ro­pa Via­dri­na z sie­dzi­bą w Do­bro­szy­nie koło Ko­strzy­na nad Odrą (ut­wo­rzo­ny 1993)

Wikipedia


viagra

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu za­bu­rzeń erek­cji, za­wie­ra­ją­ce­go syl­de­na­fil


SJP.pl


viareggio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w To­ska­nii;

Wiktionary

Via­reg­gio – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Lukka. We­dług da­nych na rok 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ło 64 081 osób, 2010,7 os./km².

Via­reg­gio jest oś­rod­kiem prze­my­sło­wym (prze­mysł stocz­nio­wy, ry­bo­łów­stwo), rze­mieśl­ni­czym oraz rol­ni­czym (upra­wa kwia­tów), po­nad­to jest tu­ry­stycz­nym ku­ror­tem nad­mor­skim. Od­by­wa się tutaj co roku Kar­na­wał Via­reg­gio, który gro­ma­dzi około 200 tys. uczest­ni­ków. W mie­ście znaj­du­ją się za­byt­ki ar­chi­tek­tu­ry eklek­tycz­nej, art no­u­ve­au oraz art déco.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­czy­wa­li­śmy w Via­reg­gio nad Mo­rzem Tyr­reń­skim.

 (1.1) Otrzy­ma­łem od­po­wiedź, że mnie ocze­ku­ją, ale nie w Bagni San Giu­lia­no, ale w Via­reg­gio. Nie mia­łem nic prze­ciw­ko temu, zwła­szcza że z Via­reg­gio tak do Lukki jak do Pizy je­dzie się tylko pół go­dzi­ny ko­le­ją. O Via­reg­gio po­przed­nio mało sły­sza­łem; wie­dzia­łem tylko, że są to prze­de wszyst­kim ści­śle wło­skie ką­pie­le mor­skie i że tam zaz­wy­czaj am­ba­sa­da ro­syj­ska w Rzy­mie lato prze­pę­dza. Po­ło­że­nie Via­reg­gia nie bar­dzo mi do­ga­dza­ło, mie­ści­na ta leży już bo­wiem tam, gdzie wła­ści­wie skoń­czy­ła się Ri­vie­ra di Le­van­te ze swo­i­mi ma­low­ni­czy­mi gó­ra­mi, a za­czy­na­ją się już ba­gni­ste oko­li­ce Pizy i Li­vor­na, za­nad­to przy­po­mi­na­ją­ce – ma­la­rię.

 (1.1) Wresz­cie wy­ru­sza­my do Genui, aby do­trzeć do celu po­dró­ży, do Via­reg­gia.

 (1.1) Nie­wiel­ka Re­pu­bli­ka Lukki, do­ty­ka­ją­ca morza nad­brze­żem Via­reg­gia, li­czą­ca około 120000 miesz­kań­ców, rzą­dzo­nych przez szlach­tę i kler, była mocno nie­za­do­wo­lo­na z wcie­le­nia jej ostat­nim trak­ta­tem do Kró­le­stwa Etru­rii.

Wiktionary


viatoll

[czy­taj: wia­tol] sy­stem elek­tro­nicz­ne­go po­bo­ru opłat na au­to­stra­dach; wia­to­lek


SJP.pl

viaTOLL (e-myto) – elek­tro­nicz­ny sy­stem po­bo­ru opłat za prze­jazd dro­ga­mi kra­jo­wy­mi, dzia­ła­ją­cy w Pol­sce w la­tach 2011–2021. Opła­ta po­bie­ra­na była na wy­bra­nych od­cin­kach dróg a za­si­la­ła Kra­jo­wy Fun­dusz Dro­go­wy. Opła­cie pod­le­ga­ły po­ja­zdy sa­mo­cho­do­we lub ze­spo­ły po­ja­zdów o do­pu­szczal­nej masie cał­ko­wi­tej po­wy­żej 3,5 tony oraz au­to­bu­sy nie­za­leż­nie od do­pu­szczal­nej masy cał­ko­wi­tej.

Wikipedia


vibe

[czy­taj: wajb] po­zy­tyw­ne emo­cje lub dobra at­mos­fe­ra


SJP.pl

„Vibe” – ame­ry­kań­ski ma­ga­zyn mu­zycz­ny za­ło­żo­ny przez Qu­in­cy'ego Jo­ne­sa w 1993 roku. Pu­bli­ka­cja poś­wię­co­na jest prze­de wszyst­kim ar­ty­stom hip-ho­po­wym i R&B.

Wikipedia


vibrato

fa­lo­wa­nie czę­stot­li­wo­ści i na­tę­że­nia dźwię­ku uzy­ski­wa­ne przez śpie­wa­ka lub in­stru­men­ta­li­stę (w grze na in­stru­men­tach smycz­ko­wych i dę­tych); wi­bra­cja, wi­bra­to


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) muz. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze wi­bra­cji dźwię­ku lub głosu;

Wiktionary

Vi­bra­to ( vi­bra­to ‘drżą­co’), wi­bra­cja – ter­min mu­zycz­ny, okre­śla­ją­cy re­gu­lar­ne, pul­su­ją­ce, nie­wiel­kie zmia­ny wy­so­ko­ści dźwię­ku (do około pół tonu, choć naj­czę­ściej znacz­nie mniej).

Vi­bra­to cha­rak­te­ry­zu­ją dwa pod­sta­wo­we pa­ra­me­try: czę­stość oraz za­kres zmian wy­so­ko­ści dźwię­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈbratɔ, AS: vʹibrato

Wiktionary


viburnum

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vi­bur­num – ka­li­na, ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych
  • Vi­bur­num – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri

Wikipedia


vicenza

[czy­taj: wi­czen­ca] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska;

Wiktionary

(, pol. upro­szczo­na: "wi­czen­ca") – mia­sto i gmina w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji Vi­cen­za. Leży u pod­nó­ży Alp We­nec­kich, nad rzeką Bac­chi­glio­ne w do­rze­czu Bren­ty, w od­le­gło­ści ok. 60 km na za­chód od We­ne­cji i ok. 200 km na wschód od Me­dio­la­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­sze gliny ka­o­li­no­we ek­splo­a­to­wa­ne są na Sar­dy­nii, pod Vi­cen­zą, w To­ska­nii i La­cjum.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wicentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Vicetia, daw. Vicentia

Wiktionary


vichy

[czy­taj: wiSZI]
1. mia­sto we Fran­cji;
2. sól Vichy - mie­sza­ni­na soli z lecz­ni­czej wody mi­ne­ral­nej z uz­dro­wi­ska Vichy;
3. rząd Vichy - (li­piec 1940 - sier­pień 1944) fran­cu­ski rząd ut­wo­rzo­ny przez mar­szał­ka Ph. Pétaina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Vichy (, Vichèi) – mia­sto i gmina w środ­ko­wej Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Al­lier, na Ma­sy­wie Cen­tral­nym.

Wikipedia


vichyssoise

[czy­taj: wiszisŁAZ] z fran­cu­skie­go: ro­dzaj gę­stej zupy z prze­tar­tych ziem­nia­ków


SJP.pl

Vi­chys­so­i­se – zupa kuch­ni fran­cu­skiej przy­rzą­dza­na ze zblen­do­wa­nych porów, ziem­nia­ków, ce­bu­li, bu­lio­nu dro­bio­we­go i śmie­ta­ny. Zupę tę zaz­wy­czaj ser­wu­je się na zimno, jed­nak nie­kie­dy rów­nież na go­rą­co.

Wikipedia


vico

[czy­taj: WIko] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vico – gmina
  • Vico Mor­co­te – gmina w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Lu­ga­no
  • Vico Ca­na­ve­se – gmina
  • Vico del Gar­ga­no – gmina
  • Vico Equ­en­se – gmina
  • Vico nel Lazio – gmina
  • Lago di Vico – je­zio­ro
  • An­to­nio Vico – wło­ski du­chow­ny
  • Fe­de­ri­co Vico – hisz­pań­ski pił­karz
  • Fran­ce­sco de Vico – wło­ski astro­nom
  • Giam­bat­ti­sta Vico – wło­ski fi­lo­zof
  • Jo­vi­ca Vico – bo­śniac­ki pił­karz

Wikipedia


victor

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vic­tor – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Jo­a­qu­in
  • Vic­tor – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Tel­ler
  • Vic­tor – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Teton
  • Vic­tor – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Po­wes­hiek
  • Vic­tor – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Ra­val­li
  • Vic­tor – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie On­ta­rio
  • Vic­tor – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie On­ta­rio
  • Vic­tor (ang. Vic­tor Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie DeKalb
  • Vic­tor (ang. Vic­tor Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Os­bor­ne
  • Vic­tor (ang. Vic­tor Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Clin­ton
  • Vic­tor (ang. Vic­tor Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wright
  • Vic­tor (ang. Vic­tor Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie On­ta­rio

Wikipedia


victoria

[czy­taj: wik­tor­ja] prze­sta­rza­le: zwy­cię­stwo; wik­to­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Se­sze­li;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vic­to­ria – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 12
  • Vic­to­ria – kra­ter mar­sjań­ski
  • Vic­to­ria – nazwa ka­me­ruń­skie­go mia­sta Limbé do 1982 roku
  • Vic­to­ria – miej­sco­wość w Po­łud­nio­wej Afry­ce
  • Vic­to­ria – sto­li­ca Se­sze­li
  • Vic­to­ria – de­par­ta­ment w pro­win­cji Entre Ríos
  • Vic­to­ria – mia­sto w pro­win­cji Bu­e­nos Aires
  • Vic­to­ria – mia­sto w pro­win­cji Entre Ríos
  • Vic­to­ria – mia­sto w re­gio­nie Ara­u­ka­nia
  • Vic­to­ria – mia­sto w pa­ra­fii Saint Mark
  • Vic­to­ria – miej­sco­wość w re­gio­nie De­me­ra­ra-Ma­ha­i­ca
  • Vic­to­ria – gmina w de­par­ta­men­cie Yoro

Wikipedia


vidal

naz­wi­sko


SJP.pl

Vidal, właśc. Syl­vio Vidal Leite Ri­be­i­ro (ur. 1 paź­dzier­ni­ka 1896 w Rio de Ja­ne­i­ro) – pił­karz bra­zy­lij­ski gra­ją­cy na po­zy­cji środ­ko­we­go obroń­cy.

Całą pił­kar­ską ka­rie­rę Vidal spę­dził w klu­bie Flu­mi­nen­se FC, w któ­rym wy­stę­po­wał w la­tach 1913–1921.

Naj­więk­szy­mi suk­ce­sem w ka­rie­rze klu­bo­wej Vi­da­la było trzy­krot­ne zdo­by­cie mi­strzo­stwa Stanu Rio de Ja­ne­i­ro – Cam­pe­o­na­to Ca­rio­ca w 1917, 1918 i 1919 roku.

Wikipedia


vide

[czy­taj: wide]
1. patrz, zo­bacz - wska­zów­ka od­sy­ła­ją­ca do in­ne­go frag­men­tu tek­stu;
2. w mu­zy­ce: wska­zów­ka w nu­tach poz­wa­la­ją­ca opu­ścić par­tię ut­wo­ru za­war­tą po­mię­dzy sy­la­ba­mi "vi-de"


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wska­zów­ka od­sy­ła­ją­ca do in­ne­go miej­sca w tek­ście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidɛ, AS: vʹide

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrz

Wiktionary


videlicet

[czy­taj: wiDElicet] z ła­ci­ny: oczy­wi­ście, ma się ro­zu­mieć


SJP.pl


videmat

książ­ko­wo: pi­sem­ne pot­wier­dze­nie tego, że do­ku­ment zo­stał prze­czy­ta­ny przez okre­ślo­ną osobę, która za­poz­na­ła się z jego tre­ścią


SJP.pl


video

wideo;
1. tech­ni­ka re­je­stro­wa­nia na ta­śmie ma­gne­tycz­nej obra­zu i dźwię­ku;
2. po­tocz­nie: sprzęt słu­żą­cy do re­je­stro­wa­nia w tech­ni­ce o tej samej naz­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w tech­no­lo­gii:
    • wideo
    • ma­gne­to­wid
  • w mu­zy­ce:
    • Video (ze­spół mu­zycz­ny)
    • Video (album 2 plus 1)
    • Video (sin­gel)

Wikipedia


videoblog

in­ter­ne­to­wy pa­mięt­nik w po­sta­ci na­grań wideo; vlog, wi­de­o­blog


SJP.pl


videoblogerka

→ vi­de­o­blo­ger


SJP.pl

Patrz:

videobloger

videocast

[czy­taj: wi­de­o­kast] pod­cast w for­mie wideo; wi­de­o­cast, wi­de­o­kast


SJP.pl


videoclip

ilu­stra­cja fil­mo­wa pio­sen­ki; clip, klip, te­le­dysk, wi­de­o­klip


SJP.pl


videofon

apa­rat te­le­fo­nicz­ny lub do­mo­fon za­o­pa­trzo­ny w ka­me­rę i mo­ni­tor; wi­de­o­fon


SJP.pl


videokaseta

ka­se­ta z taśmą ma­gne­tycz­ną, przez­na­czo­na do re­je­stro­wa­nia obra­zu i dźwię­ku oraz do odt­wa­rza­nia w ma­gne­to­wi­dzie; wi­de­o­ka­se­ta


SJP.pl


videoklip

ilu­stra­cja fil­mo­wa pio­sen­ki; klip, te­le­dysk, clip, vi­de­oc­lip, wi­de­o­klip


SJP.pl


videotelefon

apa­rat te­le­fo­nicz­ny za­o­pa­trzo­ny w ka­me­rę i mo­ni­tor; wi­de­o­te­le­fon, wi­de­o­fon, vi­de­o­fon


SJP.pl


videowall

[czy­taj: wid­jo­łol lub wi­de­o­łol] duży ekran zło­żo­ny z mo­ni­to­rów przy sce­nie, sta­dio­nie itp., na któ­rym wyś­wiet­la­ją się ak­tu­al­ne wy­da­rze­nia


SJP.pl


vidi

łac.
1. wi­dzia­łem (stwier­dzo­ne pod­pi­sem, że się wi­dzia­ło, np. umowę);
2. veni, vidi, vici - przy­sze­dłem, zo­ba­czy­łem, zwy­cię­ży­łem (słowa J. Ce­za­ra kie­ro­wa­ne do se­na­tu, in­for­mu­ją­ce o zwy­cię­stwie Ce­za­ra nad Far­na­ce­sem w 47 r. p.n.e.)


SJP.pl


vidor

naz­wi­sko


SJP.pl

Vidor – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji Tre­vi­so.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 3752 osoby, 277,5 os./km².

Wikipedia


vidyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wideo

Wiktionary


vidżej

wi­dżej, VJ;
1. twór­ca wi­zu­al­nej opra­wy kon­cer­tu lub im­pre­zy mu­zycz­nej;
2. pre­zen­ter na­gra­nia wideo w dy­sko­te­ce lub te­le­wiz­ji


SJP.pl


vienne

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto nad Ro­da­nem, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji w de­par­ta­men­cie Isère;

 (1.2) geogr. rzeka w za­chod­niej Fran­cji, lewy do­pływ Loary;

 (1.3) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vien­ne – de­par­ta­ment w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia
  • Vien­ne – mia­sto w de­par­ta­men­cie Isère, nad Ro­da­nem
  • Vien­ne – okręg
  • Vien­ne – potok, do­pływ Sek­wa­ny
  • Vien­ne – rzeka, do­pływ Loary
  • Vien­ne – rzeka, do­pływ Saâne
  • Vien­ne – hrab­stwo
  • Haute-Vien­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czte­ry lata póź­niej, w 1311 r., w trak­cie so­bo­ru w Vien­ne, wiel­ki mistrz za­ko­nu szpi­tal­ni­ków Fulko z Vil­la­ret, oz­naj­mił kró­lo­wi Fi­li­po­wi IV, że jego zakon jest go­to­wy pod­jąć się po­nie­sie­nia naj­więk­sze­go cię­ża­ru w pla­no­wa­ća­no­wa­nej kru­cja­cie.

 (1.1) Je­dy­nie w Vien­ne po­zo­stał fran­kij­ski gar­ni­zon woj­sko­wy, wspie­ra­ją­cy so­jusz­ni­ka Chlod­wi­ga – Go­de­gi­zi­la.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vienneński, wieneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Wienna

Wiktionary


vienneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Vien­ne, do­ty­czą­cy Vien­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vienne

 przym. wieneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieneński

Wiktionary


vientiane

[czy­taj: wienTJAN] sto­li­ca Laosu; Wien­tian


SJP.pl


vietcong

[czy­taj: wiet­kong] ko­mu­ni­stycz­ne od­dzia­ły par­ty­zanc­kie w Wiet­na­mie Po­łud­nio­wym; Wiet­kong


SJP.pl

Zo­bacz też: Viet­cong (gra kom­pu­te­ro­wa).

Viet­cong ( Việt Cộng) – nazwa stwo­rzo­na przez po­łud­nio­wo­wiet­nam­skich po­li­ty­ków i przy­ję­ta przez żoł­nie­rzy ame­ry­kań­skich, a potem przez świa­to­we media, na okre­śle­nie par­ty­zan­tów na­le­żą­cych w cza­sie wojny wiet­nam­skiej do Na­ro­do­we­go Fron­tu Wyz­wo­le­nia Wiet­na­mu Po­łud­nio­we­go ( Na­tio­nal Front for the Li­be­ra­tion of South Viet­nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam).

Wikipedia


vigilantes

[czy­taj: wi­dżi­len­tiz] z an­giel­skie­go: nie­for­mal­na grupa strze­gą­ca po­rząd­ku, nie­po­sia­da­ją­ca praw­nej le­gi­ty­ma­cji do swo­ich dzia­łań


SJP.pl


vigny

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vigny (Do­li­na Oise) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce
  • Vigny (Mo­ze­la) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia

Wikipedia


vigo

mia­sto we wschod­niej Hisz­pa­nii


SJP.pl

Vigo (ˈbiɣo) – naj­więk­sze obok A Coruñi mia­sto hisz­pań­skiej Ga­li­cji, w po­bli­żu gra­ni­cy z Por­tu­ga­lią, nad At­lan­ty­kiem.

Wikipedia


vigoreksja

ob­se­syj­ne dba­nie o utrzy­ma­nie wy­spor­to­wa­nej syl­wet­ki


SJP.pl


vigoroso

[czy­taj: wi­go­ro­zo] z wło­skie­go, mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ener­gicz­nie, ży­wio­ło­wo


SJP.pl


vihuela

hisz­pań­ski stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Vi­hu­e­la nazwa od­no­szą­ca się do dwóch róż­nych ro­dza­jów in­stru­men­tów stru­no­wych szar­pa­nych po­dob­nych do gi­ta­ry: wy­stę­pu­ją­cej w XV i XVI w. vi­hu­e­li hisz­pań­skiej, zwy­kle z 5 lub 6 chó­ra­mi (pa­ra­mi strun), oraz vi­hu­e­li mek­sy­kań­skiej, pię­cio­stru­no­we­go in­stru­men­tu uży­wa­ne­go przez grupy ma­ria­chi.

Wikipedia


vii

licz­ba rzym­ska oz­na­cza­ją­ca "7"


SJP.pl


viii

licz­ba rzym­ska oz­na­cza­ją­ca "8"


SJP.pl


vijay

Jo­seph Vijay znany jako Vijay (ur. 22 czerw­ca 1974) – in­dyj­ski aktor fil­mo­wy i po­li­tyk, pre­mier sta­no­wy Ta­mil­na­du od 2026.

Jest synem re­ży­se­ra i pro­du­cen­ta fil­mo­we­go S. A. Chan­dra­sek­ha­ra oraz wo­ka­list­ki Shob­hy. Kształ­cił się w Ba­la­lok Ma­tri­cu­la­tion Hig­her Se­con­da­ry Scho­ol w Vi­ru­gam­bak­kam i w Lo­y­o­la Col­le­ge w Ćen­naj.

Wikipedia


viking

[czy­taj: waj­kink]
1. prób­nik kos­micz­ny;
2. czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Min­ne­so­ta Vi­kings – za­wo­do­wy ze­spół fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go z sie­dzi­bą w Min­ne­a­po­lis, w sta­nie Min­ne­so­ta
  • Vi­king Gdy­nia – klub ko­szy­kar­ski
  • Vi­king FK – nor­we­ski klub pił­kar­ski
  • Víkingur Reykjavík – klub pił­kar­ski po­cho­dzą­cy ze sto­li­cy Is­lan­dii, Reykjavíku
  • Vi­king Award – na­gro­da dla naj­lep­sze­go szwedz­kie­go ho­ke­i­sty w lidze NHL
  • Vi­king – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mars­hall
  • Vi­king (ang. Vi­king Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mars­hall
  • Vi­king (ang. Vi­king Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Vi­king (ang. Vi­king Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Tra­ill
  • Vi­king (ang. Vi­king Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Per­kins
  • MF Vi­king XPRS – pa­sa­żer­sko-sa­mo­cho­do­wy prom fiń­skie­go ar­ma­to­ra Vi­king Line pły­wa­ją­cy po Bał­ty­ku na tra­sie Hel­sin­ki – Tal­linn
  • Vi­king Eg­ge­ling – szwedz­ki ar­ty­sta, gra­fik, fil­mo­wiec, przed­sta­wi­ciel da­da­iz­mu

Wikipedia


viktor

imię mę­skie


SJP.pl

Eric Thomp­son (ur. 4 grud­nia 1980 w Gran­de Pra­i­rie w Al­ber­cie) – ka­na­dyj­ski wrest­ler, który był naj­bar­dziej znany ze swo­ich wy­stę­pów WWE pod pse­u­do­ni­mem rin­go­wym Vik­tor. Jest człon­kiem tag-teamu The Ascen­sion, gdzie wraz z Kon­no­rem jest byłym po­sia­da­czem pasa NXT Tag Team Cham­pions­hip.

Wikipedia


vila

sto­li­ca Va­nu­a­tu; Port Vila


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vila – wieś
  • Vila Flo­res – mia­sto
  • Vila Lângaro – mia­sto
  • Vila Maria – mia­sto
  • Vila Valério – mia­sto
  • Vila Velha – mia­sto
  • Vila-real – mia­sto
  • Vila-rubla – mia­sto
  • Vila do Conde – miej­sco­wość
  • Vila do Corvo – mia­sto
  • Vila do Porto – miej­sco­wość
  • Vila Fran­ca do Campo – miej­sco­wość

Wikipedia


villafranca

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vil­la­fran­ca d’Asti
  • Vil­la­fran­ca di Ve­ro­na
  • Vil­la­fran­ca in Lu­ni­gia­na
  • Vil­la­fran­ca Pa­do­va­na
  • Vil­la­fran­ca Pie­mon­te
  • Vil­la­fran­ca Si­cu­la
  • Vil­la­fran­ca Tir­re­na
  • Vil­la­fran­ca
  • Vil­la­fran­ca de los Bar­ros
  • Vil­la­fran­ca del Bie­rzo
  • Vi­la­fran­ca de Bo­na­ny
  • Vil­la­fran­ca de los Ca­bal­le­ros

Wikipedia


villahermosa

Vil­la­her­mo­sa (hiszp. "Pię­kne Mia­sto", na­hu­atl "Cualnezcāltepēc") – mek­sy­kań­skie mia­sto prze­my­słu naf­to­we­go nad rzeką Gri­jal­va, sto­li­ca stanu Ta­ba­sco.

Do 1915 roku mia­sto no­si­ło nazwę "San Juan Ba­u­ti­sta".

Znaj­du­je się tutaj ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej. Vil­la­her­mo­sa leży w re­gio­nie rol­ni­czym, w któ­rym upra­wia się kawę, kakao i trzci­nę cu­kro­wą.

Wikipedia


villancico

[czy­taj: wi­jan­si­ko] z hisz­pań­skie­go:
1. ro­dzaj daw­ne­go ut­wo­ru po­e­tyc­ko-mu­zycz­ne­go, po­pu­lar­ne­go na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;
2. hisz­pań­ska ko­lę­da


SJP.pl

Vil­lan­ci­co – hisz­pań­ski ga­tu­nek pie­śni i po­ez­ji wy­ko­ny­wa­nej bez lub z akom­pa­nia­men­tem in­stru­men­tów, utr­wa­lo­ny w XV wieku, roz­wi­ja­ny i zmie­nia­ją­cy formę do współ­czes­no­ści, kiedy po­czą­wszy od XX wieku stał się sy­no­ni­mem hisz­pań­skiej ko­lę­dy. Wg niek­tó­rych mu­zy­ko­lo­gów, w XVI wieku na te­re­nach Hisz­pa­nii, Por­tu­ga­lii, Ni­der­lan­dów, po­łud­nio­wych Włoch i No­we­go Świa­ta vil­lan­ci­co był bar­dziej po­pu­lar­ny od do­mi­nu­ją­ce­go wów­czas na po­zo­sta­łych ob­sza­rach Eu­ro­py ma­dry­ga­łu.

Wikipedia


villanella

żywa, po­god­na pieśń ne­a­po­li­tań­ska z XVI w.


SJP.pl

Vil­la­nel­la, vil­la­ne­sca (wł. "vil­la­no" - wie­śniak, pa­ro­bek) – w okre­sie re­ne­san­su typ wie­lo­gło­so­wej pie­śni wło­skiej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się - w odróż­nie­niu od ma­dry­ga­łu - pro­stą, ho­mo­fo­nicz­ną fak­tu­rą oraz bu­do­wą zwrot­ko­wą. Czę­sto wy­ka­zu­je związ­ki z mu­zy­ką lu­do­wą.

Wikipedia


villas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vil­las – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Lee
  • Vil­las – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Cape May
  • André Vil­las-Boas (ur. 1977) – por­tu­gal­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Vio­let­ta Vil­las (1938-2011) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Villa
  • Vil­laz

Wikipedia


villon

[czy­taj: wiJĄ albo wiJON] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Fran­co­is Vil­lon (1431-1464) - poeta fran­cu­ski


SJP.pl

Vil­lon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Yonne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 113 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 12 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Vil­lon pla­su­je się na 797. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 964.).

Wikipedia


vilmela

stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go


SJP.pl


vilski

→ Vila (sto­li­ca Va­nu­a­tu)


SJP.pl


vin

[czy­taj: win] skrót od: Ve­hic­le Iden­ti­fi­ca­tion Num­ber - zło­żo­ne ze­sta­wie­nie zna­ków przy­po­rząd­ko­wa­ne po­ja­zdo­wi przez pro­du­cen­ta w celu jego iden­ty­fi­ka­cji


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) mot. uni­ka­to­wy numer po­ja­zdu przy­po­rząd­ko­wa­ny przez pro­du­cen­ta w celu iden­ty­fi­ka­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rober van der Vin – ho­len­der­ski ko­larz
  • vin – szó­sta li­ste­ra al­fa­be­tu gru­ziń­skie­go
  • VIN – numer iden­ty­fi­ka­cyj­ny po­ja­zdu
  • Ménil-Vin
  • Vien
  • Win

Wikipedia


vina

sta­ro­in­dyj­ski in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny, przy­po­mi­na­ją­cy lut­nię, bu­do­wa­ny w wielu od­mia­nach; wina, bina


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vina – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Te­ha­ma
  • Vina – mia­sto w USA, w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Fran­klin
  • Vina – de­par­ta­ment w Ka­me­ru­nie
  • Vina – rzeka w Afry­ce
  • Vina – in­dyj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny

Wikipedia


vinaigrette

[czy­taj: wi­ne­gret] wi­ne­gret;
1. sos przy­go­to­wy­wa­ny z octu, oliwy, wody, czosn­ku, cukru itp.;
2. sa­łat­ka przy­pra­wio­na sosem o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. wi­ne­gret.

Wiktionary


vincennes

[czy­taj; węSEN] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Vin­cen­nes – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Do­li­na Marny, na przed­mie­ściach Pa­ry­ża.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 42 267 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 22 129 osób/km² (wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Vin­cen­nes pla­su­je się na 47. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 865.).

Wikipedia


vincent

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vin­cent – miej­sco­wość i gmina
  • Vin­cent – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Shel­by
  • Vin­cent – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Vin­cent – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Vin­cent – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Web­ster
  • Vin­cent – pio­sen­ka Dona McLeana
  • Vin­cent – sin­gel Sarah Con­nor
  • Vin­cent – pol­ski ze­spół he­a­vy­me­ta­lo­wy, pow­sta­ły w 1981 roku we Wroc­ła­wiu
  • Vin­cent – film krót­ko­me­tra­żo­wy w re­ży­se­rii Tima Bur­to­na (1982)
  • Vin­cent. Życie i twór­czość Vin­cen­ta van Gogha – film w re­ży­se­rii Paula Coxa (1987)
  • Alex Vin­cent – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ce­ri­na Vin­cent – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia


vincenz

[czy­taj: WINcenz]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


vinson

szczyt na An­tark­ty­dzie


SJP.pl


vintage

[czy­taj: win­tydż]
1. wino z do­bre­go rocz­ni­ka;
2. stare, za­byt­ko­we rze­czy;
3. moda na stare, za­byt­ko­we rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) szt. styl w mo­dzie, mu­zy­ce i sztu­kach użyt­ko­wych, który na­wią­zu­je do przesz­ło­ści, łą­cząc mi­nio­ne style ze współ­czes­ny­mi;

 (1.2) kulin. okre­śle­nie wina, które po­cho­dzi ze zbio­rów z jed­ne­go roku;

Wiktionary

Vin­ta­ge – styl w kul­tu­rze (zwła­szcza mo­dzie) i sztu­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za vin­ta­ge uz­na­je się ubra­nia z po­przed­nich dekad albo star­sze niż 25 lat.

Wiktionary


vintage'owy

→ vin­ta­ge


SJP.pl

Patrz:

vintage

vintedzianka

śro­do­wi­sko­wo: użyt­kow­nicz­ka ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go Vin­ted


SJP.pl


vioform

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go klio­chi­nol


SJP.pl


viola

wiola;
1. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny smycz­ko­wy o wielu od­mia­nach (viola d'amore, viola da brac­cio, viola da gamba, viola di bor­do­ne), po­dob­ny do skrzy­piec;
2. in­stru­ment smycz­ko­wy o 4 stru­nach, stro­jo­ny o kwin­tę niżej od skrzy­piec; al­tów­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Viola – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Cuneo
  • Viola – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ful­ton
  • Viola – miej­sco­wość w sta­nie De­la­wa­re, w hrab­stwie Kent
  • Viola – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mer­cer
  • Viola – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sedg­wick
  • Viola – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Roc­kland
  • Viola – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie War­ren
  • Viola – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ver­non
  • Viola (ang. Viola Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Lee
  • Viola (ang. Viola Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Au­du­bon
  • Viola (ang. Viola Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Osce­o­la
  • Viola (ang. Viola Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Sac

Wikipedia


violeta

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vio­le­ta – buł­gar­ska pio­sen­kar­ka
  • Vio­le­ta – imię żeń­skie
  • Vio­le­ta – sin­giel Cha­y­an­ne
  • Vio­le­ta – sin­giel Iz*One
  • Vio­le­ta Vio­le­ta – album Ka­i­zers Or­che­stra
  • Azul Vio­le­ta
  • Or­na­tos Vio­le­ta
  • Qu­in­ta Vio­le­ta
  • Vio­let­ta
  • Wio­le­ta

Wikipedia


violetta

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vio­let­ta – imię żeń­skie
  • vio­let­ta – dawny in­stru­ment smycz­ko­wy, ro­dzaj violi da gamba
  • Vio­let­ta – ar­gen­tyń­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Vio­let­ta – trasa kon­cer­to­wa Vio­let­ty Vil­las
  • Vio­le­ta

Wikipedia


vioxx

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­za­pal­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go ro­fe­kok­syb


SJP.pl


vip

Very Im­por­tant Per­son, bar­dzo ważna oso­bi­stość


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­o­so­bo­we­go

 (1.1) ktoś bar­dzo ważny, naj­czę­ściej ze świa­ta po­li­ty­ki lub biz­ne­su;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • () – osoba o szcze­gól­nym sta­tu­sie zwią­za­nym z wy­ko­ny­wa­ną funk­cją lub po­sia­da­nym ma­jąt­kiem, przed­mio­tem
  • wa­zo­ak­tyw­ny pep­tyd je­li­to­wy (ang. ) – hor­mon
  • V.I.P. – se­rial przy­go­do­wo-sen­sa­cyj­ny pro­duk­cji ame­ry­kań­skiej
  • V.I.P. – film sen­sa­cyj­ny z 1991 roku
  • V.I.P. (ze­spół mu­zycz­ny)
  • VIP (pro­gram roz­ryw­ko­wy)
  • VIP (marka piwa)
  • VIP (pro­to­kół in­ter­ne­to­wy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To była po­waż­na im­pre­za, na sali było pełno VIP-ów, pre­zy­dent mia­sta, wo­je­wo­da, kilku po­słów i inne szy­chy.

 (1.1) W nowym pro­jek­cie sta­dio­nu zre­zy­gno­wa­no z czę­ści eks­klu­zyw­nych po­mie­szczeń dla VIP-ów, dzię­ki czemu bę­dzie ich wię­cej dla zwy­kłych ki­bi­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲip, AS: vʹip

Wiktionary

Powiązane:

 przym. VIP-owski, vipowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary


vip-owski

→ VIP (bar­dzo ważna oso­bi­stość); vi­pow­ski


SJP.pl


vipassana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tech­ni­ka me­dy­ta­cyj­na w bud­dyz­mie the­ra­wa­da;

Wiktionary

Vi­pas­sa­na (san­skryt: "wi­paś­ja­na") – bud­dyj­ska tech­ni­ka me­dy­ta­cyj­na. Wy­wo­dzi się z tra­dy­cji the­ra­wa­dy. Me­dy­ta­cja vi­pas­sa­ny w skró­cie po­le­ga na utrzy­my­wa­niu świa­do­mo­ści na na­tu­ral­nych doz­na­niach w obrę­bie ciała me­dy­tu­ją­ce­go. Prak­ty­ka zwy­kle za­czy­na się od nauki tech­ni­ki Ana­pa­na, czyli kon­cen­tra­cji na na­tu­ral­nym od­de­chu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲipasˈːãna, AS: vʹipa•sãna

Wiktionary


viper

[czy­taj: waj­per] model sa­mo­cho­du marki Dodge


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Viper – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Perry, stan Ken­tuc­ky w USA
  • Viper – film
  • Viper – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy mu­zy­kę disco polo
  • Viper – bra­zy­lij­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy mu­zy­kę he­a­vy­me­ta­lo­wą
  • Dodge Viper – sa­mo­chód spor­to­wy
  • Viper – gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny
  • Viper – przez­wi­sko sa­mo­lo­tu Ge­ne­ral Dy­na­mics F-16 Figh­ting Fal­con

Wikipedia


vipowski

przy­miot­nik od: VIP (bar­dzo ważna oso­bi­stość); VIP-owski


SJP.pl


virabhadrasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; wy­krok z ple­cy­e­ca­mi wy­gię­ty­mi do tyłu i rę­ka­mi unie­sio­ny­mi do góry

 (1.2) jedna z asan; po­zy­cja sto­ją­ca, roz­krok z cię­ża­rem prze­nie­sio­nym na jedną z nóg i sze­ro­ko ro­zło­żo­ny­mi ra­mio­na­mi

 (1.3) jedna z asan; sta­nie na jed­nej nodze z drugą unie­sio­ną rów­no­le­gle do po­dło­gi i tu­ło­wiem oraz ra­mio­na­mi na prze­dłu­że­niu tej nogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) pozycja wojownika, wojownik

Wiktionary


viral

cie­ka­wa lub śmiesz­na treść (np. fil­mik, zdję­cie, slo­gan), która bar­dzo szyb­ko roz­prze­strze­nia się w in­ter­ne­cie; wiral


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Things Viral – album ze­spo­łu Kha­na­te.
  • V/H/S: Viral – ame­ry­kań­ski film grozy z 2014 roku.
  • Viral (film) – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2016 roku.
  • Po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka an­giel­skie­go okre­śle­nie mar­ke­tin­gu wi­ru­so­we­go ().

Wikipedia


viralność

→ vi­ral­ny; vi­ra­lo­wość, wi­ral­ność, wi­ra­lo­wość


SJP.pl


viralowość

→ vi­ral­ny; wi­ra­lo­wość, wi­ral­ność


SJP.pl


viralowy

→ viral; wi­ra­lo­wy


SJP.pl


virasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; siad, w któ­rym ko­la­na są po­łą­czo­ne, po­ślad­ki spo­czy­wa­ją na po­dło­żu, a łydki i stopy na zew­nątrz, wzdłuż ud

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja bohatera, bohater

Wiktionary


virelai

typ śred­nio­wiecz­ne­go ut­wo­ru wo­kal­ne­go, upra­wia­ny we Fran­cji przez tru­we­rów


SJP.pl

Vi­re­lai – jeden z typów po­ez­ji i mu­zy­ki fran­cu­skiej, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla śred­nio­wie­cza. Wy­wo­dzi się on z rond two­rzo­nych przez tru­we­rów. Cha­rak­te­ry­stycz­na dla więk­szo­ści vi­re­la­is jest forma po­e­tyc­ka o bu­do­wie: 3 zwrot­ki 4-wier­szo­we i re­fren 2-wier­szo­wy. Forma mu­zycz­na przyj­mu­je po­stać AbbA: część A pełni rolę re­fre­nu i dru­giej czę­ści zwrot­ki:

Wikipedia


virement

1. prze­no­sze­nie kre­dy­tów bu­dże­to­wych re­gu­lo­wa­ne prze­pi­sa­mi prawa fi­nan­so­we­go, zmniej­sze­nie kre­dy­tów na jedne dzie­dzi­ny, np. kon­sump­cję zbio­ro­wą i prze­nie­sie­nie ich na inne, np. na kre­dy­ty dla przed­się­biorstw;
2. książ­ko­wo: za­mia­na wza­jem­na, np. miej­sca­mi


SJP.pl

Vi­re­ment - prze­su­wa­nie wy­dat­ków mię­dzy róż­ny­mi po­zy­cja­mi bu­dże­tu, prze­no­sze­nie kre­dy­tów bu­dże­to­wych. Nie na­le­ży mylić tego ter­mi­nu z vi­re­ment ban­ca­i­re (po­le­ce­niem prze­le­wu) choć ety­mo­lo­gia po­ję­cia od­no­si się do tego słowa.

Wikipedia


virga

me­te­or. pio­no­we lub sko­śne smugi opadu at­mos­fe­rycz­ne­go, nie osią­ga­ją­ce po­wierzch­ni Ziemi na sku­tek wy­pa­ro­wy­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. deszcz zmie­nia­ją­cy się w parę wodną przed spad­nię­ciem na zie­mię;

 (1.2) muz. jeden z dwóch pod­sta­wo­wych zna­ków no­ta­cji ne­u­ma­tycz­nej;

Wiktionary

Virga (vir) (łac. gałąź, witka) – opad de­szczu, śnie­gu, krysz­tał­ków lodu, który nie do­cie­ra do po­wierzch­ni ziemi, po­nie­waż pa­ru­je lub su­bli­mu­je zanim opad­nie. Dzie­je się tak naj­czę­ściej, kiedy dolna część at­mos­fe­ry ma niską wil­got­ność.

Virga wy­stę­pu­je prze­waż­nie w przy­pad­ku chmur Cir­ro­cu­mu­lus, Al­to­cu­mu­lus, Al­to­stra­tus, Nim­bo­stra­tus, Stra­to­cu­mu­lus, Cu­mu­lus i Cu­mu­lo­nim­bus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Około po­ło­wy trzy­na­ste­go wieku virga za­czę­ła oz­na­czać war­tość długą w prze­ci­wień­stwie do krót­kie­go punc­tum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲirɡa, AS: vʹirga

Wiktionary


virginia

[czy­taj: wir­dżiń­ja] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wir­gi­nia (ang. Vir­gi­nia) – stan w USA
  • Wir­gi­nia Za­chod­nia (ang. West Vir­gi­nia) – stan w USA
  • Wir­gi­nia – imię żeń­skie
  • Wir­gi­nia – po­stać le­gen­dar­na
  • Vir­gi­nia − od­mia­na ty­to­niu
  • Vir­gi­nia – ro­dzaj węży z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych (Co­lu­bri­dae)
  • Vir­gi­nia – gra kom­pu­te­ro­wa z 2016 roku
  • Vir­gi­nia – mia­sto w Po­łud­nio­wej Afry­ce
  • Vir­gi­nia – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land
  • Vir­gi­nia – wieś w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Po­łud­nio­wa
  • Virgínia – miej­sco­wość i gmina w Bra­zy­lii
  • La Vir­gi­nia – mia­sto i gmina w Ko­lum­bii

Wikipedia


virgo

me­te­or. pio­no­we lub sko­śne smugi opadu at­mos­fe­rycz­ne­go, nie osią­ga­ją­ce po­wierzch­ni Ziemi na sku­tek wy­pa­ro­wy­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Panna – gwia­zdo­zbiór (łac. Virgo)
  • Gro­ma­da w Pan­nie – gro­ma­da ga­lak­tyk
  • John Virgo – sno­o­ke­rzy­sta an­giel­ski
  • Virgo (de­tek­tor) – de­tek­tor fal gra­wi­ta­cyj­nych uru­cho­mio­ny we Wło­szech

Wikipedia


viropexis

spo­sób wni­ka­nia wi­ru­sa do wnę­trza in­fe­ko­wa­nej ko­mór­ki; wi­ro­pek­sja


SJP.pl


virtu

[czy­taj: wirTU] z wło­skie­go:
1. do­sko­na­łość, mi­strzo­stwo w ja­kiejś dzie­dzi­nie sztu­ki;
2. umi­ło­wa­nie sztu­ki i jej znaw­stwo;
3. ko­lek­cja dzieł sztu­ki


SJP.pl

Virtu – pol­ski pro­du­cent dań go­to­wych, funk­cjo­nu­ją­cy od 1992 roku.

Wikipedia


vis

pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny skon­stru­o­wa­ny przez Po­la­ków, uży­wa­ny w la­tach trzy­dzie­stych i w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; Wis, ViS, WiS


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vis – wyspa na Adria­ty­ku
  • Vis – mia­sto na wy­spie Vis
  • Vis – rzeka we Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez te­re­ny de­par­ta­men­tów Gard oraz Hérault, prawy do­pływ rzeki Hérault
  • Vis wz. 35 – pol­ski pi­sto­let z okre­su II wojny świa­to­wej
  • VIS 100 – współ­czes­ny pol­ski pi­sto­let
  • VIS War­sza­wa – War­szaw­ska Wyt­wór­nia Na­rzę­dzi
  • VIS – elek­tro­nicz­ny ser­wis in­for­ma­cyj­ny Wa­ty­ka­nu „Va­ti­can In­for­ma­tion Ser­vi­ce”
  • VIS – Wi­zo­wy Sy­stem In­for­ma­cyj­ny (ang. Visa In­for­ma­tion Sy­stem)

Wikipedia


vis-a-vis

[czy­taj: wizaWI] vis-a-vis, vis a vis;
1. na­prze­ciw­ko;
2. osoba bę­dą­ca na­prze­ciw­ko


SJP.pl


vis-à-vis

[czy­taj: wizaWI] vis-a-vis, vis a vis;
1. na­prze­ciw­ko;
2. osoba bę­dą­ca na­prze­ciw­ko


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) na­prze­ciw­ko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) daw. osoba bę­dą­ca na­prze­ciw kogoś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vis-à-vis – (wym.: wi­za­wi; z fr: twa­rzą w twarz; fr: vis – twarz od łac: visus) – na­prze­ciw­ko; na­prze­ciw sie­bie; osoba znaj­du­ją­ca się (miesz­ka­ją­ca) na­prze­ciw­ko.
  • Vis-à-vis – bar w Kra­ko­wie
  • Vis-à-vis – typ nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go
  • Vis-à-vis – ro­dzaj mebla
  • Wła­dy­sław Ko­pa­liń­ski, Słow­nik wy­ra­zów ob­cych i zwro­tów ob­co­ję­zycz­nych, Wie­dza Po­wszech­na, Wy­da­nie XVI roz­sze­rzo­ne 1988 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kam vis-à-vis su­per­mar­ke­tu.

 (1.1) Nawet tam, w prze­dzia­le wa­go­no­wym, mając go vis-à-vis, każ­do­ra­zo­wo przy­po­mi­na­ła sobie do­pie­ro o nim.

 (2.1) Vis-à-vis moje wy­glą­da­ło do tego stop­nia nie­po­cze­śnie i wy­sza­rza­nie, że je bra­łem za ja­kie­goś zwy­kłe­go skri­bę sic. [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲi‿za‿ˈvʲi, AS: vʹi‿za‿vʹi

Wiktionary


visa

[czy­taj: wiza]
1. marka karty płat­ni­czej wy­da­wa­nej przez or­ga­ni­za­cję Visa In­ter­na­tio­nal;
2. model sa­mo­cho­du marki Citroën


SJP.pl

Visa Inc. – ame­ry­kań­ska spół­ka i or­ga­ni­za­cja człon­kow­ska zaj­mu­ją­ca się wy­da­wa­niem kart płat­ni­czych, pow­sta­ła w 1958 roku pod nazwą "BankAmericard".

Pier­wsza karta zo­sta­ła wy­da­na w roku 1958 przez Bank of Ame­ri­ca.

Visa Inc. za­de­biu­to­wa­ła na no­wo­jor­skiej gieł­dzie pa­pie­rów war­to­ścio­wych w marcu 2008 roku.

Wikipedia


visconti

[czy­taj: wi­skon­ti] naz­wi­sko, m.in. Lu­chi­no Vi­scon­ti (1906-1976) - wło­ski re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl

Vi­scon­ti – ród ary­sto­kra­cji wło­skiej wzmian­ko­wa­ny już w XI wieku. Wy­wo­dzi się od Ot­to­na, ry­ce­rza za­słu­żo­ne­go w cza­sie I wy­pra­wy krzy­żo­wej, który zo­stał w 1078 r. wi­ceh­ra­bią ("vi­scon­te") Me­dio­la­nu. Tytuł ten dał po­czą­tek naz­wi­sku.

Z rodu tego po­cho­dził Te­o­bal­do Vi­scon­ti, od 1271 pa­pież Grze­gorz X.

Wikipedia


vishing

[czy­taj: wi­szing] po­da­wa­nie się za przed­sta­wi­cie­la danej in­sty­tu­cji lub firmy pod­czas roz­mo­wy te­le­fo­nicz­nej w celu wy­łu­dze­nia da­nych oso­bo­wych


SJP.pl

Vis­hing lub voice phis­hing – forma phis­hin­gu, me­to­da oszu­stwa po­le­ga­ją­ce­go na pod­szy­ciu się prze­stęp­cy pod­czas roz­mo­wy te­le­fo­nicz­nej pod in­sty­tu­cję albo inną osobę w celu na­kło­nie­nia do wy­ko­na­nia okre­ślo­nych czyn­no­ści, wy­łu­dze­nia po­uf­nych in­for­ma­cji – naj­czę­ściej da­nych lo­go­wa­nia do ban­ko­wo­ści in­ter­ne­to­wej, da­nych karty kre­dy­to­wej lub do­ko­na­nia przez roz­mów­cę prze­le­wu na wska­za­ny ra­chu­nek ban­ko­wy.

Wikipedia


vista

[czy­taj: wista] jedna z wer­sji sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Win­dows


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vista – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Diego
  • Vista – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie St. Clair
  • Vista Cen­ter – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Vista West – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Vista Hun­dred – dawna jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na
  • Vista – część at­mos­fe­ry, która ota­cza Ardę, czyli Zie­mię w twór­czo­ści J.R.R. Tol­kie­na.
  • VISTA – (ang. Vi­si­ble and In­fra­red Sur­vey Te­le­sco­pe for Astro­no­my); sy­stem pod­glą­du te­le­sko­po­we­go w pod­czer­wie­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w astro­no­mii.
  • Alto Vista
  • Bella Vista
  • Boa Vista
  • Buena Vista
  • Chula Vista

Wikipedia


vistula

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vi­stu­la Val­les (do­li­na na Mar­sie),
  • vi­stu­lian (zlo­do­wa­ce­nie pół­noc­no­pol­skie).
  • Uczel­nia Vi­stu­la (daw­niej Wyż­sza Szko­ła Eko­no­micz­no-In­for­ma­tycz­na w War­sza­wie),
  • Vi­stu­la Group SA (firma odzie­żo­wa).
  • Ma­ersk Vi­stu­la (sta­tek kon­te­ne­ro­wy).
  • Vi­stu­la – dawna marka pol­skich kom­baj­nów zbo­żo­wych.

Wikipedia


vitalium

ża­ro­wy­trzy­ma­ły stop me­ta­li (chro­mu, mo­lib­de­nu, niklu i ko­bal­tu), wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy bu­do­wie ma­szyn pra­cu­ją­cych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach


SJP.pl


vitara

model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


SJP.pl


vitaral

nazwa hand­lo­wa su­ple­men­tu diety za­wie­ra­ją­ce­go kom­pleks wi­ta­min i skład­ni­ków mi­ne­ral­nych


SJP.pl


vitasom

mi­kro­sko­pij­ny no­śnik (li­po­som) za­wie­ra­ją­cy wi­ta­mi­ny i skład­ni­ki odżyw­cze, sto­so­wa­ny w su­ple­men­tach diety i kos­me­ty­kach, aby ułat­wić prze­ni­ka­nie sub­stan­cji ak­tyw­nych do głęb­szych warstw skóry lub do or­ga­niz­mu; mi­kro­glo­bal


SJP.pl


viterbo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, sto­li­ca pro­win­cji Vi­ter­bo (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju;

Wiktionary

(, pol. upro­szczo­na: "wi­ter­bo") – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Vi­ter­bo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 57 307 osób, 141,2 os./km².

Mia­sto o etru­skich ko­rze­niach, pod­bi­te osta­tecz­nie przez Rzy­mian w IV wieku przed naszą erą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Św. Jad­wi­ga cze­ka­ła na ka­no­ni­za­cję znacz­nie kró­cej niż Sta­ni­sław, bi­skup kra­kow­ski. Zmar­ła bo­wiem w 1243 roku, a ka­no­ni­za­cję pa­pież Kle­mens IV ogło­sił w Vi­ter­bo już 26 marca 1267 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witerbski

Wiktionary


vito

model sa­mo­cho­du marki Mer­ce­des


SJP.pl


vitromozaika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. pol­ski ma­te­riał na okła­dzi­ny zew­nętrz­ne bu­dyn­ków, pro­du­ko­wa­ny w cza­sach PRL, w for­mie ko­lo­ro­wych, szkla­nych kwa­dra­ci­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitrɔ̃mɔzajka, AS: vʹitrõmozai ̯ka

Wiktionary


vittoria

Nie mylić z: Vi­to­ria i Vi­tó­ria.

Vit­to­ria – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Ra­gu­sa.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ku­je 54 320 osób, 300,1 os./km².

Wikipedia


viva

pol­ski dwu­ty­god­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Viva” – utwór nie­miec­kie­go mu­zy­ka Tom­craf­ta.
  • Viva! – cza­so­pis­mo.
  • Fun­da­cja Viva! – fun­da­cja zaj­mu­ją­ca się ochro­ną zwie­rząt
  • Viva – album ze­spo­łu Xmal De­utsch­land.
  • Viva – sta­cja te­le­wi­zyj­na.
    • Viva Pol­ska – na­da­wa­ła od czerw­ca 2000 do paź­dzier­ni­ka 2017 roku w ję­zy­ku pol­skim.
    • Viva Plus – sta­cja, która za­stą­pi­ła Viva Zwei.
  • Viva En­ter­ta­in­ment – fi­li­piń­skie przed­się­bior­stwo me­dio­we.
  • Viva.co.id (daw­niej Viva News) – in­do­ne­zyj­ski ser­wis in­ter­ne­to­wy.

Wikipedia


vivace

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żywo, z tem­pe­ra­men­tem, w szyb­kim tem­pie; vivo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. wy­ko­na­nie żywo, z tem­pe­ra­men­tem;

 (1.2) muz. część ut­wo­ru wy­ko­na­na w vi­va­ce (1.1)

 (1.3) muz. utwór wy­ko­na­ny w vi­va­ce (1.1)

przy­miot­nik

 (2.1) muz. żywy

przy­słó­wek

 (3.1) muz. żywo, z tem­pe­ra­men­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈvat͡ʃɛ, AS: vʹivače

Wiktionary


vivacissimo

[czy­taj: wiwaCZIss-imo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bar­dzo żywo, ener­gicz­nie


SJP.pl


vivaldi

naz­wi­sko, m.in.: An­to­nio Vi­val­di (1678-1741), wło­ski kom­po­zy­tor i skrzy­pek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – kra­ter na Mer­ku­rym
  • Vi­val­di – prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa
  • An­to­nio Vi­val­di (1678–1741) – wło­ski kom­po­zy­tor
  • An­to­nio Vi­val­di (ur. 1942) – wło­ski bry­dży­sta
  • Van­di­no i Ugo­li­no Vi­val­di (fl. 1291) – bra­cia, ge­nu­eń­scy kupcy i od­kryw­cy

Wikipedia


vivarium

po­mie­szcze­nie do­sto­so­wa­ne do ho­dow­li, ob­ser­wa­cji nie­du­żych zwie­rząt ziem­no-wod­nych (np. pła­zów) w wa­run­kach moż­li­wie naj­bar­dziej zbli­żo­nych do na­tu­ral­nych; wi­wa­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. ina­czej → wi­wa­rium

Wiktionary

Vi­va­rium, Mo­na­ste­rium Vi­va­rien­se (łac. "zwie­rzy­niec") – klasz­tor za­ło­żo­ny ok. 555 r. przez Ka­sjo­do­ra w po­bli­żu Squ­il­la­ce (łac. Sco­la­cium) w Ka­la­brii.

W 2019 od­kry­to przy­pad­ko­wo jego bar­dzo praw­do­po­dob­ną lo­ka­li­za­cję w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Squ­il­la­ce i opra­co­wa­no pro­gram jego odzy­ska­nia[].

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zob. wiwarium.

Wiktionary


vivat

łac. niech żyje!


SJP.pl

Vivat – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny. Pow­stał w 1996 roku w Su­wał­kach. Pier­wszy skład two­rzy­li: Karol Pie­trzak, Grze­gorz Ry­dzew­ski, Ro­bert Ku­dryś i To­masz Żu­kow­ski. W tym wła­śnie skła­dzie wy­lan­so­wa­li w 1997 roku swój naj­więk­szy prze­bój "Sza­lo­na ma­ło­la­ta", do któ­re­go zo­stał na­gra­ny pier­wszy w hi­sto­rii ze­spo­łu te­le­dysk.

Wikipedia


vivendi

[czy­taj: wi­wen­di] fran­cu­ski kon­cern me­dial­ny


SJP.pl

Vi­ven­di SA (do kwiet­nia 2006 roku jako Vi­ven­di Uni­ver­sal) – fran­cu­ski kon­cern me­dio­wy obec­ny na rynku mu­zycz­nym, te­le­wi­zyj­nym, te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nym, fil­mo­wym, wy­daw­ni­czym, in­ter­ne­to­wym i gier kom­pu­te­ro­wych. Wy­wo­dzi się z za­ło­żo­nej w 1853 roku spół­ki "Com­pa­gnie Générale des Eaux" ("CGE").

Wikipedia


vivienne

[czy­taj: wiw­jen]
1. obce imię żeń­skie;
2. czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl


vivitone

1. in­stru­ment mu­zycz­ny, elek­trycz­ny lub aku­stycz­ny, wy­pro­du­ko­wa­ny przez firmę ViVitone;
2. ro­dzaj gongu elek­trycz­ne­go;
3. pier­wow­zór pia­ni­na elek­trycz­ne­go


SJP.pl


vivo

pol­ski dwu­ty­god­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vivo – spe­cjal­ne tempo w mu­zy­ce
  • Vivo – iz­ra­el­ski pio­sen­karz
  • Vivo – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 2021 roku
  • Vivo – pol­ska po­wieść SF z 2017
  • Vivo – przed­się­bior­stwo
  • VIVO – akro­nim Video In Video Out
  • Vivo Soft­wa­re – roz­sze­rze­nie typu viv pro­gra­mu RealPlayer

Wikipedia


vixit

z ła­ci­ny: prze­żył, do­ko­nał ży­wo­ta; for­mu­ła na za­wia­do­mie­niach o śmier­ci


SJP.pl


vizsla

wę­gier­ski pies my­śliw­ski przy­po­mi­na­ją­cy wyżła po­in­te­ra


SJP.pl


vj

vi­dżej, wi­dżej;
1. twór­ca wi­zu­al­nej opra­wy kon­cer­tu lub im­pre­zy mu­zycz­nej;
2. pre­zen­ter na­gra­nia wideo w dy­sko­te­ce lub te­le­wiz­ji


SJP.pl

VJ lub ve­e­jay (od słowa Video Joc­key, ana­lo­gicz­nie jak disc joc­key czyli DJ lub „de­e­jay”) – ter­min, który pow­stał we wczes­nych la­tach 80., by opi­sać ludzi, któ­rzy pre­zen­to­wa­li klipy video dla MTV i MuchMusic. Słowo VJ re­pre­zen­tu­je rów­nież osobę, która two­rzy wi­zu­a­li­za­cje na żywo do wszyst­kich typów mu­zy­ki.

Wikipedia


vladimir

obce imię mę­skie


SJP.pl

Vla­di­mir – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Sta­no­wi cze­ski, sło­wac­ki, serb­ski (la­ti­ni­ca), chor­wac­ki, sło­weń­ski oraz an­giel­ski i hisz­pań­ski od­po­wied­nik sta­ro­pol­skie­go imie­nia Wło­dzi­mir lub pol­skie­go Wło­dzi­mierz.

Wikipedia


vladislav

Vla­dis­lav – miej­sco­wość i gmina (obec) w Cze­chach, w kraju Wy­so­czy­na, w po­wie­cie Třebíč. W 2022 roku li­czy­ła 1167 miesz­kań­ców.

Wikipedia


vlaminck

[czy­taj: wlamę:k] naz­wi­sko, np.: Ma­u­ri­ce de Vla­minck (1876-1958) - ma­larz fran­cu­ski, jeden z głów­nych przed­sta­wi­cie­li fo­wiz­mu


SJP.pl


vlan

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wir­tu­al­na sieć lo­kal­na

Wiktionary


vlepka

włas­no­ręcz­nie wy­ko­na­na mała na­klej­ka sa­mo­przy­lep­na do roz­le­pia­nia w miej­scach pu­blicz­nych; wlep­ka


SJP.pl


vlog

in­ter­ne­to­wy pa­mięt­nik w po­sta­ci na­grań wideo; wi­de­o­blog, vi­de­o­blog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blog zło­żo­ny z za­pi­sów wideo, naj­czę­ściej krót­kich fil­mi­ków, w któ­rych autor wy­po­wia­da się na ak­tu­al­ne te­ma­ty lub opo­wia­da o wy­da­rze­niach ze swo­je­go życia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vlɔk, AS: vlok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. vloger m., vlogerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideoblog

Wiktionary


vloger

osoba za­mie­szcza­ją­ca na blogu głów­nie na­gra­nia wideo; wlo­ger


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor vloga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam Świe­cia­szek w USA jest kie­row­cą cię­ża­rów­ki, a w Pol­sce zna­nym vlo­ge­rem, który na YouTubie pu­bli­ku­je filmy o życiu w Ame­ry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvlɔɡɛr, AS: vloger

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. vlog m.

:: fż. vlogerka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideobloger

Wiktionary


vlogerka

ko­bie­ta za­mie­szcza­ją­ca na blogu głów­nie na­gra­nia wideo; wlo­ger­ka


SJP.pl


vlogerski

→ vlo­ger


SJP.pl

Patrz:

vloger

vlogować

pro­wa­dzić in­ter­ne­to­wy pa­mięt­nik w po­sta­ci na­grań wideo; wlo­go­wać


SJP.pl


vlogowy

→ vlog


SJP.pl

Patrz:

vlog

vobis

sieć skle­pów oraz sklep in­ter­ne­to­wy


SJP.pl

Vobis – sieć skle­pów oraz sklep in­ter­ne­to­wy.

Firma ist­nia­ła od 1992 roku do 31 paź­dzier­ni­ka 2014 roku.

W szczy­to­wym okre­sie swo­jej dzia­łal­no­ści po­sia­da­ła w Pol­sce ponad 200 sa­lo­nów sprze­da­ży. Ofe­ro­wa­ła pro­duk­ty i usłu­gi z dzie­dzi­ny in­for­ma­ty­ki i te­le­ko­mu­ni­ka­cji, do­radzt­wo oraz ser­wis, m.in.

Wikipedia


vocativus

[czy­taj: wo­ka­ti­wus] wo­ka­ti­wus, wo­ka­tyw, wo­łacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. ostat­ni przy­pa­dek w de­kli­na­cji ła­ciń­skiej (szó­sty z kolei), pol­skiej (siód­my) oraz niek­tó­rych in­nych ję­zy­kach, uży­wa­ny w mo­men­cie, gdy na­daw­ca zwra­ca się do kogoś, rza­dziej cze­goś;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka, np. Boże!, Pol­sko!, Krzy­siu!


SJP.pl


vocoder

ze­spół urzą­dzeń do przet­wa­rza­nia sy­gna­łu mowy; wo­ko­der


SJP.pl

Vo­co­der, wła­ści­wie "Voice En­co­der" – elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie do syn­te­zy dźwię­ku, w tym także mowy. Zo­sta­ło wy­na­le­zio­ne przez ame­ry­kań­skie­go in­ży­nie­ra Ho­me­ra Dud­le­ya pra­cu­ją­ce­go dla Bell La­bo­ra­to­ries.

Vo­co­der pra­co­wał w dwóch try­bach – ana­li­zu­ją­cym i syn­te­zu­ją­cym.

Wikipedia


vod

[czy­taj: wod] skrót od: video on de­mand - usłu­ga umoż­li­wia­ją­ca zo­ba­cze­nie w póź­niej­szym cza­sie pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go lub trans­mi­sji na żywo; wideo na ży­cze­nie


SJP.pl


vogel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­nia­min Vogel (ur. 1945) – pol­ski mu­zy­ko­log
  • Chri­stian Le­be­recht Vogel (1759-1816) – ma­larz nie­miec­ki
  • Dawid Vogel (1891-1944) – poeta ży­dow­ski
  • De­bo­ra Vogel (1900-1942) – pi­sar­ka pol­sko-ży­dow­ska
  • Dio­ni­zy Vogel (1896-1986) – pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Eber­hard Vogel (ur. 1943) – pił­karz nie­miec­ki
  • Ed­ward Vogel (1829-1856) – nie­miec­ki po­dróż­nik
  • Hans-Jo­chen Vogel (1926-2020) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Her­mann Karl Vogel (1841-1907) – astro­nom nie­miec­ki
  • Her­mann Wil­helm Vogel (1834-1898) – fo­to­che­mik nie­miec­ki
  • Her­mann Vögel (1902–1944) - zbrod­niarz na­zi­stow­ski, czło­nek za­ło­gi nie­miec­kie­go obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go Maj­da­nek
  • Hugo Vogel (1855-1934) – ma­larz nie­miec­ki

Wikipedia


vogt

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vogt – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Ra­vens­burg
  • Vogt – wspól­no­ta ad­mi­ni­stra­cyj­na w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Ra­vens­burg
  • Al­fred Vogt, szwaj­car­ski oku­li­sta
  • Al­fred Elton van Vogt (1912–2000), ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Ca­ri­na Vogt, nie­miec­ka skocz­ki­ni nar­ciar­ska, złota me­da­list­ka z Soczi
  • Carl de Vogt (1885–1970), nie­miec­ki aktor
  • Cécile Vogt (1875–1962), fran­cu­ska ne­u­ro­log
  • Doug Vogt, ka­na­dyj­ski re­por­ter
  • Erich Vogt, ka­na­dyj­ski fizyk
  • Fran­ci­szek An­to­ni Vogt, rzeź­biarz okre­su ro­ko­ka czyn­ny w War­sza­wie w 3. ćwier­ci XVIII w.
  • He­in­rich Vogt (1875–1936), nie­miec­ki ne­u­ro­log
  • He­in­rich Vogt (1890–1968), nie­miec­ki astro­nom

Wikipedia


vogue

[czy­taj: wog] ma­ga­zyn dla ko­biet, jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych świa­to­wych pism ko­bie­cych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Vogue” – ame­ry­kań­skie cza­so­pis­mo o za­się­gu mię­dzy­na­ro­do­wym
  • Vogue – sin­gel Ma­don­ny
  • vogue – czter­na­sty sin­gel Ayumi Ha­ma­sa­ki
  • Vogue – sin­gel Be­do­e­sa i Lanka
  • Vogue – marka pa­pie­ro­sów na­le­żą­ca do Bri­tish Ame­ri­can To­bac­co
  • „Teen Vogue” – cza­so­pis­mo dla na­sto­la­tek
  • vogue – styl tańca

Wikipedia


vogueing

[czy­taj: woł­ging] współ­czes­ny ta­niec sty­li­zo­wa­ny na wzór mu­zy­ki house; vo­gu­ing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) cho­re­ogr. ho­u­so­wy ta­niec imi­tu­ją­cy za­cho­wa­nie mo­de­lek na po­ka­zie mody

Wiktionary


voguing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. sty­li­zo­wa­ny, no­wo­czes­ny ta­niec house, wy­wo­dzą­cy się z póź­nych lat 80., który wy­e­wo­lu­o­wał ze sceny ba­le­to­wej Har­le­mu z lat 60. XX wieku

Wiktionary


voice-over

[czy­taj: wojs ołwer] na­ło­że­nie głosu lek­to­ra na ory­gi­nal­ną ścież­kę dźwię­ko­wą; vo­i­ce­o­ver


SJP.pl


voiceover

[czy­taj: wojs ołwer] na­ło­że­nie głosu lek­to­ra na ory­gi­nal­ną ścież­kę dźwię­ko­wą; voice-over


SJP.pl


voilà

[czy­taj: wuaLA lub właLA] zwrot uży­wa­ny do za­sy­gna­li­zo­wa­nia, że coś jest go­to­we lub do przed­sta­wie­nia cze­goś lub kogoś, oz­na­cza­ją­cy "oto" lub "pro­szę bar­dzo"


SJP.pl


voit

[czy­taj: Fojt] naz­wi­sko


SJP.pl


vol-au-vent

[czy­taj: wol-o-wą] danie z cia­sta fran­cu­skie­go z na­dzie­niem, zwy­kle mięs­nym


SJP.pl

Vol-au-vent (wym. wolowã; tłum. z fr. "lot z wia­trem") – danie kuch­ni fran­cu­skiej, pasz­te­cik wy­ko­na­ny z cia­sta fran­cu­skie­go upie­czo­ne­go na kształt okrą­głej, pu­stej w środ­ku formy, wy­peł­nio­nej po upie­cze­niu go­rą­cym na­dzie­niem. Na­dzie­niem jest naj­czę­ściej "ragoût" z mięsa kur­cza­ka z pie­czar­ka­mi.

Wikipedia


vol.

skrót od: vo­lu­men


SJP.pl


volaille

[czy­taj: woLAJ] z fran­cu­skie­go: drób, dania z dro­biu


SJP.pl


volante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: lot­nie, szyb­ko; ve­lo­ce


SJP.pl


volapük

wo­la­pik;
1. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy;
2. niez­ro­zu­mia­ły i zag­mat­wa­ny język lub styl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dzie­więt­na­sto­wiecz­ny język sztucz­ny opar­ty na ła­ci­nie, nie­miec­kim, fran­cu­skim i an­giel­skim;

 (1.2) przen. niez­ro­zu­mia­ły, zag­mat­wa­ny język; mie­sza­ni­na róż­nych ję­zy­ków

Wiktionary

Volapük, wo­la­pik (nazwa oz­na­cza „język (ogól­no)świa­to­wy” od world „świat” i speak „mowa”) – język sztucz­ny opra­co­wa­ny w 1879 roku przez nie­miec­kie­go księ­dza Jo­han­na Mar­ti­na Schle­y­e­ra, który wie­rzył, że robił to z na­ka­zu Boga. Pow­stał w opar­ciu o ła­ci­nę, nie­miec­ki, fran­cu­ski i an­giel­ski, przy czym naj­wię­cej ele­men­tów po­cho­dzi z tego ostat­nie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Volapük co praw­da wy­strze­gał się do­wol­no­ści cał­ko­wi­tej w two­rze­niu słów; czer­pał ob­fi­cie z an­giel­szczyz­ny, ale prze­i­na­czał wy­ra­zy an­giel­skie w spo­sób tak da­le­ko idący i tak do­wol­ny, że z tru­dem można je było w tym prze­bra­niu roz­poz­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈlapʲik, AS: volapʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolapik

Wiktionary


volkizm

nie­miec­ka ide­o­lo­gia o cha­rak­te­rze ra­si­stow­skim, ir­ra­cjo­nal­nym i ne­o­ro­man­tycz­nym


SJP.pl

Vol­kizm – nie­miec­ka skraj­nie pra­wi­co­wa ide­o­lo­gia o cha­rak­te­rze ne­o­ro­man­tycz­nym, ir­ra­cjo­nal­nym i ra­si­stow­skim, skła­nia­ją­cym się do pan­te­i­stycz­nej, ne­o­po­gań­skiej mi­sty­ki „krwi i ziemi”, wy­ra­sta­ją­ca z pro­te­stanc­kiej idei pre­de­sty­na­cji.

Wikipedia


volksbund

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • De­utsch-obersch­le­sis­cher Volks­bund für Pol­nisch Schle­sien zur Wah­rung der Min­der­he­its­rech­te – nie­miec­ki zwią­zek na­ro­do­wo­ścio­wy na Ślą­sku
  • Volks­bund De­uts­che Kriegsgräberfürsorge – nie­miec­ki zwią­zek opie­ki nad gro­ba­mi
  • Volks­bund (Szwaj­ca­ria) – par­tia po­li­tycz­na w Szwaj­ca­rii ist­nie­ją­ca przed II wojną świa­to­wą
  • Volks­bund (Węgry) – nie­miec­ki zwią­zek na­ro­do­wo­ścio­wy na Wę­grzech, ist­nie­ją­cy pod­czas II wojny świa­to­wej

Wikipedia


volksdeutsch

[czy­taj: folks­dojcz] w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: osoba znaj­du­ją­ca się na li­ście ludzi po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go (czę­sto rze­ko­me­go), na któ­rej obec­ność gwa­ran­to­wa­ła wiele przy­wi­le­jów w sto­sun­ku do po­zo­sta­łej lud­no­ści pol­skiej; folks­dojcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zob. folks­dojcz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­lo­mon Morel był m.in. ko­men­dan­tem obozu pracy dla Niem­ców w Świę­to­chło­wi­cach. Prze­by­wa­li tam jed­nak nie tylko Niem­cy i volks­de­uts­che, zsy­ła­no do niego także ludzi nie­wy­god­nych dla ko­mu­ni­stycz­nych władz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) folksdojcz

Wiktionary


volksdeutschka

→ volks­de­utsch [czy­taj: folks­dojcz­ka]; folks­dojcz­ka


SJP.pl


volkskammer

jed­no­i­zbo­wy par­la­ment w daw­nej Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ce De­mo­kra­tycz­nej; Izba Lu­do­wa


SJP.pl

Volk­skam­mer (z niem. Izba Lu­do­wa) – izba niż­sza (1949–1958), a na­stęp­nie jed­no­i­zbo­wy par­la­ment Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ki De­mo­kra­tycz­nej (NRD) (1958–1990). Do pier­wszych wol­nych wy­bo­rów par­la­men­tar­nych 18 marca 1990 nie po­sia­dał de­mo­kra­tycz­nej le­gi­ty­ma­cji i peł­nił fa­sa­do­wą rolę wobec rzą­dzą­cej So­cja­li­stycz­nej Par­tii Jed­no­ści Nie­miec.

Wikipedia


volkslista

lista oby­wa­te­li po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go w oku­po­wa­nym przez Niem­cy kraju w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej, któ­rzy za­de­kla­ro­wa­li przy­na­leż­ność do na­ro­do­wo­ści nie­miec­kiej; folks­li­sta


SJP.pl

Volks­li­sta (niem. "De­uts­che Volks­li­ste" ("DVL"), pol. folks­li­sta) – nie­miec­ka lista na­ro­do­wo­ścio­wa wpro­wa­dzo­na 2 wrze­śnia 1940 na pod­sta­wie re­skryp­tu He­in­ri­cha Himm­le­ra jako ko­mi­sa­rza Rze­szy do spraw wzmac­nia­nia niem­czyz­ny. Na te­re­nach Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej anek­to­wa­nych przez III Rze­szę w cza­sie II wojny świa­to­wej volks­li­stę wpro­wa­dzo­no za­rzą­dze­niem z 4 marca 1941.

Wikipedia


volkswagen

[czy­taj: FOLKSwagen] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód pro­du­ko­wa­ny przez firmę Volks­wa­gen;

Wiktionary

Volks­wa­gen [] – marka sa­mo­cho­dów pro­du­ko­wa­nych przez nie­miec­ki kon­cern Volks­wa­gen AG. W do­słow­nym tłu­ma­cze­niu zna­czy „sa­mo­chód dla ludu”. Spół­ka jest no­to­wa­na na gieł­dzie od 2003 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy naj­no­wsze­go volks­wa­ge­na.

 (1.1) Na par­kin­gu stały czte­ry volks­wa­ge­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Volkswagen mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. VW

Wiktionary


volley

ro­dzaj ude­rze­nia piłki w spor­cie, wolej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) sport. zob. wolej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛj, AS: volei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolej

Wiktionary


volpone

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vol­po­ne albo lis – film fran­cu­ski
  • Vol­po­ne albo lis – spek­takl Te­a­tru Te­le­wiz­ji
  • Vol­po­ne albo lis – sztu­ka Bena Jon­so­na
  • Vol­po­ne – ty­tu­ło­wa po­stać sztu­ki

Wikipedia


volt

jed­nost­ka na­pię­cia elek­trycz­ne­go, po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go, a także siły elek­tro­mo­to­rycz­nej; wolt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. elektr. wolt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlt, AS: volt

Wiktionary


volta

wł. odręb­ne za­koń­cze­nie frag­men­tu kom­po­zy­cji mu­zycz­nej:
1. prima volta - pier­wsze, przed re­pe­ty­cją;
2. se­con­da volta - dru­gie, po re­pe­ty­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Volta – w mu­zy­ce: jedno z za­koń­czeń przed lub po re­pe­ty­cji, ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej;;
  • Volta – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Mer­ced;
  • Volta – szó­sty so­lo­wy album Björk;
  • Ales­san­dro Volta (1745–1827) – wło­ski fiz­jo­log, fizyk i wy­na­laz­ca;
  • Krok samby;
  • „Volta” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej;
  • Volta – fi­li­piń­ski film przy­go­do­wy z 2004 roku;
  • Volta – pol­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 2017 roku;
  • Volta – sin­gel Sarsy z al­bu­mu Pió­ro­pu­sze.
  • Wolta

Wikipedia


voltaire

[czy­taj: wolTER] pi­sarz i fi­lo­zof fran­cu­ski (1694-1778); Wol­ter


SJP.pl

Vol­ta­i­re, pol. Wol­ter, właśc. François-Marie Aro­u­et (ur. 21 li­sto­pa­da 1694 w Pa­ry­żu, zm. 30 maja 1778 tamże) – fran­cu­ski pi­sarz epoki oś­wie­ce­nia, fi­lo­zof, hi­sto­ryk i pu­bli­cy­sta. Two­rzył sa­ty­ry, po­wie­ści, dra­ma­ty oraz „Listy”.

Pro­wa­dził oży­wio­ną ko­re­spon­den­cję (za­cho­wa­ły się 23 ty­sią­ce jego li­stów). Bul­wer­so­wał opi­nię pu­blicz­ną kry­ty­cyz­mem i śmia­ło­ścią prze­ko­nań. Wiele po­dró­żo­wał.

Wikipedia


volte-face

[czy­taj: wolt fas] z fran­cu­skie­go: obrót, zwrot o 180 stop­ni; w prze­no­śni: nagła, cał­ko­wi­ta zmia­na opi­nii, po­glą­dów; wolta


SJP.pl


volteggiando

[czy­tal: wol­te­dżan­do] z wło­skie­go, w mu­zy­ce: grać na kla­wia­tu­rze krzy­żu­jąc ręce


SJP.pl


volubile

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zmien­nie, chwiej­nie, nie­sta­le


SJP.pl


volumen

wo­lu­men;
1. wiel­kość, wy­so­kość cze­goś, np. im­por­tu, pro­duk­cji; wo­lu­min;
2. w mu­zy­ce: do­no­śność dźwię­ku, sto­pień jego na­sy­ce­nia


SJP.pl


volvo

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Volvo – szwedz­ki kon­cern mo­to­ry­za­cyj­ny zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych, au­to­bu­sów, po­ja­zdów spe­cja­li­stycz­nych, urzą­dzeń tran­spor­to­wych i sil­ni­ków, z sie­dzi­bą w Göteborgu, dzia­ła­ją­cy od 1927 roku.

Wikipedia


vomitorium

przej­ście w róż­ne­go ro­dza­ju bu­dow­lach o cha­rak­te­rze am­fi­te­a­tral­nym; wo­mi­to­rium


SJP.pl


vonnegut

[czy­taj: WOnegat lub WOnegut] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Von­ne­gut (1914–1997) – ame­ry­kań­ski fizyk at­mos­fe­ry, star­szy brat Kurta Von­ne­gu­ta
  • Kurt Von­ne­gut (1922–2007) – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Mark Von­ne­gut – ame­ry­kań­ski pi­sarz, syn Kurta Von­ne­gu­ta
  • (25399) Von­ne­gut – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id

Wikipedia


voodoo

ro­dzaj magii po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, opar­tej na kul­cie przod­ków; vo­u­dou; wudu


SJP.pl

Vo­o­doo (czyt. wudu) (inne formy to Vodun (Benin); naj­po­praw­niej­sza forma to Vodou (kre­ol­ski) a. wołdu) jest syn­kre­tycz­ną re­li­gią afro­a­me­ry­kań­ską prak­ty­ko­wa­ną głów­nie na Haiti, w Do­mi­ni­ka­nie i w niek­tó­rych re­gio­nach Sta­nów Zjed­no­czo­nych, zwła­szcza tych gdzie ist­nie­ją duże spo­łecz­no­ści ka­ra­ib­skie (np.

Wikipedia


voralbergski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. vo­rarl­ber­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vorarlberg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vorarlberski; daw. przedarulański

Wiktionary


vorarlberg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. naj­bar­dziej wy­su­nię­ty na za­chód kraj związ­ko­wy Au­strii, jego sto­li­cą jest mia­sto Bre­gen­cja;

Wiktionary

Vo­rarl­berg (łac. "Ci­sa­ru­la­na", pol. daw­niej "Prze­da­ru­la­nia") – naj­bar­dziej wy­su­nię­ty na za­chód kraj związ­ko­wy Au­strii. Jego sto­li­cą jest mia­sto Bre­gen­cja. Jako je­dy­ny au­striac­ki kraj związ­ko­wy na­le­ży w czę­ści do zle­wi­ska Morza Pół­noc­ne­go. Usta­no­wio­ny w 1923 herb kraju jest her­bem hra­biów Mont­fort.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. vorarlberski, przest. voralbergski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Przedarulania

Wiktionary


vorarlberski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Vo­rarl­ber­giem, do­ty­czą­cy Vo­rarl­ber­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vorarlberg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. przedarulański

Wiktionary


vossler

[czy­taj: FOSler] naz­wi­sko


SJP.pl


vostro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bank. ra­chu­nek in­ne­go banku utrzy­my­wa­ny w na­szym banku do celów roz­li­cze­nio­wych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) loro

Wiktionary


votum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. kult. przed­miot ofia­ro­wy­wa­ny Bogu, który za­wie­sza­ny jest przy oł­ta­rzu lub świę­tym obra­zie czy fi­gu­rze;

 (1.2) daw. kult. ślub, zło­żo­ne przy­rze­cze­nie

 (1.3) głos, wy­ra­że­nie zda­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • votum – dar wo­tyw­ny
  • Votum – ze­spół mu­zycz­ny
  • votum se­pa­ra­tum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako votum Jan Paweł II ofia­ro­wał złotą różę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wotywny

 rzecz. wotum n.

Wiktionary


voucher

[czy­taj: wał­czer]
1. dowód na pi­śmie;
2. do­ku­ment świad­czą­cy o za­war­ciu tran­sak­cji;
3. oś­wiad­cze­nie lub upo­waż­nie­nie na pi­śmie;
4. cer­ty­fi­kat, list uwie­rzy­tel­nia­ją­cy


SJP.pl

Vo­u­cher (ang. "talon") – czek po­dróż­ny, do­ku­ment kre­dy­to­wy umoż­li­wia­ją­cy re­a­li­za­cję świad­czeń za­mó­wio­nych przez biuro po­dró­ży u za­gra­nicz­ne­go kon­tra­hen­ta. Wy­mie­nio­ne na vo­u­che­rze świad­cze­nia są przez klien­ta za­pła­co­ne i po­win­ny być wy­da­ne w ilo­ści i ja­ko­ści zaz­na­czo­nej na vo­u­che­rze.

Wikipedia


voudou

ro­dzaj magii po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, opar­tej na kul­cie przod­ków; vo­o­doo; wudu


SJP.pl


vouvray

[czy­taj: wuwREJ] ro­dzaj fran­cu­skie­go bia­łe­go wina z Do­li­ny Loary


SJP.pl

Vo­uv­ray – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w Re­gio­nie Cen­tral­nym, w de­par­ta­men­cie Indre i Loara.

Vo­uv­ray jest głów­ną miej­sco­wo­ścią win­nej ape­la­cji Vo­uv­ray

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 2933 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 128 osób/km² (wśród 1842 gmin Re­gio­nu Cen­tral­ne­go Vo­uv­ray pla­su­je się na 117. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 560.).

Wikipedia


vox

dźwięk, zja­wi­sko gło­so­we re­a­li­zo­wa­ne przez ludz­ki apa­rat ar­ty­ku­la­cyj­ny bądź przez in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vox – hisz­pań­ska pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na
  • VOX – nie­miec­ka sta­cja te­le­wi­zyj­na
  • Vox – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Vox FM – pol­ska sta­cja ra­dio­wa
  • VOX – ak­ty­wa­cja gło­so­wa w ra­dio­te­le­fo­nach
  • VOX – pol­ska grupa przed­się­biorstw dzia­ła­ją­cych w bran­ży wy­po­sa­że­nia wnętrz oraz ma­te­ria­łów wy­koń­cze­nio­wych.
  • Vox – an­giel­ski pro­du­cent wzmac­nia­czy mu­zycz­nych, jak rów­nież elek­trycz­nych or­ga­nów i gitar
  • Vox – płyta An­dre­a­sa Vol­len­we­i­de­ra

Wikipedia


voyager

[czy­taj: wo­ja­dżer]
1. każda z dwóch sond kos­micz­nych wy­sła­nych przez NASA celem ba­da­nia pla­net Ukła­du Sło­necz­ne­go;
2. model sa­mo­cho­du marki Chrys­ler


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vo­y­a­ger NCC-74656
  • Star Trek: Vo­y­a­ger
  • Vo­y­a­ger 1
  • Vo­y­a­ger 2
  • Pro­gram Vo­y­a­ger
  • Vo­y­a­ger Gol­den Re­cord
  • Vo­y­a­ger – au­stra­lij­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy pro­gre­syw­ny metal
  • – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy pop-rock
  • Vo­y­a­ger – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy disco polo
  • Vo­y­a­ger – album Mike’a Old­fiel­da
  • – album Ma­nil­la Road (2008)
  • Vo­y­a­ger – sin­gel Pen­du­lum z 2004 roku

Wikipedia


voyeryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) psych. seks. zob. oglą­dact­wo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Vo­y­e­ryzm uj­mo­wa­ny w funk­cji epi­ste­mo­lo­gicz­nej po­sia­da rów­nież wy­raź­ny pod­tekst sek­su­al­ny – tym le­piej wpi­su­je się rów­nież w pier­wot­ne zna­cze­nie ter­mi­nu za­czerp­nię­te­go z psy­cho­lo­gii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojeryzm, voyeuryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary


voyeur

[czy­taj: właJER] osoba czer­pią­ca przy­jem­ność ero­tycz­ną z pod­glą­da­nia par upra­wia­ją­cych seks; pod­glą­dacz, wo­je­ry­sta


SJP.pl


voyeurka

→ vo­y­e­ur [czy­taj: wo­jer­ka]; wo­je­ryst­ka, pod­glą­dacz­ka


SJP.pl


voyeurysta

[czy­taj: wo­je­ry­sta] osoba czer­pią­ca przy­jem­ność ero­tycz­ną z pod­glą­da­nia par upra­wia­ją­cych seks; vo­y­e­ur, wo­je­ry­sta, pod­glą­dacz


SJP.pl


voyeurystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z vo­y­e­u­ryz­mem, do­ty­czą­cy vo­y­e­u­ryz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. voyeuryzm m.

Wiktionary


voyeuryzm

[czy­taj: wo­je­ryzm] de­wia­cja sek­su­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się skłon­no­ścią do oglą­da­nia osób upra­wia­ją­cych seks; pod­glą­dact­wo, oglą­dact­wo, wo­je­ryzm, sko­po­fi­lia, skop­to­fi­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. seks. zob. oglą­dact­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. voyeurystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojeryzm, voyeryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary


voyeuse

[czy­taj: wła­jez] ro­dzaj krze­sła z opar­ciem z przo­du dla ra­mion i brody


SJP.pl

Vo­y­e­u­se ("franc". wi­dzą­cy), "vo­y­el­le" - ro­dzaj krze­sła do­sto­so­wa­ne­go do asy­sto­wa­nia przy grach i przez­na­czo­ne­go prze­de wszyst­kim dla ko­biet. Krze­sło miało ta­pi­ce­ro­wa­ne sie­dzi­sko i opar­cie. Opar­cie w gór­nej czę­ści roz­sze­rza­ło się w ro­dzaj mięk­ko wy­ście­ła­nej pó­łecz­ki, na któ­rej osoba przy­glą­da­ją­ca się grze mogła oprzeć ra­mio­na i głowę.

Wikipedia


vr

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. rze­czy­wi­stość wir­tu­al­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • VR (prze­woź­nik ko­le­jo­wy)
  • rze­czy­wi­stość wir­tu­al­na
  • Ven­ge­an­ce Ri­sing
  • Vir­gin Ra­cing

Wikipedia

Powiązane:

 przym. VR-owy

Wiktionary


vranitzky

[czy­taj: wraNICki] naz­wi­sko


SJP.pl


vratislaviana

książ­ki po­dej­mu­ją­ce te­ma­ty­kę zwią­za­ną z Wroc­ła­wiem


SJP.pl


vriksasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja sto­ją­ca, w któ­rej jedna ze stóp opar­ta jest o wew­nętrz­ną część uda dru­giej nogi, dło­nie po­łą­czo­ne nad głową

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja drzewa, drzewo

Wiktionary


vrml

skrót od: Vir­tu­al Re­a­li­ty Mo­de­ling Lan­gu­a­ge, w in­for­ma­ty­ce: język mo­de­lo­wa­nia rze­czy­wi­sto­ści wir­tu­al­nej, umoż­li­wia­ją­cy opi­sy­wa­nie obiek­tów i ani­ma­cji


SJP.pl

VRML ( Vir­tu­al Re­a­li­ty Mo­del­ling Lan­gu­a­ge), pol. język mo­de­lo­wa­nia rze­czy­wi­sto­ści wir­tu­al­nej, po­cząt­ko­wo znany przed 1995 jako "Vir­tu­al Re­a­li­ty Mar­kup Lan­gu­a­ge" – wolny od tan­tiem stan­dard for­ma­tu pliku ISO/IEC, de­kla­ra­tyw­nie opi­su­ją­cy gra­fi­kę trój­wy­mia­ro­wą (3D), in­te­rak­tyw­ną gra­fi­kę wek­to­ro­wą, pro­jek­to­wa­ną głów­nie z myślą o stro­nach WWW. VRML zo­stał za­stą­pio­ny przez X3D (Ex­ten­si­ble 3D).

Wikipedia


vs

z ła­ci­ny, skrót od: verse, ver­sus; prze­ciw­ko, kon­tra; vs.;
1. słowo uży­wa­ne w tek­ście mię­dzy po­ję­cia­mi lub wiel­ko­ścia­mi prze­ciw­staw­ny­mi, np. dwoma zmien­ny­mi;
2. słowo uży­wa­ne mię­dzy naz­wi­ska­mi lub naz­wa­mi prze­ciw­ni­ków, np. stron pro­ce­su, za­wod­ni­ków spor­to­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • VS – kan­ton Va­la­is w Szwaj­ca­rii (oz­na­cze­nie ko­do­we ISO 3166-2)
  • VS – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • VS Ve­re­i­nig­te Spezialmöbelfabriken – nie­miec­ki pro­du­cent me­blo­wy

Wikipedia


vs.

z ła­ci­ny, skrót od: verse, ver­sus; prze­ciw­ko, kon­tra; vs;
1. słowo uży­wa­ne w tek­ście mię­dzy po­ję­cia­mi lub wiel­ko­ścia­mi prze­ciw­staw­ny­mi, np. dwoma zmien­ny­mi;
2. słowo uży­wa­ne mię­dzy naz­wi­ska­mi lub naz­wa­mi prze­ciw­ni­ków, np. stron pro­ce­su, za­wod­ni­ków spor­to­wych


SJP.pl

skrót

 (1.1) = łac. ver­sus → kon­tra, prze­ciw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla mnie wybór Ko­mo­row­ski vs. Ka­czyń­ski to nie walka klas, lecz test na na­iw­ność Po­la­ków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontra

Wiktionary


vsop

skrót od: very su­pe­rior old pale - wy­so­ko­ga­tun­ko­wa stara czy­sta, napis na ety­kie­tach al­ko­ho­li róż­ne­go ga­tun­ku, in­for­mu­ją­cy o ich naj­wyż­szej ja­ko­ści; V.S.O.P.


SJP.pl


vukovar

mia­sto w Chor­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Chor­wa­cji, le­żą­ce przy gra­ni­cy z Ser­bią;

Wiktionary

Vu­ko­var – mia­sto we wschod­niej Chor­wa­cji, w Sla­wo­nii, sto­li­ca żu­pa­nii vu­ko­war­sko-sri­jem­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Vu­ko­var. Mia­sto leży u uj­ściu Vuki do Du­na­ju, w po­bli­żu gra­ni­cy z Ser­bią. Mia­sto jest znane z prze­my­słu włó­kien­ni­cze­go (pro­duk­cja poń­czoch) i spo­żyw­cze­go. Po­nad­to w Vu­ko­va­rze mie­ści się port rzecz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obro­na mia­sta uro­sła w le­gen­dę – Vu­ko­var zo­stał ogło­szo­ny chor­wac­kim „gra­dom he­ro­jem”, czyli mia­stem-bo­ha­te­rem, i wszedł na listę na­ro­do­wych świę­to­ści Chor­wa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈkɔvar, AS: vukovar

Wiktionary


vukovarski

→ Vu­ko­var


SJP.pl

Patrz:

Vukovar

vulgo

łac. zwy­kle, po­wszech­nie (zwany); to jest, albo (zwy­czaj­nie mó­wiąc)


SJP.pl


vulpius

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (162001) Vul­pius – pla­ne­to­i­da
  • Chri­stian Au­gust Vul­pius – nie­miec­ki dra­ma­to­pi­sarz
  • Chri­stia­ne Vul­pius – żona Go­et­he­go
  • – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Oskar Vul­pius – nie­miec­ki le­karz or­to­pe­da

Wikipedia


vulvovaginitis

grzy­bi­cze za­pa­le­nie sromu i po­chwy


SJP.pl


vuvuzela

pla­sti­ko­wa, ha­ła­śli­wa trąb­ka uży­wa­na przez ki­bi­ców piłki noż­nej; wu­wu­ze­la


SJP.pl


vw

skrót od: Volks­wa­gen


SJP.pl


vác

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nych Wę­grzech, po­ło­żo­ne nad Du­na­jem;

Wiktionary

Vác ( Vacov, Wa­it­zen) – mia­sto (34,5 tys. miesz­kań­ców w stycz­niu 2011 r.) po­ło­żo­ne nad Du­na­jem na pół­no­cy Wę­gier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług re­la­cji kro­ni­ki za­ło­ży­cie­lem obu ko­ścio­łów w Vácu miał być król Gejza w la­tach 1074 — 1077. We­dług niej miał on być rów­nież za­ło­ży­cie­lem bi­skup­stwa w Vácu.

 (1.1) Wy­co­fa­ne spod Ko­szyc od­dzia­ły Cze­chów i daw­nych we­te­ra­nów Ma­cie­ja ro­zło­ży­ły się mię­dzy Vácem i Ege­rem, łu­piąc bez­li­to­śnie ota­cza­ją­cy kraj.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Waców

Wiktionary


vézelay

[czy­taj: wezLE] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Vézelay – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Yonne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 571 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 26 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Vézelay pla­su­je się na 410. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 375.).

Wikipedia


w

1. spół­gło­ska;
2. li­te­ra;
3. przy­i­mek łą­czą­cy się z rze­czow­ni­kiem lub wy­ra­zem peł­nią­cym jego funk­cję, speł­nia­ją­cy wiele funk­cji w zda­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta ósma li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

przy­i­mek

 (2.1) …okre­śla­ją­cy wnę­trze miej­sca wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści (rów­nież prze­no­śne: umysł, mózg, serce itp.)

 (2.2) …okre­śla­ją­cy kie­ru­nek czyn­no­ści

 (2.3) …okre­śla­ją­cy stan pod­mio­tu

 (2.4) …okre­śla­ją­cy czas za­ist­nie­nia czyn­no­ści; czas trwa­nia czyn­no­ści

 (2.5) …okre­śla­ją­cy wzór na ma­te­ria­le, kształt cze­goś

 (2.6) …okre­śla­ją­cy ubiór

 (2.7) …okre­śla­ją­cy ilość lub licz­bę ele­men­tów

 (2.8) …okre­śla­ją­cy oto­cze­nie

Wiktionary

W w

W (wy­mo­wa: "wu", mi­nu­sku­ła: w) – dwu­dzie­sta trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dwu­dzie­sta ósma li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. W ję­zy­ku pol­skim, nie­miec­kim, ka­szub­skim i wi­la­mow­skim oz­na­cza spół­gło­skę [], a w an­giel­skim – [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kurt­ce miała wy­szy­tą wiel­ką li­te­rę „W”.

 (1.1) Od li­te­ry „W” za­czy­na­ją się ta­bli­ce re­je­stra­cyj­ne wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

 (2.1) Ele­o­no­ra miesz­ka w So­po­cie.

 (2.1) Długo nie było go w domu.

 (2.1) Że­gna­łem ją ze smut­kiem w sercu.

 (2.2) Spoj­rza­łem w niebo.

 (2.2) Sta­tek wy­pły­nął w morze.

 (2.3) Je­stem w szoku.

 (2.3) Al­pi­ni­sta spadł ze skały i jest w cięż­kim sta­nie.

 (2.4) W pią­tek mam uro­dzi­ny.

 (2.4) Rol­nik z Wi­tu­ni prze­biegł w ty­dzień 800 km – od Za­ko­pa­ne­go po Sopot.

 (2.5) Zosia ma su­kien­kę w zie­lo­ne kwa­dra­ty.

 (2.6) Nie lubię cho­dzić w kra­wa­cie.

 (2.7) Na­pi­sał po­wieść w dwóch to­mach.

 (2.8) Azo­tek galu jest pie­kiel­nie wy­trzy­ma­łym ma­te­ria­łem — topi się w tem­pe­ra­tu­rze kilku ty­się­cy stop­ni i ci­śnie­niu kil­ka­na­ście ty­się­cy razy więk­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wewnątrz

 (2.2) do

Wiktionary


w-

prze­dro­stek

 (1.1) …okre­śla­ją­cy ruch w środ­ku lub do środ­ka

 (1.2) …okre­śla­ją­cy ruch do góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) w- + rzu­cić — wrzu­cić'''

 (1.2) w- + stać — wstać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: f

Wiktionary


w-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry W

Wiktionary


w-w

skrót

 (1.1) = geogr. Wroc­ław

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔt͡swaf, AS: vrocu̯af

Wiktionary


w-wa

skrót od: War­sza­wa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. War­sza­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃava, AS: varšava

Wiktionary


w-z

(Trasa) Wschód-Za­chód


SJP.pl


w.

skrót od: wo­łacz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wiek

 (1.2) = wieś

 (1.3) = wers

Wiktionary

W. – ame­ry­kań­ski dra­mat bio­gra­ficz­ny z 2008 roku w re­ży­se­rii Oli­ve­ra Stone’a.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­ter­net jest obec­nie prze­strze­nią kwit­ną­cej ak­tyw­no­ści ar­ty­stycz­nej, przy któ­rej oblę­żo­ny przez ar­ty­stów Paryż prze­ło­mu XIX i XX w. wy­glą­da jak pro­win­cjo­nal­ny graj­doł.

 (1.2) Gwara ko­ron­na, o ile zba­dać mo­głem, wy­stę­pu­je […] w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim w pa­ra­fiach: bie­re­zow­skiej (w. Bie­re­zo­wa, Bo­brów­ka i inne pobl.); do­li­stow­skiej (w. Jać­wież mały, Jać­wież wiel­ki i inne pobl.); je­sio­now­skiej (we wszyst­kich wsiach), przy­tem, jak to sły­sza­łem z ust wia­ry­god­nych, gwara ta wy­stę­pu­je je­szcze w wielu wsiach par. go­niadz­kiej i kny­szyń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛk, AS: vʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wymieniony

Wiktionary


w.c.

[czy­taj: wu-CE] skrót od an­giel­skie­go: water clo­set (ubi­ka­cja, to­a­le­ta); wc, WC


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. WC.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli szu­ka­cie w.c., znaj­dzie­cie je obok wind.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WC

Wiktionary


w.ks.lit.

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Wiel­kie Księ­stwo Li­tew­skie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WKL, WXL, WXLit

Wiktionary


wa

1. (z ja­poń­skie­go: har­mo­nia, dobre współ­ży­cie) spe­cy­ficz­na, ja­poń­ska forma współ­ży­cia spo­łecz­ne­go
2. gwa­ro­we, w wy­krzy­knie­niu: o wa (uży­wa­ne na wy­ra­że­nie po­wąt­pie­wa­nia, nie­za­do­wo­le­nia z cze­goś itp.)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa – mia­sto w re­gio­nie Upper West
  • Wa – dy­strykt w re­gio­nie Upper West
  • Wa – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca po­gra­ni­cze Mjan­my i Chin
  • Wa – język z ro­dzi­ny ję­zy­ków au­stro­az­ja­tyc­kich
  • Wa – dawna nazwa Ja­po­nii
  • Va
  • WA

Wikipedia


wa-wa

[czy­taj: ło-ło] cią­gła zmia­na barwy dźwię­ku na in­stru­men­tach dę­tych oraz w urzą­dze­niach elek­tro­a­ku­stycz­nych; wah-wah


SJP.pl


wab

1. wa­bie­nie zwie­rzy­ny łow­nej pod­czas po­lo­wa­nia,
2. część wy­ra­że­nia po­tocz­ne­go: na wabia


SJP.pl

Wab – w ło­wiect­wie, wa­bie­nie zwie­rzy­ny pod­czas po­lo­wa­nia po­przez na­śla­do­wa­nie gło­sów zwie­rząt za po­mo­cą wa­bi­ków lub wy­sta­wie­nie ży­we­go albo wyp­cha­ne­go ptaka.

Wikipedia


wabidło

daw­niej: kukła ptaka wy­ko­rzy­sty­wa­na do zwa­bie­nia ptaka łow­cze­go na rę­ka­wi­cę


SJP.pl


wabienice

Wa­bie­ni­ce (niem. "Wab­nitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Bie­ru­tów.

Wikipedia


wabienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wabić.

Wiktionary

Wa­bie­nie – ze­spół czyn­no­ści do­ko­ny­wa­nych przez my­śli­we­go, ma­ją­cych na celu spro­wo­ko­wa­nie da­ne­go zwie­rzę­cia do zbli­że­nia się lub od­po­wie­dzi gło­so­wej. Naj­czę­ściej po­le­ga na na­śla­do­wa­niu od­gło­sów zwie­rzę­cych (m.in. pta­sich).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zwabić

 rzecz. wabik mrz.

Wiktionary


wabik

1. coś co wabi, po­cią­ga;
2. gwi­zdek uży­wa­ny do wa­bie­nia zwie­rząt na po­lo­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do wa­bie­nia zwie­rząt

 (1.2) przen. przed­miot lub dzia­ła­nie słu­żą­ce do bu­dze­nia za­in­te­re­so­wa­nia u ludzi

Wiktionary

Wabik – przy­rząd do wa­bie­nia zwie­rzy­ny po­przez imi­to­wa­nie gło­sów zwie­rząt i pta­ków. Przy po­mo­cy wa­bi­ka my­śli­wy wy­da­je od­gło­sy go­do­we lub oz­na­cza­ją­ce zna­le­zie­nie po­kar­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­bi­ki mo­żesz kupić w skle­pie węd­kar­skim koło pocz­ty.

 (1.2) Ra­ba­ty na niek­tó­re pro­duk­ty są tylko wa­bi­kiem na przy­cią­gnię­cie klien­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wabienie n.

 czas. wabić ndk., zwabić dk.

Wiktionary


wabikowy

→ wabik


SJP.pl

Patrz:

wabik

wabiący

atrak­cyj­ny, ku­szą­cy


SJP.pl


wabić

1. przy­nę­cać zwie­rzę­ta, np. na­śla­du­jąc ich głosy
2. kusić, nęcić
3. o zwie­rzu: przy­wo­ły­wać inne zwie­rzę, wy­da­jąc ty­po­we głosy
4. na­zy­wać zwie­rzę, przy­wo­ły­wać je
5. wabić się (o zwie­rzę­tach):
a) na­zy­wać się
b) przy­wo­ły­wać się naw­za­jem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) łow. wy­da­wać głos na­wo­łu­ją­cy zwie­rzę­ta, uda­jąc ich głos (by je zła­pać)

 (1.2) dzia­łać przy­cią­ga­ją­co

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wabić się

 (2.1) o zwie­rzę­tach: na­zy­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czył mnie kryć się w tra­wie lub na drze­wie i wabić znaj­du­ją­ce się w po­bli­żu ptaki.

 (1.2) Nie mogła pojąć, jak taki szorst­ki czło­wiek mógł umieć tak ła­god­nie wabić.

 (2.1) Jak się wabi twój pies?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wabik m., powab m.

 przym. wabiący, powabny

 przysł. wabiąco

 czas. zwabić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przynęcać przyzwyczajać, wywabić

 (1.2) czarować, kusić, nęcić, omamić, oszałamiać, pociągać, skinąć, uwodzić

Wiktionary


wabny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. po­wab­ny, pię­kny, przy­cią­ga­ją­cy wzrok

 (1.2) stpol. (wabny na coś) spra­gnio­ny (cze­goś), ocze­ku­ją­cy (na coś)

Wiktionary


wacan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wacan jako po­dłow­czy i mój pod­ko­mend­ny zro­bi­łeś, co do niego na­le­ża­ło; a czy do­brze? to się okaże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wacanna ż.

:: fż. wacani ż.

Wiktionary


wacanna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość panna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzisz mi płak­sę?… Obe­trzyj wa­can­na łzy i pod­nieś oczy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wacan m., wacani ż.

Wiktionary


waceczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. od: wacek – skó­rza­na sa­kiew­ka na pie­nią­dze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odej­mie pan córom sy­joń­skim pła­szcze, tka­ni­ce i wa­cecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈt͡sɛt͡ʃɛk, AS: vaceček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wacek, wackarz, wacuś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieszek, sakiewka

Wiktionary


wacek

1. żar­to­bli­wie: męski czło­nek; kuśka, pitol, pta­szek, pi­sior;
2. w śro­do­wi­sku bry­dżo­wym: walet;
3. daw­niej: skó­rza­ny wo­re­czek na pie­nią­dze, za­wie­sza­ny na szyi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. skó­rza­ny wo­re­czek na pie­nią­dze, za­wie­szo­ny na szyi, ścią­ga­ny rze­my­kiem lub za­mecz­kiem; Glo­ger.

 (1.2) pot. rub. penis

 (1.3) karc. walet

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wacek − zdrob­nie­nie imie­nia Wac­ław
  • To­masz Wacek − pol­ski pił­karz
  • Ru­dolf Wacek − pol­ski na­u­czy­ciel, pro­pa­ga­tor, dzia­łacz i dzien­ni­karz spor­to­wy, pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Marek i Wacek − pol­ski duet for­te­pia­no­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­lą­ga nie masz w wacku, a dłu­gów po uszy.

 (1.1) Odział się zaraz potem pa­rad­nie Li­sic­ki, na­bi­ty do­brze wacek wsu­nął do kie­sze­ni i po­szedł na mia­sto.

 (1.2) Te slip­ki uci­ska­ją mi wacka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈva.t͡sɛk, AS: va.cek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wackarz, Wacek

:: zdrobn. wacuś, waceczek

 czas. wackować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sakiewka, trzos, mieszek, torba, kabza; przest. mantelzak, nosigrosz, burska, kaletka

 (1.2) prącie, członek, fallus, grub. kutas, pyta, wulg. chuj, fiut

 (1.3) walet, dupek, jopek, bubek

Wiktionary


wach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na Ni­zi­nie Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej, prawy do­pływ Obu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wach (* 1955) – pre­zes za­rzą­du, były dy­rek­tor ge­ne­ral­ny PKP S.A.
  • An­drzej Wach (praw­nik) (* 1954) – pol­ski praw­nik, radca praw­ny i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Krzysz­tof Wach – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jerzy Wach (* 1937) – pol­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny
  • Ma­riusz Wach (* 1979) – pol­ski bok­ser
  • Piotr Wach (* 1944) – pol­ski in­ży­nier, po­li­tyk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i se­na­tor
  • Ry­szard Wach (* 1946) – pol­ski pię­cio­bo­i­sta
  • Wła­dy­sław Wach (1908–1980) – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy na War­mii i Ma­zu­rach
  • Wach – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło.
  • Wach (gmina) (od 1931: gmina Czar­nia), dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1931 roku w woj. bia­ło­stoc­kim
    • Gmina Czar­nia (do 1931: gmina Wach), gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim
  • Stró­ża (niem. Wach Berg), góra w Su­de­tach Środ­ko­wych

Wikipedia


wach.

skrót od: wach­mistrz; wachm.


SJP.pl


wacha

1. ina­czej: war­tow­nia, war­tow­ni­cy;
2. ryba z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych;
3. po­tocz­nie: ben­zy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acant­ho­cy­bium so­lan­dri|ref=tak., ga­tu­nek ryby mor­skiej, za­li­cza­nej do ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych

 (1.2) środ. mot. ben­zy­na

 (1.3) gwara wię­zien­na deszcz

 (1.4) stpol. lwów. warta

 (1.5) środ. żegl. morze, woda mor­ska

 (1.6) skrzy­nia na zboże

 (1.7) daw. gwara. więz. woda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wacha – mia­sto
  • Peter Wacha – nie­miec­ki DJ
  • Prze­my­sław Wacha – pol­ski bad­min­to­ni­sta
  • wacha (Acant­ho­cy­bium so­lan­dri) – ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych
  • Vacha
  • Vácha

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈva.xa, AS: va.χa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.4) wacharz, odwach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wahoo, solandra

 (1.2) benzyna, paliwo; pot. bajura

 (1.4) straż, warta, szyldwach, odwach

Wiktionary


wachan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pas te­ry­to­rium Af­ga­ni­sta­nu od­dzie­la­ją­cy Ta­dży­ki­stan od Pa­ki­sta­nu;

 (1.2) geogr. adm. po­wiat w af­gań­skiej pro­win­cji Ba­dach­szan

 (1.3) geogr. hy­drol. rzeka we wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Wa­chan (t. Wa­chan-daria, Wach) – rzeka we wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie. Dłu­gość - 220 km.

Wa­chan pow­sta­je na wy­so­ko­ści 3860 m n.p.m. z po­łą­cze­nia dwóch spo­rych gór­skich po­to­ków spły­wa­ją­cych spod gór­skich lo­dow­ców Pa­mi­ru. Nie­da­le­ko na pół­noc od tego miej­sca znaj­du­ją się źró­dła Oksu, pły­ną­ce­go w od­wrot­ną stro­nę. Wa­chan pły­nie wy­so­ko­gór­ską do­li­ną mię­dzy skraj­nym pół­noc­nym pas­mem Hin­du­ku­szu a pa­mir­skim pas­mem Gór Wa­chań­skich. Na ich za­chod­nim krań­cu łączy się z rzeką Pamir, two­rząc rzekę Pandż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szlak przez Wa­chan wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest przez prze­myt­ni­ków.

 (1.2) Ad­mi­ni­stra­cyj­nie Ko­ry­tarz Wa­chań­ski na­le­ży do dy­stryk­tu Wa­chan pro­win­cji Ba­dach­szan.

 (1.3) Do­li­na Wa­cha­nu zaj­mu­je szer­szą, wschod­nią część Ko­ry­ta­rza Wa­chań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wachański

 rzecz. wachański mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Korytarz Wachański

Wiktionary


wachański

1. zwią­za­ny z Wa­cha­nem (Ko­ry­ta­rzem Wa­chań­skim);
2. język wa­chań­ski - język z grupy ję­zy­ków wschod­nio­i­rań­skich, któ­rym po­słu­gu­ją się niek­tó­rzy miesz­kań­cy Ta­dży­ki­sta­nu, Chin i Pa­ki­sta­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­cha­nem, do­ty­czą­cy Wa­cha­nu (rzeki lub re­gio­nu)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wa­chań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wachan mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wachi, wachni

Wiktionary


wachel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. wach­larz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachlarz mrz.

Wiktionary


wachholz

[czy­taj: WAcholc] naz­wi­sko


SJP.pl


wachlarek

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny stru­mie­nia­ko­wa­tych


SJP.pl


wachlarz

1. pła­ski, lekki, zwy­kle roz­kła­da­ny przed­miot uży­wa­ny do chło­dze­nia się ru­chem po­wie­trza;
2. w ło­wiect­wie: ogon głusz­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ręcz­ny przy­rząd do ochła­dza­nia za po­mo­cą ru­chów po­wie­trza, roz­kła­da­ny ko­li­sto;

 (1.2) przen. skala, roz­pię­tość, róż­no­rod­ność

 (1.3) środ. sport. w ko­lar­stwie: jeden ze sty­lów jazdy w gru­pie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wach­larz (przed­miot)
  • Wach­larz (or­ga­ni­za­cja zbroj­na)
  • Wach­larz (ta­niec z ogniem)
  • ry­pi­da, zwana też wach­la­rzem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wach­larz zo­stał wy­pro­du­ko­wa­ny w Ja­po­nii.

 (1.2) Nasza firma ofe­ru­je pełny wach­larz usług ubez­pie­cze­nio­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaxlaʃ, AS: vaχlaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachlowanie n., wachel m.

:: zdrobn. wachlarzyk m.

 czas. wachlować

 przym. wachlarzowy, wachlarzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. wachel m.

 (1.3) drafting, jazda na wachlarzu

Wiktionary


wachlarzorogi

o ce­chach wach­la­rzo­ro­gich (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


wachlarzorogie

ro­dzi­na chrzą­szczy


SJP.pl


wachlarzoskrzydłe

rząd bar­dzo ma­łych owa­dów pa­so­ży­tu­ją­cych w in­nych owa­dach, głów­nie w żą­dłów­kach, któ­rych bezs­krzy­dłe sa­mi­ce po­zo­sta­ją przez całe życie w ciele swych ży­wi­cie­li, a samce, o słabo roz­wi­nię­tych skrzy­dłach przed­nich i wach­la­rzo­wa­tych tyl­nych, żyją krót­ko, nie po­bie­ra­jąc po­ży­wie­nia


SJP.pl

Wach­la­rzos­krzy­dłe (Strep­sip­te­ra) – rząd owa­dów o nie­jas­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej. U wach­la­rzos­krzy­dłych wy­stę­pu­je za­a­wan­so­wa­ny dy­mor­fizm płcio­wy, samce są us­krzyd­lo­ne, sa­mi­ce (u więk­szo­ści ga­tun­ków) są wtór­nie bezs­krzy­dłe i bez­no­gie. Po­sia­da­ją gry­zą­cy apa­rat gę­bo­wy.

Wikipedia


wachlarzoskrzydły

o ce­chach wach­la­rzos­krzy­dłych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wachlarzowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wach­larz, po­dob­ny do wach­la­rza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy wach­larz, ma­ją­cy kształt wach­la­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachlarz, wachlarzowiec, wachlarzyk

 przysł. wachlarzowato

Wiktionary


wachlarzowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wach­la­rzo­wiec – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny wach­la­rzow­co­wa­tych
  • wach­la­rzo­wiec – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych

Wikipedia


wachlarzowy

→ wach­larz


SJP.pl

Patrz:

wachlarz

wachlarzyk

mały wach­larz


SJP.pl

Wach­la­rzyk (łac., ang. "rhi­pi­dium") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu z grupy wierz­cho­tek jed­no­ra­mien­nych. Ma kwiat na szczy­cie pędu. Roz­ga­łę­zia się na­prze­mien­nie z kąta li­ścia po jed­nej stro­nie osi, a na­stęp­nie z kąta li­ścia po dru­giej stro­nie, przy czym kwia­ty osa­dzo­ne są w jed­nej pła­szczyź­nie. Nie­kie­dy, przy szy­puł­kach róż­nej dłu­go­ści (gdy wszyst­kie kwia­ty do­ra­sta­ją mniej wię­cej do tego sa­me­go po­zio­mu), cały kwia­to­stan przy­po­mi­na bal­da­cho­gro­no.

Wikipedia


wachlarzykowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wach­la­rzyk, po­dob­ny do wach­la­rzy­ka


SJP.pl


wachlarzówka

wach­la­rzów­ka po­sęp­na, wach­la­rzów­ka smo­li­sta - ga­tun­ki pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


wachlica

Wach­li­ca ("Da­sy­li­rion") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"). Obej­mu­je 23 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rze od Ari­zo­ny i Tek­sa­su do Mek­sy­ku. Wach­li­ce były długo głów­nym źró­dłem po­ży­wie­nia rdzen­nych miesz­kań­ców Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Hi­sto­rycz­nie i współ­cze­śnie są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pro­duk­cji na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go o naz­wie sotol.

Wikipedia


wachlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wach­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaxlɔˈvãɲɛ, AS: vaχlovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wachlować ndk.

 rzecz. wachlarz m.

Wiktionary


wachlować

1. chło­dzić wy­mu­sza­jąc ruch po­wie­trza przed­mio­tem o dużej po­wierzch­ni;
2. po­ru­szać skrzy­dła­mi


SJP.pl


wachm.

skrót od: wach­mistrz; wach.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. wach­mistrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa do­wo­dzo­na przez wachm. „Dęba” uniesz­kod­li­wi­ła straż­ni­ków i oto­czy­ła sie­dzi­bę bia­ło­ru­skiej po­li­cji, gdzie prze­trzy­my­wa­ni byli AK-owcy i wez­wa­ła obroń­ców do pod­da­nia się.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wach.

Wiktionary


wachmajster

straż­nik, do­zor­ca wię­zien­ny


SJP.pl


wachmajsterka

→ wach­maj­ster


SJP.pl

Patrz:

wachmajster

wachman

straż­nik obo­zo­wy za oku­pa­cji hit­le­row­skiej


SJP.pl


wachmanka

→ wach­man


SJP.pl


wachmistrz

sto­pień po­do­fi­cer­ski w ka­wa­le­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. daw. ko­men­dant po­ste­run­ku żan­dar­me­rii

 (1.2) po­do­fi­cer ma­ją­cy sto­pień wach­mi­strza (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wojsk. sto­pień po­do­fi­cer­ski w przed­wo­jen­nej pol­skiej ka­wa­le­rii od­po­wia­da­ją­cy sier­żan­to­wi w in­nych ro­dza­jach wojsk

Wiktionary

Wach­mistrz ( Wacht­me­i­ster) – sto­pień woj­sko­wy w ka­wa­le­rii i żan­dar­me­rii od­po­wia­da­ją­cy sier­żan­to­wi in­nych wojsk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvaxmʲisṭʃ, AS: vaχmʹisṭš

Wiktionary


wachmistrzyni

→ wach­mistrz


SJP.pl

Patrz:

wachmistrz

wachnia

ga­tu­nek oce­a­nicz­nej ryby ła­wi­co­wej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych; na­wa­ga pa­cy­ficz­na


SJP.pl

Wach­nia, na­wa­ga pa­cy­ficz­na ("Ele­gi­nus gra­ci­lis") – ga­tu­nek ła­wi­co­wej ryby oce­a­nicz­nej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae).

Wikipedia


wachnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


wachnik

naz­wi­sko


SJP.pl


wachnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wachowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­cho­wicz – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło ponad 3 tys. osób je no­szą­cych.
  • An­drzej Wa­cho­wicz – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Bar­ba­ra Wa­cho­wicz (1937-2018) – pol­ska pi­sar­ka, fo­to­gra­fik, sce­na­rzyst­ka;
  • Ewa Wa­cho­wicz (ur. 1970) – pol­ska pro­du­cent­ka te­le­wi­zyj­na, Miss Po­lo­nia 1992, III wi­ce­miss w kon­kur­sie Miss Świa­ta
  • Fran­ci­szek Wa­cho­wicz (1916-1988) – pol­ski po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny, poseł na Sejm PRL II, III, IV i V ka­den­cji
  • Hen­ryk Wa­cho­wicz (1909–1967) – łódz­ki dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny;
  • Ja­nusz Wa­cho­wicz (ur. 1949) – dzien­ni­karz ra­dio­wy, lek­tor te­le­wi­zyj­ny, pu­bli­cy­sta pra­so­wy;
  • Mar­cin Wa­cho­wicz (ur. 1981) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka;
  • (ur. 1971) – pi­sarz, pu­bli­cy­sta, po­li­to­log;
  • Wło­dzi­mierz Wa­cho­wicz (ur. 1946) – pol­ski pił­karz ręcz­ny, uczest­nik Igrzysk Olim­pij­skich w 1972 roku;
  • Zbi­gniew Wa­cho­wicz (ur. 1972) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy;
  • Artur Wa­cho­wicz (ur. 1971) – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej;

Wikipedia


wachowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Wa­chow­ska (1929– 2005) – hi­sto­ryk, na­u­czy­ciel­ka aka­de­mic­ka
  • Bar­ba­ra Die­trych-Wa­chow­ska
  • Eu­ge­niusz Wa­chow­ski (1932– 2000) – pol­ski dy­sko­bol, tre­ner re­pre­zen­ta­cji
  • Ka­zi­mierz Wa­chow­ski (1873–1943) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Krzysz­tof Wa­chow­ski (ur. 1942), pol­ski ar­che­o­log
  • Mie­czy­sław Wa­chow­ski (ur. 1950), pol­ski po­li­tyk
  • Piotr Wa­chow­ski (ur. 1976) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz
  • Ry­szard Wa­chow­ski (1930–1985) – pol­ski rzeź­biarz
  • Se­we­ryn Wa­chow­ski (1859–1934) – pol­ski in­ży­nier tech­no­log i bu­dow­ni­czy kolei wschod­nio­chiń­skiej, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • To­masz Wa­chow­ski (1899–1939) – pol­ski żoł­nierz, pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • Ur­szu­la Wa­chow­ska (1938–2007) – pol­ska po­li­tyk, na­u­czy­ciel­ka, po­słan­ka na Sejm III
  • Lana i Lilly Wa­chow­ski – ame­ry­kań­skie ro­dzeń­stwo fil­mow­ców

Wikipedia


wachta

1. okres (zwy­kle 4 go­dzi­ny), pod­czas któ­re­go pełni służ­bę jedna zmia­na za­ło­gi stat­ku
2. część za­ło­gi stat­ku, peł­nią­ca służ­bę w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. służ­ba peł­nio­na przez ma­ry­na­rza na stat­ku

 (1.2) żegl. grupa ma­ry­na­rzy peł­nią­cych służ­bę

Wiktionary

Wach­ta – część za­ło­gi jed­nost­ki pły­wa­ją­cej (ża­glo­wej lub mo­to­ro­wej), peł­nią­ca służ­bę w okre­ślo­nym cza­sie (zaz­wy­czaj 4 go­dzi­ny). Jest to rów­nież czas peł­nie­nia służ­by np. w go­dzi­nach 00:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-12:00, 12:00-16:00, 16:00-20:00, 20:00-00:00 itd. (przy 3 wach­to­wym sy­ste­mie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dud­nią kroki po de­skach po­kła­du i, śmi­gną­wszy po schod­ni na rufę, przed ofi­ce­rem wach­to­wym staje uczeń trze­cie­go kursu, peł­nią­cy w mojej wach­cie służ­bę bos­mań­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachtarz mos., wachtowy mos.

 przym. wachtowy

Wiktionary


wachtarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. peł­nią­cy wach­tę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachta ż., wachtowy mos.

 przym. wachtowy

Wiktionary


wachtmeister

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carl Johan Wacht­me­i­ster – szwedz­ki szer­mierz
  • Ian Wacht­me­i­ster – szwedz­ki prze­my­sło­wiec, po­li­tyk
  • Peder Wacht­me­i­ster – szwedz­ki po­li­tyk, rol­nik, sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


wachtowy

przy­miot­nik od: wach­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żegl. ma­ry­narz peł­nią­cy wach­tę

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) żegl. zwią­za­ny z wach­tą, do­ty­czą­cy wach­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z ka­no­nów prawa mor­skie­go jest obo­wią­zek wach­to­we­go na „oku“ mel­do­wać ka­pi­ta­no­wi wszel­kie stwo­ry czy to żywe, czy mart­we, uka­zu­ją­ce się na wid­no­krę­gu lub na ho­ry­zon­cie.

 (2.1) Po­nie­waż drugi ofi­cer za­cho­ro­wał w ciągu po­dró­ży, awan­so­wa­łem na ofi­ce­ra wach­to­we­go, czu­wa­ją­ce­go sa­mo­dziel­nie nad po­kła­dem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachta ż., wachtarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wachtarz

Wiktionary


wachów

naz­wi­sko


SJP.pl

Wa­chów (niem. "Wa­chow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Oles­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go. W Wa­cho­wie znaj­du­je się za­byt­ko­wy ko­ściół z 1706 r.

W 1936 roku hit­le­row­ska ad­mi­ni­stra­cja III Rze­szy, chcąc za­trzeć sło­wiań­skie po­cho­dze­nie nazwy wsi, prze­mia­no­wa­ły ją ze zger­ma­ni­zo­wa­nej na nową, cał­ko­wi­cie nie­miec­ką nazwę "Wall­hof"

Wikipedia


wacia

zdrob­nie­nie od: Wac­ła­wa (imię żeń­skie); Wacka


SJP.pl


waciak

po­tocz­nie: wa­to­wa­na kurt­ka ro­bo­cza


SJP.pl


waciany

zro­bio­ny z waty


SJP.pl


waciarz

1. po­tocz­nie: sprze­daw­ca waty cu­kro­wej;
2. daw­niej: pro­du­cent lub sprze­daw­ca waty - luź­nej masy włó­kien ba­weł­ny


SJP.pl


wacik

kłę­bek waty uży­wa­ny m.in. do oczy­szcza­nia ran, po­da­wa­nia leku; tam­pon z waty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kos­met. ku­li­sty bądź spła­szczo­ny ka­wa­łek waty słu­żą­cy m.in. do de­zyn­fek­cji lub de­ma­ki­ja­żu

 (1.2) rzad. kos­met. ka­wa­łek waty na­wi­nię­ty na pa­ty­czek słu­żą­cy do mycia uszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­ły mi się wa­ci­ki, a muszę zmyć ma­ki­jaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvat͡ɕik, AS: vaćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazik

 (1.2) patyczek do uszu, patyczek higieniczny

Wiktionary


wacikowy

1. dieta wa­ci­ko­wa - spo­ży­wa­nie wa­ci­ków kos­me­tycz­nych na­są­czo­nych pły­nem w ce­lach od­chu­dza­ją­cych;
2. → wacik


SJP.pl

Patrz:

wacik

waciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Waci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wacio

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wacek, Wa­cu­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Wac­ław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li wasz Wacio nie broni przed karą swego pudla, sio­strzycz­ki, słu­żą­cej, która zbiła wazon pa­miąt­ko­wy po cio­tecz­nej babce — nie poz­wól­cie mu być obroń­cą są­do­wym — tem bar­dziej, gdy jest praw­do­mów­ny.

 (1.1) Sły­sząc to mała wróż­ka, zadz­wo­ni­ła le­ciut­ko dzwo­necz­kiem i na­tych­miast spu­ścił się do Wacia obło­czek.

 (1.1) Matka od­czy­ta­ła mu list i rze­kła: — Wi­dzisz, jak Wa­cio­wi tam do­brze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wacek mos., Wacław mos., Wacława ż., Wacuś mos.

 przym. Wacławowy, Wackowy, Wacusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wacek, Wacuś

Wiktionary


wacka

1. żar­to­bli­wie: męski czło­nek; kuśka, pitol, pta­szek, pi­sior;
2. w śro­do­wi­sku bry­dżo­wym: walet;
3. daw­niej: skó­rza­ny wo­re­czek na pie­nią­dze, za­wie­sza­ny na szyi


SJP.pl


wackarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ten który robi wacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej wac­kiem na­zy­wa­no wo­re­czek na pie­nią­dze, a rze­mieśl­ni­ka, który je wy­ra­biał, zwano wac­ka­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvat͡skaʃ, AS: vackaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waceczek mrz., wacek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaletnik

Wiktionary


wackowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wac­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wackować ndk.

Wiktionary


wackowie

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wac­ła­wek


SJP.pl


wackowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wacka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


waco

mia­sto w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Waco – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie McLennan
  • Waco – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ha­ral­son
  • Waco – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ja­sper
  • Waco – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie York
  • Waco – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Cle­ve­land
  • Waco (ang. Waco Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sedg­wick
  • Waco – pol­ski muzyk, raper.

Wikipedia


wacpan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); aćpan, acpan, aspan, wać­pan, wa­span, asan, acan


SJP.pl


wacunio

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wacek, Wacio


SJP.pl


wacusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­cu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wacuś

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacek, Wac­ła­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały wacek

Wiktionary

Wacuś – pol­ski film ko­me­dio­wy z 1935 r. w re­ży­se­rii Mi­cha­ła Wa­szyń­skie­go. Film opo­wia­da hi­sto­rię Ta­de­u­sza Ro­soł­ka (Adolf Dym­sza), który pra­gnąc pomóc pię­knej Kazi (Jad­wi­ga An­drze­jew­ska), wcie­la się w fik­cyj­ną rolę brata Wa­cu­sia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. waceczek mrz., wacek mzw.

Wiktionary


wacyk

naz­wi­sko


SJP.pl


waczków

naz­wi­sko


SJP.pl


waczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


wacław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wac­ław (czes. "Václav", niem. "Wen­zel") – ten, który zdo­bę­dzie wię­cej sławy, por. Bo­le­sław; imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Obec­na forma w ję­zy­ku pol­skim jest cze­chiz­mem – po sta­ro­pol­sku brzmia­ło­by ono Wię­ce­sław.

Forma cze­ska wtór­nie roz­po­wszech­ni­ła się w Pol­sce w wy­ni­ku kon­tak­tów z cze­ską dy­na­stią Prze­my­śli­dów, z przer­wa­mi pa­nu­ją­cą także w Pol­sce, która szcze­gól­nie kul­ty­wo­wa­ła to imię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skle­pie u Wac­ła­wa wi­dzia­łam pi­sto­le­ty na wodę.

 (1.1) He­niek z Wac­ła­wem zmart­wychw­sta­li po wczo­raj­szej bibie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvat͡swaf, AS: vacu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wacławowa ż., Wacławówna ż.

:: fż. Wacława ż.

:: zdrobn. Wacek mos., Wacio mos., Wacławek mos., Wacuś mos.

 przym. wacławski, Wacławowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Wacek, Wacio, Wacuś

Wiktionary


wacława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Wac­ław

Wiktionary

Wac­ła­wa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wac­ław. Forma Wac­ła­wa jest cze­chiz­mem. W źró­dłach pol­skich imię to poś­wiad­czo­ne jest w sta­ro­pol­skiej for­mie Wię­ce­sła­wa (1263 rok) i Więc­sła­wa (1314 rok).

Wac­ła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 paź­dzier­ni­ka i 28 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jed­nak stało się! Po­wie­dzia­łem tej bla­do­li­cej dziew­czy­nie, że ją ko­cham, i jutro slę mego groma Le­o­nar­da na siwym ru­ma­ku do jej babki z epi­sto­łą bła­ga­ją­cą, aby wsta­wi­ła się za mną do jej matki etc., etc., aby na ko­niec rącz­ka panny Wac­ła­wy zo­sta­ła włas­no­ścią twego wier­ne­go sługi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wacław m., Wacio mos.

Wiktionary


wacławczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wacławek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wacek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wac­ław

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakub Wac­ła­wek – pol­ski ar­chi­tekt
  • Jan Wac­ła­wek – pol­sko-cze­ski du­chow­ny lu­te­rań­ski
  • Krzysz­tof Wac­ła­wek – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy i funk­cjo­na­riusz or­ga­nów bez­pie­czeń­stwa
  • Zbi­gniew Wac­ła­wek – pol­ski ar­chi­tekt, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wacław mos.

Wiktionary


wacławiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wacławice

Wac­ła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Orły. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


wacławik

naz­wi­sko


SJP.pl


wacławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wac­ła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wacławka

zdrob­nie­nie od: Wac­ła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl

Wac­ław­ka, także Dzia­ły­nia (nazwa lo­kal­na – Kople oraz Skał­ki) – naj­wyż­sza góra Wzgórz Bie­law­skich, a także Wzgórz Niem­czań­sko-Strze­liń­skich o wy­so­ko­ści 473,8 m n.p.m.. Nie jest za­go­spo­da­ro­wa­na tu­ry­stycz­nie, w prze­ci­wień­stwie do po­bli­skiej Góry Par­ko­wej.

Wikipedia


wacławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wac­ław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wacławostwo

Wac­ław z mał­żon­ką; Wac­ła­wo­wie


SJP.pl


wacławowie

Wac­ław z mał­żon­ką; Wac­ła­wo­stwo


SJP.pl


wacławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wac­ła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wacławski

naz­wi­sko


SJP.pl


wad

uwod­nio­ny tle­nek ma­gne­zu, mi­ne­rał o czar­nej lub bru­nat­nej bar­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wad – je­zio­ro
  • Wad – miej­sco­wość w Re­pu­bli­ce Komi
  • Wad – wieś w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Wad – rzeka, do­pływ Mok­szy
  • Wad Ma­da­ni – mia­sto
  • Gu­stav Lud­vig Wad – duń­ski ar­chi­wi­sta
  • Svend Wad – duń­ski bok­ser
  • Wad Mo­tors – ma­lij­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów
  • Vad

Wikipedia


wada

1. przy­wa­ra; ujem­na cecha cha­rak­te­ru;
2. de­fekt cze­goś, uster­ka, usz­ko­dze­nie;
3. nie­do­roz­wój, znieksz­tał­ce­nie, nie­pra­wi­dło­wa bu­do­wa, złe funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ujem­na cecha cha­rak­te­ru

 (1.2) cecha ob­ni­ża­ją­ca war­tość przed­mio­tu

 (1.3) med. wet. nie­pra­wi­dło­wa bu­do­wa lub złe funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du w or­ga­niz­mie żywej isto­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wada w etyce
  • Świa­to­wa Agen­cja An­ty­do­pin­go­wa (WADA)
  • Wada – chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Wada – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Kol­czu­ny.
  • Wada – sta­cja ko­le­jo­wa w Aki­cie w pre­fek­tu­rze Akita
  • wada bi­zan­tyj­ska
  • wada drew­na
  • wada po­sta­wy
  • wada serca
  • wada wro­dzo­na
  • wada wy­mo­wy
  • wada wzro­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wadą mo­je­go wujka jest łat­wość po­pa­da­nia w gniew.

 (1.2) Ten te­le­fon ma same wady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvada, AS: vada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wadliwość ż.

 przym. wadliwy

 przysł. wadliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywara, słabość

 (1.2) defekt, skaza, brak

Wiktionary


wadas

naz­wi­sko, m.in. Jan Wadas - pol­ski bok­ser


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Wadas – żoł­nierz Woj­ska Pol­skie­go II RP (major), d-ca I/144 pp., d-ca obro­ny Fortu P Twier­dzy War­sza­wa we wrze­śniu 1939
  • Jan Wadas (ur. 1944) – pol­ski bok­ser, olim­pij­czyk
  • Jan Wadas (1899?–2003) – 104 lata, ostat­ni pow­sta­niec ślą­ski
  • Ry­szard Wadas – chrze­śniak mar­szał­ka Ed­war­da Śmi­głe­go-Rydza, zgi­nął 4 lu­te­go 1944 w ko­ście­le w Ła­now­cach z rąk na­cjo­na­li­stów ukra­iń­skich

Wikipedia


wadecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wademekum

wy­daw­nict­wo o cha­rak­te­rze in­for­ma­cyj­no-prak­tycz­nym; za­wie­ra­ją­ce pod­sta­wo­we, nie­zbęd­ne wia­do­mo­ści z za­kre­su jed­nej dzie­dzi­ny; va­de­me­cum, vade mecum, prze­wod­nik, in­for­ma­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. po­dręcz­na książ­ka za­wie­ra­ją­ca pod­sta­wo­we wia­do­mo­ści, prak­tycz­ne wska­zów­ki z ja­kiejś dzie­dzi­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɛ̃ˈmɛkũm, AS: vadẽmekũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informator, poradnik, przewodnik

Wiktionary


wadera

sa­mi­ca wilka; wil­czy­ca, ba­sio­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. sa­mi­ca wilka;

Wiktionary

Wa­de­ra – sa­mi­ca wilka, wil­czy­ca. Jest mniej­sza i lżej­sza od samca (ba­sio­ra). Wa­de­ry osią­ga­ją doj­rza­łość płcio­wą w dru­gim roku życia. Do roz­ro­du przy­stę­pu­ją je­dy­nie sa­mi­ce naj­wy­żej sto­ją­ce w hie­rar­chii wa­ta­hy, cza­sa­mi tylko do­mi­nu­ją­ca w sta­dzie "sa­mi­ca alfa". Ciąża wa­de­ry trwa 60–65 dni. W mio­cie jest zwy­kle 4–6, mak­sy­mal­nie 12 mło­dych. Wy­cho­wa­niem mło­dych zaj­mu­ją się oboje ro­dzi­ce, a ich po­zy­cja w sta­dzie, zwła­szcza spo­łecz­ny sta­tus wa­de­ry, ma wpływ na póź­niej­szą po­zy­cję spo­łecz­ną mło­dych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy drze­wa­mi przem­knę­ła wa­de­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdɛra, AS: vadera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczyca, basiora

Wiktionary


wadery

spod­nie po­łą­czo­ne z bu­ta­mi, uży­wa­ne przez węd­ka­rzy i my­śli­wych; spod­nio­bu­ty, wo­de­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. ryb. ro­dzaj ochron­ne­go ubra­nia z nie­prze­ma­kal­ne­go ma­te­ria­łu ma­ją­ce­go formę butów po­łą­czo­nych ze spod­nia­mi się­ga­ją­cy­mi pod pachy i uży­wa­ne­go przez my­śli­wych i ry­ba­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdɛrɨ, AS: vadery

Wiktionary


wadi

bar­dzo długa, kręta, sucha do­li­na na pu­sty­ni, wy­peł­nia­ją­ca się wodą w cza­sie okre­so­wych de­szczów; wadis, ued, uedy, uadi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. geol. sucha do­li­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ob­sza­rów pu­styn­nych wyż­ło­bio­na przez stru­mień okre­so­wy;

Wiktionary

Wadi, wadis, ued (arab. وادي, "wādī" – do­li­na, ło­ży­sko rzeki) – suche formy do­lin­ne wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rach pu­styn­nych, w cza­sie pory de­szczo­wej wy­peł­nia­ją się wodą, two­rząc nie­kie­dy wart­kie, sze­ro­kie, dłu­gie i kręte rzeki.

Do­li­ny wadi zo­sta­ły naj­praw­do­po­dob­niej wyż­ło­bio­ne w plej­sto­ce­nie w wa­run­kach plu­wial­nych. Współ­cze­śnie są od­mła­dza­ne i przeksz­tał­ca­ne przez wodę rzek epi­zo­dycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gwia­zdy wpraw­dzie świe­ci­ły, ale świa­tło ich do­cie­ra­ło na dno wadi tak słabe, że trud­no było haik odróż­nić od ru­mo­wi­ska skal­ne­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ued, wadis

Wiktionary


wadialny

przy­miot­nik od: wa­dium


SJP.pl


wadima

pro­du­cent bie­liz­ny


SJP.pl


wadis

bar­dzo długa, kręta, sucha do­li­na na pu­sty­ni, wy­peł­nia­ją­ca się wodą w cza­sie okre­so­wych de­szczów; ued, uedy, uadi, wadi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. geol. sucha do­li­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ob­sza­rów pu­styn­nych wyż­ło­bio­na przez stru­mień okre­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dnie wa­di­su pły­nę­ła ma­ciup­ka struż­ka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ued, wadi

Wiktionary


wadium

pewna suma pie­nię­dzy skła­da­na przez jakąś osobę jako gwa­ran­cja, że nie wy­co­fa się ona z tran­sak­cji i pod­pi­sze w od­po­wied­nim cza­sie umowę; za­staw; rę­koj­mia; ka­u­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. kwota wpła­ca­na przed prze­tar­giem jako za­bez­pie­cze­nie do­trzy­ma­nia wa­run­ków umowy; gwa­ran­cja, że ofer­ta nie zo­sta­nie zmie­nio­na ani wy­co­fa­na;

Wiktionary

Wa­dium (z va­dium a. va­di­mo­nium, bid de­po­sit, bid bond, ten­der gu­a­ran­tee) – okre­ślo­na suma pie­nię­dzy lub za­bez­pie­cze­nie jej za­pła­ty (np. gwa­ran­cja, po­rę­cze­nie) skła­da­ne w celu zag­wa­ran­to­wa­nia do­trzy­ma­nia wa­run­ków po­stę­po­wa­nia pro­wa­dzą­ce­go do za­war­cia umowy (w szcze­gól­no­ści prze­tar­gu lub auk­cji) oraz za­pew­nie­nia sa­me­go za­war­cia tejże umowy. Sta­no­wi wyraz za­bez­pie­cze­nia or­ga­ni­za­to­ra przed nie­so­lid­nym ofe­ren­tem czy ofer­tą zło­żo­ną w celu „ro­zbi­cia prze­tar­gu”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvadʲjũm, AS: vadʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wadialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rękojmia

Wiktionary


wadliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wad­li­wy, nie­pra­wi­dło­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrzu­ca ona sta­wia­ne bu­dow­ni­czym promu za­rzu­ty i wska­zu­je, że był on wad­li­wie ek­splo­a­to­wa­ny, za­ło­ga nie­kom­pe­tent­na, a w chwi­li wy­pad­ku "Esto­nia" roz­wi­ja­ła nad­mier­ną pręd­kość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdlʲivʲjɛ, AS: vadlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wada, wadliwość

 przym. wadliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprawidłowo, błędnie

Wiktionary


wadliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wad­li­wie


SJP.pl


wadliwość

po­sia­da­nie wad, uste­rek, błę­dów; nie­do­sko­na­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wad­li­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wada ż., wadność ż.

 przym. wadliwy, wadny

 przysł. wadliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułomność, niedoskonałość, niedociągnięcie, uchybienie; daw. wadność

Wiktionary


wadliwy

ma­ją­cy uster­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wady, uster­ki, de­fek­ty, braki lub błędy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­przez pełne na­ma­szcze­nia i wad­li­wych ak­cen­tów du­ka­nie szefa sły­sze­li­śmy od­gło­sy trwa­ją­cej nadal walki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdlʲivɨ, AS: vadlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wada ż., wadliwość ż.

 przysł. wadliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) felerny

Wiktionary


wadm.

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. wi­ce­ad­mi­rał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wiceadm.

Wiktionary


wadochowice

Wa­do­cho­wi­ce (niem. "Wie­sent­hal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce, na Dol­nym Ślą­sku.

Wikipedia


wadowianin

miesz­ka­niec Wa­do­wa


SJP.pl


wadowianka

miesz­kan­ka Wa­do­wa


SJP.pl


wadowice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

Wiktionary

Wa­do­wi­ce (śred­nio­wiecz­na nazwa Fra­u­en­stadt) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu wa­do­wic­kie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wa­do­wi­ce. Po­ło­żo­ne jest w za­chod­niej czę­ści na Po­gó­rzu Ślą­skim, po­łud­nio­wej w Be­ski­dzie Małym, nad rzeką Skawą. Przez mia­sto prze­bie­ga­ją: droga kra­jo­wa nr 28, droga kra­jo­wa nr 52 i linia ko­le­jo­wa nr 117.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­szar Wa­do­wic cha­rak­te­ry­zu­je się dużym zróż­ni­co­wa­niem wy­so­ko­ści względ­nej.

 (1.1) Wzię­li ślub u kar­me­li­tów w Wa­do­wi­cach na górce.

 (1.1) Mia­sta­mi part­ner­ski­mi Wa­do­wic są Asyż i San Gio­van­ni Ro­ton­do.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔˈvʲit͡sɛ, AS: vadovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wadowiczanin mos., wadowiczanka ż.

 przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary


wadowicki

zwią­za­ny z Wa­do­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Wa­do­wic; wa­dow­ski (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­do­wi­ca­mi, od­no­szą­cy się do Wa­do­wic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­sie­nią 1939 roku Niem­cy wy­sa­dzi­li w po­wie­trze wa­do­wic­ką sy­na­go­gę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔˈvʲit͡sʲci, AS: vadovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice nmos., wadowiczanin mos., wadowiczanka ż.

 przym. wadowski, podwadowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. wadowski

Wiktionary


wadowiczanin

miesz­ka­niec Wa­do­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­do­wic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: vadovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice, wadowiczanka

 przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary


wadowiczanka

miesz­kan­ka Wa­do­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­do­wic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: vadovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice, wadowiczanin

 przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary


wadowski

1. re­gio­nal­nie: do­ty­czą­cy Wa­do­wic, Wa­do­wic Gór­nych, zwią­za­ny z Wa­do­wi­ca­mi; wa­do­wic­ki;
2. do­ty­czą­cy Wa­do­wa, zwią­za­ny z Wa­do­wem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­do­wem, do­ty­czą­cy Wa­do­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadów m.

 przym. wadowicki

Wiktionary


waduski

→ Vaduz (sto­li­ca Liech­ten­ste­i­nu)


SJP.pl


wadwicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary


wadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wadzić

Wiktionary


wadzić

prze­sta­rza­łe:
1. być przesz­ko­dą, za­wa­dzać, przesz­ka­dzać;
2. prze­sta­rza­łe: do­pro­wa­dzać do spo­rów, nie­po­ro­zu­mień; kłó­cić, róż­nić;
3. wa­dzić się - spie­rać się, kłó­cić się z kimś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. być przesz­ko­dą, za­wa­dą; przesz­ka­dzać, za­wa­dzać

 (1.2) przest. do­pro­wa­dzać do nie­po­ro­zu­mień; róż­nić kogoś z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) kłó­cić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paweł, spo­koj­ny, nie wa­dził ni­ko­mu, • Gaweł naj­dzik­sze wy­my­ślał swa­wo­le.

 (2.1) Wczo­raj z Ewą się po­wa­dzi­li­śmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: vaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wadzenie n., zawada ż.

Wiktionary


wadów

uwod­nio­ny tle­nek ma­gne­zu, mi­ne­rał o czar­nej lub bru­nat­nej bar­wie


SJP.pl

Wadów – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XVII Wzgó­rza Krze­sła­wic­kie.

Wikipedia


wadąg

je­zio­ro w Olsz­tyń­skiem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wadąg – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty
  • Wadąg – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Wadąg – rzeka w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


wadźrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadż­ra­ja­na; man­tra­ja­na; tan­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


SJP.pl


wadżda

ma­ro­kań­skie mia­sto


SJP.pl

Wadż­da ( ‏وجدة‎, "Waǧda"; marok. arab. "Wežda"; Oujda) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ma­ro­ku, w po­bli­żu gra­ni­cy z Al­gie­rią, na pół­noc­nym stoku At­la­su Tell­skie­go, sie­dzi­ba Re­gio­nu Wschod­nie­go. W 2024 roku li­czy­ło ok. 506 tys. miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go, che­micz­ne­go, me­ta­lur­gicz­ne­go, ce­men­to­we­go i drzew­ne­go. Węzeł dro­go­wy, mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy. Mu­ze­um et­no­gra­ficz­ne, wiel­ki me­czet z XII wieku.

Wikipedia


wadżdyjski

→ Wadż­da (mia­sto w Ma­ro­ku)


SJP.pl


wadżrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadź­ra­ja­na; man­tra­ja­na; tan­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


SJP.pl

Wadż­ra­ja­na – kie­ru­nek bud­dyz­mu zwią­za­ny z prak­ty­ką tantr, który wy­o­dręb­nił się ok. II wieku n.e. w In­diach w ra­mach tra­dy­cji mahājāny. Prak­ty­cy uwa­ża­ją, że po­sia­da me­to­dy bez­poś­red­nie­go doś­wiad­cze­nia na­tu­ry rze­czy­wi­sto­ści, na temat któ­rej „wnio­sku­je się” we­dług tzw. pra­wo­moc­ne­go poz­na­wa­nia (san­skryt. pra­ma­na, ang. logic/valid co­gni­tion) w te­o­riach ma­ha­ja­ny.

Wikipedia


wafel

cien­kie, kru­che ciast­ko, zwy­kle pła­skie (do tor­tów) lub w kształ­cie stoż­ka (do lodów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. ro­dzaj cia­sta cien­ko spra­so­wa­ne­go, łam­li­we­go, słu­żą­ce­go do prze­kła­da­nia na­dzie­niem lub jako fo­rem­ka na lody czy inną masę

 (1.2) kulin. kru­che ciast­ko zło­żo­ne z kilku warstw wafla (1.1), prze­ło­żo­nych okre­ślo­nym na­dzie­niem

Wiktionary

Wafel – ro­dzaj pie­czy­wa cu­kier­ni­cze­go trwa­łe­go, wyrób ciast­kar­ski w po­sta­ci cien­kie­go, łam­li­we­go płata – za­leż­nie od przez­na­cze­nia, w for­mie blatu, rożka, rurki itp. An­dru­ty są to cien­kie wafle o krat­ko­wa­nej fak­tu­rze, wy­pie­ka­ne w spe­cjal­nych for­mach. Obla­ty to cien­kie, okrą­głe wafle z wody, mąki pszen­nej i oleju, wy­pie­ka­ne w spe­cjal­nych for­mach. W szer­szym zna­cze­niu, de­fi­ni­cja wafli obej­mu­je gofry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wafelek mrz.

 przym. waflowy

Wiktionary


wafelek

zdrob­nie­nie od: wafel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wafel

 (1.2) mały wafel

 (1.3) kulin. ro­dzaj sło­dy­czy z wafli prze­kła­da­nych słod­ką masą i po­kro­jo­nych na por­cje, cza­sem z po­le­wą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈfɛlɛk, AS: vafelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wafel

 przym. waflowy

Wiktionary


wafelkowy

→ wa­fe­lek


SJP.pl

Patrz:

wafelek

wafelnica

urzą­dze­nie do pie­cze­nia wafli; wa­flar­ka, wa­flow­ni­ca


SJP.pl


waflarka

1. urzą­dze­nie do pie­cze­nia wafli; wa­flow­ni­ca, wa­fel­ni­ca;
2. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca przy wy­ro­bie wafli


SJP.pl


waflownica

urzą­dze­nie do pie­cze­nia wafli; wa­flar­ka, wa­fel­ni­ca


SJP.pl


waflowy

przy­miot­nik od: wafel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z wafla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cien­kim lej­kiem przy­go­to­wa­ne cia­sto wę­dro­wa­ło na go­frow­ni­cę, z któ­rej bły­ska­wicz­nie wy­ska­ki­wa­ły ru­mia­ne list­ki wa­flo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wafelek mrz., wafel mrz.

Wiktionary


wag

1. cię­żar ciała;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia masy ciał;
3. w róż­nych spor­tach walki i si­ło­wych okre­śle­nie ka­te­go­rii za­wod­ni­ka;
4. waż­ność, zna­cze­nie cze­goś;
5. wa­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w za­chod­niej Sło­wa­cji, do­pływ Du­na­ju;

Wiktionary

Wag (słow. "Váh", węg. "Vág", niem. "Waag") – rzeka w za­chod­niej Sło­wa­cji, w do­rze­czu Du­na­ju. Dłu­gość – 403 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 10 640 km², śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia – 196 m³/s. Do do­rze­cza Wagu na­le­ży także pol­ska część Orawy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poważe n.

 przym. waski, powaski, dolnowaski

Wiktionary


waga

1. cię­żar ciała;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia masy ciał;
3. w róż­nych spor­tach walki i si­ło­wych okre­śle­nie ka­te­go­rii za­wod­ni­ka;
4. waż­ność, zna­cze­nie cze­goś;
5. wa­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. urzą­dze­nie do po­mia­ru cię­ża­ru;

 (1.2) pot. cię­żar cze­goś lub kogoś

 (1.3) sport. w bok­sie: ka­te­go­ria za­wod­ni­ków o zbli­żo­nej wadze (1.2)

 (1.4) przen. zna­cze­nie, war­tość

 (1.5) mat. stat. licz­ba przez którą mnoży się dany skład­nik w śred­niej wa­żo­nej

 (1.6) in­form. licz­ba przez którą mnoży się dane wej­ście ne­u­ro­nu w sztucz­nej sieci ne­u­ro­no­wej

Wiktionary

Waga – przy­rząd do wyz­na­cza­nia masy ciał z uży­ciem siły cią­że­nia. Dzia­ła na za­sa­dzie rów­no­wa­że­nia sił lub wy­ko­rzy­sta­nia zja­wisk fi­zycz­nych. W pro­stej wadze szal­ko­wej jedną z sił jest cię­żar ciała o mie­rzo­nej masie, drugą – cię­żar od­waż­ni­ków lub inna wy­ska­lo­wa­na siła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy byłem u le­ka­rza, to mu­sia­łem sta­nąć na wadze.

 (1.2) Ten przed­miot ma wagę 100 kg.

 (1.3) W wieku 18 lat zo­stał mi­strzem świa­ta wagi cięż­kiej.

 (1.4) To spra­wa naj­wyż­szej wagi pań­stwo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaɡa, AS: vaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeciwwaga ż., szynwaga ż., Waga ż., odważnik m., ważenie n., zważenie n., odważenie n., podważenie n., wyważenie n., wagowy mos.

 czas. ważyć ndk., odważyć dk., zważyć dk., podważyć dk., wyważyć dk.

 przym. ważny, wagowy, ważki

 przysł. wagowo, ważnie, ważko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ciężar, masa

Wiktionary


wagabunda

czło­wiek lu­bią­cy się włó­czyć; obie­żyś­wiat, tramp, włó­czę­ga, włó­czy­kij


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek lu­bią­cy się włó­czyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­ga­bun­da – ka­ba­ret
  • Wa­ga­bun­da – ame­ry­kań­ski film z 1964
  • Wa­ga­bun­da – po­wieść Ber­nar­da Corn­wel­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, od­mien­na od tej miej­skiej, wiej­skiej, osia­dłej. To ci, co nie przy­na­le­żą do żad­ne­go pana ani do żad­nej gminy, wa­łę­si różni, wa­ga­bun­dy, swa­wol­ni ban­do­si, bie­gu­ni róż­ne­go ro­dza­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡaˈbũnda, AS: vagabũnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagusy lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij; daw. wałęsa

Wiktionary


wagadugański

przy­miot­nik od: Wa­ga­du­gu (sto­li­ca Bur­ki­na Faso); wa­ga­du­gu­ań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­ga­du­gu, do­ty­czą­cy mia­sta Wa­ga­du­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagadugu n., wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż.

 przym. wagaduguański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagaduguański

Wiktionary


wagadugu

sto­li­ca Bur­ki­na Faso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bur­ki­ny Faso;

Wiktionary

Wa­ga­du­gu (diula i fr. "Ou­a­ga­do­u­gou", IPA: ; mossi "Wa­ogd­go", IPA:) – mia­sto w środ­ko­wej Bur­ki­nie Faso, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto tego kraju, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Ka­dio­go. W 2019 roku za­miesz­ki­wa­ne przez bli­sko 2,5 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż.

 przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary


wagaduguanka

miesz­kan­ka Wa­ga­du­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­ga­du­gu; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagadugu n.

:: fm. wagaduguańczyk mos.

 przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary


wagaduguańczyk

miesz­ka­niec Wa­ga­du­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­ga­du­gu; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagadugu n.

:: fż. wagaduguanka ż.

 przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary


wagaduguański

przy­miot­nik od: Wa­ga­du­gu (sto­li­ca Bur­ki­na Faso); wa­ga­du­gań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wa­ga­du­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż., Wagadugu

 przym. wagadugański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagadugański

Wiktionary


wagancki

do­ty­czą­cy wa­gan­ta, zwią­za­ny z wa­gan­tem


SJP.pl


waganiec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wa­ga­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec, w bli­skim są­siedzt­wie Nie­sza­wy oraz Cie­cho­cin­ka.

Wikipedia


waganiecki

→ Wa­ga­niec


SJP.pl

Patrz:

Waganiec

waganka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wa­gan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Tłuszcz. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa w Po­sto­li­skach.

Wikipedia


waganowice

Wa­ga­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


wagant

śred­nio­wiecz­ny, wę­drow­ny aktor, śpie­wak; tru­wer; go­liard


SJP.pl


wagarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­dze­nie na wa­ga­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagary nmos., wagarowicz m., wagarowiczka ż.

 czas. wagarować ndk.

Wiktionary


wagarować

cza­sow­nik

 (1.1) opu­szczać za­ję­cia szkol­ne sa­mo­wol­nie, bez uza­sad­nio­nej przy­czy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczen­ni­ca no­to­rycz­nie wa­ga­ru­je, przez co może nie zo­stać do­pu­szczo­na do ma­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagarowanie n., wagarowicz m., wagarowiczka ż., wagary nmos.

 czas. powagarować

Wiktionary


wagarowicz

uczeń cho­dzą­cy na wa­ga­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń cho­dzą­cy na wa­ga­ry, opu­szcza­ją­cy lek­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagary lm nm., wagarowanie n.

:: fż. wagarowiczka ż.

 czas. wagarować ndk.

 przym. wagarowy

Wiktionary


wagarowiczka

uczen­ni­ca cho­dzą­ca na wa­ga­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca cho­dzą­ca na wa­ga­ry, opu­szcza­ją­ca lek­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagary nmos., wagarowanie n.

:: fm. wagarowicz m.

 czas. wagarować ndk.

 przym. wagarowy

Wiktionary


wagary

po­tocz­nie: dzień opu­szczo­ny w szko­le, bez zgody ro­dzi­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nie­u­za­sad­nio­na jedno- lub wie­lo­krot­na ce­lo­wa nie­o­bec­ność ucz­nia na obo­wiąz­ko­wych za­ję­ciach w szko­le;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Dzień wa­ga­ro­wi­cza”. Zo­bacz też: film pt. "Dzień wa­ga­ro­wi­cza".

Wa­ga­ry, uciecz­ka z lek­cji ( va­ga­ri „błą­kać się, wa­łę­sać się”) – sa­mo­wol­ne uchy­la­nie się od obo­wiąz­ku szkol­ne­go przez ucz­nia, nie­u­za­sad­nio­na (z punk­tu wi­dze­nia władz szkol­nych; nie­o­bej­mu­ją­ca np. cho­ro­by), jedno- lub wie­lo­krot­na, ce­lo­wa oraz świa­do­ma nie­o­bec­ność ucz­nia na obo­wiąz­ko­wych za­ję­ciach lek­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­cho­waw­czy­ni skar­ży się, że nasz Jacek cha­dza na wa­ga­ry i opu­szcza się w nauce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈɡarɨ, AS: vagary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagarowicz mos., wagarowiczka ż., wagarowanie n.

 czas. wagarować ndk., zwagarować dk.

 przym. wagarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagarowanie, ucieczka z lekcji; reg. pozn. blałka, blauka; gw. Górny Śląsk baje, gw. Śląsk Cieszyński szwyncka; daw. żmudy szkolne; uczn. waksy

Wiktionary


wagarz

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą i kon­struk­cją wag


SJP.pl


wagina

koń­co­wy od­ci­nek dróg rod­nych ko­bie­ty i samic ssa­ków, pro­wa­dzą­cy do ma­ci­cy; va­gi­na, po­chwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zob. po­chwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neowagina ż.

 przym. waginalny

 przysł. waginalnie

Wiktionary


waginalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­gi­nal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagina ż., neowagina ż.

Wiktionary


waginalny

do­ty­czą­cy wa­gi­ny, zwią­za­ny z wa­gi­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­chwą (wa­gi­ną), do­ty­czą­cy po­chwy (wa­gi­ny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neowagina ż., wagina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochwowy

Wiktionary


waginektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie po­chwy; va­gi­nec­to­mia


SJP.pl


waginizm

bo­les­ny skurcz mię­śni oko­li­cy sromu i kro­cza przy pró­bie sto­sun­ku płcio­we­go lub ba­da­nia gi­ne­ko­lo­gicz­ne­go; po­chwi­ca


SJP.pl


waginka

zdrob­nie­nie od: wa­gi­na


SJP.pl


waginoplastyka

chi­rur­gicz­na ko­rek­cja sze­ro­ko­ści po­chwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg chi­rur­gicz­ny ma­ją­cy na celu ut­wo­rze­nie lub odt­wo­rze­nie po­chwy;

Wiktionary

Wa­gi­no­pla­sty­ka – wszel­kie za­bie­gi chi­rur­gicz­ne, któ­rych re­zul­ta­tem jest skon­stru­o­wa­nie lub odt­wo­rze­nie po­chwy. Wy­pa­da­nie na­rzą­du rod­ne­go jest czę­sto le­czo­ne za po­mo­cą jed­ne­go lub wię­cej za­bie­gów chi­rur­gicz­nych w celu na­pra­wy po­chwy. Cza­sa­mi wa­gi­no­pla­sty­ka jest po­trzeb­na po za­koń­cze­niu le­cze­nia lub usu­nię­ciu zło­śli­wych no­wot­wo­rów, lub ropni w celu przy­wró­ce­nia pra­wi­dło­wej struk­tu­ry i funk­cji po­chwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ros­ną­ca ak­cep­ta­cja spo­łecz­na osób transpł­cio­wych oraz roz­wój chi­rur­gii pla­stycz­nej i re­kon­struk­cyj­nej do­pro­wa­dzi­ły do wzro­stu po­pu­lar­no­ści wa­gi­no­pla­sty­ki wśród transpł­cio­wych ko­biet.

Wiktionary


waginsy

po­tocz­nie: ob­ci­słe spod­nie wci­na­ją­ce się w ko­bie­cy srom


SJP.pl


waglewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ciech Wa­glew­ski – pol­ski muzyk, lider ze­spo­łu Voo Voo, oj­ciec Pio­tra i Bar­to­sza Wa­glew­skich
  • Bar­tosz Wa­glew­ski – „Fisz”, pol­ski muzyk
  • Piotr Wa­glew­ski – Emade, DJ M.A.D, muzyk hip-ho­po­wy
  • Jerzy Wa­glew­ski – dzien­ni­karz
  • Mo­raw­ski Wa­glew­ski No­wic­ki Hoł­dys – ze­spół roc­ko­wy

Wikipedia


waglowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wagner

naz­wi­sko


SJP.pl

Wa­gner – naz­wi­sko to po­cho­dzi od ger­mań­skie­go słowa „Wa­ga­na­ri” okre­śla­ją­ce­go woź­ni­cę lub bu­dow­ni­cze­go wozów (szcze­gól­nie wśród pen­syl­wań­skich Ho­len­drów). Otrzy­my­wa­ły je osoby trud­nią­ce się za­wo­do­wo tran­spor­tem sze­ro­ko po­ję­tych dóbr, w za­przę­gnię­tych wo­zach lub fur­man­kach z wy­so­ki­mi bur­ta­mi.

Wikipedia


wagneriana

wszyst­ko to, co zwią­za­ne jest z ży­ciem i twór­czo­ścią Wa­gne­ra


SJP.pl


wagnerowiec

na­jem­nik Grupy Wa­gne­ra - pry­wat­nej firmy woj­sko­wej, po­wią­za­nej z ro­syj­skim wy­wia­dem woj­sko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. czło­nek Grupy Wa­gne­ra, pry­wat­nej firmy woj­sko­wej po­wią­za­nej z Fe­de­ra­cją Ro­syj­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pow­tó­rzył też, że bunt zo­stał wy­wo­ła­ny ata­kiem ra­kie­to­wym na siły wa­gne­row­ców, w któ­rym zgi­nę­ło — wedle jego słów — 30 na­jem­ni­ków.

Wiktionary


wagnerowski

wła­ści­wy Wa­gne­ro­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Wa­gne­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy twór­czo­ści Wa­gne­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Wa­gne­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡnɛˈrɔfsʲci, AS: vagnerofsʹḱi

Wiktionary


wagnerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­gne­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wagomiar

licz­ba po­ci­sków ku­li­stych dla danej lufy, które można odlać z funta oło­wiu


SJP.pl


wagon

po­jazd słu­żą­cy do prze­wo­zu osób, ła­dun­ków lub urzą­dzeń w ko­le­jo­wym tran­spor­cie lą­do­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. po­jazd szy­no­wy, zaz­wy­czaj bez włas­ne­go na­pę­du, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu pa­sa­że­rów lub to­wa­rów;

 (1.2) techn. kryty po­jazd ko­lej­ki li­no­wej

 (1.3) slang. opa­ko­wa­nie zbior­cze cze­goś, np. zgrzew­ka piwa, kar­ton pa­pie­ro­sów (200 sztuk = 10 pa­czek)

Wiktionary

Wagon – po­jazd szy­no­wy słu­żą­cy do prze­wo­zu osób, zwie­rząt, ła­dun­ków lub urzą­dzeń w ko­le­jo­wym tran­spor­cie lą­do­wym. Wagon po­ru­sza się po torze lub linie (kolej li­no­wa).

Wagon jest za­sad­ni­czo przy­sto­so­wa­ny do na­pę­dza­nia przez po­jazd trak­cyj­ny (lo­ko­mo­ty­wa, wagon sil­ni­ko­wy, dre­zy­na) lub napęd sta­cjo­nar­ny po­przez cią­gnię­cie lub pcha­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­ga­że te i nie­po­mier­na tusza utrud­nia­ły jej dźwi­gnię­cie się na wy­so­ki sto­pień wa­go­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaɡɔ̃n, AS: vagõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagonówka ż., wagonownia ż.

:: zdrobn. wagonik mrz.

 przym. wagonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gondola

Wiktionary


wagonetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. pot. mały, ot­war­ty wagon ko­lej­ki wą­sko­to­ro­wej, słu­żą­cy do prze­wo­zu m.in. to­wa­ru, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych czy węgla;

Wiktionary

Wa­go­net­ka, wóz ko­pal­nia­ny – nie­wiel­ki wagon o ot­war­tej skrzy­ni, o małej po­jem­no­ści (0,5-6 m³), przez­na­czo­ny do prze­wo­zu to­wa­rów, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, czy in­nych obiek­tów o masie utrud­nia­ją­cej tran­sport ręcz­ny, po­ru­sza­ją­cy się po kolei wą­sko­to­ro­wej. Wózki tego typu służą do tran­spor­tu głów­nie to­wa­rów, rza­dziej ludzi, na krót­kich dy­stan­sach – zwy­kle w obrę­bie te­re­nu przed­się­bior­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie mi­nia­tu­ro­wy pa­ro­wo­zik za­czął sapać i sy­czeć, usi­łu­jąc ru­szyć z miej­sca kil­ka­na­ście wa­go­ne­tek, na­ła­do­wa­nych wiel­ki­mi klo­ca­mi. Do­po­ma­ga­ły mu w tym dwa sze­re­gi ro­bot­ni­ków, po­py­cha­ją­cych z obu stron wa­go­net­ki.

Wiktionary


wagonik

zdrob­nie­nie od: wagon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wagon

 (1.2) mały wagon, np. mi­nia­tu­ra lub za­baw­ka

 (1.3) gon­do­la ko­lej­ki li­no­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈɡɔ̃ɲik, AS: vagõńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagonówka ż., wagon m., wagonownia ż.

 przym. wagonowy

Wiktionary


wagonownia

warsz­tat, w któ­rym re­mon­tu­je się wa­go­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. po­mie­szcze­nie do po­sto­ju, re­mon­tów i kon­ser­wa­cji wa­go­nów;

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Lo­ko­mo­ty­wow­nia" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Wa­go­now­nia – nazwa jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej wraz z ze­spo­łem po­mie­szczeń i warsz­ta­tów przez­na­czo­nych do prze­cho­wy­wa­nia, kon­ser­wa­cji i na­pra­wy wa­go­nów ko­le­jo­wych.

W Pol­sce wa­go­now­nie (WGW) były wy­dzie­lo­ny­mi jed­nost­ka­mi ko­le­jo­wy­mi od 1953.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wagon mrz., wagonik mrz., wagonówka ż.

 przym. wagonowy

Wiktionary


wagonowy

przy­miot­nik od: wagon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­go­nu, znaj­du­ją­cy się w wa­go­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W barze wa­go­no­wym po­da­ją cał­kiem dobrą kawę, chcesz jedną?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vagõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagon m.

:: zdrobn. wagonik m.

Wiktionary


wagonówka

1. po­tocz­nie: fa­bry­ka wa­go­nów;
2. tar­ci­ca pro­du­ko­wa­na z przez­na­cze­niem do bu­do­wy i na­pra­wy wa­go­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. fa­bry­ka wa­go­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagonownia ż., wagon, wagonik

 przym. wagonowy

Wiktionary


wagopakowarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na do od­mie­rza­nia i pa­ko­wa­nia to­wa­rów syp­kich, pło­dów rol­nych itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡɔpakɔˈvarka, AS: vagopakovarka

Wiktionary


wagotomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu włó­kien nerwu błęd­ne­go, od­po­wie­dzial­ne­go za fazę ner­wo­wą wy­dzie­la­nia soku żo­łąd­ko­we­go


SJP.pl

Wa­go­to­mia – za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu włó­kien nerwu błęd­ne­go, od­po­wie­dzial­ne­go za fazę ner­wo­wą wy­dzie­la­nia soku żo­łąd­ko­we­go. Sto­so­wa­ny zaz­wy­czaj w le­cze­niu chi­rur­gicz­nym cho­ro­by wrzo­do­wej dwu­nast­ni­cy.

Wikipedia


wagotonia

wzmo­żo­na czyn­ność przyw­spół­czul­ne­go ukła­du ner­wo­we­go; pa­ra­sym­pa­ty­ko­to­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan wzmo­żo­ne­go na­pię­cia nerwu błęd­ne­go lub ukła­du przyw­spół­czul­ne­go

Wiktionary

Wa­go­to­nia (vagus (łac.) "błą­ka­ją­cy się, chwiej­ny" i tónos (gr.) "na­prę­że­nie"), pa­ra­sym­pa­ty­ko­to­nia – stan wzmo­żo­ne­go na­pię­cia nerwu błęd­ne­go bądź sze­rzej ukła­du przyw­spół­czul­ne­go, wy­ra­ża­ją­cy się sta­łym zwięk­sze­niem wpły­wu na­pię­cia nerwu błęd­ne­go na uner­wia­ne na­rzą­dy czło­wie­ka.

Wikipedia


wagotoniczny

→ wa­go­to­nia


SJP.pl

Patrz:

wagotonia

wagotonina

hor­mon trzust­ki


SJP.pl


wagowa

przy­miot­nik od: waga


SJP.pl

Wa­go­wa – część wsi Bia­ło­gar­da w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko.

W la­tach 1975–1998 Wa­go­wa po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie słup­skim.

Wikipedia


wagowe

przy­miot­nik od: waga


SJP.pl


wagowy

przy­miot­nik od: waga


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z wagą, do­ty­czą­cy wagi

 (1.2) zwią­za­ny z wagą (urzą­dze­niem); dzia­ła­ją­cy jak waga (szal­ko­wa)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. urzęd­nik pil­nu­ją­cy wagi skar­bo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waga ż., Waga ż., odważnik m., ważenie n., zważenie n., odważenie n., podważenie n., wyważenie n.

 czas. ważyć ndk., odważyć dk., zważyć dk., podważyć dk., wyważyć dk.

 przym. ważny, ważki

 przysł. wagowo, ważnie, ważko

Wiktionary


wagram

miej­sco­wość w Au­strii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­gram – mia­sto w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Scot­land
  • Wa­gram – dziel­ni­ca St. Pölten
  • Wa­gram – kra­wędź
  • Wa­gram – wieś w Pol­sce, w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Wa­gram – sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • De­utsch-Wa­gram
  • bitwa pod Wa­gram

Wikipedia


wagramski

→ Wa­gram


SJP.pl

Patrz:

Wagram

wagria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Niem­czech, we wschod­niej czę­ści Holsz­ty­nu, ogra­ni­czo­na od za­cho­du murem sa­skim (Limes sa­xo­ni­cus) od po­łud­nia bie­giem rzeki Traw­ny z po­zo­sta­łych zaś stron Bał­ty­kiem;

Wiktionary

Wa­gria ( Wa­grien) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Niem­czech, we wschod­niej czę­ści Holsz­ty­nu. Gra­ni­ce Wa­grii wyz­na­cza­ły Bał­tyk od pół­no­cy i wscho­du, od po­łud­nia dolny bieg rzeki Traw­ny, zaś od za­cho­du Limes Sa­xo­niae. We wczes­nym śred­nio­wie­czu sta­no­wi­ła naj­da­lej na za­chód wy­su­nię­ty oś­ro­dek osad­nict­wa sło­wiań­skie­go, jej nazwa po­cho­dzi od za­miesz­ku­ją­ce­go ją po­łab­skie­go ple­mie­nia Wa­grów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wagryjski

Wiktionary


wagrowie

ple­mię sło­wiań­skie z grupy Obo­drzy­ców


SJP.pl

Wa­gro­wie – naj­da­lej na za­chód wy­su­nię­te nad­mor­skie ple­mię po­łab­skie (Wa­gria nad Bał­ty­kiem), odłam Obo­dry­tów, gra­ni­czą­ce od za­cho­du z ple­mio­na­mi ger­mań­skich Nor­dal­bin­gów.

Wikipedia


wagryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­grią, do­ty­czą­cy Wa­grii lub Wa­grów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagria ż., Wagrowie lm m.

Wiktionary


wags

[czy­taj: wags lub łags] żony lub part­ner­ki po­pu­lar­nych spor­tow­ców; WAGs, WAGsy


SJP.pl

Wags lub WAGs ( Wives and Girl­friends) – akro­nim stwo­rzo­ny i uży­wa­ny przez bry­tyj­ską prasę bul­wa­ro­wą dla okre­śle­nia żon i dziew­czyn an­giel­skich pił­ka­rzy.

Obec­nie jed­nak sto­so­wa­ny jest rów­nież w sto­sun­ku do spor­tow­ców o in­nych spe­cja­li­za­cjach, jak rów­nież pił­ka­rzy nie­ko­niecz­nie gra­ją­cych w lidze an­giel­skiej.

Wikipedia


wagsy

[czy­taj: wagsy lub łagsy] żony lub part­ner­ki po­pu­lar­nych spor­tow­ców; WAGs, wags


SJP.pl


wagyu

[czy­taj: wagju] wagyū;
1. ja­poń­ska rasa bydła;
2. wo­ło­wi­na z tego bydła


SJP.pl


wagyū

[czy­taj: wagju] wagyū;
1. ja­poń­ska rasa bydła;
2. wo­ło­wi­na z tego bydła


SJP.pl

Wagyū (jap. 和牛 wagyū; ja­poń­ska krowa, ja­poń­skie bydło) – ogól­na nazwa kilku ras mięs­ne­go bydła ja­poń­skie­go, o wy­jąt­ko­wej ja­ko­ści i wy­so­kiej cenie.

Na prze­ło­mie XIX i XX w. (okre­sów Meiji i Taishō) niek­tó­re dawne rasy ja­poń­skie zo­sta­ły skrzy­żo­wa­ne z im­por­to­wa­ny­mi z Za­cho­du.

Wikipedia


wah-wah

[czy­taj: ło-ło] cią­gła zmia­na barwy dźwię­ku na in­stru­men­tach dę­tych oraz w urzą­dze­niach elek­tro­a­ku­stycz­nych; wa-wa


SJP.pl

Wah-wah (lub tzw. kacz­ka) – po­dło­go­wy efekt gi­ta­ro­wy z ro­dzi­ny pe­da­łów ek­spre­sji do gitar elek­trycz­nych i gitar ba­so­wych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się moż­li­wo­ścią zmia­ny pa­ra­me­trów jego dzia­ła­nia w cza­sie gra­nia, kiedy ręce gi­ta­rzy­sty są za­ję­te. Wah-wah to filtr ob­wied­ni, w ory­gi­nal­nej po­sta­ci było to urzą­dze­nie do re­gu­la­cji sze­ro­ko­ści pasma prze­no­sze­nia, do­dat­ko­wo jed­nak urzą­dze­nie po­tra­fi wzbo­ga­cić brzmie­nie o cha­rak­te­ry­stycz­ny efekt „mó­wie­nia” gi­ta­ry, stąd też nazwa sa­me­go efek­tu.

Wikipedia


wahabicki

od­no­szą­cy się do wa­ha­bi­ty, wła­ści­wy wa­ha­bi­tom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z wah­ha­biz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogrom­ne zna­cze­nie w po­pie­ra­niu odro­dze­nia is­lam­skie­go ma fa­na­tyzm wa­ha­bic­ki pro­mo­wa­ny przez Sa­u­dyj­czy­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwaxaˈbʲit͡sʲci, AS: u̯aχabʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahhabizm m., wahabita m.

Wiktionary


wahabita

wyz­naw­ca mu­zuł­mań­skiej dok­try­ny re­li­gij­nej, która głosi po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu oraz su­ro­wo­ści i pro­sto­ty oby­cza­jów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. zwo­len­nik wah­ha­biz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak jak wszę­dzie in­dziej na Bał­ka­nach, na­jazd wa­ha­bi­tów i stru­mień sa­u­dyj­skich pie­nię­dzy za nim zdą­ża­ją­cy, do­pro­wa­dził w Buł­ga­rii do walki o kon­tro­lę nad re­li­gią i is­lam­ski­mi nie­ru­cho­mo­ścia­mi na­le­żą­cy­mi do wspól­no­ty sun­nic­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwaxaˈbʲita, AS: u̯aχabʹita

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wahabicki

 rzecz. wahhabizm m.

Wiktionary


wahabitka

→ wa­ha­bi­ta; wah­ha­bit­ka


SJP.pl


wahabityzm

is­lam­ski kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny, gło­szą­cy po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu; wa­ha­bizm, wah­ha­bizm


SJP.pl


wahabizm

is­lam­ski kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny, gło­szą­cy po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu; wah­ha­bizm, wa­ha­bi­tyzm


SJP.pl


wahacz

dźwi­gnia wy­ko­nu­ją­ca ruch wa­ha­dło­wy, prze­no­sząc siłę mię­dzy ele­men­ta­mi współ­pra­cu­ją­cy­mi


SJP.pl

Wa­hacz – sztyw­ny człon me­cha­niz­mu wy­ko­nu­ją­cy cy­klicz­ny ruch obro­to­wy wokół sta­łej osi obro­tu o ogra­ni­czo­nym kącie obro­tu.

Po wy­ko­na­niu ruchu wa­hacz wraca do po­ło­że­nia wyj­ścio­we­go koń­cząc cykl pracy. Bieg po­wrot­ny może być ru­chem czyn­nym lub ja­ło­wym.

Wikipedia


wahaczowy

→ wa­hacz


SJP.pl

Patrz:

wahacz

wahadełko

zdrob­nie­nie od: wa­ha­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od wa­ha­dło

 (1.2) małe wa­ha­dło

 (1.3) przy­rząd ra­die­ste­ty do po­szu­ki­wa­nia żył wod­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadłowiec m., wahacz m., wahanie n., zawahanie n., wahnięcie n., wahliwość ż., wahadłowość ż.

 czas. wahać ndk., zawahać dk.

 przym. wahadłowy, wahliwy

 przysł. wahadłowo

Wiktionary


wahadło

1. część ze­ga­ra do po­mia­ru czasu, ko­ły­szą­ca się mia­ro­wo;
2. ciało za­wie­szo­ne na sznur­ku lub prę­cie, wy­chy­la­ją­ce się na boki;
3. ruch cy­klicz­ny wokół po­ło­że­nia rów­no­wa­gi;
4. śro­dek tran­spor­tu kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po tej samej tra­sie; wa­ha­dło­wiec;
5. na­prze­mien­ne za­my­ka­nie i ot­wie­ra­nie ruchu w prze­ciw­nych kie­run­kach na dro­dze;
6. zja­wi­ska prze­ciw­staw­ne na­stę­pu­ją­ce po sobie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ciało po­ru­sza­ją­ce się wokół nie­ru­cho­me­go punk­tu lub po­zio­mej osi nie prze­cho­dzą­cej przez śro­dek cięż­ko­ści tego ciała

 (1.2) sport. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­ko­ny­wa­niu cia­łem ru­chów wa­ha­dło­wych

Wiktionary

Wa­ha­dło – ciało za­wie­szo­ne w jed­no­rod­nym polu gra­wi­ta­cyj­nym w taki spo­sób, że może wy­ko­ny­wać drga­nia wokół po­zio­mej osi nie­prze­cho­dzą­cej przez śro­dek cięż­ko­ści za­wie­szo­ne­go ciała.

W me­cha­ni­ce wy­róż­nia się dwa pod­sta­wo­we mo­de­le fi­zycz­ne wa­ha­deł:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wahadełko n., wahadłowiec mrz., wahanie n., wahliwość ż., wahnięcie n.

 przym. wahadłowy

 przysł. wahadłowo

 czas. wahać ndk., zawahać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balans

Wiktionary


wahadłowiec

1. sta­tek kos­micz­ny przy­sto­so­wa­ny do wie­lo­krot­nych lotów na or­bi­tę oko­ło­ziem­ską; prom kos­micz­ny, kos­mo­plan;
2. śro­dek tran­spor­tu kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po tej samej tra­sie;
3. daw­niej: zegar wa­ha­dło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astro­na­ut. sta­tek kos­micz­ny zdol­ny do wie­lo­krot­ne­go star­tu i po­wro­tu na Zie­mię;

Wiktionary

Wa­ha­dło­wiec, prom kos­micz­ny – za­ło­go­wy sta­tek kos­micz­ny, który może być wy­ko­rzy­sty­wa­ny wie­lo­krot­nie i przy­sto­so­wa­ny jest do wy­no­sze­nia na or­bi­tę oko­ło­ziem­ską i spro­wa­dza­nia z or­bi­ty ludzi i sprzę­tu. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną wa­ha­dłow­ców jest lą­do­wa­nie na pasie star­to­wym lot­ni­ska, po­dob­nie jak sa­mo­lo­ty, stąd uży­wa­ne są w sto­sun­ku do nich takie okre­śle­nia jak sa­mo­lot kos­micz­ny, ra­kie­to­plan i inne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvaxadˈwɔvʲjɛt͡s, AS: vaχadu̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

 przysł. wahliwie, wahadłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prom kosmiczny

Wiktionary


wahadłowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób przy­po­mi­na­ją­cy ruch wa­ha­dła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadełko n., wahadło n., wahadłowiec m., wahanie n., wahliwość ż., wahnięcie n.

 przym. wahadłowy

Wiktionary


wahadłowy

1. do­ty­czą­cy wa­ha­dła, za­o­pa­trzo­ny w wa­ha­dło;
2. kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po ja­kiejś tra­sie;
3. zwią­za­ny ze zja­wi­ska­mi ma­ją­cy­mi cechy prze­ciw­staw­ne w sto­sun­ku do sie­bie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. techn. zwią­za­ny z wa­ha­dłem, dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o wa­ha­dło

 (1.2) kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po okre­ślo­nej krót­kiej tra­sie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaxadˈwɔvɨ, AS: vaχadu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadłowiec mrz., wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy

 przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary


wahadłówka

błyst­ka wa­ha­dło­wa; ro­dzaj sztucz­nej przy­nę­ty węd­kar­skiej


SJP.pl

Wa­ha­dłów­ka lub też błyst­ka wa­ha­dło­wa – ro­dzaj błyst­ki, przy­nę­ty węd­kar­skiej uży­wa­nej do po­ło­wu ryb. Zaz­wy­czaj wy­ko­na­na z od­po­wied­nio wy­tło­czo­ne­go ka­wał­ka bla­chy lub wy­po­le­ro­wa­ne­go ka­wał­ka musz­li, ko­le­bie się na boki (waha) w cza­sie ścią­ga­nia. Niek­tó­re mo­de­le, np.

Wikipedia


wahan

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wahan – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Geg­har­ku­nik
  • Wahan – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie łu­ni­niec­kim

Wikipedia


wahania

1. rzad­ko: po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wahać się:
a) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym; ko­ły­sać się;
b) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji;
c) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach; oscy­lo­wać


SJP.pl


wahanie

1. rzad­ko: po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wahać się:
a) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym; ko­ły­sać się;
b) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji;
c) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach; oscy­lo­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brak zde­cy­do­wa­nia

 (1.2) ruch okre­so­wy zbli­żo­ny do ruchu wa­ha­dła

 (1.3) zmien­ność okre­ślo­nej wiel­ko­ści (cen, tem­pe­ra­tur) w okre­ślo­nych gra­ni­cach

 (1.4) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wahać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy za­py­ta­łam o naj­więk­szą atrak­cję tu­ry­stycz­ną, czar­no­skó­ry ko­le­ga od­po­wie­dział bez wa­ha­nia: Wo­do­spa­dy Wik­to­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈxãɲɛ, AS: vaχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahnięcie n., zawahanie n., wahadłowiec mrz.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

 przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwiejność, niepewność, niezdecydowanie

 (1.2) oscylacja, ruch wahadłowy

 (1.3) fluktuacja, zmienność

Wiktionary


wahać

1. rzad­ko: po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wahać się:
a) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym; ko­ły­sać się;
b) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji;
c) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach; oscy­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wah­nąć)

 (1.1) rzad. po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wahać się (dk. wah­nąć się)

 (2.1) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym

 (2.2) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji, za­sta­na­wiać się nad nią

 (2.3) (o licz­bach, war­to­ściach) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Dla­cze­go tak bar­dzo się wa­hasz? Prze­cież nie masz nic do stra­ce­nia.

 (2.3) Ceny ka­pu­sty mocno się wa­ha­ją pod wpły­wem spe­ku­la­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaxat͡ɕ, AS: vaχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahacz m., wahanie n., wahadłowiec mrz., wahadełko n., wahliwość ż., wahnięcie n.

 czas. zawahać

 przym. wahadłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kołysać się

 (2.3) oscylować

Wiktionary


wahański

→ Wahan


SJP.pl

Patrz:

Wahan

wahhabita

wyz­naw­ca wah­ha­biz­mu; wa­ha­bi­ta


SJP.pl


wahhabitka

→ wah­ha­bi­ta; wa­ha­bit­ka


SJP.pl


wahhabizm

is­lam­ski kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny, gło­szą­cy po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu; wa­ha­bizm, wa­ha­bi­tyzm


SJP.pl

Wah­ha­bizm (lub wa­ha­bizm) ( ‏الوهابية‎, "al-wahhābija") – ruch re­for­ma­tor­ski i re­li­gij­no-po­li­tycz­ny w łonie is­la­mu sun­nic­kie­go pow­sta­ły w XVIII wieku na te­re­nie Ara­bii. Jest okre­śla­ny ter­mi­na­mi; „ul­tra­kon­ser­wa­tyw­ny”, „su­ro­wy”, „fun­da­men­ta­li­stycz­ny”, „pu­ry­tań­ski”. Jego głów­ny­mi in­spi­ra­to­ra­mi są Ahmad Ibn Han­bal i Ibn Taj­mij­ja, a także sam twór­ca ruchu, Mu­ham­mad ibn Abd al-Wah­hab.

Wikipedia


wahl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wahl – wieś w gmi­nie Gros­bo­us-Wahl, w kan­to­nie Re­dan­ge
  • Wahl – dziel­ni­ca Möckern
  • Ali­cja Wahl – pol­ska ma­lar­ka
  • Art­hur Wahl – ame­ry­kań­ski na­u­ko­wiec
  • Bo­że­na Wahl – pol­ska ma­lar­ka
  • Edgar de Wahl – twór­ca sztucz­ne­go ję­zy­ka oc­ci­den­tal
  • Edu­ard Georg von Wahl – nie­miec­ki chi­rurg
  • Harry Wahl – fiń­ski że­glarz
  • Heinz Wahl – nie­miec­ki ko­larz to­ro­wy
  • Jo­hann Wahl – bur­mistrz Gdań­ska
  • Ken Wahl – ame­ry­kań­ski aktor
  • Saul Wahl – li­tew­ski rabin

Wikipedia


wahliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wah­li­we

 (1.2) cecha tych, któ­rzy są wah­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłowiec m., wahadłówka ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy

 przysł. wahliwie, wahadłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybotliwość, chybkość, chwiejność, wywrotność, niestabilność

 (1.2) zmienność, labilność, chwiejność, niestałość, niestabilność

Wiktionary


wahliwy

1. od­chy­la­ją­cy się od pra­wi­dło­we­go po­ło­że­nia; chwiej­ny, nie­sta­bil­ny;
2. wy­ko­nu­ją­cy ruchy wa­ha­dło­we;
3. ma­ją­cy zmien­ne na­stro­je, nie­sta­bil­ny psy­chicz­nie; chwiej­ny


SJP.pl


wahnienie

rzad­ko:
1. po­ru­szyć czymś lub po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wah­nąć się - po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym; za­ko­ły­sać się


SJP.pl


wahnik

ele­ment ze­spo­łu na­cią­gu au­to­ma­tycz­ne­go ze­gar­ka


SJP.pl

Wah­nik (za­mien­nie rotor) – część me­cha­niz­mu naj­czę­ściej au­to­ma­tycz­ne­go ze­gar­ka, któ­re­go za­da­niem jest do­star­cze­nie ener­gii, wy­ni­ka­ją­cej z ru­chów nad­garst­ka, nie­zbęd­nej do wy­ko­na­nia od­po­wied­nich obro­tów cza­so­mie­rza. Ele­ment ten na­zy­wa­ny rów­nież z an­giel­ska „rotor” i jest czę­ścią ze­spo­łu na­cią­gu, służy do ge­ne­ro­wa­nia mo­men­tu obro­to­we­go, nie­zbęd­ne­go do na­cią­ga­nia sprę­ży­ny na­pę­do­wej.

Wikipedia


wahnięcie

rzad­ko:
1. po­ru­szyć czymś lub po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wah­nąć się - po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym; za­ko­ły­sać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wah­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadłowiec mrz., wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

 przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary


wahnąć

rzad­ko:
1. po­ru­szyć czymś lub po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wah­nąć się - po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym; za­ko­ły­sać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wahać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wahać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vaχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahnięcie n., wahadłowiec mrz., wahanie n., wahliwość ż.

 przym. wahadłowy

Wiktionary


wahować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pil­no­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kury jak to kury, gra­ni­ce łod som­sia­dów ich nie łob­cho­dzy­ły, dla­te­go też trza było cołki czas te kury wa­ho­wać, żeby do som­sia­da nie lo­ta­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahowanie n.

Wiktionary


wai

ang. Web Ac­ces­si­bi­li­ty Ini­tia­ti­ve, ini­cja­ty­wa na rzecz do­stęp­no­ści stron WWW


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) slang. in­ter­ne­to­wy dla­cze­go, czemu

spój­nik

 (2.1) slang. in­ter­ne­to­wy dla­te­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wai – plaża w Gre­cji
  • Wai – taj­skie przy­wi­ta­nie
  • Tai Wai

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź mnie nie de­ner­wuj! Wai chcesz to ska­so­wać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: waj, AS: u̯ai ̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etymn|ang|why.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wai (język fidżyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etymn|ang|why.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wai (język fidżyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


waif

skrót od: Wy­daw­nict­wa Ar­ty­stycz­ne i Fil­mo­we


SJP.pl


waitlista

[czy­taj: łejt­li­sta] po­tocz­nie: lista ocze­ku­ją­cych


SJP.pl


wajandot

ame­ry­kań­ska rasa kur typu ogól­no­u­żyt­ko­we­go, wy­ho­do­wa­na około roku 1870 w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; wy­an­dot­te


SJP.pl


wajandoty

rasa kur, wy­ho­do­wa­na w Ame­ry­ce Płd.


SJP.pl


wajb

po­tocz­nie: kli­mat, na­strój lub po­zy­tyw­ne od­czu­cia; vibe


SJP.pl


wajcha

po­tocz­nie: dźwi­gnia, korba lub inny ele­ment słu­żą­cy do ob­słu­gi ja­kie­goś urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dźwi­gnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­su­ną­łem waj­chę i nagle po­czu­łem się jak ma­szy­ni­sta w sta­rym fil­mie.

 (1.1) Kiedy prze­sta­wisz tę waj­chę, nic się nie sta­nie, ale przy­najm­niej bę­dzie to wy­glą­da­ło bar­dzo pro­fe­sjo­nal­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvajxa, AS: vai ̯χa

Wiktionary


wajchowy

→ waj­cha


SJP.pl

Patrz:

wajcha

wajco

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Za­ol­zie. jajko, jajco

Wiktionary


wajczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Spisz. w od­nie­sie­niu do mod­lit­wy ży­dow­skiej: de­kla­mo­wać pismo z ryt­micz­nym po­ru­sza­niem ciała

Wiktionary


wajda

naz­wi­sko pol­skie, m.in. An­drzej Wajda (1926-2016) - re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, w 2000 r. na­gro­dzo­ny Osca­rem za ca­łoksz­tałt twór­czo­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wajda – urząd
  • Wajda – naz­wi­sko
  • An­drzej Wajda (1926–2016) – pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, sce­na­rzy­sta, sce­no­graf, se­na­tor, la­u­re­at Osca­ra
  • Au­gu­styn Wajda (ur. 1927) – pol­ski so­cjo­log
  • Bro­ni­sław Wajda (1920–2007) – pol­ski dzia­łacz kom­ba­tanc­ki
  • Grze­gorz Wajda (ur. 1980) – pol­ski muzyk roc­ko­wy.
  • Ka­ta­rzy­na Wajda (ur. 1986) – pol­ska ak­tor­ka
  • Ka­zi­mierz Wajda „Szczep­cio” (1905–1955) – pol­ski aktor
  • Józef Wajda (1849–1923) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dzia­łacz spo­łecz­ny i na­ro­do­wy na Gór­nym Ślą­sku
  • Jakub Wajda (1900–1940) – pol­ski żoł­nierz, ka­pi­tan pie­cho­ty, oj­ciec An­drze­ja
  • Le­szek Wajda (1927–2015) – pol­ski sce­no­graf, brat An­drze­ja
  • Pa­tryk Wajda (ur. 1988) – pol­ski ho­ke­i­sta, re­pre­zen­tant Pol­ski

Wikipedia


wajdelota

w cza­sach przed­chrze­ści­jań­skich na Lit­wie:
1. wróż­bi­ta peł­nią­cy funk­cję ka­pła­na niż­sze­go rzędu;
2. śpie­wak, bard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. li­tew­ski po­gań­ski wie­szczek, gu­ślarz, pie­śniarz peł­nią­cy w kul­cie rolę ka­pła­na niż­sze­go stop­nia;

 (1.2) przen. po­stać wy­bit­na, prze­wod­nia w ja­kimś śro­do­wi­sku, zwła­szcza ar­ty­stycz­nym lub na­u­ko­wym

Wiktionary

Waj­de­lo­ta – ka­płan niż­sze­go rzędu w przed­chrze­ści­jań­skich Pru­sach i Lit­wie, wieszcz oraz wróż­bi­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­tołd wszyst­kich gasi. Jego, ja­ko­by dru­gie­go Min­do­wę, na ucz­tach wiel­bią waj­de­lo­ci nasi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvajdɛˈlɔta, AS: vai ̯delota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wurszajta; war. wejdalota, wajdeluta

 (1.2) koryfeusz

Wiktionary


wajdelotka

→ waj­de­lo­ta


SJP.pl

Patrz:

wajdelota

wajdowski

wła­ści­wy Waj­dzie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kina Wajdy


SJP.pl


wajdzik

naz­wi­sko


SJP.pl


wajecznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. ja­jecz­ni­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznica

Wiktionary


wajgela

krzew po­cho­dzą­cy z Azji i Ame­ry­ki Płn., ho­do­wa­ny jako ro­śli­na ozdob­na; krze­wusz­ka; za­krzew­nia; waj­ge­lia


SJP.pl


wajgelia

ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; krze­wusz­ka; za­krzew­nia; waj­ge­la


SJP.pl


wajków

Waj­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Miel­nik.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w Miel­ni­ku. We wsi znaj­du­je się ka­pli­ca do­ja­zdo­wa pw. Nie­po­ka­la­ne­go Serca NMP, wy­bu­do­wa­na w 1998–1999.

Wikipedia


wajmutka

sosna o gład­kiej korze i dłu­gich, cien­kich igłach ze­bra­nych w pęcz­ki po pięć; wej­mut­ka


SJP.pl


wajrak

naz­wi­sko


SJP.pl


wajs

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Wajs
  • Bro­ni­sła­wa Wajs-Pa­pu­sza
  • Jo­an­na Wajs
  • Sym­cha Binem Wajs
  • Karol Wajs
  • Jad­wi­ga Wajs

Wikipedia


wajszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


waju

Waju (de­wa­na­ga­ri वायु, też: Wa­ju­de­wa, śr per. Wej, Wat) – bó­stwo nie­skoń­czo­nej prze­strze­ni i wia­tru, czczo­ne w wie­rze­niach Indii i Per­sji.

Wikipedia


wajśja

czło­nek daw­nej kasty in­dyj­skiej, ut­wo­rzo­nej głów­nie z rol­ni­ków, kup­ców i rze­mieśl­ni­ków


SJP.pl

Wa­iś­ja (de­wa­na­ga­ri वैश्य, ang. va­is­hya) – trze­cia w hie­rar­chii, zaraz po ksza­tri­jach, warna. Spoś­ród czte­rech warn - sta­tu­sów spo­łecz­nych wyżej stoją ksza­tri­jo­wie a naj­wy­żej bra­mi­ni. Wa­i­śo­wie zaj­mu­ją się pro­duk­cją, hand­lem, rol­nict­wem itp.

Wikipedia


waka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ga­tu­nek li­ry­ki, kla­sycz­na po­ez­ja ja­poń­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Waka – rzeka na Lit­wie
  • Waka – część Wilna
  • waka – ma­o­ry­ska łódź wio­sło­wa
  • waka – ja­poń­ski utwór po­e­tyc­ki
  • Wak'a – miej­sce kultu Inków
  • Waka – skała okru­cho­wa
  • Waka Biała – mia­sto na Lit­wie, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim
  • Waka Biała – wieś na Lit­wie, w re­jo­nie wi­leń­skim, w sta­ro­stwie Po­gi­ry; nieg­dyś osada fa­brycz­na i ma­ją­tek ziem­ski w gmi­nie Ru­do­mi­no
  • Waka Czar­na – wieś na Lit­wie, w re­jo­nie wi­leń­skim, w sta­ro­stwie Po­gi­ry; nieg­dyś fol­wark i za­ścia­nek w gmi­nie Ru­do­mi­no
  • Waka Ko­wień­ska – dawna wieś na Lit­wie, w obec­nym re­jo­nie troc­kim, na ob­sza­rze sta­ro­stwa Land­wa­rów; nieg­dyś w gmi­nie Troki
  • Waka Me­tro­po­li­tal­na – część Wilna na Lit­wie; nieg­dyś ma­ją­tek ziem­ski w gmi­nie Troki
  • Waka Mu­ro­wa­na – część Wilna na Lit­wie; nieg­dyś osada fa­brycz­na w gmi­nie Troki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈwaka, AS: u̯aka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tanka, yamato-uta

Wiktionary


wakacje

okres wolny od zajęć szkol­nych; ferie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. let­nia przer­wa od zajęć szkol­nych

 (1.2) przen. każdy okres wolny od zajęć szkol­nych / pracy / obo­wiąz­ków;

Wiktionary

Wa­ka­cje ( va­ca­tio, uwol­nie­nie) – okres wolny od nauki szkol­nej.

Ter­mi­ny i dłu­go­ści wa­ka­cji są zróż­ni­co­wa­ne w wielu kra­jach, a nawet w ich po­szcze­gól­nych czę­ściach. Istot­ny­mi czyn­ni­ka­mi ma­ją­cy­mi wpływ na ter­mi­ny wa­ka­cji były świę­ta re­li­gij­ne oraz rytm pracy rol­ni­ków i zwią­za­na z tym ko­niecz­ność udzia­łu wszyst­kich człon­ków ro­dzi­ny, w tym dzie­ci, w pra­cach rol­ni­czych, a także kli­mat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sier­pień jest ostat­nim mie­sią­cem wa­ka­cji.

 (1.2) Jutro robię sobie wa­ka­cje. Nie chcę w ogóle my­śleć o swo­jej pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈkat͡sʲjɛ, AS: vakacʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacjowanie n., wakacjusz mos., wakacjuszka ż.

 czas. wakacjować ndk.

 przym. wakacyjny

 przysł. wakacyjnie

Wiktionary


wakacjować

po­tocz­nie: spę­dzać wa­ka­cje


SJP.pl


wakacjowicz

osoba bę­dą­ca na wa­ka­cjach


SJP.pl


wakacjowiczka

ko­bie­ta bę­dą­ca na wa­ka­cjach


SJP.pl


wakacjusz

osoba bę­dą­ca na wa­ka­cjach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tu­ryst. ktoś, kto prze­by­wa na wa­ka­cjach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacje nmos., wakat m., wakacjowanie n.

:: fż. wakacjuszka ż.

 czas. wakacjować ndk.

 przym. wakacyjny

 przysł. wakacyjnie

Wiktionary


wakacjuszka

ko­bie­ta bę­dą­ca na wa­ka­cjach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. ko­bie­ta, która prze­by­wa na wa­ka­cjach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacje nmos., wakacjusz mos.

 przym. wakacyjny

Wiktionary


wakacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­ka­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacje nmos., wakacjusz mos.

 przym. wakacyjny

Wiktionary


wakacyjny

→ wa­ka­cje


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­ka­cja­mi, do­ty­czą­cy wa­ka­cji, od­by­wa­ją­cy się w wa­ka­cje

Wiktionary

Patrz:

wakacje

Przykłady

 (1.1) W Hisz­pa­nii pra­cow­nik otrzy­mu­je 14 pen­sji w roku – do­dat­ko­wą w grud­niu i w okre­sie wa­ka­cyj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvakaˈt͡sɨjnɨ, AS: vakacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacje nmos., wakacjowanie n., wakacjusz mos., wakacjuszka ż.

 czas. wakacjować ndk.

 przysł. wakacyjnie

Wiktionary


wakajki

po­tocz­nie: wa­ka­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. wa­ka­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie gło­so­wa­nia bę­dziesz za gra­ni­cą na wa­kaj­kach?

Wiktionary


wakame

ga­tu­nek bru­nat­ni­cy, glon po­pu­lar­ny w kuch­ni ja­poń­skiej; un­da­ria pie­rza­sto­dziel­na, un­da­ria pie­rza­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ro­dzaj ja­dal­nych glo­nów mor­skich z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|un­da­ria pie­rza­sto­dziel­na., skład­nik kuch­ni da­le­kows­chod­nich

Wiktionary


wakan

w wie­rze­niach Siuk­sów nad­na­tu­ral­na po­tę­ga ob­ja­wia­ją­ca się w zwie­rzę­tach i przed­mio­tach, udzie­la­ją­ca im niez­wy­kłych wła­ści­wo­ści; wa­kon­da


SJP.pl


wakancja

de­fekt punk­to­wy sieci kry­sta­licz­nej w po­sta­ci nie­ob­sa­dzo­ne­go węzła


SJP.pl


wakandyjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. miesz­ka­niec Wa­kan­dy (fik­cyj­nej kra­i­ny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wakanda ż.

:: fż. Wakandyjka ż.

 przym. wakandyjski

Wiktionary


wakans

prze­sta­rza­le o wol­nej po­sa­dzie; wakat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. lub książk. wakat, nie­ob­sa­dzo­ne sta­no­wi­sko

 (1.2) fiz. ro­dzaj de­fek­tu punk­to­we­go sieci kry­sta­licz­nej;

Wiktionary

Przy­kła­dy wa­kan­sów

Wa­kans, wa­kan­cja, wa­kan­sja (z łac. "vacat" ‘jest puste’, od "va­ca­re" ‘być wol­nym, pu­stym’) – ro­dzaj de­fek­tu punk­to­we­go sieci kry­sta­licz­nej, węzeł sieci nie­ob­sa­dzo­ny ato­mem lub jonem.

Ener­gię two­rze­nia wa­kan­su (Ev) wy­ra­ża się jako pracę po­trzeb­ną do prze­nie­sie­nia atomu lub jonu z węzła na po­wierzch­nię krysz­ta­łu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pi­sy­wa­no jej adres, te­le­fon i obie­cy­wa­no za­wia­do­mić, gdyby wa­kans się ot­wo­rzył.

 (1.2) Skła­do­wa τ1 jest od­po­wie­dzial­na za ani­hi­la­cję swo­bod­ną po­zy­to­nów i ani­hi­la­cję z elek­tro­na­mi de­fek­tów punk­to­wych typu wa­kans.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakansowość ż.

 przym. wakansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wakancja, wakansja

Wiktionary


wakasa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sas­hi Wa­ka­sa – ja­poń­ski pił­karz
  • Mi­no­ru Wa­ka­sa – ja­poń­ski sko­czek nar­ciar­ski, olim­pij­czyk
  • Shi­ge­y­u­ki Wa­ka­sa – ja­poń­ski sko­czek nar­ciar­ski

Wikipedia


wakat

1. wolna po­sa­da; wa­kans (prze­sta­rza­łe);
2. nie­za­dru­ko­wa­na stro­ni­ca książ­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wolna po­sa­da, nie­ob­sa­dzo­ne sta­no­wi­sko

 (1.2) nie­za­dru­ko­wa­na stro­ni­ca książ­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wakat (łac. vacat) – wolne, nie­ob­sa­dzo­ne sta­no­wi­sko
  • wakat na Sto­li­cy Apo­stol­skiej
  • wakat w po­li­gra­fii
  • „Wakat” – cza­so­pis­mo
  • wakat – lu­do­wy in­stru­ment per­ku­syj­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvakat, AS: vakat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacjusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wakans

Wiktionary


wakatowy

→ wakat, np. wa­ka­to­we sta­no­wi­sko


SJP.pl


wakcyna

tyle co: szcze­pion­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. szcze­pion­ka

Wiktionary


wakcynacja

uod­por­nie­nie or­ga­niz­mu przed dzia­ła­niem za­kaź­nych czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych po­przez szcze­pie­nie


SJP.pl


wakcynolog

spe­cja­li­sta nauki o szcze­pion­kach i szcze­pie­niach


SJP.pl


wakcynologia

nauka o szcze­pion­kach i szcze­pie­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się szcze­pie­nia­mi ochron­ny­mi;

Wiktionary

Wak­cy­no­lo­gia – to dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się szcze­pie­nia­mi ochron­ny­mi, za­rów­no w fazie badań na­u­ko­wych nad opra­co­wa­niem no­wych szcze­pio­nek, jak i ich póź­niej­szym sto­so­wa­niem. Jest nową ga­łę­zią me­dy­cy­ny, która wy­o­dręb­ni­ła się z cho­rób za­kaź­nych (Pol­skie To­wa­rzy­stwo Wak­cy­no­lo­gii zo­sta­ło po­wo­ła­ne w 2001).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­po­czy­na­ją­ca się jutro I Kon­fe­ren­cja To­wa­rzy­stwa Wak­cy­no­lo­gii poś­wię­co­na bę­dzie w dużej czę­ści nowym ba­da­niom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakcynolog mos./ż.

 przym. wakcynologiczny

Wiktionary


wakcynologiczny

→ wak­cy­no­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

wakcynologia

wakcynolożka

→ wak­cy­no­log


SJP.pl

Patrz:

wakcynolog

wakcynoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą szcze­pio­nek niek­tó­rych przew­le­kłych cho­rób bak­te­ryj­nych


SJP.pl


wakcynować

prze­sta­rza­le: uod­por­niać or­ga­nizm przed dzia­ła­niem za­kaź­nych czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych po­przez szcze­pie­nie


SJP.pl


wake

[czy­taj: łejk] te­ry­to­rium za­mor­skie USA w Oce­a­nii


SJP.pl

Wake (ang. "Wake Is­land") – atol na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na ob­sza­rze Oce­a­nii, po­ło­żo­ny w około dwóch trze­cich od­le­gło­ści po­mię­dzy Ha­wa­ja­mi a Ma­ria­na­mi Pół­noc­ny­mi sta­no­wią­cy te­ry­to­rium za­leż­ne Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Atol nie ma rdzen­nej lud­no­ści.

Wikipedia


wakeboard

[czy­taj: łejk­bord] sport ek­stre­mal­ny po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie na desce cią­gnię­tej przez mo­to­rów­kę; wa­ke­bo­ar­ding


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sze­ro­ka deska uży­wa­na do pły­nię­cia po wo­dzie w wa­ke­bo­ar­din­gu

 (1.2) sport. dy­scy­pli­na spor­tu wod­ne­go, po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji na spe­cjal­nej desce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciek używa spe­cjal­nej deski zwa­nej wa­ke­bo­ar­dem.

 (1.2) Już po raz trze­ci spe­cja­li­ści od wa­ke­bo­ar­du mo­to­rów­ko­we­go wal­czy­li o laury w Mi­strzo­stwach Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakeboarding mrz.

Wiktionary


wakeboarder

[czy­taj: łejk­bor­der] osoba upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­dzi­sta


SJP.pl


wakeboarderka

[czy­taj: łejk­bor­der­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­dzist­ka


SJP.pl


wakeboarding

[czy­taj: łejk­bor­ding] sport ek­stre­mal­ny po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie na desce cią­gnię­tej przez mo­to­rów­kę; wa­ke­bo­ard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu wod­ne­go, po­le­ga­ją­ca na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji na spe­cjal­nej desce;

Wiktionary

Nie mylić z: Wa­ter­bo­ar­ding.

Wa­ke­bo­ar­ding – sport wodny po­le­ga­ją­cy na pły­nię­ciu po po­wierzch­ni wody na desce, trzy­ma­jąc się liny cią­gnię­tej przez łódź lub za po­mo­cą wy­cią­gu. Wa­ke­bo­ar­ding pow­stał z po­łą­cze­nia nart wod­nych, snow­bo­ar­din­gu i sur­fin­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deskę do wa­ke­bo­ar­din­gu po­ży­czy­łem od ko­le­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakeboard mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wakeboard

Wiktionary


wakeboardingowy

→ wa­ke­bo­ar­ding [czy­taj: łejk­bor­din­go­wy]; wa­ke­bo­ar­do­wy


SJP.pl


wakeboardowy

→ wa­ke­bo­ard [czy­taj: łejk­bor­do­wy]; wa­ke­bo­ar­din­go­wy


SJP.pl


wakeboardzista

[czy­taj: łejk­bor­dzi­sta] osoba upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­der


SJP.pl


wakeboardzistka

[czy­taj: łejk­bor­dzist­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­der­ka


SJP.pl


waki

w ja­poń­skim te­a­trze no: aktor po­moc­ni­czy, gra­ją­cy drugą obok shite po­stać przed­sta­wie­nia


SJP.pl

Waki (nazwa obocz­na: Wa­ko­wy) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ko­ście­lec.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z 2011 roku wieś li­czy­ła 208 miesz­kań­ców, a w 2021 roku po­pu­la­cja zma­la­ła do 206

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wakijów

Wa­ki­jów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ty­szow­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ty­szow­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 200 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wakizashi

śred­niej dłu­go­ści miecz sa­mu­raj­ski


SJP.pl

Wa­ki­zas­hi (jap. 脇差) – ja­poń­ska krót­ka siecz­na broń biała, na­le­żą­ca do grupy tzw. "mie­czy ja­poń­skich" (nihon-tō). Skró­co­na wer­sja ka­ta­ny, z głow­nią dłu­go­ści 30-60 cm, w więk­szo­ści przy­pad­ków z wzdłuż­ną, wzmac­nia­ją­cą kra­wę­dzią zwaną "shi­no­gi". Przy po­chwie wa­ki­zas­hi no­szo­no krót­ki nożyk, szpi­ku­lec "kōgai" i pa­łecz­ki "wari-kōgai". Rę­ko­jeść wa­ki­zas­hi nosi nazwę "tsuka" i jest ople­cio­na ozdob­nym sznu­rem "uchi-himo".

Wikipedia


wakonda

w wie­rze­niach In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich: nad­na­tu­ral­na, nie­ma­te­rial­na moc po­sia­da­na przez każ­de­go czło­wie­ka, przed­miot, zja­wi­sko przy­ro­dy


SJP.pl

Wa­kon­da – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Clay.

Wikipedia


wakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wakować ndk.

Wiktionary


wakować

1. urzę­do­wo o po­sa­dzie, sta­no­wi­sku itp.: być wol­nym, nie­ob­sa­dzo­nym, nie­za­ję­tym;
2. po­tocz­nie: zrze­kać się ty­tu­łu mi­strzow­skie­go w bok­sie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o sta­no­wi­sku, funk­cji: być wol­nym, nie­ob­sa­dzo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O wa­ku­ją­cych 13 miejsc w izbie niż­szej par­la­men­tu, Izbie Re­pre­zen­tan­tów, wal­czy­ło 61 kan­dy­da­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakowanie n.

Wiktionary


waksman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Waks­man (Wax­man, Zbro­y­ny Mąż) – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


waksmund

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Waks­mund – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


waksmundzki

przy­miot­nik od: Waks­mund (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ostry Wierch Waks­mundz­ki – szczyt Tatr
  • Przy­słop Waks­mundz­ki – prze­łęcz w Ta­trach
  • Suchy Wierch Waks­mundz­ki – szczyt Tatr
  • Waks­mundz­ki Potok – potok w po­łud­nio­wej Pol­sce, do­pływ Biał­ki
  • Waks­mundz­ki Wierch – szczyt Tatr
  • An­drzej Waks­mundz­ki – pol­ski che­mik
  • Kry­stian Waks­mundz­ki – Ko­men­dant Na­czel­ny Związ­ku Le­gio­ni­stów Pol­skich
  • Waks­mundz­ka
  • Waks­mund

Wikipedia


waksy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) slang. uczn. wa­ga­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­bi­na ucie­kła z wuefu i posz­ła na waksy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagary

Wiktionary


wakuf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. rel. tra­dy­cyj­na mu­zuł­mań­ska da­ro­wiz­na na cele re­li­gij­ne;

Wiktionary


wakuliński

naz­wi­sko


SJP.pl


wakumetr

przy­rząd do po­mia­ru pod­ci­śnie­nia; wa­ku­o­metr; próż­nio­mierz


SJP.pl


wakuola

wy­peł­nio­na pły­nem prze­strzeń w obrę­bie cy­to­plaz­my ko­mór­ko­wej; wod­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. owal­na or­ga­nel­la w struk­tu­rze ko­mór­ki wy­peł­nio­na so­kiem ko­mór­ko­wym;

Wiktionary

Wa­ku­o­le, wod­nicz­ki – struk­tu­ry ko­mór­ko­we wy­stę­pu­ją­ce u ro­ślin i niek­tó­rych pier­wot­nia­ków oraz w ko­mór­kach grzy­bów. W ko­mór­kach grzy­bów wy­stę­pu­je wiele ma­łych wod­ni­czek (wa­ku­ol), na­to­miast w ro­ślin­nych jedna lub kilka du­żych. U pier­wot­nia­ków wy­stę­pu­ją wod­nicz­ki tęt­nią­ce, od­po­wied­ni­ki wa­ku­o­li, ale są one od wa­ku­o­li o wiele mniej­sze. Zaj­mu­ją do 90% ko­mór­ki. Ze sta­rze­niem się ko­mór­ki za­cho­dzi pro­ces roz­ro­śnię­cia się i za­mie­nie­nia wa­ku­o­li w jedną wod­nicz­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze sta­rze­niem się ko­mór­ki za­cho­dzi pro­ces roz­ro­śnię­cia się i za­mie­nie­nia wa­ku­o­li w jedną wod­nicz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakuolarność ż.

 przym. wakuolarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodniówka, wodniczka

Wiktionary


wakuom

ze­spół wa­ku­o­li jed­nej ko­mór­ki ro­ślin­nej lub zwie­rzę­cej


SJP.pl

Wa­ku­om ("va­cu­o­me") - ter­min hi­sto­rycz­ny z za­kre­su cy­to­lo­gii oz­na­cza­ją­cy ca­łość sy­ste­mu wa­ku­o­lar­ne­go ko­mór­ki, do któ­re­go w przesz­ło­ści za­li­cza­no także apa­rat Gol­gie­go. Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez M. Pa­ra­ta w 1924 r. przy dy­sku­sji o zna­cze­niu i funk­cji apa­ra­tu Gol­gie­go.

Wikipedia


wakuometr

przy­rząd do po­mia­ru pod­ci­śnie­nia; wa­ku­metr; próż­nio­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia niż­sze­go od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvakuˈwɔ̃mɛtr̥, AS: vakuu̯õmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wakuometryczny

Wiktionary


wakuum

ob­szar wy­peł­nio­ny gazem o ci­śnie­niu mniej­szym od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go; próż­nia; va­cu­um


SJP.pl


wakuła

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szek Wa­ku­ła (ur. w 1961) – pol­ski du­chow­ny bap­ty­stycz­ny i dzia­łacz eku­me­nicz­ny, pre­zes Ko­mi­te­tu Kra­jo­we­go To­wa­rzy­stwa Bi­blij­ne­go w Pol­sce
  • Paweł Wa­ku­ła (ur. w 1961) – pol­ski ry­sow­nik pra­so­wy, ilu­stra­tor i pi­sarz
  • Wła­dy­sław Wa­ku­ła (ur. w 1999) – ukra­iń­ski pił­karz

Wikipedia


wal

1. nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków wie­lo­ry­bów;
2. daw­niej: gra­mo­rów­no­waż­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków wie­lo­ry­bów

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: walić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal – luk­sem­bur­ska nazwa wsi Wahl
  • wal – nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków wie­lo­ry­bów
  • wal (gra­mo­rów­no­waż­nik) – dawna jed­nost­ka masy, nie­za­le­ca­na przez IUPAC
  • wal, ina­czej wual – w tra­dy­cji okul­ty­stycz­nej, czter­dzie­sty siód­my duch Go­e­cji
  • Waal
  • Wahl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­ryb­ni­cy wcią­gnę­li mięso wala na po­kład stat­ku.

 (2.1) — Mam do cie­bie pewną spra­wę, ale nie wiem, jak za­cząć… — Wal pro­sto z mostu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: val, AS: val

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleń mzw., walowate lm nm.

Wiktionary


wal.

skrót

 (1.1) = wa­lij­ski

Wiktionary


wala

po­tocz­nie:
1. bru­dzić;
2. walać się:
a) bru­dzić włas­ną osobę;
b) o ubra­niu: być bru­dzo­nym, sta­wać się brud­nym;
c) o przed­mio­tach: być roz­rzu­co­nym; po­nie­wie­rać się


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: wal

Wiktionary

Wala ("pełna nazwa" Wala He­il­mit­tel GmbH) - to za­ło­żo­na przez Ru­dol­fa Ha­usch­ka w 1935 roku firma, pro­du­ku­ją­ca kos­me­ty­ki (około 100 róż­nych pro­duk­tów) oraz maści (około 1000 róż­nych pro­duk­tów). Nazwa Wala jest skró­tem od Wärme – Asche, Licht – Asche, co oz­na­cza: Cie­pło - po­piół, świa­tło - po­piół. Leki są wyt­wa­rza­ne zgod­nie z za­sa­da­mi an­tro­po­zo­fii.

Wikipedia


walabia

wa­la­bia ba­gien­na - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Wal­la­bia|Tro­u­es­sart|ref=tak., ro­dzaj tor­ba­cza z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów;

 (1.2) zool. tor­bacz z ro­dza­ju wa­la­bia (1.1)

Wiktionary

Wa­la­bia ("Wal­la­bia") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­ca wa­la­bii rodzi zwy­kle jedno młode.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walabia bagienna

Wiktionary


walanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|walać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walać

Wiktionary


walansjenka

dawna de­li­kat­na ko­ron­ka z de­se­niem kwia­to­wym na tiu­lo­wym tle; wa­len­sjen­ka


SJP.pl


walas

naz­wi­sko


SJP.pl


walasek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­la­sek – pol­skie naz­wi­sko
  • Artur Wa­la­sek (ur. 1971) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec,
  • Bar­tosz Wa­la­sek (ur. 1976) – pol­ski pił­karz ręcz­ny,
  • Bo­że­na Wa­la­sek (ur. 1961) – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na,
  • Fran­ci­szek Wa­la­sek (ur. 1881) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki,
  • Grze­gorz Wa­la­sek (ur. 1976) – żuż­lo­wiec pol­ski,
  • Jan Wa­la­sek (1928–2017) – pol­ski mul­tiin­stru­men­ta­li­sta
  • Lech Wa­la­sek – pol­ski le­karz, ne­fro­log,
  • Ste­fa­nia Wa­la­sek (ur. 1947) – pol­ska pe­da­gog,
  • Ta­de­usz Wa­la­sek (1936–2011) – pol­ski bok­ser,
  • Zofia Wa­la­sek (ur. 1933) – pol­ska lek­ko­at­let­ka,

Wikipedia


walasik

naz­wi­sko


SJP.pl


walaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


walaszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wa­la­szek (ur. 1951) – pol­ski hi­sto­ryk, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Aloj­zy Wa­la­szek (1923–?) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Anna Wa­la­szek-Py­zioł – pol­ska praw­nik, pro­fe­sor Wy­dzia­łu Prawa i Ad­mi­ni­stra­cji Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • An­to­ni Wa­la­szek (1923–1995) – pol­ski eko­no­mi­sta, poseł na Sejm PRL III, IV i V ka­den­cji
  • Bar­tosz Wa­la­szek (ur. 1977) – pol­ski fil­mo­wiec i muzyk
  • Bro­ni­sław Wa­la­szek (1910–1974) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor Wy­dzia­łu Prawa i Ad­mi­ni­stra­cji Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Igor Marek Wa­la­szek (ur. 1992) – pol­ski pio­sen­karz
  • Leon Wa­la­szek (1915–1996) – pol­ski sa­lez­ja­nin
  • Marek Wa­la­szek (ur. 1981) – pol­ski re­ży­ser dźwię­ku, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia


walatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. wiel­ka­noc­ny zwy­czaj stu­ka­nia się jaj­ka­mi;

Wiktionary

Wa­lat­ka (zwana też "na wy­bit­ki") – dawna za­ba­wa wiel­ka­noc­na. Po­le­ga­ła na takim to­cze­niu pi­sa­nek po stole, by się zde­rzy­ły. Wła­ści­ciel „sil­niej­sze­go” jajka za­bie­rał ro­zbi­tą pi­san­kę prze­ciw­ni­ka. W innym wa­rian­cie "wa­lat­ki" jajka brano do ręki i stu­ka­no się ich czub­ka­mi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) na wybitki

Wiktionary


walać

po­tocz­nie:
1. bru­dzić;
2. walać się:
a) bru­dzić włas­ną osobę;
b) o ubra­niu: być bru­dzo­nym, sta­wać się brud­nym;
c) o przed­mio­tach: być roz­rzu­co­nym; po­nie­wie­rać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwa­lać)

 (1.1) pot. czy­nić coś brud­nym, pla­mić, za­nie­czy­szczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) for­mo­wać coś po­przez ta­cza­nie, ku­la­nie lub wał­ko­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny walać się (dk. uwa­lać się)

 (3.1) bru­dzić sa­me­go sie­bie lub swoje ubra­nie

 (3.2) sta­wać się brud­nym, ule­gać za­bru­dze­niu (np. o ubra­niu le­żą­cym na ziemi)

 (4.2) o lu­dziach i zwie­rzę­tach: ta­rzać się po ziemi, ta­czać się (czę­sto w kon­tek­ście upod­le­nia lub walki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adama po­lu­bił za to, że [...] ksią­żek nie ni­szczył, nie walał

 (3.1) W miesz­ka­niu za­sta­jesz stosy gru­zów, wapna, wa­lasz się w far­bach olej­nych [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'valat͡ɕ, AS: valać]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałować, uwalać dk., uwalić dk., powalać dk., zawalać dk., wywalać ndk., wywalić dk., zwalać ndk., zwalić dk.

 rzecz. walanie n., wał mrz., wałek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić, plamić, zanieczyszczać; pot. babrać, paprać, smolić, tytłać, świnić

 (2.1) kulać, taczać, wałkować

 (2.2) wyśmiewać się, drwić, szydzić

 (3.1) brudzić się, plamić się; pot. babrać się, paprać się, tytłać się, świnić się

 (4.1) poniewierać się, leżeć

 (4.2) tarzać się, taczać się

Wiktionary


walbach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­bach – gmina;
  • Wal­bach – rzeka, do­pływ Fecht.
  • Wal­bach – dziel­ni­ca Donauwörth.
  • Wal­bach – pol­ski herb szla­chec­ki.
  • Wahl­bach
  • Wall­bach

Wikipedia


walburga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, pow­sta­łe jako zło­że­nie czło­nów "wal­dan" – „rzą­dzić, pa­no­wać” i "burg" – „gro­ma­dzić, strzec, pil­no­wać, ochra­niać”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Wal­bur­ga, za­kon­ni­ca, zm. w 779 roku. Imię to za­pi­sy­wa­no rów­nież w for­mie Wal­pur­ga, stąd noc Wal­pur­gi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja na­u­czy­ciel­ka nie­miec­kie­go ma na imię Wal­bur­ga.

 (1.1) Wal­bur­gi dzień swej pa­tron­ki, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 25 lu­te­go, a także 4 marca i 1 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈburɡa, AS: valburga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Walburżyn

 zob. Walpurga, Walpurgia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Walpurga, Walpurgia

Wiktionary


walc

ta­niec to­wa­rzy­ski w tak­cie 3/4, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w XIX w.; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec wi­ro­wy wy­ko­ny­wa­ny w pa­rach do me­lo­dii w me­trum 3/4;

 (1.2) muz. ta­necz­ny utwór mu­zycz­ny opar­ty na walcu (1.1);

Wiktionary

Walc – ta­niec wi­ro­wy po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go o umiar­ko­wa­nym tem­pie, w me­trum 3/4 oraz bu­do­wie okre­so­wej. Za pro­to­typ walca ucho­dzą tzw. ta­niec nie­miec­ki (niem. "De­uts­cher Tanz, De­uts­che") w tak­cie 3/8 oraz po­krew­ne lend­ler, "Ste­i­ris­cher" (zwany w Pol­sce szta­jer­kiem), "Dre­her" czyli obra­ca­ny oraz "Rol­ler" czyli to­czo­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: valt͡s, AS: valc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walcowanie n.

:: zdrobn. walczyk m.

 czas. walcować ndk.

 przym. walcowy

Wiktionary


walca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wałek ma­lar­ski

Wiktionary


walcarka

1. ma­szy­na do for­mo­wa­nia me­ta­lu, wy­po­sa­żo­na w obra­ca­ją­ce się wały;
2. ma­szy­na do mie­sza­nia lub roz­gnia­ta­nia cze­goś, wy­po­sa­żo­na w obra­ca­ją­ce się wały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hutn. ze­spół urzą­dzeń do wal­co­wa­nia me­ta­lu na bla­chy, pręty, kształ­tow­ni­ki, rury itp.

Wiktionary

Wal­car­ka – ze­spół urzą­dzeń do wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści wal­co­wa­nia ma­ją­cy jeden au­to­no­micz­ny napęd głów­ny, który służy do na­pę­dza­nia wal­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. walec mrz.

Wiktionary


walcarz

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wal­co­wa­nia me­ta­li i ob­słu­gi wal­ca­rek; wal­cow­nik


SJP.pl


walce

1. zor­ga­ni­zo­wa­ne dzia­ła­nia mi­li­tar­ne wro­gich wojsk; bitwa, star­cie, wojna
2. zma­ga­nia prze­ciw­ni­ków, spor­tow­ców
3. dzia­ła­nia w celu zlik­wi­do­wa­nia cze­goś ne­ga­tyw­ne­go lub uzy­ska­nia cze­goś po­zy­tyw­ne­go
4. kon­fron­ta­cja sprzecz­nych sta­no­wisk, in­te­re­sów


SJP.pl

Walce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Wal­zen) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Walce, któ­rej jest sie­dzi­bą. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest w Kot­li­nie Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Stra­du­nia.

Wikipedia


walcer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. wal­czyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk waloszek

Wiktionary


walcerz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalt͡sɛʃ, AS: valceš

Wiktionary


walchia

naj­star­sze ko­pal­ne drze­wo igla­ste


SJP.pl


walconogi

drob­ny mię­czak mor­ski o ciele okry­tym rur­ko­wa­tą musz­lą; łód­ko­nóg


SJP.pl


walconóg

drob­ny mię­czak mor­ski o ciele okry­tym rur­ko­wa­tą musz­lą; łód­ko­nóg


SJP.pl


walcott

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­cott – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re
  • Wal­cott – miej­sco­wość w hrab­stwie Nor­folk
  • Wal­cott – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Scott
  • Wal­cott – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Wal­cott (ang. Wal­cott Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Rice
  • Wal­cott (ang. Wal­cott Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Char­les Wal­cott − ame­ry­kań­ski pa­le­on­to­log
  • Derek Wal­cott − pi­sarz i poeta z Saint Lucia, no­bli­sta
  • Jer­sey Joe Wal­cott − ame­ry­kań­ski za­wo­do­wy bok­ser, mistrz świa­ta wagi cięż­kiej
  • Joe Wal­cott − bar­ba­do­ski za­wo­do­wy bok­ser, mistrz świa­ta wagi półś­red­niej
  • Kes­horn Wal­cott – re­pre­zen­tu­ją­cy Try­ni­dad i To­ba­go lek­ko­at­le­ta (oszczep­nik), mistrz olim­pij­ski
  • Theo Wal­cott − an­giel­ski pił­karz

Wikipedia


walcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wal­co­wać.

Wiktionary

Wal­co­wa­nie – ro­dzaj obrób­ki pla­stycz­nej me­ta­li wy­ko­ny­wa­ny na wal­car­kach.

Wal­co­wa­nie po­le­ga na kształ­to­wa­niu ma­te­ria­łu mię­dzy obra­ca­ją­cy­mi się wal­ca­mi, tar­cza­mi, rol­ka­mi lub prze­mie­szcza­ją­cy­mi się wzglę­dem sie­bie na­rzę­dzia­mi pła­ski­mi.

Spo­so­by wal­co­wa­nia ze wzglę­du na ruch wal­ców:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. walcować ndk.

 rzecz. walc mrz.

 przym. walcowaty

Wiktionary


walcowany

w hut­nict­wie: otrzy­ma­ny w wy­ni­ku wal­co­wa­nia


SJP.pl


walcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem walec; wał­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który przy­po­mi­na kształ­tem walec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sro­mot­nik bezw­styd­ny ma wy­so­kość od 10 do 30 cm, jest wal­co­wa­ty, górą wąski, po­ro­wa­ty, łam­li­wy i pusty w środ­ku; wy­dzie­la nie­przy­jem­ny, przy­po­mi­na­ją­cy pad­li­nę za­pach.

 (1.1) Kształt ścię­gien jest bar­dzo różny: jedne są wal­co­wa­te, inne spła­szczo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walec mrz., wał mrz., walcowanie n.

 czas. walcować ndk.

 przym. walcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cylindryczny

Wiktionary


walcować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwal­co­wać, roz­wal­co­wać)

 (1.1) techn. odksz­tał­cać ma­te­riał (głów­nie me­ta­le, ich stopy lub szkło) pla­stycz­nie po­przez prze­pu­szcza­nie go mię­dzy obra­ca­ją­cy­mi się wa­ła­mi w celu zmia­ny jego kształ­tu lub gru­bo­ści

 (1.2) techn. roln. ubi­jać, spła­szczać i wy­rów­ny­wać po­dło­że za po­mo­cą cięż­kie­go walca

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­wal­co­wać)

 (2.1) na­da­wać pla­stycz­ny­a­stycz­nej masie formę walca po­przez jej ugnia­ta­nie lub to­cze­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­wal­co­wać)

 (3.1) wulg. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (4.1) pot. lub przest. tań­czyć walca lub inny ta­niec opar­ty na ruchu wi­ro­wym; nie­kie­dy rów­nież: tań­czyć w spo­sób po­zba­wio­ny gra­cji

 (4.2) gw-pl|Ku­ja­wy Za­chod­nie. cho­dzić, uczę­szczać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wal­co­wać się (dk. brak)

 (5.1) techn. ule­gać pro­ce­so­wi odksz­tał­ce­nia pla­stycz­ny­a­stycz­ne­go pod wpły­wem urzą­dze­nia wy­po­sa­żo­ne­go w obra­ca­ją­ce się wały

 (5.2) pot. prze­ta­czać ciało po po­wierzch­ni w celu przy­ję­cia wy­god­nej po­zy­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walc mzw., walcowanie n., walec mrz.

 przym. walcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwalcowywać, płaszczyć, laminować

 (1.2) ugniatać, wyrównywać, wałować, ubijać

 (2.1) wałkować

 (4.1) wirować (w walcu)

Wiktionary


walcowina

zgo­rze­li­na pow­sta­ją­ca przy wal­co­wa­niu me­ta­lu na go­rą­co


SJP.pl


walcownia

1. dział huty wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do wal­co­wa­nia me­ta­li i otrzy­my­wa­nia z nich pew­nych wy­ro­bów; sla­bing;
2. urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w wały do for­mo­wa­nia me­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział huty wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do wal­co­wa­nia me­ta­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walec mrz.

Wiktionary


walcowniany

→ wal­cow­nia, np. wy­ro­by wal­cow­nia­ne


SJP.pl


walcownica

ro­dzaj mu­chó­wek z ro­dzi­ny rą­czy­co­wa­tych; Cy­lin­dro­my­ia


SJP.pl


walcownictwo

1. dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją wal­co­wa­nych wy­ro­bów i pół­wy­ro­bów;
2. dzie­dzi­na wie­dzy o wyt­wa­rza­niu wal­co­wa­nych wy­ro­bów i pół­wy­ro­bów


SJP.pl


walcowniczy

→ wal­cow­nict­wo, np. urzą­dze­nia wal­cow­ni­cze


SJP.pl


walcownik

1. spe­cja­li­sta w za­kre­sie wal­co­wa­nia me­ta­li i ob­słu­gi wal­ca­rek; wal­carz;
2. żar­to­bli­wie: osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w tań­cze­niu walca


SJP.pl


walcowość

→ wal­co­wy


SJP.pl

Patrz:

walcowy

walcowy

→ walec, → walc


SJP.pl

Patrz:

walec, → walc

walczak

1. ro­dzaj zbior­ni­ka w kształ­cie walca, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go zwy­kle w ko­tłach pa­ro­wych;
2. po­tocz­nie: osoba da­ją­ca się z sie­bie wszyst­ko, by osią­gnąć po­sta­wio­ny sobie cel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zbior­nik ci­śnie­nio­wy w kształ­cie walca, sta­no­wią­cy część kotła pa­ro­we­go lub grzew­cze­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. osoba nie pod­da­ją­ca się, wal­czą­ca do końca

Wiktionary

Wal­czak – ele­ment obie­go­we­go kotła pa­ro­we­go albo grzew­cze­go, bę­dą­cy cy­lin­drycz­nym zbior­ni­kiem ci­śnie­nio­wym, albo inny zbior­nik o po­dob­nym kształ­cie i funk­cji.

Jest to cy­lin­drycz­ny zbior­nik za­koń­czo­ny den­ni­cą lub ścia­ną si­to­wą. Cza­sem prze­cho­dzi w inny ele­ment kotła np. sto­jak, dym­ni­cę.

Wikipedia


walczakowa

przy­miot­nik od: wal­czak


SJP.pl


walczakowy

przy­miot­nik od: wal­czak


SJP.pl


walczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wal­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: valčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walczyć, wywalczyć

 rzecz. waleczność ż., walka ż.

Wiktionary


walczerz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. bo­jow­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalt͡ʃɛʃ, AS: valčeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka

 czas. walczyć

 przym. waleczny

Wiktionary


walczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


walczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


walczyk

1. zdrob­nie­nie od: walc;
2. zdrob­nie­nie od: walec; mały walec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od walc (tańca)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zdrobn. od walc (ma­łe­go wal­co­wa­te­go przed­mio­tu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyz­nał jej, że ją kocha, tań­cząc wal­czy­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walc mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk walcer, waloszek

Wiktionary


walczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) to­czyć walkę, uczest­ni­czyć w walce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całe życie wal­czył o lep­sze wa­run­ki pracy dla swo­ich ko­le­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalt͡ʃɨt͡ɕ, AS: valčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walczerz mos., waleczność ż., walczenie n., walka

 przym. waleczny

 czas. wywalczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toczyć walkę, przest. wojować

Wiktionary


walczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


walczący

→ wal­czyć


SJP.pl

Patrz:

walczyć

walcówka

1. pręt lub kształ­tow­nik do wy­ro­bu dru­tów, śrub itp.;
2. ma­szy­na cu­kier­ni­cza do roz­gnia­ta­nia cze­goś na masę


SJP.pl

Wal­ców­ki – pręty lub kształ­tow­ni­ki o małym, w sto­sun­ku do dłu­go­ści, prze­kro­ju po­przecz­nym, otrzy­my­wa­ne me­to­dą wal­co­wa­nia.

Wal­ców­ka sta­lo­wa jest po­pu­lar­nym wy­ro­bem i ma sze­ro­kie za­sto­so­wa­nia. Pod­sta­wo­wy­mi pa­ra­me­tra­mi wal­ców­ki sta­lo­wej są: kształt prze­kro­ju (okrą­głe, kwa­dra­to­we, pro­sto­kąt­ne, sze­ścio­kąt­ne), śred­ni­ca lub wy­mia­ry prze­kro­ju, ga­tu­nek stali oraz jej klasa.

Wikipedia


waldeczek

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldeczka

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie)


SJP.pl


waldeczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­decz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


waldek

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar, Os­wald, Ewald (imio­na mę­skie); Wal­duś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­py­taj Wald­ka, czy mi się da prze­je­chać.

 (1.1) O, pan na­czel­nik! – wy­krzy­knę­ła tro­chę zbyt gło­śno pani Mał­go­sia, po­pra­wia­jąc odru­cho­wo nieco zmierz­wio­ną blond grzyw­kę, do któ­rej roz­czo­chra­nia przy­czy­ni­ła się przed chwi­lą wpraw­na ręka Wald­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar m.

 przym. Waldkowy

Wiktionary


waldemar

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wal­de­mar – imię mę­skie, któ­re­go ety­mo­lo­gia nie jest pewna. Uważa się, że po­cho­dzi ono z ję­zy­ka ger­mań­skie­go od słowa „wald” oz­na­cza­ją­ce­go wład­cę oraz słowa „meri” – „sław­ne­go”. Moż­li­we rów­nież, że jest zger­ma­ni­zo­wa­ną formą sło­wiań­skie­go Vla­di­mir-a ut­wo­rzo­ne­go z czło­nów „vladi” oraz „mir” oz­na­cza­ją­cych ko­lej­no: wła­dzę oraz pokój.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wal­de­mar wy­rósł na przy­stoj­ne­go ka­wa­le­ra.

 (1.1) Teraz jego de­tek­ty­wi wy­sła­li do CBŚ i Pro­ku­ra­tu­ry Ape­la­cyj­nej w Poz­na­niu do­ku­men­ty, które we­dług de­tek­ty­wa Wal­de­ma­ra Czer­wiń­skie­go do­wo­dzą, że Jur­kie­wicz zo­stał za­mor­do­wa­ny na zle­ce­nie.

 (1.1) Roz­wój osady za­czął się 100 lat póź­niej, kiedy to król duń­ski Wal­de­mar I po­da­ro­wał ją bi­sku­po­wi Ab­sa­lo­no­wi.

 (1.1) Na­dinsp. Mi­chał Le­dzion, do­tych­cza­so­wy ko­men­dant wo­je­wódz­ki, prze­ka­zał gar­ni­zon swo­je­mu na­stęp­cy, insp. Wal­de­ma­ro­wi Wo­łow­co­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈdɛ̃mar, AS: valdẽmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemarowa ż., Waldemarówna ż.

:: zdrobn. Waldek, Walduś, Waldeczek, Waldi

:: fż. Waldemara ż.

 przym. Waldkowy

Wiktionary


waldemara

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldemarek

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie)


SJP.pl


waldemarkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­de­mar­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


waldemarostwo

Wal­de­mar z mał­żon­ką; Wal­de­ma­ro­wie


SJP.pl


waldemarowie

Wal­de­mar z mał­żon­ką; Wal­de­ma­ro­stwo


SJP.pl


waldemarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­de­ma­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


waldemarzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­de­ma­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


waldens

czło­nek fran­cu­skie­go ruchu re­li­gij­ne­go z XII w., ści­ga­ny przez ink­wi­zy­cję


SJP.pl


waldensi

czło­nek fran­cu­skie­go ruchu re­li­gij­ne­go z XII w., ści­ga­ny przez ink­wi­zy­cję


SJP.pl

Wal­den­si – ugru­po­wa­nie chrze­ści­jań­skie, za­i­ni­cjo­wa­ne przez Pio­tra Waldo, za­wią­za­ne w po­łud­nio­wej Fran­cji około 1170 jako tzw. „ubo­dzy z Lyonu”, dzia­ła­ją­ce we Fran­cji, Wło­szech, Niem­czech, Cze­chach i Pol­sce (Śląsk), wy­stę­pu­ją­ce prze­ciw wła­dzy i bo­gact­wu Ko­ścio­ła. Po­tę­pie­ni przez pa­pie­stwo, ek­sko­mu­ni­ko­wa­ni i prze­śla­do­wa­ni przez ink­wi­zy­cję.

Wikipedia


waldhar

ros­ną­ca dziko ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych uży­wa­na daw­niej do wy­ro­bu ma­te­ra­ców


SJP.pl


waldheim

Wald­he­im − mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Mit­tel­sach­sen (do 31 lipca 2008 w po­wie­cie Döbeln), do 31 grud­nia 2012 sie­dzi­ba wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Wald­he­im. Do 29 lu­te­go 2012 mia­sto na­le­ża­ło do okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Chem­nitz.

Wikipedia


waldi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cla­u­dia Waldi – nie­miec­ka wio­ślar­ka
  • Zonny Waldi – in­do­ne­zyj­ski po­li­tyk
  • Waldi – ma­skot­ka Let­nich Igrzysk Olim­pij­skich z 1972 r.
  • Waldi – inna forma imie­nia Wal­de­mar
  • Wäldi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldka

zdrob­nie­nie od: Wal­de­ma­ra (imię żeń­skie)


SJP.pl


waldkorn

ro­dzaj ciem­ne­go chle­ba z ziar­na­mi


SJP.pl


waldkowie

Wal­dek z mał­żon­ką


SJP.pl


waldkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wald­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Wald­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeź­dzi­łeś już na Wald­ko­wym ro­we­rze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldek mos., Waldemar mos.

Wiktionary


waldner

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­ni­ta Fer­re­ro-Wald­ner
  • Jan-Ove Wald­ner

Wikipedia


waldo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Waldo – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Tal­la­de­ga
  • Waldo – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Co­lum­bia
  • Waldo – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Ala­chua
  • Waldo – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Rus­sell
  • Waldo – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Waldo
  • Waldo – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ma­rion
  • Waldo – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie She­bo­y­gan
  • Waldo (ang. Waldo Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Co­lum­bia
  • Waldo (ang. Waldo Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Waldo (ang. Waldo Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Rus­sell
  • Waldo (ang. Waldo Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Waldo
  • Waldo (ang. Waldo Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land

Wikipedia


waldorf

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­dorf – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Ahr­we­i­ler
  • Wal­dorf – były urząd
  • Wal­dorf – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Char­les
  • Wal­dorf – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wa­se­ca
  • Wal­dorf=Asto­ria – sieć luk­su­so­wych ho­te­li dzia­ła­ją­ca w kor­po­ra­cji Hil­ton
  • Hotel Wal­dorf-Asto­ria – hotel w Nowym Jorku
  • Wal­dorf Music – nie­miec­ki pro­du­cent syn­te­za­to­rów
  • Wal­dorf Music Hall Re­cords – marka fo­no­gra­ficz­na
  • Sa­łat­ka Wal­dorf – ro­dzaj sa­łat­ki wy­na­le­zio­nej przez Wal­dorf-Asto­ria
  • Wal­dorf – po­stać z pro­gra­mu The Mup­pet Show
  • Wal­dorf – naz­wi­sko po­sta­ci z serii ksią­żek pt. Plot­ka­ra, pi­sa­nych przez Ce­ci­ly von Zie­ge­sar
  • Jerzy Wal­dorff

Wikipedia


waldozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny drio­za­u­rów


SJP.pl

Wal­do­za­ur ("Val­do­sa­u­rus") – ro­dzaj or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny drio­za­u­rów (Dry­o­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie na obec­nych te­re­nach Eu­ro­py. Ga­tu­nek ty­po­wy ro­dza­ju, "V. ca­na­li­cu­la­tus", zo­stał opi­sa­ny w 1975 roku przez Pe­te­ra Gal­to­na w opar­ciu o kość udową (NHM R185, daw­niej BM R185) po­cho­dzą­cą z da­to­wa­nych na bar­rem osa­dów na wy­spie Wight.

Wikipedia


waldryjan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. ko­złek, wa­le­ria­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈdrɨjãn, AS: valdryi ̯ãn

Wiktionary


waldusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­du­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walduś

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar, Os­wald, Ewald (imio­na mę­skie); Wal­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź, Wal­duś, idź, a jakby co, to je­szcze cię wydz­wo­nię – po­wie­dzia­ła, ale tak jakoś bez prze­ko­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldzio

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie); Wal­dek, Wal­duś


SJP.pl


walec

1. w ma­te­ma­ty­ce: obro­to­wa bryła ge­o­me­trycz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku obro­tu pro­sto­ką­ta wokół pro­stej za­wie­ra­ją­cej jeden z jego boków;
2. ma­szy­na sa­mo­bież­na lub do­czep­na z cięż­ki­mi sta­lo­wy­mi wa­ła­mi lub ogu­mio­ny­mi ko­ła­mi, słu­żą­ca do ugnia­ta­nia, ubi­ja­nia, wy­gła­dza­nia i wy­rów­ny­wa­nia róż­nych ro­dza­jów grun­tów po­dło­ża i na­wierzch­ni przy bu­do­wie i re­mon­cie dróg, lot­nisk, itp.;
3. ele­ment wy­stę­pu­ją­cy w wielu ma­szy­nach ro­bo­czych, np. wal­car­kach, mły­nach, osa­dzo­ny obro­to­wo na osi, słu­żą­cy do pra­so­wa­nia, ugnia­ta­nia, wy­gła­dza­nia cze­goś swoją zew­nętrz­ną bocz­ną po­wierzch­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd bu­dow­la­ny, z sze­ro­kim kołem na przed­niej osi, słu­żą­cy do wy­rów­ny­wa­nia na­wierzch­ni;

 (1.2) mat. bryła o prze­kro­ju pio­no­wym pro­sto­ką­ta i o pod­sta­wie bę­dą­cej kołem;

 (1.3) przed­miot w kształ­cie walca (1.2)

 (1.4) masz. ma­szy­na lub część ma­szy­ny do obrób­ki niek­tó­rych typów ma­te­ria­łów, np. me­ta­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • walec – bryła ge­o­me­trycz­na
  • walec – ma­szy­na (lub część ma­szy­ny) do wal­co­wa­nia lub za­gę­szcza­nia
  • Walec – skała wspi­nacz­ko­wa na Gar­bie Ten­czyń­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wy­rów­ny­wa­nia as­fal­tu na jezd­ni używa się wal­ców.

 (1.2) Pła­szczyz­na bocz­na walca po roz­wi­nię­ciu two­rzy pro­sto­kąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɛt͡s, AS: valec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walcownia ż., walcarka ż.

 czas. walcować ndk.

 przym. walcowy, walcowaty, walcowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wał drogowy

 (1.3) tuleja, cylinder

 (1.4) walcarka

Wiktionary


walecik

zdrob­nie­nie od: walet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od walet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walet m.

Wiktionary


walecki

przy­miot­nik od: Walce


SJP.pl


waleczek

naz­wi­sko


SJP.pl


walecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­lecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pią­łem się wa­lecz­nie w górę, dałem z sie­bie wszyst­ko i tylko ja wiem, ile mnie to kosz­to­wa­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleczność ż.

 przym. waleczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojowniczno, bitnie

Wiktionary


waleczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wa­lecz­nie


SJP.pl


waleczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wa­lecz­ny


SJP.pl


waleczność

dziel­ność w boju, mę­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­jąt­ko­we poś­wię­ce­nie walce, od­wa­ga; cecha tego, kto jest wa­lecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyż ten miał być na­gro­dą za wa­lecz­ność, a także słu­żył jako upa­mięt­nie­nie dzia­łań for­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: valečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka ż., walczenie n.

 czas. walczyć ndk.

 przym. waleczny

 przysł. walecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielność, męstwo, odwaga

Wiktionary


waleczny

odz­na­cza­ją­cy się mę­stwem i od­wa­gą w walce; świad­czą­cy o mę­stwie


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się mę­stwem, od­wa­gą w walce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­cy­lio, oj­czyz­no ma, Sy­cy­lio wa­lecz­na, da­le­ka, Twój bój o wol­ność wciąż trwa,

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛt͡ʃnɨ, AS: valečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleczność ż., walczerz mos., walka ż.

 czas. walczyć ndk.

 przysł. walecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężny, odważny

Wiktionary


walek

zdrob­nie­nie od: Wa­len­ty (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. od: Wa­len­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walenty mos., Walentyna ż.

Wiktionary


walenciak

naz­wi­sko


SJP.pl


walencik

naz­wi­sko


SJP.pl


walencja

1. spo­sób łą­cze­nia zwła­szcza cza­sow­ni­ka, z in­ny­mi wy­ra­za­mi; łącz­li­wość;
2. w che­mii: war­to­ścio­wość;
3. w so­cjo­lo­gii: przys­wo­jo­na za włas­ną kul­tu­ra i iden­ty­fi­ka­cja na­ro­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zdol­ność ot­wie­ra­nia po­zy­cji w wy­ra­zie, które mogą być za­ję­te przez inne ele­men­ty gra­ma­tycz­ne lub lek­sy­kal­ne;

Wiktionary

Wa­len­cja (wal. i oficj. "València", wym. []; hiszp. "Va­len­cia", wym. []) – mia­sto we wschod­niej Hisz­pa­nii, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym. Sto­li­ca pro­win­cji i wspól­no­ty au­to­no­micz­nej o tej samej naz­wie. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Hisz­pa­nii z 841 558 miesz­kań­ca­mi w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych gminy ("mu­ni­ci­pio") oraz 1 582 387 miesz­kań­ca­mi w gra­ni­cach me­tro­po­lii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) łączliwość, konotacja, intencja

Wiktionary


walencjanin

miesz­ka­niec Wa­len­cji (mia­sta w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­len­cji; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż dziw­ne­go, że wła­śnie wa­len­cja­nin Gu­il­len de Ca­stro jest au­to­rem słyn­ne­go dyp­ty­ku dra­ma­tycz­ne­go o mło­do­ści Cyda!

 (1.1) Po be­a­ty­fi­ka­cji Szy­mo­na de Rojas pow­sta­ło nie­ma­ło rycin, głów­nie o cha­rak­te­rze de­wo­cyj­nym, ek­spo­nu­ją­cych jego tro­skę o ubo­gich. Do ty­po­wych przy­kła­dów ta­kie­go uję­cia na­le­ży mie­dzio­ryt z ak­wa­for­tą wa­len­cja­ni­na Ma­nu­e­la Bru (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walencja ż., Walencjanin mos., Walencjanka ż.

:: fż. walencjanka ż.

 przym. walencki

Wiktionary


walencjanka

miesz­kan­ka Wa­len­cji (mia­sta w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­len­cji; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walencja ż., Walencjanin mos., Walencjanka ż.

:: fm. walencjanin mos.

 przym. walencki

Wiktionary


walencki

od­no­szą­cy się do Wa­len­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Wa­len­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walencjanka ż., Walencjanin mos., walencjanka ż., walencjanin mos., Walencja ż.

Wiktionary


walencyjny

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: łą­czą­cy się w okre­ślo­ny spo­sób z in­ny­mi wy­ra­za­mi;
2. two­rzą­cy okre­ślo­ną licz­bę wią­zań che­micz­nych


SJP.pl


walendowski

naz­wi­sko


SJP.pl


walendziak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Wa­len­dziak (1933–2017) – pol­ski za­wod­nik oraz dzia­łacz łyż­wiar­stwa szyb­kie­go
  • Ewe­li­na Wa­len­dziak (ur. 1985) – pol­ska ak­tor­ka
  • Re­na­ta Wa­len­dziak (ur. 1950) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, spe­cja­list­ka bie­gów dłu­go­dy­stan­so­wych
  • Wie­sław Wa­len­dziak (ur. 1962) – pol­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i me­ne­dżer
  • Woj­ciech Wa­len­dziak (1952–2020) – pol­ski in­spek­tor po­li­cji, współt­wór­ca CBŚ

Wikipedia


walendzik

naz­wi­sko


SJP.pl


walendów

Wa­len­dów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Na­da­rzyn. Leży nad rzeką Utra­tą.

Wieś szla­chec­ka Wa­len­to­wo po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie błoń­skim ziemi war­szaw­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go. Na te­re­nie wsi znaj­du­je się kil­ka­na­ście zbior­ni­ków wod­nych (m.in. Staw Obo­ro­wy, Staw Młyń­ski).

Wikipedia


walenie

jeden z rzę­dów ssa­ków ło­ży­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|walić.

 (1.2) pot. od­głos wa­le­nia (1.1), ude­rza­nia, np. w drzwi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ce­ta­cea|ref=tak., rząd ssa­ków ży­ją­cych wy­łącz­nie w wo­dzie, np. del­fi­ny, wie­lo­ry­by;

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: waleń

Wiktionary

Wa­le­nie (Ce­ta­cea) – po­drząd ssa­ków (w kla­dy­sty­ce to klad w obrę­bie pa­rzy­sto­ko­pyt­nych) z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la). Wy­stę­pu­ją one głów­nie w oce­a­nach. Wy­jąt­kiem są del­fi­ny słod­ko­wod­ne, za­miesz­ku­ją­ce rzeki, oraz nie­licz­ne ga­tun­ki ży­ją­ce na styku tych dwóch śro­do­wisk (estu­a­ria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) (…) zbu­dzi­ło (go) wo­ła­nie i silne wa­le­nie w drzwi pię­ścią, aż szyby w oknach brzę­cza­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃ɲɛ, AS: valẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walić ndk.

 przym. walnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łomotanie, głośne stukanie, głośne pukanie

 (1.2) łomotanie

Wiktionary


walenrodyzm

dy­wer­sja, wcie­le­nie się w sze­re­gi wroga w celu zni­szcze­nia go od wew­nątrz; wal­len­ro­dyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zob. wal­len­ro­dyzm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­sku­sja o wa­len­ro­dyz­mie do­ty­czy­ła szcze­gól­nie ro­syj­skich ofi­ce­rów oraz po­li­ty­ków ugo­do­wych — za Wal­len­ro­da niek­tó­re śro­do­wi­ska uwa­ża­ły na przy­kład Alek­san­dra Wie­lo­pol­skie­go.

Wiktionary


walenrodyzować

uda­wać współ­pra­cę z wro­giem w celu po­ko­na­nia go; wal­len­ro­dy­zo­wać


SJP.pl


walensjenka

dawna de­li­kat­na ko­ron­ka z de­se­niem kwia­to­wym na tiu­lo­wym tle; wa­lan­sjen­ka


SJP.pl


walentny

ma­ją­cy okre­ślo­ną war­tość lub zdol­ność łą­cze­nia się z czymś innym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. war­to­ścio­wy, ma­ją­cy war­tość lub zna­cze­nie

 (1.2) med. za­wie­ra­ją­cy X pod­ty­pów an­ty­ge­nów tego sa­me­go ga­tun­ku drob­no­u­stro­ju cho­ro­bot­wór­cze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­lość moż­li­wych kon­kre­ty­za­cji i wią­żą­ca się z tym wie­loz­nacz­ność, nie­spój­ność, sta­no­wi nie­kie­dy za­mie­rzo­ny czyn­nik ak­sjo­lo­gicz­nie wa­lent­ny me­ta­fo­ry.

 (1.2) Do po­wszech­nych szcze­pień uży­wa­ny jest sko­niu­go­wa­ny pre­pa­rat 10-wa­lent­ny, choć można za­szcze­pić dziec­ko od­płat­nie pre­pa­ra­tem 13-wa­lent­nym.

Wiktionary


walentostwo

Wa­len­ty z mał­żon­ką; Wa­len­to­wie


SJP.pl


walentowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


walentowie

Wa­len­ty z mał­żon­ką; Wa­len­to­stwo


SJP.pl


walentowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­len­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Kikół
  • Wa­len­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski

Wikipedia


walentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­len­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walenty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wa­len­ty, Wa­len­tyn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, które wy­wo­dzi się od przy­dom­ka "Va­len­ti­nus", ut­wo­rzo­ne­go od łac. "va­lens" – „mocny, silny, zdro­wy”. Imię to było no­to­wa­ne w Pol­sce od XIII w. w for­mie "Va­len­ti­nus", na­to­miast w for­mie Wa­len­ty i Wa­len­tyn – od XV w. (zapis formy Wa­len­tyn jest o nie­mal 30 lat póź­niej­szy niż formy Wa­len­ty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary za­kry­stian ma na imię Wa­len­ty.

 (1.1) Wa­len­to­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 14 lu­te­go.

 (1.1) 7 czerw­ca 1952 r. przy­jął świę­ce­nia ka­płań­skie z rąk abpa Wa­len­te­go Dymka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃ntɨ, AS: valẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walentynka ż., walentynki nmos., walentynka ż., walentynkowość ż.

:: zdrobn. Walek mos., Waluś mos.

:: fż. Walentyna ż.

 przym. Walentowy, walentynkowy

 przysł. walentynkowo

 zob. Walentyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Walentyn; zdrobn. Walek, Waluś

Wiktionary


walentyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynki nmos., Walentyna ż.

 przym. walentynkowy

Wiktionary


walentyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Wa­len­ty­na – imię po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wa­len­ty, Wa­len­tyn.

W XXI wieku imię sto­sun­ko­wo rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 5852 ko­biet o imie­niu Wa­len­ty­na na­da­nym jako imię pier­wsze. Imię stra­ci­ło na po­pu­lar­no­ści, w 2008 roku no­si­ły je 15433 ko­bie­ty w Pol­sce, spoś­ród któ­rych 80 pro­cent uro­dzi­ło się w pier­wszej po­ło­wie XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃na, AS: valẽntỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walek mos., Waluś mos., Walentyn mos., walentynka ż., walentynkowość ż.

:: zdrobn. Walentynka ż., Wala ż.

:: fm. Walenty mos.

 przym. walentynkowy

 przysł. walentynkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Walentynka, Wala

Wiktionary


walentynian

imię kilku ce­sa­rzy rzym­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­len­ty­nian I
  • Wa­len­ty­nian II
  • Wa­len­ty­nian III
  • Wa­len­tyn Egip­cja­nin – chrze­ści­jań­ski gno­styk, epo­ni­micz­ny twór­ca wa­len­ty­nia­niz­mu

Wikipedia


walentyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­len­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


walentynit

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy tlen­ków;

Wiktionary

Wa­len­ty­nit – mi­ne­rał z grupy tlen­ków.

Wikipedia


walentynka

kart­ka pocz­to­wa wy­sy­ła­na do uko­cha­nej lub lu­bia­nej osoby na dzień św. Wa­len­te­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ano­ni­mo­wy drob­ny upo­mi­nek lub kart­ka z ży­cze­nia­mi na wa­len­tyn­ki, zwy­kle ozdo­bio­na ser­cem, bę­dą­ca wy­ra­zem ado­ra­cji

 (1.2) liter. krót­ki wiersz o cha­rak­te­rze ma­dry­ga­łu, za­wie­ra­ją­cy wyz­na­nia mi­łos­ne lub kom­ple­ment;

 (1.3) osoba ob­da­ro­wa­na z okaz­ji wa­len­ty­nek

Wiktionary

Wa­len­tyn­ka – krót­ki wiersz o cha­rak­te­rze ma­dry­ga­łu, za­wie­ra­ją­cy wyz­na­nia mi­łos­ne lub kom­ple­ment. Wy­wo­dzi się on ze sta­re­go zwy­cza­ju wy­sy­ła­nia sobie przez za­ko­cha­nych w dniu św. Wa­len­te­go pre­zen­tów z wier­szo­wa­ną de­dy­ka­cją.

W XVII wieku na­zy­wa­no tak rów­nież grę sa­lo­no­wą, któ­rej uczest­ni­cy lo­so­wa­li karty z wy­pi­sa­ny­mi na nich wier­sza­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacku, pa­mię­taj, że wa­len­ty­nek nie pod­pi­su­je się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka, AS: valẽntỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynki nmos., Walenty m., Walentyna ż.

 przym. walentynkowy

Wiktionary


walentynki

oko­licz­no­ścio­wy dzień wrę­cza­nia pre­zen­tów i wyz­na­wa­nia mi­ło­ści przez za­ko­cha­nych w dniu św. Wa­len­te­go (14 lu­te­go); świę­to za­ko­cha­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zwy­czaj ob­da­ro­wy­wa­nia się wa­len­tyn­ka­mi, kwia­ta­mi, drob­ny­mi pre­zen­ta­mi 14 lu­te­go (w Dzień Świę­te­go Wa­len­te­go);

 (1.2) uro­czy­stość, przy­ję­cie, za­ba­wa, im­pre­za z okaz­ji wa­len­ty­nek (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wa­len­tyn­ka

Wiktionary

Wa­len­tyn­ki (ang. "Va­len­ti­ne’s Day") – co­rocz­ne świę­to za­ko­cha­nych przy­pa­da­ją­ce 14 lu­te­go. Nazwa po­cho­dzi od św. Wa­len­te­go, któ­re­go wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne w Ko­ście­le ka­to­lic­kim ob­cho­dzo­ne jest rów­nież tego dnia.

Zwy­cza­jem w tym dniu jest wy­sy­ła­nie li­stów za­wie­ra­ją­cych wyz­na­nia mi­łos­ne (czę­sto pi­sa­ne wier­szem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wa­len­tyn­ki do­sta­łem dwie pary bok­se­rek z za­baw­nym na­dru­kiem z przo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nʲci, AS: valẽntỹnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynka ż., walentynkowość ż.

 przym. walentynkowy

 przysł. walentynkowo

 zob. Walenty, Walentyn, Walentyna.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzień zakochanych

Wiktionary


walentynkowy

przy­miot­nik od: wa­len­tyn­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­len­tyn­ka­mi, do­ty­czą­cy wa­len­ty­nek, od­by­wa­ją­cy się w wa­len­tyn­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃ntɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: valẽntỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynki nmos., walentynka ż., Walenty m., Walentyn m., Walentyna ż., Walentynowicz m.

 przym. Walentowy

Wiktionary


walentynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Wa­len­ty­no­wicz (ur. 1929, zm. 2010) – pol­ska ro­bot­ni­ca i dzia­łacz­ka związ­ko­wa, dzia­łacz­ka Wol­nych Związ­ków Za­wo­do­wych Wy­brze­ża, dama Or­de­ru Orła Bia­łe­go
  • Boh­dan Wa­len­ty­no­wicz (ur. 1912, zm. 1984) – pol­ski ofi­cer, pro­fe­sor Pol­skiej Aka­de­mii Nauk
  • Józef Wa­len­ty­no­wicz herbu Ła­będź – sę­dzia grodz­ki in­flanc­ki
  • Krzysz­tof Wa­len­ty­no­wicz Te­li­szew­ski herbu Ab­dank – stol­nik no­wo­grodz­ko­sie­wier­ski
  • Mał­go­rza­ta Wa­len­ty­no­wicz (ur. 1979) – pol­ska pia­nist­ka
  • Ma­rian Wa­len­ty­no­wicz (ur. 1896, zm. 1967) – pol­ski ry­sow­nik, ar­chi­tekt
  • Wła­dy­sław Wa­len­ty­no­wicz (ur. 1902, zm. 1999) – pol­ski pia­ni­sta, kom­po­zy­tor, pe­da­gog

Wikipedia


walentynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­len­ty­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bi­sku­pia
  • Wa­len­ty­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca
  • Wa­len­ty­no­wo – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Doł­hi­nów.

Wikipedia


walentów

Wa­len­ty z mał­żon­ką; Wa­len­to­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­len­tów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dobre
  • Wa­len­tów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Lesz­no

Wikipedia


waleologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. nauka o zdro­wiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleolog m., waleolożka ż., waleogeneza ż.

 przym. waleologiczny

 przysł. waleologicznie

Wiktionary


walercia

zdrob­nie­nie od: Wa­le­ria (imię żeń­skie)


SJP.pl


walercin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­ler­ci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Wa­ler­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Dębe Wiel­kie.

Od 1 stycz­nia 1973 w gmi­nie Dębe Wiel­kie. 5 paź­dzier­ni­ka 1973 od so­łect­wa Wa­ler­cin odłą­czo­no miej­sco­wość Wa­ler­cin-Ko­lo­nia i włą­czo­no ja do gminy Sta­ni­sła­wów.

Wikipedia


walerciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­ler­ci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


walerek

zdrob­nie­nie od: Wa­le­rian, Wa­le­ry (imio­na mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrob­nie­nie od|Wa­le­ry.

 (1.2) imię|pol­ski|m. zdrob­nie­nie od|Wa­le­rian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walery mos., Walerian mos., Waleriusz mos., Waleria ż.

Wiktionary


waleria

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Wa­le­ria – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go ‘Va­le­ria’, ut­wo­rzo­ne od nazwy rodu "Wa­le­riu­szy"; jest żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imion Wa­le­ry i Wa­le­rian.

Imię nie wy­stę­po­wa­ło w śred­nio­wiecz­nych źró­dłach pol­skich. Imię Wa­le­ria traci na po­pu­lar­no­ści: w 2008 no­si­ły je 25073 Polki, ale w dru­giej po­ło­wie XX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo że nie wy­róż­nia­ła się urodą, Wa­le­ria czę­sto grała w przed­sta­wie­niach role aman­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Walercia ż., Walerka ż.

:: fm. Walery m., Waleriusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Walercia, Walerka

Wiktionary


walerian

1. ro­śli­na lecz­ni­cza;
2. pre­pa­rat przy­go­to­wa­ny z tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wa­le­rian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „mocny”, „silny”, „zdro­wy”. Wśród pa­tro­nów – św. Wa­le­rian, mę­czen­nik z III wieku (wspo­mi­na­ny 14 kwiet­nia).

Wa­le­rian imie­ni­ny ob­cho­dzi: 29 stycz­nia, 14 kwiet­nia, 14 czerw­ca, 23 sierp­nia i 15 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat ma na imię Wa­le­rian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛrʲjãn, AS: valerʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waleriusz mos., Walerek mos.

Wiktionary


waleriana

1. ro­śli­na lecz­ni­cza;
2. pre­pa­rat przy­go­to­wa­ny z tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­le­ria­na of­fi­ci­na­lis|L.|ref=tak., ko­złek le­kar­ski

 (1.2) farm. wy­ciąg, na­lew­ka lub ta­blet­ki z ko­rze­nia kozł­ka le­kar­skie­go, śro­dek uspo­ka­ja­ją­cy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­le­ria­na – imię żeń­skie
  • wa­le­ria­na – po­tocz­na nazwa kozł­ka le­kar­skie­go (Va­le­ria­na of­fi­ci­na­lis)
  • wa­le­ria­na – lek uspo­ka­ja­ją­cy ro­bio­ny z kozł­ka le­kar­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvalɛrʲˈjãna, AS: valerʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. walerianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baldrian, biedrzan, biełdrzan, kocia trawa, odolan, stoniebo

Wiktionary


walerianek

zdrob­nie­nie od: Wa­le­rian (imię mę­skie)


SJP.pl


waleriankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­le­rian­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walerianostwo

Wa­le­rian z mał­żon­ką; Wa­le­ria­no­wie


SJP.pl


walerianowie

Wa­le­rian z mał­żon­ką; Wa­le­ria­no­stwo


SJP.pl


walerianowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­le­ria­no­wo – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Wa­le­ria­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Wa­le­ria­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki

Wikipedia


walerianowy

przy­miot­nik od: wa­le­ria­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­le­ria­ną; za­wie­ra­ją­cy wa­le­ria­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleriana ż.

Wiktionary


walerij

imię mę­skie


SJP.pl


waleriusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wa­le­riusz – imię mę­skie i obocz­na forma imie­nia Wa­le­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 396 roku umarł bi­skup Hip­po­ny Wa­le­riusz, a Au­gu­styn zo­stał obra­ny jego na­stęp­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walerek mos., Waleria ż., Walery m., Walerian m.

Wiktionary


walerka

zdrob­nie­nie od: Wa­le­rian, Wa­le­ry (imio­na mę­skie)


SJP.pl


walerostwo

Wa­le­ry z mał­żon­ką; Wa­le­ro­wie


SJP.pl


walerowie

Wa­le­ry z mał­żon­ką; Wa­le­ro­stwo


SJP.pl


walerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­le­re­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walery

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Zo­bacz też: Wa­le­ry – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim.

Wa­le­ry – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pow­sta­ło ono z przy­dom­ka "Va­le­rius", który po­cho­dzi z nazwy rodu "Wa­le­riu­szów" i oz­na­czał pier­wot­nie „czło­wie­ka z rodu Wa­le­riu­szów”. Po­rów­naj z: Wa­le­riusz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie ze­bra­ne środ­ki na bie­żą­co są przez­na­cza­ne na le­cze­nie i re­ha­bi­li­ta­cję Wa­le­re­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛrɨ, AS: valery

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walerek mos., Waleriusz mos., Waleria ż.

Wiktionary


walerów

Wa­le­ry z mał­żon­ką; Wa­le­ro­stwo


SJP.pl

Wa­le­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni kKościoła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Czer­won­ce Gro­chow­skiej

Wikipedia


wales

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jimmy Wales – za­ło­ży­ciel Wi­ki­pe­dii
  • Wales – mia­sto w sta­nie Ala­ska, w okrę­gu Nome
  • Wales – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ca­va­lier
  • Wales – miej­sco­wość w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamp­den
  • Wales – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie An­dro­scog­gin
  • Wales – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie
  • Wales – miej­sco­wość w sta­nie Utah, w hrab­stwie San­pe­te
  • Wales – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wa­u­kes­ha
  • Wales (ang. Wales Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie An­dro­scog­gin
  • Wales (ang. Wales Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamp­den
  • Wales (ang. Wales Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie St. Clair
  • Wales (ang. Wales Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie

Wikipedia


walesiak

naz­wi­sko


SJP.pl


waleska

1. imię żeń­skie;
2. le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka mia­sta Kłodz­ka


SJP.pl

Wa­le­ska (Wa­la­ska, Va­le­ska, Va­la­ska lub Va­li­ska) – le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka mia­sta Kłodz­ka, która miała pa­no­wać na gro­dzie na Zam­ko­wej Górze w cza­sach po­gań­skich. Po­stać funk­cjo­no­wa­ła w tra­dy­cji lu­do­wej ziemi kłodz­kiej je­szcze do cza­sów wy­mia­ny na­ro­do­wo­ścio­wej na tym te­re­nie po II woj­nie świa­to­wej.

Wikipedia


waleszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


walet

fi­gu­ra kar­cia­na ma­ją­ca naj­niż­szą war­tość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. naj­słab­sza fi­gu­ra w kar­tach, star­sza od blo­tek, oz­na­czo­na li­te­rą W (J, V lub B w in­nych ję­zy­kach);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. osoba miesz­ka­ją­ca nie­le­gal­nie w aka­de­mi­ku

Wiktionary

Walet (z franc. "valet" = gier­mek, pot. jopek) – karta do gry przed­sta­wia­ją­ca naj­czę­ściej wi­ze­ru­nek mło­de­go męż­czyz­ny, zwy­kle gierm­ka, ry­ce­rza lub mło­de­go ary­sto­kra­tę lub księ­cia. W tra­dy­cyj­nej hie­rar­chii waż­no­ści kart walet funk­cjo­nu­je jako 11 karta; umiej­sco­wio­ny jest mię­dzy 10 a damą (w ta­liach ta­ro­to­wych mię­dzy 10 a jeźdź­cem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ło­ży­łem wa­le­ta kier.

 (2.1) Mamy bar­dzo cias­no w po­ko­ju, bo miesz­ka z nami dwóch wa­le­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɛt, AS: valet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waletowanie n., walecik mrz.

 czas. waletować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jopek, bubek, wacek, dupek

Wiktionary


waleta

1. wiersz po­że­gnal­ny roz­sta­ją­cych się ko­chan­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla epoki re­ne­san­su i ba­ro­ku;
2. daw­niej: roz­sta­nie, po­że­gna­nie


SJP.pl


waletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­le­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. waletować ndk.

 rzecz. walet mos./mzw.

Wiktionary


waletować

po­tocz­nie: no­co­wać, miesz­kać bez mel­dun­ku w domu aka­de­mic­kim


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) miesz­kać bez mel­dun­ku w aka­de­mi­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛˈtɔvat͡ɕ, AS: valetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waletowanie n., walet

Wiktionary


walewice

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­le­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym
  • Wa­le­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Wa­le­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Wa­le­wi­ce – osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Wa­le­wi­ce – przy­sió­łek wsi Wola Wy­drzy­na w woj. łódz­kim w pow. pa­ję­czań­skim w gmi­nie Sul­mie­rzy­ce
  • Wa­le­wi­ce – przy­sió­łek wsi Ka­ro­li­na w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. pia­se­czyń­skim w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Wa­le­wi­ce – dawna gmina wiej­ska w gu­ber­ni war­szaw­skiej
  • Wa­le­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ła­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Stad­ni­na Koni Wa­le­wi­ce

Wikipedia


walewicki

przy­miot­nik od: Wa­le­wi­ce


SJP.pl


walewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Wa­lew­ski (forma żeń­ska: Wa­lew­ska; licz­ba mnoga: Wa­lew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Pier­wsza wzmian­ka w 1386, pow­sta­ło po­przez do­da­nie for­man­tu "ski" do nazw miej­sco­wych Walew, Wa­le­wi­ce, Wa­lo­wi­ce (kilka wsi). Naz­wi­sko to no­si­ło w Pol­sce kilka rodów szla­chec­kich. Byli to Wa­lew­scy herbu Ama­dej, Boń­cza oraz herbu Ko­lum­na (z tego rodu wy­wo­dzi­ła się linia hra­biow­ska).

Wikipedia


walezjusz

czło­nek dy­na­stii kró­lów fran­cu­skich pa­nu­ją­cej w la­tach 1328-1589


SJP.pl


walezjusze

dy­na­stia fran­cu­ska


SJP.pl

Wa­lez­ju­sze (fr. "Va­lo­is") – dy­na­stia kró­lów fran­cu­skich pa­nu­ją­ca w la­tach 1328–1589. Jej za­ło­ży­cie­lem był Karol de Va­lo­is – oj­ciec Fi­li­pa VI i syn Fi­li­pa III Śmia­łe­go. Dy­na­stia była fak­tycz­nie bocz­ną linią dy­na­stii Ka­pe­tyn­gów.

Wikipedia


walezjuszostwo

Wa­lez­jusz z mał­żon­ką; Wa­lez­ju­szo­wie


SJP.pl


walezjuszowie

Wa­lez­jusz z mał­żon­ką; Wa­lez­ju­szo­stwo


SJP.pl


walezjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­lez­ju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walezostwo

Wa­le­zy z mał­żon­ką; Wa­le­zo­wie


SJP.pl


walezowie

Wa­le­zy z mał­żon­ką; Wa­le­zo­stwo


SJP.pl


walezowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­le­ze­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walezy

imię mę­skie


SJP.pl


walezyjczycy

na­ro­do­wość w Szwaj­ca­rii


SJP.pl


walezyjczyk

czło­nek jed­nej z na­ro­do­wo­ści w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go w Szwaj­ca­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Walezyjka ż.

 przym. walezyjski

Wiktionary


walezyjka

człon­ki­ni jed­nej z na­ro­do­wo­ści w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go w Szwaj­ca­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Walezyjczyk

 przym. walezyjski

Wiktionary


walezyjski

do­ty­czą­cy Wa­le­zyj­czy­ków


SJP.pl


waleń

zwie­rzę na­le­żą­ce do rzędu ssa­ków mor­skich nie­zdol­nych do życia na lą­dzie, np. del­fin, ka­sza­lot, wie­lo­ryb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę na­le­żą­ce do rzędu wa­le­ni

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wa­le­nie

Wiktionary

Waleń ("Eu­ba­la­e­na") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wa­lo­wa­tych (Ba­la­e­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je mi się, że wi­dzia­łam wczo­raj wa­le­nia w Za­to­ce Puc­kiej!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɛ̃ɲ, AS: valẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wal mzw.

Wiktionary


waleńczów

Wa­leń­czów (daw. "Wa­len­czów") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Opa­tów.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wieś za­miesz­ku­je ponad 1100 miesz­kań­ców. Jest po­ło­żo­na przy dro­dze kra­jo­wej nr 43 łą­czą­cej Czę­sto­cho­wę z Wie­lu­niem.

Wikipedia


walgancyklowir

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w za­po­bie­ga­niu i le­cze­niu cy­to­me­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. far­ma­ce­u­tyk prze­ciw­wi­ru­so­wy uży­wa­ny do le­cze­nia i za­po­bie­ga­nia cy­to­me­ga­lii; pro­lek gan­cy­klo­wi­ru (jego ester L-wa­li­no­wy)

Wiktionary

Wal­gan­cy­klo­wir ( val­gan­cic­lo­vi­rum) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ester -wa­li­no­wy gan­cy­klo­wi­ru, sto­so­wa­ny jako pro­lek w za­po­bie­ga­niu i le­cze­niu in­fek­cji wi­ru­sem cy­to­me­ga­lii (CMV) u pa­cjen­tów z nie­do­bo­rem od­por­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po spo­ży­ciu wal­gan­cy­klo­wi­ru za­cho­dzi szyb­ki jego me­ta­bo­lizm do ak­tyw­ne­go leku, tj. gan­cy­klo­wi­ru.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór sumaryczny: C14H22N6O6; nazwy handlowe: Ceglar, Sperart, Valcyclox, Valcyte, Valhit

Wiktionary


walgina

wal­gi­na rdest­niak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


walhalla

mit. germ. miej­sce przyj­mo­wa­nia przez boga Odyna dusz po­le­głych w walce bo­ha­te­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit. w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej raj, który czeka wo­jow­ni­ków po­le­głych w boju

Wiktionary

Wal­hal­la, Val­hal­la (sta­ro­nord. "Valhöll" – kom­na­ta, pałac po­le­głych) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej miej­sce prze­by­wa­nia po­le­głych w chwa­le wo­jow­ni­ków (tzw. Ein­her­je­rów), któ­rych z pola bitwy za­bie­ra­ły wal­ki­rie, a na progu Wal­hal­li witał ich Bragi. Wal­hal­la to kra­i­na wiecz­ne­go szczę­ścia.

Wikipedia


wali

za­rząd­ca wi­la­je­tu w Tur­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wali – wie­loz­nacz­ny ter­min arab­ski
  • wali – gu­ber­na­tor wi­la­je­tu
  • Wali – bóg w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej
  • Wali – in­do­ne­zyj­ski ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


walia

1. kraj bę­dą­cy czę­ścią skła­do­wą Wiel­kiej Bry­ta­nii;
2. Nowa Po­łud­nio­wa Walia - stan w Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jeden z czte­rech hi­sto­rycz­nych kra­jów Wiel­kiej Bry­ta­nii;

Wiktionary

Walia ( Cymru, wym. ; Wales, wym.) – część skła­do­wa Zjed­no­czo­ne­go Kró­le­stwa Wiel­kiej Bry­ta­nii i Ir­lan­dii Pół­noc­nej. Także cel­tyc­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na. Kraj jest po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści wyspy Wiel­ka Bry­ta­nia, na za­chód od An­glii, nad mo­rza­mi Ir­landz­kim i Cel­tyc­kim. Sto­li­cą Walii jest Car­diff.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walia po­ło­żo­na jest na za­chód od An­glii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalʲja, AS: valʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walijski mrz., Walijczyk mos., Walijka ż., walijskość ż.

 przym. walijski

Wiktionary


walicha

zgru­bie­nie od: wa­liz­ka


SJP.pl


walichnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


walicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wa­lic­ki (1930–2020) – hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii i idei
  • Ba­zy­li Wa­lic­ki herbu Łada (ok. 1750–1802) – czło­nek Sejmu Czte­ro­let­nie­go, se­na­tor
  • Fran­ci­szek Wa­lic­ki (1874–1964) – in­ży­nier, ge­o­de­ta
  • Fran­ci­szek Wa­lic­ki (1921–2015) – dzien­ni­karz mu­zycz­ny, pu­bli­cy­sta
  • Jacek Wa­lic­ki (ur. 1961) – hi­sto­ryk
  • Józef Wa­lic­ki (1903-1942) – ułan, rot­mistrz Woj­ska Pol­skie­go
  • Mi­chał Wa­lic­ki (1746-1828) – szlach­cic i ha­zar­dzi­sta
  • Mi­chał Wa­lic­ki (1904–1966) – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Marek Wa­lic­ki (ur. 1931) – dzien­ni­karz emi­gra­cyj­ny
  • Olo Wa­lic­ki (ur. 1974) – kon­tra­ba­si­sta jaz­zo­wy
  • Paweł Wa­lic­ki – re­ży­ser fil­mów ani­mo­wa­nych
  • Ta­de­usz Wa­lic­ki (1863-1919) – zie­mia­nin, poseł do Dumy

Wikipedia


waliczek

naz­wi­sko


SJP.pl


walida

w daw­nej Tur­cji: ży­ją­ca matka pa­nu­ją­ce­go suł­ta­na


SJP.pl


walidacja

1. ba­da­nie od­po­wied­nio­ści, traf­no­ści lub do­kład­no­ści cze­goś;
2. w psy­cho­lo­gii:
a) spraw­dze­nie zgod­no­ści spo­strze­żeń ze spo­strze­że­nia­mi in­nych ludzi;
b) osza­co­wa­nie traf­no­ści testu;
3. daw­niej: pot­wier­dze­nie, upra­wo­moc­nie­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­li­da­cja (ge­ria­tria)
  • wa­li­da­cja (psy­cho­lo­gia)
  • wa­li­da­cja (psy­cho­me­tria) – me­to­da sto­so­wa­na pod­czas two­rze­nia na­rzę­dzi psy­cho­lo­gicz­nych
  • wa­li­da­cja (rynek pracy)
  • wa­li­da­cja (sy­stem kwa­li­fi­ka­cji)
  • wa­li­da­cja (tech­ni­ka)

Wikipedia


walidacyjny

→ wa­li­da­cja


SJP.pl

Patrz:

walidacja

walidator

pro­gram kom­pu­te­ro­wy spraw­dza­ją­cy po­praw­ność da­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pro­gram spraw­dza­ją­cy po­praw­ność do­ku­men­tu o okre­ślo­nej skład­ni;

Wiktionary

Wa­li­da­tor – pro­gram spraw­dza­ją­cy po­praw­ność do­ku­men­tu o okre­ślo­nej skład­ni. Wa­li­da­to­ry stały się na tyle po­pu­lar­ną usłu­gą, że niek­tó­re z nich ewo­lu­o­wa­ły w mul­ti­wa­li­da­to­ry prze­pro­wa­dza­ją­ce kilka wa­rian­tów wa­li­da­cji jed­no­cze­śnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­li­da­tor nie zna­lazł błę­dów w ko­dzie XML.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈdatɔr, AS: valʹidator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walidować ndk.

Wiktionary


walidować

1. badać (zba­dać) od­po­wied­niość, traf­ność lub do­kład­ność cze­goś;
2. na­da­wać (nadać) pra­wo­moc­ność do­ku­men­to­wi urzę­do­we­mu


SJP.pl


waligóra

1. ba­śnio­wy ol­brzym, mo­gą­cy unieść lub prze­wró­cić górę; Wa­li­gó­ra;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: męż­czyz­na o po­tęż­nej bu­do­wie ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. si­łacz uno­szą­cy lub prze­wra­ca­ją­cy góry

Wiktionary

Wa­li­gó­ra (niem. "He­i­del­berg") – naj­wyż­szy szczyt Gór Su­chych i jed­no­cze­śnie ca­łych Gór Ka­mien­nych (933,88 lub 936 m n.p.m.), le­żą­cy od­po­wied­nio w ich pół­noc­nej i środ­ko­wej czę­ści. Jest jedną z naj­wyż­szych gór Su­de­tów Środ­ko­wych.

Uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu i bu­do­wa ge­o­lo­gicz­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈɡura, AS: valʹigura

Wiktionary


waligórski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Wa­li­gór­ski – ge­ne­rał
  • An­drzej Wa­li­gór­ski – poeta, sa­ty­ryk
  • An­drzej Wa­li­gór­ski – an­tro­po­log kul­tu­ry, afry­ka­ni­sta
  • Ewa­ryst Wa­li­gór­ski – po­li­tyk
  • Te­o­fil Wa­li­gór­ski – po­li­tyk

Wikipedia


walijczyk

po­tocz­nie: pies rasy sprin­ger spa­niel wa­lij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Walii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲijt͡ʃɨk, AS: valʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walia ż.

:: fż. Walijka ż.

 przym. walijski

Wiktionary


walijka

po­tocz­nie: sucz­ka rasy sprin­ger spa­niel wa­lij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Walii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walia ż.

:: fm. Walijczyk mos.

 przym. walijski

Wiktionary


walijski

zwią­za­ny z Walią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Walią, do­ty­czą­cy Walii

 (1.2) zwią­za­ny z Wa­liss, do­ty­czą­cy Wa­lissfakt.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wa­lij­ski (1.1); język z grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich, któ­rym po­słu­gu­je się ponad 600 tys. miesz­kań­ców Walii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲijsʲci, AS: valʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walia ż., Walijka ż., Walijczyk mos., walijskość ż.

Wiktionary


walijskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem wa­lij­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem wa­lij­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku wa­lij­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: valʹii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


walijskość

→ wa­lij­ski


SJP.pl

Patrz:

walijski

walim

za­rząd­ca wi­la­je­tu w Tur­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Walim – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Walim
  • Walim – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Stara Kor­ni­ca
  • Walim – sta­cja ko­le­jo­wa we wsi Walim
  • Walim Dolny

Wikipedia


walimianin

miesz­ka­niec Wa­li­mia (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


walimianka

miesz­kan­ka Wa­li­mia (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


walimski

→ Walim


SJP.pl

Patrz:

Walim

walina

ami­nok­was eg­zo­gen­ny, skład­nik bia­łek ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, kwas ami­no­i­zo­wa­le­ria­no­wy;

 (1.2) daw. zwa­lo­ny gruz

Wiktionary

Wa­li­na (nazwa skró­to­wa Val, V) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ami­nok­was eg­zo­gen­ny, ko­do­wa­ny przez ko­do­ny GUU, GUC, GUA oraz GUG.

Jest ami­nok­wa­sem nie­po­lar­nym o ali­fa­tycz­nym, roz­ga­łę­zio­nym łań­cu­chu bocz­nym -CH-(CH3)2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ser edam­ski tłu­sty za­wie­ra wa­li­nę i ala­ni­nę.

Wiktionary


waliska

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­li­ska – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Wa­li­ska – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie La­to­wicz

Wikipedia


walisneria

ro­śli­na wodna ży­ją­ca w wo­dach słod­kich; ho­do­wa­na w ak­wa­riach; nu­rza­niec


SJP.pl


waliszewice

Wa­li­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


waliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­li­szew­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 2273 osoby.
  • An­drzej Wa­li­szew­ski (ur. 1955) – pol­ski po­li­tyk, wi­ce­wo­je­wo­da ślą­ski;
  • Fe­liks Wa­li­szew­ski (14??–1526) – stol­nik łę­czyc­ki w la­tach 1520–1526;
  • Ka­zi­mierz Wa­li­szew­ski (1849–1935) – pol­ski i fran­cu­ski hi­sto­ryk, pi­sarz i pu­bli­cy­sta;
  • Krzysz­tof Wa­li­szew­ski (ur. 1981) – pol­ski eko­no­mi­sta;
  • Le­szek Wa­li­szew­ski (ur. 1953) – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca i me­ne­dżer;
  • Sta­ni­sław Wa­li­szew­ski (XVI wiek) – poseł ziemi do­brzyń­skiej na sejm 1576/1577 roku;
  • Wło­dzi­mierz Wa­li­szew­ski (1934–2013) – pol­ski ma­te­ma­tyk;
  • Zyg­munt Wa­li­szew­ski (1897–1936) – pol­ski ma­larz i ry­sow­nik.

Wikipedia


waliza

duża wa­liz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. wa­liz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­ży­łaś już szla­frok do wa­li­zy?

 (1.1) Gdzie się pan pchasz z tą wa­li­zą?

 (1.1) Chyba nie weź­miesz tych wszyst­kich waliz ze sobą do po­cią­gu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walizeczka ż., walizka

 przym. walizkowy

Wiktionary


walizeczka

zdrob­nie­nie od: wa­liz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od wa­liz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈzɛt͡ʃka, AS: valʹizečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waliza ż., walizka ż.

 przym. walizkowy

Wiktionary


walizka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj torby po­dróż­nej w for­mie sztyw­ne­go pro­sto­pa­dło­ścia­nu z uchwy­tem;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. brzuch

Wiktionary

Wa­liz­ka – prze­no­śne opa­ko­wa­nie na bagaż, uży­wa­ne naj­czę­ściej w trak­cie po­dró­ży. W kształ­cie zbli­żo­na jest do pła­skie­go pro­sto­pa­dło­ścia­nu z za­o­krą­glo­ny­mi kra­wę­dzia­mi. Skła­da się z dwóch ru­cho­mych wzglę­dem sie­bie czę­ści, po­łą­czo­nych za­wia­sa­mi.

Wa­liz­ki wy­ko­ny­wa­ne są z róż­nych ma­te­ria­łów: tka­ni­ny, two­rzy­wa sztucz­ne­go, skóry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało mi się spa­ko­wać wszyst­kie rze­czy tylko w jedną małą wa­liz­kę.

 (1.2) Gruby, wcią­gnij wa­liz­kie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲiska, AS: valʹiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. walizeczka ż.

:: zgrub. waliza ż.

 przym. walizkowy

Wiktionary


walizkownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce wyt­wa­rza­nia lub sprze­da­wa­nia wa­li­zek

Wiktionary


walizkowy

przy­miot­nik od: wa­liz­ka


SJP.pl


walić

1. bu­rzyć, roz­wa­lać, oba­lać;
2. po­tocz­nie:
a) ude­rzać, stu­kać, ło­mo­tać;
b) rzu­cać, strze­lać, tra­fiać;
c) wy­bu­chać;
d) iść gro­mad­nie, w wiel­kiej masie; pę­dzić tłum­nie;
e) wy­do­by­wać się, sypać, bu­chać itp.;
f) mówić bez ogró­dek, wprost;
3. walić się:
a) roz­pa­dać się, gro­zić za­wa­le­niem;
b) po­tocz­nie: bić się, ro­zbi­jać się; bić się naw­za­jem;
c) po­tocz­nie: spa­dać, osy­py­wać się, osu­wać się;
d) po­tocz­nie: kłaść się cięż­ko, upa­dać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wal­nąć)

 (1.1) pot. wy­do­by­wać nagły, gło­śny, do­no­śny dźwięk z in­stru­men­tu

 (1.2) pot. strze­lać z broni

 (1.3) pot. o ude­rze­niach pio­ru­na ude­rzać

 (1.4) pot. rzu­cać coś gwał­tow­nie, byle jak lub byle gdzie

 (1.5) pot. mówić coś wprost, do­sad­nie

 (1.6) pot. robić coś nie­de­li­kat­nie, zde­cy­do­wa­nie

 (1.7) pot. psuć się (o przed­mio­cie)

 (1.8) pot. za­bi­jać

 (1.9) pot. kraść

 (1.10) pot. prze­wra­cać coś

 (1.11) pot. wy­do­by­wać się skądś w du­żych ilo­ściach, gwał­tow­nie

 (1.12) pot. prze­mie­szczać się szyb­ko i zde­cy­do­wa­nie, zwła­szcza tłum­nie

 (1.13) pot. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy jako stro­na ak­tyw­na

 (1.14) pot. grub. wy­dzie­lać nie­przy­jem­ny za­pach

 (1.15) pot. pić al­ko­hol

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wal­nąć)

 (2.1) pot. mocno coś lub kogoś ude­rzać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny walić się (dk. wal­nąć się)

 (3.1) posp. bić sie­bie sa­me­go

 (3.2) bić się naw­za­jem

 (3.3) upa­dać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny walić się (dk. brak)

 (4.1) po­pa­dać w ruinę

 (4.2) wulg. iść precz, zo­sta­wić kogoś w spo­ko­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Całą wczo­raj­szą noc wa­li­ły pio­ru­ny.

 (1.5) Nie cac­kaj się. Wal pro­sto z mostu.

 (1.11) Jak się do­brze pali, to dym po­wi­nien walić drzwia­mi i okna­mi.

 (1.12) Le­piej wyjdź­my po cichu. Nie mu­si­my walić środ­kiem sali.

 (1.13) Chciał­bym ją mieć dla sie­bie i walić ją co wie­czór.

 (1.14) Nie lubię z nim gadać, strasz­nie mu wali z gęby.

 (1.15) Wczo­raj wa­li­li­śmy wódę do późna w nocy.

 (3.3) Wi­dzia­łem, jak od ude­rze­nia pio­ru­na drze­wo wali się na zie­mię.

 (4.1) Ten stary dom się wali już.

 (4.1) Ponad trzy­dzie­ści lat temu si­no­log tłu­ma­czył rów­nież ak­tu­al­ność dzie­ła Kon­fu­cju­sza: Czy­ta­jąc go, można od­na­leźć w jego lęku jakby echo obaw, które od­czu­wa­my obec­nie na Za­cho­dzie – po­czu­cie, że ży­je­my w świe­cie, który się wali.

 (4.2) Wal się, cioto! Nie bę­dziesz obra­żał mojej matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalʲit͡ɕ, AS: valʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walenie n., walnięcie n., zwał mrz.

 przym. walnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) strzelać, uderzać, rąbać

 (1.7) psuć się

 (1.8) zabijać, mordować, ubijać

 (1.9) kraść

 (1.10) wywracać, obalać

 (1.11) bić

 (1.13) rżnąć, bzykać, dymać

 (2.1) uderzać, rąbać, wbijać

 (3.1) bić się, tłuc się

 (3.2) bić się, tłuc się

 (3.3) fikać, obalać się

 (4.2) spierdalać, wypierdalać

Wiktionary


waliński

naz­wi­sko


SJP.pl


walk

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: walka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Valka – mia­sto na Łot­wie.
  • Valga – mia­sto w Esto­nii.
  • Valka – okręg w pół­noc­nej Łot­wie.
  • Valga War­rior – estoń­ski klub pił­kar­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: valk, AS: valk

Wiktionary


walka

1. zor­ga­ni­zo­wa­ne dzia­ła­nia mi­li­tar­ne wro­gich wojsk; bitwa, star­cie, wojna
2. zma­ga­nia prze­ciw­ni­ków, spor­tow­ców
3. dzia­ła­nia w celu zlik­wi­do­wa­nia cze­goś ne­ga­tyw­ne­go lub uzy­ska­nia cze­goś po­zy­tyw­ne­go
4. kon­fron­ta­cja sprzecz­nych sta­no­wisk, in­te­re­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) si­ło­we lub zbroj­ne roz­strzy­ga­nie kon­flik­tu

 (1.2) przen. zma­ga­nie z czymś, zwal­cza­nie cze­goś

 (1.3) sport. mecz bok­ser­ski lub mecz in­ne­go spor­tu kon­tak­to­we­go

Wiktionary

Walka – po­ję­cie wie­loz­nacz­ne, oz­na­cza­ją­ce kon­fron­ta­cję i zma­ga­nia jed­no­stek, zbio­ro­wo­ści czy sił. Czę­sto za­mien­nie używa się ta­kich pojęć jak "kon­flikt", "wojna", "kon­ku­ren­cja", "spór", "ry­wa­li­za­cja", mają one jed­nak od­mien­ny za­kres zna­cze­nio­wy.

Walka jest jed­nym z pod­sta­wo­wych za­cho­wań istot ży­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sto­li­cy kraju wy­bu­chły walki po­mię­dzy ry­wa­li­zu­ją­cy­mi ze sobą przy­wód­ca­mi re­be­lian­tów.

 (1.1) W shōnenach naj­bar­dziej lubię sceny walk.

 (1.2) W ame­ry­kań­skiej po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej naj­waż­niej­sza jest obec­nie walka z ter­ro­ryz­mem.

 (1.2) Ko­larz na wy­ści­gu toczy walkę nie tylko z ry­wa­la­mi, ale też z bólem i włas­ny­mi sła­bo­ścia­mi.

 (1.3) Walka An­drze­ja Go­ło­ty z Len­nok­sem Le­wi­sem skoń­czy­ła się już w pier­wszej run­dzie no­ka­u­tem pol­skie­go bok­se­ra.

 (1.3) Na dzi­siej­szą galę boksu w Las Vegas prze­wi­dzia­ne są czte­ry walki, wśród nich o pas mi­strza świa­ta fe­de­ra­cji WBF.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalka, AS: valka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleczność ż., walczerz m., walczenie n., powalczenie n., zwalczanie n., zwalczenie n.

 czas. wywalczyć, walczyć ndk., powalczyć dk., zwalczać ndk., zwalczyć dk.

 przym. waleczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojna, konflikt, starcie, potyczka, bój, wojowanie

 (1.2) zmaganie

 (1.3) starcie, mecz

Wiktionary


walker

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­ker – ame­ry­kań­sko-mek­sy­kań­sko-hisz­pań­ski film dra­ma­tycz­ny z 1987 roku
  • Wal­ker – pol­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z 2004 w re­ży­se­rii Ma­cie­ja Dej­cze­ra
  • Straż­nik Tek­sa­su, (Wal­ker, Texas Ran­ger) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1993
  • Wal­ker – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2021
  • Wal­ker – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Mono
  • Wal­ker – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Linn
  • Wal­ker – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Li­ving­ston
  • Wal­ker – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Kent
  • Wal­ker – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • Wal­ker – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ver­non
  • Wal­ker (ang. Wal­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Fa­ul­kner
  • Wal­ker (ang. Wal­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Fran­klin

Wikipedia


walkie-talkie

[czy­taj: łoki-toki] mały ra­dio­te­le­fon słu­żą­cy do po­ro­zu­mie­wa­nia się na nie­wiel­ką od­le­głość


SJP.pl

Wal­kie-tal­kie – ra­dio­te­le­fon słu­żą­cy do dwu­kie­run­ko­wej łącz­no­ści (pół­du­pleks) w tech­no­lo­gii "na­ci­śnij i mów" mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi, wy­po­sa­żo­ny­mi w iden­tycz­ne lub kom­pa­ty­bil­ne ze sobą urzą­dze­nia, bez poś­red­nict­wa sieci ra­dio­te­le­fo­nicz­nej. Wal­kie-tal­kie uży­wa­ny obec­nie jest urzą­dze­niem oso­bi­stym, głów­nie w po­sta­ci wie­lo­ka­na­ło­we­go (8–25 ka­na­łów) prze­no­śne­go kie­szon­ko­we­go ra­dio­te­le­fo­nu. Ze wzglę­du na małą moc na­daj­ni­ka (0,1–0,5 W) wal­kie-tal­kie ma mały za­sięg wy­no­szą­cy mak­sy­mal­nie do kilku ki­lo­me­trów.

Wikipedia


walkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Wal­kie­wicz-Pie­trzy­kow­ska – pol­ska che­micz­ka fi­zycz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi mo­le­ku­lar­ny­mi
  • Bog­dan Wal­kie­wicz (ur. 1960) – pol­ski ar­che­o­log, ku­stosz, ko­lek­cjo­ner, mo­de­larz i faj­czarz
  • Eu­ge­niusz Wal­kie­wicz (1880–1946) – pol­sko-ame­ry­kań­ski or­ga­ni­sta, muzyk ko­ściel­ny i kom­po­zy­tor
  • Fe­liks Wal­kie­wicz (1869–1926) – pol­ski gra­fik
  • Grze­gorz Wal­kie­wicz – pol­ski pre­zbi­ter rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Jacek Wal­kie­wicz (ur. 1962) – pol­ski psy­cho­log, mówca mo­ty­wa­cyj­ny i in­spi­ra­cyj­ny, tre­ner i men­tor
  • Ka­ta­rzy­na Wal­kie­wicz – pol­ski le­karz zaj­muj­mi­ją­cy się ba­da­nia­mi tu­mo­rów prze­wo­du po­kar­mo­we­go
  • Le­szek Józef Wal­kie­wicz (ur. 1938) – pol­ski dzien­ni­karz, fo­to­re­por­ter i pe­da­gog
  • Ma­ciej Wal­kie­wicz – pol­ski le­karz i psy­cho­log, na­u­ko­wiec
  • Mie­czy­sław Wal­kie­wicz (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk, le­karz, poseł na Sejm
  • Mi­chał Wal­kie­wicz (ur. 1985) – pol­ski kry­tyk fil­mo­wy i dzien­ni­karz
  • Wie­sław Wal­kie­wicz (ur. 1949) – pol­ski hi­sto­ryk i ba­dacz sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych

Wikipedia


walkiria

(mi­to­lo­gia nor­dyc­ka) wy­słan­nicz­ka boga Odyna, opie­kun­ka wo­jow­ni­ków prze­by­wa­ją­cych w Wal­hal­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­germ. każda z pom­niej­szych bogiń nor­dyc­kich, córek Odyna, przed­sta­wia­nych jako pię­kne dzie­wi­ce-wo­jow­nicz­ki do­sia­da­ją­ce skrzyd­la­tych koni lub wil­kow;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­ki­rie – bo­gi­nie z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej
  • Wal­ki­ria – opera Ri­char­da Wa­gne­ra
  • Ope­ra­cja Wal­ki­ria – plan prze­ję­cia wła­dzy po śmier­ci Hit­le­ra
  • Wal­ki­ria – ame­ry­kań­ski dra­mat hi­sto­rycz­ny z 2008 r. w re­ży­se­rii Bry­a­na Sin­ge­ra
  • Wal­ki­rie – po­wieść Paula Co­el­ha z 1992
  • Wal­ki­ria – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska sa­mo­bież­na wy­rzut­nia ra­kie­to­wa opra­co­wa­na w 1980
  • XB-70 Wal­ki­ria – ame­ry­kań­ski naddź­wię­ko­wy sa­mo­lot ek­spe­ry­men­tal­ny z po­cząt­ku lat 60. XX wieku

Wikipedia


walkman

[czy­taj: łok­men] prze­no­śny odt­wa­rzacz kaset ma­gne­to­fo­no­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. mały, prze­no­śny ma­gne­to­fon ka­se­to­wy lub ra­dio­ma­gne­to­fon wy­po­sa­żo­ny w słu­chaw­ki;

Wiktionary

Walk­man – prze­no­śny, zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ny odt­wa­rzacz kaset ma­gne­to­fo­no­wych, od­por­ny na wstrzą­sy. Więk­szość mo­de­li nie po­sia­da­ła gło­śni­ków, lecz ist­nie­ją rów­nież wy­jąt­ki z małym gło­śni­kiem umoż­li­wia­ją­cym słu­cha­nie bez uży­cia słu­cha­wek. Nazwa Walk­man jest zna­kiem to­wa­ro­wym firmy Sony, lecz po­pu­lar­nie "walk­ma­na­mi" na­zy­wa się także odt­wa­rza­cze in­nych firm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc po­cią­giem, wolę po­czy­tać książ­kę niż słu­chać walk­ma­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwɔkmɛ̃n, AS: u̯okmẽn

Wiktionary


walkower

przyz­na­nie zwy­cię­stwa dru­ży­nie lub za­wod­ni­ko­wi z po­wo­du nie­sta­wie­nia się prze­ciw­ni­ka (bądź dru­ży­ny prze­ciw­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. przyz­na­nie zwy­cię­stwa z po­wo­du nie­o­bec­no­ści prze­ciw­ni­ka, jego wy­co­fa­nia się lub dysk­wa­li­fi­ka­cji;

Wiktionary

Wal­ko­wer ( walk-over, po­tocz­nie: łatwa wy­gra­na) – w spor­cie to przyz­na­nie zwy­cię­stwa jed­nej z ry­wa­li­zu­ją­cych stron z po­wo­du braku prze­ciw­ni­ka, jego wy­co­fa­nia się z za­wo­dów, tur­nie­ju lub dysk­wa­li­fi­ka­cji (np. za wy­stęp w dru­ży­nie nie­u­praw­nio­ne­go za­wod­ni­ka, sto­so­wa­nie do­pin­gu lub inne na­ru­sze­nia re­gu­la­mi­nów za­wo­dów jak np. nie­od­po­wied­nie za­cho­wa­nie ki­bi­ców dru­ży­ny pod­czas za­wo­dów spor­to­wych). Sto­so­wa­nym w Pol­sce skró­tem oz­na­cza­ją­cym wal­ko­wer jest „wo”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wło­ska za­wod­nicz­ka od­da­ła mecz wal­ko­we­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈkɔvɛr, AS: valkover

Wiktionary


walkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wal­ko­wiak
  • Da­nie­la Wal­ko­wiak
  • David Wal­ko­wiak
  • Elż­bie­ta Wal­ko­wiak-Grześ­czyk
  • Ma­ciej Wal­ko­wiak
  • Roger Wal­ko­wiak

Wikipedia


walkowice

Wal­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków.

Wikipedia


walkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


walkusz

naz­wi­sko


SJP.pl


walków

zdrob­nie­nie od: Wa­len­ty (imię mę­skie)


SJP.pl

Wal­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Osja­ków, nad rzeką Wartą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go. Na te­re­nie wsi Wal­ków przez wiele lat pro­wa­dzo­ne były prace wy­ko­pa­li­sko­we przez Mu­ze­um Ziemi Wie­luń­skiej.

Wikipedia


wallace

[czy­taj: łolis] naz­wi­sko, m.in. Wil­liam Wal­la­ce (1270-1305) - szkoc­ki bo­ha­ter na­ro­do­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­la­ce – szkoc­kie naz­wi­sko i nazwa klanu
  • Wal­la­ce Oli­ve­i­ra dos San­tos – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Al­fred Rus­sel Wal­la­ce – bry­tyj­ski bio­log, nie­za­leż­nie od Ka­ro­la Dar­wi­na za­pro­po­no­wał te­o­rię ewo­lu­cji w kon­sek­wen­cji do­bo­ru na­tu­ral­ne­go
  • Ben Wal­la­ce – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz wy­stę­pu­ją­cy w lidze NBA
  • Ge­or­ge Wal­la­ce (1919–1998) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, trzy­krot­ny gu­ber­na­tor stanu Ala­ba­ma, obroń­ca se­gre­ga­cji ra­so­wej
  • Henry Wal­la­ce (1888–1965) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, 33 wi­ce­pre­zy­dent Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Ras­he­ed Wal­la­ce – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz wy­stę­pu­ją­cy w lidze NBA
  • Ri­chard Wal­la­ce (1818–1890) – bry­tyj­ski mi­lio­ner, ko­lek­cjo­ner sztu­ki
  • Wil­liam Wal­la­ce (1270–1305) – przy­wód­ca szkoc­kie­go pow­sta­nia prze­ciw­ko an­giel­skim rzą­dom Ed­war­da I Dłu­go­no­gie­go
  • Wil­liam Vin­cent Wal­la­ce (1812–1865) – ir­landz­ki kom­po­zy­tor, skrzy­pek i pia­ni­sta
  • Wal­la­ce – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Santa Rosa
  • Wal­la­ce – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Ca­la­ve­ras

Wikipedia


wallacea

re­gion zo­o­ge­o­gra­ficz­ny, le­żą­cy po­mię­dzy kra­i­na­mi orien­tal­ną i au­stra­lij­ską


SJP.pl


wallek

naz­wi­sko


SJP.pl


wallek-walewski

naz­wi­sko, np. Bo­le­sław Wal­lek-Wa­lew­ski (1885-1944), dy­ry­gent, kom­po­zy­tor i pe­da­gog mu­zycz­ny


SJP.pl


wallenrod

bo­ha­ter po­wie­ści po­e­tyc­kiej "Kon­rad Wal­len­rod" Adama Mic­kie­wi­cza


SJP.pl


wallenrodyzm

dy­wer­sja, wcie­le­nie się w sze­re­gi wroga w celu zni­szcze­nia go od wew­nątrz; wa­len­ro­dyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­stę­po­wa­nie po­le­ga­ją­ce na po­zor­nym współ­dzia­ła­niu z wro­giem w celu po­ko­na­nia go;

Wiktionary

Wal­len­ro­dyzm – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się z po­wie­ści po­e­tyc­kiej Adama Mic­kie­wi­cza za­ty­tu­ło­wa­nej "Kon­rad Wal­len­rod" i oz­na­cza­ją­ce czło­wie­ka, który po­słu­gu­je się pod­stę­pem i zdra­dą dla re­a­li­za­cji wznio­słe­go i szla­chet­ne­go celu.

Na­pi­sa­na w 1828 roku po­wieść Mic­kie­wi­cza wpro­wa­dza­ła bo­ha­te­ra, który cho­ciaż z na­tu­ry ho­no­ro­wy, zde­cy­do­wał się na po­słu­że­nie się pod­stę­pem w celu zbli­że­nia się do wroga i wy­war­cia na nim zem­sty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem pro­pa­gan­da stanu wo­jen­ne­go nie wa­ha­ła się su­ge­ro­wać wal­len­ro­dyz­mu ge­ne­ra­ła Ja­ru­zel­skie­go i jego ekipy oca­le­nia na­ro­do­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: va.lɛn'rɔ.dɨsm̥|va.lɛn'rɔ.dɨzm

Wiktionary


wallenrodyzować

uda­wać współ­pra­cę z wro­giem w celu po­ko­na­nia go; wa­len­ro­dy­zo­wać


SJP.pl


wallenstein

[czy­taj: WAlensztajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­brecht von Wal­len­ste­in – cze­ski po­li­tyk
  • Al­fred Wal­len­ste­in – ame­ry­kań­ski dy­ry­gent i wio­lon­cze­li­sta
  • Wal­len­ste­in – nie­miec­ki ze­spół gra­ją­cy rock elek­tro­nicz­ny
  • Wal­ler­ste­in

Wikipedia


wallhack

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. gry­komp. ro­dzaj che­a­ta, umoż­li­wia­ją­ce­go wi­dze­nie prze­ciw­ni­ków przez ścia­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wallhacz mos./mrz./mzw.

Wiktionary


wallombrozjanie

męski zakon ka­to­lic­ki w ra­mach ro­dzi­ny za­ko­nów be­ne­dyk­tyń­skich


SJP.pl


wallombrozjanin

czło­nek za­kon­ne­go zgro­ma­dze­nia kon­tem­pla­cyj­ne­go jed­nej z kon­gre­ga­cji be­ne­dyk­tyń­skich


SJP.pl


wallota

po­cho­dzą­ca z Afry­ki ro­śli­na z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, upra­wia­na w do­nicz­kach ze wzglę­du na duże lej­ko­wa­te kwia­ty


SJP.pl

Wal­lo­ta ("Cyr­tant­hus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je 55–59 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej i środ­ko­wo-wschod­niej Afry­ce, na pół­no­cy się­ga­jąc po Sudan. Rosną na kli­fach, ska­łach, ka­mie­ni­stych lub tra­wia­stych sto­kach, także w za­ro­ślach.

Wikipedia


walmowy

dach wal­mo­wy - dach pow­sta­ją­cy przez za­stą­pie­nie trój­kąt­nych ścian szczy­to­wych w dachu dwu­spa­do­wym trój­kąt­ny­mi po­ła­cia­mi da­cho­wy­mi; dach czte­ro­spa­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bud. (o dachu) czte­ro­spa­do­wy, czte­ro­po­ła­cio­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czterospadowy

Wiktionary


walniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wal­nie


SJP.pl


walniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: walny


SJP.pl


walnięcie

ude­rzyć z dużą siłą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wal­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. walnięty

 czas. walić

Wiktionary


walnięty

ude­rzyć z dużą siłą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walnięcie n., walenie n.

 czas. walnąć dk., walić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopnięty, pieprznięty, stuknięty

Wiktionary


walny

1. do­ty­czą­cy wszyst­kich człon­ków ja­kiejś spo­łecz­no­ści, or­ga­ni­za­cji, ja­kie­goś sto­wa­rzy­sze­nia itp., np. walny zjazd;
2. roz­strzy­ga­ją­cy, de­cy­du­ją­cy, np. walna bitwa;
3. ma­ją­cy dużą wagę, np. walny udział; znacz­ny, istot­ny;
4. sejm walny - w daw­nej Pol­sce: naj­wyż­szy organ usta­wo­daw­czy pań­stwa zło­żo­ny z króla, se­na­tu i izby po­sel­skiej;
5. do­li­na walna - do­li­na gór­ska bie­gną­ca od grani głów­nej aż do pod­nó­ża gór


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogól­ny, po­wszech­ny

 (1.2) ma­ją­cy de­cy­du­ją­ce zna­cze­nie

 (1.4) an­ga­żu­ją­cy znacz­ne siły wojsk

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Prze­wi­dy­wa­ła ona prze­pro­wa­dze­nie wal­nej bitwy z armią ro­syj­ską na linii rzek: Orzyc, Narew, Wisła, Wieprz i na linii Lwowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalnɨ, AS: valny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. walnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólny, powszechny

 (1.2) istotny, znaczny, ważny, decydujący

Wiktionary


walnąć

ude­rzyć z dużą siłą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. walić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|walić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­rzu­cił ra­mio­na do przo­du, ude­rzył Pozma w pierś, wal­nął pię­ścią w twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: valnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. walnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachnąć, chlasnąć, gruchnąć, huknąć, łupnąć, palnąć, przydzwonić, przyfasolić, przyłożyć, przypieprzyć, puknąć, razić, rąbnąć, trzasnąć, uderzyć, zasunąć, zdzielić, uderzyć, palnąć, wulg. jebnąć, wulg. pierdolnąć, wulg. przyjebać, wulg. przypierdolić

Wiktionary


waloch

naz­wi­sko


SJP.pl


walon

miesz­ka­niec Wa­lo­nii (re­gio­nu w Bel­gii); Wa­loń­czyk


SJP.pl


walonek

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lon­ka, fil­ców­ka


SJP.pl


walonia

re­gion au­to­no­micz­ny w po­łud­nio­wej Bel­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Bel­gii

 (1.2) geogr. adm. jeden z trzech re­gio­nów fe­de­ral­nych Bel­gii

 (1.3) geogr. jęz. ob­szar ję­zy­ka wa­loń­skie­go w Bel­gii

 (1.4) geogr. jęz. re­gion ję­zy­ka fran­cu­skie­go, jeden z czte­rech re­gio­nów ję­zy­ko­wych Bel­gii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­lo­nia – jeden z trzech re­gio­nów fe­de­ral­nych
  • Wa­lo­nia-Bruk­se­la – dawna nazwa Fran­cu­skiej Wspól­no­ty Bel­gii
  • Wa­lo­nia pi­kar­dyj­ska – re­gion z ję­zy­kiem pi­kar­dyj­skim
  • Wal­lo­nia
  • Wa­lo­no­wie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Walon mos., Walończyk mos., Walonka ż., waloński mrz.

 przym. waloński

Wiktionary


walonka

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lo­nek, fil­ców­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walonia ż., waloński mrz.

:: fm. Walon mos., Walończyk mos.

 przym. waloński

Wiktionary


walonkarski

do­ty­czą­cy pro­duk­cji wa­lon­ków


SJP.pl


walonki

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lo­nek, fil­ców­ka


SJP.pl

Wa­lon­ki ( ва́ленки) – cie­płe obu­wie do po­ło­wy łydki (cza­sem do kolan).

Two­rzo­ne są z gru­be­go filcu, tzw. woj­ło­ku, for­mo­wa­ne­go z wielu warstw przy uży­ciu pary i spe­cjal­ne­go kloc­ka, słu­żą­ce­go do na­da­wa­nia kształ­tu. Spód jest pow­le­ka­ny gumą. W wer­sji nie­gu­mo­wej po­desz­wy mogą być uży­wa­ne jak skar­pe­ta, na­kła­da się na nie wtedy „wła­ści­we” obu­wie.

Wikipedia


walor

1. za­le­ta, po­zy­tyw­na cecha;
2. pa­pier war­to­ścio­wy;
3. w sztu­ce: różny sto­pień na­tę­że­nia barwy i cie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha wy­róż­nia­ją­ca, szcze­gól­nie po­zy­tyw­na

 (1.2) pa­pier war­to­ścio­wy

 (1.3) szt. różny sto­pień na­tę­że­nia barwy i cie­nia; barwa za­leż­na od oś­wiet­le­nia i są­siedzt­wa przed­sta­wia­ne­go obiek­tu

Wiktionary

Walor – w ma­lar­stwie jas­ność barwy, na­tę­że­nie świa­tła wzglę­dem cie­nia (ilość jas­no­ści i ciem­no­ści), jaka za­war­ta jest w tonie ko­lo­ry­stycz­nym.

Walor wiąże się z po­czu­ciem cię­ża­ru ko­lo­ru, po­nie­waż barwy i od­cie­nie jasne są lek­kie i ulot­ne, a ciem­ne spra­wia­ją wra­że­nie cięż­ko­ści i ma­syw­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­roz­ma­wiaj­my dziś o wszyst­kich wa­lo­rach, jak też uchy­bie­niach tego no­we­go filmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɔr, AS: valor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waloryzowanie n., zwaloryzowanie n., waloryzacja ż.

 czas. waloryzować ndk., zwaloryzować dk.

 przym. waloryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cnota, korzyść, plus, przymiot, wartość, zaleta, znaczenie

Wiktionary


walorowy

→ walor


SJP.pl

Patrz:

walor

waloryzacja

zmia­na war­to­ści bezwz­ględ­nej wy­pła­ca­ne­go zo­bo­wią­za­nia pie­nięż­ne­go na sku­tek zmia­ny siły na­byw­czej pie­nią­dza


SJP.pl

Wa­lo­ry­za­cja – za­sa­da praw­na, która okre­śla, że w razie zmia­ny siły na­byw­czej pie­nią­dza po pow­sta­niu zo­bo­wią­za­nia, wie­rzy­ciel po­wi­nien otrzy­mać rów­no­war­tość eko­no­micz­ną (wyż­szą lub niż­szą) wie­rzy­tel­no­ści z chwi­li jej pow­sta­nia.

Za­sa­da wa­lo­ry­za­cji świad­czeń pie­nięż­nych jest wy­jąt­kiem od re­gu­ły no­mi­na­liz­mu uję­tej w art.

Wikipedia


waloryzacyjny

do­ty­czą­cy wa­lo­ry­za­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z wa­lo­ry­za­cją, do­ty­czą­cy wa­lo­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walor mrz., waloryzacja ż., waloryzowanie n.

 czas. waloryzować

Wiktionary


waloryzator

śro­dek uży­wa­ny w celu wy­wo­ła­nia kon­kret­nej oceny war­to­ści cze­goś u od­bior­cy


SJP.pl


waloryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­lo­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewaloryzowanie n., zwaloryzowanie n., walor m., waloryzacja ż.

 czas. waloryzować ndk., zwaloryzować dk.

 przym. waloryzacyjny

Wiktionary


waloryzować

zmie­niać war­tość bezwz­ględ­ną wy­pła­ca­ne­go zo­bo­wią­za­nia pie­nięż­ne­go na sku­tek zmia­ny siły na­byw­czej pie­nią­dza


SJP.pl


waloszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


waloszek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. wal­czyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk walcer

Wiktionary


walowate

o ce­chach wa­lo­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­ni­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków mor­skich z in­fra­rzę­du wa­le­ni;

Wiktionary

Wa­lo­wa­te, wie­lo­ry­by gład­ko­skó­re, wale gład­ko­skó­re, wie­lo­ry­by wła­ści­we (Ba­la­e­ni­dae) – ro­dzi­na mor­skich ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du wa­le­ni w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la), za­miesz­ku­ją­ce wszyst­kie oce­a­ny. Zapis ko­pal­ny sięga 23 mi­lio­nów lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­le­żą­ce do wa­lo­wa­tych że­ru­ją na wi­dło­no­gach i krylu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wal mzw.

Wiktionary


walowaty

o ce­chach wa­lo­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl


walończyk

miesz­ka­niec Wa­lo­nii (re­gio­nu w Bel­gii); Walon


SJP.pl


waloński

przy­miot­nik od: Wa­lo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­lo­nią lub Wa­lo­na­mi, do­ty­czą­cy Wa­lo­nii lub Wa­lo­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wa­loń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walonia ż., Walon mos., Walonka ż.

Wiktionary


walpole

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­po­le – mia­sto w Au­stra­lii Za­chod­niej
  • Wal­po­le – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Nor­folk
  • Wal­po­le – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Nor­folk
  • Wal­po­le – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Wal­po­le – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Wal­po­le (ang. Wal­po­le Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Nor­folk
  • Wal­po­le (ang. Wal­po­le Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Wal­po­le – miej­sco­wość w hrab­stwie Nor­folk (An­glia)
  • Wal­po­le – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)
  • Wal­po­le – miej­sco­wość w hrab­stwie Suf­folk (An­glia)
  • Wal­po­le (ród), z któ­re­go wy­wo­dzi­li się m.in.:
  • Ro­bert Wal­po­le (1676-1745) – bry­tyj­ski po­li­tyk,

Wikipedia


walproinowy

lwas wal­pro­i­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o sil­nym dzia­ła­niu prze­ciw­pa­dacz­ko­wym i prze­ciwdr­gaw­ko­wym


SJP.pl


walpurga

w tra­dy­cji ger­mań­skiej: noc z 30 kwiet­nia na 1 maja, noc du­chów, pod­czas któ­rej miał od­by­wać się sabat cza­row­nic; Wal­pur­gia, noc Wal­pur­gii, noc Wal­pur­gi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­bur­ga, Wal­pur­ga – imię żeń­skie
  • Wal­bur­ga, Wal­pur­ga – mnisz­ka ży­ją­ca w VIII wieku, świę­ta
  • noc Wal­pur­gi
  • Noc Wal­pur­gii - po­wieść Gu­sta­va Me­y­rin­ka
  • (256) Wal­pur­ga

Wikipedia


walpurgia

w tra­dy­cji ger­mań­skiej: noc z 30 kwiet­nia na 1 maja, noc du­chów, pod­czas któ­rej miał od­by­wać się sabat cza­row­nic; Wal­pur­ga, noc Wal­pur­gii, noc Wal­pur­gi


SJP.pl


walsall

mia­sto w An­glii


SJP.pl

Wal­sall – mia­sto w środ­ko­wej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie me­tro­po­li­tal­nym West Mid­lands, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Wal­sall, w ze­spo­le miej­skim Bir­ming­ham. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 70 775 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł skó­rza­ny, me­ta­lo­wy, lot­ni­czy, ma­szy­no­wy, che­micz­ny, elek­tro­tech­nicz­ny oraz elek­tro­nicz­ny.

Wikipedia


walsartan

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek o dzia­ła­niu prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wym


SJP.pl

Wal­sar­tan – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek kar­dio­lo­gicz­ny bę­dą­cy swo­i­stym, wy­biór­czym an­ta­go­ni­stą re­cep­to­ra an­gio­ten­sy­ny II (sar­ta­nem) typu AT1.

Wikipedia


walski

naz­wi­sko


SJP.pl


walt

[czy­taj: łolt] obce imię mę­skie


SJP.pl


walter

1. imię mę­skie;
2. [czy­taj: łol­ter] an­giel­skie imię mę­skie;
3. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wal­ter – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "wal­tan" i "heri" oz­na­cza­ją­cych „pa­no­wać” i „lud”. Imię to było znane w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce w for­mie Wal­cerz.

Wal­ter imie­ni­ny ob­cho­dzi: 8 kwiet­nia, 2 maja, 5 czerw­ca i 29 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wal­ter Kridl, re­cep­cjo­ni­sta z ho­te­lu „Kärntnerhof” usiadł za ladą i odru­cho­wo się­gnął po ga­ze­ty, które abo­no­wał wła­ści­ciel ho­te­lu pan Al­fred An­ha­u­ser.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walterowiec m., Walterówka ż.

 przym. Walterowy, walterowski

Wiktionary


walterek

zdrob­nie­nie od: Wal­ter (imię mę­skie)


SJP.pl


walterkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­ter­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walterostwo

Wal­ter z mał­żon­ką; Wal­te­ro­wie


SJP.pl


walterowie

Wal­ter z mał­żon­ką; Wal­te­ro­stwo


SJP.pl


walterowiec

[czy­taj: łol­te­ro­wiec] czło­nek pow­sta­łej w 1954 roku or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej, która miała za za­da­nie stwo­rze­nie w Pol­sce dru­żyn mło­dzie­żo­wych na wzór Wszechz­wiąz­ko­wej Or­ga­ni­za­cji Pio­nier­skiej imie­nia W.I. Le­ni­na


SJP.pl


walterowski

taki jak u Ste­fa­na Wal­te­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ste­fa­na Wal­te­ra


SJP.pl


walterowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­te­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


walters

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­ters – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fa­ri­ba­ult
  • Wal­ters – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Cot­ton
  • Wal­ters (ang. Wal­ters Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Stuts­man

Wikipedia


walterscotyzm

[czy­taj: wal­ter­sko­tyzm] wal­ter­sko­tyzm (czę­ściej);
1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla no­wo­żyt­nej po­wie­ści hi­sto­rycz­nej ma­ją­cy źró­dło w twór­czo­ści Wal­te­ra Scot­ta;
2. na­śla­dow­nict­wo po­wie­ści Wal­te­ra Scot­ta; wzo­ro­wa­nie się na spo­so­bie opi­sy­wa­nia przesz­ło­ści hi­sto­rycz­nej w ut­wo­rach Wal­te­ra Scot­ta


SJP.pl

Wal­ter­sco­tyzm, Wal­ter­sko­tyzm – nurt roz­wi­ja­ją­cy się w po­wie­ści hi­sto­rycz­nej w li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej XIX wieku pod wpły­wem twór­czo­ści szkoc­kie­go pi­sa­rza Wal­te­ra Scot­ta, au­to­ra ta­kich po­wie­ści, jak: Wa­ver­ley (1814), Rob Roy (1818), Ivan­hoe (1820).

Ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi tych po­wie­ści są: sze­ro­kie tło wy­da­rzeń spo­łecz­nych i na­ro­do­wych, oby­cza­jo­wych, na któ­rych autor umie­szcza swo­ich bo­ha­te­rów, uczest­ni­czą­cych w niez­wy­kle dy­na­micz­nej akcji.

Wikipedia


walterskotyzm

wal­ter­sco­tyzm (rzad­ko);
1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla no­wo­żyt­nej po­wie­ści hi­sto­rycz­nej ma­ją­cy źró­dło w twór­czo­ści Wal­te­ra Scot­ta;
2. na­śla­dow­nict­wo po­wie­ści Wal­te­ra Scot­ta; wzo­ro­wa­nie się na spo­so­bie opi­sy­wa­nia przesz­ło­ści hi­sto­rycz­nej w ut­wo­rach Wal­te­ra Scot­ta


SJP.pl


walther

[czy­taj: wol­ter] marka broni strze­lec­kiej i nie­miec­ki pro­du­cent broni


SJP.pl


walton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­ton – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Cass
  • Wal­ton – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Har­vey
  • Wal­ton – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Boone
  • Wal­ton – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Wal­ton – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Wal­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Wal­ton (ang. Wal­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Har­vey
  • Wal­ton (ang. Wal­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie La­bet­te
  • Wal­ton (ang. Wal­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sum­ner
  • Wal­ton (ang. Wal­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Eaton
  • Wal­ton (ang. Wal­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Wal­ton (ang. Wal­ton Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie De­la­wa­re

Wikipedia


waltornia

1. in­stru­ment dęty bla­sza­ny w kształ­cie zwi­nię­tej trzy­krot­nie rury, roz­sze­rza­ją­cej się na końcu; róg;
2. prze­no­śnie: czło­wiek otyły, ocię­ża­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny dęty bla­sza­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzysz­tof przez dwa lata uczył się grać na wal­tor­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈtɔrʲɲa, AS: valtorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waltornista m., waltornistka ż.

 przym. waltorniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) róg

Wiktionary


waltorniowy

przy­miot­nik od: wal­tor­nia


SJP.pl


waltornista

muzyk gra­ją­cy na wal­tor­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na wal­tor­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waltornia ż.

:: fż. waltornistka ż.

 przym. waltorniowy

Wiktionary


waltornistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na wal­tor­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na wal­tor­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waltornia ż., waltornista m.

Wiktionary


waltornistyka

sztu­ka gry na wal­tor­ni


SJP.pl


waltoś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Wal­toś (ur. 1938) – ma­larz i rzeź­biarz
  • Sta­ni­sław Wal­toś (ur. 1932) – praw­nik

Wikipedia


waltz

[czy­taj: walc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Chri­stoph Waltz – au­striac­ki aktor
  • Gu­sta­vus Waltz – nie­miec­ki śpie­wak
  • Hanna Gron­kie­wicz-Waltz – pol­ska po­li­tyk
  • Ian Waltz – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Ken­neth Waltz – ame­ry­kań­ski na­u­ko­wiec
  • Psy­cho­tic Waltz
  • The Black Waltz
  • The Last Waltz
  • Walc
  • Walz

Wikipedia


waluch

naz­wi­sko


SJP.pl


waluciara

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się nie­le­gal­nym hand­lem ob­cy­mi wa­lu­ta­mi


SJP.pl


waluciarski

przy­miot­nik od: wa­lu­ciarz


SJP.pl


waluciarstwo

zaj­mo­wa­nie się nie­le­gal­nym hand­lem ob­cy­mi wa­lu­ta­mi


SJP.pl


waluciarz

po­tocz­nie: czło­wiek nie­le­gal­nie hand­lu­ją­cy ob­cy­mi wa­lu­ta­mi; cink­ciarz, de­wi­ziarz


SJP.pl


waluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Waluk (VII wiek) – jeden z pier­wszych za­no­to­wa­nych w źró­dłach wład­ców sło­wiań­skich, przy­wód­ca lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej te­re­ny póź­niej­szej Ka­ryn­tii, uz­na­wa­ny za pier­wsze­go księ­cia pań­stwa ka­ran­tań­skie­go.

Waluk pa­no­wał rów­no­le­gle z Sa­mo­nem i około 630 roku przy­łą­czył się do jego związ­ku ple­mien­ne­go. Po upad­ku pań­stwa Sa­mo­na na­stęp­cy Wa­lu­ka zdo­ła­li za­cho­wać nie­za­leż­ność.

Wikipedia


walukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


walusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


waluta

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na w danym kraju;
2. mo­ne­ty i ban­kno­ty za­gra­nicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­mie­nial­ny śro­dek płat­ni­czy

 (1.2) bank. ofi­cjal­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na da­ne­go pań­stwa;

 (1.3) pot. łatwo wy­mie­nial­ny (w danym kraju) śro­dek płat­ni­czy (w Pol­sce np.: dolar, euro, daw. marka)

Wiktionary

Wa­lu­ta (wł. "va­lu­ta" „war­tość” z łac. "va­le­re" „być sil­nym, mieć moc”), jed­nost­ka mo­ne­tar­na – nazwa pie­nią­dza obo­wią­zu­ją­ce­go w danym pań­stwie.

Nazwę tę sto­su­je się prze­de wszyst­kim w kon­tek­ście wy­mia­ny mię­dzy­na­ro­do­wej.

Wa­lu­ta jest wtedy środ­kiem roz­li­cze­nio­wym (czyli mier­ni­kiem war­to­ści) oraz środ­kiem re­gu­lo­wa­nia płat­no­ści (na­leż­no­ści i zo­bo­wią­zań) w tran­sak­cjach mię­dzy­na­ro­do­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­lu­tą Ja­po­nii jest jen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈluta, AS: valuta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewalutowanie n., przewalutowywanie n., walutowanie n.

 czas. przewalutować dk., przewalutowywać ndk., walutować ndk.

 przym. walutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostka monetarna, jednostka pieniężna

Wiktionary


walutowy

przy­miot­nik od: wa­lu­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­lu­ty, zwią­za­ny z wa­lu­tą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaluˈtɔvɨ, AS: valutovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waluta ż., waluciarstwo n., waluciarz m., walutowanie n., przewalutowanie n.

 czas. walutować, przewalutować

 przym. waluciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewizowy

Wiktionary


waluś

1. zdrob­nie­nie od: Wa­len­ty (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wa­len­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Waluś (ur. 1953) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski uczest­nik olim­pij­czyk, trzy­krot­ny me­da­li­sta mi­strzostw Pol­ski
  • Ja­nusz Waluś (ur. 1953) – pol­ski emi­grant, za­bój­ca li­de­ra Po­łud­nio­wo­a­fry­kań­skiej Par­tii Ko­mu­ni­stycz­nej Chri­sa Ha­nie­go.
  • Mie­tall Waluś (ur. 1978) – pol­ski muzyk i wo­ka­li­sta roc­ko­wy
  • Mi­ro­sław Waluś (ur. 1956, zm. 2017) – pol­ski na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec, wie­lo­let­ni bur­mistrz Krobi
  • WaluśKraksaKryzys właśc. Se­ba­stian Łu­kasz Gu­gul­ski (ur. 1996) – pol­ski muzyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Walenty mos., Walentyna ż.

Wiktionary


wam

za­i­mek oso­bo­wy


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Woj­sko­wa Agen­cja Miesz­ka­nio­wa

 (1.2) = Woj­sko­wa Aka­de­mia Me­dycz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sko­wa Agen­cja Miesz­ka­nio­wa
  • Woj­sko­wa Aka­de­mia Me­dycz­na im. gen. dyw. Bo­le­sła­wa Sza­rec­kie­go w Łodzi (1957-2003) → Uni­wer­sy­tet Me­dycz­ny w Łodzi
  • Woj­sko­wa Aka­de­mia Me­dycz­na w Łodzi (od 2026)
  • Woj­sko­wa Aka­de­mia Me­dycz­na im. Sier­gie­ja Ki­ro­wa w Pe­ters­bur­gu
  • Wy­daw­nict­wo Apo­stol­stwa Mod­lit­wy w Kra­ko­wie (1872-1918 i 1935-1994) → Wy­daw­nict­wo WAM (od 1994)
  • WAM – kod IATA portu lot­ni­cze­go Am­ba­ton­dra­za­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Stu­dio­wa­łem w WAM.

 (1.2) Stu­dio­wa­łem w WAM-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿a‿ˈɛ̃m, AS: vu‿a‿ẽm

Wiktionary


wambierzyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wam­bie­rzy­ce (niem. "Al­ben­dorf", czes. "Vambeřice") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Rad­ków. Oś­ro­dek piel­grzym­ko­wy i tu­ry­stycz­ny, zwany ślą­skim Je­ru­za­lem.

Wikipedia


wambierzycki

przy­miot­nik od: Wam­bie­rzy­ce


SJP.pl


wamp

ko­bie­ta atrak­cyj­na, wy­zy­wa­ją­ca i ta­jem­ni­cza, uwo­dzą­ca męż­czyzn i do­pro­wa­dza­ją­ca ich do zguby; wam­pi­rzy­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) de­mo­nicz­na, uwo­dzi­ciel­ska ko­bie­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãmp, AS: vãmp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wampowaty

 rzecz. wampirzyca ż.

Wiktionary


wampir

1. we­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych: trup wsta­ją­cy z grobu i wy­sy­sa­ją­cy krew ludzi śpią­cych;
2. po­tocz­nie: czło­wiek, który po­peł­nił sze­reg mor­derstw na sku­tek za­bu­rzeń psy­chicz­nych, zwy­kle o po­dło­żu sek­su­al­nym;
3. prze­no­śnie: ktoś czer­pią­cy siłę i ener­gię kosz­tem in­nych ludzi;
4. nie­to­perz z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, ży­wią­cy się wy­łącz­nie krwią ssa­ków i pta­ków, którą wy­sy­sa po prze­cię­ciu skóry ostry­mi zę­ba­mi przeksz­tał­co­ny­mi w wą­skie blasz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. fant. upiór wy­sy­sa­ją­cy krew z ży­ją­cych;

 (1.2) przen. za­bój­ca na tle sek­su­al­nym

 (1.3) przen. osoba że­ru­ją­ca na uczu­ciach, pie­nią­dzach itd. in­nych osób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. ga­tu­nek nie­to­pe­rza ży­wią­ce­go się krwią ssa­ków;

Wiktionary

Wam­pir – isto­ta de­mo­nicz­na, zaz­wy­czaj pi­ją­ca krew ludzi, obec­na w wie­rze­niach lu­do­wych w wielu kul­tu­rach oraz współ­cze­śnie w kul­tu­rze po­pu­lar­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wam­pir po­wo­li są­czył krew ze srebr­nej cza­szy.

 (1.2) Wam­pir z Ko­lu­szek wpadł w końcu w sidła po­li­cji.

 (2.1) Zoo za­ku­pi­ło czter­na­ście wam­pi­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãmpʲir, AS: vãmpʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wampirzyca ż., wampiryzm m., wampirek m., wampirzysko n.

 przym. wampirzy, wampiryczny, wampirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upiór, zmora, nosferatu, krwiopijca

 (1.3) pijawka

Wiktionary


wampirek

zdrob­nie­nie od: wam­pir


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wam­pi­rek – film z 2000 roku
  • Wam­pi­rek – po­wieść An­ge­li Som­mer-Bo­den­burg
  • Wam­pi­rek – skała wspi­nacz­ko­wa w Cza­ta­cho­wej na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia


wampirki

zdrob­nie­nie od: wam­pir


SJP.pl


wampirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wam­pi­rem, do­ty­czą­cy wam­pi­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wampir mos.

Wiktionary


wampiry

1. we­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych: trup wsta­ją­cy z grobu i wy­sy­sa­ją­cy krew ludzi śpią­cych;
2. po­tocz­nie: czło­wiek, który po­peł­nił sze­reg mor­derstw na sku­tek za­bu­rzeń psy­chicz­nych, zwy­kle o po­dło­żu sek­su­al­nym;
3. prze­no­śnie: ktoś czer­pią­cy siłę i ener­gię kosz­tem in­nych ludzi;
4. nie­to­perz z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, ży­wią­cy się wy­łącz­nie krwią ssa­ków i pta­ków, którą wy­sy­sa po prze­cię­ciu skóry ostry­mi zę­ba­mi przeksz­tał­co­ny­mi w wą­skie blasz­ki


SJP.pl

Wam­pi­ry (Des­mo­don­ti­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych (Phyl­lo­sto­mi­dae) odży­wia­ją­cych się krwią zwie­rząt. Nie­to­pe­rze te po­lu­ją głów­nie w nocy, ata­ku­jąc zwie­rzę­ta (wy­łącz­nie sta­ło­ciepl­ne) w spo­sób prak­tycz­nie nie­za­u­wa­żal­ny. Jest to moż­li­we dla­te­go, że ich zęby są bar­dzo ostre, a ślina za­wie­ra spe­cjal­ne sub­stan­cje znie­czu­la­ją­ce i za­po­bie­ga­ją­ce krzep­nię­ciu krwi (an­ty­ko­a­gu­lan­ty). Wam­pi­ry prze­ci­na­ją skórę za­a­ta­ko­wa­nych zwie­rząt i spi­ja­ją spły­wa­ją­cą krew.

Wikipedia


wampirzy

→ wam­pir


SJP.pl

Patrz:

wampir

wampirzyca

1. ko­bie­ta wam­pir;
2. ko­bie­ta atrak­cyj­na, wy­zy­wa­ją­ca i ta­jem­ni­cza, uwo­dzą­ca męż­czyzn i do­pro­wa­dza­ją­ca ich do zguby; wamp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta-wam­pir

 (1.2) zool. gło­wo­nóg z rzędu wam­pi­rzyc, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vam­py­ro­morp­hi­da|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wampiryzm m., wamp m., wampirek m., wampiryczność ż., wampirzyce nmos.

:: fm. wampir m.

 przym. wampirzy, wampiryczny, wampowaty

Wiktionary


wampowaty

o ko­bie­cie: uwo­dzi­ciel­ska, ubra­na lub za­cho­wu­ją­ca się wy­zy­wa­ją­co; wy­dro­wa­ty


SJP.pl


wampuka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­ro­dia opery na­trzą­sa­ją­ca się ze sztucz­no­ści i kon­wen­cji kla­sycz­nych przed­sta­wień ope­ro­wych

 (1.2) nie­wia­ry­god­ny, nie­do­rzecz­ny kon­we­nans w ope­rze

 (1.3) bez­war­to­ścio­wy, lichy i pre­ten­sjo­nal­ny spek­takl te­a­tral­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) O ileż bar­dziej war­to­ścio­wa jest taka ama­tor­ska, w do­brym zna­cze­niu słowa, praca u pod­staw niż ocie­ka­ją­ca tan­de­tą wam­pu­ka zna­ne­go za­wo­dow­ca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chałtura, chała

Wiktionary


wampum

pa­cior­ki uży­wa­ne daw­niej przez In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej m. in. jako śro­dek płat­ni­czy lub do prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści


SJP.pl

Zo­bacz też: Wam­pum – miej­sco­wość w sta­nie Pen­syl­wa­nia.

Wam­pum – nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka al­gon­kiań­skie­go, od wy­ra­zu "wam­pom­pe­ag". Ro­dzaj pasa z ko­ra­li­ków – wy­ko­na­nych z za­o­krą­glo­nych i prze­wier­co­nych musz­li – sple­cio­nych w okre­ślo­ny wzór lub cza­sem na­szy­wa­nych na skó­rze zwie­rzę­cej (póź­niej – po spot­ka­niu "bia­łych" – na ma­te­ria­le, dzie­le rąk ludz­kich); sto­so­wa­ny był przez In­dian ze wschod­nie­go wy­brze­ża USA i re­jo­nu Wiel­kich Je­zior, głów­nie przez ple­mio­na iro­ke­skie (ang.

Wikipedia


wams

ba­ro­ko­we okry­cie mę­skie, ro­dzaj pe­le­ry­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. odzież. dawny męski krót­ki kaf­tan;

Wiktionary

Wams (niem.) – ro­dzaj krót­kie­go ob­ci­słe­go kaf­ta­na no­szo­ne­go przez męż­czyzn od po­ło­wy XVI do po­ło­wy XVII wieku, roz­po­wszech­nio­ne­go prze­de wszyst­kim w Hisz­pa­nii i Niem­czech.

Jako przeksz­tał­ce­nie wło­skie­go sa­ja­na był on bar­dziej do­pa­so­wa­ny i z przo­du cien­ko pod­wa­to­wa­ny, po­zba­wio­ny de­kol­tu i o usz­tyw­nio­nych ra­mio­nach, a w talii wcię­ty, spi­cza­sto wy­dłu­żo­ny i za­koń­czo­ny krót­ką ba­ski­ną. Jego nazwę wy­wo­dzi się od sta­ro­fran­cu­skie­go "wam­ba­is", jak w śred­nio­wie­czu okre­śla­no kaf­tan za­kła­da­ny pod zbro­ję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­larz przed­sta­wił kró­le­wi­cza w wam­sie z czar­ne­go ak­sa­mi­tu i bu­fia­stych plu­dry­u­drach.

Wiktionary


wamże

za­i­mek oso­bo­wy "wam" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-że" (np. "Wamże wi­nie­nem wol­ność?")


SJP.pl


wan

typ sa­mo­cho­du przez­na­czo­ny do prze­wo­zu więk­szej licz­by pa­sa­że­rów; van


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wan – je­zio­ro
  • Wan – mia­sto
  • Wan – pro­win­cja
  • Skała Wan – szczyt
  • WAN – in­for­ma­ty­ka
  • Wann

Wikipedia


wanad

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu V


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu V i licz­bie ato­mo­wej 23;

Wiktionary

Wanad (V, va­na­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych.

Ma 11 izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 44–55 oraz izo­me­ry ją­dro­we 50m i 52m. Trwa­ły jest tylko izo­top 51. W sko­ru­pie ziem­skiej jest go 160 ppm, w po­sta­ci mi­ne­ra­łów: pa­tro­ni­tu (), kar­no­ty­tu i wa­na­dy­ni­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma wanad?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãnat, AS: vãnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanadowiec m., wanadowanie n., wanadynit m.

 czas. wanadować ndk.

 przym. wanadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. V

Wiktionary


wanadonośny

ob­fi­tu­ją­cy w wanad; do­star­cza­ją­cy wa­na­du


SJP.pl


wanadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­na­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanad m., wanadowiec m., wanadynit m.

 czas. wanadować ndk.

 przym. wanadowy

Wiktionary


wanadowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca V grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: wanad, niob, tan­tal i dubn


SJP.pl

Wa­na­dow­ce

Wikipedia


wanadowiec

każdy pier­wia­stek z pią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jeden z pier­wiast­ków pią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go (wanad, niob, tan­tal lub dubn), z któ­rych więk­szość jest trud­no­to­pli­wy­mi me­ta­la­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakoż w głąb sko­ru­py prześ­wiet­lo­ne­go globu wcho­dzi­ła nie­wy­raź­na sieć wy­ry­so­wa­na wa­na­dow­ców, chro­mow­ców i pla­ty­no­wie­ca­ty­now­ców z grupy cięż­kich jak osm i iryd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanad m., wanadowanie n.

 przym. wanadowy

Wiktionary


wanadowy

→ wanad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy lub zro­bio­ny z wa­na­du

Wiktionary

Patrz:

wanad

Przykłady

 (1.1) Kon­struk­cja aku­mu­la­to­ra wa­na­do­we­go jest niez­wy­kle ory­gi­nal­na i sto­sun­ko­wo pro­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanad m., wanadowanie n., wanadowiec m.

Wiktionary


wanadynit

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie ut­le­nie­nia niek­tó­rych złóż rud oło­wiu, sta­no­wią­cy źró­dło otrzy­my­wa­nia wa­na­du


SJP.pl

Wa­na­dy­nit (va­na­dy­nit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wa­na­da­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, tylko lo­kal­nie two­rzy duże wy­stą­pie­nia.

Nazwa po­cho­dzi od pier­wiast­ka wa­na­du, który jest skład­ni­kiem tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


wanat

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wanat – pol­ski kry­tyk te­a­tral­ny i re­ży­ser
  • Be­ni­gnus Wanat – ka­to­lic­ki za­kon­nik, te­o­log, hi­sto­ryk sztu­ki, ar­chi­wi­sta, pi­sarz
  • Ewa Wanat – pol­ska dzien­ni­kar­ka ra­dio­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Józef Wanat – pol­ski woj­sko­wy
  • Józef Wanat – pol­ski in­ży­nier
  • Leon Wanat – pol­ski na­u­czy­ciel i pi­sarz
  • Ma­ciej Wanat – pol­ski per­ku­si­sta
  • Wanat – część wsi Wólka w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów

Wikipedia


wancerzów

Wan­ce­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Mstów. Bez­poś­red­nio gra­ni­czy z gmin­nym Msto­wem.

Do 1952 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Wan­ce­rzów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


wancioch

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioł


SJP.pl


wancioł

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioch


SJP.pl


wancka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. plusk­wa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha, skoczka, płaszczyca, gw. Śląsk Cieszyński płoszczyca

Wiktionary


wanda

ga­tu­nek stor­czy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1057;

 (1.3) astr. kra­ter na po­wierzch­ni Wenus;

 (1.4) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wanda – imię żeń­skie
  • wanda – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych
  • Wanda – le­gen­dar­na księż­nicz­ka pol­ska
  • Lo­do­wiec Wandy (Wanda Gla­cier) - lo­do­wiec na Wy­spie Króla Je­rze­go
  • Wanda – kra­ter na po­wierzch­ni Wenus
  • Wanda – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1057
  • Wanda – część mia­sta Trze­bi­nia, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Wanda – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Mik­stat
  • Wanda – miej­sco­wość w USA, w sta­nie Min­ne­so­ta
  • Wanda Towns­hip – gmina w USA, w sta­nie Ne­bra­ska
  • Wanda – miej­sco­wość w Ar­gen­ty­nie w pro­win­cji Mi­sio­nes, oś­ro­dek życia po­lo­nij­ne­go
  • Wanda – pol­ski film z 2027 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jed­nak prze­ko­nał się, że miał mylne o Oska­rze wy­o­bra­że­nie, przyz­nał Wan­dzie rację i wręcz po­wie­dział jej: po­my­li­łem się.

 (1.2) Pla­ne­to­i­da Wanda obie­ga Słoń­ce w 4 lata 333 dni 20 go­dzin.

 (1.3) Dno kra­te­ru Wandy jest gład­kie, gdyż zo­sta­ło po­kry­te za­sty­głą lawą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãnda, AS: vãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanda ż.

:: zdrobn. Wandzia ż., Wandusia ż., Wandeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Wandzia, Wandusia, Wandeczka

Wiktionary


wandachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wandal

osoba spe­cjal­nie ni­szczą­ca czy­jąś włas­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bez­sen­sow­nie i bez­myśl­nie ni­szczą­ca rze­czy, war­to­ści kul­tu­ral­ne, dzie­ła sztu­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wan­da­lo­wie – ple­mio­na ger­mań­skie
  • wan­dal – osoba ce­lo­wo ni­szczą­ca czy­jąś włas­ność

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvãndal, AS: vãndal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandal m., wandalizm m., wandalski mrz.

 czas. wandalizować

 przym. wandalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbarzyńca, dewastator, niszczyciel, chuligan, łobuz, hultaj, pot. dres, dresiarz

Wiktionary


wandalin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wan­da­lin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Wan­da­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Brój­ce
  • Wan­da­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Wan­da­lin – osada w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Boćki
  • Wan­da­lin – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ża­bi­nec­kim
  • Wan­da­lin nad Szosą; Wen­de­lin

Wikipedia


wandalistyczny

→ wan­dal; wan­da­licz­ny, wan­dal­ski


SJP.pl


wandalizm

umyśl­ne ni­szcze­nie ja­kichś dóbr i war­to­ści kul­tu­ral­nych; bar­ba­rzyń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) akt bez­myśl­ne­go zni­szcze­nia

 (1.2) re­zul­tat wan­da­liz­mu (1.1)

 (1.3) bar­ba­rzyń­skie po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Wan­da­lizm – umyśl­ne ni­szcze­nie cu­dze­go mie­nia, zwła­szcza pu­blicz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vãnˈdalʲism̥, AS: vãndalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wandalski mrz., wandal m., Wandal m., Wandalka ż.

 czas. wandalizować

 przym. wandalski, wandaliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) barbarzyństwo

Wiktionary


wandalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wan­da­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwandalizowanie n.

 czas. wandalizować ndk., zwandalizować ndk.

Wiktionary


wandalizować

umyśl­nie ni­szczyć ja­kieś dobra i war­to­ści kul­tu­ral­ne


SJP.pl


wandalka

→ wan­dal


SJP.pl

Patrz:

wandal

wandaloodporny

za­bez­pie­czo­ny przed wan­da­la­mi


SJP.pl


wandalowie

czło­nek ludu wschod­nio­ger­mań­skie­go, zna­ne­go z pod­bi­cia w 455 r. Rzymu i zni­szcze­nia wiel­kiej ilo­ści tam­tej­szych dzieł sztu­ki


SJP.pl

Wan­da­lo­wie ( Van­da­li) – grupa ple­mion wschod­nio­ger­mań­skich, za­miesz­ku­ją­ca przed wiel­ką wę­drów­ką ludów Eu­ro­pę Środ­ko­wą. Dzie­li­li się na Si­lin­gów i Has­din­gów, część ba­da­czy jako wan­dal­skie za­li­cza też ple­mio­na Wik­to­fa­lów, La­krin­gów i Ha­riów. W noc syl­we­stro­wą 406 roku wraz ze Swe­ba­mi i Ala­na­mi prze­kro­czy­li za­marz­nię­ty Ren w po­bli­żu Mo­gun­cji, po czym przez trzy lata pu­sto­szy­li Galię.

Wikipedia


wandalski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wan­da­la­mi, do­ty­czą­cy Wan­da­lów

 (1.2) zwią­za­ny z wan­da­la­mi albo wan­da­liz­mem, bę­dą­cy prze­ja­wem wan­da­liz­mu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wan­dal­ski, wy­mar­ły język ger­mań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandal mos., wandal mos., wandalizm mrz.

Wiktionary


wandas

naz­wi­sko


SJP.pl


wandea

bar­dzo rzad­ko: dą­że­nie do za­cho­wa­nia do­tych­cza­so­we­go ustro­ju, po­rząd­ku pu­blicz­ne­go itp.; ter­min wy­wo­dzą­cy się od Wan­dei, de­par­ta­men­tu w za­chod­niej Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Fran­cji

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment w re­gio­nie Kraj Loary;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wan­dea, fr. Vendée – fran­cu­ski de­par­ta­ment, kra­i­na hi­sto­rycz­na
  • Wan­dea, fr. Vendée – rzeka
  • Szka­plerz wan­dej­ski – po­wieść pol­skiej pi­sar­ki Ha­li­ny Po­pław­skiej.
  • Tour de Vendée – fran­cu­ski wy­ścig ko­lar­ski
  • Vendée Globe – sa­mot­ne re­ga­ty bez za­wi­ja­nia do portu
  • Wojny wan­dej­skie, fr. gu­er­res de Vendée – pow­sta­nie ro­ja­li­stycz­ne z 1793

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dało to powód do licz­nych za­bu­rzeń, zwła­szcza w Wan­dei, gdzie lud usu­wał prze­mo­cą na­rzu­co­nych mu księ­ży rzą­do­wych.

 (1.2) De­par­ta­ment Wan­dea zo­stał ut­wo­rzo­ny w 1790 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandejczyk mos., Wandejka ż.

 przym. wandejski

Wiktionary


wandeczka

zdrob­nie­nie od: Wanda (imię żeń­skie); Wan­du­sia


SJP.pl


wandejczyk

miesz­ka­niec Wan­dei (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i de­par­ta­men­tu w za­chod­niej Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wan­dei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandea ż.

:: fż. Wandejka ż.

 przym. wandejski

Wiktionary


wandejka

miesz­kan­ka Wan­dei (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i de­par­ta­men­tu w za­chod­niej Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wan­dei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandea ż.

:: fm. Wandejczyk mos.

 przym. wandejski

Wiktionary


wandejski

→ Wan­dea (kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wan­deą lub jej miesz­kań­ca­mi, do­ty­czą­cy Wan­dei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandea ż., Wandejczyk mos., Wandejka ż.

Wiktionary


wandelia

ryba z ro­dzi­ny Tri­cho­myc­te­ri­dae, z po­drzę­du su­mow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Van­del­lia cirr­ho­sa|ref=tak., pa­so­żyt­ni­cza ryba z do­rze­cza Ama­zon­ki i Ori­no­ko

Wiktionary

Wan­de­lia, kan­dy­ra, kar­ne­ro ("Van­del­lia cirr­ho­sa") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej pa­so­żyt­ni­czej ryby su­moksz­tałt­nej z ro­dzi­ny Tri­cho­myc­te­ri­dae.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vãnˈdɛlʲja, AS: vãndelʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kandyra

Wiktionary


wander

Wan­der – wol­noz­mien­na fluk­tu­a­cja fazy, wę­dro­wa­nie fazy, błą­dze­nie fazy czy też de­wia­cja fazy sy­gna­łu ze­ga­ro­we­go. Zmia­ny fazy są bar­dzo roz­cią­gnię­te w cza­sie (są to drga­nia o czę­stot­li­wo­ści od 0 do 10 Hz) i przy­bie­ra­ją cha­rak­ter lo­so­wy – są to głów­ne przy­czy­ny tego, że wan­der, w prze­ci­wień­stwie do jit­te­ra, nie może być w pełni efek­tyw­nie wy­tłu­mio­ny.

Wikipedia


wandowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wan­do­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo
  • Wan­do­wo – część wsi Wojt­ko­wa Wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Oj­rzeń
  • Wan­do­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja
  • Wan­do­wo – część wsi Czar­tó­wek w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk

Wikipedia


wandusia

zdrob­nie­nie od: Wanda (imię żeń­skie); Wan­decz­ka


SJP.pl


wandycz

naz­wi­sko


SJP.pl


wandynów

Wan­dy­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Koło.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wandzia

zdrob­nie­nie od: Wanda (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Wanda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rysiu prze­sy­łał Wan­dzi ukrad­kiem ca­łu­ski.

 (1.1) Ro­dzi­ce czę­sto za­bie­ra­li małą Wan­dzię na groby dziad­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wanda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wandusia, Wandeczka, Wanda

Wiktionary


wandziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wandy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


wandzinów

Wan­dzi­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Odrzy­wół.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Dę­bo­wa Góra".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


wandzka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. plusk­wa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha, skoczka

Wiktionary


wandów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wan­dów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Wola My­słow­ska
  • Wan­dów – część wsi Ma­rian­tów w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wów

Wikipedia


wanesa

imię żeń­skie


SJP.pl

Wa­ne­sa, Wa­nes­sa – żeń­skie imię po­cho­dze­nia li­te­rac­kie­go, stwo­rzo­ne przez ir­landz­kie­go pi­sa­rza Jo­nat­ha­na Swif­ta od pier­wszych sylab imie­nia i naz­wi­ska jego przy­ja­ciół­ki Est­her Van­hom­righ. Nie ma mę­skie­go od­po­wied­ni­ka. W Pol­sce imię zo­sta­ło na­da­ne po raz pier­wszy w la­tach 60. XX wieku.

Wikipedia


wanessa

imię żeń­skie


SJP.pl


wanga

1. belka, na któ­rej opie­ra­ją się scho­dy, pro­sto­pa­dła do ich linii;
2. przed­sta­wi­ciel ma­da­ga­skar­skiej ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych


SJP.pl

Wanga, Wanga (Ванга), Baba Wanga (Баба Ванга), Lelja Wanga (Леля Ванга), Pe­tricz­ka­ta wracz­ka (Петричката врачка), Był­gar­ska pro­ro­czi­ca (Българска пророчица), Wanga gle­dacz­ka­ta (Ванга гледачката), właśc. Wan­ge­li­ja Pan­de­wa Di­mi­tro­wa (Вангелия Пандева Димитрова); ur. 31 stycz­nia 1911 w Stru­mi­cy, zm. 11 sierp­nia 1996 w Pe­tri­czu) – buł­gar­ska nie­wi­do­ma mi­stycz­ka, zna­chor­ka i jas­no­wi­dzą­ca.

Wikipedia


wangal

tor­bacz z ro­dzi­ny pa­ła­nek; ku­skus


SJP.pl


wangelis

grec­ki kom­po­zy­tor i pia­ni­sta; Van­ge­lis


SJP.pl


wangiri

oszu­stwo po­le­ga­ją­ce na wy­ko­na­niu krót­kie­go po­łą­cze­nia, by na­kło­nić od­bior­cę do oddz­wo­nie­nia na płat­ny numer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) te­le­kom. oszu­stwo te­le­fo­nicz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­cią­ga­niu od abo­nen­tów wy­so­kich opłat za oddz­wa­nia­nie po uprzed­nim wy­sła­niu sy­gna­łu na te­le­fon

Wiktionary


wangowate

o ce­chach wan­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Wan­go­wa­te (Van­gi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


wangowaty

o ce­chach wan­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


wania

po­tocz­nie: hand­larz zza wschod­niej gra­ni­cy; wańka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przy­bysz, czę­sto hand­larz, z Ukra­i­ny, Rosji lub Bia­ło­ru­si

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wania m., wańka m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wańka

Wiktionary


waniek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­nu­ta Wa­niek (ur. 1946) – pol­ska po­li­tyk
  • Eu­ge­niusz Wa­niek (1906-2009) – pol­ski ma­larz
  • Hen­ryk Wa­niek (ur. 1942) – ślą­ski ma­larz, gra­fik, pi­sarz, pu­bli­cy­sta
  • Mo­ni­ka Wa­niek (ur. 1967) – pol­ska te­ni­sist­ka

Wikipedia


wanielijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewan­ge­lia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanielik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelijo

Wiktionary


wanielik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewan­ge­lik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanielijo ż.

Wiktionary


wanieneczka

zdrob­nie­nie od: wa­nien­ka


SJP.pl


wanienka

1. mała wanna do ką­pie­li;
2. po­dłuż­ne na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wanna

 (1.2) nie­du­ża wanna do ką­pa­nia nie­mow­ląt

 (1.3) nie­wiel­kie, płyt­kie na­czy­nie słu­żą­ce do czyn­no­ści la­bo­ra­to­ryj­nych, ku­chen­nych itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy nową wa­nien­kę dla dziec­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãˈɲɛ̃nka, AS: vãńẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanna ż.

 przym. wannowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kuweta

Wiktionary


waniewo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­nie­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Narew
  • Wa­nie­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły

Wikipedia


wanigan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skrzyn­ka na ek­wi­pu­nek po­dróż­ny

Wiktionary


wanilia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Va­nil­la”. Zo­bacz też: Va­nil­la (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wa­ni­lia ("Va­nil­la" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"), li­czą­cy 109 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej. Owoce wa­ni­lii pła­sko­list­nej są źró­dłem przy­pra­wy zwa­nej la­ska­mi wa­ni­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­ni­lia liczy około 100 ga­tun­ków ros­ną­cych dziko w stre­fach tro­pi­kal­nych.

 (1.1) Mleko ow­sia­ne zwy­kle robi się z owsa, wody i oleju sło­necz­ni­ko­we­go, ale można je też wzbo­ga­cić wap­niem, wa­ni­lią i wi­ta­mi­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãˈɲilʲja, AS: vãńilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waniliówka ż., wanilina ż.

 przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary


wanilina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sta­no­wi jeden ze skład­ni­ków aro­ma­tycz­nych wa­ni­lii, sztucz­nie otrzy­my­wa­na i po­wszech­nie sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. spoż. aro­ma­tycz­na sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w owo­cach wa­ni­lii, otrzy­my­wa­na rów­nież syn­te­tycz­nie;

Wiktionary

Wa­ni­li­na, 4-hy­drok­sy-3-me­tok­sy­ben­zal­de­hyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z pier­ście­nia ben­ze­no­we­go pod­sta­wio­ne­go trze­ma gru­pa­mi funk­cyj­ny­mi: al­de­hy­do­wą, hy­drok­sy­lo­wą i me­tok­sy­lo­wą. Sta­no­wi jeden ze skład­ni­ków za­pa­cho­wych wa­ni­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kawę zbo­żo­wą otrzy­mu­je się przez mie­sza­nie w od­po­wied­nich pro­por­cjach upra­żo­nych i zmie­lo­nych zia­ren: żyta i jęcz­mie­nia oraz ko­rze­nia cy­ko­rii, z ewen­tu­al­nym do­dat­kiem wa­ni­li­ny, cukru i in­nych do­dat­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waniliówka ż., wanilia ż.

 przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary


wanilinowy

przy­miot­nik od: wa­ni­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy wa­ni­li­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cu­kier wa­ni­li­no­wy sto­su­je się jako przy­pra­wę do po­traw słod­kich i wy­ro­bów cu­kier­ni­czych. Pro­duk­cja cukru wa­ni­li­no­we­go po­le­ga na zmie­sza­niu cukru z wa­ni­li­ną lub ety­lo­wa­ni­li­ną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waniliówka ż., wanilina ż., wanilia ż.

 przym. waniliowy

Wiktionary


waniliowy

1. ma­ją­cy smak wa­ni­lii;
2. wy­ra­bia­ny z do­dat­kiem wa­ni­lii lub wa­ni­li­ny;
3. zwią­za­ny z wa­ni­lią (ro­śli­ną);
4. prze­no­śnie: nie­od­bie­ga­ją­cy od normy, bez uroz­ma­i­ceń, np. wa­ni­lio­wy seks


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: wa­ni­lia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Budyń jest na dłu­go­wiecz­ność. Z tym że wa­ni­lio­wy – szep­ta­ły ko­bie­ty, usi­łu­jąc wy­tłu­ma­czyć w ten spo­sób upo­do­ba­nia dok­to­ra do mlecz­nych de­se­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ, AS: vãńilʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanilia ż., waniliówka ż., wanilina ż.

 przym. wanilinowy

Wiktionary


waniliówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka za­pra­wia­na wa­ni­lią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ję ci tro­chę wa­ni­liów­ki na roz­grzew­kę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanilia ż., wanilina ż.

 przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary


waniorek

naz­wi­sko


SJP.pl


wanitatywny

zwią­za­ny z ulot­no­ścią ludz­kie­go życia, da­rem­no­ścią sta­rań i nie­u­chron­no­ścią prze­mi­ja­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. liter. na­wią­zu­ją­cy do ulot­no­ści ludz­kie­go życia, próż­no­ści, da­rem­no­ści sta­rań oraz nie­u­chron­no­ści prze­mi­ja­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W no­wo­żyt­nej iko­no­gra­fii świec­kiej oset na­le­żał do obie­go­wych sym­bo­li wa­ni­ta­tyw­nych i mor­tu­al­nych – czego szcze­gól­nie wy­ra­zi­sty­mi przy­kła­da­mi są ho­len­der­skie mart­we na­tu­ry, ma­lo­wa­ne np. przez Jana Da­vidsz de Heem czy Otto Mar­se­u­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. vanitas n.

Wiktionary


wankel

naz­wi­sko


SJP.pl


wankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wankomycyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym


SJP.pl

Wan­ko­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk gli­ko­pep­ty­do­wy o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym. Wpro­wa­dzo­na do lecz­nict­wa w 1958 r. przez firmę far­ma­ce­u­tycz­ną "Eli Lilly".

Wikipedia


wanna

duże na­czy­nie do ką­pie­li, ce­ra­micz­ne lub me­ta­lo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże na­czy­nie do ką­pie­li

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­zien­ka

Wiktionary

Wanna – urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne słu­żą­ce do ką­pie­li. Współ­cze­śnie wanny wy­ko­nu­je się z włó­kna szkla­ne­go lub akry­lu, jed­nak wciąż pro­du­ku­je się także wanny por­ce­la­no­we i me­ta­lo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józek, za­kręć kran, bo wanna jest już pełna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãnːa, AS: vã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wanienka ż.

 przym. wannowy

Wiktionary


wannanozaur

ro­dzaj ma­łe­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów


SJP.pl

Wan­na­no­za­ur ( Wan­na­no­sa­u­rus yan­sien­sis) – mały di­no­za­ur z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ri­dae).

Wikipedia


wannowy

przy­miot­nik od: wanna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wanną, do­ty­czą­cy wanny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanna ż., wanienka ż.

 przym. podwannowy, nawannowy

Wiktionary


wanta

1. sta­lo­wa lina na stat­ku, która wcho­dzi w skład jego oli­no­wa­nia sta­łe­go;
2. gwa­ro­wo: duży głaz, ka­mień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lina pod­trzy­mu­ją­ca i usz­tyw­nia­ją­ca maszt w pła­szczyź­nie pro­sto­pa­dłej do pła­szczyz­ny sy­me­trii ka­dłu­ba jach­tu;

 (1.2) techn. lina sta­lo­wa pod­trzy­mu­ją­ca przę­sło w mo­ście pod­wie­sza­nym

 (1.3) gw-pl|Spisz,Za­gó­rze,Pod­ha­le. wiel­ki głaz, naj­czę­ściej gór­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wanta – lina sta­lo­wa w mo­ście wan­to­wym (pod­wie­sza­nym)
  • wanta – lina oli­no­wa­nia sta­łe­go pod­trzy­mu­ją­ca maszt
  • wanta – duży blok skal­ny, stąd nazwy ge­o­gra­ficz­ne:
    • Wanta (jedna przy szo­sie do Mor­skie­go Oka, druga na wsch. sto­kach Wo­ło­szy­na)
    • Czar­na Wanta – w ma­sy­wie Ko­ściel­ca w Czar­nej Do­li­nie Gą­sie­ni­co­wej
    • Mokra Wanta – w Do­li­nie Wie­lic­kiej w Ta­trach
    • Mokra Wanta – pod Ry­sa­mi w Ta­trach
    • Zbój­nic­kie Wanty
    • Wan­tu­le

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvãnta, AS: vãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wantówka ż., wantownik m.

 przym. wantowy

Wiktionary


wantować

1. osa­dzać na stat­ku wanty;
2. re­gio­nal­nie: pod­wa­żać


SJP.pl


wantownik

Wan­tow­nik, pod­więź wan­to­wa lub pod­więź bur­to­wa – me­ta­lo­we oku­cie słu­żą­ce do mo­co­wa­nia want lub in­nych lin oli­no­wa­nia sta­łe­go do ka­dłu­ba. Jego za­da­niem jest ro­zło­że­nie na­prę­żeń na jak naj­więk­szą licz­bę ele­men­tów kon­struk­cyj­nych ka­dłu­ba jed­nost­ki. Może mieć ot­wo­ry słu­żą­ce do re­gu­la­cji na­pię­cia, gdy za­cho­dzi po­trze­ba zbu­do­wa­nia tzw. dra­bin­ki wan­to­wej. Kon­struk­cja pod­wię­zi bur­to­wej może być bar­dzo różna i za­le­ży od roz­mia­rów ka­dłu­ba oraz tech­ni­ki jego wy­ko­na­nia.

Wikipedia


wantowy

lina wan­to­wa: sta­lo­wa lina na stat­ku, która wcho­dzi w skład jego oli­no­wa­nia sta­łe­go; wanta


SJP.pl


wantuch

naz­wi­sko


SJP.pl


wanuacki

→ Va­nu­a­tu (wy­spiar­skie pań­stwo w Oce­a­nii)


SJP.pl


wap

1. Wi­re­less Ap­pli­ca­tion Pro­to­col - tech­no­lo­gia umoż­li­wia­ją­ca wy­ko­rzy­sty­wa­nie te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go jako ter­mi­na­lu umoż­li­wia­ją­ce­go do­stęp do In­ter­ne­tu i ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych;
2. Wo­je­wódz­kie Ar­chi­wum Pań­stwo­we;
3. Woj­sko­wa Aka­de­mia Po­li­tycz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­sko­wa Aka­de­mia Po­li­tycz­na im. Fe­lik­sa Dzier­żyń­skie­go
  • Wi­re­less Ap­pli­ca­tion Pro­to­col
  • WAP – sin­gel Cardi B i Megan Thee Stal­lion

Wikipedia


waper

pa­lacz pa­pie­ro­sów elek­tro­nicz­nych; e-pa­lacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. zob. e-pa­lacz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapowanie n.

 czas. wapować ndk.

 przym. waperski

Wiktionary


waperka

pa­lacz­ka pa­pie­ro­sów elek­tro­nicz­nych; e-pa­lacz­ka


SJP.pl


waperski

→ waper


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) slang. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wa­pe­rów (e-pa­la­czy)

Wiktionary

Patrz:

waper

Powiązane:

 rzecz. waper mos., wapowanie n.

 czas. wapować ndk.

Wiktionary


wapienica

dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw­niej wieś, a obec­nie dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej;

 (1.2) geogr. rzeka, prawy do­pływ Wisły;

 (1.3) geogr. szczyt w Be­ski­dzie An­dry­chow­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej
  • szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • rzeka w oko­li­cach Biel­ska-Bia­łej
  • Wa­pie­ni­ca – dawny za­ścia­nek na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Pod­bro­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wa­pie­ni­cy znaj­du­je się za­po­ra wodna.

 (1.2) Wa­pie­ni­ca ma źró­dła na sto­kach Błat­niej.

 (1.3) Po raz trze­ci zdo­by­łem Wa­pie­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvapʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: vapʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wapienicki

 rzecz. Wapieniczanin, Wapieniczanka

Wiktionary


wapienicki

przy­miot­nik od: Wa­pie­ni­ca (rzeka, szczyt lub dziel­ni­ca)


SJP.pl


wapieniolubne

or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny - or­ga­nizm, dla któ­re­go naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cym śro­do­wi­skiem do życia są wody lub gleby bo­ga­te w związ­ki wap­nia; kal­cy­fil


SJP.pl


wapieniolubny

or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny - or­ga­nizm, dla któ­re­go naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cym śro­do­wi­skiem do życia są wody lub gleby bo­ga­te w związ­ki wap­nia; kal­cy­fil


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który ro­śnie in­ten­syw­niej na gle­bach lub ska­łach ob­fi­tu­ją­cych w wa­pie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­zie­rad­ka jest wy­bit­nie wa­pie­nio­lub­na.

Wiktionary


wapiennictwo

ogół spraw zwią­za­nych z pro­duk­cją wapna


SJP.pl


wapiennik

1. piec do pra­że­nia wa­pie­nia;
2. ko­pal­nia wa­pie­nia;
3. za­kład prze­my­sło­wy do pro­duk­cji wap­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. piec słu­żą­cy do wy­pa­la­nia wa­pie­nia w celu uzy­ska­nia wapna pa­lo­ne­go;

 (1.2) za­kład zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją wapna

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy wy­pa­la­niu wapna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­pien­nik – piec do prze­ra­bia­nia skał wa­pien­nych
    • Wa­pien­nik w Sta­rej Mo­ra­wie
  • Wa­pien­nik – część mia­sta Bu­kow­no
  • Wa­pien­nik – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Go­sty­cyn
  • Wa­pien­nik – osada w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Kło­buck
  • Wa­pien­nik – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Lipie
  • Wa­pien­nik – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Miedź­no
  • Wa­pien­nik – część wsi Janów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów
  • Wa­pien­nik – skała w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Wa­pien­nik – szczyt w Pie­ni­nach
  • Wa­pien­ni­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy­par­ty do zbo­cza góry ol­brzy­mi cy­lin­der szach­to­we­go wa­pien­ni­ka wy­rzu­cał w mokre mgły snopy iskier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień m., wapnienie n., wapno n., wapń m., zwapnienie n., wapniak mzw./mos.

 czas. wapnienie ndk., zwapnienie dk.

 przym. wapienny, wapniowy, wapnisty, zwapniały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piec wapienniczy, piec wapienny

Wiktionary


wapienno

Wa­pien­no – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin, na tra­sie linii ko­le­jo­wej Ino­wroc­ław – Pa­kość – Bar­cin – Żnin. Osada jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Kro­to­szyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


wapienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­pie­nia, wy­ko­na­ny z wa­pie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wa­pien­nych ska­łach Ciem­nia­ka znaj­du­ją się licz­ne ja­ski­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapniak mos., wapno n., wapń mrz., wapiennik mos./mrz.

Wiktionary


wapień

skała osa­do­wa (che­mo­ge­nicz­na lub or­ga­no­ge­nicz­na) zbu­do­wa­na głów­nie z wę­gla­nu wap­nia, prze­de wszyst­kim w po­sta­ci kal­cy­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go lub che­micz­ne­go zbu­do­wa­na z wę­gla­nu wap­nia;

Wiktionary

Wa­pień – skała osa­do­wa (che­mo­ge­nicz­na lub or­ga­no­ge­nicz­na) zbu­do­wa­na głów­nie z wę­gla­nu wap­nia, prze­de wszyst­kim w po­sta­ci kal­cy­tu. Wy­stę­pu­je w po­kła­dach sko­ru­py ziem­skiej, które mogą mieć nawet do 1000 m gru­bo­ści. Wa­pień two­rzy całe pasma gór­skie, takie jak Alpy, Tatry czy Pie­ni­ny. Jest istot­nym ma­te­ria­łem bu­dow­la­nym, ale nie wszyst­kie ro­dza­je wa­pie­nia na­da­ją się do bu­do­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvapʲjɛ̇̃ɲ, AS: vapʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapiennik m., wapń m., wapno n., wapnowanie n., powapnowanie n., wapniak m., wapniara ż., Wapnica ż., Wapniarka ż., Wapienno n.

 czas. wapnować ndk., powapnować dk.

 przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

 przysł. wapiennie, wapniście, wapniowo

Wiktionary


wapieński

przy­miot­nik od: Wapno (miej­sco­wość)


SJP.pl


waping

pa­le­nie e-pa­pie­ro­sów


SJP.pl


wapiti

ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; jeleń ka­na­dyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­vus ca­na­den­sis|ref=tak., duży, pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski jeleń;

Wiktionary


wapiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eliasz Wa­piń­ski
  • Pe­la­gia Wa­piń­ska
  • An­drzej Wa­piń­ski
  • Igna­cy Wa­piń­ski
  • Roman Wa­piń­ski
  • Wa­piń­ski (herb szla­chec­ki)

Wikipedia


waplewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­ple­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek
    • Wa­ple­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy od­le­gły ok. 3 km od po­wyż­szej miej­sco­wo­ści
  • Wa­ple­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek
  • Wa­ple­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no
  • Wa­ple­wo Wiel­kie

Wikipedia


waplinek

ro­śli­na z goź­dzi­ko­wa­tych; gip­sów­ka; ły­szczec wie­cho­wa­ty


SJP.pl


wapnamon

sztucz­ny dwus­kład­ni­ko­wy nawóz azo­to­wo-wap­nio­wy, pow­sta­ją­cy przez zmie­sza­nie chlor­ku amo­no­we­go ze zmie­lo­nym wę­gla­nem wap­nio­wym


SJP.pl


wapniacki

→ wap­niak; wap­niar­ski, wap­nia­czy


SJP.pl


wapniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wap­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapniak m.

Wiktionary


wapniaczy

→ wap­niak; wap­niar­ski, wap­niac­ki


SJP.pl


wapniak

1. zmie­lo­ny wa­pień uży­wa­ny jako nawóz sztucz­ny;
2. skała wa­pien­na, wa­pień;
3. jajo prze­cho­wy­wa­ne przez dłuż­szy czas w wo­dzie wa­pien­nej dla za­bez­pie­cze­nia przed zep­su­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. lek­cew. ro­dzic lub inny czło­wiek do­ro­sły

 (1.2) stary czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wap­niak (do­pływ Plą­sa­wy) – potok gór­ski w Su­de­tach Za­chod­nich
  • wap­niak – zmie­lo­ny wa­pień, sto­so­wa­ny do np. na­wo­że­nia gleb (zob. wap­no­wa­nie gleby) lub do od­siar­cza­nia spa­lin (me­to­da wap­nia­ko­wa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro po­ga­dam z wap­nia­ka­mi, żeby dali mi tro­chę forsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvapʲɲak, AS: vapʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapno n., wapień m., wapnowanie m., wapiennik m., wapniarka ż.

:: zdrobn. wapniaczek m.

:: fż. wapniaczka ż.

 czas. wapnować ndk.

 przym. wapienny, wapniowy, wapienniczy

Wiktionary


wapniaki

1. zmie­lo­ny wa­pień uży­wa­ny jako nawóz sztucz­ny;
2. skała wa­pien­na, wa­pień;
3. jajo prze­cho­wy­wa­ne przez dłuż­szy czas w wo­dzie wa­pien­nej dla za­bez­pie­cze­nia przed zep­su­ciem


SJP.pl


wapnianin

miesz­ka­niec Wapna (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wapnianka

miesz­kan­ka Wapna (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wapniarka

Wap­niar­ka albo Bie­li­ca – wznie­sie­nie 532 m n.p.m. w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka – Kro­wiar­kach.

Wikipedia


wapniarnia

sta­cja przy­go­to­wa­nia mleka wa­pien­ne­go wraz z po­dręcz­nym ma­ga­zy­nem wapna pa­lo­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wap­niar­nia Pier­wsza
  • Wap­niar­nia Trze­cia

Wikipedia


wapniarski

→ wap­niarz, → wap­niar­stwo; wap­nia­czy, wap­niac­ki


SJP.pl


wapniarstwo

1. pro­duk­cja wapna;
2. kon­ser­wa­tyw­ny sto­su­nek do­ro­słych do in­nych ludzi lub spraw, po­strze­ga­ny jako nie­no­wo­czes­ny i za­co­fa­ny


SJP.pl


wapniarz

daw­niej: osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją wapna


SJP.pl


wapnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wap­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Mię­dzyz­dro­je
  • Wap­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Su­chań

Wikipedia


wapniolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który do swo­je­go pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga po­dło­ża bo­ga­te­go w związ­ki wap­nia

Wiktionary


wapniowce

każdy pier­wia­stek z dru­giej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa: beryl, ma­gnez, wapń, stront, bar lub rad; be­ry­lo­wiec


SJP.pl


wapniowcowy

1. → wap­nio­wiec;
2. gleby wap­niow­co­we - rząd gleb li­to­ge­nicz­nych


SJP.pl


wapniowiec

każdy pier­wia­stek z dru­giej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa: beryl, ma­gnez, wapń, stront, bar lub rad; be­ry­lo­wiec


SJP.pl


wapniowy

→ wapń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wap­nia

Wiktionary

Patrz:

wapń

Powiązane:

 rzecz. wapń mrz., wapień mrz., wapniak mos., wapno n., wapiennik mos./mrz.

 przym. wapnisty

Wiktionary


wapnisty

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy wę­glan wap­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vapʲˈɲistɨ, AS: vapʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapń m., wapno n., wapiennik mos./mrz.

 przym. wapniowy

Wiktionary


wapno

1. tle­nek wap­nia otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku pra­że­nia wa­pie­ni w po­sta­ci bia­łe­go prosz­ku;
2. po­tocz­nie: le­kar­stwo za­wie­ra­ją­ce przys­wa­jal­ny zwią­zek wap­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. po­tocz­na nazwa kilku związ­ków wap­nia i róż­nych su­row­ców ma­ją­cych za­sto­so­wa­nie w bu­dow­nict­wie, prze­my­śle, rol­nict­wie i me­dy­cy­nie;

 (1.2) sport. slang. w piłce noż­nej miej­sce w polu kar­nym, z któ­re­go wy­ko­nu­je się rzut karny

 (1.3) slang. przest. lek­cew. ro­dzi­ce lub inni do­ro­śli

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wapno (spo­i­wo) – ma­te­riał bu­dow­la­ny i che­micz­ny
    • wapno pa­lo­ne – tle­nek wap­nia, CaO
    • wapno ga­szo­ne – wo­do­rot­le­nek wap­nia, Ca(OH)2
  • wapno szare – tech­nicz­ny octan wap­nia, Ca(CH3COO)2
  • mle­czan wap­nia (pot. „wapno”, Cal­cium lac­ta­te, E327) – sól wap­nio­wa kwasu mle­ko­we­go, skład­nik su­ple­men­tów diety bę­dą­cych źró­dłem wap­nia dla or­ga­niz­mu
  • Wapno – wieś w pow. wą­gro­wiec­kim w woj. wiel­ko­pol­skim
    • Wapno – gmina w pow. wą­gro­wiec­kim w woj. wiel­ko­pol­skim
  • Wapno Po­łud­nio­we – wieś w pow. wą­gro­wiec­kim w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Wapno – wy­lud­nio­na wieś w pow. ka­mień­skim w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • woda wa­pien­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cią­gle ża­łu­ję tej sy­tu­a­cji i nie ro­zu­miem, dla­cze­go sę­dzia nie wska­zał na wapno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapń mrz., wapniak mrz. / mzw. / mos., wapniara ż., wapnowanie n., powapnowanie n., zwapnienie n., wapiennik mrz. / mos., wapniarka ż., Wapniarka ż.

 czas. wapnować ndk., powapnować dk.

 przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wapniaki

Wiktionary


wapnowanie

na­wo­zić pola wap­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wap­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapniak mos., wapno n.

 czas. wapnować ndk.

Wiktionary


wapnować

na­wo­zić pola wap­nem


SJP.pl


wapor

daw­niej: wy­ziew, opar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wy­ziew, opar

 (1.2) zob. wa­po­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapory nmos.

 przym. waporowy

Wiktionary


waporacja

daw­niej: wy­dzie­la­nie pary wod­nej, opa­rów; wa­po­ry­za­cja, pa­ro­wa­nie


SJP.pl


wapory

daw­niej: atak hi­ste­rii, pła­czu; spaz­my, fumy


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) plu­ral|wapor.

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) przest. psych. atak hi­ste­rii, spaz­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapor m.

 przym. waporowy

Wiktionary


waporyzacja

1. ro­dzaj in­ha­la­cji prze­pro­wa­dza­nej przez pod­grze­wa­nie stru­mie­niem po­wie­trza ziół, olej­ków ete­rycz­nych itp.;
2. daw­niej: wy­dzie­la­nie pary wod­nej, opa­rów; wa­po­ra­cja, pa­ro­wa­nie


SJP.pl


waporyzator

urzą­dze­nie do pod­grze­wa­nia i od­pa­ro­wy­wa­nia ja­kiejś sub­stan­cji w celu in­ha­la­cji; wa­po­ry­zer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wa­po­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waporyzacja ż., waporyzer m., waporyzowanie n.

 czas. waporyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waporyzer

Wiktionary


waporyzer

urzą­dze­nie do pod­grze­wa­nia i od­pa­ro­wy­wa­nia ja­kiejś sub­stan­cji w celu in­ha­la­cji; wa­po­ry­za­tor


SJP.pl


waporyzować

po­wo­do­wać prze­mia­nę sub­stan­cji z formy sta­łej lub cie­kłej w ga­zo­wą


SJP.pl


wapotron

lampa, w któ­rej ele­men­tem chło­dzą­cym jest pa­ru­ją­ca ciecz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. próż­nio­wa lampa elek­tro­no­wa dużej mocy o chło­dze­niu wrze­nio­wym;

Wiktionary

Wa­po­tron (ina­czej: "lampa o chło­dze­niu wrze­nio­wym") - próż­nio­wa lampa elek­tro­no­wa dużej mocy, chło­dzo­na przez od­pa­ro­wa­nie cie­czy. Jest lampą na­daw­czą wy­ko­rzy­sty­wa­ną za­kre­sach fal od ki­lo­me­tro­wych do fal cen­ty­me­tro­wych. Chło­dze­nie od­by­wa się w ob­wo­dzie zam­knię­tym – od­pa­ro­wa­na w pa­row­ni­ku ciecz za­bie­ra nad­miar cie­pła z chło­dzo­ne­go ele­men­tu, na­stęp­nie ulega skro­ple­niu w skra­pla­czu, by w końcu po­wró­cić do pa­row­ni­ka.

Wikipedia


wapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. pa­le­nie e-pa­pie­ro­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waper mos.

 czas. wapować ndk.

 przym. waperski

Wiktionary


wapować

palić pa­pie­ro­sy elek­tro­nicz­ne; e-palić, va­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. trzy­ma­jąc elek­tro­nicz­ny pa­pie­ros w ustach, na prze­mian wdy­chać i wy­dy­chać wyt­wa­rza­ny przez niego ae­ro­zol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oka­za­ło się, że w An­glii licz­ba do­ro­słych wa­pu­ją­cych, któ­rzy nigdy wcze­śniej re­gu­lar­nie nie pa­li­li wzro­sła gwał­tow­nie od roku 2021, kiedy to stały się po­pu­lar­ne jed­no­ra­zo­we e-pa­pie­ro­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waper m., wapowanie n.

 przym. waperski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) e-palić

Wiktionary


wapowski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wa­pow­ski – pod­ko­mo­rzy sa­noc­ki
  • Ber­nard Wa­pow­ski – pol­ski kar­to­graf i astro­nom
  • Wa­pow­ski – kra­ter na Księ­ży­cu

Wikipedia


wapń

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ca; kal­cjum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ca i licz­bie ato­mo­wej 20;

Wiktionary

Wapń (Ca, łac. "cal­cium"; nazwa ta po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go rze­czow­ni­ka "calx" – wapno, co oz­na­cza więc „metal z wapna”) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy be­ry­low­ców (me­ta­li ziem al­ka­licz­nych) w ukła­dzie okre­so­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma wapń?

 (1.1) Mleko ow­sia­ne zwy­kle robi się z owsa, wody i oleju sło­necz­ni­ko­we­go, ale można je też wzbo­ga­cić wap­niem, wa­ni­lią i wi­ta­mi­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vapʲɲ̊, AS: vapʹń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień m., wapno n., wapiennik mos./mrz.

 przym. wapniowy, wapienny, wapnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ca

Wiktionary


war

1. wrzą­cy, go­tu­ją­cy się płyn; ukrop, wrzą­tek;
2. wiel­kie go­rą­co; żar;
3. prze­no­śnie: wra­że­nie go­rą­ca od­czu­wa­ne w ja­kiejś czę­ści ciała z po­wo­du wsty­du, lęku, pod­nie­ce­nia itp.;
4. prze­no­śnie: gwał­tow­ność, wiel­kie na­si­le­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wrzą­tek

 (1.2) daw. upał

 (1.3) elektr. jed­nost­ka mocy bier­nej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wara

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War – mia­sto w USA
  • War – w mi­to­lo­gii per­skiej to po­dziem­ne schro­nie­nie wy­bu­do­wa­ne przez Jimę
  • War – po­stać z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej
  • War – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • War – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny, gra­ją­cy Black Metal
  • War – szwedz­ki ze­spół mu­zycz­ny, gra­ją­cy Black Metal
  • War – album ze­spo­łu mu­zycz­ne­go U2
  • War – album Born from Pain
  • war – jed­nost­ka mocy bier­nej [VA]
  • war – skrót dla ję­zy­ka wa­raj­skie­go (Waray)
  • WAR – skrót od gry War­ham­mer On­li­ne: Age of Rec­ko­ning
  • WAR – skrót od nazwy ame­ry­kań­skiej or­ga­ni­za­cji White Aryan Re­si­stan­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: var, AS: var

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. warząchew ż., warzywko n., warzenie n., wywar m., odwar m.

:: czas. wrzeć, warzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzątek, ukrop

Wiktionary


wara

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy zakaz zbli­ża­nia się do kogoś, za­bra­nia­ją­cy cze­goś; precz


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. …wy­ra­ża­ją­cy ka­te­go­rycz­ny zakaz zbli­ża­nia się do osoby, rze­czy lub wtrą­ca­nia w spra­wę, o któ­rej mowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) slang. zgrub. od: warga

Wiktionary

Wara – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś leży nad rzeką San oraz Ma­gier­ką na po­gra­ni­czu Po­gó­rza Dy­now­skie­go oraz Po­gó­rza Prze­my­skie­go. Są­sia­du­je z Nozdrz­cem na pół­no­cy, na wscho­dzie z Sied­li­ska­mi i Wo­ło­dzem na po­łud­niu z Nie­wist­ką, a także z Oba­rzy­mem (gra­ni­ca przez las), na za­cho­dzie z Izdeb­ka­mi i Hłud­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wara ci od mojej dziew­czy­ny!

 (2.1) Dziś na tre­nin­gu roz­wa­li­łem warę.

 (2.1) Jak zo­ba­czy­łem cenę tego no­we­go te­le­fo­nu, to mi wara opa­dła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvara, AS: vara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warga ż.

Wiktionary


waradyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wiel­kim Wa­ra­dy­nem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Wa­ra­dy­nu (współcz. Ora­dea)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Waradyn mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. wielkowaradyński; współcz. oradejski

Wiktionary


warajski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język au­stro­ne­zyj­ski uży­wa­ny w trzech fi­li­piń­skich pro­win­cjach;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waray

Wiktionary


warakomski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Wa­ra­kom­ski – pol­ski praw­nik, urzęd­nik pań­stwo­wy i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ro­mu­ald Wa­ra­kom­ski – ka­to­lic­ki za­kon­nik, pla­styk, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • To­masz Wa­ra­kom­ski – pol­ski sza­chi­sta, ar­cy­mistrz

Wikipedia


waraksa

naz­wi­sko


SJP.pl


waraktor

ro­dzaj diody


SJP.pl


waran

ja­szczur­ka dra­pież­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ro­dzaj dużej ja­szczur­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciał­bym zna­leźć ja­kie­goś wa­ra­na, gdy będę na Ti­mo­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarãn, AS: varãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warany lm nm., waranowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młody waran • głowa / jad / jajo / ogon / samica / samiec / ślina / tułów warana • wyklute warany

Wiktionary


warana

każdy z czte­rech sta­nów spo­łe­czeń­stwa hin­du­i­stycz­ne­go w In­diach


SJP.pl


waranasi

mia­sto w In­diach; Be­na­res


SJP.pl

Wa­ra­na­si ( वाराणसी, "Vārāṇasī"; Va­ra­na­si; hist. "Be­na­res", "Kaśi") – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Uttar Pra­desh, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, nad Gan­ge­sem. W 2011 roku li­czy­ło ok. 1,2 mln miesz­kań­ców.

Mia­sto sta­no­wi ważny oś­ro­dek kultu wyz­naw­ców hin­du­iz­mu i bud­dyz­mu.

Wikipedia


waranowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­ra­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;

Wiktionary

Wa­ra­no­wa­te, wa­ra­ny (Va­ra­ni­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od przyj­mo­wa­nej de­fi­ni­cji fi­lo­ge­ne­tycz­nej (patrz niżej) 1 lub 2 współ­czes­ne ro­dza­je i ponad 80 ga­tun­ków – wśród nich naj­więk­sze ze współ­cze­śnie ży­ją­cych ja­szczu­rek: waran z Ko­mo­do, waran pa­pu­a­ski, waran pa­sko­wa­ny i waran wiel­ki – oraz kilka ro­dza­jów wy­mar­łych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le wa­ra­no­wa­tych żyją na Ti­mo­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waran mzw., warany lm nm.

Wiktionary


waranozaur

ro­dzaj pe­ly­ko­za­u­ra z ro­dzi­ny ofia­ko­don­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­ra­no­sa­u­rus., dra­pież­ny pe­ly­ko­za­ur przy­po­mi­na­ją­cy współ­czes­ne­go wa­ra­na;

Wiktionary

Va­ra­no­sa­u­rus jest nazwą ro­dza­jo­wą dra­pież­ne­go pe­ly­ko­za­u­ra, ży­ją­ce­go w per­mie (286-260 mi­lio­nów lat temu). Nazwa zwie­rzę­cia zwią­za­na jest z jego wy­glą­dem, do złu­dze­nia przy­po­mi­na­ją­cym współ­czes­ne wa­ra­ny. Jego szcząt­ki od­kry­to na te­re­nie Tek­sa­su.

Wikipedia


warany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­ra­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le wa­ra­nów żyją na Cej­lo­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waran mzw., waranowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waranowate

Wiktionary


warasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Wa­rasz (ukr. Вараш; daw­niej Kuz­nie­cowsk – ukr. Кузнецо́вськ) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, nad rzeką Styr. W 2022 li­czy­ło 41 711 miesz­kań­ców. Zlo­ka­li­zo­wa­na tu jest Ró­wień­ska Elek­trow­nia Ją­dro­wa. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. waraski

Wiktionary


warblewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­ble­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • War­ble­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów

Wikipedia


warblino

War­bli­no (kaszb. "Wôrblënò", War­be­lin) – stara wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


warcab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pio­nek w grze w war­ca­by

Wiktionary

War­ca­bo­wie ("Var­czab", "War­czab", "War­cza­ba") – ro­dzi­na mie­szczan ra­dom­skich.

Pier­wsze wzmian­ki o ro­dzi­nie War­ca­bów w Ra­do­miu znaj­du­ją się w "Liber be­ne­fi­cio­rum dio­e­ce­sis Cra­co­vien­sis" Jana Dłu­go­sza, który two­rząc owo ze­sta­wie­nie w la­tach 1440–1480 wśród wła­ści­cie­li ogro­dów w po­dra­dom­skim Dzierz­ko­wie wy­mie­nia wła­śnie War­ca­bów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z war­ca­bów po­to­czył się pod lo­dów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcaby nmos., warcabnica ż., warcaba ż., warcabiarz m., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcaba

Wiktionary


warcaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pio­nek war­ca­bo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod łóż­kiem po­nie­wie­ra­ła się jakaś stara war­ca­ba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcaby nmos., warcabnica ż., warcab m., warcabiarz m., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcab

Wiktionary


warcabiarz

prze­sta­rza­le: war­ca­bi­sta - osoba gra­ją­ca w war­ca­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca w war­ca­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nie­dziel­ne po­po­łud­nia w parku roz­sia­da­ją się war­ca­bia­rze i sza­chi­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcabista

Wiktionary


warcabista

gracz w war­ca­by; war­ca­biarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca w war­ca­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wi­ła o swym dziad­ku war­ca­bi­sta, bo całe so­bot­nie po­po­łud­nia spę­dzał na grze w war­ca­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabiarz m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcabiarz

Wiktionary


warcabistka

→ war­ca­bi­sta


SJP.pl

Patrz:

warcabista

warcabnica

prze­sta­rza­łe: plan­sza do gry w war­ca­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) plan­sza do war­ca­bów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W parku usta­wi­li be­to­no­we sto­li­ki z war­cab­ni­ca­mi w bla­tach.

 (1.1) (…) war­cab­ni­ca z fi­gu­ra­mi oraz gra w gąskę; za­ba­wy sta­no­wią­ce bar­dzo miłe za­ję­cie w chwi­lach wyw­cza­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvart͡sabʲˈɲit͡sa, AS: varcabʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcaby nmos., warcab m., warcaba ż., warcabiarz m., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary


warcabnik

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl

War­cab­nik ("Dap­tion ca­pen­se") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych (Pro­cel­la­rii­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Dap­tion". Wy­stę­pu­je na oce­a­nach pół­ku­li po­łud­nio­wej aż po An­tark­ty­dę. Że­ru­je, osia­da­jąc na wo­dzie i za­nu­rza­jąc głowę lub płyt­ko nur­ku­jąc.

Wikipedia


warcabnikowate

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych; po­wsze­lat­ko­wa­te, kar­łąt­ko­wa­te


SJP.pl


warcabnikowaty

o ce­chach war­cab­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych)


SJP.pl


warcabowy

przy­miot­nik od: war­ca­by


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z war­ca­ba­mi, do­ty­czą­cy war­ca­bów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ni­za­to­rzy zi­mo­wi­ska zor­ga­ni­zo­wa­li dla uczest­ni­ków tur­niej war­ca­bo­wy z na­gro­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabiarz m., warcabista m.

Wiktionary


warcaby

1. gra plan­szo­wa dla dwóch osób;
2. kom­plet pion­ków w kształ­cie krąż­ków i plan­szy (sza­chow­ni­cy) do gry w war­ca­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra dwu­o­so­bo­wa, w któ­rej gra­cze wy­ko­nu­ją na prze­mian ruchy iden­tycz­ny­mi bier­ka­mi na plan­sza­an­szy;

 (1.2) pot. plan­sza i pion­ki do war­ca­bów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i B. lm. od: war­ca­ba (pio­nek)

 (2.2) M. i B. lm. od: war­cab (pio­nek)

Wiktionary

War­ca­by – gra plan­szo­wa pow­sta­ła w XII wieku, naj­praw­do­po­dob­niej na po­łud­niu Fran­cji lub w Hisz­pa­nii.

Gra po­sia­da wiele od­mian, spoś­ród któ­rych uwa­ża­ne za dy­scy­pli­nę spor­to­wą są je­dy­nie war­ca­by pol­skie (stu­po­lo­we) na­zy­wa­ne też mię­dzy­na­ro­do­wy­mi. W więk­szo­ści kra­jów gra od­by­wa się jed­nak prze­waż­nie na po­sia­da­ją­cej 64 pola (czę­sto za­stę­po­wa­nej sza­chow­ni­cą), z wy­ko­rzy­sta­niem 24 pion­ków (po 12 dla każ­de­go z gra­czy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały czas lało, dzie­ci grały w war­ca­by, a my oglą­da­li­śmy jakiś stary kry­mi­nał.

 (1.2) Pod te­le­wi­zo­rem le­ża­ło kilka kaset, war­ca­by i szkla­na po­piel­nicz­ka z her­bem Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcabnica ż., warcabiarz m., warcabista m., warcabnik m.

 przym. warcabowy

Wiktionary


warchalking

[czy­taj: łor­czo­king] ry­so­wa­nie sym­bo­li w miej­scach pu­blicz­nych z do­stęp­ną sie­cią bez­prze­wo­do­wą


SJP.pl

War­chal­king – oz­na­cza­nie miejsc, w któ­rych do­stęp­ne są sieci bez­prze­wo­do­we, za po­mo­cą umow­nych sym­bo­li ry­so­wa­nych kredą na mu­rach, chod­ni­kach czy słu­pach.

Słowo to po­cho­dzi z ję­zy­ka an­giel­skie­go i pow­sta­ło jako po­łą­cze­nie W.A.R. czyli Wi­re­less Ac­cess Re­vo­lu­tion (Re­wo­lu­cja bez­prze­wo­do­we­go do­stę­pu) oraz chalk (kreda). Oz­na­cza­nie od­by­wa się za po­mo­cą spe­cjal­nych sym­bo­li, które ry­so­wa­ne są kredą na mu­rach, uli­cach czy słu­pach.

Wikipedia


warchały

wieś w Pol­sce


SJP.pl

War­cha­ły – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na mię­dzy je­zio­ra­mi: Braj­nic­kim i War­chałdz­kim.

Wikipedia


warchlaczek

zdrob­nie­nie od: warch­lak


SJP.pl


warchlak

1. młode dzika;
2. pro­się świni do­mo­wej w wieku od 2 do 4 mie­się­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młode dzika w pier­wszym roku życia;

 (1.2) młode świni do­mo­wej w pier­wszym roku życia

Wiktionary

Warch­lak, warch­lę, podś­wi­nek – gwa­ro­we okre­śle­nie pro­się­cia odłą­czo­ne­go od lochy, zwy­kle w wieku 2—6 mie­się­cy, o masie 26—85 kg. W ło­wiect­wie to młody dzik, w wieku od na­ro­dzin do 31 marca roku na­stęp­ne­go – zgod­nie z de­fi­ni­cją z roz­po­rzą­dze­nia mi­ni­stra śro­do­wi­ska w spra­wie okre­śle­nia okre­sów po­lo­wań na zwie­rzę­ta łowne, po­sia­da­ją­cy sierść o cha­rak­te­ry­stycz­nych po­dłuż­nych jas­nych oraz ciem­nych pa­sach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvarxlak, AS: varχlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. warchlaczek m.

 przym. warchlaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warchlę

 (1.2) prosię, prosiak

Wiktionary


warchlakarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li pro­siąt


SJP.pl


warchlarnia

po­mie­szcze­nie, gdzie trzy­ma­ne są warch­la­ki


SJP.pl


warchlino

Warch­li­no ( Groß Wach­lin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

We wsi znaj­du­ją się po­zo­sta­ło­ści po XVII w. cmen­ta­rzu ewan­ge­lic­kim.

We­dług da­nych z 2011 roku wieś li­czy­ła 180 miesz­kań­ców.

Wikipedia


warchlę

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. młode dzika w pier­wszym roku życia

 (1.2) rzad. młode świni do­mo­wej w pier­wszym roku życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. warchlątko m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warchlak

 (1.2) prosię, prosiak, warchlak

Wiktionary


warcholić

wi­chrzyć;
1. za­cho­wy­wać się jak war­choł, wy­wo­ły­wać zamęt, kłót­nie; awan­tu­ro­wać się;
2. być w opo­zy­cji, sprze­ci­wiać się, opo­no­wać; fron­do­wać


SJP.pl


warcholski

przy­miot­nik od: war­choł, np. war­chol­ska na­tu­ra, war­chol­skie czyny


SJP.pl


warcholstwo

awan­tur­nict­wo, wi­chrzy­ciel­stwo, sia­nie za­mę­tu po­li­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) awan­tur­nict­wo, wi­chrzy­ciel­stwo, kłót­li­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szlach­tę szes­na­sto­wiecz­ną ce­cho­wa­ło war­chol­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈxɔlstfɔ, AS: varχolstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warchoł m.

 czas. warcholić

 przym. warcholski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturnictwo

Wiktionary


warchoł

ktoś, kto przez swoją sa­mo­wo­lę wy­wo­łu­je za­miesz­ki, łamie prawo; wi­chrzy­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ła­mią­ca prawo, nie­pod­po­rząd­ko­wu­ją­ca się wła­dzy, wy­wo­łu­ją­ca kłót­nie i zamęt swoją sa­mo­wo­lą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • war­choł – po­tocz­ne okre­śle­nie hu­la­ki, prze­stęp­cy i sa­mo­wład­cy, czło­wie­ka sie­ją­ce­go zamęt w imię tylko włas­nych celów.
  • Grze­gorz War­choł – pol­ski gi­ta­rzy­sta ba­so­wy i kon­tra­ba­si­sta
  • Grze­gorz War­choł – pol­ski aktor
  • Mar­cin War­choł – pol­ski po­li­tyk, w la­tach 2015–2019 pod­se­kre­tarz stanu, a w la­tach 2019–2023 se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Spra­wied­li­wo­ści, w 2023 mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści i pro­ku­ra­tor ge­ne­ral­ny
  • Paweł War­choł – pol­ski gra­fik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dobie za­bo­rów za na­gan­ne uz­na­no także zbyt ła­god­ne trak­to­wa­nie zdraj­ców czy war­cho­łów, któ­rzy sta­wa­li na czele bun­tów prze­ciw­ko mo­nar­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarxɔw, AS: varχou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcholstwo n.

 czas. warcholić ndk.

 przym. warcholski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturnik, rozrabiaka, rozrabiacz; przest. hałaburda

Wiktionary


warchołka

→ war­choł; wi­chrzy­ciel­ka


SJP.pl


warcianin

miesz­ka­niec Warty (mia­sta)


SJP.pl


warcianka

miesz­kan­ka Warty (mia­sta)


SJP.pl


warciański

1. przy­miot­nik od: Warta (mia­sto), Warta Bo­le­sła­wiec­ka (wieś); wa­rec­ki; warc­ki;
2. przy­miot­nik od: Warta (rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wartą, do­ty­czą­cy Warty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warta ż.

 przym. nadwarciański

Wiktionary


warcimino

War­ci­mi­no (kaszb. "Wôrcémino") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie wsi ut­wo­rzu­no dwa so­łect­wa "War­ci­mi­no" i "War­ci­mi­no-Osied­le".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


warcin

War­cin (niem. "Wall­hof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Skwie­rzy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


warcino

War­ci­no (kaszb. "Warcëno", niem. "Va­rzin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

War­ci­no leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 208. W kie­run­ku pół­noc­no-za­chod­nim, przy gra­ni­cy z wo­je­wództ­wem za­chod­nio­po­mor­skim znaj­du­je się je­zio­ro Le­wa­ro­we.

Wikipedia


warcisław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

War­ci­sław, Warc­sław, War­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Wroci-" („wró­cić, wró­cić się, przy­wró­cić”) w for­mie "Warci-" i "-sław" („sława”). Może zatem oz­na­czać „ten, który przy­wró­ci sławę”. Od skró­co­nej formy tego imie­nia, Warsz, w for­mie dzier­żaw­czej, po­cho­dzi nazwa mia­sta War­sza­wa, daw­niej War­sze­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksią­żę War­ci­sław po­wi­tał mi­sjo­na­rza na gra­ni­cy swo­ich domen, w oko­li­cach San­to­ka.

Wiktionary


warcki

przy­miot­nik od: Warta (mia­sto), Warta Bo­le­sła­wiec­ka (wieś); war­ciań­ski; wa­rec­ki


SJP.pl


warczak

naz­wi­sko


SJP.pl


warczanin

miesz­ka­niec Warki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Warki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈt͡ʃãɲĩn, AS: varčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warka ż.

:: fż. warczanka ż.

 przym. warecki

Wiktionary


warczanka

miesz­kan­ka Warki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Warki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈt͡ʃãnka, AS: varčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warka, warczanin

 przym. warecki

Wiktionary


warczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|war­czeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warczeć ndk., zawarczeć dk.

 rzecz. warknięcie n.

Wiktionary


warczeć

wy­da­wać ter­ko­czą­ce dźwię­ki, głos wy­ra­ża­ją­cy złość (naj­czę­ściej o psach)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. war­knąć)

 (1.1) o stwo­rze­niach wy­da­wać gar­dło­we, ni­skie dźwię­ki ostrze­gaw­cze jako forma gnie­wu, chęci ataku

 (1.2) o urzą­dze­niach wy­da­wać ni­skie dźwię­ki przy pracy

 (1.3) pot. mówić oprys­kli­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies szcze­kał zde­ner­wo­wa­ny, war­czał i szcze­rzył zęby.

 (1.2) Sto­ją­cy czło­wiek trzy­mał ręce, wznie­sio­ne nad głową, i po­trzą­sał grze­chot­ką, wy­da­ją­cą głu­che, war­czą­ce dźwię­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warczenie n., warknięcie n., warkot mrz.

 czas. warknąć, warkotać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mruczeć, pomrukiwać

Wiktionary


warczący

→ war­czeć


SJP.pl

Patrz:

warczeć

ward

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ward – mia­sto w re­gio­nie Marl­bo­ro­ugh
  • Ward – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lo­no­ke
  • Ward – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Bo­ul­der
  • Ward – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Sa­lu­da
  • Ward – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Moody
  • Ward – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Ward (ang. Ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie John­son
  • Ward (ang. Ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lo­no­ke
  • Ward (ang. Ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Yell
  • Ward (ang. Ward Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Ward (ang. Ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Clar­ke
  • Ward (ang. Ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Todd

Wikipedia


warda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Warda – część wsi Ko­tłów­ka po­ło­żo­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • Bar­ba­ra Warda
  • Basz­szar Warda
  • Ed­mund Warda
  • Ma­ciej Warda
  • Mał­go­rza­ta Warda
  • Win­cen­ty Warda
  • Warda al-Dżaza’irija
  • Warda – pse­u­do­nim Ja­nu­sza Woj­ta­sie­wi­cza
  • Warda – dziel­ni­ca lub miej­ski okręg wy­bor­czy w USA
  • Varda

Wikipedia


wardak

naz­wi­sko


SJP.pl

War­dak (pasz­to: پښتو, per­ski: وردګ; tran­skryp­cje: war­dak, var­dag, var­dak) – jedna z 34 pro­win­cji af­gań­skich po­ło­żo­na w cen­trum kraju. Sto­li­ca w Mej­dan Szar. W 2021 roku za­miesz­ki­wa­ło ją pra­wie 672 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


wardar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej i re­gio­nie Ma­ce­do­nia pół­noc­nej Gre­cji;

Wiktionary

War­dar ( Вардар – "War­dar", Αξιός – "Ak­siós") – rzeka w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej i re­gio­nie Ma­ce­do­nia pół­noc­nej Gre­cji. Dłu­gość – 388 km (301 km w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, 87 km w Gre­cji), po­wierzch­nia zlew­ni – 23 747 km² (20 535 km² w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, 3.212 km² w Gre­cji), śred­ni prze­pływ – 135,96 m³/s (w Gew­ge­li­ji), głę­bo­kość rzeki sięga 4 me­trów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wardarski

Wiktionary


wardarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z War­da­rem, do­ty­czą­cy War­da­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wardar mrz.

Wiktionary


wardawy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. le­wo­ręcz­ny (mań­kut)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈdavɨ, AS: vardavy

Wiktionary


warden

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­den – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Kent
  • War­den – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Nort­hum­ber­land
  • War­den – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Grant

Wikipedia


wardriver

[czy­taj: łor­draj­wer] osoba jeż­dżą­ca autem i wy­szu­ku­ją­ca sieci bez­prze­wo­do­we za po­mo­cą od­po­wied­nie­go sprzę­tu


SJP.pl


wardriving

[czy­taj: łor­draj­wing] jeż­dże­nie autem i wy­szu­ki­wa­nie sieci bez­prze­wo­do­wych za po­mo­cą od­po­wied­nie­go sprzę­tu


SJP.pl

War­dri­ving – wy­szu­ki­wa­nie sieci bez­prze­wo­do­wych WLAN z po­ru­sza­ją­ce­go się po­ja­zdu za po­mo­cą kom­pu­te­ra z kartą sie­cio­wą, zwy­kle po­łą­czo­ne­go z od­bior­ni­kiem GPS, czę­sto w celu spo­rzą­dze­nia mapy zna­le­zio­nych sieci. Słowo to po­cho­dzi od „war­dia­lin­gu” – tech­ni­ki uży­wa­nej kie­dyś do wy­szu­ki­wa­nia mo­de­mów w sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej, któ­rej nazwa na­wią­zu­je do filmu "Gry wo­jen­ne".

Wikipedia


wardrobing

[czy­taj: łor­dro­bing] ku­po­wa­nie ele­men­tów gar­de­ro­by z za­mia­rem ich cza­so­we­go uży­cia, a na­stęp­nie od­da­nia do skle­pu w celu odzy­ska­nia za­pła­co­nej kwoty


SJP.pl

War­dro­bing (od ang. "war­dro­be") – forma na­du­ży­cia me­cha­niz­mu zwro­tu to­wa­rów w hand­lu de­ta­licz­nym i hand­lu elek­tro­nicz­nym, po­le­ga­ją­ca na za­ku­pie pro­duk­tu z za­mia­rem krót­kotr­wa­łe­go uży­cia, a na­stęp­nie zwró­ce­niu go sprze­daw­cy, zwy­kle w celu otrzy­ma­nia peł­ne­go zwro­tu za­pła­co­nej kwoty. Zja­wi­sko jest naj­czę­ściej opi­sy­wa­ne na przy­kła­dzie odzie­ży i obu­wia, zwła­szcza pro­duk­tów ku­po­wa­nych na jed­no­ra­zo­wą okaz­ję, lecz może do­ty­czyć także in­nych pro­duk­tów, m.in. elek­tro­ni­ki, sprzę­tu re­kre­a­cyj­ne­go i na­rzę­dzi.

Wikipedia


wardyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam War­dyń­ski (1866–1937) - pol­skiej le­karz i spo­łecz­nik;
  • Ma­te­usz War­dyń­ski (ur. 2000) – pol­ski raper, aktor, per­for­mer;
  • Sła­wo­mir War­dyń­ski (1906–1940) – pol­ski le­karz, pod­po­rucz­nik, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej;
  • Zofia War­dyń­ska-Wo­je­wódz­ka (1919–2010) – pol­ska siat­kar­ka i ko­szy­kar­ka.

Wikipedia


wardzanka

war­dzan­ka żąd­li­ca - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny grze­ba­czo­wa­tych


SJP.pl


wardzała

naz­wi­sko


SJP.pl


wardziak

naz­wi­sko


SJP.pl


wardziński

naz­wi­sko


SJP.pl


wardzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


wardęga

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. do­by­tek

Wiktionary

War­dę­ga – stru­ga w Pol­sce, ucho­dzą­ca do Je­zio­ra Tu­miań­skie­go, do­pływ rzeki Dadaj.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varˈdɛ̃ŋɡa, AS: vardẽŋga

Wiktionary


wardęgowo

War­dę­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


warecki

1. przy­miot­nik od: Warta (mia­sto), Warta Bo­le­sła­wiec­ka (wieś); war­ciań­ski;
2. przy­miot­nik od: Warka (mia­sto)


SJP.pl


wareczka

zdrob­nie­nie od: warka


SJP.pl


wareg

sta­ro­ru­ska nazwa wi­kin­ga


SJP.pl


waregem

Wa­re­gem (vls. "Wo­a­re­gem") – mia­sto w Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia, w okrę­gu Kor­trijk. Liczy 39 997 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2024) na po­wierzch­ni 44,50 km².

Wa­re­gem jest znane z co­rocz­nych wy­ści­gów kon­nych Wa­re­gem Ko­er­se na miej­sco­wym hi­po­dro­mie, któ­rym to­wa­rzy­szy ty­dzień fe­sti­wa­li. Wy­da­rze­nie to ma miej­sce za­wsze we wto­rek po ostat­nim we­e­ken­dzie sierp­nia.

Wikipedia


waregowie

ze­spół ple­mion szwedz­kich wi­kin­gów, któ­rzy od ok. 800 roku do po­ło­wy XI wieku or­ga­ni­zo­wa­li wy­pra­wy ra­bun­ko­we, hand­lo­we i wo­jen­ne


SJP.pl

Wa­re­go­wie, Wa­ria­go­wie – skan­dy­naw­scy wi­kin­go­wie głów­nie po­cho­dzą­cy z obec­nej Szwe­cji, któ­rzy w VIII i IX wieku dzia­ła­li w re­jo­nach obec­nej Ukra­i­ny, Bia­ło­ru­si i Rosji, two­rząc tam w póź­niej­szym okre­sie Ruś Ki­jow­ską.

Wikipedia


warenik

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) półk­się­ży­co­wa­ty pie­ro­żek na­dzie­wa­ny zwy­kle twa­ro­giem, mię­sem lub ka­pu­stą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. go­to­wa­ny pie­ro­żek, tra­dy­cyj­nie przy­go­to­wy­wa­ny w kuch­ni ukra­iń­skiej i ro­syj­skiej;

Wiktionary


warenka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wa­ren­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Turek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


wareski

do­ty­czą­cy Wa­re­gów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Wa­re­gów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wa­re­ga­mi, do­ty­czą­cy Wa­re­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wareg mos.

Wiktionary


warez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. ser­wer FTP lub WWW za­wie­ra­ją­cy pi­rac­kie opro­gra­mo­wa­nie, gry, mu­zy­kę, filmy itp.

 (1.2) in­form. tre­ści za­war­te w takim ser­we­rze

Wiktionary

Warez (z przeksz­tał­co­ne­go soft­wa­re – opro­gra­mo­wa­nie) – żar­go­no­we okre­śle­nie pi­rac­kie­go opro­gra­mo­wa­nia.

Okre­śle­nie to do­ty­czy głów­nie płat­ne­go zam­knię­te­go opro­gra­mo­wa­nia i zmo­dy­fi­ko­wa­nych wer­sji opro­gra­mo­wa­nia (sha­re­wa­re, ad­wa­re), roz­po­wszech­nia­ne­go nie­le­gal­nie, szcze­gól­nie po usu­nię­ciu za­bez­pie­czeń przed ko­pio­wa­niem. Cza­sem sto­su­je się je także do in­nych ma­te­ria­łów dy­stry­bu­o­wa­nych z na­ru­sze­niem praw au­tor­skich, ta­kich jak mu­zy­ka, filmy czy e-booki.

Wikipedia


warezowy

→ warez


SJP.pl

Patrz:

warez

warfaryna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek zmniej­sza­ją­cy krze­pli­wość krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek prze­ciw­krze­pli­wy, po­chod­na ku­ma­ry­ny, an­ta­go­ni­sta wi­ta­mi­ny K

Wiktionary

War­fa­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ku­ma­ry­ny, bę­dą­ca an­ta­go­ni­stą wi­ta­mi­ny K. Jest uży­wa­na w me­dy­cy­nie jako do­ust­ny śro­dek prze­ciw­za­krze­po­wy. War­fa­ry­na ha­mu­je pro­ces two­rze­nia ak­tyw­nej formy wi­ta­mi­ny K. Jest związ­kiem chi­ral­nym, pro­dukt far­ma­ce­u­tycz­ny jest mie­sza­ni­ną ra­ce­micz­ną obu enan­cjo­me­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy sto­su­jesz war­fa­ry­nę, pa­mię­taj o pew­nych ogra­ni­cze­niach w ży­wie­niu!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 4-hydroksykumaryna, nazwy handlowe Coumadin, Warfin

Wiktionary


warga

1. dolny bądź górny fałd skór­ny, two­rzą­cy wspól­nie z dru­gim fał­dem ogra­ni­cze­nie ot­wo­ru jamy ust­nej;
2. część ko­ro­ny niek­tó­rych typów kwia­tów, wy­stę­pu­ją­ca w parze;
3. część na­rzą­du gę­bo­we­go owada


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pa­rzy­sty fałd skór­ny ogra­ni­cza­ją­cy usta;

 (1.2) bot. część ko­ro­ny niek­tó­rych kwia­tów

 (1.3) zool. część na­rzą­du gę­bo­we­go owa­dów

 (1.4) anat. zob. warga sro­mo­wa.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: warg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta w pła­szczu za­pię­tym pod szyję po­in­for­mo­wa­ła póź­niej krew­nych ma­te­ma­ty­ka, iż już w po­zy­cji le­żą­cej, z po­wie­ka­mi zam­knię­ty­mi, wciąż ści­ska­jąc pa­ra­sol w kur­czo­wo za­ci­śnię­tej dłoni, pro­fe­sor wy­szep­tał si­ny­mi war­ga­mi słowa, które mogły zna­czyć "O, Pol­sko!" lub "Oj, Po­la­cy!", ale spra­wa po­zo­sta­ła nie wy­ja­śnio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarɡa, AS: varga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wargacz m., wargaczowate nmos.

:: zgrub. wara ż.

 przym. wargowy, wargaczowaty

 wykrz. wara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zool. lm. fafle

Wiktionary


wargacki

naz­wi­sko


SJP.pl


wargacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­lur­sus|F.A. Meyer|ref=tak., ro­dzaj po­łud­nio­wo­az­ja­tyc­kich ssa­ków dra­pież­nych na­le­żą­cych do ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba sło­no­wod­na o gru­bych, wy­dat­nych war­gach

Wiktionary

War­gacz ("Me­lur­sus") – ro­dzaj ssaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny Ur­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych (Ur­si­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. warga ż.

 przym. wargowy

Wiktionary


wargaczowate

o ce­chach war­ga­czo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

War­ga­czo­wa­te (La­bri­dae) – jedna z naj­bar­dziej licz­nych w ga­tun­ki – po bab­ko­wa­tych i pie­lę­gni­co­wa­tych – ro­dzin ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Obej­mu­je ponad 500 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków bar­dzo zróż­ni­co­wa­nych mor­fo­lo­gicz­nie i eko­lo­gicz­nie, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych w wo­dach mor­skich. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od pa­le­o­ce­nu.

Wikipedia


wargaczowaty

o ce­chach war­ga­czo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


wargatek

war­ga­tek czy­ści­ciel - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


wargielt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. grzyw­na za za­bi­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʲɟɛlt, AS: varʹǵelt

Wiktionary


wargocki

naz­wi­sko


SJP.pl


wargowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców; war­go­we, jas­no­to­wa­te


SJP.pl


wargowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych; jas­no­tow­ce


SJP.pl


wargowe

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców; jas­no­to­wa­te, war­go­wa­te


SJP.pl


wargowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych; jas­no­to­wiec


SJP.pl


wargowy

przy­miot­nik od: warga


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy warg, ust

 (1.2) fonet. zwią­za­ny z ar­ty­ku­la­cją usta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wargacz mzw., warga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) labialny

Wiktionary


warhol

[czy­taj: łor­hol] naz­wi­sko, m.in. Andy War­hol (1928-1987) - ar­ty­sta ame­ry­kań­ski


SJP.pl


warholowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z twór­czo­ścią Andy'ego War­ho­la

Wiktionary


wari

1. mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów ży­ją­ca na Ma­da­ga­ska­rze;
2. gra po­pu­lar­na w Afry­ce, Azji Płd i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej; man­ka­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­re­cia|J.E. Gray|ref=tak., za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem ssak z rzędu na­czel­nych, z ro­dzi­ny le­mu­ro­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wari (gra plan­szo­wa)
  • Warri – miej­sco­wość w Ni­ge­rii
  • Wari (kul­tu­ra) – kul­tu­ra w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej z cza­sów prze­din­ka­skich
  • Wari-Wula-Wu­liag­me­ni – gmina w Gre­cji
  • Im­pe­rium Ti­wa­na­ku-Wari – pań­stwo hi­sto­rycz­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej w cza­sach prze­din­ka­skich
  • Lemur wari – ga­tu­nek mał­piat­ki z ro­dzi­ny le­mu­ro­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wari są naj­więk­szy­mi z le­mu­ro­wa­tych.

Wiktionary


wariabilistyczny

→ wa­ria­bi­lizm


SJP.pl

Patrz:

wariabilizm

wariabilizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go wszyst­ko jest zmien­ne; te­o­ria zmien­no­ści


SJP.pl

Wa­ria­bi­lizm (od łac. "va­ria­bi­lis" zmien­ny) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go rze­czy­wi­stość jest zmien­na; do­brze od­da­je to myśl He­ra­kli­ta z Efezu "wszyst­ko pły­nie" (gr. παντα ρει, "panta rhei").

Wa­ria­bi­lizm jest po­glą­dem prze­ciw­staw­nym do po­glą­du Par­me­ni­de­sa z Elei o jed­no­ści i sta­ło­ści bytu, na­zy­wa­ne­go "sta­tyz­mem" (od gr. "στάσις" – sta­nie, trwa­nie).

Wikipedia


wariacik

zdrob­nie­nie od: wa­riat


SJP.pl


wariacja

1. cho­ro­ba umy­sło­wa, obłęd, sza­leń­stwo;
2. utwór in­stru­men­tal­ny skła­da­ją­cy się z kilku od­mian po­da­ne­go te­ma­tu mu­zycz­ne­go;
3. w kom­bi­na­to­ry­ce: do­wol­ny ciąg ut­wo­rzo­ny z ele­men­tów da­ne­go zbio­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór ze zmia­na­mi te­ma­tu, me­lo­dii, tempa itp.;

 (1.2) ro­dzaj obłę­du

 (1.3) zmien­ność, zróż­ni­co­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­ria­cja bez pow­tó­rzeń
  • wa­ria­cja z pow­tó­rze­nia­mi
  • wa­ria­cja funk­cjo­na­łu
  • wa­ria­cja (astro­no­mia) – nie­re­gu­lar­ność ruchu Księ­ży­ca
  • wa­ria­cja (mu­zy­ka)
  • wa­ria­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • wa­rian­cja
  • wa­riant

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varʲˈjat͡sʲja, AS: varʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariacyjność ż.

 przym. wariacyjny

Wiktionary


wariacje

1. cho­ro­ba umy­sło­wa, obłęd, sza­leń­stwo;
2. utwór in­stru­men­tal­ny skła­da­ją­cy się z kilku od­mian po­da­ne­go te­ma­tu mu­zycz­ne­go;
3. w kom­bi­na­to­ry­ce: do­wol­ny ciąg ut­wo­rzo­ny z ele­men­tów da­ne­go zbio­ru


SJP.pl

Wa­ria­cje, temat z wa­ria­cja­mi – sa­mo­dziel­na forma mu­zycz­na lub część więk­sze­go ut­wo­ru in­stru­men­tal­ne­go: so­na­ty, sym­fo­nii, kon­cer­tu o dość swo­bod­nej bu­do­wie. Isto­tą tej formy są zmia­ny, jakim pod­le­ga temat lub jego mo­ty­wy. Licz­ba i ro­dzaj wa­ria­cji za­le­ży od in­wen­cji kom­po­zy­to­ra, waha się od kilku do kil­ku­na­stu. Temat może być włas­ny, za­czerp­nię­ty z dzie­ła in­ne­go kom­po­zy­to­ra lub opar­ty na mo­ty­wach z mu­zy­ki lu­do­wej.

Wikipedia


wariacki

wła­ści­wy wa­ria­to­wi, od­no­szą­cy się do wa­ria­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy wa­riact­wu i/lub wa­ria­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariactwo n., wariat m., wariatka ż., wariowanie n., wariatuńcio mos.

 przysł. wariacko

 czas. wariować

Wiktionary


wariacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­riac­ki, sza­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Je­chał wa­riac­ko, bez po­my­słu, a prze­cież wi­dział, że drogą idą dzie­ci - mówi Piotr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varʲˈjat͡skɔ, AS: varʹi ̯acko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat m., wariatka ż., wariatuńcio m., wariowanie n.

 przym. wariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaleńczo

Wiktionary


wariactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. sza­lo­ne za­cho­wa­nie, czyn nie­do­rzecz­ny, sprzecz­ny ze zdro­wym roz­sąd­kiem

 (1.2) pot. cecha wa­ria­ta, sza­leń­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat m., wariatka ż., wariowanie n.

 przym. wariacki

 czas. wariować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaleństwo, wygłup, wybryk

Wiktionary


wariacyjny

do­ty­czą­cy wa­ria­cji


SJP.pl


wariak

trans­for­ma­tor lub au­to­trans­for­ma­tor, w któ­rym na­pię­cie wyj­ścio­we można re­gu­lo­wać w spo­sób płyn­ny


SJP.pl


wariancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wa­riant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wa­riant, lecz tylko śmiesz­ny wa­rian­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariant m.

Wiktionary


wariancja

miara zmien­no­ści, zróż­ni­co­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stat. miara zmien­no­ści, odz­wier­cied­la­ją­ca zróż­ni­co­wa­nie zbio­ro­wo­ści; jest kwa­dra­tem od­chy­le­nia stan­dar­do­we­go;

Wiktionary

Wa­rian­cja – miara zmien­no­ści zmien­nej lo­so­wej bę­dą­ca war­to­ścią ocze­ki­wa­ną kwa­dra­tu róż­ni­cy war­to­ści zmien­nej lo­so­wej for­mu­la_1 i jej war­to­ści ocze­ki­wa­nej. W sta­ty­sty­ce opi­so­wej obli­cza­na jest jako śred­nia aryt­me­tycz­na kwa­dra­tów od­chy­leń (róż­nic) po­szcze­gól­nych war­to­ści cechy od śred­niej. Jest jedną z naj­po­pu­lar­niej­szych miar słu­żą­cą do opisu zbio­ru da­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varʲˈjãnt͡sʲja, AS: varʹi ̯ãncʹi ̯a

Wiktionary


wariancyjny

→ wa­rian­cja


SJP.pl

Patrz:

wariancja

wariant

od­mia­na; mo­dy­fi­ka­cja; moż­li­wość; wer­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) inne roz­wią­za­nie, opra­co­wa­nie, inna wer­sja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­riant – wy­o­dręb­nio­na od­mia­na, wer­sja cze­goś
  • wa­riant (ję­zy­koz­naw­stwo) – ro­dzaj ele­men­tu ję­zy­ko­we­go
  • wa­riant (ję­zy­koz­naw­stwo) – forma sy­ste­mu ję­zy­ko­we­go
  • wa­riant sty­li­stycz­ny ję­zy­ka
  • wa­riant mo­skiew­ski
  • wa­rian­ty sy­ste­mu GNU
  • wa­rian­ty tek­sto­we No­we­go Te­sta­men­tu
  • wa­ria­cja
  • wa­rian­cja
  • wa­rian­cja fe­no­ty­po­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­for­ma­tyk przed­sta­wił kilka wa­rian­tów no­we­go opro­gra­mo­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʲjãnt, AS: varʹi ̯ãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wariantowy, wariantywny

 przysł. wariantywnie

 rzecz. wariancik mrz.

Wiktionary


wariantowość

→ wa­rian­to­wy; wa­rian­tyw­ność


SJP.pl


wariantowy

wy­stę­pu­ją­cy w róż­nych od­mia­nach, w po­sta­ci wa­rian­tów; wa­rian­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy wa­riant, do­ty­czą­cy wa­rian­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariant m., wariantowość ż.

Wiktionary


wariantywność

→ wa­rian­tyw­ny; wa­rian­to­wość


SJP.pl


wariantywny

wy­stę­pu­ją­cy w róż­nych od­mia­nach, w po­sta­ci wa­rian­tów; wa­rian­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy jeden z moż­li­wych wa­rian­tów tej samej rze­czy lub zja­wi­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariant mrz.

 przysł. wariantywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alternatywny

Wiktionary


wariat

po­tocz­nie o czło­wie­ku cho­rym psy­chicz­nie; po­tocz­nie o oso­bie po­stę­pu­ją­cej nie­o­bli­czal­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek chory psy­chicz­nie, obłą­ka­ny

 (1.2) pot. ktoś za­cho­wu­ją­cy się nie­od­po­wie­dzial­nie, nie­o­bli­czal­nie, nie­kon­wen­cjo­nal­nie; nie­roz­waż­ny, zwa­rio­wa­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­riat (oryg. Ma­niac) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Wa­riat – zbiór opo­wia­dań Hu­ber­ta Klim­ko-Do­brza­niec­kie­go
  • Wa­riat – sin­gel ze­spo­łu Stra­chy na Lachy
  • Wie­sław Nie­wia­dom­ski ps. Wa­riat – pol­ski prze­stęp­ca, szaf gangu ząb­kow­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten męż­czyz­na to wa­riat, bo dziw­nie się za­cho­wu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʲjat, AS: varʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n., wariatuńcio mos.

:: fż. wariatka ż.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. czubek, obłąkaniec, szaleniec, świr, świrus

 (1.2) pot. bzik, narwaniec, opętaniec, oszołom, paranoik, pomyleniec, postrzeleniec, szajbus, świr, świrus, zajob; gwara. szplin

Wiktionary


wariatka

→ wa­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta chora psy­chicz­nie

 (1.2) pot. ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się nie­o­bli­czal­nie, nie­kon­wen­cjo­nal­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­riat­ka – ame­ry­kań­ski film z 1987 w re­ży­se­rii Mar­ti­na Ritta
  • Wa­riat­ka – po­wieść Jo­an­ny Jo­deł­ki
  • wa­riat
  • wa­riat­ki

Wikipedia

Patrz:

wariat

Przykłady

 (1.1) Po­win­ni zam­knąć tę wa­riat­kę, jest nie­bez­piecz­na dla in­nych.

 (1.2) Ale z tej Mo­ni­ki jest wa­riat­ka, za­far­bo­wa­ła włosy na zie­lo­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varʲˈjatka, AS: varʹi ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariactwo n., wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n., wariatuńcio mos.

:: fm. wariat m.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary


wariatkowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pejor. pla­ców­ka me­dycz­na dla osób cho­rych umy­sło­wo

 (1.2) pot. żart. miej­sce lub sy­tu­a­cja, w któ­rej wszy­scy po­stę­pu­ją dziw­nie, niez­ro­zu­mia­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy się mart­wi­my, bo mój brat ko­lej­ny raz tra­fił do wa­riat­ko­wa.

 (1.2) Oni kom­plet­nie zbzi­ko­wa­li! To nie jest firma, tylko ja­kieś kom­plet­ne wa­riat­ko­wo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarʲjatˈkɔvɔ, AS: varʹi ̯atkovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat mos., wariatka ż., wariowanie n., wariatuńcio mos.

 czas. zwariować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czubki, dom wariatów, dom bez klamek, psychiatryk, psychuszka

 (1.2) dom wariatów

Wiktionary


wariator

Wa­ria­tor – bez­stop­nio­wa skrzy­nia bie­gów, w któ­rej o ak­tu­al­nym prze­ło­że­niu de­cy­du­ją stoż­ko­we koła współ­pra­cu­ją­ce z pa­skiem lub łań­cu­chem.

Pier­wsze szki­ce bez­stop­nio­wych roz­wią­zań zmia­ny prze­ło­że­nia two­rzył Le­o­nar­do da Vinci w 1490 roku.

W roku 1958 firma DAF wy­pro­du­ko­wa­ła pier­wszy sa­mo­chód DAF 600 z bez­stop­nio­wą prze­kład­nią.

Wikipedia


wariatowaty

wa­riac­ki; po­tocz­nie:
1. wła­ści­wy oso­bie umy­sło­wo lub psy­chicz­nie cho­rej;
2. za­cho­wu­ją­cy się sza­le­nie, nie­od­po­wie­dzial­nie; nie­po­waż­ny, obłęd­ny, obłą­kań­czy


SJP.pl


wariatuńcia

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: wa­riat


SJP.pl


wariatuńcio

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: wa­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. zdrobn. od: wa­riat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nasz wuj­cio wa­ria­tuń­cio / Lubi prze­brać się, żar­to­wać i wy­głu­piać / Wszyst­kie dzie­ci go ko­cha­ją / Przy nim za­wsze coś wy­bu­cha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat mos., wariatka ż., wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary


waribasi

para drew­nia­nych pa­łe­czek do je­dze­nia po­traw


SJP.pl


warikap

ro­dzaj diody


SJP.pl


warikapowy

→ wa­ri­kap


SJP.pl

Patrz:

warikap

wariofon

przy­rząd do wmon­to­wy­wa­nia dźwię­ków na taśmę fil­mo­wą


SJP.pl


wariograf

wy­kry­wacz kłamstw; po­li­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia nieś­wia­do­mych re­ak­cji prze­słu­chi­wa­ne­go na za­da­wa­ne py­ta­nia, po­ma­ga­ją­ce wnio­sko­wać o jego praw­do­mów­no­ści;

Wiktionary

Wa­rio­graf, po­li­graf (myl­nie na­zy­wa­ny „wy­kry­wa­czem kłamstw” lub „de­tek­to­rem kłamstw”) – na­u­ko­we urzą­dze­nie słu­żą­ce do ana­li­zo­wa­nia fiz­jo­lo­gicz­nych re­ak­cji or­ga­niz­mu czło­wie­ka na bodź­ce z zew­nątrz (zob. bo­dziec w psy­cho­lo­gii i be­ha­wio­ryz­mie, bodź­ce w fiz­jo­lo­gii i psy­cho­fiz­jo­lo­gii zmy­słów), które są od­po­wie­dzią na ślady pa­mię­cio­we i emo­cjo­nal­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­ku­ra­tu­ra sto­su­je ba­da­nie przy uży­ciu wa­rio­gra­fu w celu wy­e­li­mi­no­wa­nia z du­że­go kręgu po­dej­rza­nych pew­nej licz­by osób.

 (1.1) (…) ba­da­nia z wa­rio­gra­fem (…) nie ujaw­ni­ły au­to­ra prze­cie­ku.

 (1.1) Wiem, jak dzia­ła wa­rio­graf i wiem, że sto­sun­ko­wo łatwo można oszu­kać tę ma­szy­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariografia ż.

 przym. wariograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrywacz kłamstw, detektor kłamstw, poligraf

Wiktionary


wariogram

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja dwóch zmien­nych opi­su­ją­ca zmien­ność pola lo­so­we­go dla każ­dej pary punk­tów tego pola


SJP.pl


wariolacja

za­nie­cha­ne szcze­pie­nie cho­re­go czło­wie­ka za­kaź­nym ma­te­ria­łem po­cho­dzą­cym z krost ospo­wych; wa­rio­li­za­cja


SJP.pl


wariolizacja

za­nie­cha­ne szcze­pie­nie cho­re­go czło­wie­ka za­kaź­nym ma­te­ria­łem po­cho­dzą­cym z krost ospo­wych; wa­rio­la­cja


SJP.pl

Wa­rio­li­za­cja, wa­rio­la­cja – po­cho­dzą­ca z Chin me­to­da pre­wen­cyj­ne­go za­ka­ża­nia ospą praw­dzi­wą zdro­wych ludzi, udo­ku­men­to­wa­na od XVI w., która roz­po­wszech­ni­ła się głów­nie w Chi­nach, In­diach i Tur­cji. Po­le­ga­ła na prze­no­sze­niu wy­dzie­li­ny rop­nej lekko cho­rych na zdro­wych pa­cjen­tów, prze­de wszyst­kim dzie­ci. Była pier­wow­zo­rem współ­czes­nych szcze­pio­nek ochron­nych.

Wikipedia


wariometr

w sa­mo­lo­cie: przy­rząd wska­zu­ją­cy pręd­kość wzno­sze­nia się lub opa­da­nia


SJP.pl

Wa­rio­metr (VSI) (ang. "Ver­ti­cal Speed In­di­ca­tor") – przy­rząd wska­zu­ją­cy pręd­kość pio­no­wą stat­ku po­wietrz­ne­go, czyli pręd­ko­ści wzno­sze­nia się lub opa­da­nia. Dzia­ła na za­sa­dzie po­mia­ru zmian ci­śnie­nia sta­tycz­ne­go. Wa­rio­metr może być wy­ska­lo­wa­ny w m/s, m/min lub ft/min. Obok wy­so­ko­ścio­mie­rza i pręd­ko­ścio­mie­rza jeden z pod­sta­wo­wych przy­rzą­dów po­kła­do­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych na wszyst­kich ty­pach stat­ków po­wietrz­nych od lotni i pa­ra­lot­ni do sa­mo­lo­tów ko­mu­ni­ka­cyj­nych.

Wikipedia


wariopleks

w te­le­gra­fii: sy­stem mul­ti­plek­so­wy o zmien­nej krot­no­ści, za­leż­nej od na­tę­że­nia ruchu w po­szcze­gól­nych po­łą­cze­niach


SJP.pl


wariowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­pa­da­nie w obłęd, cho­ro­bę psy­chicz­ną

 (1.2) pot. za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób sza­lo­ny, nie­o­bli­czal­ny

 (1.3) pot. prze­ja­wia­nie swo­ich uczuć, np. mi­ło­ści, w spo­sób ek­stre­mal­ny

 (1.4) pot. za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób nie­po­waż­ny, swo­bod­ny, ha­ła­śli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat m., wariatuńcio m., wariatka ż., wariactwo n., wariatkowo n.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany, wariatowaty

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tracenie zmysłów; pot. bzikowanie, fiksowanie

 (1.4) dokazywanie; pot. bzikowanie, chodzenie na rzęsach

Wiktionary


wariować

po­tocz­nie:
1. za­cho­wy­wać się ha­ła­śli­wie, swo­bod­nie albo nie­o­bli­czal­nie;
2. za­pa­dać na cho­ro­bę umy­sło­wą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwa­rio­wać)

 (1.1) pot. za­pa­dać na cho­ro­bę psy­chicz­ną

 (1.2) pot. za­cho­wy­wać się nie­o­bli­czal­nie, sza­le­nie, nie­nor­mal­nie; tra­cić zmy­sły

 (1.3) pot. prze­ja­wiać uczu­cia w spo­sób nie­po­ha­mo­wa­ny

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wa­rio­wać)

 (2.1) pot. być ha­ła­śli­wym w za­cho­wa­niu lub za­ba­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariatuńcio mos., wariat mos., wariatka ż., wariactwo n., wariowanie n.

 czas. powariować dk., zwariować dk.

 przym. wariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiksować

 (1.2) szaleć, gw. Górny Śląsk dziwoczyć, wyrobiać

 (1.3) przepadać, szaleć

 (2.1) gw. Górny Śląsk wyrobiać

Wiktionary


wark

war­cze­nie, war­ko­ta­nie, war­kot


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wark on Tyne – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)
  • Wark on Tweed – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)

Wikipedia


warka

1. pro­ces wyt­wa­rza­nia piwa;
2. ilość piwa, cukru itp., otrzy­my­wa­na z jed­no­ra­zo­we­go wa­rze­nia; war


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, nie­da­le­ko Grój­ca;

Wiktionary

– mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Warka. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest na po­gra­ni­czu Rów­ni­ny War­szaw­skiej i Rów­ni­ny Ko­zie­nic­kiej, a po­mię­dzy nimi znaj­du­je się Do­li­na Dol­nej Pi­li­cy. Wy­mie­nio­ne re­gio­ny na­le­żą do Ni­zi­ny Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvarka, AS: varka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warczanin mos., warczanka ż.

 przym. warecki

Wiktionary


warknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|war­knąć.

 (1.2) od­głos wy­da­wa­ny przez ze­zło­szczo­ne­go psa

 (1.3) pot. czy­jaś krót­ka, nie­grzecz­na od­po­wiedź

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mormi ko­mu­ni­ku­ją się przez sy­cze­nia, mia­u­knię­cia, mru­cze­nia i war­knię­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warczeć ndk., warknąć dk.

 rzecz. warczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) odburknięcie

Wiktionary


warkocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od war­kot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie war­kot, lecz tylko ci­chut­ki war­ko­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warkot m.

Wiktionary


warkocki

naz­wi­sko


SJP.pl


warkocz

1. splot naj­czę­ściej z trzech pasm dłu­gich wło­sów;
2. coś, co przy­po­mi­na taki splot;
3. po­e­tyc­ko: pasmo, smuga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fryzj. splot zaz­wy­czaj z trzech pasm wło­sów

 (1.2) coś za­ple­cio­ne­go tak jak war­kocz (1.1)

 (1.3) poet. coś dłu­gie­go i wą­skie­go, wi­szą­ce­go, cią­gną­ce­go się lub pło­żą­ce­go się

 (1.4) astr. stru­mień gazów i pyłu wy­do­by­wa­ją­cy się z ko­me­ty pod wpły­wem od­dzia­ły­wa­nia wia­tru sło­necz­ne­go;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: war­ko­tać

Wiktionary

War­kocz – ucze­sa­nie z trzech (lub wię­cej) pasm dłu­gich, sple­cio­nych wło­sów, za­bez­pie­czo­ne przed roz­pla­ta­niem (np. wstąż­ką, cza­sem zwią­za­ną w ko­kar­dę, frot­ką, itp.). W tra­dy­cji eu­ro­pej­skiej włosy były spla­ta­ne w jeden war­kocz, no­szo­ny z tyłu głowy lub dwa, sy­me­trycz­nie po bo­kach głowy – cza­sem do­dat­ko­wo upię­te. W kul­tu­rach afry­kań­skich fry­zu­ra może skła­dać się z bar­dzo wielu cien­kich war­ko­czy­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam Ulę, jak w pod­sta­wów­ce miała war­kocz do pasa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarkɔt͡ʃ, AS: varkoč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. warkoczyk m.

 przym. warkoczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. lub poet. kosa

 (1.3) pasmo, smuga

 (1.4) ogon

Wiktionary


warkocznica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych; eu­ko­mis


SJP.pl

War­kocz­ni­ca, eu­ko­mis ("Eu­co­mis" L'Hér) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w sta­nie dzi­kim w po­łud­nio­wej Afry­ce. Niek­tó­re ga­tun­ki, także w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


warkoczowy

→ war­kocz


SJP.pl

Patrz:

warkocz

warkoczyk

zdrob­nie­nie od: war­kocz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: war­kocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ko­le­go­wa­łam się z tą dziew­czyn­ką z war­ko­czy­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈkɔt͡ʃɨk, AS: varkočyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warkocz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mysi ogonek

Wiktionary


warkot

dźwięk po­dob­ny do war­cze­nia, wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ma­szy­ny, sil­ni­ki, przed­mio­ty bę­dą­ce w ruchu; tur­kot, ter­kot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dźwięk wy­da­wa­ny przez ma­szy­ny, sil­ni­ki w ruchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­da­la­ły się od sku­tej lodem po­wierzch­ni Hoth, gdy wstrzą­sy wtór­ne wy­strza­łu dzia­ła jo­no­we­go spra­wia­ły, że przez bazę nio­sły się war­ko­ty i trza­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarkɔt, AS: varkot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warkotliwość ż., warkotanie n., warkocik mrz.

 czas. warczeć, warkotać ndk.

 przym. warkotliwy

 przysł. warkotliwie

Wiktionary


warkotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: war­kot­li­wie


SJP.pl


warkotliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest war­kot­li­we; cecha tych, któ­rzy są war­kot­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warkotliwy

 przysł. warkotliwie

 rzecz. warkot mrz.

Wiktionary


warkotliwy

war­czą­cy, wy­da­ją­cy war­kot


SJP.pl


warlikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


warlubie

1. wieś w Pol­sce;
2. osada leśna w Pol­sce


SJP.pl

War­lu­bie ( War­lu­bien, War­lieb) – so­łec­ka wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, sie­dzi­ba gminy War­lu­bie.

Wieś ma cha­rak­ter ma­ło­mia­stecz­ko­wy. W War­lu­biu droga kra­jo­wa nr 91 krzy­żu­je się z dro­ga­mi wo­je­wódz­ki­mi nr 214, nr 217, 238 i 391. W po­bli­żu wsi znaj­du­je się węzeł au­to­stra­dy A1.

Wikipedia


warlubski

przy­miot­nik od: War­lu­bie (wieś)


SJP.pl


warm.

skrót

 (1.1) = war­miń­ski

Wiktionary


warmia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, na wschód od Pa­słę­ki;

Wiktionary

War­mia ( War­mia, Var­mia, Erm­land, warm. "War­ńi­ja", prus. *Wor­my­an, Wārmi) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, sta­no­wią­ca część re­gio­nu hi­sto­rycz­ne­go Prusy. Au­to­no­micz­ne pań­stwo ko­ściel­ne ist­nie­ją­ce w la­tach 1243–1772, które w la­tach 1466–1772 na­le­ża­ło do Pol­ski jako księ­stwo war­miń­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Akcja któ­rejś z tych po­wie­ści roz­gry­wa się w po­sia­dło­ści krzy­żac­kiej na War­mii.

 (1.1) Na Kur­piach, Pod­la­siu, War­mii i Ma­zu­rach wy­pie­ka­no w wi­gi­lię No­we­go Roku lub w świę­to Trzech Króli fi­gur­ki zwie­rząt (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarmʲja, AS: varmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warmiński

 rzecz. Warmiak mos., Warmiaczka ż.

Wiktionary


warmiaczka

miesz­kan­ka War­mii (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z War­mii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈmʲjat͡ʃka, AS: varmʹi ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warmia ż.

:: fm. Warmiak mos.

 przym. warmiński

Wiktionary


warmiak

miesz­ka­niec War­mii (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­cho­dzą­cy z War­mii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­miak – miesz­ka­niec War­mii
  • War­miak – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • War­miak Łukta – klub pił­kar­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvarmʲjak, AS: varmʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warmia ż.

:: fż. Warmiaczka ż.

 przym. warmiński

Wiktionary


warmijski

→ War­mia; war­miń­ski (czę­ściej)


SJP.pl


warmiński

→ War­mia; war­mij­ski (rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy War­mii, zwią­za­ny z War­mią, po­cho­dzą­cy z War­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na długo przed ukoń­cze­niem fa­sa­dy ko­ścio­ła, bo już 15 sierp­nia 1693, bi­skup war­miń­ski Jan Sta­ni­sław Zbą­ski do­ko­nał uro­czy­stej kon­se­kra­cji ko­ścio­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈmʲĩj̃sʲci, AS: varmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warmia ż., Warmiaczka ż., Warmiak mos.

Wiktionary


warmińsko-mazurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy re­gio­nu obej­mu­ją­ce­go War­mię i Ma­zu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są chęt­ni do uczest­nict­wa w tar­gach tu­ry­stycz­nych or­ga­ni­zo­wa­nych w It­ze­hoe. Oprócz Mia­sta i Gminy Pa­słęk swoje wa­lo­ry za­pre­zen­tu­ją go­spo­dar­stwa agro­tu­ry­stycz­ne, Koło Ło­wiec­kie Bóbr i War­miń­sko-Ma­zur­ski Zwią­zek Pszcze­la­rzy.

Wiktionary


warmińskość

→ war­miń­ski


SJP.pl

Patrz:

warmiński

warmątowice

War­mą­to­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. War­mun­to­witz, 1936-1945 "Nie­der­ste­i­ne") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


warna

jed­nost­ka po­dzia­łu spo­łe­czeń­stwa hin­du­skie­go; są 4 warny: bra­mi­ni, ksza­tri­jo­wie, wajś­jo­wie, śu­dro­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. klasa spo­łecz­na w tra­dy­cyj­nym in­dyj­skim po­dzia­le spo­łecz­nym, dzie­lą­ca się dalej na kasty;

Wiktionary

Warna ( Варна) – mia­sto w Buł­ga­rii. Sto­li­ca ob­wo­du Warna i gminy Warna. Port nad Mo­rzem Czar­nym. Jest trze­cim pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem Buł­ga­rii (po Sofii i Płow­di­wie). We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 349 298 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­róż­nia­ne są czte­ry warny: ka­pła­nów (bra­mi­ni), wo­jow­ni­ków (ksza­tri­ja), chło­pów (wajś­ja), sług (śudra).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarna, AS: varna

Wiktionary


warnenka

miesz­kan­ka Warny (mia­sta w Buł­ga­rii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Warny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warna ż.

:: fm. warneńczyk mos.

 przym. warneński

Wiktionary


warner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­ner (War­ner Bros. En­ter­ta­in­ment) – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia fil­mo­wa
  • War­ner (War­ner Music Group) – wyt­wór­nia pły­to­wa
  • War­ner – miej­sco­wość w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • War­ner – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • War­ner – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Mu­sko­gee
  • War­ner – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brown
  • War­ner – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark
  • War­ner (ang. War­ner Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie An­trim
  • War­ner (ang. War­ner Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • War­ner (ang. War­ner Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brown
  • War­ner (ang. War­ner Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark

Wikipedia


warneńczyk

miesz­ka­niec Warny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Warny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warna ż.

:: fż. warnenka ż.

 przym. warneński

Wiktionary


warneński

do­ty­czą­cy mia­sta: Warna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Warną, do­ty­czą­cy Warny, po­cho­dzą­cy z Warny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warna ż., warneńczyk mos., warnenka ż.

Wiktionary


warnice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­ni­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno
  • War­ni­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie War­ni­ce

Wikipedia


warnicki

przy­miot­nik od: War­ni­ce


SJP.pl


warnik

1. zbior­nik, ko­cioł do pod­grze­wa­nia wody, ogrze­wa­nia róż­nych cie­czy; boj­ler
2. ogrze­wa­ny zbior­nik do od­pa­ro­wy­wa­nia rozt­wo­rów, sto­so­wa­ny w cu­krow­nict­wie i sol­nict­wie
3. ogrze­wa­ny zbior­nik chło­dziar­ki ab­sorp­cyj­nej; de­sor­ber


SJP.pl

War­nik (do 1945 niem. "War­nings­hof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie szcze­ciń­skim.

Wikipedia


warnikowy

przy­miot­nik od: war­nik


SJP.pl


warnino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­ni­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo
  • War­ni­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bie­sie­kierz

Wikipedia


warnstorfia

warn­stor­fia wło­sko­list­na - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


SJP.pl


warogodzina

po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ener­gii elek­trycz­nej bier­nej


SJP.pl

Wa­ro­go­dzi­na (oz­na­cze­nie: varh lub var·h) – le­gal­na, po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka bier­nej ener­gii elek­trycz­nej.

Wikipedia


waromierz

przy­rząd do po­mia­ru mocy bier­nej prądu elek­trycz­ne­go prze­mien­ne­go


SJP.pl

Wa­ro­mierz – przy­rząd przez­na­czo­ny do po­mia­ru mocy bier­nej w ukła­dach elek­trycz­nych prądu prze­mien­ne­go o bu­do­wie zbli­żo­nej do wa­to­mie­rza, róż­ni­ca po­le­ga na tym iż we wska­za­niach uwz­ględ­nia on war­tość si­nu­sa kąta prze­su­nię­cia po­mię­dzy prą­dem i na­pię­ciem. Jego wska­za­nia wzor­co­wa­ne są w wa­rach [var]. Wska­za­nia wa­ro­mie­rza mogą być za­rów­no do­dat­nie (moc bier­na o cha­rak­te­rze in­duk­cyj­nym) jak i ujem­ne (moc bier­na o cha­rak­te­rze po­jem­no­ścio­wym).

Wikipedia


warowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warować ndk.

 rzecz. warownia ż.

Wiktionary


warować

uwa­żać, strzec, wy­strze­gać się


SJP.pl


warownia

dawna bu­dow­la wraz z umoc­nie­nia­mi ziem­ny­mi słu­żą­ca do celów obron­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wojsk. ob­wa­ro­wa­ny gród, twier­dza oto­czo­na ob­wa­ro­wa­niem

 (1.2) przen. miej­sce nie do zdo­by­cia

Wiktionary

Wa­row­nia – miej­sce ufor­ty­fi­ko­wa­ne, przy­go­to­wa­ne do celów mi­li­tar­nych, naj­czę­ściej do obro­ny. Wa­row­nia­mi są: twier­dza, ba­stion, obóz wa­row­ny, cy­ta­de­la, zamek.

Ter­mi­nem wa­row­nia okre­śla się bu­dow­le lub ze­spo­ły bu­dow­li wraz z umoc­nie­nia­mi ziem­ny­mi, ma­ją­ce za za­da­nie utrzy­ma­nie okre­ślo­ne­go te­re­nu i ochro­nę waż­nych przejść (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­sko schro­ni­ło się w wa­row­ni na skra­ju pła­sko­wy­żu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warowanie n.

 czas. warować ndk.

 przym. warowny

 wykrz. waruj

Wiktionary


warowniejszy

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wa­row­ny


SJP.pl


warowny

zwią­za­ny z wa­row­nią (np. gród wa­row­ny, zamek wa­row­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) umoc­nio­ny w celu przetr­wa­nia oblę­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dro­dze mi­nę­li­śmy zamek wa­row­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈrɔvnɨ, AS: varovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warownia ż., warowność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ufortyfikowany

Wiktionary


warpalice

War­pa­li­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek.

Wikipedia


warpechowski

naz­wi­sko


SJP.pl


warrant

część do­wo­du wy­da­wa­ne­go przez przed­się­bior­stwo skła­do­we, słu­żą­ca do usta­no­wie­nia za­sta­wu na skła­do­wa­nym to­wa­rze


SJP.pl


warren

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­ren – mia­sto w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • War­ren – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Brad­ley
  • War­ren – miej­sco­wość w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Litch­field
  • War­ren – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Jo Da­viess
  • War­ren – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Hun­ting­ton
  • War­ren – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Knox
  • War­ren – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • War­ren – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • War­ren – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ma­comb
  • War­ren – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mars­hall
  • War­ren – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Graf­ton
  • War­ren – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Her­ki­mer

Wikipedia


warro

pi­sarz i uczo­ny rzym­ski, 116-27 p.n.e.; War­ron


SJP.pl


warroatoza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba pszczół i czer­wia; war­ro­za


SJP.pl


warron

pi­sarz i uczo­ny rzym­ski, 116-27 p.n.e.; Warro


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­jusz Te­ren­cjusz War­ron – kon­sul rzym­ski
  • Marek Te­ren­cjusz War­ron – uczo­ny i pi­sarz rzym­ski
  • War­ron Ata­cyń­ski (Pu­blius Te­ren­tius Varro Ata­ci­nus) – poeta rzym­ski

Wikipedia


warroza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba pszczół i czer­wia; war­ro­a­to­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. wet. cho­ro­ba pszczół wy­wo­ły­wa­na przez roz­tocz nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Var­roa de­struc­tor|ref=tak. (dręcz pszcze­li);

Wiktionary

War­ro­za ("Var­ro­a­sis apium") – cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez roz­to­cze "Var­roa de­struc­tor" (dręcz pszcze­li), roz­wi­ja­ją­ce się na czer­wiu i do­ro­słych osob­ni­kach pszczół miod­nych.

Sa­mi­ce roz­to­czy żywią się he­mo­lim­fą (praw­do­po­dob­nie jed­nak pre­fe­ru­ją ciało tłu­szczo­we) za­a­ta­ko­wa­nych owa­dów. Cykl roz­wo­jo­wy trwa 9-10 dni. Po tym cza­sie sa­mi­ca roz­to­cza skła­da w zas­kle­pio­nych ko­mór­kach z czer­wiem od 3 do 6 jaj, z któ­rych wy­klu­wa się około 2/3 samic i 1/3 sam­ców.

Wikipedia


wars

wagon re­sta­u­ra­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. tu­ryst. wagon re­sta­u­ra­cyj­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FSO Wars – pro­to­typ sa­mo­cho­du FSO
  • Hen­ryk Wars – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Wars – przed­się­bior­stwo ob­słu­gu­ją­ce wa­go­ny sy­pial­ne i ga­stro­no­micz­ne
  • Wars – po­stać z le­gen­dy o za­ło­że­niu War­sza­wy
  • Wars – marka pol­skich kos­me­ty­ków
  • Wars – rzecz­ny sta­tek pa­sa­żer­ski ob­słu­gu­ją­cy rejsy tu­ry­stycz­ne po Wiśle w War­sza­wie, obec­nie tram­waj wodny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś w war­sie spot­ka­li­śmy Nie­me­na.

 (1.1) Nie po­szedł­byś do warsu kupić mi ja­kie­goś pącz­ka?

Wiktionary


warsewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


warsiński

naz­wi­sko


SJP.pl


warski

naz­wi­sko


SJP.pl


warsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. war­stwa. (tylko w zna­cze­niu: „każda z czę­ści ma­te­rii wy­raź­nie wy­o­dręb­nia­ją­cych się w po­sta­ci rów­no­le­głych pła­szczyzn”)

Wiktionary


warstat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zob. warsz­tat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dam pracę w war­sta­cie sa­mo­cho­do­wym dla po­moc­ni­ka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk werksztela, norychta

Wiktionary


warstewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: war­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈstɛfka, AS: varstefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstwa ż., warstwica ż., warstwownica ż., warstwowanie n., rozwarstwianie n.

 przym. warstwowy

 przysł. warstwowo

Wiktionary


warstewkowanie

rzad­ko: war­stew­ko­wać się - o ła­wi­cy (war­stwie skal­nej): róż­ni­co­wać się na war­stwy mi­li­me­tro­wej gru­bo­ści


SJP.pl


warstewkować

rzad­ko: war­stew­ko­wać się - o ła­wi­cy (war­stwie skal­nej): róż­ni­co­wać się na war­stwy mi­li­me­tro­wej gru­bo­ści


SJP.pl


warstwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) każda z czę­ści ma­te­rii wy­raź­nie wy­o­dręb­nia­ją­cych się w po­sta­ci rów­no­le­głych pła­szczyzn

 (1.2) grupa spo­łecz­na wy­róż­nio­na ze wzglę­du na pewną hie­rar­chię;

 (1.3) geol. forma wy­stę­po­wa­nia skał osa­do­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • war­stwa – w ge­o­lo­gii,
  • war­stwa – ele­ment pro­to­ko­łu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go,
  • war­stwa spo­łecz­na
  • war­stwa – inna nazwa klasy ab­strak­cji,
  • war­stwa – w te­o­rii grup,
  • war­stwa – w al­ge­brze li­nio­wej.
  • wiele in­nych haseł roz­po­czy­na­ją­cych się od war­stwa, war­stwy itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wła­śnie ta war­stwa na­wią­zu­je i zrywa po­łą­cze­nia mię­dzy kom­pu­te­ra­mi oraz za­pew­nia pew­ność trans­mi­sji i prze­sy­łu da­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarstfa, AS: varstfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstwica ż., warstwownica ż., warstwowanie n., rozwarstwienie n., rozwarstwianie n.

:: zdrobn. warstewka ż.

 czas. rozwarstwić dk., rozwarstwiać ndk.

 przym. warstwowy

 przysł. warstwowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klasa, stan

Wiktionary


warstwiak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny próch­nil­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • war­stwiak (Dal­di­nia) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny Hy­po­xy­la­ce­ae
  • war­stwiak, acer­wu­lus – sku­pie­nie strzę­pek grzy­bów wyt­wa­rza­ją­ce ko­ni­dia

Wikipedia


warstwiakowce

rząd grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl


warstwiakowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl


warstwica

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia; po­zio­mi­ca; izo­hip­sa


SJP.pl

War­stwi­ca (nazwa uży­wa­na w ge­o­dez­ji) lub po­zio­mi­ca (nazwa uży­wa­na w kar­to­gra­fii), izo­hip­sa – izo­li­nia krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o ta­kiej samej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia, naj­czę­ściej nad po­zio­mem morza.

War­stwi­ca pow­sta­je po­przez prze­cię­cie po­wierzch­ni te­re­nu pła­szczyz­na­mi po­zio­my­mi, rów­no­le­gły­mi i od­da­lo­ny­mi od sie­bie o stałą war­tość (np.

Wikipedia


warstwicowy

przy­miot­nik od: war­stwi­ca


SJP.pl


warstwomierz

przy­rząd uży­wa­ny do mie­rze­nia za po­mo­cą sznu­ra mu­rar­skie­go po­zio­mów po­szcze­gól­nych warstw wy­ko­ny­wa­ne­go muru


SJP.pl


warstwowanie

War­stwo­wa­nie – cecha skał osa­do­wych po­le­ga­ją­ca na wy­stę­po­wa­niu w nich warstw.

Roz­róż­nia się skały war­stwo­wa­ne i nie war­stwo­wa­ne. W ska­łach war­stwo­wa­nych wy­róż­nia się licz­ne ro­dza­je war­stwo­wa­nia, pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku roz­ma­i­tych pro­ce­sów se­dy­men­ta­cji i za­leż­nych od skła­du mi­ne­ral­ne­go skały i wa­run­ków se­dy­men­ta­cji. Ter­min "war­stwo­wa­nie" może być sto­so­wa­ne jako sy­no­nim po­ję­cia "struk­tu­ra se­dy­men­ta­cyj­na".

Wikipedia


warstwownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ele­ment kotła rusz­to­we­go re­gu­lu­ją­cy wy­so­kość war­stwy do­star­cza­ne­go do kotła pa­li­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten po­ten­cjo­metr służy do re­gu­la­cji wy­so­ko­ści war­stwow­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarstfɔvʲˈɲit͡sa, AS: varstfovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstewka ż., warstwa ż.

Wiktionary


warstwownik

przy­rząd mu­rar­ski do mie­rze­nia po­zio­mów po­szcze­gól­nych warstw muru i wyz­na­cza­nia pio­no­we­go kie­run­ku kra­wę­dzi na­roż­nej; war­stwo­mierz


SJP.pl


warstwowo

przy­słó­wek

 (1.1) war­stwa­mi, jedna na dru­giej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­ka­ty­wy to klucz do kon­tro­lo­wa­ne­go i szyb­sze­go schnię­cia farb olej­nych, co jest szcze­gól­nie istot­ne dla ar­ty­stów pra­cu­ją­cych war­stwo­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstewka ż., warstwa ż., warstwowość ż.

 przym. warstwowy

Wiktionary


warstwowość

1. cecha cze­goś, co skła­da się z warstw;
2. w ge­o­lo­gii: cecha cze­goś, co jest po­wią­za­ne z bu­do­wą skał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest war­stwo­we; cecha tych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warstwowy

 przysł. warstwowo

Wiktionary


warstwowy

przy­miot­nik od: war­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z warstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wał się au­ten­tycz­ny układ war­stwo­wy przed­mio­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈstfɔvɨ, AS: varstfovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. warstwowo

 rzecz. warstewka ż., warstwa ż., rozwarstwianie n., warstwowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lamellarny, blaszkowy

Wiktionary


warsz.

skrót od: war­szaw­ski


SJP.pl


warszawa

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. pol­ski sa­mo­chód marki War­sza­wa;

Wiktionary

}|- class="gra­fi­ka iboxs"

War­sza­wa, mia­sto sto­łecz­ne War­sza­wa, m.st. War­sza­wa – sto­li­ca Pol­ski i wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go, naj­lud­niej­sze mia­sto w kraju i dru­gie (po Gdań­sku) pod wzglę­dem po­wierzch­ni, po­ło­żo­ne w jego cen­tral­nej czę­ści, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej, na Ma­zo­wszu, nad Wisłą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsiadł do swo­jej war­sza­wy i od­je­chał w siną dal, że­gna­ny tęs­knią­cy­mi spoj­rze­nia­mi za­ko­cha­nych dziew­cząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃava, AS: varšava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos., warszawianka ż., warszawka ż., warszawianin mos.

 przym. warszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. warszawka, garbuska

Wiktionary


warszawiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od war­sza­wiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warszawiak m.

Wiktionary


warszawiaczka

po­tocz­nie: war­sza­wian­ka (miesz­kan­ka War­sza­wy)


SJP.pl


warszawiak

po­tocz­nie: war­sza­wia­nin (miesz­ka­niec War­sza­wy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec War­sza­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃavʲjak, AS: varšavʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawa ż., warszawianin m., warszawka ż.

:: zdrobn. warszawiaczek m.

:: fż. warszawianka

 przym. warszawski, podwarszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warszawianin; pogard. pejor. krawaciarz

Wiktionary


warszawianin

miesz­ka­niec War­sza­wy; War­sza­wiak (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec War­sza­wy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z War­sza­wy, uro­dzo­na w War­sza­wie

 (1.3) przest. pot. miesz­ka­niec War­sza­wy nie­u­ro­dzo­ny i nie­wy­cho­wa­ny w tym mie­ście, nie­ma­ją­cy ro­dzi­ców z War­sza­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) On mnie, uważa pan, war­szaw­skie­go ro­da­ka, bę­dzie uczył, jak mam je­chać na plac Kon­sty­tu­cji. To, panie, przy­bysz, żłób z pro­win­cji, co parę lat tu u nas miesz­ka. To nie war­sza­wiak, to war­sza­wia­nin!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: varšavʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawka ż., warszawa ż., warszawiak m.

:: fż. warszawianka

 przym. warszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. warszawiak

Wiktionary


warszawianka

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na w par­kach i ogro­dach; kos­mea, po­nęt­ka, onę­tek, kos­mos;
2. ro­dzaj bułki;
3. w śro­do­wi­sku prze­stęp­czym: bim­ber;
4. po­tocz­nie: sports­men­ka gra­ją­ca w dru­ży­nie z War­sza­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka War­sza­wy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z War­sza­wy, uro­dzo­na w War­sza­wie

 (1.3) pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cos­mos bi­pin­na­tus|Cav.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.4) pot. ro­śli­na z ga­tun­ku war­sza­wian­ka (1.3)

 (1.5) środ. prze­stęp­cze bim­ber

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­sza­wian­ka – dzien­nik wy­da­wa­ny w la­tach 1924–1928
  • War­sza­wian­ka – nie­re­gu­lar­nik wy­da­wa­ny przez PPS w la­tach 1988–1990
  • War­sza­wian­ka – klub spor­to­wy, za­ło­żo­ny w 1921 na war­szaw­skim Mo­ko­to­wie
  • War­sza­wian­ka – kom­pa­nia NSZ zgru­po­wa­nia „Chro­bry II” (pow­sta­nie war­szaw­skie)
  • War­sza­wian­ka – nazwa okrę­tów typu Kilo w cza­sie bu­do­wy
  • War­sza­wian­ka 1831 roku – pieśń „Oto dziś dzień krwi i chwa­ły...”
  • War­sza­wian­ka 1905 – pieśń „Śmia­ło pod­nie­śmy sztan­dar nasz w górę...”
  • War­sza­wian­ka – pi­sar­ski dra­mat Sta­ni­sła­wa Wy­spiań­skie­go
  • War­sza­wian­ka – płyta ze­spo­łu Ven­na­skond
  • War­sza­wian­ka – po­tocz­na nazwa ro­śli­ny ozdob­nej: Kos­mos pod­wój­nie pie­rza­sty
  • War­sza­wian­ka – część wsi Mnisz­ków, w Pol­sce, w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • War­sza­wian­ka – wieś w Pol­sce, woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W wielu kra­jach świa­ta war­sza­wian­ka upra­wia­na jest jako ro­śli­na ozdob­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarʃaˈvʲjãnka, AS: varšavʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawa ż., warszawka ż., warszawiak mos.

:: fm. warszawianin mos.

 przym. warszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kosmos, kosmos podwójnie pierzasty, onętek, ponętka

Wiktionary


warszawista

iro­nicz­na nazwa na­da­na war­sza­wia­kom przez miesz­kań­ców in­nych miast, w szcze­gól­no­ści Kra­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca War­sza­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opro­wa­dzał nas jakiś war­sza­wi­sta z Mu­ra­no­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warszawski

 rzecz. Warszawa ż.

:: fż. warszawistka ż.

Wiktionary


warszawistka

→ war­sza­wi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znaw­czy­ni War­sza­wy

Wiktionary

Patrz:

warszawista

Przykłady

 (1.1) Opro­wa­dza­ła nas jakaś war­sza­wist­ka z Mu­ra­no­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warszawski

 rzecz. Warszawa ż.

:: fm. warszawista m.

Wiktionary


warszawka

z nie­chę­cią o miesz­kań­cach War­sza­wy; War­szaw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iron. wpły­wo­wa grupa osób zwią­za­nych z War­sza­wą, elita to­wa­rzy­ska i opi­niot­wór­cza War­sza­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­szaw­ka – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Skrwil­no
  • War­szaw­ka – część wsi Stare Choj­no w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • War­szaw­ka – część wsi Du­becz­no w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
  • War­szaw­ka – część wsi Smar­dzo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • War­szaw­ka – część wsi Ostrow­ni­ca-Ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów
  • War­szaw­ka – część wsi Bu­kow­no w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Olsz­tyn
  • War­szaw­ka – ko­lo­nia wsi Ły­sa­ków Drugi w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów
  • War­szaw­ka – część wsi Dziu­rów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Brody
  • War­szaw­ka – dawna nazwa wsi War­szew­ka w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin
  • War­szaw­ka (błr. i ros. Варшавка) – wieś w re­jo­nie pu­cho­wic­kim ob­wo­du miń­skie­go, około 1,5 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ru­dzień­ska.
  • War­szaw­ka (ros. i baszk. Варшавка) – osada w Basz­ki­rii
  • War­szaw­ka (ros. Варшавка) – wieś w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Warszawka ż., Warszawa ż., warszawiak m., warszawianka ż., warszawa ż., warszawianin mos., varsaviana nmos.

 przym. warszawski

Wiktionary


warszawocentryzm

nad­mier­ne sku­pia­nie uwagi i środ­ków na War­sza­wie, kosz­tem in­nych re­gio­nów kraju


SJP.pl


warszawowski

daw­niej: zwią­za­ny z sa­mo­cho­dem marki War­sza­wa


SJP.pl


warszawski

→ War­sza­wa (mia­sto), → War­szaw­skie (re­gion)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z War­sza­wą, po­cho­dzą­cy z War­sza­wy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy War­sza­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abra­szę poz­na­łem w Pa­ry­żu, kiedy miesz­ka­łem w Dziel­ni­cy Ła­ciń­skiej po zer­wa­niu z rzą­dem war­szaw­skim, a więc w 1952 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃafsʲci, AS: varšafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warszawistka ż., warszawista mos., Warszawa ż., warszawa ż., warszawka ż., warszawianin m., warszawiak m., warszawianka ż., warszawskość ż., varsaviana nmos.

Wiktionary


warszawskie

→ War­sza­wa (mia­sto), → War­szaw­skie (re­gion)


SJP.pl

War­szaw­skie (zwane rów­nież: Śród­mie­ście War­szaw­skie, War­szaw­skie Przed­mie­ście) – dawna XVIII dziel­ni­ca ka­ta­stral­na, część Prąd­ni­ka Czer­wo­ne­go w Kra­ko­wie, umiej­sco­wio­na wzdłuż "Trak­tu War­szaw­skie­go" (obec­nie: al. 29 Li­sto­pa­da). Wcho­dzi w skład Dziel­ni­cy I Stare Mia­sto, Dziel­ni­cy II Grze­górz­ki i Dziel­ni­cy III Prąd­nik Czer­wo­ny.

Wikipedia


warszawskość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla War­sza­wy lub miesz­kań­ców War­sza­wy;
2. po­cho­dze­nie z War­sza­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co war­szaw­skie, ty­po­we dla War­sza­wy lub jej miesz­kań­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na war­szaw­skość dzie­ła Prusa nie można pa­trzeć, jak to się nie­kie­dy robi, z punk­tu wi­dze­nia opisu re­gio­nu..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos., warszawianka ż.

 przym. warszawski

Wiktionary


warszewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­sze­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Łu­bian­ka
  • War­sze­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków

Wikipedia


warszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mły­na­ry
  • War­sze­wo – część Szcze­ci­na
  • RSN War­sze­wo

Wikipedia


warszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


warszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Warsz­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo
  • Warsz­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Warsz­ko­wo-Ko­lo­nia

Wikipedia


warszkówko

Warsz­ków­ko (niem.: "Neu Wars­chow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


warszowice

War­szo­wi­ce (niem. "Wars­cho­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 14,82 km², a licz­ba lud­no­ści w 2024 roku wy­no­si­ła 2079, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 140,2 os./km².

Wikipedia


warsztacik

zdrob­nie­nie od: warsz­tat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od warsz­tat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie warsz­tat, lecz tylko mały warsz­ta­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztat m., warsztaty nmos.

Wiktionary


warsztat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. stół z kom­ple­tem na­rzę­dzi do wy­ko­na­nia okre­ślo­nej pracy, zwła­szcza rze­mieśl­ni­czej, me­cha­nicz­nej

 (1.2) rzem. po­mie­szcze­nie z kom­ple­tem na­rzę­dzi do wy­ko­na­nie okre­ślo­nej pracy, zwła­szcza rze­mieśl­ni­czej, me­cha­nicz­nej

 (1.3) mot. rzem. firma zaj­mu­ją­ca się usłu­ga­mi me­cha­nicz­ny­mi, rze­mieśl­ni­czy­mi, na­praw­czy­mi

 (1.4) książk. ogół metod sto­so­wa­nych przez kogoś w pracy, zwła­szcza twór­czej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w tech­ni­ce:
    • warsz­tat – stół ro­bo­czy (zwy­kle do pracy rze­mieśl­ni­czej) z na­rzę­dzia­mi i urzą­dze­nia­mi (warsz­tat pracy), rów­nież samo urzą­dze­nie, np. warsz­tat tkac­ki
    • warsz­tat – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do wy­ko­ny­wa­nia pracy o cha­rak­te­rze wyt­wór­czym lub usłu­go­wym z nie­zbęd­nym wy­po­sa­że­niem
    • ru­cho­my warsz­tat na­praw­czy – warsz­tat me­cha­nicz­ny za­in­sta­lo­wa­ny na po­jeź­dzie
    • warsz­tat mokry – w prze­my­śle skó­rza­nym od­dział, w któ­rym skóry pod­da­je się ope­ra­cjom roz­ma­cza­nia, wap­nie­nia, od­wap­nia­nia i obrób­ce me­cha­nicz­nej
  • w sztu­ce:
    • warsz­tat – cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­cy ze­spół metod i środ­ków wy­ra­zu sto­so­wa­nych w pracy ar­ty­stycz­nej lub na­u­ko­wej
  • Warsz­ta­ty Te­ra­pii Za­ję­cio­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W warsz­ta­cie obo­wiąz­ko­we jest no­sze­nie obu­wia ochron­ne­go z an­ty­sta­tycz­ną po­desz­wą.

 (1.3) Od­da­łem sa­mo­chód do warsz­ta­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʃtat, AS: varštat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztaty nmos., warsztatowiec m.

:: zdrobn. warsztacik m.

 przym. warsztatowy

 przysł. warsztatowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) daw. war. warstat

 (1.2) gw. Górny Śląsk norychta, warstat, werksztela; daw. gwara. majsternia

Wiktionary


warsztatowe

przy­miot­nik od: warsz­tat


SJP.pl


warsztatowicz

uczest­nik warsz­ta­tów


SJP.pl


warsztatowiczka

uczest­nicz­ka warsz­ta­tów


SJP.pl


warsztatowiec

pra­cow­nik w warsz­ta­cie


SJP.pl


warsztatowy

przy­miot­nik od: warsz­tat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy warsz­ta­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztat m., warsztaty nmos.

Wiktionary


warsztaty

1. za­ję­cia prak­tycz­ne, do­sko­na­lą­ce jakąś umie­jęt­ność tech­nicz­ną;
2. kurs ja­kichś umie­jęt­no­ści, zwy­kle ar­ty­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. za­ję­cia prak­tycz­ne z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny, naj­czę­ściej sztu­ki, któ­rych uczest­ni­cy na­by­wa­ją umie­jęt­no­ści w spo­sób ak­tyw­ny

 (1.2) eduk. za­ję­cia zwią­za­ne z nauką za­wo­du pro­wa­dzo­ne w szko­łach za­wo­do­wych (bran­żo­wych) i tech­ni­kach

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: warsz­tat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas kon­fe­ren­cji od­bę­dą się wy­kła­dy i warsz­ta­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztat m., warsztacik m., warsztatowiec m., warsztatówka ż.

 przym. warsztatowy

 przysł. warsztatowo

Wiktionary


warszyce

War­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Zgierz.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 702.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia


warszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­szyn – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • War­szyn – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce

Wikipedia


warszówek

War­szó­wek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 756.

Wikipedia


wart

tylko w funk­cji orzecz­ni­ka:
1. kosz­tu­ją­cy, ma­ją­cy war­tość;
2. za­słu­gu­ją­cy na coś, go­dzien cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy pewną war­tość

 (1.2) ma­ją­cy okre­ślo­ną cenę

 (1.3) za­słu­gu­ją­cy na coś, na kogoś

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: warta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wart – dziel­ni­ca Al­ten­ste­i­gu
  • Wart-Wii­nin­ge – szwaj­car­ska nazwa gminy Warth-We­i­nin­gen
  • Aza­riah Wart – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Isaac Van Wart – ame­ry­kań­ski żoł­nierz
  • Hohe Wart
  • Warth

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To jest warte 20 zło­tych.

 (1.3) Zośka jest grze­chu warta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vart, AS: vart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartość ż., wartościowość ż., wartościowanie n.

 czas. warto, wartościować ndk.

 przym. warty

 partyk. warto

Wiktionary


warta

1. jedna lub wię­cej osób, zwy­kle uz­bro­jo­nych, peł­nią­cych służ­bę po­le­ga­ją­cą na pil­no­wa­niu cze­goś lub kogoś; straż, po­ste­ru­nek;
2. pil­no­wa­nie, peł­nie­nie stra­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) straż peł­nio­na przez jedną lub kilka osób;

 (1.2) grupa ludzi – prze­waż­nie uz­bro­jo­nych – ma­ją­ca za za­da­nie pil­no­wać kogoś lub cze­goś;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: wart

Wiktionary

Warta ( Wart­he) – trze­cia pod wzglę­dem dłu­go­ści rzeka Pol­ski, druga w pełni w jej gra­ni­cach; głów­ny, prawy do­pływ Odry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Straż­nik peł­nił wartę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarta, AS: varta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartownik mos., wartowniczka ż., wartowanie n., wartownia ż.

 przym. wartowniczy

 przysł. wartowniczo

 czas. wartować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) straż, pilnowanie, strzeżenie, wartowanie; stpol. lwów|wacha.

 (1.2) posterunek, straż

Wiktionary


wartak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­sław War­tak – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, poseł na Sejm
  • Jerzy War­tak – pol­ski gór­nik, dzia­łacz opo­zy­cji w okre­sie PRL

Wikipedia


wartanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|war­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wartać ndk.

Wiktionary


wartać

re­gio­nal­nie: mieć jakąś war­tość, za­słu­gi­wać na coś; nie­o­so­bo­wa forma "war­ta­ło" uży­wa­na była daw­niej w zna­cze­niu: "warto było"


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) reg. mieć war­tość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartanie n.

Wiktionary


wartburg

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wart­burg – po­wiat w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia
  • Wart­burg – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Mor­gan
  • Wart­burg – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny w Ei­se­nach
  • Wart­burg – zamek koło Ei­se­nach, miej­sce ukry­wa­nia się Lutra
  • IFA Wart­burg – szwedz­ki ze­spół mu­zycz­ny
  • War­burg
  • Wart­berg

Wikipedia


wartki

szyb­ko pły­ną­cy; pręd­ki; rwący


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szyb­ko pły­ną­cy

 (1.2) szyb­ko się to­czą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prąd był wart­ki, woda głę­bo­ka, a prom wiel­ki, cięż­ki i niez­grab­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvartʲci, AS: vartʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartkość ż.

 przysł. wartko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki, prędki, bystry, rwący

 (1.2) żywy

Wiktionary


wartko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wart­ki, szyb­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tony za­trzy­mał konia nad brze­giem wart­ko pły­ną­ce­go stru­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wartki

 rzecz. wartkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybko, prędko

Wiktionary


wartkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wart­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce leży nad Nerem w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, sie­dzi­ba gminy Wart­ko­wi­ce, w od­le­gło­ści 10 km na pół­noc od Pod­dę­bic.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

W po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­du­je się węzeł Wart­ko­wi­ce umoż­li­wia­ją­cy zjazd z au­to­stra­dy A2 na drogę wo­je­wódz­ką nr 703 w kie­run­ku na Pod­dę­bi­ce i Łę­czy­cę.

Wikipedia


wartkowicki

przy­miot­nik od: Wart­ko­wi­ce


SJP.pl


wartkowo

Wart­ko­wo (do 1945 r. niem. "War­te­kow") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no.

We­dług da­nych z 30.06.2014 wieś miała 351 sta­łych miesz­kań­ców.

Wart­ko­wo jako wieś ko­ściel­na na­le­ża­ła do ka­te­dry w Ko­ło­brze­gu.

Wikipedia


wartkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co szyb­ko pły­nie lub toczy się

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wartki

 przysł. wartko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bystrość, chyżość, prędkość, szybkość

Wiktionary


warto

w funk­cji cza­sow­ni­ka mo­dal­ne­go: jest sens, cel, ko­rzyść w zro­bie­niu cze­goś; opła­ci się, na­le­ża­ło­by, trze­ba


SJP.pl

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy

 (1.1) do­brze by­ło­by, gdyby coś się stało; trze­ba (słowo mniej na­ci­ska­ją­ce)

 (1.2) coś opła­ca się zro­bić

 (1.3) po­win­no się, wy­pa­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­praw­dę warto by pójść na ten spek­takl.

 (1.2) On twier­dzi, że teraz warto bę­dzie in­we­sto­wać w złoto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvartɔ, AS: varto

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wart

Wiktionary


wartogłowie

daw­niej: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­roz­sąd­ny, nie­ra­cjo­nal­ny; po­strze­le­niec, trzpiot, lek­ko­duch, nar­wa­niec


SJP.pl


wartogłów

daw­niej: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­roz­sąd­ny, nie­ra­cjo­nal­ny; po­strze­le­niec, trzpiot, lek­ko­duch, nar­wa­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pejor. osoba uwa­ża­na za nie­po­waż­ną i lek­ko­myśl­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był ucz­niem po­jęt­nym, ale nie­po­skro­mio­nym. Gdy na stat­ku szkol­nym "Lwów", na któ­rym od­by­wał ćwi­czeb­ny rejs, za­wi­tał w rok póź­niej do Bra­zy­lii, go­ło­wą­sy war­to­głów, wciąż owład­nię­ty chło­pię­cy­mi mrzon­ka­mi, uległ cza­ro­wi dom­nie­ma­ne­go raju i po­peł­nił ro­man­tycz­ną de­zer­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartogłowie n.

 przym. wartogłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wartogłowiec; lekkoduch, letkiewicz, luzak, świszczypała, trzpiot, szałaput, szaławiła, sowizdrzał, wietrznik, postrzeleniec; książk. bon viveur, bonwiwer, bon vivant

Wiktionary


wartować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. peł­nić wartę

 (1.2) daw. lub gwara. mieć okre­ślo­ną war­tość

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­war­to­wać)

 (2.1) daw. zob. wer­to­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żoł­nierz nie­miec­ki war­tu­ją­cy w bra­mie przy­na­glał wy­cho­dzą­cych do poś­pie­chu.

 (1.2) Jako spa­dek po sobie rze­zi­mie­szek przez­na­czał dla swego brata i sio­stry kosz­tow­no­ści ukry­te u pew­ne­go pas­se­ra, a war­tu­ją­ce około 1000 rs..

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. warta ż., wartownia ż., wartowniczka ż., wartownik m.

:: czas. przewartować dk.

:: przym. wartowniczy, wartowy

 (1.2)

:: rzecz. wartość ż.

:: czas. warto

:: przym. wart

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kosztować

Wiktionary


wartowice

War­to­wi­ce (nazwa obocz­na: War­tów­ka, niem. "Neu Wart­hau"; pol. alt. "Nowa Warta") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Warta Bo­le­sła­wiec­ka, na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim w Su­de­tach.

Wikipedia


wartownia

po­mie­szcze­nie dla war­tow­ni­ków; straż­ni­ca; po­ste­ru­nek war­tow­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie dla war­tow­ni­ków

Wiktionary

War­tow­nia – spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ny i wy­po­sa­żo­ny bu­dy­nek (wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nia), przez­na­czo­ny dla warty peł­nią­cej służ­bę. We­dług pro­ce­dur przy­ję­tych w Woj­sku Pol­skim war­tow­nia po­win­na skła­dać się z na­stę­pu­ją­cych po­mie­szczeń:

Je­że­li w skład warty wcho­dzą psy war­tow­ni­cze, w war­tow­ni po­win­no być do­dat­ko­wo zor­ga­ni­zo­wa­ne po­mie­szcze­nie dla psa służ­bo­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varˈtɔvʲɲa, AS: vartovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warta, wartownik, wartowniczka

 przym. wartowniczy

 czas. wartować

Wiktionary


wartowniczka

ko­bie­ta peł­nią­ca straż, pil­nu­ją­ca cze­goś


SJP.pl


wartowniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. do­ty­czą­cy warty, war­tow­ni­ka lub jego służ­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzy­ma­łem pana od­wo­ła­nie w spra­wie od­mo­wy ma­jo­ra Der­li­na do­ty­czą­cej proś­by o przy­dzie­le­nie służ­by war­tow­ni­czej na sta­no­wi­sku Baza Echo 3-T-8.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartownik mos., wartownia ż., warta ż.

Wiktionary


wartownik

straż­nik cy­wil­ny lub woj­sko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto służ­bo­wo pil­nu­je, ubez­pie­cza jakiś obiekt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • war­tow­nik – osoba pil­nu­ją­ca da­ne­go obiek­tu
  • war­tow­nik – żoł­nierz peł­nią­cy służ­bę war­tow­ni­czą
  • war­tow­nik – obiekt oz­na­cza­ją­cy ko­niec struk­tu­ry da­nych
  • war­tow­nik – sto­pień w Stra­ży Prze­my­sło­wej w PRL

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varˈtɔvʲɲik, AS: vartovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warta ż., wartownia ż., wartowanie n.

:: fż. wartowniczka ż.

 czas. wartować ndk.

 przym. wartowniczy

 przysł. wartowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stróż, szyldwach

Wiktionary


wartościotwórczy

wpły­wa­ją­cy na pow­sta­wa­nie war­to­ści


SJP.pl


wartościowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: war­to­ścio­wo


SJP.pl


wartościowościowy

do­ty­czą­cy war­to­ścio­wo­ści


SJP.pl


wartościowość

licz­ba wią­zań, które może ut­wo­rzyć atom da­ne­go pier­wiast­ka przy łą­cze­niu się z in­ny­mi ato­ma­mi


SJP.pl

War­to­ścio­wość – cecha pier­wiast­ków che­micz­nych oraz jonów okre­śla­ją­ca licz­bę wią­zań che­micz­nych, któ­ry­mi dany pier­wia­stek bądź jon może łą­czyć się z in­ny­mi.

Po­ję­cie war­to­ścio­wo­ści w od­nie­sie­niu do pier­wiast­ków jest nie­pre­cy­zyj­ne, dla­te­go jest czę­sto za­stę­po­wa­ne po­ję­ciem stop­nia ut­le­nie­nia lub licz­by ko­or­dy­na­cyj­nej.

Wikipedia


wartościowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: war­to­ścio­wy


SJP.pl


wartościowy

do­ty­czą­cy war­to­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wy­so­kiej war­to­ści ma­te­rial­nej

 (1.2) o do­brej ja­ko­ści, na wy­so­kim po­zio­mie

 (1.3) o wielu za­le­tach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vartośćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartość ż., wartościowanie n., wartościowość ż.

 czas. wartościować

 przysł. wartościowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1) cenny, drogocenny

Wiktionary


wartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okre­ślo­ny stan danej cechy, wy­miar cechy; zna­cze­nie; to, ile coś jest warte z ja­kiejś przy­czy­ny

 (1.2) kwota pie­nię­dzy, jaką wart jest jakiś przed­miot lub usłu­ga

 (1.3) zwy­kle lm. za­sa­da mo­ral­na, prze­ko­na­nie

 (1.4) fiz. mat. licz­ba wy­ra­ża­ją­ca daną wiel­kość fi­zycz­ną lub bę­dą­ca wy­ni­kiem wy­ra­że­nia ma­te­ma­tycz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • war­tość wiel­ko­ści fi­zycz­nej, miara
  • war­tość w sen­sie fi­lo­zo­ficz­nym – pod­sta­wo­wa ka­te­go­ria i przed­miot ak­sjo­lo­gii, po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne
    • war­to­ści au­to­te­licz­ne
    • war­to­ści in­stru­men­tal­ne
  • war­tość opa­ło­wa – w ter­mo­dy­na­mi­ce
  • war­tość lo­gicz­na w lo­gi­ce
  • war­tość w ma­te­ma­ty­ce:
    • war­tość bezwz­ględ­na
    • war­tość włas­na
    • war­tość ocze­ki­wa­na w ra­chun­ku praw­do­po­do­bień­stwa
  • war­tość w eko­no­mii:
    • war­tość brut­to / war­tość netto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za jakiś czas te zdję­cia będą miały war­tość hi­sto­rycz­ną.

 (1.2) Wy­sta­wi­my fak­tu­rę na war­tość 1500 zło­tych.

 (1.2) Ban­knot o war­to­ści 50 zło­tych

 (1.3) An­ge­la Mer­kel chce od­wo­ła­nia do war­to­ści chrze­ści­jań­skich w pro­jek­cie unij­nej kon­sty­tu­cji.

 (1.3) Żyję zgod­nie z war­to­ścia­mi Chry­stu­sa.

 (1.4) Pi ma war­tość stałą.

 (1.4) Znajdź trój­mian kwa­dra­to­wy wie­dząc, że x=1 przy­bie­ra war­tość 0.

 (1.4) Wy­kres przed­sta­wia róż­ni­cę mię­dzy war­to­ścią obli­czo­ną a war­to­ścią zmie­rzo­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvartɔɕt͡ɕ, AS: vartość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warty, wartościowy, wart

 czas. wartościować

 rzecz. przewartościowanie n., wartościowość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cena, koszt, kurs

Wiktionary


warty

przy­miot­nik

 (1.1) wart

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp. oraz M. i B. lm. od: warta

Wiktionary

Warty – duża, po­łud­nio­wa dziel­ni­ca Za­wier­cia, w więk­szo­ści za­ję­ta przez ob­szar CMC Za­wier­cie (daw­nej Huty Za­wier­cie), która jest w ca­ło­ści w niej po­ło­żo­na. Za­bu­do­wa jest zróż­ni­co­wa­na - od ni­skich, czte­ro­pię­tro­wych blo­ków przy gra­ni­cy z Cen­trum przez za­byt­ko­we ka­mie­ni­ce miesz­kal­ne (fa­mi­lo­ki) do za­bu­do­wy jed­no­ro­dzin­nej. Na War­tach znaj­du­je się staw, który w se­zo­nie węd­kar­skim jest po­pu­lar­nym ło­wi­skiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvartɨ, AS: varty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wart

 rzecz. wartość ż.

Wiktionary


waruga

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka z rzędu wio­sło­no­gich;
2. w że­glar­stwie: warta peł­nio­na przez ma­ry­na­rzy na stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sco­pus um­bret­ta|ref=tak., duży, brą­zo­wy ptak afry­kań­ski z wy­dat­nym czu­bem z tyłu głowy;

Wiktionary

Wa­ru­ga ("Sco­pus um­bret­ta") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny warug (Sco­pi­dae), któ­rej jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem. Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, na Ma­da­ga­ska­rze i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Arab­skie­go. Nie­za­gro­żo­na wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈruɡa, AS: varuga

Wiktionary


warugowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu bro­dzą­cych wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ara­bii, Afry­ce i na Ma­da­ga­ska­rze; na­le­ży do niej jeden ro­dzaj z jed­nym ga­tun­kiem - wa­ru­gą; wa­ru­gi


SJP.pl


warugowaty

o ce­chach wa­ru­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


waruj

wy­krzy­knik

 (1.1) ko­men­da dla psa, aby ten przy­warł do ziemi w po­zy­cji ocze­ku­ją­cej

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: wa­ro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bobik, waruj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaruj, AS: varui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warownia ż.

Wiktionary


waruna

in­dyj­skie bó­stwo


SJP.pl

Wa­ru­na (de­wa­na­ga­ri वरुण) – hin­du­i­stycz­ny bóg nieba i wód.

Wikipedia


waruneczek

zdrob­nie­nie od: wa­ru­nek


SJP.pl


warunek

1. to, od czego uza­leż­nio­ne jest ist­nie­nie cze­goś in­ne­go;
2. sta­wia­ne przy za­wie­ra­niu ja­kiejś umowy wy­ma­ga­nie, za­strze­że­nie; wymóg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogra­ni­cze­nie, bez któ­re­go coś nie jest moż­li­we

 (1.2) (tylko w licz­bie mno­giej) sy­tu­a­cja

 (1.3) (tylko w licz­bie mno­giej) cechy fi­zycz­ne osoby, cechy cha­rak­te­ru lub jej doś­wiad­cze­nie

 (1.4) gwara stu­denc­ka za­li­cze­nie wa­run­ko­we roku

 (1.5) gwara stu­denc­ka eg­za­min za­li­cza­ją­cy rok

 (1.6) w nauce po­ziom zmien­nej nie­za­leż­nej

Wiktionary

Wa­ru­nek – za­war­te w tre­ści czyn­no­ści praw­nej za­strze­że­nie, które uza­leż­nia pow­sta­nie lub usta­nie skut­ku praw­ne­go od zda­rze­nia przysz­łe­go i nie­pew­ne­go.

Zda­rze­nie przysz­łe jest nie­pew­ne wtedy, gdy:

Wa­ru­nek na­le­ży odróż­nić od za­strze­że­nia, uza­leż­nia­ją­ce­go sku­tek czyn­no­ści praw­nej od tego, czy stro­na zech­ce zo­bo­wią­za­nie wy­ko­nać – w takim przy­pad­ku czyn­ność praw­na nie zo­sta­ła w ogóle do­ko­na­na ze wzglę­du na brak sta­now­czej de­cyz­ji wy­wo­ła­nia skut­ków praw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupię ci tę za­baw­kę pod jed­nym wa­run­kiem: bę­dziesz grzecz­ny przez cały na­stęp­ny ty­dzień!

 (1.2) Dzi­siaj na dro­gach były nies­przy­ja­ją­ce wa­run­ki.

 (1.3) Mimo sła­bych wa­run­ków fi­zycz­nych zo­stał mi­strzem olim­pij­skim w pły­wa­niu.

 (1.4) My­śla­łem, że wy­rzu­cą mnie ze stu­diów, a skoń­czy­ło się na wa­run­ku.

 (1.5) Nie mogę po­je­chać z wami, mam wa­ru­nek w przysz­łym ty­god­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈrũnɛk, AS: varũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunkowicz m., warunkowanie n., uwarunkowanie n., warunki nmos.

 czas. warunkować, uwarunkować, uwarunkowywać

 przym. warunkowy, uwarunkowany

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warunki

1. sy­tu­a­cja ma­ją­ca wpływ na roz­wój cze­goś; oko­licz­no­ści, w któ­rych coś się od­by­wa, żyje, pra­cu­je itp.;
2. cechy skła­da­ją­ce się na bycie kimś, lub czymś; cechy ko­niecz­ne do wy­ko­ny­wa­nia cze­goś, np. mieć wa­run­ki do bycia przy­wód­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stan rze­czy

 (1.2) ze­spół cech po­trzeb­nych do czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wa­run­kach epi­de­micz­nych al­tru­i­stycz­ne po­sta­wy mają szcze­gól­ne zna­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek mrz.

 czas. warunkować ndk.

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okoliczności, położenie, sytuacja

 (1.2) możliwości, predyspozycje, zdolności

Wiktionary


warunkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwa­run­ko­wać)

 (1.1) sta­no­wić wa­ru­nek czego; wpły­wać na prze­bieg

 (1.2) mo­dy­fi­ko­wać za­cho­wa­nie

 (1.3) sta­wiać jako wa­ru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) For­ma­cje tra­wia­ste dzie­li się na stre­fo­we lub azo­nal­ne od­po­wied­nio do roz­mie­szcze­nia czyn­ni­ków wa­run­ku­ją­cych ich wy­stę­po­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek mrz., warunki nmos., warunkowanie n.

 czas. uwarunkowywać ndk., uwarunkować dk.

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) determinować, uwarunkowywać

Wiktionary


warunkowe

przy­miot­nik od: wa­ru­nek


SJP.pl


warunkowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stud. osoba, która otrzy­ma­ła wa­run­ko­we za­li­cze­nie z ja­kie­goś przed­mio­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w ra­mach wszel­kich wy­ja­śnień: jest to wcze­śniej­szy ter­min eg­za­mi­nu dla wa­run­ko­wi­czów (tylko i wy­łącz­nie) i nie jest obo­wiąz­ko­wy!.

 (1.1) Pracy nie wi­dzia­łem je­szcze, jed­nak ze zna­jo­my­mi mamy przy­pu­szcze­nie, że ze wzglę­du na bycie wa­run­ko­wi­czem zo­sta­li­śmy oce­nie­ni zu­peł­nie ina­czej, niż lu­dzie stu­diu­ją­cy do­pie­ro pier­wszy rok.

 (1.1) Wa­run­ko­wicz, który po­now­nie nie dał sobie rady mógł – jak dotąd – wy­ra­to­wać się prze­cho­dząc na tzw. ITS – In­dy­wi­du­al­ny Tok Stu­diów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarũŋˈkɔvʲit͡ʃ, AS: varũŋkovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek mrz.

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warunkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w za­leż­no­ści od wa­run­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek m., warunkowicz m., warunki nmos., warunkowość ż.

 czas. warunkować

 przym. warunkowy

Wiktionary


warunkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wa­run­ko­we; cecha tych, któ­rzy są wa­run­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warunkowy

przy­miot­nik od: wa­ru­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: wa­ru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd od­wo­łu­je wa­run­ko­we zwol­nie­nie, je­że­li zwol­nio­ny w okre­sie próby po­peł­nił po­dob­ne prze­stęp­stwo umyśl­ne, za które orze­czo­no pra­wo­moc­nie karę po­zba­wie­nia wol­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarũŋˈkɔvɨ, AS: varũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek m., warunkowicz m., warunki nmos., warunkowość ż.

 czas. warunkować

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warwa

dwu­dziel­na war­stew­ka osa­dów odło­żo­na w ciągu roku w je­zio­rach po­lo­dow­co­wych


SJP.pl

Warwa – dwie na­prze­mian­le­głe war­stwy osa­dów: ciem­na i jasna.

Pow­sta­wa­ły w je­zio­rach za­sto­i­sko­wych pod­czas zlo­do­wa­ceń. War­stew­ka jasna skła­da się z głów­nie z mułu z do­dat­kiem iłu i pia­sku, zno­szo­ne­go przez wody flu­wio­gla­cjal­ne pod­czas cie­plej­szej pory roku. Ciem­na war­stwa od­po­wia­da spo­koj­nie pły­ną­cej wo­dzie pod­czas zimy, gdy prze­no­szo­ny był tylko naj­drob­niej­szy ił lub mi­ne­ra­ły ila­ste osa­dza­ły się z za­wie­si­ny. Z warw zbu­do­wa­ne są iły war­wo­we.

Wikipedia


warwara

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • War­wa­ra – wieś w ob­wo­dzie Bur­gas
  • War­wa­ra – wieś w ob­wo­dzie Pa­zar­dżik
  • Bar­ba­ra

Wikipedia


warwick

[czy­taj: łorik]
1. mia­sto i dy­strykt w An­glii;
2. mia­sto w USA;
3. mia­sto w Au­stra­lii


SJP.pl

War­wick () – mia­sto i civil pa­rish w An­glii, w re­gio­nie West Mid­lands, sto­li­ca hrab­stwa War­wicks­hi­re, w dy­stryk­cie War­wick. Po­ło­żo­ne nad rzeką Avon, 18 km (11 mil) na po­łud­nie od Co­ven­try i 4 km (2,5 mili) na za­chód od Royal Le­a­ming­ton Spa. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 2011 r. civil pa­rish za­miesz­ki­wa­ło 30 114 osób.

Wikipedia


warwowy

→ warwa


SJP.pl

Patrz:

warwa

wary

1. wrzą­cy, go­tu­ją­cy się płyn; ukrop, wrzą­tek;
2. wiel­kie go­rą­co; żar;
3. prze­no­śnie: wra­że­nie go­rą­ca od­czu­wa­ne w ja­kiejś czę­ści ciała z po­wo­du wsty­du, lęku, pod­nie­ce­nia itp.;
4. prze­no­śnie: gwał­tow­ność, wiel­kie na­si­le­nie cze­goś


SJP.pl


warylewski

naz­wi­sko


SJP.pl


waryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­te­mu Wa­ry­no­wi za­pro­po­no­wa­no god­ność kar­dy­nal­ską.

Wiktionary


waryscydy

w ge­o­lo­gii: eu­ro­pej­skie łań­cu­chy gór­skie, pow­sta­łe w cza­sie fał­do­wań trwa­ją­cych od kar­bo­nu do permu; her­cy­ni­dy


SJP.pl


waryscyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów;

Wiktionary

Wa­ry­scyt, Va­ri­scit – mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od daw­nej kra­i­ny Va­ri­scia (obec­nie w Niem­czech), gdzie mi­ne­rał ten zo­stał po raz pier­wszy stwier­dzo­ny i opi­sa­ny.

Bar­dzo rzad­ko two­rzy krysz­ta­ły (wro­słe i na­ro­słe) naj­czę­ściej izo­me­trycz­ne o po­sta­ci zbli­żo­nej do ośmio­ścia­nu, o po­kro­ju krót­ko­słup­ko­wym, igieł­ko­wym, ta­blicz­ko­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈrɨst͡sɨt, AS: varyscyt

Wiktionary


warystor

re­zy­stor pół­prze­wod­ni­ko­wy, ro­dzaj diody


SJP.pl

Wa­ry­stor – pół­prze­wod­ni­ko­wy po­dze­spół elek­tro­nicz­ny (re­zy­stor), o nie­li­nio­wej cha­rak­te­ry­sty­ce re­zy­stan­cji, za­leż­nej od na­pię­cia elek­trycz­ne­go. Dla ma­łych na­pięć wy­ka­zu­je on dużą re­zy­stan­cję, gdy na­pię­cie prze­kro­czy pewną war­tość, cha­rak­te­ry­stycz­ną dla da­ne­go typu wa­ry­sto­ra, jego re­zy­stan­cja szyb­ko ma­le­je, z po­cząt­ko­wych setek ki­lo­o­mów do za­led­wie kil­ku­na­stu omów.

Wikipedia


waryński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wik Wa­ryń­ski (1856–1889) – pol­ski dzia­łacz ruchu so­cja­li­stycz­ne­go
  • Sta­ni­sław Wa­ryń­ski (1858–1888) – pol­ski le­karz, em­brio­log, so­cja­li­sta
  • Ta­de­usz Wa­ryń­ski (1881–1932) – pol­ski fizyk, poseł III ka­den­cji Sejmu II RP

Wikipedia


warza

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: go­to­wa­ne je­dze­nie


SJP.pl

Warza – część gminy "(Ort­ste­il)" Nes­se­tal w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Gotha. Do 31 grud­nia 2018 sa­mo­dziel­na gmina wcho­dzą­ca w skład wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Mitt­le­res Nes­se­tal.

Wikipedia


warzecha

długa łyżka z jas­ne­go drew­na sto­so­wa­na pod­czas go­to­wa­nia; wa­rzą­chew; choch­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­rze­cha lub wa­rzą­chew – ko­pyść (sprzęt ku­chen­ny)
  • Wa­rze­cha – żleb w Ta­trach
  • An­drzej Wa­rze­cha – pol­ski poeta, kry­tyk li­te­rac­ki i pu­bli­cy­sta
  • Ju­lian Wa­rze­cha – pol­ski ksiądz pal­lo­tyn, pro­fe­sor dr hab., te­o­log-bi­bli­sta
  • Jan Wa­rze­cha – pol­ski po­li­tyk
  • Le­o­pold Wa­rze­cha – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Łu­kasz Wa­rze­cha – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Mag­da­le­na Wa­rze­cha – pol­ska ak­tor­ka
  • Wal­ter Wa­rze­cha – nie­miec­ki ofi­cer ma­ry­nar­ki wo­jen­nej

Wikipedia


warzelnia

1. część ko­pal­ni soli, w któ­rym od­pa­ro­wu­je się wy­pom­po­wa­ną so­lan­kę, w celu otrzy­ma­nia soli ja­dal­nej;
2. część bro­wa­ru, w któ­rej przy­go­to­wu­je się za­cier i go­tu­je brzecz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem piwa, soli lub in­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych lub użyt­ko­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­rzel­nia – cytat za PWN: za­kład prze­my­sło­wy lub jego dział, w któ­rym od­by­wa się wa­rze­nie ja­kie­goś su­row­ca spo­żyw­cze­go
  • wa­rzel­nia piwa – dział bro­wa­ru
  • wa­rzel­nia serów – dział se­ro­war­ni
  • wa­rzel­nia soli – za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy sól
  • Wa­rzel­nia – szczyt w Kar­ko­no­szach w obrę­bie Bo­ro­wic
  • Wa­rzel­nia – szczyt w Kar­ko­no­szach w obrę­bie Szklar­skiej Po­rę­by

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby nie do­pu­ścić do wstrzy­ma­nia pro­duk­cji w wa­rzel­ni soli i fa­bry­ce sody, po­sta­no­wio­no pod­bie­rać so­lan­kę z za­to­pio­nych ko­palń, wtła­cza­jąc w za­mian wodę słod­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warzyć

Wiktionary


warzelnictwo

1. dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem soli; so­lo­war­stwo;
2. wyt­wa­rza­nie piwa


SJP.pl


warzelnik

pra­cow­nik wa­rzel­ni soli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik wa­rzel­ni

Wiktionary


warzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­rzyć.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­rze­nie – spec. utrzy­my­wa­nie płynu w sta­nie wrze­nia
  • wa­rze­nie miodu (sy­ce­nie miodu) – jeden z eta­pów wyt­wa­rza­nia miodu pit­ne­go sy­co­ne­go, go­to­wa­nie brzecz­ki miodu pszcze­le­go przed fer­men­ta­cją{{cytuj książ­kę | naz­wi­sko = Cie­ślak | imię = Jan | tytuł = Dom...
  • wa­rze­nie się mleka – wy­trą­ca­nie się ka­ze­i­ny pod­czas pod­grze­wa­nia mleka za­ka­żo­ne­go bak­te­ria­mi kwasu mle­ko­we­go; zob. też wa­rze­nie sera
  • wa­rze­nie piwa – jeden z eta­pów wyt­wa­rza­nia piwa, go­to­wa­nie brzecz­ki piw­nej z chmie­lem (węż­sze zna­cze­nie). Na­zy­wa się tak też cały pro­ces wyt­wa­rza­nia piwa (zna­cze­nie szer­sze).
  • wa­rze­nie sera – jeden z eta­pów wyt­wa­rza­nia sera, uzy­ski­wa­nie tzw. skrze­pu po­przez ko­a­gu­la­cję (wy­trą­ca­nie) ka­ze­i­ny z mleka (pod­da­ne­go obrób­ce wstęp­nej) w wy­ni­ku dzia­ła­nia czyn­ni­ka ko­a­gu­lu­ją­ce­go – podpu...
  • wa­rze­nie soli – otrzy­my­wa­nie soli wa­rzo­nej po­przez od­pa­ro­wa­nie wody z so­lan­ki (wod­ne­go rozt­wo­ru soli ka­mien­nej)
  • wa­rzel­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: važẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywniczy m., war m., warzywko n.

 czas. warzyć ndk.

 przym. warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotowanie

Wiktionary


warzeszka

zdrob­nie­nie od: wa­rze­cha; mała wa­rzą­chew


SJP.pl


warzno

Warz­no ( Wôrzno, do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Wôrzno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud. Na za­chód od wsi znaj­du­je się je­zio­ro Orze­cho­wo. Wieś ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


warzocha

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Wa­rzo­cha – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ka­ta­rzy­na Wa­rzo­cha – pol­ska siat­kar­ka
  • Krzysz­tof Wa­rzo­cha – pol­ski le­karz
  • wa­rzo­cha, wa­rze­cha, wa­rzą­chew – w sta­ro­pol­szczyź­nie i gwa­rze łyżka drew­nia­na do go­to­wa­nia po­traw

Wikipedia


warzonka

sól otrzy­my­wa­na przez od­pa­ro­wa­nie so­lan­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. sól wa­rzo­na od­pa­ro­wa­na z so­lan­ki

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warzyć

Wiktionary


warzonkowy

przy­miot­nik od: wa­rzon­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­rzon­ki

Wiktionary


warzucha

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, któ­rej ko­rzeń o ostrym i gry­zą­cym za­pa­chu uży­wa­ny jest jako przy­pra­wa do po­traw; chrzan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Coch­le­a­ria|L.|ref=tak., niska ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

Wiktionary

Wa­rzu­cha ("Coch­le­a­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 25 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach o kli­ma­cie su­bark­tycz­nym i umiar­ko­wa­nym. Do flory Pol­ski na­le­żą: wa­rzu­cha ta­trzań­ska ("C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owo­cem wa­rzuch jest krót­ka łu­szczyn­ka.

Wiktionary


warzymice

Wa­rzy­mi­ce (do 1945 niem. "Klein Re­in­ken­dorf") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo, na Wznie­sie­niach Szcze­ciń­skich.

We­dług "Ak­tu­al­no­ści Gminy Koł­ba­sko­wo" z grud­nia 2024 Wa­rzy­mi­ce liczą 4177 miesz­kań­ców.

Wikipedia


warzyn

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl

Wa­rzyn – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo.

Wikipedia


warzywko

zdrob­nia­le: wa­rzy­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wa­rzy­wo

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­szo­nych i roz­drob­nio­nych wa­rzyw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzenie n., war m., warzywniak m., warzywniczy m., warzywnictwo n., warzywnik mrz., warzywna ż.

 czas. warzyć ndk.

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jarzynka, vegeta

Wiktionary


warzywna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa na wa­rzy­wach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: wa­rzyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę: wa­rzyw­ną, mie­lo­ne­go z ziem­nia­ka­mi, su­rów­kę z mar­chwi i kom­pot cze­re­śnio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniczy mrz.

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary


warzywniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wa­rzyw­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywniak m.

Wiktionary


warzywniak

1. ogród lub część ogro­du, gdzie upra­wia się wa­rzy­wa; wa­rzyw­nik;
2. sklep lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi; wa­rzyw­niak, ja­rzy­niak, ja­rzy­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały sklep, budka lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi i owo­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź do wa­rzyw­nia­ka i kup pół kilo ce­bu­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvʲɲak, AS: važyvʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywnik m., warzywnictwo n., warzywniczy m.

:: zdrobn. warzywniaczek m.

 czas. warzyć ndk., uwarzyć dk.

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (sklep) warzywny, (sklep) warzywniczy, zieleniak, reg. jarzyniak

Wiktionary


warzywnica

owad z ro­dzi­ny tar­czó­wek


SJP.pl

Wa­rzyw­ni­ca ("Eu­ry­de­ma") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki o owal­nym bądź ja­jo­wa­tym w za­ry­sie, dość pła­skim z wierz­chu ciele, u ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Pol­sce osią­ga­ją­cym od 5 do 12 mm dłu­go­ści. Oskó­rek mają nie­o­wło­sio­ny.

Wikipedia


warzywnictwo

upra­wa ro­ślin wa­rzyw­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) upra­wa i pro­duk­cja wa­rzyw

Wiktionary

Wa­rzyw­nict­wo – dział nauki i pro­duk­cji rol­ni­czej zaj­mu­ją­cy się wa­rzy­wa­mi:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­rzyw­nict­wo bar­dzo do­brze roz­wi­ja się wokół aglo­me­ra­cji miej­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʒɨvʲˈɲit͡stfɔ, AS: važyvʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnik m., warzywniczy mrz.

 przym. warzywniczy, warzywny

Wiktionary


warzywniczka

→ wa­rzyw­nik


SJP.pl

Patrz:

warzywnik

warzywniczy

po­tocz­nie: sklep z wa­rzy­wa­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hand­lem wa­rzy­wa­mi (wa­rzyw­nict­wem), do­ty­czą­cy hand­lu wa­rzy­wa­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sklep, w któ­rym sprze­da­wa­ne są wa­rzy­wa i owoce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­mysł wa­rzyw­ni­czy po­sia­da naj­niż­szy udział w war­to­ści pro­duk­cji prze­my­słu w na­szym wo­je­wództ­wie.

 (2.1) Do­sta­łem w wa­rzyw­ni­czym ładne cu­ki­nie na dzi­siej­szy obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʒɨvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: važyvʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywna ż., warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywnik m., warzywniczka ż., warzenie n., uwarzenie n.

 czas. warzyć ndk., uwarzyć dk.

 przym. warzywny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) warzywniak

Wiktionary


warzywnik

ogrod­nik zaj­mu­ją­cy się upra­wą wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogród lub jego część przez­na­czo­na na upra­wę wa­rzyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może po­więk­szy­my w tym roku wa­rzyw­nik, o ja­kieś czte­ry grząd­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvʲɲik, AS: važyvʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywniczy m.

 czas. warzyć, uwarzyć

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogród warzywny

Wiktionary


warzywność

→ wa­rzyw­ny


SJP.pl

Patrz:

warzywny

warzywny

po­tocz­nie: sklep lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi; wa­rzyw­niak, ja­rzy­niak, ja­rzy­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­rzyw, za­wie­ra­ją­cy głów­nie wa­rzy­wa, zro­bio­ny z wa­rzyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sia­da­nie szklar­ni z kwia­ta­mi lub wa­rzy­wa­mi, budki wa­rzyw­nej czy bu­ti­ku da­wa­ło znacz­nie wyż­szy sta­tus ma­te­rial­ny w po­rów­na­niu z więk­szo­ścią spo­łe­czeń­stwa.

 (1.1) Wy­szedł­szy z bu­dyn­ku prze­cię­li­śmy na ukos zad­ba­ny ogród wa­rzyw­ny ze­wsząd oto­czo­ny dość wy­so­kim murem, czę­ścio­wo zbu­do­wa­nym z cegły, a czę­ścio­wo z pol­ne­go ka­mie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvnɨ, AS: važyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywniak m., warzywnik m., warzywnictwo n., warzywniczy m., warzywko n., warzywna ż.

 przym. warzywniczy

 czas. warzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzynowy

Wiktionary


warzywo

1. ro­śli­na ziel­na, któ­rej czę­ści uży­wa­ne są jako po­ży­wie­nie; ja­rzy­na, ja­rzyn­ka, zie­le­ni­na;
2. ja­dal­na część ro­śli­ny wa­rzyw­nej; ja­rzy­na, ja­rzyn­ka;
3. po­tocz­nie: osoba w sta­nie we­ge­ta­tyw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­śli­na, któ­rej owoce, ko­rze­nie, li­ście lub kwia­to­sta­ny służą czło­wie­ko­wi za po­karm

 (1.2) pot. przen. pejor. chory bez kon­tak­tu ze świa­tem zew­nętrz­nym (np. w śpiącz­ce lub po ura­zie mózgu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­łem po­tra­wę z wa­rzyw.

 (1.1) Zdro­wa dieta po­win­na za­wie­rać wa­rzy­wa.

 (1.2) Przez złą dia­gno­zę le­ka­rzy po­ło­wę życia spę­dził jak wa­rzy­wo po­dłą­czo­ne do apa­ra­tu­ry!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvɔ, AS: važyvo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywna ż., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywnik m., warząchew ż., warzywniczy mrz., warzywko n.

 czas. warzyć, uwarzyć, nawarzyć

 przym. warzywny, warzywniczy, warzony, zwarzony

 przysł. warzywnie

 temsłow. warzy-, warzyw-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzyna, zielenina

Wiktionary


warzywomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat słu­żą­cy do sprze­da­ży wa­rzyw

Wiktionary


warzyć

daw­niej: go­to­wać, być go­to­wa­nym; dziś głów­nie w pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych: wa­rzyć piwo, wa­rzyć sól


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. utrzy­my­wać ciecz w sta­nie wrze­nia

 (1.2) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) go­to­wać

 (1.3) przy­go­to­wy­wać piwo

 (1.4) otrzy­my­wać sól po­przez od­pa­ro­wa­nie so­lan­ki

cza­sow­nik zwrot­ny wa­rzyć się

 (2.1) o pro­duk­tach mlecz­nych pod­czas pod­grze­wa­nia: zmie­niać po­stać po­przez wy­trą­ca­nie się dro­bi­nek ścię­te­go biał­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po co się gęś pie­cze na roż­nie a rosół tłu­sty warzy w gar­nusz­ku?

 (1.3) Daw­niej piwo wa­rzo­no głów­nie w klasz­to­rach.

 (2.1) Śmie­ta­na nie­u­mie­jęt­nie do­da­na do sosu, warzy się na­tych­miast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʒɨt͡ɕ, AS: važyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzenie n., uwarzenie n., zwarzenie n., warząchew ż., warzonka ż., warzywo n., warzywko n., warzywnik m., warzywniak m., war m., warzelnia ż., warzelnictwo n., warzywniczy mrz.

 czas. uwarzyć dk., zwarzyć dk.

 przym. warzywniczy, warzywny, warzelniczy

Wiktionary


warzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


warząchew

prze­sta­rza­łe: drew­nia­na łyżka ku­chen­na; wa­rze­cha, choch­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. duża łyżka ku­chen­na, zwy­kle drew­nia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłu­ma­czy­ła, że zupa jej nie wysz­ła, bo zgu­bi­ła swoją szczę­śli­wą wa­rzą­chew.

 (1.1) Baba Jaga mie­sza­ła coś w garn­ku wa­rzą­chwią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɔ̃w̃xɛf, AS: važõũ̯χef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., war mrz., wrzątek mrz., obwarzanek mrz.

:: zdrobn. warzeszka ż.

 czas. warzyć ndk., wrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chochla, łyżka wazowa, reg. kopyść, białystok|apałonik.

Wiktionary


warząchewka

zdrob­nie­nie od: wa­rzą­chew (choch­la)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­rzą­chew­ka Kró­lew­ska
  • Wa­rzą­chew­ka Nowa
  • Wa­rzą­chew­ka Pol­ska
  • Wa­rzą­chew­ka (przy­sta­nek ko­le­jo­wy)

Wikipedia


warząchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


warzęcha

ptak z ro­dzi­ny ibi­so­wa­tych, ży­ją­cy w płyt­kich zbior­ni­kach wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pla­ta­lea|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Były tam bo­cia­ny takie same jak nasze eu­ro­pej­skie i bo­cia­ny o wiel­kim gru­bym dzió­bie za­koń­czo­nym ha­kiem, i czar­ne jak ak­sa­mit ptaki o no­gach czer­wo­nych jak krew - i fla­min­gi, i ibisy, i białe z ró­żo­wy­mi skrzy­dła­mi wa­rzę­chy ma­ją­ce dzio­by po­dob­ne do łyżek…

Wiktionary


warzęgowo

Wa­rzę­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


warżka

od­mien­nie wyksz­tał­co­ny pła­tek ko­ro­ny; ele­ment ok­wia­tu ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych (Or­chi­da­ce­ae)


SJP.pl

Warż­ka (ang., łac. "la­bel­lum") – jeden z list­ków wew­nętrz­ne­go okół­ka ok­wia­tu ro­ślin stor­czy­ko­wa­tych. W prze­ci­wień­stwie do dwóch po­dob­nych do sie­bie list­ków bocz­nych tego okół­ka, warż­ka z re­gu­ły wy­róż­nia się od­mien­nym kształ­tem i cza­sem barwą (rzad­ko bywa po­dob­na do list­ków bocz­nych, np. u ta­ję­ży "Go­o­dy­e­ra"). Zda­rza się, że jest zre­du­ko­wa­na i nie­mal nie­wi­docz­na (np. w ro­dza­ju disa "Disa"), jed­nak na ogół jest to naj­bar­dziej efek­tow­na i rzu­ca­ją­ca się w oczy część kwia­tu.

Wikipedia


was

forma za­im­ka.

 (1.1) D. i Ms. od: wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Was – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Don Was – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Was – au­striac­kie cza­so­pis­mo
  • Waas

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vas, AS: vas

Wiktionary


wasabi

[czy­taj: ła­sa­bi] bar­dzo ostra przy­pra­wa sto­so­wa­na w kuch­ni ja­poń­skiej, głów­nie jako do­da­tek do sushi; chrzan ja­poń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eu­tre­ma ja­po­ni­ca|(Miq.) Koidz.|ref=tak., chrzan ja­poń­ski z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z ko­rze­ni wa­sa­bi (1.1)

 (1.3) kulin. zie­lo­na pasta z wa­sa­bi (1.2) sto­so­wa­na w kuch­ni ja­poń­skiej, głów­nie jako do­da­tek do sushi

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Atrak­cją ty­god­nia az­ja­tyc­kie­go w na­szej re­sta­u­ra­cji była su­ro­wa ryba z wa­sa­bi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasabia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrzan japoński, wasabia japońska

Wiktionary


wasal

1. w śred­nio­wie­czu: czło­wiek, który zo­bo­wią­za­ny był do świad­cze­nia usług se­nio­ro­wi (fe­u­da­ło­wi) w za­mian za zie­mię i opie­kę; len­nik, hoł­dow­nik;
2. prze­no­śnie: czło­wiek nie­o­fi­cjal­nie speł­nia­ją­cy żą­da­nia pro­tek­to­ra w za­mian za różne ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w fe­u­da­liz­mie: szlach­cic, który zło­żył przy­się­gę in­ne­mu szlach­ci­co­wi (se­nio­ro­wi), zo­bo­wią­zu­jąc się do wier­no­ści, po­mo­cy róż­ne­go ro­dza­ju, a w za­mian ko­rzy­sta­jąc z jego ochro­ny;

 (1.2) przen. pod­miot za­leż­ny od in­ne­go pod­mio­tu

Wiktionary

Wasal ( vas­sus, z celt. gwas „sługa”) – we wczes­nym śred­nio­wie­czu osoba wolna, od­da­ją­ca się pod opie­kę se­nio­ra w akcie ko­men­da­cji. W za­mian za lenno wasal zo­bo­wią­zy­wał się słu­żyć wier­nie se­nio­ro­wi radą i po­mo­cą oręż­ną. Uro­czy­stą ce­re­mo­nią prze­ka­za­nia lenna była in­we­sty­tu­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksią­żę miał pię­ciu hra­biów jako swo­ich wa­sa­li.

 (1.2) Po woj­nie kraje te stały się wa­sa­la­mi ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvasal, AS: vasal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasalstwo n., wasalizacja ż., wasalizowanie n., zwasalizowanie n.

 czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

 przym. wasalny, wasalski, wasalczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lennik

 (1.2) marionetka

Wiktionary


wasalczość

pe­jo­ra­tyw­nie: po­sta­wa wła­ści­wa wa­sa­lo­wi - oso­bie speł­nia­ją­cej żą­da­nia in­nych; wa­sal­ność, wa­sal­skość


SJP.pl


wasalczy

→ wasal; wa­sal­ski, lenny, len­ni­czy, pod­dań­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. hist. zwią­za­ny z wa­sa­lem, do­ty­czą­cy wa­sa­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

 przym. wasalny, wasalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wasalny, wasalski

Wiktionary


wasalizacja

1. pro­ces two­rze­nia wokół sie­bie lub kogoś grupy wa­sa­li;
2. pod­po­rząd­ko­wa­nie się komuś lub cze­muś, na­bie­ra­nie sta­tu­su wa­sa­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. uza­leż­nie­nie, uczy­nie­nie pod­da­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­pi­sa­no trak­tat po­ko­jo­wy za cenę wa­sa­li­za­cji kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasal mos., wasalizm mrz., wasalizowanie n., wasalność ż., wasalstwo n.

 czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

 przym. wasalczy, wasalny, wasalski

Wiktionary


wasalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­sa­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewasalizowanie n., zwasalizowanie n., wasalizacja ż., wasal m., wasalstwo n.

 czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

 przym. wasalny, wasalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołdowanie

Wiktionary


wasalizować

1. w ustro­ju fe­u­dal­nym: czy­nić swoim wa­sa­lem;
2. uza­leż­niać od sie­bie po­li­tycz­nie


SJP.pl


wasalka

w śred­nio­wie­czu: ko­bie­ta, która za otrzy­ma­ną zie­mię (lenno) lub pie­nią­dze zo­bo­wią­za­na była do świad­cze­nia usług da­ją­ce­mu to lenno; len­nicz­ka


SJP.pl


wasalne

daw­niej: da­ni­na skła­da­na se­nio­ro­wi przez wa­sa­la


SJP.pl


wasalność

1. w śred­nio­wie­czu: pod­sta­wa sto­sun­ków len­nych po­le­ga­ją­ca na za­leż­no­ści wa­sa­la od moż­ne­go fe­u­da­ła; len­nict­wo, len­ność, wa­sal­stwo;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: po­sta­wa wła­ści­wa wa­sa­lo­wi - oso­bie speł­nia­ją­cej żą­da­nia in­nych; wa­sal­skość, wa­sal­czość


SJP.pl


wasalny

1. zwią­za­ny z zie­mią (rza­dziej urzę­dem, rentą) na­da­ną wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra w fe­u­da­liz­mie;
2. prze­no­śnie: uza­leż­nio­ny od po­tęż­niej­sze­go pań­stwa; nie­su­we­ren­ny, pod­le­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z wa­sa­lem, do­ty­czą­cy wa­sa­la

 (1.2) przen. pod­le­gły, za­leż­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasalizowanie n., wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

 przym. wasalczy, wasalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołdowniczy, lenny

 (1.2) służalczy

Wiktionary


wasalski

→ wasal; wa­sal­czy, lenny, len­ni­czy, pod­dań­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z wa­sa­lem, do­ty­czą­cy wa­sa­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasalizowanie n., wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

 przym. wasalczy, wasalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wasalczy, wasalny

Wiktionary


wasalskość

pe­jo­ra­tyw­nie: po­sta­wa wła­ści­wa wa­sa­lo­wi - oso­bie speł­nia­ją­cej żą­da­nia in­nych; wa­sal­ność, wa­sal­czość


SJP.pl


wasalstwo

w śred­nio­wie­czu: pod­sta­wa sto­sun­ków len­nych po­le­ga­ją­ca na za­leż­no­ści wa­sa­la od moż­ne­go fe­u­da­ła; len­nict­wo, len­ność, wa­sal­ność


SJP.pl


wasan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcześ wasan z ko­szu­lą w zę­bach żoł­nie­rzył, kiedy mój nie­bo­szczyk ze zło­tym krzy­żem cho­dził!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasanna ż., wasaństwo mos.

:: fż. wasani ż.

Wiktionary


wasani

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo pro­szę siedź wa­sa­ni na miej­scu, bo ja nie robię róż­ni­cy mię­dzy męż­czyz­ną a starą jak ty babą, tak tobie jak jemu po no­gach wy­strze­lę, by­le­ście się ztąd ru­szy­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasanna ż., wasaństwo mos.

:: fm. wasan m.

Wiktionary


wasanna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość panna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Albo to ja tu­tej­szy? — od­parł Ma­ciej — jak wa­san­nie pstro w gło­wie, co to do mnie na­le­ży?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasan m., wasani ż., wasaństwo mos.

Wiktionary


waserlajtung

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wo­do­ciąg

Wiktionary


waserlajtóng

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. wa­ser­laj­tung.

Wiktionary


waserwaga

daw­niej: przy­rząd wyz­na­cza­ją­cy po­zio­me po­ło­że­nie pła­szczyzn; po­zio­mi­ca, li­bel­la, po­ziom­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Łódź, Su­wal­szczyz­na, Bu­ko­wi­na, Hazy, Kraj­na, Gru­dziądz, Za­gó­rze. po­zio­mi­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. waserwaśka

Wiktionary


waserwaśka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. po­zio­mi­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waserwaga ż.

Wiktionary


waserwoga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­zio­mi­ca

Wiktionary


wash

[czy­taj: łosz] w mo­de­lar­stwie: tech­ni­ka umoż­li­wia­ją­ca do­kład­ne od­da­nie de­ta­li mo­de­lu i efek­tu świa­tło­cie­nia oraz czę­sto efek­tu za­bru­dzeń i śla­dów ek­splo­a­ta­cji; płu­kan­ka


SJP.pl


washboard

[czy­taj: ŁOSZbord] dawny in­stru­ment per­ku­syj­ny w po­sta­ci bla­sza­nej tarki do pra­nia


SJP.pl


washi

[czy­taj: łaszi lub łoszi] tra­dy­cyj­ny pa­pier ja­poń­ski


SJP.pl

Washi (jap. 和紙 dosł.: ja­poń­ski pa­pier) – tra­dy­cyj­ny pa­pier ja­poń­ski, wpi­sa­ny w 2014 roku na Listę re­pre­zen­ta­tyw­ną nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go UNESCO.

Wikipedia


washington

[czy­taj: ŁOszington] naz­wi­sko, m.in. Ge­or­ge Was­hing­ton (1732-1799) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski, pre­zy­dent


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Was­hing­ton – miej­sco­wość (pla­ats) w re­gio­nie Noord/Tanki Le­en­dert, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Was­hing­ton – an­giel­ska nazwa stanu Wa­szyng­ton
  • Was­hing­ton – an­giel­ska nazwa sto­li­cy Wa­szyng­ton
  • Was­hing­ton – je­zio­ro w sta­nie Wa­szyng­ton
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, Hemp­ste­ad
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, Litch­field
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, Wil­kes
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, Ta­ze­well
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie In­dia­na, Da­viess
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie Iowa, hrab­stwo Was­hing­ton (Iowa)
  • Was­hing­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, Ne­va­da
  • Was­hing­ton – mia­sto w sta­nie Kan­sas, hrab­stwo Was­hing­ton (Kan­sas)

Wikipedia


wasi

za­i­mek dzier­żaw­czy od­po­wia­da­ją­cy za­im­ko­wi oso­bo­we­mu "wy"


SJP.pl

forma za­im­ka.

 (1.1) m. lm. od wasz

Wiktionary


wasi-weri

język wasi-weri - język in­do­i­rań­ski uży­wa­ny przez lud Wasi w kilku af­ga­ni­stań­skich wio­skach; język pra­sun


SJP.pl


wasiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wa­siak (1939–2004) – hi­sto­ryk
  • Iza­be­la Wa­siak (1927–1990) – na­u­czy­ciel­ka, wy­daw­ca „dru­gie­go obie­gu”, dzia­łacz­ka oś­wia­to­wa
  • Ja­ro­sław Wa­siak (ur. 1984) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Jerzy Wa­siak (1924–2012) – na­u­czy­ciel, pe­da­gog spe­cjal­ny
  • Lidia Wa­siak (ur. 1962) – Miss Po­lo­nia 1983
  • Maria Wa­siak (ur. 1960) – Mi­ni­ster In­fra­struk­tu­ry i Roz­wo­ju w rzą­dzie Ewy Ko­pacz
  • Ra­do­sław Wa­siak (ur. 1972) – pol­ski pił­karz ręcz­ny

Wikipedia


wasielewko

Wa­sie­lew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wikipedia


wasielewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Wą­sie­wicz (1933–2001) – prof. zw. dr hab. nauk me­dycz­nych, chi­rurg;
  • Jan Wa­sie­wicz (1911–1976) – pol­ski pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski, olim­pij­czyk, pod­po­rucz­nik Pol­skich Sił Zbroj­nych;
  • Wła­dy­sław Wa­sie­wicz (1880–1971) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz, gra­fik i pe­da­gog.
  • Wa­sie­wi­cze

Wikipedia


wasik

naz­wi­sko


SJP.pl


wasilczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wasilewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wa­si­le­wicz (ur. 1951) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Mi­ko­łaj Wa­si­le­wicz (1837-1934) – pol­ski rol­nik, pod­po­rucz­nik w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • Ryhor Wa­si­le­wicz (ur. 1955) – bia­ło­ru­ski praw­nik
  • Te­o­doz­jusz Wa­si­le­wicz (?-1678) – pra­wo­sław­ny bi­skup
  • Wło­dzi­mierz Wa­si­le­wicz (1909-1967) – pol­ski ma­larz, gra­fik i sce­no­graf

Wikipedia


wasilewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wa­si­lew­ski (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Alan Wa­si­lew­ski (ur. 1991) – pol­ski siat­karz
  • Alek­san­der Wa­si­lew­ski (1878–1924) – pol­ski le­karz bak­te­rio­log i epi­de­mio­log
  • Alek­san­der Wa­si­lew­ski (1878–19??) – pol­ski żoł­nierz
  • Alek­san­der Wa­si­lew­ski (1884–1944) – pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk
  • Alek­san­der Wa­si­lew­ski (1906–1993) – pol­ski żoł­nierz
  • Alek­sandr Wa­si­lew­ski (1895–1977) – ra­dziec­ki do­wód­ca woj­sko­wy
  • An­drej Wa­si­le­u­ski (ur. 1991) – bia­ło­ru­ski te­ni­si­sta
  • An­driej An­drie­je­wicz Wa­si­lew­ski (ur. 1994) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • An­drzej Wa­si­lew­ski (1919–1989) – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii, poseł
  • An­drzej Wa­si­lew­ski (ur. 1939) – pol­ski sę­dzia, ad­mi­ni­stra­ty­wi­sta
  • An­drzej Wa­si­lew­ski (ur. 1953) – pol­ski ge­ne­rał

Wikipedia


wasilij

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl


wasilkowianin

1. miesz­ka­niec Wa­sil­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Wa­sil­ko­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wasilkowianka

1. miesz­kan­ka Wa­sil­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Wa­sil­ko­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wasilkowo

Wa­sil­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Haj­nów­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go. Stąd bie­rze po­czą­tek rzeka Ło­kni­ca.

Wikipedia


wasilkowski

przy­miot­nik od: Wa­sil­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wa­sil­kow­ski – pol­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Le­o­pold Wa­sil­kow­ski – pol­ski rzeź­biarz ar­ty­sta

Wikipedia


wasilków

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wa­sil­ków – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wa­sil­ków. Za­li­cza­ne do aglo­me­ra­cji bia­ło­stoc­kiej. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 roku Wa­sil­ków li­czył 12 768 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈɕilkuf, AS: vaśilkuf

Wiktionary


wasiluk

naz­wi­sko


SJP.pl


wasilówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­si­lów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Janów
  • Wa­si­lów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Racz­ki
  • Wa­si­lów­ka – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi.
  • Wa­si­lów­ka – do­pływ Ja­sioł­ki

Wikipedia


wasiugan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Obu;

Wiktionary

Wa­siu­gan (ros. Васюган) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na po­łud­niu Ni­zi­ny Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej, lewy do­pływ Obu. Nazwa rzeki jest tłu­ma­czo­na z ję­zy­ka miej­sco­wej lud­no­ści jako "żółta rzeka". Źró­dła w Re­zer­wa­cie Wa­siu­gań­skim. Prze­pły­wa przez obwód tom­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wasiugański

Wiktionary


wasiugański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­siu­ga­nem, do­ty­czą­cy Wa­siu­ga­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wasiugan mrz.

Wiktionary


wasiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wasiłowice

Wa­si­ło­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Was­chel­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Biała. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Kot­li­ny Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Biała.

Wikipedia


wasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


waski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­giem, do­ty­czą­cy Wagu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wag m., Poważe n.

 przym. białowaski, czarnowaski, dolnowaski, powaski

Wiktionary


waskularny

zwią­za­ny z krą­że­niem krwi, roz­pro­wa­dza­ją­cy krew po or­ga­niz­mie; krwio­no­śny


SJP.pl


wasowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wasowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Wa­sow­ski – dzien­ni­karz, oj­ciec Je­rze­go
  • Jerzy Wa­sow­ski – dzien­ni­karz, kom­po­zy­tor, oj­ciec Grze­go­rza
  • Grze­gorz Wa­sow­ski – dzien­ni­karz, sa­ty­ryk, syn Je­rze­go

Wikipedia


wasp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • White Anglo-Saxon Pro­te­stant (WASP) – biali An­glo­sa­si wyz­na­nia pro­te­stanc­kie­go
  • Wide Angle Se­arch for Pla­nets (WASP) – pro­gram ba­daw­czy po­szu­ki­wa­nia pla­net po­za­sło­necz­nych
  • Web Stan­dards Pro­ject (WaSP) – or­ga­ni­za­cja po­praw­nej im­ple­men­ta­cji stan­dar­dów i re­ko­men­da­cji W3C
  • W.A.S.P. – ze­spół mu­zycz­ny
  • Women Air­for­ce Ser­vi­ce Pi­lots (WASP) – ame­ry­kań­ski kor­pus ko­biet- pi­lo­tów z cza­sów II wojny świa­to­wej
  • Wasp – bry­tyj­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z 2003 roku
  • USS Wasp

Wikipedia


waspan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); aćpan, acpan, aspan, wać­pan, wac­pan, asan, acan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czemu wa­span tak je­steś dzi­wacz­nie ubra­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waspanna ż.

:: fż. waspani ż.

 czas. waspanować ndk.

Wiktionary


waspani

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — A tak i wa­spa­ni nie pu­szczą! — pod­ju­dził z boku jakiś głos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. waspan m.

 czas. waspanować ndk.

 przym. waspański

Wiktionary


waspanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mó­wie­nie do kogoś „wa­span”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. asynćka ż., asińdźka ż., asańdźka ż., acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

 czas. waspanować ndk.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waspanować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mówić do kogoś „wa­span”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. asynćka ż., asińdźka ż., asańdźka ż., acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


wasserman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dale Was­ser­man – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta
  • Kevin Was­ser­man – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta
  • Ana­to­lij Was­ser­man – ro­syj­ski dzien­ni­karz
  • (2660) Was­ser­man
  • Was­ser­mann

Wikipedia


wassermann

naz­wi­sko, np. Zbi­gniew Was­ser­mann (1949-2010), pol­ski po­li­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Was­ser­mann (1866-1925) – nie­miec­ki le­karz i mi­kro­bio­log
  • Jakob Was­ser­mann (1873-1934) – nie­miec­ki pi­sarz
  • Zbi­gniew Was­ser­mann (1949-2010) – pol­ski po­li­tyk
  • Mał­go­rza­ta Was­ser­mann (ur. 1978) – pol­ska po­li­tyk
  • Was­ser­man

Wikipedia


wasserzupka

[czy­taj: waser-zupka] cien­ka, wod­ni­sta zupa


SJP.pl


wasyl

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., wschod­nio­sło­wiań­ski od­po­wied­nik imie­nia Ba­zy­li;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wasyl – wschod­nio­sło­wiań­ski od­po­wied­nik imie­nia Ba­zy­li
  • Wasyl I
  • Wasyl II Ślepy
  • Wasyl III – wiel­ki ksią­żę mo­skiew­ski
  • Wasyl Wi­ra­stiuk – ukra­iń­ski za­wod­nik strong­man

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Bazyli

Wiktionary


wasylewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wasylkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wa­syl­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wasylków mrz.

Wiktionary


wasylków

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim;

Wiktionary

Wa­syl­ków ( Васильків, "Wa­syl­kiw") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie obu­chow­skim. Do 2020 roku sie­dzi­ba władz re­jo­nu wa­syl­kow­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wasylkowski

Wiktionary


wasyluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iryna Wa­sy­luk
  • Ja­nusz Wa­sy­luk

Wikipedia


wasyńczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wasz

za­i­mek dzier­żaw­czy od­po­wia­da­ją­cy za­im­ko­wi oso­bo­we­mu "wy"


SJP.pl

za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) 2. os. lm.

Wiktionary

Wasz (arab. واش) – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po. W 2004 roku li­czy­ła 810 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wasi pił­ka­rze znów wy­gra­li mecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaʃ, AS: vaš

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wy

Wiktionary


waszak

naz­wi­sko


SJP.pl


waszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


waszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


waszczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wasze

za­i­mek dzier­żaw­czy od­po­wia­da­ją­cy za­im­ko­wi oso­bo­we­mu "wy"


SJP.pl


waszek

naz­wi­sko


SJP.pl


waszeć

daw­niej: tytuł uży­wa­ny mię­dzy szlach­tą; wasza mi­łość; wasz­mość


SJP.pl


waszisla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. mied­ni­ca (miska)

Wiktionary


waszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi i ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim, lewy do­pływ rzeki Mezeń;

Wiktionary

Wasz­ka (ros. " Ва́шка (Ва́жка, By) ") – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi i Ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim, lewy do­pływ rzeki Mezeń (zle­wi­sko Morza Bia­łe­go). Dłu­gość rzeki wy­no­si 605 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 21 000 km². Śred­ni rocz­ny prze­pływ w od­le­gło­ści 58 km od uj­ścia wy­no­si 184 m³/s.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Ważka

Wiktionary


waszki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wasz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Pisa.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go w Koźle.

Wikipedia


waszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Wasz­kie­wicz (1901–1945) – ko­mu­ni­sta
  • Ar­ka­diusz Wasz­kie­wicz (ur. 1992) – pol­ski po­li­tyk i praw­nik
  • Da­niel Wasz­kie­wicz (ur. 1957) – pol­ski pił­karz ręcz­ny, olim­pij­czyk
  • Eu­ge­niusz Wasz­kie­wicz (1890–1972) – pol­ski strze­lec spor­to­wy, olim­pij­czyk
  • Jan Wasz­kie­wicz (1944–2021) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Lud­wik Wasz­kie­wicz (1888–1976) – ar­chi­wi­sta, hi­sto­ryk
  • Paweł Wasz­kie­wicz – pol­ski praw­nik
  • Zofia Wasz­kie­wicz (ur. 1944) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Waś­kie­wicz

Wikipedia


waszkorb

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kosz na brud­ną odzież przez­na­czo­ną do pra­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo mom we izdeb­ce na wiyr­chu połny wasz­korb ze jaj­ca­mi. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary


waszkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


waszkowo

Wasz­ko­wo (pol. hist. "Wąsz­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec.

Wikipedia


waszmościanka

daw­niej: tytuł uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do nie­za­męż­nej szlach­cian­ki; wasz­mość panna


SJP.pl


waszmość

daw­niej: tytuł uży­wa­ny mię­dzy szlach­tą; wasza mi­łość; wa­szeć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, zwrot grzecz­no­ścio­wy

 (1.1) daw. tytuł grzecz­no­ścio­wy adre­so­wa­ny do człon­ka szlach­ty przez in­ne­go przed­sta­wi­cie­la tegoż stanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waszmościanie mos., waszmościność ż., wasza miłość m.

:: fż. waszmościanka ż.

 czas. waszmościać ndk.

 przym. waszmościający, waszmościny

Wiktionary

Synonimy:

 (1,1) wasza miłość

Wiktionary


waszyngton

1. sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych;
2. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Wa­szyng­ton ( Was­hing­ton, czę­sto: Was­hing­ton, D.C., wy­mo­wa: []), Dy­strykt Ko­lum­bii (Di­strict of Co­lum­bia, po­tocz­nie D.C.) – sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych, po­ło­żo­na na pół­noc­nym brze­gu rzeki Po­to­mak, sta­no­wią­ca te­ry­to­rium fe­de­ral­ne (nie znaj­du­je się w gra­ni­cach żad­ne­go stanu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wa­szyng­to­nie nie płaci się za wej­ście do mu­ze­ów i zoo.

 (1.2) Flaga sta­no­wa Wa­szyng­to­nu jest barwy zie­lo­nej, a sam stan na­zy­wa­ny jest „wiecz­nie zie­lo­nym”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n, AS: vašỹŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

 przym. waszyngtoński, podwaszyngtoński

Wiktionary


waszyngtonia

drze­wo z ro­dzi­ny palm


SJP.pl

Wa­szyng­to­nia ("Was­hing­to­nia" H.Wendl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych i w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Mek­sy­ku. Rosną one na te­re­nach pu­styn­nych, ale w miej­scach, gdzie do­stęp­na jest woda po­dziem­na.

Wikipedia


waszyngtonka

miesz­kan­ka Wa­szyng­to­nu (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­szyng­to­nu, sto­łecz­ne­go mia­sta Sta­nów Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃nka, AS: vašỹŋktõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton ż., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

:: fm. waszyngtończyk mos.

 przym. waszyngtoński

Wiktionary


waszyngtonowski

taki jak u Wa­szyng­to­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­li­ty­ki, za­cho­wań Wa­szyng­to­na


SJP.pl


waszyngtończyk

miesz­ka­niec Wa­szyng­to­nu (mia­sta w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­szyng­to­nu, sto­łecz­ne­go mia­sta Sta­nów Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość wa­szyng­toń­czy­ków jest Afro­a­me­ry­ka­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: vašỹŋktõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton mos./mrz., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

:: fż. waszyngtonka ż.

 przym. waszyngtoński

Wiktionary


waszyngtoński

przy­miot­nik od: Wa­szyng­ton (sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych i stan)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wa­szyng­ton

 (1.2) od­no­szą­cy się do stanu Wa­szyng­ton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rysiu, z któ­re­go wa­szyng­toń­skie­go lot­ni­ska od­la­tu­jesz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: vašỹŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton mrz., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż., waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż.

Wiktionary


wasąg

czte­ro­ko­ło­wy powóz po­dróż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. po­jazd konny z nad­wo­ziem dra­bin­ko­wym;

Wiktionary

Wasąg, wa­są­żek (niem. "Fas­sung"), wózek kra­kow­ski – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny od­kry­ty bez re­so­rów lub na pół­re­so­rach po­przecz­nych[], uży­wa­ny na wsi. Po­sia­da nad­wo­zie dra­bin­ko­we opar­te bez­poś­red­nio na osiach[], z wy­pla­ta­ny­mi bo­ka­mi z wi­kli­ny lub z wy­peł­nie­niem z desek, łubu, ko­rze­ni ja­łow­ca, sznur­ka czy słomy. Sie­dze­nia w wa­są­gu wy­ko­na­ne są ze słomy. Cza­sem przy­kry­ty jest budą na pa­łą­kach. Uży­wa­ny w Pol­sce od XIX wieku do lat 70. XX wieku jako po­jazd ba­ga­żo­wy i po­dróż­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvasɔ̃ŋk, AS: vasõŋk

Wiktionary


wasążek

zdrob­nie­nie od: wasąg


SJP.pl


wasążnik

naz­wi­sko


SJP.pl


wat

jed­nost­ka mocy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka mocy w ukła­dzie SI od­po­wia­da­ją­ca pracy 1 dżula wy­ko­ny­wa­nej w cza­sie 1 se­kun­dy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wata

Wiktionary

\right]

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ta­kich za­sto­so­wań wy­star­czy laser o mocy pół wata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vat, AS: vat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. watowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. W

Wiktionary


wat-owski

→ WAT (Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na); wa­tow­ski


SJP.pl


wata

luźna masa włó­kien ba­weł­nia­nych itp. sto­so­wa­na m.in. jako ma­te­riał opa­trun­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masa cien­kich włó­kien uży­wa­na w ce­lach kos­me­tycz­nych, tech­nicz­nych, kra­wiec­kich i jako opa­tru­nek;

 (1.2) przen. wy­po­wiedź, wtrą­ce­nie bez tre­ści

 (1.3) środ. zew­nętrz­na luźna część oprzę­du jed­wab­ni­ka

 (1.4) ryb. mały włok

 (1.5) zob. wata cu­kro­wa.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: wat

Wiktionary

Wata – zbite i nie­re­gu­lar­nie po­plą­ta­ne, cien­kie włó­kna ba­weł­nia­ne i (lub) wi­sko­zo­we. Służy do celów hi­gie­nicz­nych i kos­me­tycz­nych, np. zmy­wa­nia ma­ki­ja­żu, usu­wa­nia la­kie­ru z paz­nok­ci itp.

Watę jako śro­dek opa­trun­ko­wy za­sto­so­wał po raz pier­wszy na świe­cie pol­ski chi­rurg Lud­wik Bier­kow­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby zde­zyn­fe­ko­wać skórę, na­le­ży użyć waty kos­me­tycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvata, AS: vata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. watowanie n., watówka ż., waciak m., watowaniec m., wacik m.

 czas. watować ndk.

 przym. watowy, watowaty, watowany

Wiktionary


wataga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wa­ta­ha. (w zn.: od­dział zbroj­ny, uz­bro­jo­na banda ra­bu­siów, oprysz­ków)

Wiktionary

Wa­ta­ga – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Knox.

Wikipedia


wataha

1. stado wil­ków lub dzi­ków;
2. duża grupa ludzi; banda, zgra­ja;
3. daw­niej: od­dział zbroj­ny, uz­bro­jo­na gro­ma­da ra­bu­siów, oprysz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. stado wil­ków lub dzi­ków;

 (1.2) przen. duża grupa ludzi, zwy­kle nie­bez­piecz­na lub uciąż­li­wa dla oto­cze­nia

 (1.3) hist. od­dział zbroj­ny, uz­bro­jo­na banda ra­bu­siów, oprysz­ków

Wiktionary

Zo­bacz też: Wa­ta­ha (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wa­ta­ha – grupa wil­ków lub dzi­ków dzia­ła­ją­ca razem, w szer­szym zna­cze­niu ter­min od­no­szo­ny rów­nież do stada psów, li­ka­o­nów lub je­no­tów. Ma okre­ślo­ną hie­rar­chię wew­nętrz­ną. Jest to zwy­kle grupa ro­dzin­na skła­da­ją­ca się z pary ro­dzi­ciel­skiej i mło­dych z jed­ne­go lub kilku mio­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­ta­ha wil­ków może po­ko­nać dzien­nie nawet sto ki­lo­me­trów.

 (1.2) Po Ta­trach włó­czą się teraz całe wa­ta­hy tu­ry­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtaxa, AS: vataχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. watażka mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złaja

 (1.2) zgraja, banda

Wiktionary


watalina

wa­to­li­na


SJP.pl


wataman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. niż­szy urzęd­nik w ma­jąt­ku ziem­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtãmãn, AS: vatãmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) watman

Wiktionary


watażka

1. przy­wód­ca ro­zbój­ni­ków, wa­ta­hy;
2. w daw­nej Pol­sce: do­wód­ca Ko­za­ków ukra­iń­skich;
3. prze­no­śnie: osoba sie­ją­ca zamęt i ko­rzy­sta­ją­ca z pow­sta­łe­go za­mie­sza­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w daw­nej wschod­niej Pol­sce: do­wód­ca Ko­za­ków

 (1.2) współcz. pejor. przy­wód­ca luź­nych ro­zbój­ni­czych i bun­tow­ni­czych od­dzia­łów zbroj­nych

Wiktionary

Wa­taż­ka (z ватажок – wa­ta­żok; ватажка – watáżka) – do­wód­ca zbroj­nej grupy ludzi, cze­re­dy, czę­sto o cha­rak­te­rze ro­zbój­ni­czym. W cza­sach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów mia­nem tym okre­śla­no do­wód­ców ko­zac­kich na Ukra­i­nie.

Po­ję­cie to jest także uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do sa­moz­wań­czych przy­wód­ców chiń­skich pro­win­cji z cza­sów ery mi­li­ta­ry­stów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mu­el był ro­man­tycz­nym ste­po­wym wa­taż­ką, do szpi­ku ho­no­ro­wym, bu­dzą­cym po­dziw swą od­wa­gą i z ka­wa­ler­ską fan­taz­ją igra­ją­cym na każ­dym kroku z ży­ciem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wataha ż.

 czas. watażkować ndk.

 przym. watażkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) herszt

Wiktionary


watażkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wa­taż­kę, po­dob­ny do wa­taż­ki


SJP.pl


watchdog

[czy­taj: łocz­dog] in­sty­tu­cja, or­ga­ni­za­cja lub osoba na­dzo­ru­ją­ca i kon­tro­lu­ją­ca dzia­ła­nia in­nych


SJP.pl

Watch­dog – urzą­dze­nie lub pro­gram, naj­czę­ściej układ elek­tro­nicz­ny, wy­kry­wa­ją­cy błęd­ne dzia­ła­nie sy­ste­mu, pró­bu­ją­cy je na­pra­wić bez udzia­łu czło­wie­ka i za­po­biec po­waż­niej­szej awa­rii.

Po­tocz­nie: układ za­bez­pie­cza­ją­cy sy­stem mi­kro­pro­ce­so­ro­wy przed zbyt dłu­gim prze­by­wa­niem w sta­nie za­wie­sze­nia.

Wikipedia


waterbaksztag

lina ta­kie­lun­ku sta­łe­go łą­czą­ca nok buksz­pry­tu z burtą stat­ku


SJP.pl


waterboarding

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tor­tu­ra po­le­ga­ją­ca na po­le­wa­niu wodą głowy więź­nia, przy­wią­za­ne­go z głową po­ni­żej resz­ty ciała, co daje od­czu­cie to­pie­nia się;

Wiktionary

Wa­ter­bo­ar­ding – tor­tu­ra po­le­ga­ją­ca na wy­wo­ła­niu wra­że­nia to­nię­cia i du­sze­nia się u ofia­ry. Jest ona za­bro­nio­na przez prawo mię­dzy­na­ro­do­we.

Skrę­po­wa­ne­go więź­nia przy­wią­zu­je się do ławki prze­chy­lo­nej pod kątem 10–20 stop­ni. Jego głowę umie­szcza się po­ni­żej po­zio­mu stóp, twarz przy­kry­wa się ce­lo­fa­nem, mokrą lub suchą szma­tą, a na­stęp­nie po­le­wa się wodą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O samym wa­ter­bo­ar­din­gu - nigdy nie wi­dzia­łam po­zy­cji tylko o tej jed­nej tor­tu­rze.

Wiktionary


watergate

[czy­taj ŁOtergejt] skan­dal po­li­tycz­ny, z re­gu­ły po­łą­czo­ny z bez­praw­ny­mi dzia­ła­nia­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Afera Wa­ter­ga­te
  • Wa­ter­ga­te Ba­bies
  • Wa­ter­ga­te (Flo­ry­da)

Wikipedia


waterhouse

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fre­de­rick Ge­or­ge Wa­ter­ho­u­se – bry­tyj­ski zo­o­log i en­to­mo­log
  • Ge­or­ge Ro­bert Wa­ter­ho­u­se – bry­tyj­ski przy­rod­nik
  • Ge­or­ge Wa­ter­ho­u­se – au­stra­lij­ski i no­wo­ze­landz­ki po­li­tyk
  • John Wil­liam Wa­ter­ho­u­se – bry­tyj­ski ma­larz
  • Matt­hew Wa­ter­ho­u­se – bry­tyj­ski aktor fil­mo­wy, te­le­wi­zyj­ny i te­a­tral­ny
  • Ru­pert Wa­ter­ho­u­se – an­giel­ski le­karz
  • Wa­ter­ho­u­se FC – ja­maj­ski klub pił­kar­ski

Wikipedia


waterklozet

[czy­taj: ło­ter­klo­zet lub wa­ter­klo­zet] prze­sta­rza­łe: to­a­le­ta, ubi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ubi­ka­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pil­nie szu­ka­my wa­ter­klo­ze­tu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WC, w.c.

Wiktionary


waterlinia

linia, do któ­rej sta­tek za­nu­rza się w wo­dzie; linia wodna, wod­ni­ca


SJP.pl


waterloo

1. [czy­taj: WAterlo] mia­sto w Bel­gii;
2. [czy­taj: łoterLU] mia­sto w USA;
3. [czy­taj: łoterLU] mia­sto w Ka­na­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość w Bel­gii, miej­sce sław­nej Na­po­le­oń­skiej bitwy;

 (1.2) przen. po­raż­ka, klę­ska

Wiktionary

Wa­ter­loo (wa. "Waterlô") − miej­sco­wość i gmina "(com­mu­ne)" w środ­ko­wej Bel­gii, w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Wa­loń­ska, w okrę­gu Ni­vel­les.

Wa­ter­loo to miej­sce słyn­nej bitwy, bę­dą­cej osta­tecz­ną klę­ską Na­po­le­o­na. Ro­ze­gra­ła się 18 czerw­ca 1815 roku. Obec­nie ok. 25% miesz­kań­ców gminy sta­no­wią ob­co­kra­jow­cy, głów­nie pra­cow­ni­cy in­sty­tu­cji Unii Eu­ro­pej­skiej w Bruk­se­li oraz ich ro­dzi­ny.

Wikipedia


watermalski

bro­dacz wa­ter­mal­ski - bel­gij­ska rasa kur wy­wo­dzą­ca się z re­jo­nu Wat­ter­ma­al


SJP.pl


waterman

[czy­taj: ŁOtermen] marka piór i dłu­go­pi­sów oraz firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wiecz­ne pióro marki Wa­ter­man

Wiktionary

Wa­ter­man – firma pro­du­ku­ją­ca przy­bo­ry pi­śmien­ni­cze, za­ło­żo­na w 1883 przez Le­wi­sa Ed­so­na Wa­ter­ma­na. Lewis Wa­ter­man był do­rad­cą ubez­pie­cze­nio­wym z No­we­go Jorku.

Obec­nie marka Wa­ter­man na­le­ży do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu San­ford (grupa Ne­well Rub­ber­ma­id) - naj­więk­sze­go na świe­cie pro­du­cen­ta ar­ty­ku­łów pi­śmien­nych, wła­ści­cie­la marki Par­ker. Wcze­śniej Wa­ter­man był dru­gim pro­du­cen­tem piór wiecz­nych na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­za­jutrz wsta­ję z rana, / Na­peł­niam wa­ter­ma­na, / Chcę pisać. Zapał twór­czy / Po pro­stu we mnie fur­czy.

 (1.1) Czy mo­żesz mi kupić dwie pacz­ki na­bo­jów do wa­ter­ma­na? Naj­le­piej czar­nych.

Wiktionary


waterpolista

[czy­taj: wa­ter­po­li­sta albo ło­ter­po­li­sta] osoba gra­ją­ca w piłkę wodną


SJP.pl


waterpolistka

→ wa­ter­po­li­sta [czy­taj: wa­ter­po­list­ka albo ło­ter­po­list­ka]


SJP.pl


waterpolo

[czy­taj: wa­ter­po­lo lub ło­ter­po­lo] gra roz­gry­wa­na w ba­se­nie przez dwie sied­mio­o­so­bo­we dru­ży­ny sta­ra­ją­ce się zdo­być jak naj­wię­cej bra­mek; piłka wodna


SJP.pl


waterproof

[czy­taj: ŁOterpruf, moż­li­we też: WAterpruf]
1. nie­prze­ma­kal­na skóra uży­wa­na do wy­ro­bu obu­wia ro­bo­cze­go lub spor­to­we­go;
2. nie­prze­ma­kal­na tka­ni­na;
3. ubra­nie z nie­prze­ma­kal­nej tka­ni­ny


SJP.pl

Wa­ter­pro­of – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ten­sas.

Wikipedia


waterresistant

[czy­taj: ło­ter­rez-istant] wo­do­od­por­ny


SJP.pl


waterreus

[czy­taj: woj­ters] naz­wi­sko


SJP.pl


watersztag

w że­glar­stwie: łań­cuch lub lina ta­kie­lun­ku sta­łe­go łą­czą­ca buksz­pryt ze stewą dzio­bo­wą; mar­tyn­gał


SJP.pl

Wa­tersz­tag – lina oli­no­wa­nia sta­łe­go, sto­so­wa­na do sta­bi­li­za­cji buksz­pry­tu w pła­szczyź­nie sy­me­trii ża­glow­ca, prze­ciw­dzia­ła­ją­ca siłom cią­gną­cym buksz­pryt do góry, a prze­no­szo­nym przez szta­gi, które na­pi­na­ne są pra­cu­ją­cy­mi na nich ża­gla­mi (przed­ni­mi sztaks­la­mi).

Wikipedia


waterwejs

za­ce­men­to­wa­ny pas po­szy­cia po­kła­du stat­ku mię­dzy burtą a klep­ka­mi drew­nia­ny­mi po­kła­du; ściek po­kła­do­wy


SJP.pl


wateryt

mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na kal­cy­tu


SJP.pl


waterzooi

[czy­taj: wa­te­rzoj] gęsta zupa z ryb, wa­rzyw oraz ziół, wy­wo­dzą­ca się z kuch­ni fla­mandz­kiej


SJP.pl

Wa­te­rzo­oi – gęsta zupa przy­rzą­dza­na z ryb, wa­rzyw oraz ziół.

Przed spo­ży­ciem jest ona mie­sza­na z żółt­ka­mi, a także pod­pra­wia­na śmie­ta­ną. Po­tra­wa ta wy­wo­dzi się z kuch­ni fla­mandz­kiej.

Wikipedia


watka

1. po­tocz­nie: kła­czek waty;
2. glon mor­ski z gro­ma­dy zie­le­nic, o ple­sze do­cho­dzą­cej nie­jed­no­krot­nie do 1 m dłu­go­ści, przyt­wier­dzo­ny do po­dło­ża; bło­ni­ca, ulwa


SJP.pl


watkins

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wat­kins – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ben­ton
  • Wat­kins – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Ara­pa­hoe
  • Wat­kins – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Me­e­ker
  • Wat­kins (ang. Wat­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Dent
  • Wat­kins (ang. Wat­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Vance

Wikipedia


watkowe

o ce­chach wat­ko­wych (klasa zie­le­nic)


SJP.pl

Wat­ko­we ("Ul­vop­hy­ce­ae") – klasa wie­lo­ko­mór­ko­wych zie­le­nic, sło­no­wod­nych glo­nów o dużym zróż­ni­co­wa­niu bu­do­wy.

Wikipedia


watkowice

Wat­ko­wi­ce (nazwa obocz­na: Wat­ko­wi­ce Duże) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo.

W skład so­łect­wa "Wat­ko­wi­ce" wcho­dzą także Wat­ko­wi­ce Małe i Kle­cew­ko. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 400 miesz­kań­sów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


watkowo

Wat­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Go­ły­min-Oś­ro­dek.

Wikipedia


watkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


watkowy

o ce­chach wat­ko­wych (klasa zie­le­nic)


SJP.pl


watolina

wyrób włó­kien­ni­czy sto­so­wa­ny jako ma­te­riał ocie­pla­ją­cy w prze­my­śle odzie­żo­wym oraz jako ma­te­riał dźwię­ko­chłon­ny


SJP.pl

Wa­to­li­na – gruba, pu­szy­sta dzia­ni­na wyt­wa­rza­na z przę­dzy zgrzeb­nej weł­nia­nej i ba­weł­nia­nej, sto­so­wa­na w kra­wiect­wie jako ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny do ocie­pla­nia odzie­ży; wy­stę­pu­je w ko­lo­rach bia­łym, sza­rym i czar­nym.

W pro­ce­sie wyt­wa­rza­nia wa­to­li­ny nitka weł­nia­na sta­no­wi os­no­wę, którą wiąże two­rzą­ca splot dzia­ni­no­wy (naj­czę­ściej try­ko­to­wy) nitka ba­weł­nia­na.

Wikipedia


watolinowy

przy­miot­nik od: wa­to­li­na


SJP.pl


watomierz

przy­rząd do po­mia­ru mocy elek­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. mier­nik elek­trycz­ny wska­zu­ją­cy moc czyn­ną ba­da­ne­go urzą­dze­nia lub ob­wo­du;

Wiktionary

Wa­to­mierz – przy­rząd do po­mia­ru mocy czyn­nej.

Wikipedia


watorowo

Wa­to­ro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Ki­je­wo Kró­lew­skie.

Wikipedia


watosekunda

dawna jed­nost­ka pracy; obec­nie dżul


SJP.pl


watowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­to­wać. (pod­szy­wać watą)

 (1.2) gwara. rad. od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­to­wać. (wy­peł­niać czas an­te­no­wy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvatɔˈvãɲɛ, AS: vatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. watować ndk., wywatować dk.

 rzecz. wata ż., watolina ż., wywatowanie n.

Wiktionary


watowany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny watą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wata ż.

 czas. watować ndk.

Wiktionary


watowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją lub wy­glą­dem watę


SJP.pl


watować

wy­py­chać watą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzem. pod­szy­wać ubra­nie watą lub wa­to­li­ną

 (1.2) pot. przen. wy­peł­niać braki ele­men­ta­mi o zni­ko­mej war­to­ści

 (1.3) gwara. rad. o pro­wa­dzą­cym wy­peł­niać czas an­te­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A z taką sy­tu­a­cją mie­li­śmy do czy­nie­nia dwa, trzy lata temu w War­sza­wie, gdzie mu­sia­no "wa­to­wać" wy­ko­rzy­sta­nie miejsc noc­le­go­wych w ho­te­lach naj­wyż­szych ka­te­go­rii, sprze­da­jąc luk­su­so­we łóżka w ce­nach zbli­żo­nych do cen ho­te­li eko­no­micz­nych.

 (1.3) Obra­dy sejmu się opóź­nia­ły i mu­sia­łem wa­to­wać opo­wie­ścia­mi o afe­rze ha­zar­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtɔvat͡ɕ, AS: vatovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wata ż., watolina ż., watowanie n.

 czas. wywatowywać ndk., wywatować dk.

 przym. watowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywatowywać

 (1.2) szpikować

 (1.3) lać wodę

Wiktionary


watowski

przy­miot­nik od: WAT (Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na); WAT-owski


SJP.pl


watowy

rzad­ko: zro­bio­ny z waty, pod­szy­ty watą; wa­to­wa­ny


SJP.pl


watra

w gwa­rze gó­ral­skiej ogni­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. góry. ogni­sko pa­ster­skie w sza­ła­sie

 (1.2) środ. harc. jeden z typów stosu ogni­ska z polan ukła­da­nych wokół środ­ko­we­go pa­li­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • watra – duże ogni­sko, nad któ­rym roz­sta­wio­ny jest wy­so­ki drew­nia­ny trój­nóg,
  • watra – wieś (naj­niż­sza jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w daw­nej Moł­da­wii).
  • watra – sym­bol grupy wę­drow­ni­ków (har­cer­stwo),
  • Watra – Pia­se­czyń­ski Hu­fiec Har­ce­rzy,
  • Watra – Szczep Har­ce­rzy Le­śnych „Watra” im. Wol­ne­go Har­cer­stwa,
  • Watra – 22 Szczep War­szaw­skich Dru­żyn Har­cer­skich i Gro­mad Zu­cho­wych.
  • Watra – album mu­zycz­ny wy­da­ny przez ze­spół roc­ko­wy Wilki,
  • Watra – ukra­iń­ska grupa mu­zycz­na,
  • Watra – ze­spół lu­do­wy gó­ra­li cza­dec­kich.
  • „Watra” – pol­skie wy­daw­nict­wo książ­ko­we z sie­dzi­bą w War­sza­wie,
  • „Watra” – cza­so­pis­mo na­u­ko­we,
  • „Watra” – kra­kow­skie pismo kon­spi­ra­cyj­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvatra, AS: vatra

Wiktionary


watrak

naz­wi­sko


SJP.pl


watral

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gruby kij

Wiktionary


watrol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gruby kij

Wiktionary


watson

[czy­taj: łot­son] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wat­son Wash­burn (1894–1973) – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta,
  • A.J. Wat­son (1924-2014) – kon­struk­tor sa­mo­cho­dów star­tu­ją­cych w wy­ści­gach In­dia­na­po­lis 500
  • Barry Wat­son (ur. 1974) – aktor ame­ry­kań­ski
  • Casey Wat­son – bry­tyj­ska pi­sar­ka
  • Cla­i­re Wat­son (1927-1986) – ame­ry­kań­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Chris Wat­son (1867-1941) – po­li­tyk au­stra­lij­ski
  • Dok­tor Wat­son – po­stać fik­cyj­na, przy­ja­ciel Sher­loc­ka Hol­me­sa
  • Emily Wat­son (ur. 1967) – bry­tyj­ska ak­tor­ka
  • Emma Wat­son (ur. 1990) – bry­tyj­ska ak­tor­ka dzie­cię­ca
  • Harry Wat­son – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • In­di­ca Wat­son (ur. 2010) – ak­tor­ka dzie­cię­ca
  • James Wat­son (1928–2025) – bio­che­mik ame­ry­kań­ski, no­bli­sta

Wikipedia


watt

pas wy­brze­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. szro­ka rów­nia od­sła­nia­na w cza­sie od­pły­wu morza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Davey Watt (ur. 1978) – au­stra­lij­ski żuż­lo­wiec
  • James Watt (1736-1819) – bry­tyj­ski in­ży­nier i wy­na­laz­ca, od któ­re­go naz­wi­ska naz­wa­no jed­nost­kę mocy – wat
  • Mit­chell Watt (ur. 1988) – au­stra­lij­ski lek­ko­at­le­ta, sko­czek w dal
  • Ri­chard M. Watt (ur. 1930) – ame­ry­kań­ski pi­sarz i hi­sto­ryk
  • watt (ge­o­gra­fia) – wy­sy­cha­ją­ce w cza­sie od­pły­wu dno ak­we­nu
  • „Watt” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Watt – po­wieść Sa­mu­e­la Bec­kett’a

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vat, AS: vat

Wiktionary


watteau

[czy­taj: waTO] naz­wi­sko


SJP.pl


watussi

[czy­taj: wa­tuss-i] ste­po­we bydło afry­kań­skie


SJP.pl

Wa­tus­si (an­ko­le) – rasa bydła do­mo­we­go ho­do­wa­na w Afry­ce wschod­niej (głów­nie Ugan­da i Rwan­da).

Ce­chu­je się bar­dzo du­ży­mi (do 1,6 m dłu­go­ści) i ro­zło­ży­sty­mi ro­ga­mi, dużym pod­gard­lem oraz czer­wo­na­wą, cza­sem z bia­ły­mi pla­ma­mi, barwą skóry. Wy­so­kość w kłę­bie do 1,7 m.

Wikipedia


watutsi

Tutsi;
1. lud afry­kań­ski za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Ru­an­dę i Bu­run­di;
2. przed­sta­wi­ciel tego ludu


SJP.pl


watykan

pań­stwo-mia­sto w za­chod­niej czę­ści Rzymu bę­dą­ce sie­dzi­bą pa­pie­ża i cen­trum urzę­dów i in­sty­tu­cji Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go; Pań­stwo Wa­ty­kań­skie, Sto­li­ca Apo­stol­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. wzgó­rze w Rzy­mie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mi­trzym. bó­stwo po­gań­skie

Wiktionary

Wa­ty­kan, Pań­stwo Wa­ty­kań­skie ( Stato della Città del Va­ti­ca­no [], Sta­tus Ci­vi­ta­tis Vaticanæ) – mia­sto-pań­stwo w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej, na Pół­wy­spie Ape­niń­skim, en­kla­wa na te­ry­to­rium Włoch, w Rzy­mie. Najm­niej­sze uz­na­wa­ne pań­stwo świa­ta pod wzglę­dem po­wierzch­ni i najm­niej­sze nie­pod­le­głe pań­stwo pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­chod­nią część Rzymu zaj­mu­je najm­niej­sze pań­stwo świa­ta – Wa­ty­kan.

 (1.1) Po­cząt­ko­wo przed­sta­wi­cie­le kurii w Poz­na­niu uwa­ża­li, że zgoda Wa­ty­ka­nu bę­dzie tylko for­mal­no­ścią.

 (1.2) Niek­tó­rzy błęd­nie sądzą, że Wa­ty­kan to jedno z sied­miu wzgórz, na któ­rych za­ło­żo­no Rzym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtɨkãn, AS: vatykãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykańczyk mos., Watykanka ż., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

 przym. watykański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa oficjalna Państwo Watykańskie

 (1.2) wzgórze Watykańskie

 (2.1) Vagitanus

Wiktionary


watykanista

ek­spert w spra­wach Wa­ty­ka­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ek­spert w spra­wach zwią­za­nych z Pań­stwem Wa­ty­kań­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­niem wa­ty­ka­ni­stów trud­no sobie wy­o­bra­zić mil­cze­nie Fran­cisz­ka w tej spra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanistyka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

:: fż. watykanistka ż.

 przym. watykański

Wiktionary


watykanistka

→ wa­ty­ka­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ek­spert­ka w spra­wach zwią­za­nych z Pań­stwem Wa­ty­kań­skim

Wiktionary

Patrz:

watykanista

Przykłady

 (1.1) Udzie­lo­no głosu wa­ty­ka­nist­ce z Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanistyka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

:: fm. watykanista mos.

 przym. watykański

Wiktionary


watykanizacja

pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie wpły­wom Wa­ty­ka­nu


SJP.pl


watykanizować

pod­da­wać wpły­wom Wa­ty­ka­nu


SJP.pl


watykanka

oby­wa­tel­ka Wa­ty­ka­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Wa­ty­ka­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

:: fm. Watykańczyk mos.

 przym. watykański

Wiktionary


watykańczyk

oby­wa­tel Wa­ty­ka­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wa­ty­ka­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej chwi­li mówię to cho­ciaż­by dla­te­go, że obaj je­ste­śmy Po­la­ka­mi i ja bym chciał, żeby pan uwie­rzył, że cho­ciaż je­stem Wa­ty­kań­czy­kiem, to je­stem jed­nak­że Po­la­kiem, żeby pan chciał w to uwie­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

:: fż. Watykanka ż.

 przym. watykański

Wiktionary


watykański

zwią­za­ny z Wa­ty­ka­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Wa­ty­kan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łeś kie­dyś hymn wa­ty­kań­ski?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvatɨˈkãj̃sʲci, AS: vatykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan m., watykanista m., watykanistka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

Wiktionary


watówka

wa­to­wa­na kurt­ka ro­bo­cza; wa­ciak


SJP.pl


wave

w in­for­ma­ty­ce: ro­dzaj pliku dźwię­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go cy­fro­wy obraz ory­gi­nal­ne­go dźwię­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wåve – wa­loń­ska nazwa mia­sta Wavre
  • Wave – album Patti Smith
  • Wave – mi­nial­bum po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skiej grupy mu­zycz­nej Ive
  • Wave – na­rzę­dzie do ko­mu­ni­ka­cji i współ­pra­cy Go­o­gle
  • Wave – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Wave – sieć te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­na
  • WAV

Wikipedia


waverley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­ver­ley – miej­sco­wość w Au­stra­lii, w Au­stra­lii Za­chod­niej
  • Wa­ver­ley – dy­strykt w hrab­stwie Sur­rey w An­glii
  • Wa­ver­ley – jeden z 38 sa­mo­rzą­dów lo­kal­nych wcho­dzą­cych w skład aglo­me­ra­cji Syd­ney, naj­więk­sze­go ze­spo­łu miej­skie­go Au­stra­lii
  • Wa­ver­ley – po­wieść hi­sto­rycz­na Wal­te­ra Scot­ta z 1814 roku
  • Wa­ver­ley – miej­sco­wość w Au­stra­lii, w Tas­ma­nii
  • Wa­ver­ley – miej­sco­wość w Nowej Ze­lan­dii, w re­gio­nie Ta­ra­na­ki

Wikipedia


wawa

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) = geogr. pot. War­sza­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Radio WAWA – pol­ska roz­gło­śnia ra­dio­wa pow­sta­ła w War­sza­wie
  • Wa­wrzy­niec Żu­ław­ski (1916–1957) – al­pi­ni­sta, kom­po­zy­tor i pi­sarz; po­wszech­nie zwany „Wawą” przez pol­skich wspi­na­czy
  • Wawa – zdrob­nie­nie imie­nia Wa­wrzy­niec
  • Wawa – skrót od nazwy mia­sta War­sza­wa
  • Wawa – miej­sco­wość w Ka­na­dzie
  • Wawa – pre­fek­tu­ra w Togo
  • Wah-wah – efekt dźwię­ko­wy (gi­ta­ro­wy) w mu­zy­ce
  • Wawa2010.pl - pro­jekt mu­zycz­ny

Wikipedia


wawak

naz­wi­sko


SJP.pl


wawel

wzgó­rze w Kra­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­kow­skie wzgó­rze nad Wisłą z za­byt­ko­wą za­bu­do­wą zam­ko­wą;

 (1.2) geogr. adm. część Kra­ko­wa

 (1.3) geogr. szczyt gór­ski na Spits­ber­ge­nie

Wiktionary

Wawel – wzgó­rze na Po­mo­ście Kra­kow­skim, w Kra­ko­wie w dziel­ni­cy I Stare Mia­sto, na lewym brze­gu Wisły. Do roku 1954 Wzgó­rze sta­no­wi­ło odręb­ną dziel­ni­cę mia­sta, była to dziel­ni­ca II Zamek.

Wawel ma cha­rak­ter zrębu tek­to­nicz­ne­go, który pow­stał w mio­ce­nie i zbu­do­wa­ny jest z li­czą­cych 161–155 mln lat gór­no­ju­raj­skich wa­pie­ni wieku oks­fordz­kie­go. Wzgó­rze wzno­si się na wy­so­kość ok. 228 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­no w ja­ski­ni pod Wa­we­lem miesz­kał kie­dyś smok.

 (1.1) Czy znasz młody przy­ja­cie­lu, groby kró­lów na Wa­we­lu?

 (1.3) Wy­daw­cy at­la­su oz­na­czy­li górę Wawel na Spits­ber­ge­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvavɛl, AS: vavel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wawelski, podwawelski

 (1.2)

:: rzecz. wawelanin mos., wawelanka ż.

Wiktionary


wawelberczyk

ab­sol­went Szko­ły In­ży­nier­skiej im. Hi­po­li­ta Wa­wel­ber­ga i Sta­ni­sła­wa Rot­wan­da, ist­nie­ją­cej w la­tach 1891-1951


SJP.pl


wawelberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­po­lit Wa­wel­berg
  • Ta­de­usz Pu­szczyń­ski, ps.: Kon­rad Wa­wel­berg
    • Grupa Wa­wel­berg
  • Szko­ła Wa­wel­ber­ga i Rot­wan­da – szko­ła me­cha­nicz­no-tech­nicz­na w War­sza­wie

Wikipedia


wawelit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny fos­fo­ran glinu


SJP.pl


wawelowski

do­ty­czą­cy firmy cu­kier­ni­czej Wawel


SJP.pl


wawelski

przy­miot­nik od: Wawel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: Wawel

 (1.2) od: Wawel (firma)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dzi­wia­li­śmy całą wy­ciecz­ką wa­wel­skie ar­ra­sy.

 (1.2) Gra­fi­cy wed­low­scy tro­chę bar­dziej po­sza­le­li niż wa­wel­scy, efekt w miarę este­tycz­ny, cho­ciaż i nad­miar cha­o­su […] ([http://tyl­ko­kuch­nia.blox.pl/html/1310721,262146,169.html?9 Z in­ter­ne­tu])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈvɛlsʲci, AS: vavelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawel

 przym. podwawelski

Wiktionary


wawer

1. dziel­ni­ca i osied­le War­sza­wy;
2. kon­spi­ra­cyj­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa dzia­ła­ją­ca w la­tach 1940-44 w War­sza­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca War­sza­wy;

Wiktionary

Wawer – dziel­ni­ca War­sza­wy po­ło­żo­na w pra­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta. Jest jedną z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy.

Jest naj­więk­szą pod wzglę­dem po­wierzch­ni oraz naj­rza­dziej za­lud­nio­ną dziel­ni­cą War­sza­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od za­cho­du Wawer gra­ni­czy z dziel­ni­ca­mi Wi­la­nów i Mo­ko­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wawrzanin mos., wawrzanka ż.

 przym. wawerski

Wiktionary


wawerski

przy­miot­nik od: Wawer, dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa War­sza­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wawra, zwią­za­ny z Wa­wrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­dian długo spa­ce­ro­wał po jed­nym z wa­wer­skich par­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawer mrz., wawrzanin mos., wawrzanka ż.

Wiktionary


wawrentowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wawro

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­wro­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Wi­śli­ca
  • Wa­wro­wi­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik
  • Vávrovice – dziel­ni­ca Opawy w Cze­chach

Wikipedia


wawrowo

Wa­wro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Lidz­bark.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca w Sta­rym Dłu­to­wie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


wawrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrykowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wawryniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wawryniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzak

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ta­de­usz Wa­wrzec­ki – stol­nik bra­sław­ski
  • Fe­li­cjan Wa­wrzec­ki (zm. 1765) – poseł na Sejm I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Igna­cy Wa­wrzec­ki – elek­tor Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go
  • Paweł Wa­wrzec­ki (ur. 1950) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny, pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny
  • Sta­ni­sław Wa­wrzec­ki (1921–1965) – dy­rek­tor Miej­skie­go Hand­lu Mię­sem War­sza­wa Praga
  • Ta­de­usz Wa­wrzec­ki – woj­ski bra­sław­ski
  • To­masz Wa­wrzec­ki (1759–1816) – ge­ne­rał, uczest­nik pow­sta­nia ko­ściusz­kow­skie­go

Wikipedia


wawrzek

zdrob­nie­nie od: Wa­wrzy­niec (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Wa­wrzy­niec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos.

 przym. Wawrzyńcowy

Wiktionary


wawrzeńczyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­wrzeń­czy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Miet­ków
  • Wa­wrzeń­czy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce
  • Wa­wrzeń­czy­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów

Wikipedia


wawrzeńczycki

→ Wa­wrzeń­czy­ce


SJP.pl

Patrz:

Wawrzeńczyce

wawrzeńczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzonek

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzonkowo

Wa­wrzon­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Kikół.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


wawrzonkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzuś

zdrob­nie­nie od: Wa­wrzy­niec (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Wa­wrzy­niec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos.

 przym. Wawrzyńcowy

Wiktionary


wawrzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzyczek

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzyn

laur;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we;
2. li­ście i ga­łąz­ki drze­wa la­u­ro­we­go albo zro­bio­ny z nich wie­niec, bę­dą­ce w an­tycz­nej Gre­cji i Rzy­mie sym­bo­lem zwy­cię­stwa i sławy;
3. w prze­no­śni: na­gro­da, uz­na­nie, sława, suk­ces


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. drze­wo lub krzew, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­u­rus|L.|ref=tak., z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych;

 (1.2) hist. wie­niec z liści wa­wrzy­nu (1.1) bę­dą­cy sym­bo­lem zwy­cię­stwa i chwa­ły w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie

 (1.3) przen. na­gro­da, którą przyz­na­je się za wy­bit­ne osią­gnię­cia w pew­nej dzie­dzi­nie

 (1.4) ele­ment zdob­ni­czy w kształ­cie sty­li­zo­wa­nych liści wa­wrzy­nu (1.1) sto­so­wa­ny np. w ar­chi­tek­tu­rze i me­da­lier­stwie

Wiktionary

Wa­wrzyn ("La­u­rus" L.), na­zy­wa­ny także la­u­rem, drze­wem la­u­ro­wym – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych ("La­u­ra­ce­ae"). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki, spoś­ród któ­rych jeden (wa­wrzyn szla­chet­ny) ro­śnie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, a drugi (wa­wrzyn azor­ski) spo­ty­ka­ny jest na wy­spach Ma­ka­ro­nez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­wrzyn szla­chet­ny upra­wia­ny jest w kra­jach po­łud­nio­wej Eu­ro­py.

 (1.2) W igrzy­skach del­fic­kich de­ko­ro­wa­no wa­wrzy­nem głowy zwy­cięz­ców.

 (1.3) Pycha — to kar­łów zbun­to­wa­nych siła — / Wa­wrzyn jej zwy­cięstw na krót­ko wa­wrzy­nem.

 (1.4) Awers mo­ne­ty ozdo­bio­ny jest orłem i wa­wrzy­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvavʒɨ̃n, AS: vavžỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec m., wawrzynowate lm., wawrzynowce lm.

:: zdrobn. wawrzynek m.

 przym. wawrzynowy, wawrzynowaty, Wawrzyńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laur, drzewo bobkowe

 (1.2) laur

 (1.3) laur

 (1.4) laur

Wiktionary


wawrzynek

niski krzew z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych, o trwa­łych lub opa­da­ją­cych li­ściach, won­nych kwia­tach i tru­ją­cych owo­cach, ros­ną­cy w Eu­ro­pie i Azji; dafne


SJP.pl

Wa­wrzy­nek ("Daph­ne" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych. Liczy co najm­niej 95 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­raz­ji i Afry­ce Pół­noc­nej, z czego w Eu­ro­pie obec­nych jest 17 ga­tun­ków. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jest w Azji wschod­niej, tylko w Chi­nach rosną 52 ga­tun­ki, z czego 41 to en­de­mi­ty, czte­ry ga­tun­ki rosną w Ja­po­nii, jeden na Kam­czat­ce. W Pol­sce wy­stę­pu­ją w na­tu­rze dwa ga­tun­ki – wa­wrzy­nek głów­ko­wa­ty "D. cne­o­rum" i wa­wrzy­nek wil­cze­ły­ko "D. me­ze­re­um".

Wikipedia


wawrzyniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Wa­wrzy­niak (niem. "Lor­be­er-Berg", "Lor­be­er­berg") – wznie­sie­nie (668 m n.p.m.), w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Wał­brzy­skich, w pa­śmie Gór Czar­nych.

Wikipedia


wawrzyniec

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wa­wrzy­niec – spol­szczo­na po­stać imion La­u­ren­cjusz i La­u­ren­ty.

Imię wy­wo­dzi się od słowa wa­wrzyn, które po­cho­dzi od la­u­rus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój na­u­czy­ciel ła­ci­ny i greki ma na imię Wa­wrzy­niec.

 (1.1) Wa­wrzy­niec Hajda, zwany ślą­skim Wer­ny­ho­rą, w swo­ich wier­szach oko­licz­no­ścio­wych, baj­kach, po­da­niach i le­gen­dach gło­sił pro­roct­wa o wskrze­sze­niu Pol­ski.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 10 sierp­nia przy­pa­da wspom­nie­nie św. Wa­wrzyń­ca z Rzymu, pa­tro­na bi­blio­te­ka­rzy, ku­cha­rzy, pie­ka­rzy i ubo­gich oraz chro­nią­ce­go od re­u­ma­tyz­mu.

 (1.1) Bądź po­chwa­lo­ny i uwiel­bio­ny, świę­ty Wa­wrzyń­cze, mę­czen­ni­ku (…).

 (1.1) Wa­wrzyń­co­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 10 sierp­nia, a także 5 wrze­śnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vavˈʒɨ̃ɲɛt͡s, AS: vavžỹńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyńcowa ż., Wawrzyńcówna ż., Wawrzyństwo lm m., Wawrzyn mos., wawrzyn mrz., wawrzynek mrz., wawrzynowate nmos., wawrzynkowate nmos., wawrzynowość ż., wawrzynowatość ż., wawrzynkowatość ż.

:: zdrobn. Wawrzek mos., Wawrzuś mos.

 przym. Wawrzyńcowy, Wawrzekowy, Wawrzusiowy, wawrzyniecki, wawrzynowy, wawrzynkowy, wawrzynowaty, wawrzynkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wawrzyn, war. Laurencjusz, Laurenty; zdrobn. Wawrzek, Wawrzuś

Wiktionary


wawrzynkowate

ro­dzi­na z klasy dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 750 ga­tun­ków krze­wów, rza­dziej ni­skich drzew, o pro­mie­ni­stych kwia­tach i li­ściach uło­żo­nych skrę­to­le­gle, bez przy­list­ków


SJP.pl

Wa­wrzyn­ko­wa­te ("Thy­me­la­e­a­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca we­dług sy­ste­mu APG do rzędu śla­zow­ców, we­dług star­szych sy­ste­mów kla­sy­fi­ka­cyj­nych do rzędu wa­wrzyn­kow­ców ("Thy­me­la­e­a­les"). Ro­dza­jem ty­po­wym jest wil­czy­pieprz "Thy­me­la­ea" Mill. Przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny są roz­po­wszech­nie­ni na świe­cie z wy­jąt­kiem ob­sza­rów na pół­no­cy Azji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Pół­wy­spu In­dyj­skie­go (są jed­nak na Cej­lo­nie) i ob­sza­rów pu­styn­nych w Afry­ce pół­noc­nej i po­łud­nio­wo-za­chod­niej oraz na Pół­wy­spie Arab­skim.

Wikipedia


wawrzynkowaty

o ce­chach wa­wrzyn­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wawrzynkowy

→ wa­wrzy­nek


SJP.pl

Patrz:

wawrzynek

wawrzynolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak wa­wrzyn

Wiktionary


wawrzynostwo

Wa­wrzyn z mał­żon­ką; Wa­wrzy­no­wie


SJP.pl


wawrzynowate

o ce­chach wa­wrzy­no­wa­tych (la­u­ro­wa­tych; ro­dzi­na ro­ślin); la­u­ro­wa­ty


SJP.pl

Wa­wrzy­no­wa­te, la­u­ro­wa­te ("La­u­ra­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na głów­nie drzew i krze­wów na­le­żą­ca do rzędu wa­wrzy­now­ców ("La­u­ra­les"). Na­le­ży tu 58 ro­dza­jów z około 2850–3000 ga­tun­ka­mi. Są to ro­śli­ny stre­fy tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej i Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


wawrzynowaty

o ce­chach wa­wrzy­no­wa­tych (la­u­ro­wa­tych; ro­dzi­na ro­ślin); la­u­ro­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy wa­wrzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos., wawrzyn, wawrzynowate

 przym. wawrzynowy, Wawrzyńcowy

Wiktionary


wawrzynowce

rząd drzew, krze­wów i pną­czy z klasy dwu­li­ścien­nych; la­u­row­ce


SJP.pl

Wa­wrzy­now­ce ("La­u­ra­les") – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych, w obrę­bie któ­rych sta­no­wi jeden ze star­szych kla­dów za­li­cza­ny do grupy ma­gno­lio­wych w obrę­bie wczes­nych dwu­li­ścien­nych. Tak­son sio­strza­ny dla rzędu ma­gno­liow­ców ("Ma­gno­lia­les"). Na­le­ży tu 7 ro­dzin z 91 ro­dza­ja­mi i ok.

Wikipedia


wawrzynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzynowie

imię mę­skie


SJP.pl


wawrzynowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu drzew, krze­wów i pną­czy z klasy dwu­li­ścien­nych; la­u­ro­wiec


SJP.pl


wawrzynowy

przy­miot­nik od: wa­wrzyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­wrzy­nem, do­ty­czą­cy wa­wrzy­nu; wy­ko­na­ny z wa­wrzy­nu; za­wie­ra­ją­cy wa­wrzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wawrzyn mrz., Wawrzyniec m., wawrzynowate lm., wawrzynowce lm.

:: zdrobn. wawrzynek m.

 przym. wawrzynowaty, Wawrzyńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laurowy

Wiktionary


wawrzyny

laur;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we;
2. li­ście i ga­łąz­ki drze­wa la­u­ro­we­go albo zro­bio­ny z nich wie­niec, bę­dą­ce w an­tycz­nej Gre­cji i Rzy­mie sym­bo­lem zwy­cię­stwa i sławy;
3. w prze­no­śni: na­gro­da, uz­na­nie, sława, suk­ces


SJP.pl

Zo­bacz też: Wa­wrzy­ny - ko­lo­nia w woj. wiel­ko­pol­skim.

Wa­wrzy­ny (niem. "La­u­rie­nen") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


wawrzyszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­wrzy­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Wa­wrzy­szów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wo­la­nów
  • Wa­wrzy­szów – miej­sco­wość na Sło­wa­cji

Wikipedia


wawrzyńcostwo

Wa­wrzy­niec z mał­żon­ką; Wa­wrzyń­co­wie


SJP.pl


wawrzyńcowice

Wa­wrzyń­co­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Lo­ren­zdorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Strze­lecz­ki. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


wawrzyńcowie

Wa­wrzy­niec z mał­żon­ką; Wa­wrzyń­co­stwo


SJP.pl


wawrzyńcowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­wrzyń­ca lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Wa­wrzyń­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wa­wrzyń­co­wym sa­dzie rosną do­rod­ne ja­bło­nie i gru­sze oraz stare orze­chy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos., Wawrzek mos., Wawrek mos., Wawrzuś mos., wawrzyn mrz., wawrzynek mrz., Wawrzyn mos., wawrzynowate nmos., wawrzynkowate nmos., wawrzynowość ż., wawrzynowatość ż., wawrzynkowatość ż., Wawrzyńcowa ż., Wawrzyńcówna ż.

 przym. Wawrzekowy, Wawrzusiowy, wawrzynowy, wawrzynkowy, wawrzynowaty, wawrzynkowaty

Wiktionary


wawrzyńczak

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzyńczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wawrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wi­ka Wa­wrzyń­ska – pol­ski pe­da­gog
  • Marek Wa­wrzyń­ski – pol­ski poeta współ­czes­ny
  • To­masz Wa­wrzyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Woj­ciech Wa­wrzyń­ski – pol­ski spe­cja­li­sta za­gad­nień tran­spor­to­wych

Wikipedia


wawszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


wawszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


wayang

[czy­taj: wa­jang] ogól­na nazwa in­do­ne­zyj­skich przed­sta­wień te­a­tral­nych, wśród któ­rych naj­bar­dziej roz­poz­na­wa­ny jest teatr cieni


SJP.pl

Wa­y­ang – nazwa form te­a­tral­nych w kul­tu­rze in­do­ne­zyj­skiej.

Naj­bar­dziej upo­wszech­nio­ną formą te­a­tral­ną w In­do­nez­ji jest "wa­y­ang kulit", czyli przed­sta­wie­nie te­a­tru cieni. W te­a­trze "wa­y­ang kult" sto­su­je się fi­gur­ki (roz­miar od kilku cen­ty­me­trów aż do jed­ne­go metra), wy­ko­na­ne ze skóry ("kulit") i per­fo­ro­wa­ne tak, aby po oś­wiet­le­niu lampą two­rzy­ły wzory świetl­ne i cie­nie na ekra­nie pro­jek­cyj­nym ("kelir").

Wikipedia


wayne

[czy­taj: łejn]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. John Wayne (1907-1979) - ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wayne – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Kane
  • Wayne – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ken­ne­bec
  • Wayne – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne
  • Wayne – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Wayne
  • Wayne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Pas­sa­ic
  • Wayne – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ste­u­ben
  • Wayne – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Wood
  • Wayne – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie McClain
  • Wayne – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Wayne – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Wayne
  • Wayne – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie La­fa­y­et­te
  • Wayne – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Was­hing­ton

Wikipedia


waza

ro­dzaj na­czy­nia ce­ra­micz­ne­go przez­na­czo­ne­go naj­czę­ściej do po­da­wa­nia zupy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże, sze­ro­kie i głę­bo­kie na­czy­nie, zwy­kle z dwoma uchwy­ta­mi i przy­kryw­ką, słu­żą­ce do po­da­wa­nia na stół zup lub pon­czu;

 (1.2) duże, wys­mu­kłe i ozdob­ne na­czy­nie z ce­ra­mi­ki, ka­mie­nia albo me­ta­lu

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pa­te­ra

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wazon

Wiktionary

Waza – spore na­czy­nie, na ogół z sze­ro­kim ot­wo­rem, naj­czę­ściej zdo­bio­ne, o za­sto­so­wa­niu użyt­ko­wym (ser­wo­wa­nie, nie­kie­dy prze­cho­wy­wa­nie po­traw) lub de­ko­ra­cyj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kel­ner podał nam do sto­li­ka wazę z go­rą­cym ro­so­łem.

 (1.2) De­ko­ra­tor wnętrz umie­ścił w holu na­sze­go biura ka­mion­ko­wą wazę sty­li­zo­wa­ną na lu­do­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaza, AS: vaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazówka ż., wazon m., wazonik m.

:: zdrobn. wazka ż.

 przym. wazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw-pl|Bukowina. klosz, taca, walter

Wiktionary


waza-ari

Waza-ari (jap. 技あり) – ter­min uży­wa­ny m.in. w judo, druga naj­wyż­sza ocena przyz­na­wa­na za­wod­ni­ko­wi po ip­po­nie.

Waza-ari otrzy­mu­je za­wod­nik za wy­ko­na­nie nie­peł­ne­go rzutu, w któ­rym za­bra­kło cał­ko­wi­te­go prze­wró­ce­nia prze­ciw­ni­ka na plecy, od­po­wied­niej siły lub szyb­ko­ści.

Wikipedia


wazari

jedna z trzech ocen (yuko, wa­za­ri, ippon) przyz­na­wa­nych przez sę­dziów w judo spor­to­wym za udane wy­ko­na­nie akcji, waza-ari


SJP.pl


wazeczka

zdrob­nie­nie od: wazka


SJP.pl


wazektomia

w me­dy­cy­nie: chi­rur­gicz­ne pod­wią­za­nie na­sie­nio­wo­dów w ce­lach an­ty­kon­cep­cyj­nych, pro­wa­dzą­ce do nie­od­wra­cal­nej bez­płod­no­ści męż­czyz­ny; va­sec­to­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg uro­lo­gicz­ny prze­pro­wa­dza­ny u męż­czyzn w celu trwa­łe­go po­zba­wie­nia ich płod­no­ści, po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu na­sie­nio­wo­du (na­sie­nio­wo­dów);

Wiktionary

Wa­zek­to­mia ( va­so­to­mia, od łac. vas „na­czy­nie”, gr. "ektomía" „wy­ci­nać”) – me­to­da trak­to­wa­na jako an­ty­kon­cep­cja dla męż­czyzn, mi­kro­chi­rur­gicz­ny za­bieg uro­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu i pod­wią­za­niu na­sie­nio­wo­du lub na­sie­nio­wo­dów w celu przer­wa­nia ich cią­gło­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam nie chce mieć już wię­cej dzie­ci, więc po­sta­no­wił pod­dać się wa­zek­to­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja, AS: vazektõmʹi ̯a

Wiktionary


wazelina

1. wę­glo­wo­dór uzy­ski­wa­ny z ropy naf­to­wej, uży­wa­ny jako po­dło­że do maści i kre­mów;
2. li­zu­so­stwo; poch­le­bia­nie i prze­sad­ne usłu­gi­wa­nie komuś;
3. wa­ze­li­niarz; lizus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ma­zi­sta, bia­ła­wa sub­stan­cja bę­dą­ca mie­sza­ni­ną wę­glo­wo­do­rów pa­ra­fi­no­wych, głów­nie do­ko­za­nu i tri­ko­za­nu, wy­ko­rzy­sty­wa­na w kos­me­ty­ce i tech­ni­ce;

 (1.2) przen. li­zu­so­stwo

Wiktionary

Wa­ze­li­na – sub­stan­cja ma­zi­sta, bez­won­na, ni­sko­to­pli­wa, nie­wy­sy­cha­ją­ca, ko­lo­ru od bia­łe­go po­przez żółty do brą­zo­we­go – we wszyst­kich wy­pad­kach dość prześ­wi­tu­ją­ca. Jest mie­sza­ni­ną wę­glo­wo­do­rów pa­ra­fi­no­wych (al­ka­nów) z po­gra­ni­cza sta­łe­go i cie­kłe­go stanu sku­pie­nia w nor­mal­nych wa­run­kach oto­cze­nia (tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia 35–45 °C) – głów­nie są to do­ko­zan (C22H46) i tri­ko­zan (C23H48).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarstwo n., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazelinowanie n., wazeliniarskość ż.

:: zdrobn. wazelinka ż.

 czas. wazelinować ndk.

 przym. wazelinowy, wazeliniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. E905b

Wiktionary


wazeliniara

ko­bie­ta prze­sad­nie komuś nad­ska­ku­ją­ca, przy­poch­le­bia­ją­ca się w celu osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. ko­bie­ta prze­sad­nie komuś schle­bia­ją­ca i usłu­gu­ją­ca, zwła­szcza komuś wyżej po­sta­wio­ne­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarz mos., wazelina ż.

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary


wazeliniarka

→ wa­ze­li­niarz


SJP.pl

Patrz:

wazeliniarz

wazeliniarski

przy­miot­nik od: wa­ze­li­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­gard. zwią­za­ny z wa­ze­li­nia­rzem i/lub wa­ze­li­niar­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarskość ż., wazelina ż., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazeliniarstwo n.

 przym. wazelinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochlebczy, lizusowski

Wiktionary


wazeliniarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wa­ze­li­niar­skie; cecha tych, któ­rzy są wa­ze­li­niar­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

 przysł. wazeliniarsko

 rzecz. wazelina ż.

Wiktionary


wazeliniarstwo

pod­li­zy­wa­nie się komuś w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści bądź sa­tys­fak­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­stę­po­wa­nie po­le­ga­ją­ce na prze­sad­nym schle­bia­niu i usłu­gi­wa­niu, zwła­szcza komuś wyżej po­sta­wio­ne­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarz mos., wazelina ż.

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary


wazeliniarz

po­tocz­nie: lizus, poch­leb­ca; du­po­liz, du­po­właz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. osoba prze­sad­nie komuś schle­bia­ją­ca i usłu­gu­ją­ca, zwła­szcza komuś wyżej po­sta­wio­ne­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazelina ż., wazeliniarstwo n.

:: fż. wazeliniara ż.

 czas. wazelinować

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochlebca, lizus

Wiktionary


wazelinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wa­ze­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazelina ż.

 przym. wazelinowy

Wiktionary


wazelinowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją wa­ze­li­nę, po­dob­ny do wa­ze­li­ny


SJP.pl


wazelinowy

→ wa­ze­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­ze­li­ną, do­ty­czą­cy wa­ze­li­ny, za­wie­ra­ją­cy wa­ze­li­nę

Wiktionary

Patrz:

wazelina

Powiązane:

 rzecz. wazelina ż., wazeliniarstwo n., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazelinowanie n., wazeliniarskość ż., wazelinka ż.

 czas. wazelinować ndk.

 przym. wazeliniarski

Wiktionary


wazka

mała waza


SJP.pl


wazodylatacja

roz­sze­rze­nie się świa­tła na­czyń krwio­no­śnych wsku­tek roz­kur­czu ich mię­śni gład­kich


SJP.pl

Wa­zo­dy­la­ta­cja, wa­zo­di­la­ta­cja – roz­kurcz mię­śni gład­kich w ścia­nie na­czyń krwio­no­śnych. Skut­kiem tego pro­ce­su jest po­sze­rze­nie świa­tła na­czyń i spa­dek ci­śnie­nia krwi, po­nie­waż ro­śnie ogól­na ob­ję­tość ukła­du krwio­no­śne­go przy sta­łej ob­ję­to­ści krwi. Pro­ce­sem prze­ciw­nym do wa­zo­dy­la­ta­cji jest wa­zo­kon­stryk­cja.

Wikipedia


wazon

ozdob­ne na­czy­nie na cięte kwia­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ne na­czy­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia cię­tych kwia­tów

Wiktionary

Wazon – na­czy­nie, naj­czę­ściej wy­ko­na­ne z por­ce­la­ny lub szkła, o po­dłuż­nym, wy­so­kim kształ­cie, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia kwia­tów.

W ar­chi­tek­tu­rze ele­ment rzeź­by ar­chi­tek­to­nicz­nej, roz­po­wszech­nio­ny szcze­gól­nie w ba­ro­ku i kla­sy­cyz­mie, sto­so­wa­ny w ści­słym związ­ku z bu­dow­lą (jako zwień­cze­nie fron­to­nów i ba­lu­strad) oraz w po­sta­ci wol­no­sto­ją­cej de­ko­ra­cji w ogro­dzie na po­stu­men­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole stał wazon z tu­li­pa­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvazɔ̃n, AS: vazõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waza ż.

:: zdrobn. wazonik m.

 przym. wazonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flakon

Wiktionary


wazonek

daw­niej: wa­zo­nik - mały wazon


SJP.pl


wazonik

zdrob­nie­nie od: wazon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wazon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wazon, lecz tylko mały wa­zo­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazon m., waza ż.

Wiktionary


wazonkowce

pier­ście­ni­ca z rzędu ską­po­szcze­tów, ży­ją­ca w wo­dzie lub gle­bie; do­nicz­ko­wiec


SJP.pl


wazonkowcowate

ro­dzi­na pier­ście­nic z pod­gro­ma­dy ską­po­szcze­tów; do­nicz­kow­ce, wa­zon­kow­ce


SJP.pl

Wa­zon­kow­co­wa­te, wa­zon­kow­ce, do­nicz­kow­ce (En­chy­tra­e­i­dae) – ro­dzi­na ma­łych i śred­niej wiel­ko­ści pier­ście­nic za­li­cza­nych do ską­po­szcze­tów. Są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne, szcze­gól­nie w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Zna­nych jest kil­ka­set ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na lą­dzie oraz w przy­brzeż­nej stre­fie je­zior i mórz. W fa­u­nie Pol­ski od­no­to­wa­no 94 ga­tun­ki, m.in. wa­zon­ko­wiec biały ("En­chy­tra­e­us al­bi­dus") i wa­zon­ko­wiec czer­wo­ny ("Lum­bri­cil­lus li­ne­a­tus").

Wikipedia


wazonkowiec

pier­ście­ni­ca z rzędu ską­po­szcze­tów, ży­ją­ca w wo­dzie lub gle­bie; do­nicz­ko­wiec


SJP.pl


wazonkowy

śle­pu­cha wa­zon­ko­wa - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny śle­pu­cho­wa­tych


SJP.pl


wazonowy

przy­miot­nik od: wazon


SJP.pl


wazopresyna

hor­mon syn­te­ty­zo­wa­ny w podwz­gó­rzu, dzia­ła­ją­cy kur­czą­co na na­czy­nia krwio­no­śne, zwięk­sza­ją­cy ci­śnie­nie krwi i za­trzy­mu­ją­cy wodę w ustro­ju; an­ty­diu­re­ty­na, hor­mon an­ty­diu­re­tycz­ny, ADH


SJP.pl


wazowie

dy­na­stia pa­nu­ją­ca w la­tach 1523-1654 w Szwe­cji i 1587-1668 w Pol­sce


SJP.pl

Wa­zo­wie ( Vasaätten) – dy­na­stia szwedz­ka pa­nu­ją­ca w Kró­le­stwie Szwe­cji w la­tach 1523–1654, w Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów w la­tach 1587–1668 oraz na Ślą­sku w księ­stwie opol­sko-ra­ci­bor­skim w la­tach 1645–1666 i w księ­stwie nysko-ot­mu­chow­skim w la­tach 1625–1655.

Wikipedia


wazowy

przy­miot­nik od: waza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wazą, do­ty­czą­cy wazy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waza ż.

Wiktionary


wazówka

po­tocz­nie: łyżka wa­zo­wa do ser­wo­wa­nia zupy


SJP.pl


waćpan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); aćpan, acpan, aspan, wac­pan, wa­span, asan, acan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro po­my­ślę, jak całe ry­cer­stwo wie­rzy i ufa wać­pa­nu, za­praw­dę spo­strze­gam ze zdu­mie­niem, że ja­ko­waś na­dzie­ja wstę­pu­je mi w serce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpaństwo mos.

:: fż. waćpani ż.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waćpani

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jakem Win­cen­ty, po­wiedz nam, wać­pa­ni, po­wiedz nam praw­dę, jak to tam jest w tym klasz­to­rze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpaństwo mos.

:: fm. waćpan m.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waćpanna

dawny zwrot grzecz­no­ścio­wy do mło­dej nie­za­męż­nej ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość panna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Szcze­rze su­pli­ku­ję o za­pom­nie­nie, a na zgodę prze­da mi wać­pan­na konia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpan m., waćpani ż., waćpaństwo mos.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waćpanowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wać­pa­nem, do­ty­czą­cy wać­pa­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wać­pa­na, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpani ż., aćpani ż., aćpan mos., asynćka ż., aspani ż., aspan mos., asińdźka ż., asańdźka ż., asanna ż., asani ż., asan mos., acpani ż., acpan mos., acaństwo n., acanna ż., acanka ż., acani mos., acanek mos., acan mos., waspanowanie n., waspani ż., waspan mos., waćpan m., wacanna ż.

 czas. waspanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waćpański

 (2.1) waćpański

Wiktionary


waćpański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wać­pa­nem, do­ty­czą­cy wać­pa­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wać­pa­na, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpani ż., aćpani ż., aćpan mos., asynćka ż., aspani ż., aspan mos., asińdźka ż., asańdźka ż., asanna ż., asani ż., asan mos., acpani ż., acpan mos., acaństwo n., acanna ż., acanka ż., acani mos., acanek mos., acan mos., waspanowanie n., waspani ż., waspan mos., waćpan m., wacanna ż.

 czas. waspanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waćpanowy

 (2.1) waćpanowy

Wiktionary


waćpaństwo

daw­niej: wasz­mość pań­stwo


SJP.pl


wał

1. po­tocz­nie: ktoś głupi, tępy;
2. wul­gar­nie: czło­nek męski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj na­sy­pu, usy­pi­sko z ziemi, na­tu­ral­ne lub sztucz­ne; ,

 (1.2) na­rzę­dzie w kształ­cie walca osa­dzo­ne­go w ramie na osi, słu­żą­ce do ugnia­ta­nia i wy­rów­ny­wa­nia grun­tu, na­wierzch­ni dróg itp.

 (1.3) techn. ele­ment ma­szy­ny w kształ­cie dłu­gie­go walca, słu­żą­cy do prze­ka­zy­wa­nia obro­tów;

 (1.4) przest. fala

 (1.5) pot. akt oszu­stwa

 (1.6) anat. na­tu­ral­ne zgru­bie­nie lub wy­nio­słość na ciele

 (1.7) gest Ko­za­kie­wi­cza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. obraź. ktoś na­iw­ny lub głupi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) wulg. penis

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wał (ma­szy­noz­naw­stwo)
    • wał gięt­ki
    • wał wy­kor­bio­ny
    • wał kor­bo­wy
    • wał na­pę­do­wy
    • wałek roz­rzą­du
    • wał od­bio­ru mocy
    • wałek skręt­ny
  • wał (po­lo­wy)
  • wał (ge­o­gra­fia)
    • wał gór­ski
    • wał mo­re­no­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­gro­że­nie po­wo­dzią jest po­wo­dem bu­do­wa­nia wałów wzdłuż rzeki.

 (1.2) Wał na ogół wy­ko­na­ny jest ze stali i w for­mie cy­lin­drycz­nej.

 (1.3) Wał roz­rząd­czy ma za za­da­nie syn­chro­ni­za­cję ot­wie­ra­nia i za­my­ka­nia za­wo­rów wlo­to­we­go i wy­lo­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaw, AS: vau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałowanie n., wałkowanie n., obwałowanie n.

:: zdrobn. wałek m., wałeczek m.

 czas. walać, wałować ndk., wałkować ndk., obwałować dk., obwałowywać ndk.

 przym. wałowy, przywałowy, wałkowy, walcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) walec

 (1.5) przekręt, szwindel, wałek

Wiktionary


wała

wy­krzy­knie­nie uży­wa­ne zwy­kle z od­po­wied­nim ge­stem; nic z tego


SJP.pl


wałach

wy­ka­stro­wa­ny ogier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. zo­o­techn. wy­ka­stro­wa­ny sa­miec konia o wy­ci­szo­nym tem­pe­ra­men­cie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lm. od: wał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) gwara. zo­o­techn. osoba zaj­mu­ją­ca się ka­stra­cją zwie­rząt

 (3.2) gw-pl|Ży­wiec. pa­sterz wa­ła­ski

Wiktionary

Wa­łach – koń trze­bio­ny lub inny przed­sta­wi­ciel ko­nio­wa­tych (np. muł lub osioł), który w ten spo­sób prze­sta­je być ogie­rem. Ety­mo­lo­gia ter­mi­nu wy­wo­dzi się od et­no­ni­mu "Wo­łoch", i wy­ni­ka stąd, że praw­do­po­dob­nie Wo­ło­si spro­wa­dzi­li do Pol­ski wa­ła­sze­nie ogie­rów wraz z cha­rak­te­ry­stycz­nym dla tego ludu sty­lem pa­ster­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvawax, AS: vau̯aχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałaszenie n., Wałachowo n.

:: zdrobn. wałaszek m.

 czas. wałaszyć ndk.

 przym. wałaszy

Wiktionary


wałachowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wałaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wa­ła­chów, zwią­za­ny z Wa­ła­cha­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Dę­bow­cu można zo­ba­czyć ty­po­wą za­bu­do­wę wa­ła­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałach mrz.

Wiktionary


wałaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


wałaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ła­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałaszyć

 rzecz. wałach mzw.

Wiktionary


wałaszyć

trze­bić ogie­ra


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ka­stro­wać ogie­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈwaʃɨt͡ɕ, AS: vau̯ašyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałaszenie n., wałach m., wałaszek m., Wałachowo

 przym. wałaszy

Wiktionary


wałbrzych

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wał­brzych ( Wal­den­burg, śl-niem. Walm­brig, Walm­brich, Val­den­burk, Valbřich) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu na po­łud­nio­wym za­cho­dzie Pol­ski, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim nad Pełcz­ni­cą. Mia­sto leży na Po­gó­rzu Za­chod­nio­su­dec­kim i Su­de­tach Środ­ko­wych w pas­mie Gór Wał­brzy­skich. Hi­sto­rycz­nie na Dol­nym Ślą­sku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­gu­szów-Gorce jest po­łą­czo­ny ko­le­ją z trze­ma mia­sta­mi: Wał­brzy­chem, Mar­ci­szo­wem i Mie­ro­szo­wem.

 (1.1) Winna Ba­sień­ka i obita wy­ła­do­wa­ła się na bit­kach wo­ło­wych, które mąż lubił z kaszą, a Ka­zi­mierz bez­sku­tecz­nie szu­kał Jadzi po Wał­brzy­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvawbʒɨx, AS: vau̯bžyχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałbrzyszanin mos., wałbrzyszanka ż.

 przym. wałbrzyski, podwałbrzyski

Wiktionary


wałbrzyski

zwią­za­ny z Wał­brzy­chem, do­ty­czą­cy Wał­brzy­cha


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wał­brzy­cha, zwią­za­ny z Wał­brzy­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­cho­dy mie­sięcz­ni­cy śmier­ci gór­ni­ka wiz­jo­ne­ra od­by­ły się bez udzia­łu prze­śmiew­ców i nad gro­bem po raz pier­wszy pu­blicz­nie po­ja­wi­ła się idea wznie­sie­nia fi­gu­ry na wał­brzy­skim rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vawˈbʒɨsʲci, AS: vau̯bžysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych m., Wałbrzyskie n., wałbrzyszanin m., wałbrzyszanka ż.

Wiktionary


wałbrzyskie

zwią­za­ny z Wał­brzy­chem, do­ty­czą­cy Wał­brzy­cha


SJP.pl


wałbrzyszanin

miesz­ka­niec Wał­brzy­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wał­brzy­cha

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Wał­brzy­cha, uro­dzo­na w Wał­brzy­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych mrz.

:: fż. wałbrzyszanka ż.

 przym. wałbrzyski

Wiktionary


wałbrzyszanka

miesz­kan­ka Wał­brzy­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wał­brzy­cha

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Wał­brzy­cha, uro­dzo­na w Wał­brzy­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych mrz.

:: fm. wałbrzyszanin mos.

 przym. wałbrzyski

Wiktionary


wałcz

wy­ma­wiać gło­skę "ł" jako "u"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Wałcz ( De­utsch Krone) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu wa­łec­kie­go oraz wiej­skiej gminy Wałcz.

Wałcz jest po­wia­to­wym oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym, go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­nym, sie­dzi­bą urzę­dów i in­sty­tu­cji lo­kal­nych oraz ósmym oś­rod­kiem miej­skim wo­je­wództ­wa (pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vawt͡ʃ, AS: vau̯č

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałczanin mos., Wałczanka ż.

 przym. wałecki

Wiktionary


wałczanin

miesz­ka­niec Wał­cza


SJP.pl


wałczanka

miesz­kan­ka Wał­cza


SJP.pl


wałczatka

wał­czat­ka dwu­guz­ka - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


wałczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. wy­mo­wa or­to­gra­ficz­ny|ł. jako pół­sa­mo­gło­ski IPA4|w. (niez­gło­skot­wór­cze­go od­po­wied­ni­ka or­to­gra­ficz­ny|u., czyli IPA4|u.), nie jako spół­gło­ski płyn­nej IPA4|ɫ.

Wiktionary

Wał­cze­nie – wy­mo­wa ł jak u niez­gło­skot­wór­cze­go (w za­pi­sie fo­ne­tycz­nym []).

Wał­cze­nie za­czę­ło za­cho­dzić w ję­zy­ku pol­skim od XVI−XVII wieku. Wy­mo­wa taka po­ja­wi­ła się po­cząt­ko­wo na wsi (chło­pi) i wśród warstw nie­wyksz­tał­co­nych, a od prze­ło­mu XIX i XX w.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wałczyć ndk.

Wiktionary


wałczyk

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­ców; szkod­nik mło­dych drzew świer­ko­wych


SJP.pl


wałczyć

wy­ma­wiać gło­skę "ł" jako "u"


SJP.pl


wałdaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wał­daj – je­zio­ro w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim w Rosji
  • Wał­daj – mia­sto w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim Rosji, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu wał­daj­skie­go
  • Wał­daj – wy­ży­na w obrę­bie Ni­zi­ny Wschod­nio­e­u­ro­pej­skiej
  • Wał­daj – mię­dzy­na­ro­do­wy klub dy­sku­syj­ny w dzie­dzi­nie badań nad po­li­ty­ką za­gra­nicz­ną i wew­nętrz­ną Rosji za­ło­żo­ny w 2004
  • GAZ Wał­daj (ros. ГАЗ-3310 Валдай) – ro­syj­ski lekki sa­mo­chód cię­ża­ro­wy z lat 2004–2015

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wałdajski

Wiktionary


wałdajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wał­da­jem, do­ty­czą­cy Wał­da­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałdaj mrz.

Wiktionary


wałdowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wał­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Wał­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Pruszcz
  • Wał­do­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Wał­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Ki­sie­li­ce
  • Wał­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da

Wikipedia


wałdówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wał­dów­ko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Wał­dów­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo

Wikipedia


wałecki

do­ty­czą­cy Wał­cza, zwią­za­ny z Wał­czem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wał­cza, zwią­za­ny z Wał­czem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wa­łec­ki – pol­ski zo­o­log
  • Krzysz­tof Wa­łec­ki – pol­ski muzyk roc­ko­wy, wo­ka­li­sta, gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor i autor tek­stów
  • Po­wiat wa­łec­ki – po­wiat w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wałcz m., Wałczanin mos., Wałczanka ż.

Wiktionary


wałeczek

1. zdrob­nie­nie od: wałek;
2. część tocz­na me­cha­niz­mów, np, ło­żysk;
3. mi­kro­sko­po­wy twór wal­co­wa­ty ob­ser­wo­wa­ny przy ba­da­niu moczu, mo­gą­cy świad­czyć o scho­rze­niu


SJP.pl


wałeczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­łecz­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałeczkować ndk.

Wiktionary


wałeczkowaty

po­dob­ny do ma­łe­go wałka


SJP.pl


wałeczkowy

przy­miot­nik od: wa­łe­czek


SJP.pl


wałek

ele­ment róż­nych apa­ra­tów, ma­szyn, urzą­dzeń, w kształ­cie walca, słu­żą­cy zwy­kle do na­wi­ja­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wał

 (1.2) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy cy­lin­der

 (1.3) techn. ele­ment cy­lin­drycz­ny da­ją­cy się obra­cać

 (1.4) pot. obły kształt pow­sta­ły po­przez zwi­nię­cie

 (1.5) pot. po­dłuż­na fałda

 (1.6) slang. oszu­stwo

 (1.7) zob. wałek ma­lar­ski.

 (1.8) leśn. seg­ment pnia drze­wa po­cię­te­go np. piłą

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) (…) włosy, upię­te były szpil­ka­mi w dwa wałki po bo­kach głowy, a resz­ta, sple­cio­na w długi war­kocz, spa­da­ła na plecy (…)

 (1.5) Uty­łam i znów robią mi się wałki na bo­kach.

 (1.6) Ta spra­wa to jakiś wałek, a nie ucz­ci­wy in­te­res.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvawɛk, AS: vau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałkownica ż., wałkarz m., wałkowanie n., rozwałkowanie n.

:: zdrobn. wałeczek m.

:: zgrub. wał m.

 czas. wałować, walać, wałkować ndk., rozwałkować dk.

 przym. wałeczkowaty, wałeczkowy, wałkowy, wałowaty, wałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) rulon, zwój

 (1.6) przekręt, wał, przewał

 (1.8) kłoda

Wiktionary


wałkno

Wał­kno (niem. "Fal­ke­nau") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Na­sta­zin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie szcze­ciń­skim.

Wikipedia


wałkoniowaty

po­tocz­nie: skłon­ny do próż­no­wa­nia, le­ni­wy; le­niu­cho­wa­ty


SJP.pl


wałkonić

wał­ko­nić się - po­tocz­nie: próż­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. pod­da­wać fi­zycz­ne­mu ści­ska­niu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. gwara. nie­wła­ści­wie ar­ty­ku­ło­wać gło­skę „ł”, na­da­jąc jej brzmie­nie zbli­żo­ne do „u”

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wał­ko­nić się (dk. brak)

 (3.1) pot. od­da­wać się bez­czyn­no­ści

 (3.2) daw. prze­mie­szczać się bez celu

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Lecą do Lon­dy­nu, gdzie ich matka wał­ko­ni­ła się na ja­kimś pół­dy­plo­ma­tycz­nym sta­no­wi­sku nie­ma­ją­cym nic wspól­ne­go z in­te­re­sa­mi.

 (3.1) Oto oto­czo­ny gro­mad­ką ba­cho­rów Czer­wo­ny Kap­tu­rek ster­czy przy ga­rach, a Wilk, z bu­tel­ką piwa w ręku i petem w zę­bach, wał­ko­ni się przed te­le­wi­zo­rem.

 (3.1) Sprzą­ta­my, pie­rze­my, idzie­my na spa­cer, czy­ta­my ksią­żecz­ki, ma­lu­je­my, dy­sku­tu­je­my lub wał­ko­ni­my się na łóżku.

 (3.2) Tuż nad sto­ła­mi wał­ko­nił się bezksz­tałt­ny łach­man dymu z pa­pie­ro­sów i cygar.

 (3.2) Dzień był cie­pły. Po nie­bie wał­ko­ni­ły się duże, le­ni­we chmu­ry, pu­szcza­ją­ce od czasu do czasu roz­war­te­mi kra­wę­dzia­mi białe pro­mie­nie sło­necz­ne.

 (3.2) Nawet At­lan­tyk prze­mie­nił się w zwy­kłą drogę dla tych, któ­rzy wał­ko­nią się na kon­ty­nent ame­ry­kań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałkoń mos., wałkonienie n.

 czas. wałkonić się, rozwałkonić się, uwałkonić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieść, miąć, miętosić, ugniatać, wałkować

 (2.1) wałkować, wałować, wałkónić, podwałczyć

 (3.1) byczyć się, gnuśnieć, leniuchować, lenić się, obijać się, próżnować; daw. nygusować; pot. opieprzać się, opierdzielać się, opitalać się

 (3.2) wałęsać się, włóczyć się, ciągać się; daw. łazikować

Wiktionary


wałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wał­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvawkɔˈvãɲɛ, AS: vau̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wał mrz./mzw., wałek

 czas. wałkować

Wiktionary


wałkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wałek, po­dłuż­ny i za­o­krą­glo­ny


SJP.pl


wałkować

cza­sow­nik

 (1.1) roz­pła­szczać ka­wa­łek cia­sta wał­kiem

 (1.2) for­mo­wać wałek z pla­stycz­ny­a­stycz­nej masy

 (1.3) przen. mówić o czymś, aż do znu­dze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny wał­ko­wać się

 (2.1) zwi­jać się w wałki

 (2.2) przen. być be­zu­stan­nie oma­wia­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vawˈkɔvat͡ɕ, AS: vau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałek m., wał m., wałkowanie n., przewałkowanie n.

 przym. wałkowy, wałowy

 czas. rozwałkować, wałować

Wiktionary


wałkownica

1. wałek do wał­ko­wa­nia cia­sta
2. po­dłuż­na de­szczuł­ka z po­przecz­ny­mi kar­ba­mi do ręcz­ne­go ma­glo­wa­nia; ma­glow­ni­ca


SJP.pl


wałkownik

strug pro­fi­lo­wy o wklę­słej kra­wę­dzi ostrza noża; otocz­nik


SJP.pl


wałkowy

przy­miot­nik od: wałek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wałka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałek mrz., wał mzw./mos./mrz.

Wiktionary


wałkoń

po­tocz­nie: osoba le­ni­wa, nie­lu­bią­ca po­dej­mo­wać żad­nych dzia­łań wy­ma­ga­ją­cych wy­sił­ku; leń, obi­bok, nie­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, któ­rej nie chce się pra­co­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wezmę już nigdy tego wał­ko­nia do żad­nej pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałkonić się, wałkonić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bumelant, leniuch, leń, leniwiec, leser, nierób, nygus, obibok, próżniak

Wiktionary


wałkówka

ro­dzaj lą­do­wych śli­mak płu­co­dysz­nych


SJP.pl


wałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ło­wać.

Wiktionary

Wa­ło­wa­nie – za­bieg upra­wo­wy wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą wałów po­lo­wych, słu­żą­cych do ugnia­ta­nia roli, kru­sze­nia brył lub sko­ru­py gle­bo­wej oraz do wy­rów­ny­wa­nia po­wierzch­ni pola.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niewałowanie n., wał mrz./mzw.

 czas. wałować ndk.

Wiktionary


wałowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wał;
2. po­tocz­nie: nie­roz­gar­nię­ty, nie­mą­dry, tępy


SJP.pl


wałować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ugnia­tać i wy­rów­ny­wać po­dło­że za po­mo­cą wału

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. gwara. nie­wła­ści­wie ar­ty­ku­ło­wać gło­skę „ł”, na­da­jąc jej brzmie­nie zbli­żo­ne do „u”

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wa­ło­wać się

 (3.1) zool. gw-pl|Bu­ko­wi­na. w od­nie­sie­niu do owiec i kóz: od­czu­wać popęd płcio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wał mrz., wałowanie n., wałkowanie n., obwałowanie n.

:: zdrobn. wałek m., wałeczek m.

 czas. walać, wałkować ndk., obwałować dk., obwałowywać ndk.

 przym. wałowy, przywałowy, wałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walcować, ugniatać, wyrównywać, spłaszczać

 (2.1) wałkować, wałkonić, wałkónić, podwałczyć

Wiktionary


wałowy

przy­miot­nik od: wał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałek mrz., wał mzw./mos./mrz.

Wiktionary


wały

1. po­tocz­nie: bicie, lanie, baty, cięgi;
2. for­ty­fi­ka­cje


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wały – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Brzeg Dolny
  • Wały – część wsi Czer­ni­ków­ko w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo
  • Wały – część wsi Wła­dy­sła­wów w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Wały – część wsi Da­mi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Iwa­no­wi­ce
  • Wały – przy­sió­łek wsi Krze­szów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w mie­chow­ski pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki
  • Wały – część wsi Zwola w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gnie­wo­szów
  • Wały – część wsi Brzeź­ni­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca
  • Wały – przy­sió­łek wsi Wy­so­ka w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Łazy
  • Wały – część wsi Sta­wia­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Wały – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Wały – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no
  • Wały Ja­giel­loń­skie w Byd­go­szczy

Wikipedia


wałówa

po­tocz­nie: pro­wiant na drogę


SJP.pl


wałóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wa­łów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałówka ż.

Wiktionary


wałówka

po­tocz­nie: pro­wiant, zwła­szcza otrzy­my­wa­ny w domu na po­dróż lub pobyt w miej­scu, w któ­rym na­by­cie bądź przy­go­to­wa­nie go może być utrud­nio­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. je­dze­nie przy­go­to­wa­ne na drogę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dze­nie w woj­sku było bar­dzo marne i za­wsze go było za mało. Na­dra­bia­li­śmy su­cha­ra­mi, wa­łów­ką z domu, ale wia­do­mo - nie wy­star­cza­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈwufka, AS: vau̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wałóweczka ż.

:: zgrub. wałówa ż.

 przym. wałówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowiant

Wiktionary


wałówkowy

przy­miot­nik od: wa­łów­ka


SJP.pl


wałęga

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kamil Wa­łę­ga – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Leon Wa­łę­ga – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Sta­ni­sław Wa­łę­ga – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Wła­dy­sław Wa­łę­ga – pol­ski ma­larz

Wikipedia


wałęsa

wa­łę­sać się - cho­dzić bez celu z miej­sca na miej­sce; szwen­dać się, tłuc się, włó­czyć się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) daw. ten, kto się wa­łę­sa, włó­czę­ga, próż­niak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­łę­sa – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych Bazy PESEL z dnia 27.01.2022 naz­wi­sko to nosi 972 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Lech Wa­łę­sa (ur. 1943) – przy­wód­ca So­li­dar­no­ści, Pre­zy­dent RP w la­tach 1990–1995, la­u­re­at Po­ko­jo­wej Na­gro­dy Nobla
  • Da­nu­ta Wa­łę­sa (ur. 1949) – pol­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na, pier­wsza dama III RP
  • Ja­ro­sław Wa­łę­sa (ur. 1976) – poseł na Sejm i poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go, syn Lecha i Da­nu­ty
  • Wa­łę­sa. Czło­wiek z na­dziei – film bio­gra­ficz­ny o Lechu Wa­łę­sie z 2013 w re­ży­se­rii An­drze­ja Wajdy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, od­mien­na od tej miej­skiej, wiej­skiej, osia­dłej. To ci, co nie przy­na­le­żą do żad­ne­go pana ani do żad­nej gminy, wa­łę­si różni, wa­ga­bun­dy, swa­wol­ni ban­do­si, bie­gu­ni róż­ne­go ro­dza­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałęsanie się n., wałęsizm mrz.

 czas. wałęsać się ndk.

Wiktionary


wałęsak

1. wa­łę­sak bra­zy­lij­ski - ro­dzaj agre­syw­nych oraz sil­nie ja­do­wi­tych pa­ją­ków, ży­ją­cych w tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej;
2. wa­łę­sak leśny, wa­łę­sak zwy­czaj­ny - ga­tun­ki pa­ją­ków z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych


SJP.pl


wałęsać

wa­łę­sać się - cho­dzić bez celu z miej­sca na miej­sce; szwen­dać się, tłuc się, włó­czyć się


SJP.pl


wałęsizm

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o jed­nym ze spe­cy­ficz­nych po­wie­dzeń wy­gło­szo­nych pu­blicz­nie przez Lecha Wa­łę­sę, naj­czę­ściej zbu­do­wa­nych na bazie ok­sy­mo­ro­nów (np. Je­stem za, a nawet prze­ciw!), rza­dziej nie­ści­sło­ści ję­zy­ko­wych (np. Nie chcem, ale mu­szem!)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. polit. hist. spe­cy­ficz­ne po­wie­dze­nie, zwrot ję­zy­ko­wy po­cho­dzą­cy z pu­blicz­nych wy­po­wie­dzi Lecha Wa­łę­sy lub jemu przy­pi­sy­wa­ny;

 (1.2) polit. hist. spo­sób upra­wia­nia po­li­ty­ki wła­ści­wy Le­cho­wi Wa­łę­sie

Wiktionary

Wa­łę­siz­my lub wa­łę­sa­li­ki – spe­cy­ficz­ne po­wie­dze­nia i zwro­ty ję­zy­ko­we po­cho­dzą­ce z pu­blicz­nych wy­po­wie­dzi Lecha Wa­łę­sy lub jemu przy­pi­sy­wa­ne. Wiele z nich prze­ni­knę­ło na dłu­żej do ję­zy­ka pol­skie­go i współ­czes­nej pol­skiej kul­tu­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) (…) wy­ja­śnia: „Otóż — ogól­nie rzecz uj­mu­jąc — »wa­łę­sizm« opie­ra się na prze­ko­na­niu, że wszyst­ko jest za­słu­gą jed­nej osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałęsanie n., wałęsa ż., wałęsizacja ż., dewałęsyzacja ż., wałęsowszczyzna ż.

 czas. wałęsać się ndk.

Wiktionary


wałęsowski

taki jak u Wa­łę­sy, wła­ści­wy Wa­łę­sie, przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­nie, wy­po­wie­dzi Wa­łę­sy itp.


SJP.pl


wałęsówka

po­tocz­na nazwa pod­wy­żek płac prze­pro­wa­dzo­nych je­sie­nią 1980 r. na pod­sta­wie po­ro­zu­mień gdań­skich


SJP.pl


wańczos

1. drew­no obro­bio­ne z 3 stron, a z czwar­tej po­kry­te korą
2. deska na klep­kę, zwła­szcza do na­czyń bed­nar­skich


SJP.pl


wańczowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wańka

po­tocz­nie: hand­larz zza wschod­niej gra­ni­cy; wania


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przy­bysz, czę­sto hand­larz, z Ukra­i­ny, Rosji lub Bia­ło­ru­si

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg-pl|Kresy. przed­sio­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wania m., wania m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wania

Wiktionary


wańka-wstańka

wańka wstań­ka;
1. za­baw­ka dzie­cię­ca, fi­gur­ka, która po prze­chy­le­niu sama wraca do po­zy­cji pio­no­wej;
2. w prze­no­śni: osoba łatwo otrzą­sa­ją­ca się z kło­po­tów, wra­ca­ją­ca do wcze­śniej­szej ak­tyw­no­ści po dot­kli­wej po­raż­ce


SJP.pl

Wańka-wstań­ka – za­baw­ka, która po­ru­szo­na ko­le­bie się na boki, lecz nigdy się nie prze­wra­ca. Po wy­chy­le­niu sa­mo­ist­nie odzy­sku­je rów­no­wa­gę i wraca do pio­no­wej orien­ta­cji wyj­ścio­wej, gdyż jej pod­sta­wa jest okrą­gła i w środ­ku ma cię­ża­rek, na­to­miast głowa jest lekka w po­rów­na­niu z resz­tą fi­gur­ki. Sta­bil­ność za­baw­ka zaw­dzię­cza więc nie­rów­no­mier­ne­mu roz­kła­do­wi masy: jej śro­dek znaj­du­je się bli­sko po­dło­ża, na któ­rym stoi.

Wikipedia


wańkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Wań­ko­wicz (1881-), pol­ski ofi­cer
  • Ana­tol Wań­ko­wicz (1858-), ra­dziec­ki i bia­ło­ru­ski woj­sko­wy
  • Jan Wań­ko­wicz (1895–1940), pol­ski ofi­cer
  • Jan Wań­ko­wicz (1835–1885), pol­ski zo­o­log
  • Kry­sty­na Wań­ko­wicz (1919-1944), uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Mel­chior Wań­ko­wicz (1892-1974), pol­ski pi­sarz
  • Sta­ni­sław Wań­ko­wicz (1885-1943), pol­ski zie­mia­nin, dzia­łacz spo­łecz­ny, se­na­tor
  • Wa­len­ty Wań­ko­wicz (1799-1842), pol­ski ma­larz
  • Dwór Wań­ko­wi­czów w Miń­sku
  • Pałac Wań­ko­wi­czów w Miń­sku

Wikipedia


wańkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wańtuch

prze­sta­rza­łe:
1. grube płót­no ko­nop­ne sto­so­wa­ne na worki i opa­ko­wa­nia;
2. worek z tego płót­na


SJP.pl


waś

naz­wi­sko


SJP.pl


waśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Krzysz­tof Waś­kie­wicz (1941–2012) – pol­ski poeta
  • An­drzej Waś­kie­wicz (ur. 1963) – pol­ski so­cjo­log
  • Hanna Waś­kie­wicz – pro­fe­sor nauk praw­nych
  • (ur. 1944) – ame­ry­kań­ski fut­bo­li­sta
  • Bo­le­sław Waś­kie­wicz (1880-1940) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Sta­ni­sław Waś­kie­wicz (1947-2012) – pol­ski lek­ko­at­le­ta śred­nio­dy­stan­so­wiec
  • Zbi­gniew Waś­kie­wicz (ur. 1970) – pro­fe­sor nauk o kul­tu­rze fi­zycz­nej
  • Wasz­kie­wicz
  • Waś­kie­wicz (herb szla­chec­ki)

Wikipedia


waśko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Waśko – pił­karz ręcz­ny
  • An­drzej Waśko – li­te­ra­tu­roz­naw­ca, były wi­ce­mi­ni­ster edu­ka­cji na­ro­do­wej
  • Piotr Waśko – po­li­tyk
  • Ry­szard Waśko – ar­ty­sta
  • Ta­de­usz Waśko – pił­karz nożny

Wikipedia


waśkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Waś­kow­ski (1885–1966) – poeta
  • Eu­ge­niusz Waś­kow­ski (1866–1942) – praw­nik
  • Mie­czy­sław Waś­kow­ski (1929–2001) – aktor
  • Wac­ław Waś­kow­ski (1904–1975) – gra­fik

Wikipedia


waśniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


waśniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


waśniwy

przy­miot­nik

 (1.1) śrpol. wy­wo­łu­ją­cy waśń, zdra­dę lub zgor­sze­nie

 (1.2) śrpol. bę­dą­cy skut­kiem waśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waśń ż.

 czas. powaśnić dk., waśnić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. waśliwy; swarliwy

Wiktionary


waśniów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wa­śniów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, sie­dzi­ba gminy Wa­śniów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy DW751.

Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1467 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku. W ostat­niej ćwier­ci XVI wieku jako mia­sto klasz­to­ru cy­ster­sów wą­choc­kich po­ło­żo­ne było w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim. W la­tach 1351–1869 mia­sto. W la­tach 1975–1998 po­ło­żo­ny był w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim.

Wikipedia


waśnić

wy­wo­ły­wać niez­go­dę, po­wo­do­wać wa­śnie, nies­na­ski


SJP.pl


waść

po­u­fa­ły tytuł uży­wa­ny mię­dzy szlach­tą (skró­co­ne: wasza mi­łość)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. …po­uf­ny tytuł uży­wa­ny daw­niej mię­dzy szlach­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­rzuć waść mrzon­kę, którą z nie­wła­ści­wym upo­rem pow­ta­rzasz, i po­słu­chaj!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. waśćka

Wiktionary


waśćka

dawny tytuł grzecz­no­ścio­wy w od­nie­sie­niu do ko­biet; wasza mi­łość, aśćka


SJP.pl


waśń

kłót­nia, spór, niez­go­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. albo książk. kłót­nia, spór

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powaśnić, waśnić ndk.

 przym. waśniwy

Wiktionary


ważenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ważyć.

 (1.2) sport. ofi­cjal­ne okre­śla­nie wagi za­wod­ni­ka przed walką bok­ser­ską po­łą­czo­ne z pre­zen­ta­cją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: važẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyważenie n., przewaga ż., waga ż., zważenie n., wagowy mos.

 czas. wyważyć, ważyć ndk., zważyć dk.

 przym. wagowy, ważki, ważny

Wiktionary


ważka

owad z rzędu o tej samej naz­wie, zwy­kle ja­skra­wo ubar­wio­ny, odz­na­cza­ją­cy się wiel­ki­mi ocza­mi, gry­zą­cym na­rzą­dem gę­bo­wym i krót­kim tu­ło­wiem, ży­wią­cy się drob­ny­mi owa­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. owad z rzędu ważek (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Odo­na­ta|Fa­bri­cius|ref=tak.), ży­ją­cy w oko­li­cach zbior­ni­ków wod­nych po­dłuż­ny, o dwóch pa­rach skrzy­deł i du­żych oczach;

 (1.2) rzad. zdrobn. od waga

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. → zob. ważki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wie­ra­ły w swej głębi kry­nicz­nej ko­ma­ry, muchy, mole, skrzy­deł­ka ważek, nogi pa­jącz­ków, mrów­ki, ma­leń­kie nie wi­dzia­ne chrząszcz­ki, ćmy, szcząt­ki kory i ga­łą­zek, kwia­tusz­ki, okru­chy szy­szek, igły prze­dziw­nych sosen, ja­kich już nie po­sia­da ta zie­mia nig­dzie na całym swoim ob­sza­rze, kępki mchu, kro­ple wody, zia­ren­ka pia­sko­we.

 (2.1) Przed tobą cią­gnie się ważka ulicz­ka, a tu i ów­dzie po­roz­rzu­ca­ne domy bez da­chów, mówią ci, że się znaj­du­jesz w gro­dzie umar­łych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʃka, AS: vaška

Wiktionary


ważki

książ­ko­wo: ma­ją­cy dużą wagę, duże zna­cze­nie; ważny, zna­czą­cy, istot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. ważny

 (1.2) daw. dość cięż­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: ważka

Wiktionary

Ważki (Odo­na­ta) – rząd dra­pież­nych, sta­rych ewo­lu­cyj­nie owa­dów o prze­o­bra­że­niu nie­zu­peł­nym, smu­kłym ciele, du­żych oczach zło­żo­nych, krót­kim tu­ło­wiu, sil­nie wy­dłu­żo­nym od­wło­ku i dwóch pa­rach skrzy­deł, które w sta­nie spo­czyn­ku są ro­zło­żo­ne na boki lub pod­nie­sio­ne do góry.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvaʃʲci, AS: vašʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważkość ż., waga ż., ważenie n., wagowy mos.

 czas. ważyć, wyważyć

 przym. wagowy

Wiktionary


ważkowate

1. żu­pa­łek waż­ko­wa­ty - owad z rzędu sie­cia­rek;
2. o ce­chach waż­ko­wa­tych (ro­dzi­na ważek róż­nos­krzy­dłych)


SJP.pl

Waż­ko­wa­te (Li­bel­lu­li­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek na­le­żą­ca do po­drzę­du ważek róż­nos­krzy­dłych. Jest drugą (po łąt­ko­wa­tych) pod wzglę­dem li­czeb­no­ści ga­tun­ków ro­dzi­ną ważek – obej­mu­je ponad 1000 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych nie­mal na całym świe­cie.

Wikipedia


ważkowaty

1. żu­pa­łek waż­ko­wa­ty - owad z rzędu sie­cia­rek;
2. o ce­chach waż­ko­wa­tych (ro­dzi­na ważek róż­nos­krzy­dłych)


SJP.pl


ważkowy

→ ważka


SJP.pl

Patrz:

ważka

ważkość

daw­niej:
1. waż­ność, do­nio­słość;
2. cię­żar


SJP.pl


ważniacki

→ waż­niak


SJP.pl

Patrz:

ważniak

ważniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od waż­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważniak m.

Wiktionary


ważniaczka

→ waż­niak


SJP.pl

Patrz:

ważniak

ważniak

ktoś pod­kre­śla­ją­cy swoją wła­dzę, wy­wyż­sza­ją­cy się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba za­ro­zu­mia­ła

 (1.2) po­gard. ktoś bar­dzo ważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we, kto na tego waż­nia­ka za­gło­su­je?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważniactwo n., ważność ż.

:: zdrobn. ważniaczek mos.

:: fż. ważniaczka ż.

 przym. ważny

 przysł. ważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszałek, zarozumialec

 (1.2) osobistość; pot. figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha; przest. oficjał; dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP; przen. gruba ryba; lekcew. pogard. bubek

Wiktionary


ważniakowaty

bu­fo­no­wa­ty, py­szał­ko­wa­ty;
1. uwa­ża­ją­cy się za osobę waż­niej­szą i lep­szą od in­nych;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. waż­nia­ko­wa­ty wyraz twa­rzy


SJP.pl


ważnie

przy­słó­wek

 (1.1) mając moc praw­ną, obo­wią­zu­jąc

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ważny, wagowy

 rzecz. ważniak mos., ważność ż., wagowy mos., waga ż.

 czas. wyważyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawomocnie, wiążąco

Wiktionary


ważniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: waż­nie


SJP.pl


ważniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ważny


SJP.pl


ważnić

waż­nić się - zwra­cać na sie­bie uwagę swoją waż­no­ścią


SJP.pl


ważność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. cecha tego, co ważne, ma­ją­ce moc praw­ną

 (1.2) cecha tego, co ważne, ma­ją­ce duże zna­cze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Waż­ność w sen­sie praw­nym – obo­wią­zy­wa­nie aktu praw­ne­go lub do­ku­men­tu
  • Waż­ność w sen­sie fi­lo­zo­ficz­nym – pod­sta­wo­wa ka­te­go­ria i przed­miot ak­sjo­lo­gii, po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvaʒnɔɕt͡ɕ, AS: važność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważniak m.

 przym. ważny

 przysł. ważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) waga, znaczenie, powaga, doniosłość

Wiktionary


ważny

1. ma­ją­cy duże zna­cze­nie; zna­czą­cy, istot­ny, do­nio­sły, klu­czo­wy;
2. o czło­wie­ku: ma­ją­cy wła­dzę i sta­no­wi­sko, mo­gą­cy wiele za­łat­wić; zna­czą­cy, wpły­wo­wy;
3. ma­ją­cy zna­cze­nie wobec prawa, zgod­ny z prze­pi­sa­mi; pra­wo­moc­ny, prze­pi­so­wy, obo­wią­zu­ją­cy;
4. iro­nicz­nie: oka­zu­ją­cy swoje zna­cze­nie, wy­wyż­sza­ją­cy się; dumny, wy­nio­sły, za­ro­zu­mia­ły;
5. na­da­ją­cy się do spo­ży­cia, użyt­ku;
6. wy­ra­ża­ją­cy czy­jeś prze­ko­na­nie o swoim zna­cze­niu, np. ważna mina;
7. daw­niej: ma­ją­cy dużą wagę; cięż­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy duże zna­cze­nie

 (1.2) ma­ją­cy od­po­wie­dzial­ne sta­no­wi­sko, duże wpły­wy

 (1.3) ma­ją­cy moc praw­ną, obo­wią­zu­ją­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ważny – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ja­ro­sław Ważny – pol­ski dzien­ni­karz, muzyk, pu­zo­ni­sta
  • Jerzy Ważny – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, in­ży­nier
  • Wła­dy­sław Ważny – ka­pi­tan Woj­ska Pol­skie­go, uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej, or­ga­ni­za­tor ruchu oporu we Fran­cji.
  • Zenon Ważny – pol­ski spor­to­wiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] z po­wo­du wi­gi­lii[,] tak waż­ne­go festu, jakim jest Nowy Rok, naz­na­czo­no sesją na go­dzi­nę drugą po po­łud­niu.

 (1.1) Nawet mój ko­le­ga z radia, który za­wsze chciał być bli­sko waż­nych wy­da­rzeń, po­je­chał do Wo­szczyc (…)

 (1.1) Są miej­sco­wo­ści, które zbu­do­wa­no przy wę­złach ko­le­jo­wych i gdzie naj­waż­niej­szym miej­scem jest dwo­rzec.

 (1.1) Ten do­ku­ment jest dla mnie bar­dzo ważny.

 (1.2) Miej­sca na prze­dzie wi­dow­ni są za­re­zer­wo­wa­ne dla waż­nych oso­bi­sto­ści.

 (1.3) Ten akt już prze­stał być ważny.

 (1.3) Trze­ba pa­mię­tać, że głos ważny to taki, który zo­stał od­da­ny tylko na jedną listę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʒnɨ, AS: važny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagowy mos., ważność ż., ważniak m., waga ż., ważenie n., zważenie n.

 przysł. ważnie

 czas. uważyć, wyważyć

 przym. wagowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doniosły, decydujący, istotny, kluczowy, liczący się, nie bez znaczenia, poważny, przesądzający, ważki, zasadniczy; pot. nie w kij dmuchał

 (1.2) prominentny, ustosunkowany, wpływowy, wysoko postawiony

 (1.3) aktualny, bieżący, obowiązujący

Wiktionary


ważyk

naz­wi­sko


SJP.pl


ważyć

1.
a) okre­ślać cię­żar cze­goś, po­słu­gu­jąc się wagą; od­wa­żać;
b) oce­niać cię­żar cze­goś, trzy­ma­jąc to w ręku;
2. mieć okre­ślo­ny cię­żar;
3. książ­ko­wo, prze­no­śnie: mieć zna­cze­nie;
4. książ­ko­wo: roz­wa­żać coś;
5. daw­niej: cenić;
6. ważyć się:
a) okre­ślać włas­ny cię­żar;
b) być roz­wa­ża­nym;
c) rzad­ko: kiwać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) okre­ślać czyjś cię­żar za po­mo­cą wagi

 (1.2) ostroż­nie, po­wo­li po­dej­mo­wać de­cyz­ję, wy­bie­rać coś

 (1.3) daw. cenić, po­wa­żać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) mieć jakiś cię­żar, masę

 (2.2) pot. in­form. mieć roz­miar

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ważyć się

 (3.1) okre­ślać włas­ny cię­żar za po­mo­cą wagi

 (3.2) mieć od­wa­gę, by coś zro­bić

 (3.3) być w trak­cie usta­la­nia, gdy losy nie są pewne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze trzy razy wa­ży­łem tę mąkę, jed­nak za każ­dym razem waga po­da­je mi co in­ne­go.

 (1.2) Karol długo ważył w sobie te kon­tro­wer­syj­ne słowa.

 (2.1) Ona chyba waży ze sto kilo!

 (2.2) Ten plik waży aż 60 giga?!

 (3.1) Moja sio­stra co­dzien­nie wcho­dzi na wagę, waży się i scho­dzi nie­za­do­wo­lo­na.

 (3.2) Nie waż się wy­cho­dzić z domu, kiedy masz szla­ban!

 (3.3) W są­dzie ważą się dal­sze losy męż­czyz­ny, który zabił we włas­nej obro­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʒɨt͡ɕ, AS: važyć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. waga ż., odważnik m., przewaga ż., ważenie n.; czas. odważać, odważyć, zważyć

 (1.2) czas. rozważać, rozważyć, lekceważyć; rzecz. rozwaga ż.

Wiktionary


wb

sym­bol we­be­ra - jed­nost­ki stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Weber (jed­nost­ka) – jed­nost­ka stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej w ukła­dzie SI
  • War­ner Bros. – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia fil­mo­wa
  • WB oz­na­cza także ta­bli­ce re­je­stra­cyj­ne Be­mo­wa

Wikipedia


wba

[czy­taj: wu-be-A albo dabl­ju-bi-ej] ] skrót od: World Bo­xing As­so­cia­tion - mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja boksu za­wo­do­we­go, ut­wo­rzo­na w 1962 roku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • World Bo­xing As­so­cia­tion – mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja boksu za­wo­do­we­go
  • West Brom­wich Al­bion – klub pił­kar­ski

Wikipedia


wbetonować

umo­co­wać w be­to­nie


SJP.pl


wbetonowywać

umo­co­wy­wać w be­to­nie


SJP.pl


wbicie

1. bijąc, ude­rza­jąc, wepch­nąć w coś;
2. osa­dzić coś na czymś; na­sa­dzić; na­dziać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wbić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvbʲit͡ɕɛ, AS: vbʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wbić, wbijać

 rzecz. wbijanie n.

Wiktionary


wbiec

bie­gnąc, do­stać się do­kądś


SJP.pl


wbieg

po­tocz­nie:
1. wbie­gnię­cie, wbie­ga­nie;
2. miej­sce, droga wbie­gnię­cia, wbie­ga­nia


SJP.pl


wbieganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wbie­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wbiegać

Wiktionary


wbiegać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wbiec, wbie­gnąć)

 (1.1) bie­gnąc, wzno­sić się

 (1.2) bie­gnąc, wstę­po­wać w obręb cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne­czy­por schy­lo­ny, prze­su­wa­jąc się mię­dzy krza­ka­mi, wbiegł na pa­gó­rek, skąd mógł wi­dzieć chatę na prze­ciw le­żą­cą.

 (1.2) Led­wie w krza­ki wbie­ga­my, a tu ryk i tuż przy nas włazi na drze­wo goryl.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbieganie n., wbiegnięcie n., wbieg m.

Wiktionary


wbijak

1. przy­rząd do po­bie­ra­nia pró­bek ma­te­ria­łów sta­łych
2. dźwi­gnia w urzą­dze­niu do au­to­ma­tycz­ne­go za­si­la­nia wąt­kiem kro­sien au­to­ma­tycz­nych


SJP.pl


wbijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wo­do­wa­nie za­głę­bia­nia się cze­goś w czymś po­przez ude­rza­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy wbi­ja­niu w ścia­nę gwoź­dzia, na któ­rym folks­dojcz chciał po­wie­sić por­tret Adol­fa, tynk z su­fi­tu od­padł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: vbʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbicie n.

 czas. wbijać ndk., wbić dk.

Wiktionary


wbijarka

urzą­dze­nie do wbi­ja­nia cze­goś


SJP.pl


wbijać

1. bijąc, ude­rza­jąc, wpy­chać w coś;
2. osa­dzać coś na czymś; na­sa­dzać; na­dzie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wbić)

 (1.1) za­głę­biać coś w czymś przez ude­rza­nie lub na­cisk

 (1.2) na­su­wać coś na coś, po­ko­nu­jąc opór

 (1.3) w grze ze­spo­ło­wej: umie­szczać piłkę (krą­żek) w bram­ce lub koszu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wbi­jać się (dk. wbić się)

 (2.1) za­głę­biać sa­me­go sie­bie w coś cias­ne­go

 (2.2) ubie­rać się z tru­dem w cias­ne ubra­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie prze­ry­wam bluz­ga­nia, gdy po­cią­gam mocno za drą­żek ste­row­ni­czy i wbi­jam nogi w pe­da­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvbʲijät͡ɕ, AS: vbʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbicie n., wbijanie n.

 czas. wbić dk., bić ndk.

Wiktionary


wbitka

1. śro­do­wi­sko­wo: wbi­cie ostre­go na­rzę­dzia we włas­ne ciało; sa­mo­o­ka­le­cze­nie;
2. po­tocz­nie: gol, bram­ka


SJP.pl


wbić

1. bijąc, ude­rza­jąc, wepch­nąć w coś;
2. osa­dzić coś na czymś; na­sa­dzić; na­dziać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wbi­jać)

 (1.1) zob. wbi­jać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny (ndk. wbi­jać się)

 (2.1) zob. wbi­jać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie Kor­bal wbił ło­pa­tę i od­mie­rzy­wszy kilka kro­ków, kre­chę ob­ca­sem prze­cią­gnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vbʲit͡ɕ, AS: vbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbicie n., wbijanie n.

 czas. bić ndk., wbijać ndk.

Wiktionary


wbrew

na prze­kór


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) sprzecz­nie z czymś, na prze­kór komuś lub cze­muś

 (1.2) daw. uwy­dat­nie­nie prze­ci­wień­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew ojcu posz­ła do za­ko­nu.

 (1.1) Wie­lo­ry­by, wbrew swo­jej naz­wie, są ssa­ka­mi.

 (1.1) Wbrew po­wszech­nej opi­nii fe­u­da­ło­wie rzad­ko ko­rzy­sta­li z prawa pier­wszej nocy.

 (1.1) Na­mó­wio­na pod­stęp­nie przez zaz­dros­ne sio­stry, po­wa­ży­ła się wbrew za­ka­zo­wi oglą­dać przy świet­le lampy śpią­ce­go mał­żon­ka, za co zo­sta­ła przez niego po­rzu­co­na.

 (1.2) […] bo po­rzą­dek dzie­dzicz­ny, fe­u­dal­ny nie­miec­ki, wbrew prze­ciw­ny sło­wiań­skie­mu oby­cza­jo­wi, nie mógł przy­jąć się do spo­łe­czeń­stwo pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vbrɛf, AS: vbref

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na przekór, pomimo

Wiktionary


wbudowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wbu­do­wać)

 (1.1) trwa­le umie­szczać wew­nątrz pew­nej kon­struk­cji, bu­dow­li lub urzą­dze­nia

 (1.2) książk. czy­nić na stałe ele­men­tem pew­nej struk­tu­ry lub sy­ste­mu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wbu­do­wy­wać się (dk. wbu­do­wać się)

 (2.1) książk. sta­wać się na stałe ele­men­tem pew­nej struk­tu­ry lub sy­ste­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbu­do­wu­jąc bro­dzik pod ka­bi­nę prysz­ni­co­wą roz­po­czy­na­my od bu­do­wy tyl­nej pod­po­ry z blocz­ków.

 (1.2) Przez dzie­się­cio­le­cia PRL mie­li­śmy wbu­do­wy­wa­ny i ak­tyw­nie roz­wi­ja­ny kom­pleks niż­szo­ści wobec za­gra­ni­cy.

 (2.1) Wła­śnie w zę­bach wbu­do­wu­ją się czer­pa­ne z po­ży­wie­nia pier­wiast­ki: stront, cynk, wapno i miedź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvbudɔˈvɨvat͡ɕ, AS: vbudovyvać

Wiktionary


wc

[czy­taj: wu-CE] skrót od an­giel­skie­go: water clo­set (ubi­ka­cja, to­a­le­ta); wc, w.c.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ubi­ka­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wc – unik­so­we na­rzę­dzie do li­cze­nia słów, zna­ków, linii lub baj­tów w pliku lub po­to­ku
  • WC lub w.c. – pot. ubi­ka­cja, to­a­le­ta
  • musz­la klo­ze­to­wa (, WC) – ele­ment wy­po­sa­że­nia ubi­ka­cji umoż­li­wia­ją­cy wy­próż­nia­nie się lub od­da­wa­nie moczu w po­zy­cji sie­dzą­cej, bądź sto­ją­cej
  • WC – ame­ry­kań­ski raper, czło­nek for­ma­cji hip-ho­po­wej West­si­de Con­nec­tion
  • WC – pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy
  • wę­glik wol­fra­mu – zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym WC
  • węzeł dro­go­wy typu WC

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bolek sko­czył je­szcze do WC.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toaleta, latryna, ustęp, wychodek; reg. śl. haziel; grub. sracz, kibel, klop, bardacha; eufem. wujek Czesiek, miejsce potrzebne, miejsce sekretne; eufem. tam, gdzie król piechotą chodzi; daw. waterklozet

Wiktionary


wcale

cał­kiem, zu­peł­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) …uży­wa­ny z prze­cze­niem „nie”, ko­mu­ni­ku­ją­cy, że jakiś stan nie do­ty­czy wspom­nia­ne­go obiek­tu

 (1.2) …pot. ko­mu­ni­ku­ją­cy, że jakiś stan do­ty­czy wspom­nia­ne­go obiek­tu w stop­niu wy­star­cza­ją­cym, wbrew ocze­ki­wa­niom

 (1.3) stpol. zu­peł­nie

par­ty­ku­ła

 (2.1) …uży­wa­na z prze­cze­niem „nie”, pod­kre­śla­ją­ca, że mó­wią­cy jest prze­ko­na­ny o wy­ra­ża­nym są­dzie, wbrew przy­pu­szcze­niom roz­mów­cy, że jest ina­czej

 (2.2) …pot. za­prze­cza­ją­ca są­do­wi wy­ra­żo­ne­mu przez roz­mów­cę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasia i Basia są bliź­niacz­ka­mi, ale wcale nie są do sie­bie po­dob­ne.

 (1.2) Ta nowa sze­fo­wa jest wcale sym­pa­tycz­na.

 (2.1) Wysz­łam za niego wcale nie dla pie­nię­dzy.

 (2.1) – Je­steś na mnie zły? – Wcale nie, je­stem tylko zmę­czo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡salɛ, AS: fcale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w ogóle, ani-ani, ani na cal, ani krzty

 (1.2) dość

 (2.1) bynajmniej

 (2.2) nieprawda

Wiktionary


wcas

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. wcze­śnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cas

 przym. wcaśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rychło, pryndko

Wiktionary


wcaśny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. wczes­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cas

 przysł. wcas

Wiktionary


wcc

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = te­le­kom. in­form. wir­tu­al­ne call cen­ter;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla ma­łych firm, WCC sta­no­wi tanią al­ter­na­ty­wę wobec sprzę­to­we­go call cen­ter.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿t͡sɛ‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿ce‿ce

Wiktionary


wcedzić

rzad­ko: ce­dząc, wlać gdzieś


SJP.pl


wcelować

rzu­ca­jąc lub strze­la­jąc, tra­fić w cel


SJP.pl


wchodowy

daw­niej: wej­ścio­wy, np. drzwi wcho­do­we


SJP.pl


wchodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wstę­po­wa­nie w obręb ja­kie­goś po­mie­szcze­nia, bu­dyn­ku, ob­sza­ru, stre­fy itp.

 (1.2) wspi­na­nie się, prze­mie­szcza­nie się w górę

 (1.3) wstę­po­wa­nie na coś nogą (no­ga­mi)

 (1.4) sta­wa­nie się człon­kiem cze­goś

 (1.5) sta­wa­nie się ele­men­tem zbio­ru, ele­men­tem skła­do­wym

 (1.6) roz­po­czy­na­nie gry, np. na bo­i­sku, w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchód m., wejściówka ż., wejście n.

 czas. wchodzić ndk., wejść dk.

 przym. wchodowy, wchodny, wejściowy

Wiktionary


wchodzić

prze­mie­szczać się do wew­nątrz cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wejść)

 (1.1) wstę­po­wać w obręb ja­kie­goś po­mie­szcze­nia, bu­dyn­ku, ob­sza­ru, stre­fy itp.

 (1.2) wspi­nać się, iść w górę

 (1.3) sta­wać się człon­kiem cze­goś

 (1.4) wstę­po­wać na coś nogą (no­ga­mi)

 (1.5) sta­wać się ele­men­tem zbio­ru, ele­men­tem skła­do­wym

 (1.6) roz­po­czy­nać grę, np. na bo­i­sku, w karty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­sa­że­ro­wie wcho­dzą na po­kład sa­mo­lo­tu.

 (1.1) Stat­ki wcho­dzą do portu.

 (1.1) Piłka wesz­ła do bram­ki.

 (1.2) Al­pi­ni­sta wszedł na szczyt góry.

 (1.2) Gdy wsze­dłem na górę, ona już spała.

 (1.2) Gdy wesz­łam na górę, on już spał.

 (1.3) Niek­tó­rzy twier­dzą, że nie warto wcho­dzić do Unii Eu­ro­pej­skiej.

 (1.4) Mo­del­ki co­dzien­nie wcho­dzą na wagę.

 (1.5) W skład ze­sta­wu wcho­dzi pięć czę­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: fχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchód m., wejściówka ż., wchodzenie n., wejście n.

 czas. wejść dk.

 przym. wchodowy, wchodny, wejściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkraczać, iron. włazić

 (1.2) zob. wspinać się.

 (1.3) przystępować

Wiktionary


wchodzący

prze­mie­szczać się do wew­nątrz cze­goś


SJP.pl


wchód

daw­niej: wcho­dze­nie, wstę­po­wa­nie; wej­ście, do­stęp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wej­ście, miej­sce wcho­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchodzenie n., chodzenie n.

 czas. wejść, wchodzić ndk., chodzić dk.

Wiktionary


wchłanialny

o le­kach, kos­me­ty­kach: da­ją­cy się wchło­nąć i przys­wo­ić przez or­ga­nizm


SJP.pl


wchłanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wchła­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fxwãˈɲä̃ɲɛ, AS: fχu̯ãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wchłaniać, wchłonąć

 rzecz. chłoniak mrz., wchłonięcie

Wiktionary


wchłaniać

wcią­gać w sie­bie, chło­nąć, wsy­sać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wchło­nąć)

 (1.1) wcią­gać w sie­bie, chło­nąć, wsy­sać

 (1.2) czy­nić czę­ścią więk­szej ca­ło­ści, np. grupy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wchła­niać się (dk. wchło­nąć się)

 (2.1) być wcią­ga­nym, wsy­sa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sy­tu­a­cja przed­się­biorstw ma­łych i śred­nich sta­wa­ła się coraz trud­niej­sza. Niek­tó­re ban­kru­to­wa­ły, niek­tó­re pod­po­rząd­ko­wy­wa­li sobie lub wchła­nia­li bo­gat­si i po­tęż­niej­si kon­ku­ren­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chłonąć, pochłaniać, wchłonąć dk.

 rzecz. wchłanianie n., chłoniak mrz., wchłonięcie n.

Wiktionary


wchłonąć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|wchła­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchłanianie n., wchłonięcie n., chłoniak mrz.

 czas. chłonąć, pochłaniać, wchłaniać ndk.

 przym. chłonny

Wiktionary


wchłostać

po­tocz­nie: spra­wić komuś lanie; wlać


SJP.pl


wciec

cie­knąc do­stać się do­kądś; wpły­nąć; wsą­czyć się


SJP.pl


wcieknięty

taki, który wcie­knął (wciekł); wcie­kły


SJP.pl


wciekły

cie­knąc do­stać się do­kądś; wpły­nąć; wsą­czyć się


SJP.pl


wcielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcielić się, wcielić dk., wcielać ndk.

 rzecz. wcielenie n.

Wiktionary


wcielać

1. czy­nić kogoś lub coś czę­ścią ja­kiejś ca­ło­ści
2. re­a­li­zo­wać, urze­czy­wist­niać coś
3. wcie­lać się:
a) czy­nić się po­dob­nym do kogoś dla odt­wo­rze­nia ja­kiejś po­sta­ci
b) urze­czy­wist­niać się, re­a­li­zo­wać się


SJP.pl


wcielenie

uczy­nić kogoś lub coś czę­ścią skła­do­wą cze­goś; do­łą­czyć; włą­czyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcie­lić.

Wiktionary

Wcie­le­nie (łac. "in­car­na­tio") – chrze­ści­jań­ski dog­mat wiary gło­szą­cy, iż Druga Osoba Trój­cy Świę­tej, Jezus Chry­stus, przy­jął ludz­kie ciało oraz ludz­ką na­tu­rę. Po­ję­cie to po­cho­dzi z Ewan­ge­lii Jana 1,14: "et Ver­bum caro fac­tum est" („a Słowo stało się cia­łem”).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wcielić się, wcielić dk., wcielać ndk.

 rzecz. wcielanie n.

Wiktionary


wcieleniówka

śro­do­wi­sko­wo: re­por­taż, w któ­rym dzien­ni­karz po­da­je się za kogoś in­ne­go


SJP.pl


wcielić

uczy­nić kogoś lub coś czę­ścią skła­do­wą cze­goś; do­łą­czyć; włą­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wcie­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wcie­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɛlʲit͡ɕ, AS: fʹćelʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcielenie n., wcielanie n.

Wiktionary


wcielony

uczy­nić kogoś lub coś czę­ścią skła­do­wą cze­goś; do­łą­czyć; włą­czyć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ob­ja­wił się w kimś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ucieleśniony

Wiktionary


wciepować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wcie­pać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wrzu­cać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcie­puj do ha­sio­ka kupę two­je­go psio­ka!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wciepać dk., wyciepować ndk., wyciepać dk.

 rzecz. wciepowanie n., wciepanie n., wyciepowanie n., wyciepanie n.

Wiktionary


wciera

1. roz­pro­wa­dzać coś na zew­nętrz­nej war­stwie tak, by się wchło­nę­ło;
2. trąc i roz­drab­nia­jąc, do­da­wać do cze­goś;
3. wcie­rać się -
a) wchła­niać się w jakąś po­wierzch­nię w wy­ni­ku tar­cia;
b) za­czy­nać być po­strze­ga­nym jako część cze­goś przez czę­ste pow­ta­rza­nie;
c) roz­pro­wa­dzać coś na swo­jej skó­rze tak, by się wchło­nę­ło


SJP.pl


wcieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcie­rać.

 (1.2) przest. przen. bicie, chło­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɛˈrãɲɛ, AS: fʹćerãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcierać ndk., wetrzeć dk.

 rzecz. wtarcie n., wcierka ż., wcira ż., wycierusy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wcira

Wiktionary


wcierać

1. roz­pro­wa­dzać coś na zew­nętrz­nej war­stwie tak, by się wchło­nę­ło;
2. trąc i roz­drab­nia­jąc, do­da­wać do cze­goś;
3. wcie­rać się -
a) wchła­niać się w jakąś po­wierzch­nię w wy­ni­ku tar­cia;
b) za­czy­nać być po­strze­ga­nym jako część cze­goś przez czę­ste pow­ta­rza­nie;
c) roz­pro­wa­dzać coś na swo­jej skó­rze tak, by się wchło­nę­ło


SJP.pl


wciereczka

ek­spre­syw­nie: wcier­ka (za­bieg, pre­pa­rat)


SJP.pl


wcierka

1.
a) wcie­ra­nie spe­cjal­ne­go pre­pa­ra­tu w skórę;
b) pre­pa­rat do wcie­ra­nia w skórę;
2.
a) spo­sób ma­lo­wa­nia obra­zu w so­cre­a­liz­mie, po­le­ga­ją­cy na wcie­ra­niu farby lub kredy w okre­ślo­ne miej­sca;
b) obraz na­ma­lo­wa­ny takim spo­so­bem;
3.
a) two­rze­nie szki­cu przed­mio­tu po­przez po­ło­że­nie na nim kart­ki i za­ma­za­nie jej ołów­kiem;
b) szkic przed­mio­tu ut­wo­rzo­ny w ten spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­me­tyk lub pre­pa­rat słu­żą­cy do wcie­ra­nia w skórę w ce­lach pie­lę­gna­cyj­nych lub lecz­ni­czych

 (1.2) środ. farba do ma­lo­wa­nia ręcz­ne­go na tka­ni­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtarcie n., wcieranie n.

 czas. wcierać ndk., wetrzeć dk.

Wiktionary


wcinak

re­gio­nal­nie o ob­ci­słej i wcię­tej bluz­ce o pro­stym koł­nie­rzy­ku z ko­ron­ko­wy­mi ząb­ka­mi i rę­ka­wach z bu­fa­mi na ra­mio­nach


SJP.pl


wcinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wci­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcinać ndk.

Wiktionary


wcinać

1. żło­biąc, wgłę­biać w coś; wrzy­nać;
2. jeść


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­głę­biać coś prze­ci­na­jąc po­wierzch­nię

 (1.2) pot. jeść coś, zwy­kle w poś­pie­chu i z ape­ty­tem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wci­nać się

 (2.1) za­głę­biać sie­bie prze­ci­na­jąc po­wierzch­nię

 (2.2) się­gać kli­nem do ja­kie­goś miej­sca

 (2.3) pot. na­tręt­nie prze­ry­wać komuś roz­mo­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Iza wy­ję­ła ka­nap­kę i za­czę­ła ją wci­nać, pa­prząc sobie palce w maśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕĩnat͡ɕ, AS: fʹćĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcięcie n., wcinanie n., wcinka ż.

 czas. wciąć, ciąć, wyciąć, wycinać

 przym. wcięty

Wiktionary


wcinka

wą­skie wy­ro­bi­sko gór­ni­cze; wnęka w wy­ro­bi­sku gór­ni­czym


SJP.pl


wciornastek

drob­ny owad o smu­kłym ciele, wie­locz­ło­no­wych czuł­kach, no­gach za­koń­czo­nych przyl­ga­mi i pa­zur­ka­mi, bę­dą­cy szkod­ni­kiem drzew owo­co­wych, zbóż, lnu, wa­rzyw i in­nych ro­ślin upraw­nych; przyl­że­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. owad z rzędu nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­sa­nop­te­ra|ref=tak., wcior­nast­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciornastki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przylżeniec

Wiktionary


wciornastki

rząd li­czą­cy ponad 4 ty­sią­ce ga­tun­ków owa­dów (w Pol­sce 150), nie­wiel­kich roz­mia­rów, o smu­kłym ciele i wą­skich skrzy­dłach z wło­ska­mi na brze­gach, ży­ją­cych na kwia­tach lub zie­lo­nych czę­ściach ro­ślin; przyl­żeń­ce


SJP.pl

Wcior­nast­ki, przyl­żeń­ce (Thy­sa­nop­te­ra) – rząd owa­dów z in­fra­gro­ma­dy no­wos­krzy­dłych, obej­mu­ją­cy około 6 tys. opi­sa­nych ga­tun­ków. Są to zwie­rzę­ta kos­mo­po­li­tycz­ne, znane nawet z An­tark­ty­dy. Mają drob­ne, zwy­kle wy­dłu­żo­ne ciała i dwie pary skrzy­deł o brze­gach po­kry­tych strzę­pi­ną.

Wikipedia


wcios

jeden z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych typów dolin, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sta­łym od­wod­nie­niem, pro­fi­lem po­przecz­nym w kształ­cie li­te­ry "V" oraz stro­my­mi zbo­cza­mi skal­ny­mi


SJP.pl


wciosać

1. cio­sa­jąc, na­ciąć, wyż­ło­bić;
2. wcio­sać się - zo­stać wcio­sa­nym, do­pa­so­wa­nym


SJP.pl


wciosowy

→ wcios


SJP.pl

Patrz:

wcios

wciosywać

cio­sa­jąc, na­ci­nać, wyż­ła­biać


SJP.pl


wcira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zob. wciry.

 (1.2) przest. wy­mów­ki, na­ga­na, ła­ja­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcieranie n., wciry nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicie, zbicie, chłosta; pot. lanie, baty, łomot, manto; wulg. wpierdol; przest. wcieranie

 (1.2) przest. wcieranie

Wiktionary


wciry

po­tocz­nie: lanie, baty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. bicie, zbi­cie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek boi się, że do­sta­nie wciry od swo­jej matki.

 (1.1) Wy­sta­wia się więc na wciry od pod­wór­ko­wych ło­bu­zia­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcira ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicie, zbicie; pot. lanie, baty, łomot, manto; wulg. wpierdol

Wiktionary


wcisk

war­tość bezwz­ględ­na luzu ujem­ne­go, tj. róż­ni­ca mię­dzy wy­mia­rem wałka i wy­mia­rem ot­wo­ru wów­czas, gdy śred­ni­ca wałka jest więk­sza niż śred­ni­ca ot­wo­ru


SJP.pl


wciskać

sil­nie cis­nąc, umie­szczać coś w miej­scu cias­nym lub już czymś wy­peł­nio­nym; wpy­chać; wtła­czać; wgnia­tać; wgłę­biać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wcis­nąć)

 (1.1) przy­ci­ska­jąc, umie­szczać w czymś cias­nym lub tam, gdzie jest mało miej­sca

 (1.2) wkła­dać z tru­dem coś cias­ne­go

 (1.3) kulin. wle­wać do cze­goś wy­ci­ska­ny sok

 (1.4) pot. na­ma­wiać na­chal­nie do kupna

 (1.5) pot. zmu­szać do przy­ję­cia cze­goś

 (1.6) na­ci­skać przy­cisk, jakiś me­cha­nizm dźwi­gnio­wy

 (1.7) pot. za­łat­wiać komuś po­sa­dę, miej­sce gdzieś, po­mi­mo nie­do­god­nych oko­licz­no­ści

 (1.8) pot. usil­nie prze­ko­ny­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wci­skać się (dk. wcis­nąć się)

 (2.1) do­sta­wać się z tru­dem

 (2.2) wkła­dać na sie­bie z tru­dem coś cias­ne­go

 (2.3) wtu­lać się mocno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciskanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wgłębiać, wgniatać, wpychać

 (1.2) naciągać, wciągać

 (1.3) wkraplać, wyduszać

 (1.4) opychać

 (1.6) naciskać, przyciskać

 (1.8) wmawiać, wpierać

 (2.1) przeciskać się, przedostawać się, wdzierać się, wtłaczać się

 (2.2) wbijać się

Wiktionary


wciskowy

→ wcisk


SJP.pl

Patrz:

wcisk

wcisnąć

sil­nie cis­nąc, umie­ścić coś w miej­scu cias­nym lub już czymś wy­peł­nio­nym; wepch­nąć; wtło­czyć; wgnieść; wgłę­bić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wci­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wci­skać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi nie były zam­knię­te, a je­dy­nie za­plom­bo­wa­ne ka­wał­kiem sznur­ka wci­śnię­te­go w kap­sel i przy­kle­jo­ne­go pla­ste­li­na­a­ste­li­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciśnięcie n., wciskanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński styrczyć

Wiktionary


wcistek

ko­mór­ka mię­ki­szo­wa cien­ko­ścien­na, wy­stę­pu­ją­ca w niek­tó­rych drze­wach


SJP.pl


wcisło

naz­wi­sko


SJP.pl


wciórności

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy znie­cier­pli­wie­nie, złość


SJP.pl


wciąg

urzą­dze­nie do pod­no­sze­nia cię­ża­rów; pod­no­śnik pio­no­wy


SJP.pl


wciągająco

→ wcią­ga­ją­cy


SJP.pl

Patrz:

wciągający

wciąganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcią­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: fʹćõŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciągarka ż., wciągnięcie n.

 czas. wciągać ndk., wciągnąć dk., ciągnąć ndk.

Wiktionary


wciągarka

Wcią­gar­ka – cię­gnik, w któ­rym ze­spół me­cha­niz­mów jest zbu­do­wa­ny na odręb­nej kon­struk­cji no­śnej, którą sta­no­wić może rama (stała, prze­su­wa­na lub prze­jezd­na). Wcią­gar­ka jest to urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne, które jest uży­wa­ne do cią­gnię­cia przed­mio­tów pio­no­wo w górę lub po­zio­mo w bok lub w innym przy­pad­ku do uzy­ska­nia od­po­wied­nie­go „na­cią­gu” liny, kabla lub drutu.

Wikipedia


wciągać

cią­gnąc wpro­wa­dzać kogoś lub coś w ja­kieś miej­sce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wcią­gnąć)

 (1.1) cią­gnąc coś, uno­sić to do góry

 (1.2) cią­gnąc coś, wpro­wa­dzić to do wew­nątrz cze­goś

 (1.3) wpro­wa­dzać do płuc od­de­chem

 (1.4) wpro­wa­dzić kogoś w kło­pot­li­wą sy­tu­a­cję

 (1.5) o książ­ce, fil­mie, grze: ab­sor­bo­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: fʹćõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciąganie n., wciągnięcie n., wciągarka ż.

 czas. ciągnąć ndk., ciągać ndk., wciągnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wdychać

Wiktionary


wciągnik

upro­szczo­ny typ wcią­gar­ki


SJP.pl

Wcią­gnik – urzą­dze­nie dźwi­gni­co­we za­li­cza­ne do grupy cię­gni­ków. Cha­rak­te­ry­zu­je się zwar­tą bu­do­wą i zwy­kle nie­wiel­ki­mi ga­ba­ry­ta­mi.

Wikipedia


wciągnąć

cią­gnąc wpro­wa­dzić kogoś lub coś w ja­kieś miej­sce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wcią­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wcią­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni po­rów­ny­wa­ją te dni do apo­kry­fów, wsu­nię­tych po­ta­jem­nie mię­dzy roz­dzia­ły wiel­kiej księ­gi roku, do pa­limp­se­stów, skry­cie włą­czo­nych po­mię­dzy jej stro­ni­ce, albo do tych bia­łych nie za­dru­ko­wa­nych kar­tek, na któ­rych oczy, na­czy­ta­ne do syta i pełne tre­ści, bro­czyć mogą obra­za­mi i gubić ko­lo­ry na tych pu­stych stro­ni­cach, coraz bla­dziej i bla­dziej, ażeby wy­po­cząć na ich ni­co­ści, zanim wcią­gnię­te zo­sta­ną w la­bi­ryn­ty no­wych przy­gód i roz­dzia­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciągnięcie n., wciąganie

 czas. wciągać, ciągnąć

Wiktionary


wciąć

cię­ciem zro­bić za­głę­bie­nie


SJP.pl


wciąż

nie­u­stan­nie, trwa­le, niez­mien­nie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) wy­ko­nu­jąc jakąś czyn­ność cały czas, bez przer­wy

 (1.2) pow­ta­rza­jąc jakąś czyn­ność wiele razy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) włók. odzież. środ­ko­wa, za­sad­ni­cza część pasa kon­tu­szo­we­go, znaj­du­ją­ca się po­mię­dzy jego gło­wa­mi, czyli za­koń­cze­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż my­ślał i my­ślał, ale nic nie mógł wy­my­ślić.

 (1.1) Czy ty na­praw­dę wciąż za nim tęs­knisz?

 (1.2) Dzia­dek wciąż opo­wia­da te same dow­ci­py, choć nikt się już z nich nie śmie­je.

 (2.1) Wspom­nia­ny obiekt umoż­li­wił atry­bu­cję grupy pasów ze zb. MN w Poz­na­niu – któ­rych kom­po­zy­cja głów i wcią­żu oraz gama ko­lo­ry­stycz­na cha­rak­te­ry­stycz­ne są dla wy­ro­bów per­sjar­ni słuc­kiej (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɔ̃w̃ʃ, AS: fʹćõũ̯š

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągle, stale, nieustannie, ustawicznie

 (1.2) raz po raz, w kółko

 (2.1) tło, pole środkowe

Wiktionary


wcięcie

cię­ciem zro­bić za­głę­bie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wciąć.

 (1.2) miej­sce, w któ­rym za­ła­mu­je się linia cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: fʹćė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcinać

Wiktionary


wcięty

cię­ciem zro­bić za­głę­bie­nie


SJP.pl


wczas

wcze­śnie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. od­po­czy­nek

przy­słó­wek czasu

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. wcze­śnie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wczas ra­niut­ko słoń­ce wscho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ft͡ʃas, AS: fčas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczasny

Wiktionary


wczasorekolekcje

wy­po­czy­nek po­łą­czo­ny z na­u­ka­mi ma­ją­cy­mi na celu umoc­nie­nie wiary i od­no­wę mo­ral­ną


SJP.pl


wczasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcza­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasy nmos., wczasowicz m., wczasowiczka ż., wczasowisko n.

 czas. wczasować ndk.

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasowicz

osoba spę­dza­ją­ca urlop na wcza­sach pra­cow­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba prze­by­wa­ją­ca na wcza­sach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasy nmos., wczasowisko n., wczasowanie n.

:: fż. wczasowiczka ż.

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasowiczka

ko­bie­ta spę­dza­ją­ca urlop na wcza­sach pra­cow­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: wcza­so­wicz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃasɔˈvʲit͡ʃka, AS: fčasovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowisko n., wczasowanie n., wczasowicz, wczasy

 czas. wczasować, wczasować się

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasowisko

dom wcza­so­wy; oś­ro­dek wcza­so­wy; miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. miej­sco­wość wcza­so­wa z do­ma­mi wy­po­czyn­ko­wy­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jed­nym z tam­tej­szych wcza­so­wisk można sko­rzy­stać z ba­se­nu, bi­lar­da, sauny oraz krę­gli.

 (1.1) Ustroń jest zna­nym be­skidz­kim wcza­so­wi­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasy lm nm.

 przym. wczasowiskowy, wczasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurort

Wiktionary


wczasowiskowy

przy­miot­nik od: wcza­so­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wcza­so­wi­skiem, od­no­szą­cy się do wcza­so­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki tęż­niom mia­stecz­ko zy­ska­ło cha­rak­ter wcza­so­wi­sko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowisko n., wczasy nmos.

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasownictwo

or­ga­ni­zo­wa­nie wcza­sów pra­cow­ni­czych


SJP.pl


wczasowy

przy­miot­nik od: wcza­sy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wcza­sa­mi, od­no­szą­cy się do wcza­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze od­pro­wa­dza­no mi skład­kę na fun­dusz wcza­so­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasy lm. nmos., wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasowisko n., wczasownictwo n., wczasowość ż.

 czas. wczasować ndk.

 przym. wczasowiskowy

Wiktionary


wczasy

wy­po­czy­nek poza miej­scem za­miesz­ka­nia, trwa­ją­cy zwy­kle kil­ka­na­ście dni, w cza­sie któ­re­go or­ga­ni­za­tor za­pew­nia noc­le­gi i wy­ży­wie­nie czę­sto rów­nież roz­ryw­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­ny wie­lod­nio­wy wy­po­czy­nek poza miej­scem za­miesz­ka­nia

Wiktionary

Wcza­sy – zor­ga­ni­zo­wa­ny wy­po­czy­nek wa­ka­cyj­no-ur­lo­po­wy w okre­sie Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej, dla po­je­dyn­czych osób bądź ro­dzin, opar­ty na za­sa­dach tu­ry­sty­ki zbio­ro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku po­je­dzie­my na wcza­sy nad pol­skie morze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃasɨ, AS: fčasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasowisko n., wczasownictwo n., wczasowość ż.

 czas. wczasować ndk.

 przym. wczasowy, wczasowiskowy

Wiktionary


wczelak

po­wsze­la­tek wcze­lak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


wczele

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary


wczep

1. od­mia­na czopa, złą­cze dwóch desek lub bali pod kątem
2. spo­sób łą­cze­nia ele­men­tów drew­nia­nych pod kątem pro­stym


SJP.pl


wczepiać

za­ha­czać ce­lo­wo o coś czymś ostrym, chwy­tać mocno za coś, wbi­jać w coś palce, pa­zu­ry, ko­rze­nie


SJP.pl


wczepić

za­ha­czyć ce­lo­wo o coś czymś ostrym, chwy­cić mocno za coś, wbić w coś palce, pa­zu­ry, ko­rze­nie


SJP.pl


wczesanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcze­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wczesać dk.

Wiktionary


wczesać

wpro­wa­dzić coś we włosy przez cze­sa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) cze­sząc, wpro­wa­dzić mię­dzy włosy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczesanie n.

Wiktionary


wczesno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na wczes­ną, po­cząt­ko­wą fazę okre­su naz­wa­ne­go dru­gim czło­nem zło­że­nia

Wiktionary


wczesnobizantyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy lub zwią­za­ny ze wczes­nym Bi­zan­cjum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Późna sta­ro­żyt­ność, lub ina­czej okres wczes­no­bi­zan­tyj­ski, była cza­sem dy­na­micz­nych zmian spo­łecz­nych, re­li­gij­nych i po­li­tycz­nych dla miesz­kań­ców rzym­skie­go Bli­skie­go Wscho­du.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bizantyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wczesnobizantyński

Wiktionary


wczesnocesarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy miej­sce za cza­sów wczes­ne­go ce­sar­stwa; po­cho­dzą­cy z tego okre­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można się spie­rać, czy lud­ność wczes­no­ce­sar­skie­go Rzymu skła­da­ła się w więk­szo­ści z nie­wol­ni­ków (…).

Wiktionary


wczesnochrześcijański

do­ty­czą­cy wczes­ne­go chrze­ści­jań­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wczes­nych lat chrze­ści­jań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak ukoń­czo­ne stu­dia – hi­sto­ria ze spe­cja­li­za­cją hi­sto­ria li­te­ra­tu­ry wczes­no­chrze­ści­jań­skiej – nie da­wa­ły mu wiel­kich szans na za­trud­nie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃɛsnɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: fčesnoχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


wczesnodźwiękowy

od­no­szą­cy się do po­cząt­ków pow­sta­nia dźwię­ków audio, po­cho­dzą­cy z tego okre­su


SJP.pl


wczesnofeudalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. po­cho­dzą­cy z po­cząt­ków okre­su fe­u­dal­ne­go, zwią­za­ny z po­cząt­ka­mi fe­u­da­liz­mu, do­ty­czą­cy po­cząt­ko­we­go okre­su fe­u­da­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ufor­mo­wa­niem się wczes­no­fe­u­dal­ne­go pań­stwa pol­skie­go, te­re­ny Żmi­gro­du, na­le­ża­ły do Wi­ślan i znaj­do­wa­ły się w po­bli­żu po­gra­ni­cza osad­nict­wa dwu róż­nych grup sło­wiań­skich: za­chod­niej i wschod­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feudalny

Wiktionary


wczesnogotycki

na­le­żą­cy do okre­su wczes­ne­go go­ty­ku, po­cho­dzą­cy z okre­su wczes­ne­go go­ty­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. szt. zwią­za­ny z wczes­nym go­ty­kiem, do­ty­czą­cy wczes­ne­go go­ty­ku

Wiktionary


wczesnohistoryczny

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do po­cząt­ków okre­su hi­sto­rycz­ne­go, po­cho­dzą­cy z tych cza­sów, przy­pa­da­ją­cy na te czasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pra­wym, pra­skim brze­gu Wisły znaj­du­je się wię­cej śla­dów osad­nict­wa wczes­no­hi­sto­rycz­ne­go, roz­sia­ne­go w wielu miej­scach, niż na brze­gu lewym — war­szaw­skim

 (1.1) U Sło­wian, tak jak to stwier­dzi­li­śmy u Cze­chów wczes­no­hi­sto­rycz­nych, obok naj­licz­niej re­pre­zen­to­wa­nej rasy nor­dycz­nej, dru­gie miej­sce co do swo­jej siły li­czeb­nej zaj­mu­je ele­ment la­po­no­i­dal­ny.

Wiktionary


wczesnojesienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. od­by­wa­ją­cy się w po­cząt­ko­wym okre­sie je­sie­ni, przy­pa­da­ją­cy na ten okres, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wczes­nej je­sie­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczes­no­je­sien­ne słoń­ce wciąż po­bu­dza do ak­tyw­no­ści.

 (1.1) Pod­czas let­nich i wczes­no­je­sien­nych wę­dró­wek po Ta­trach zwra­ca­łem bacz­niej­szą uwagę na ten pro­blem, za­się­ga­jąc rów­nież opi­nii na ten temat u in­nych tu­ry­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃɛsnɔjɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ, AS: fčesnoi ̯ėśẽ•ny

Wiktionary


wczesnokapitalistyczny

od­no­szą­cy się do po­cząt­ków ka­pi­ta­liz­mu


SJP.pl


wczesnokredowy

do­ty­czą­cy okre­su wczes­nej (dol­nej) kredy; dol­no­kre­do­wy


SJP.pl


wczesnoletni

zwią­za­ny z wczes­nym latem, np. okres wczes­no­let­ni


SJP.pl


wczesnolistopadowy

do­ty­czą­cy pier­wszych dni li­sto­pa­da, np. zmierzch wczes­no­li­sto­pa­do­wy


SJP.pl


wczesnoludzki

do­ty­czą­cy po­cząt­ków ist­niet­nia czło­wie­ka, zwią­za­ny z czło­wie­kiem pier­wot­nym


SJP.pl


wczesnonowożytny

od­no­szą­cy się do po­cząt­ków no­wo­żyt­no­ści (epoki trwa­ją­cej od końca śred­nio­wie­cza po dzień dzi­siej­szy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy z wczes­nej no­wo­żyt­no­ści, zwią­za­ny ze wczes­ną no­wo­żyt­no­ścią, do­ty­czą­cy wczes­nej no­wo­żyt­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej od wczes­no­no­wo­żyt­nych tu­ry­stów, zwła­szcza ka­to­lic­kich, odróż­nia nas to, że mniej in­te­re­su­je­my się re­lik­wia­mi. Inne są dziś formy re­li­gij­no­ści i ina­czej spra­wo­wa­ny jest kult świę­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nowożytność ż.

Wiktionary


wczesnoowocowy

o ro­śli­nach: ma­ją­cy krót­ko doj­rze­wa­ją­ce owoce


SJP.pl


wczesnopiastowski

zwią­za­ny z okre­sem rzą­dów pier­wszych Pia­stów, po­cho­dzą­cy z tego okre­su, pow­sta­ły w tym okre­sie; sta­ro­pia­stow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. po­cho­dzą­cy z okre­su pa­no­wa­nia pier­wszych Pia­stów, zwią­za­ny z pier­wszy­mi Pia­sta­mi, do­ty­czą­cy pier­wszych Pia­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ska wczes­no­pia­stow­ska miała cha­rak­ter mo­nar­chii wczes­no­fe­u­dal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piastowski

Wiktionary


wczesnopolski

do­ty­czą­cy po­cząt­ków ist­nie­nia Pol­ski


SJP.pl


wczesnopopołudniowy

do­ty­czą­cy wczes­ne­go po­po­łud­nia


SJP.pl


wczesnoporanny

od­by­wa­ją­cy się wczes­nym ran­kiem


SJP.pl


wczesnoporonny

wy­wo­łu­ją­cy ter­mi­na­cję ciąży na jej wczes­nym eta­pie


SJP.pl


wczesnorodowy

do­ty­czą­cy okre­su, w któ­rym pow­sta­wa­ły pier­wsze rody


SJP.pl


wczesnoromantyczny

do­ty­czą­cy wczes­ne­go ro­man­tyz­mu


SJP.pl


wczesnoszkolny

zwią­za­ny z pier­wszy­mi la­ta­mi nauki w szko­le


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) eduk. zwią­za­ny ze wczes­nym eta­pem edu­ka­cji, zwła­szcza z edu­ka­cją wczes­nosz­kol­ną (dla dzie­ci od 7 do 10 lat)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwró­ce­nie uwagi dziec­ku przedsz­kol­ne­mu lub wczes­nosz­kol­ne­mu, gdy stuka czy kopie krze­sło, po­wo­du­je przez dłuż­szą chwi­lę je­dy­nie in­ten­syw­niej­sze za­an­ga­żo­wa­nie w kry­ty­ko­wa­ną czyn­ność, a to od­bie­ra­ne jest przez wielu na­u­czy­cie­li jako ce­lo­wy opór.

Wiktionary


wczesnosłowiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. po­cho­dzą­cy z po­cząt­ko­we­go okre­su osad­nict­wa sło­wiań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na maj­da­nie gro­dzi­ska odt­wo­rzo­no też ka­mien­ny kur­han z okre­su wczes­no­sło­wiań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary


wczesnowieczorny

do­ty­czą­cy wczes­ne­go wie­czo­ru


SJP.pl


wczesnowiosenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. ma­ją­cy zwią­zek z wczes­ną wios­ną, do­ty­czą­cy wczes­nej wios­ny, ma­ją­cy miej­sce wczes­ną wios­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babci Ho­no­ra­cie za­la­ło piw­ni­cę pod­czas wczes­no­wio­sen­nych roz­to­pów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiosenny

Wiktionary


wczesnozimowy

zwią­za­ny z wczes­ną zimą, np. okres wczes­no­zi­mo­wy


SJP.pl


wczesnośredniowieczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy z wczes­ne­go śred­nio­wie­cza, zwią­za­ny z wczes­nym śred­nio­wie­czem, do­ty­czą­cy wczes­ne­go śred­nio­wie­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład do­ty­czył wczes­noś­red­nio­wiecz­nych kró­lestw an­glo­sa­skich na te­re­nie An­glii.

 (1.1) In­for­ma­cje wczes­noś­red­nio­wiecz­nych źró­deł o wspól­no­tach krwi w bar­ba­rzyń­skim świe­cie są skąpe i wie­loz­nacz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. średniowieczny

Wiktionary


wczesność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wczes­ne; cecha tych, któ­rzy są wcze­śni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczesny

 przysł. wcześnie

 rzecz. wcześniactwo n., wcześniak mos.

Wiktionary


wczesny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest u swo­je­go po­cząt­ku

 (1.2) wy­stę­pu­ją­cy w po­cząt­ko­wej fazie; od­by­wa­ją­cy się na po­cząt­ku wła­ści­wej sobie pory

 (1.3) w stop­niu wyż­szym i naj­wyż­szym → po­przed­ni, ten, który był przed czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam in­te­re­su­je się hi­sto­rią wczes­ne­go śred­nio­wie­cza.

 (1.2) Pój­dzie­my na spa­cer wczes­nym po­po­łud­niem?

 (1.3) Lubię po­zy­ty­wizm, ale wcze­śniej­sze epoki li­te­rac­kie wy­da­ją mi się cie­ka­wsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛsnɨ, AS: fčesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczesność ż., wcześniactwo n., wcześniak m.

 przym. wcześniaczy

 przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaczynający się

Wiktionary


wczesywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wcze­sy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wczesywać ndk.

Wiktionary


wczesywać

wpro­wa­dzać coś we włosy przez cze­sa­nie


SJP.pl


wcześniactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. uro­dze­nie dziec­ka mię­dzy 22. a 37. ty­god­niem ciąży

Wiktionary

Wcze­śniact­wo – uro­dze­nie dziec­ka mię­dzy 22. a 37. ty­god­niem ciąży (przed 259. dniem ciąży). Poród przed ukoń­cze­niem 22. ty­god­nia ciąży uz­na­wa­ny jest za po­ro­nie­nie, ze wzglę­du na skraj­ną nie­doj­rza­łość or­ga­niz­mu płodu, unie­moż­li­wia­ją­cą sa­mo­dziel­ne życie poza or­ga­niz­mem ko­bie­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ft͡ʃɛɕˈɲat͡stfɔ, AS: fčeśńactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcześniak m., wczesność ż.

 przym. wczesny

 przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary


wcześniaczek

→ wcze­śniak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wcze­śniak

Wiktionary

Patrz:

wcześniak

Powiązane:

 rzecz. wcześniak m.

Wiktionary


wcześniaczka

→ wcze­śniak


SJP.pl

Patrz:

wcześniak

wcześniaczy

do­ty­czą­cy wcze­śnia­ka, wła­ści­wy wcze­śnia­ko­wi


SJP.pl


wcześniak

no­wo­ro­dek uro­dzo­ny przedw­cze­śnie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dziec­ko uro­dzo­ne w wy­ni­ku przedw­czes­ne­go po­ro­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem wcze­śnia­kiem, po­nie­waż uro­dzi­łem się przedw­cze­śnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲak, AS: fčeśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcześniactwo n., wczesność ż.

:: zdrobn. wcześniaczek m.

 przym. wcześniaczy, wczesny

 przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary


wcześnie

przy­słó­wek

 (1.1) rano, w pier­wszych go­dzi­nach po świ­cie

 (1.2) pod­czas po­cząt­ko­we­go etapu trwa­nia cze­goś

 (1.3) w stop­niu wyż­szym i naj­wyż­szym — przed na­stą­pie­niem cze­goś

 (1.4) przed wła­ści­wą porą

 (1.5) daw. wy­god­nie

 (1.6) stpol. w od­po­wied­nim cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsta­li­śmy dzi­siaj wcze­śnie, o pią­tej.

 (1.2) Wcze­śnie zo­rien­to­wa­łem się, że mi ta praca nie od­po­wia­da i z niej zre­zy­gno­wa­łem.

 (1.3) Chodź na obiad! Ale wcze­śniej umyj ręce.

 (1.4) Jest je­szcze wcze­śnie, zdą­żysz do­koń­czyć ra­port.

 (1.5) Oso­bli­wa to każ­de­go go­spo­da­rza czu­łość i ozdo­ba, kiedy kto przy swym skrom­nym we­dług kon­dy­cji życiu pię­knie, do­brze i wcze­śnie miesz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲɛ, AS: fčeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczesność ż., wcześniactwo n., wcześniak m.

 przym. wczesny, wcześniaczy

 przysł. wcześniej

Wiktionary


wcześniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wcze­śnie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) sto­pień wyż­szy od: wcze­śnie

 (1.2) przed upły­wem pew­ne­go okre­ślo­ne­go czasu; przed ja­kimś wy­da­rze­niem

 (1.3) po­przed­nio lub daw­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś byłem w biu­rze wcze­śniej niż wczo­raj.

 (1.2) Spóź­ni­łem się, bo au­to­bus od­je­chał dwie mi­nu­ty wcze­śniej.

 (1.3) Znam to miej­sce – byłem tu już wcze­śniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲɛ̇j, AS: fčeśńėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcześniak m., wcześniactwo n.

 przym. wczesny, wcześniaczy, przedwczesny, niewczesny

 przysł. wcześnie, przedwcześnie, poniewczasie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) temu, przed, przedtem, wstecz (po określeniu czasu)

 (1.3) uprzednio, poprzednio, dawniej, kiedyś

Wiktionary


wcześniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wczes­ny


SJP.pl


wcześniutki

zdrob­nie­nie od: wczes­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: wczes­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ft͡ʃɛɕˈɲutʲci, AS: fčeśńutʹḱi

Wiktionary


wczk

ros. Wsie­ros­sij­ska­ja czriez­wy­czaj­na­ja ko­mis­si­ja po bor'bie s kontr­rie­wo­lu­cy­jej i sa­bo­ta­żem (pot. Czeka), Ogól­no­ro­syj­ska Nadz­wy­czaj­na Ko­mi­sja do Walki z Kontr­re­wo­lu­cją i Sa­bo­ta­żem, bol­sze­wic­ki cen­tral­ny organ bez­pie­czeń­stwa pań­stwo­we­go


SJP.pl


wczora

przy­słó­wek czasu

 (1.1) daw. wczo­raj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wczo­ra z wie­czo­ra / z nie­bie­skie­go dwora / przysz­ła nam no­wi­na, / Panna rodzi Syna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczorajszy, przedwczorajszy

 przysł. wczoraj, przedwczoraj

 rzecz. wczoraj n.

Wiktionary


wczoraj

1. dzień wczo­raj­szy;
2. przesz­łość;
3. w dniu po­prze­dza­ją­cym dzień dzi­siej­szy;
4. prze­no­śnie: nie­daw­no


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w dniu po­prze­dza­ją­cym dzi­siej­szy

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) dzień po­przed­ni w sto­sun­ku do dzi­siej­sze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj byłem w kinie.

 (1.1) A wczo­raj na gril­la Raj­mund oczy­wi­ście przy­wiózł ka­szan­kę.

 (2.1) Wczo­raj było pię­knym dniem.

 (2.1) Dziś już jutro sta­nie się wczo­raj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɔraj, AS: fčorai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczorajszy

 przysł. wczora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Mazowsze, Górny Śląsk wczorej

Wiktionary


wczorajszy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który był wczo­raj, do­ty­czy po­przed­nie­go dnia; z dnia po­przed­nie­go

 (1.2) taki, który nie­daw­no prze­mi­nął

 (1.3) przen. nie­do­sto­so­wa­ny do współ­czes­no­ści

 (1.4) przen. pot. o czło­wie­ku: po spo­ży­ciu al­ko­ho­lu w dniu po­przed­nim, w po­przed­nią noc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie ga­ze­ty piszą o wczo­raj­szym suk­ce­sie pol­skich pił­ka­rzy ręcz­nych.

 (1.1) Z okaz­ji jej wczo­raj­szych imie­nin otrzy­ma­łem wczo­raj ma­i­lem za­pro­sze­nie na kon­cert.

 (1.4) Nie mogę siąść za kół­kiem, bo je­stem wczo­raj­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ft͡ʃɔˈrajʃɨ, AS: fčorai ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczoraj n.

 przysł. wczoraj, wczora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z wczoraj

 (1.2) dawny

 (1.3) staromodny, przestarzały, nieaktualny

Wiktionary


wczorej

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wczo­raj

 (1.2) gw-pl|Ma­zo­wsze. wczo­raj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­rej my byli u Ha­ny­sa na ge­bur­sta­gu. → Wczo­raj by­li­śmy u Jana na uro­dzi­nach.

Wiktionary


wczuty

taki, który się wczuł


SJP.pl


wczuwa

śro­do­wi­sko­wo: wczu­cie się w jakąś sy­tu­a­cję


SJP.pl


wczuć

wczuć się:
1. doz­nać tego sa­me­go uczu­cia, co ktoś inny, zro­zu­mieć czy­jeś uczu­cia;
2. prze­ży­wa­jąc coś głę­bo­ko, poz­nać coś uczu­ciem


SJP.pl


wczłapać

po­tocz­nie: wejść gdzieś z tru­dem, niez­grab­nie, po­wo­li; wgra­mo­lić się


SJP.pl


wczłapywać

po­tocz­nie: wcho­dzić do­kądś z tru­dem


SJP.pl


wda

1. szy­jąc, przy­mar­szczyć dłuż­szą część tka­ni­ny w celu rów­ne­go zszy­cia jej z drugą czę­ścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przy­łą­czyć się do cze­goś;
b) wmie­szać się do cze­goś;
c) zająć się czymś przez dłuż­szy okres;
d) być po­dob­nym do kogoś, odzie­dzi­czyć po kimś ja­kieś cechy; wro­dzić się;
e) o czymś nie­po­żą­da­nym, np. zja­wi­sku: za­ist­nieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wda – rzeka, lewy do­pływ rzeki Wisły
  • Wda – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­zer­wat po­ło­żo­ny jest w za­ko­lu sil­nie me­an­dru­ją­cej rzeki Wdy w jej bar­dzo wą­skim przes­my­ku.

Wiktionary


wdawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wda­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wdawać ndk.

Wiktionary


wdawać

1. mie­szać, an­ga­żo­wać w jakąś spra­wę;
2. zszy­wać dwa ka­wał­ki tka­ni­ny o róż­nej dłu­go­ści od­po­wied­nio do­pa­so­wu­jąc jeden do dru­gie­go po­przez ścią­gnię­cie;
3. wda­wać się - wtrą­cać się do cze­goś; in­ge­ro­wać; wy­stę­po­wać jako ujem­ny objaw (np. W źle opa­trzo­ną ranę wdała się gan­gre­na.)


SJP.pl


wdać

1. szy­jąc, przy­mar­szczyć dłuż­szą część tka­ni­ny w celu rów­ne­go zszy­cia jej z drugą czę­ścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przy­łą­czyć się do cze­goś;
b) wmie­szać się do cze­goś;
c) zająć się czymś przez dłuż­szy okres;
d) być po­dob­nym do kogoś, odzie­dzi­czyć po kimś ja­kieś cechy; wro­dzić się;
e) o czymś nie­po­żą­da­nym, np. zja­wi­sku: za­ist­nieć


SJP.pl


wdech

wcią­gnię­cie po­wie­trza do płuc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. akt wpro­wa­dza­nia po­wie­trza do ukła­du od­de­cho­we­go

Wiktionary

Wdech, ina­czej faza czyn­na od­de­chu – pro­ces, w trak­cie któ­re­go do­cho­dzi do prze­su­nię­cia po­wie­trza z oto­cze­nia do płuc.

U czło­wie­ka we wde­chu biorą udział mię­śnie mię­dzy­że­bro­we i prze­po­na. Pod­czas wde­chu płuca zwięk­sza­ją swoją ob­ję­tość i two­rzy się róż­ni­ca ci­śnień, która umoż­li­wia „zas­sa­nie” po­wie­trza. Mię­śnie mię­dzy­że­bro­we kur­czą się, żebra uno­szą się do góry, prze­po­na ob­ni­ża się, ci­śnie­nie wew­nątrz klat­ki pier­sio­wej spada i po­wie­trze do­sta­je się do płuc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Życie po równo dzie­li wy­dech i wdech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdychanie n., bezdech mrz.

 czas. wdychać ndk.

 przym. wdechowy

 przysł. wdechowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inhalacja, wdychanie

Wiktionary


wdechowy

1. zwią­za­ny z wcią­ga­niem po­wie­trza do płuc;
2. po­tocz­nie: świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; za­rą­bi­sty, bom­bo­wy, mo­ro­wy


SJP.pl


wdecki

przy­miot­nik od: Wda (rzeka lub wieś)


SJP.pl


wdeptywać

dep­cząc, wbi­jać coś w coś


SJP.pl


wdk

skrót od: Wo­je­wódz­ki Dom Kul­tu­ry


SJP.pl

WDK, właśc. Wal­de­mar Dań­czak (ur. 20 czerw­ca 1978 w Prze­my­ślu) – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny i in­ży­nier dźwię­ku. Czło­nek for­ma­cji The NuClear Headz. Współt­wo­rzy także duet pro­du­cenc­ki Ho­lo­so­nix. Jako pro­du­cent współ­pra­co­wał m.in. z ta­ki­mi wy­ko­naw­ca­mi jak: Mor W.A., DonGURALesko, Tede oraz Pokój z Wi­do­kiem na Wojnę. Poza dzia­łal­no­ścią ar­ty­stycz­ną pro­wa­dzi stu­dio na­gra­nio­we Spek­trum. Wcze­śniej pro­wa­dził stu­dio wyt­wór­ni mu­zycz­nej Wiel­kie Joł.

Wikipedia


wdowa

1. ko­bie­ta, któ­rej mąż zmarł;
2. w DTP (Desk­top Pu­blis­hing): błąd ła­ma­nia tek­stu po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu na po­cząt­ku łamu sa­mot­ne­go wier­sza po­przed­nie­go aka­pi­tu (ostat­nie­go wier­sza aka­pi­tu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, któ­rej ostat­ni mąż nie żyje;

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­tro­dec­tus|ref=tak., ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych;

 (1.3) środ. druk. błąd w ła­ma­niu tek­stu po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu w koń­co­wym wier­szu aka­pi­tu jed­ne­go lub dwóch wy­ra­zów;

 (1.4) środ. druk. błąd w ła­ma­niu tek­stu po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu na po­cząt­ku łamu sa­mot­ne­go ostat­nie­go wier­sza aka­pi­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wdowa – ko­bie­ta po śmier­ci męża
  • wdowa kon­se­kro­wa­na – w chrze­ści­jań­stwie sta­ro­żyt­nym i współ­czes­nym ka­to­li­cyz­mie – ko­bie­ta wpro­wa­dzo­na do stanu wdów (ordo vi­du­is) przez kon­se­kra­cję z rąk bi­sku­pa
  • wdowa (La­tro­dec­tus) – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych (np. czar­na wdowa)
  • WdoWa – pol­ska ra­per­ka
  • wdowa – błąd w ła­ma­niu tek­stu
  • Wdowa – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2019 roku
  • ce­sa­rzo­wa wdowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mąż Ali­cji umarł rok temu, ale (ona) nie była długo wdową: znowu wysz­ła za mąż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɔva, AS: vdova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowula ż., wdowieństwo n.

:: zdrobn. wdówka ż.

:: fm. wdowiec m.

 czas. owdowieć

 przym. wdowi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bękart

Wiktionary


wdowczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wdow­czyk – pol­skie naz­wi­sko
  • Da­riusz Wdow­czyk – pol­ski tre­ner pił­kar­ski i pił­karz,
  • Jerzy Wdow­czyk – pol­ski fizyk, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go

Wikipedia


wdowi

na­le­żą­cy do wdowy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wdowy, wła­ści­wy wdo­wie, na­le­żą­cy do wdowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɔvʲi, AS: vdovʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowieństwo n., wdowa ż., wdówka ż., wdowiec m., wdowula ż.

Wiktionary


wdowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Krzysz­tof Wdo­wiak – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Grze­gorz Wdo­wiak – pol­ski wio­ślarz, olim­pij­czyk
  • Le­o­nard Wdo­wiak – pol­ski le­karz psy­chia­tra
  • Zbi­gniew Wdo­wiak – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy i sa­mo­rzą­do­wy

Wikipedia


wdowiec

męż­czyz­na, któ­re­go żona umar­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, któ­re­go ostat­nia żona nie żyje

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wdo­wiec (męż­czyz­na po śmier­ci żony) – patrz wdo­wień­stwo (por. wdowa)
  • sło­mia­ny wdo­wiec – męż­czyz­na, któ­re­go żona wy­je­cha­ła np. na wa­ka­cje, zo­sta­wia­jąc go sa­me­go w domu
  • Sło­mia­ny wdo­wiec – film z 1955 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj Leon jest wdow­cem – jego żona umar­ła na raka.

 (1.1) Żona Je­rze­go umar­ła pół­to­ra roku temu, ale (on) nie był długo wdow­cem: znowu się oże­nił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɔvʲjɛt͡s, AS: vdovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowieństwo n.

:: fż. wdowa ż., wdówka ż., wdowula ż.

 czas. owdowieć

 przym. wdowi, wdowieński, wdowczy

Wiktionary


wdowieć

tra­cić męża, zo­sta­wać wdową


SJP.pl


wdowieństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie wdową lub wdow­cem

Wiktionary

Wdo­wień­stwo ("stan wdowi") – sy­tu­a­cja emo­cjo­nal­na i praw­na po­zo­sta­łe­go przy życiu mał­żon­ka po śmier­ci dru­gie­go mał­żon­ka. Ko­bie­ta po śmier­ci męża to wdowa, a męż­czyz­na po śmier­ci żony to wdo­wiec.

W kul­tu­rze obraz wdo­wień­stwa ko­ja­rzo­ny jest z krót­szą lub dłuż­szą ża­ło­bą no­szo­ną po zmar­łym mał­żon­ku. Jej sym­bo­lem jest czar­ny ubiór. W niek­tó­rych kul­tu­rach daw­niej znany był zwy­czaj sa­mo­bój­stwa wdowy: wspól­ne spa­le­nie na sto­sie razem ze zwło­ka­mi męża pod­czas jego po­chów­ku (np. sati w In­diach.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci Łu­ka­sza za­czął się dla Lidii czas wdo­wień­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. owdowić dk., owdowieć dk., wdowieć ndk.

 przym. wdowi, wdowieński

 rzecz. wdowula ż., wdowa ż., wdowiec mos., wdowienie n., wdówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wdowstwo, wdówstwo

Wiktionary


wdowin

Wdo­win – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


wdowiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wdowstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. wdo­wień­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa m., wdowiec m., wdówstwo n., wdowula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wdówstwo

Wiktionary


wdowula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żart. wdowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vdɔˈvula, AS: vdovula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa ż., wdowczyk mos., wdówczyk mos., wdoweńka ż., wdowicze n., wdowiec mos., wdowieństwo n., wdowine n., wdowstwo n., wdówstwo n., wdowunia ż., wdóweczka ż., wdówka ż.

:: zdrobn. wdowuleńka ż.

 czas. wdowieć ndk.

 przym. wdowi, wdowieński

Wiktionary


wdrabiać

roz­drob­ni­wszy, wsy­py­wać do cze­goś; wkru­szać


SJP.pl


wdrażalny

moż­li­wy do wdro­że­nia


SJP.pl


wdrażać

wpro­wa­dzać coś no­we­go do użyt­ku


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wdro­żyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|wdro­żyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wdra­żać się (dk. wdro­żyć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|wdro­żyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek świa­to­wy, jakim je­stem, wszyst­ko znie­sie, wszyst­ko ukry­je, bo go do tego wdra­ża­ją od dzie­ciń­stwa – a jed­nak czu­łem, że nie wy­trzy­mam.

Wiktionary


wdrobić

roz­drob­ni­wszy, wsy­pać do cze­goś; wkru­szyć


SJP.pl


wdrożenie

1. na­u­cze­nie kogoś wy­ko­ny­wa­nia ru­ty­no­wych czyn­no­ści;
2. pod­ję­cie ja­kie­goś dzia­ła­nia;
3. roz­po­czę­cie sto­so­wa­nia cze­goś w prak­ty­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dze­nie w czyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­dział, co zna­czy takie za­pro­sze­nie. Był to sy­gnał wdro­że­nia pro­ce­du­ry alar­mo­wej.

Wiktionary


wdrożeniowy

przy­miot­nik od: wdro­że­nie


SJP.pl


wdrożyć

wpro­wa­dzić w stan uży­wal­no­ści (naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wdra­żać)

 (1.1) książk. drogą prak­ty­ki i edu­ka­cji wpro­wa­dzić i przyz­wy­cza­ić kogoś do cze­goś lub wpoić coś komuś

 (1.2) urz. roz­po­cząć ja­kieś dzia­ła­nie

 (1.3) za­sto­so­wać jakąś kon­cep­cję w prak­ty­ce

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wdro­żyć się (ndk. wdra­żać się)

 (2.1) przyz­wy­cza­ić się do cze­goś, wy­ro­bić sobie nawyk lub przyz­wy­cza­je­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ga­nę można orzec wtedy, gdy ze wzglę­du na cha­rak­ter i oko­licz­no­ści czynu lub wła­ści­wo­ści i wa­run­ki oso­bi­ste spraw­cy na­le­ży przy­pu­szczać, że za­sto­so­wa­nie tej kary jest wy­star­cza­ją­ce do wdro­że­nia go do po­sza­no­wa­nia prawa i zasad współ­ży­cia spo­łecz­ne­go.

 (1.1) Mimo pew­nych wy­sił­ków nad wdro­że­niem czer­wo­no­skó­rych do rol­nict­wa, nie­wie­le uwagi poś­wię­co­no zmia­nie od­wiecz­nych zwy­cza­jów, w myśl któ­rych In­dia­nin był głów­nie wo­jow­ni­kiem, na­stęp­nie my­śli­wym, a do­pie­ro na ostat­ku far­me­rem.

 (1.2) - Wy­pa­dek śmier­tel­ny, pew­nie bę­dzie wdro­żo­ne śledzt­wo.

 (1.3) Prze­my­sło­we wdro­że­nie tej kon­cep­cji na­stą­pi nie wcze­śniej niż po 2000 roku, tym niem­niej ist­nie­ją już pier­wsze in­sta­la­cje pi­lo­to­we, głów­nie w Ja­po­nii, USA i Niem­czech.

 (2.1) Łatwo wdro­żył się do ro­bo­ty i jako mały, bar­dzo we­so­ły chło­pak stał się ulu­bień­cem nie­miec­kich i pol­skich szwa­czek pra­cu­ją­cych w fa­bry­ce kon­fek­cji dam­skiej Franz We­gner & Sohn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozpocząć

 (1.3) wprowadzić w życie, zaimplementować, zrealizować

 (2.1) przyzwyczaić się

Wiktionary


wdrukować

1. wpi­sać coś czcion­ką dru­kar­ską wew­nątrz tek­stu;
2. za­wrzeć, umie­ścić coś w czymś;
3. spo­wo­do­wać przys­wo­je­nie sobie przez kogoś ja­kichś zasad, idei, prze­ko­nań; wpoić


SJP.pl


wdrukowywać

1. wpi­sy­wać coś czcion­ką dru­kar­ską wew­nątrz tek­stu;
2. za­wie­rać, umie­szczać coś w czymś;
3. po­wo­do­wać przys­wo­je­nie sobie przez kogoś ja­kichś zasad, idei, prze­ko­nań; wpa­jać


SJP.pl


wdrążać

1. rzad­ko: za­głę­biać coś ostre­go w czymś; wgłę­biać, wpi­jać, wrzy­nać;
2. wdrą­żać się:
a) o czymś ostrym, wą­skim: za­głę­biać się w czymś; wgłę­biać się, wpi­jać się, wrzy­nać się;
b) prze­no­śnie: zgłę­biać ja­kieś za­gad­nie­nie


SJP.pl


wdrążyć

wdrą­żyć się:
a) o czymś ostrym, wą­skim: za­głę­bić się w czymś; wgłę­bić się;
b) prze­no­śnie: zgłę­bić ja­kieś za­gad­nie­nie


SJP.pl


wdt

skró­to­wiec

 (1.1) = wew­nątrzw­spól­no­to­wa do­sta­wa to­wa­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿dɛ‿ˈtɛ, AS: vu‿de‿te

Wiktionary


wdupiać

po­tocz­nie: prze­gry­wać, tra­cić; wta­piać


SJP.pl


wdupić

po­tocz­nie: prze­grać, stra­cić; wto­pić


SJP.pl


wdusić

wcis­nąć coś mocno, na­cis­nąć


SJP.pl


wduszać

wci­skać


SJP.pl


wdychanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wcią­ga­nie po­wie­trza lub wy­zie­wów nosem lub usta­mi do płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z badań wy­ni­ka, że wdy­cha­nie dymu ty­to­nio­we­go zwięk­sza za­pa­dal­ność na raka płuc.

 (1.1) Jed­nym z uza­leż­nień, z któ­ry­mi można się spot­kać, jest wdy­cha­nie roz­pu­szczal­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wdychać ndk.

 rzecz. wdech mrz.

Wiktionary


wdychać

cza­sow­nik

 (1.1) wcią­gać po­wie­trze/wy­zie­wy nosem lub usta­mi do płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie wdy­chasz nie tylko ni­ko­ty­nę i smołę, ale kwas pru­ski, cy­ja­nek i masę in­nych tru­cizn - za­pa­lał się coraz bar­dziej.

 (1.1) Przez wiele obo­zo­wych dni i nocy więź­nio­wie wdy­cha­li dym z ko­mi­nów kre­ma­to­riów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɨxat͡ɕ, AS: vdyχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdech, wdychanie

Wiktionary


wdycki

za­i­mek przy­słow­ny upo­wszech­nia­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­wsze

Wiktionary


wdzianko

część stro­ju dam­skie­go lub mę­skie­go, ro­dzaj ma­ry­nar­ki o luź­nym kroju, nie two­rzą­ca kom­ple­tu ze spód­ni­cą lub spod­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ża­kiet lub ma­ry­nar­ka, zaz­wy­czaj o luź­nym kroju

 (1.2) żart. każde ubra­nie, strój

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑãnkɔ, AS: vʹʒ́ãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdziewanie n., wdzianie n., odzieżówka ż.

 czas. wdziewać ndk., wdziać dk.

 przym. wdziankowy

Wiktionary


wdziankowy

→ wdzian­ko


SJP.pl

Patrz:

wdzianko

wdziar

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) re­gio­nal­nie: drze­wo roz­prze­strze­nia­ją­ce się na nie­za­ro­śnię­tym te­re­nie


SJP.pl


wdziać

na­ło­żyć na sie­bie jakąś część ubra­nia


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. wdzie­wać)

 (1.1) o rze­czy za­kła­da­nej na sie­bie za­ło­żyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdzie­ję strój pstro­ka­ty dzi­wacz­ne­go kroju i po­mię­dzy kwia­ty po­bie­gnę w tym stro­ju!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzianko n., odzieżówka ż.

Wiktionary


wdziorek

wdzio­rek je­ży­niak - błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


SJP.pl


wdzięcznie

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że jest pełen wdzięcz­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięk mrz., wdzięczność ż.

 przym. wdzięczny

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary


wdzięczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wdzięcz­nie


SJP.pl


wdzięczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wdzięcz­ny; bar­dziej wdzięcz­ny


SJP.pl


wdzięczność

1. po­czu­wa­nie się do zo­bo­wią­zań za doz­na­ne od kogoś dobro; chęć odw­za­jem­nie­nia się;
2. bycie wdzięcz­nym, miłym, uro­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczu­cie ser­decz­no­ści w sto­sun­ku do swo­je­go dar­czyń­cy, do­bro­czyń­cy, chęć odw­za­jem­nie­nia się mu za do­bro­dziej­stwa

 (1.2) cecha tego, co wdzięcz­ne

Wiktionary

Wdzięcz­ność – pol­ski herb szla­chec­ki na­da­wa­ny ży­dow­skim ne­o­fi­tom w okre­sie pa­no­wa­nia Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta ro­do­wi na­le­żą­ce­mu wcze­śniej praw­do­po­dob­nie do sekty fran­ki­stów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹʒ́ẽṇčność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

 rzecz. wdzięk mrz., Wdzięczność mrz.

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czar, gracja, powab, urok; książk. charme

Wiktionary


wdzięczny

1. pra­gną­cy się odw­za­jem­nić;
2. pełen wdzię­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen wdzięcz­no­ści

 (1.2) pełen wdzię­ku, gra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem ci wdzięcz­ny za pomoc.

 (1.2) Hotel o wdzięcz­nej naz­wie Hotel był ostat­nim bu­dyn­kiem w ulicz­nym sze­re­gu koń­czą­cym się tuż przed mo­stem i roz­cią­ga­ją­cym nad rzeką Gwdą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: vʹʒ́ẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięczność ż., wdzięk mrz.

 przysł. wdzięcznie

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary


wdzięczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. czy­nić wdzięcz­nym, miłym dla oka, do­da­wać uroku, wdzię­ku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wdzię­czyć się (dk. brak)

 (2.1) robić wdzięcz­ne, przy­mil­ne miny lub gesty, odzy­wać się przy­mil­nie

 (2.2) przen. de­mon­stro­wać swoje za­le­ty wdzię­ki, wabić wdzię­ka­mi; wy­glą­dać ład­nie, wdzięcz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięk m., wdzięczność ż., wdzięki nmos., wdzięczenie n., zawdzięczanie n., zawdzięczenie n.

 czas. zawdzięczać ndk., zawdzięczyć dk., powdzięczyć się dk.

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobić, upiększać

 (2.1) kokietować, przymilać się; pot. mizdrzyć się

Wiktionary


wdzięk

ogół cech de­cy­du­ją­cych o tym, że ktoś spra­wia dobre wra­że­nie; urok; czar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spra­wia­nie mi­łe­go wra­że­nia swoim wy­glą­dem i / lub za­cho­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ ona po­sia­da wdzięk, zwła­szcza jak się prze­cią­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲd͡ʑɛ̃ŋk, AS: vʹʒ́ẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięczność ż., wdzięki nmos.

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czar, gracja, powab, urok; książk. wdzięczność, charme

Wiktionary


wdzięki

ogół cech de­cy­du­ją­cych o tym, że ktoś spra­wia dobre wra­że­nie; urok; czar


SJP.pl

Wdzię­ki ("Dzię­ki") – część ko­lo­nii Wią­zow­ni­ca-Ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Sta­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


wdzwaniany

po­łą­cze­nie wdzwa­nia­ne - spo­sób łą­cze­nia się z in­ter­ne­tem za poś­red­nict­wem sieci te­le­fo­nicz­nej; do­stęp wdzwa­nia­ny, po­łą­cze­nie ko­mu­to­wa­ne


SJP.pl


wdzwaniać

wdzwa­niać się - dodz­wa­niać się, by wziąć w czymś udział, np. w te­le­kon­fe­ren­cji


SJP.pl


wdzwonić

wdzwo­nić się - dodz­wo­nić się, by wziąć w czymś udział, np. w te­le­kon­fe­ren­cji


SJP.pl


wdzydze

wieś ka­szub­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wdzy­dze – je­zio­ro w Bo­rach Tu­chol­skich
  • Wdzy­dze (nie­for­mal­nie: Wdzy­dze Ki­szew­skie) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Wdzy­dze Tu­chol­skie – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin

Wikipedia


wdzydzki

przy­miot­nik od: Wdzy­dze, Wdzy­dze Ki­szew­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wdzy­dza­mi, do­ty­czą­cy Wdzydz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wdzydze nmos.

Wiktionary


wdówka

1. zdrob­nie­nie od: wdowa;
2. nie­du­ży ptak o bar­dzo dłu­gim ogo­nie, czar­nym upie­rze­niu w okre­sie go­do­wym, ży­ją­cy w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wdowa

 (1.2) żart. o wdo­wie

 (1.3) ornit. ptak z ro­dzi­ny wdó­wek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na nasze spot­ka­nia przy­cho­dzi kilka wdó­wek.

 (1.3) U wdó­wek wy­stę­pu­je wy­raź­ny dy­mor­fizm płcio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. owdowić dk., owdowieć dk.

 rzecz. wdowa ż., wdowiec mos., wdowieństwo n., wdowula ż., wdówki lm nm.

 przym. wdowi

Wiktionary


wdówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vi­du­i­dae|Ca­ba­nis|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wdów­ka

Wiktionary

Wdów­ki (Vi­du­i­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), wcze­śniej kla­sy­fi­ko­wa­na jako po­dro­dzi­na wi­kła­czo­wa­tych (Plo­ce­i­dae). Nazwa ro­dzi­ny na­wią­zu­je do bar­dzo dłu­gie­go ogona samca, któ­re­go wy­gląd ko­ja­rzy się z we­lo­nem wdowy. Do wdó­wek za­li­cza się 20 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy z ga­tun­ków wdó­wek pa­so­ży­tu­je na innym ga­tun­ku astryl­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa ż., wdówka ż.

Wiktionary


wdówstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. wdo­wień­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa m., wdowiec m., wdowstwo n., wdowula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wdowstwo

Wiktionary


wdławiać

siłą umie­szczać coś w czymś; wra­żać


SJP.pl


wdławić

siłą umie­ścić coś w czymś; wra­zić


SJP.pl


wdż

skró­to­wiec

 (1.1) = eduk. wy­cho­wa­nie do życia w ro­dzi­nie

Wiktionary


we

1. tyle co: w;
2. nazwa li­te­ry v; fał


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) zob. w.

Wiktionary

We (sta­ro­nord. "ve" – „świę­tość”) – po­stać z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej, syn Borra i Best­li, brat Odyna i Wi­le­go; uczest­ni­czył wraz z brać­mi w zni­szcze­niu rodu ol­brzy­mów na czele z Ymi­rem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛ, AS: ve

Wiktionary


we-

prze­dro­stek

 (1.1) …okre­śla­ją­cy ruch; forma w- przed zbit­ką spół­gło­sko­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) we- + pchnąć — wepchnąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ, AS: ve

Wiktionary


web

[czy­taj: łeb] śro­do­wi­sko­wo: sieć in­ter­ne­to­wa obej­mu­ją­ca ser­we­ry i two­rzo­ne na nich wi­try­ny, stro­ny, zwła­szcza typu WWW; Web, WWW


SJP.pl


weba

cien­kie płót­no lnia­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cien­kie płót­no lnia­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛba, AS: veba

Wiktionary


webb

[czy­taj: łeb] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Webb – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Ho­u­ston
  • Webb – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Clay
  • Webb – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Tal­la­hat­chie
  • Webb – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Her­ki­mer
  • Webb (ang. Webb Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Re­y­nolds
  • Webb (ang. Webb Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Her­ki­mer
  • hrab­stwo Webb (ang. Webb Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Char­les Webb – pi­sarz, autor po­wie­ści, która stała się pier­wow­zo­rem Ab­sol­wen­ta
  • Ha­rold Webb – ame­ry­kań­ski uczest­nik wojny ko­re­ań­skiej, potem pol­ski lek­tor ję­zy­ka i dzien­ni­karz, wresz­cie znów oby­wa­tel ame­ry­kań­ski.
  • Ho­ward Webb – bry­tyj­ski sę­dzia pił­kar­ski
  • Jack Webb – aktor i re­ży­ser (głów­na rola w po­li­cyj­nym se­ria­lu Dra­gnet)
  • Jim Webb

Wikipedia


webber

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drew Lloyd Web­ber – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor
  • Mark Web­ber – au­stra­lij­ski kie­row­ca For­mu­ły I
  • Web­ber – An­drzej Mi­kosz, pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Web­ber – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Je­well
  • Web­ber (ang. Web­ber Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Web­ber (ang. Web­ber Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Lake
  • Weber.

Wikipedia


webcelerator

[czy­taj: łeb­se­le­rej­tor] nazwa opro­gra­mo­wa­nia przy­spie­sza­ją­ce­go prze­glą­da­nie stron in­ter­ne­to­wych


SJP.pl


webdesigner

[czy­taj: łeb­di­zaj­ner] osoba pro­jek­tu­ją­ca stro­ny in­ter­ne­to­we


SJP.pl


weber

jed­nost­ka stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka po­chod­na ukła­du SI, w któ­rej po­da­wa­ny jest stru­mień in­duk­cji ma­gne­tycz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Weber (ang. Weber Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Sar­gent
  • Weber (ang. Weber Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie McPherson
  • hrab­stwo Weber (ang. Weber Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Utah w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Weber City – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Scott
  • Weber – miej­sco­wość na Nowej Ze­lan­dii, w po­łud­nio­wo-wschod­nich re­jo­nach pół­noc­nej wyspy
  • Adam Weber – pol­ski ko­szy­karz
  • Al­bert Weber (1888–1940) – nie­miec­ki pił­karz
  • Ale­xan­der Weber (ur. 1978) – nie­miec­ki sza­bli­sta
  • Al­fred Weber (1868–1958) – nie­miec­ki so­cjo­log i te­o­re­tyk kul­tu­ry
  • Ali­cja Weber (ur. 1943) – pol­ska mu­zy­ko­log
  • Alo­y­sia Weber (ok. 1760–1839) – nie­miec­ka śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Amy Weber (ur. 1970) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛbɛr, AS: veber

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Wb

Wiktionary


webfon

urzą­dze­nie lub opro­gra­mo­wa­nie umoż­li­wia­ją­ce ko­rzy­sta­nie z te­le­fo­nii in­ter­ne­to­wej w tech­no­lo­gii VoIP


SJP.pl


webinar

se­mi­na­rium (także wy­kład lub warsz­ta­ty) in­ter­ne­to­we; we­bi­na­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­fe­ren­cja, pre­zen­ta­cja lub szko­le­nie dla grupy osób prze­pro­wa­dzo­ne przez In­ter­net;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. webinarium n.

 przym. webinarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) webinarium

Wiktionary


webinarium

se­mi­na­rium (także wy­kład lub warsz­ta­ty) in­ter­ne­to­we; we­bi­nar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kon­fe­ren­cja, pre­zen­ta­cja lub szko­le­nie dla grupy osób prze­pro­wa­dzo­ne przez In­ter­net;

Wiktionary

We­bi­na­rium, po­tocz­nie we­bi­nar (od web „sieć” i se­mi­nar „se­mi­na­rium”) – ro­dzaj in­ter­ne­to­we­go se­mi­na­rium pro­wa­dzo­ne­go i re­a­li­zo­wa­ne­go za po­mo­cą tech­no­lo­gii web­cast, która umoż­li­wia obu­stron­ną ko­mu­ni­ka­cję mię­dzy pro­wa­dzą­cym spot­ka­nie a uczest­ni­ka­mi, z wy­ko­rzy­sta­niem wir­tu­al­nych na­rzę­dzi. W za­ło­że­niu ma przy­po­mi­nać tra­dy­cyj­ne spot­ka­nie i umoż­li­wić kon­takt mimo du­żych od­le­gło­ści. We­bi­na­ria wy­ko­rzy­sty­wa­ne są głów­nie jako na­rzę­dzia szko­le­nio­we i mar­ke­tin­go­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę włą­czyć kom­pu­ter, zanim roz­pocz­nie się we­bi­na­rium.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. webinaryjny

 rzecz. webinar mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) webinar

Wiktionary


webinarowy

→ we­bi­nar


SJP.pl

Patrz:

webinar

webinaryjny

zwią­za­ny z se­mi­na­rium in­ter­ne­to­wym


SJP.pl


webmail

[czy­taj: łeb­mejl] do­stęp do pocz­ty elek­tro­nicz­nej po­przez prze­glą­dar­kę stron WWW


SJP.pl

Web­ma­il – apli­ka­cja in­ter­ne­to­wa poz­wa­la­ją­ca użyt­kow­ni­kom ko­rzy­stać z usług pocz­ty elek­tro­nicz­nej, przy wy­ko­rzy­sta­niu prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej w roli klien­ta pocz­ty elek­tro­nicz­nej.

Wikipedia


webmaster

[czy­taj: łeb­ma­ster] w in­for­ma­ty­ce: twór­ca i re­dak­tor stro­ny in­ter­ne­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­form. ad­mi­ni­stra­tor ser­we­ra WWW

Wiktionary

Web­ma­ster – pro­jek­tant stron in­ter­ne­to­wych. Osoba zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem, pla­no­wa­niem, utrzy­ma­niem, roz­wo­jem, mar­ke­tin­giem i ad­mi­ni­stra­cją stron in­ter­ne­to­wych oraz apli­ka­cji w In­ter­ne­cie. Jest pier­wszym punk­tem kon­tak­tu w przy­pad­ku pro­ble­mów tech­nicz­nych, pytań lub su­ge­stii do­ty­czą­cych stro­ny in­ter­ne­to­wej.

Wikipedia


webmastering

two­rze­nie, roz­wi­ja­nie i utrzy­my­wa­nie stron in­ter­ne­to­wych


SJP.pl


webmasterka

[czy­taj: łeb­ma­ster­ka] w in­for­ma­ty­ce: twór­czy­ni i re­dak­tor­ka stro­ny in­ter­ne­to­wej


SJP.pl


webmasterski

→ web­ma­ster [czy­taj: łeb­ma­ster­ski]


SJP.pl


webowy

1. [czy­taj: łe­bo­wy] przy­miot­nik od: web (in­ter­net), np. apli­ka­cje we­bo­we; in­ter­ne­to­wy, sie­cio­wy;
2. przy­miot­nik od: weba (cien­kie płót­no lnia­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) włók. zwią­za­ny z webą

 (1.2) in­form. zwią­za­ny z In­ter­ne­tem, zwła­szcza z dzia­ła­niem za poś­red­nict­wem prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pier­wsze lata utrzy­my­wa­no się pra­wie wy­łącz­nie ze sprze­da­ży ostat­ków daw­nej świet­no­ści: płó­cien­nych obru­sów, sta­rych futer, we­bo­wej bie­liz­ny i pa­miąt­ko­wych sre­ber.

 (1.2) W przy­pad­ku MS Of­fi­ce wer­sja we­bo­wa może słu­żyć ra­czej jako do­da­tek do współ­pra­cy zdal­nej, a nie do re­gu­lar­nej pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. weba ż.

 (1.2)

:: przysł. webowo

Wiktionary


webpanel

[czy­taj: łeb­pa­nel] śro­do­wi­sko­wo: panel ste­ro­wa­nia www dla ope­ra­to­rów


SJP.pl


webrooming

[czy­taj: łe­bru­ming] szu­ka­nie w in­ter­ne­cie pro­duk­tów, które chce się nabyć i ku­po­wa­nie ich w skle­pie sta­cjo­nar­nym


SJP.pl


webster

[czy­taj: ŁEBster] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Web­ster – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, se­na­tor, se­kre­tarz stanu
  • David Ke­ny­on Web­ster – ame­ry­kań­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i żoł­nierz
  • Noah Web­ster – ame­ry­kań­ski ję­zy­koz­naw­ca, twór­ca słow­ni­ka ję­zy­ka an­giel­skie­go
  • Web­ster – sie­cio­wy pro­to­kół ob­słu­gi słow­ni­ków
  • Web­ster – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Web­ster – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Sum­ter
  • Web­ster – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ke­o­kuk
  • Web­ster – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • Web­ster – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • Web­ster – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • Web­ster – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe
  • Web­ster – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe

Wikipedia


webło

trawa mor­ska z ro­dzi­ny rdest­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca u mor­skich wy­brze­ży Eu­ro­py, Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Ja­po­nii i Chin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. pot. trawa mor­ska z ga­tun­ku zo­ste­ra mor­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zo­ste­ra ma­ri­na|L.|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) za­ba­wia­li się w cho­wa­ne­go na śli­skich, mor­skim we­błem obro­słych ska­łach, które ledwo że wy­sta­wa­ły nad roz­bryz­ga­mi pie­ni­stej ki­pie­li.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kidzena, zostera morska, tasiemnica morska

Wiktionary


weck

[czy­taj: wek] szkla­ny słoik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia przet­wo­rów spo­żyw­czych; wek


SJP.pl


weckowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wec­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. weckować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wekowanie

Wiktionary


weckować

[czy­taj: we­ko­wać] kon­ser­wo­wać pro­duk­ty żyw­no­ścio­we, go­tu­jąc je w wec­kach (sło­i­kach) za­nu­rzo­nych w wo­dzie; we­ko­wać


SJP.pl


wecować

daw­niej: ostrzyć lub po­le­ro­wać coś


SJP.pl


weda

zbiór sta­ro­hin­du­skich tek­stów spi­sa­nych w ję­zy­ku we­dyj­skim; Wedy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wedy
  • Weda (mia­sto)
  • język weda (sawai)

Wikipedia


wedanta

jeden z bra­miń­skich sy­ste­mów in­dyj­skiej fi­lo­zo­fii kla­sycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. jeden z sze­ściu kla­sycz­nych nur­tów hin­du­skiej fi­lo­zo­fii, dar­śan;

Wiktionary

We­dan­ta (de­wa­na­ga­ri वेदान्त, trl. vedānta, „zwień­cze­nie wie­dzy”) – jeden z nur­tów kla­sycz­nej fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej, za­li­cza­ny do tzw. sze­ściu or­to­dok­syj­nych sy­ste­mów ("sad-dar­śa­na"), opie­ra­ją­cy się na in­ter­pre­ta­cji myśli "Upa­ni­szad" oraz "Bha­ga­wad­gi­ty" w świet­le "We­dan­ta­su­try" au­tor­stwa Ba­da­ra­ja­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) do we­dan­ty za­li­cza się wiele szkół, pre­zen­tu­ją­cych czę­sto ra­dy­kal­nie różne po­glą­dy me­ta­fi­zycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wedantysta mos., wedantystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uttaramimansa

Wiktionary


wedantysta

zwo­len­nik we­dan­ty, jed­nej z or­to­dok­syj­nych bra­miń­skich szkół fi­lo­zo­ficz­nych


SJP.pl


wedda

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go gór­skie ob­sza­ry po­łud­nio­wo-wschod­niej Sri Lanki


SJP.pl


weddelka

wed­del­ka ark­tycz­na - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka mor­skie­go z ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych; foka Wed­del­la


SJP.pl


weddowie

lud za­miesz­ku­ją­cy gór­skie ob­sza­ry po­łud­nio­wo-wschod­niej Sri Lanki


SJP.pl

Wed­do­wie ("Wan­ni­ja­la-Aetto" „lu­dzie lasu”) – lud (około 400 osób) za­miesz­ku­ją­cy ob­sza­ry gór­skie po­łud­nio­wo-wschod­niej Sri Lanki. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem syn­ga­le­skim, na­le­żą­cym do in­do­a­ryj­skiej grupy ję­zy­ko­wej, uży­wa­ją jed­nak pew­nych słów wy­wo­dzą­cych się z ję­zy­ka uży­wa­ne­go na Cej­lo­nie przed przy­by­ciem In­do­a­ryj­czy­ków (np.

Wikipedia


weddyjka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go gór­skie ob­sza­ry po­łud­nio­wo-wschod­niej Sri Lanki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka ludu za­miesz­ku­ją­ce­go ob­sza­ry gór­skie po­łud­nio­wo-wschod­niej Sri Lanki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Wedda ż.

 przym. weddyjski

Wiktionary


weddyjski

do­ty­czą­cy Wed­dów, rdzen­nych miesz­kań­ców Sri Lanki


SJP.pl


wedecki

naz­wi­sko


SJP.pl


wedel

firma cu­kier­ni­cza


SJP.pl

Wedel – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Pin­ne­berg.

Wikipedia


wedeta

1. prze­sta­rza­łe: po­pu­lar­na ak­tor­ka lub gwia­zda fil­mo­wa; ve­det­ta;
2. daw­niej: warta, pi­kie­ta, straż; czuj­ka, czata, wi­de­ta


SJP.pl


wedgwood

[łedż­łud] marka wy­ro­bów por­ce­la­no­wych i firma


SJP.pl


wedle

1. prze­sta­rza­łe: we­dług;
2. daw­niej:
a) w po­bli­żu, obok;
b) na­o­ko­ło cze­goś


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy zgod­ność z czymś, sto­sow­ność do cze­goś

 (1.2) …po­da­ją­cy źró­dło in­for­ma­cji

 (1.3) …wy­ra­ża­ją­cy bli­skość czasu i miej­sca

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wedle planu uda­li­śmy się wie­czo­rem do opery.

 (1.2) Wedle pro­fe­so­ra po­win­naś iść go prze­pro­sić.

 (1.3) Leżał tak sobie wedle płota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛdlɛ, AS: vedle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) według, zgodnie z; przest. podle, podług

 (1.2) według; przest. podle, podług

 (1.3) blisko, koło, obok, około, według; przest. podle, podług

Wiktionary


wedlowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z firmą E.Wedel, wy­pro­du­ko­wa­ny przez tę firmę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam wed­low­skie pta­sie mlecz­ko.

 (1.1) Wed­low­scy mi­strzo­wie od cze­ko­la­dy przy­go­to­wa­li kilka wiel­kich, słod­kich pi­sa­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈdlɔfsʲci, AS: vedlofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wedel m./ż.

Wiktionary


wedrzeć

we­drzeć się: wejść gdzieś siłą, prze­mo­cą, prze­do­stać się gdzieś po­ko­nu­jąc ja­kieś przesz­ko­dy, opór, a także: wdra­pać się na coś, wspiąć się po czymś


SJP.pl


weduta

z wło­skie­go "pa­no­ra­ma" - pej­zaż przed­sta­wia­ją­cy uję­cie ca­ło­ści mia­sta lub jego frag­men­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. dzie­ło (ry­su­nek, sztych, obraz) przed­sta­wia­ją­ce pa­no­ra­mę mia­sta;

Wiktionary

We­du­ta (wł. "ve­du­ta" – widok, pa­no­ra­ma) – obraz, ry­su­nek lub ry­ci­na, przed­sta­wia­ją­ce ogól­ny widok mia­sta lub jego frag­ment, czę­sto ze szta­fa­żem. Ina­czej pej­zaż miej­ski, pro­spekt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczen­ni­ce po­da­ro­wa­ły na­u­czy­ciel­ce re­pro­duk­cję we­du­ty daw­ne­go Cie­szy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈduta, AS: veduta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wedutysta mos., wedutystka ż., wedutyzm mrz.

 przym. wedutowy, wedutysta

Wiktionary


wedutowy

przy­miot­nik od: we­du­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ma­lo­wa­niem wedut, do­ty­czą­cy ma­lo­wa­nia wedut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wedutyzm mrz., weduta ż., wedutysta mos., wedutystka ż.

Wiktionary


wedutysta

ar­ty­sta two­rzą­cy obra­zy, ry­sun­ki lub szty­chy z wi­do­ka­mi mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ma­larz miej­skich kra­jo­bra­zów: twór­ca wedut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kil­ka­na­ście lat po Sta­cho­wi­czu temat ten pod­jął kra­kow­ski ma­larz, na­u­czy­ciel Jana Ma­tej­ki, zna­ko­mi­ty we­du­ty­sta, Alek­san­der Płon­czyń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weduta ż., wedutyzm mrz.

:: fż. wedutystka ż.

 przym. wedutowy

Wiktionary


wedutystka

ar­tyst­ka two­rzą­ca obra­zy, ry­sun­ki lub szty­chy z wi­do­ka­mi mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ma­lar­ka miej­skich kra­jo­bra­zów: twór­czy­ni wedut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ga­le­rii pre­zen­tu­je­my kilka prac tej mało zna­nej we­du­tyst­ki wę­gier­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weduta ż.

:: fm. wedutysta mos.

 przym. wedutowy

Wiktionary


wedutyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ro­dzaj ma­lar­ski obej­mu­ją­cy pa­no­ra­my miej­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ko­wo we­du­tyzm roz­wi­jał się prze­de wszyst­kim w We­ne­cji, lecz z cza­sem ma­lar­stwo to zdo­by­ło po­pu­lar­ność w całej Eu­ro­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weduta ż., wedutysta mos., wedutystka ż.

 przym. wedutowy

Wiktionary


wedy

naj­star­sze tek­sty in­do­a­ryj­skie, prze­de wszyst­kim o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, pow­sta­łe praw­do­po­dob­nie XV-V w. p.n.e.


SJP.pl

Wedy, Weda (de­wa­na­ga­ri वेद „wie­dza”) – świę­te księ­gi hin­du­iz­mu, naj­star­sza grupa re­li­gij­nych tek­stów san­skryc­kich, które sta­no­wi­ły ca­łość ów­czes­nej wie­dzy czło­wie­ka o świe­cie ludzi i bogów; an­to­lo­gia tek­stów z róż­nych okre­sów, o róż­nej te­ma­ty­ce, bu­do­wie i przez­na­cze­niu. Ob­ję­to­ścią Wedy prze­wyż­sza­ją Bi­blię sze­ścio­krot­nie.

Wikipedia


wedycki

naj­star­sza wer­sja ję­zy­ka sta­ro­in­dyj­skie­go; we­dyj­ski


SJP.pl


wedyjski

język sta­ro­in­do­a­ryj­ski z ro­dzi­ny in­do­e­u­ro­pej­skiej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy we­dyz­mu

 (1.2) do­ty­czą­cy Wed/wed

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza przed­chrze­ści­jań­ska, sło­wiań­ska kul­tu­ra jest iden­tycz­na z we­dyj­ską, co ja­skra­wo uwi­dacz­nia się w mi­to­lo­gii we­dyj­skiej i sło­wiań­skiej (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈdɨjsʲci, AS: vedyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weda ż., Wedy, wedyzm m.

Wiktionary


wedyzm

naj­star­sza re­li­gia in­dyj­ska opar­ta na We­dach - świę­tych księ­gach


SJP.pl

We­dyzm, re­li­gia we­dyj­ska – naj­star­sza względ­nie poz­na­na re­li­gia Indii, he­no­te­i­stycz­na, wy­wo­dzą­ca się praw­do­po­dob­nie z okre­su mię­dzy po­ło­wą dru­gie­go ty­siąc­le­cia p.n.e. a po­cząt­kiem pier­wsze­go p.n.e. Jej zręby uka­zu­ją tek­sty Wed, w szcze­gól­no­ści naj­star­sze zbio­ry – "san­hi­ty".

Wikipedia


według

sto­sow­nie, adek­wat­nie do cze­goś; za­leż­nie od cze­goś, w od­nie­sie­niu do cze­goś, na pod­sta­wie cze­goś; czy­imś zda­niem


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy, że coś od­by­wa się zgod­nie z jakąś in­struk­cją, pla­nem, po­le­ce­niem

 (1.2) …wy­ra­ża­ją­cy au­to­ra cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze po­stę­po­wa­ła we­dług wska­zań włas­nej in­tu­i­cji.

 (1.1) Ku­charz do­pra­wiał zupę za­wsze we­dług smaku.

 (1.2) We­dług mnie na­le­ża­ło po­stą­pić zu­peł­nie ina­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛdwuk, AS: vedu̯uk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgodnie z, wedle, podług

 (1.2) wedle, podług

Wiktionary


weeb

[czy­taj: łib] obraź­li­wie: osoba ma­ją­ca ob­se­sję na punk­cie Ja­po­nii i kul­tu­ry ja­poń­skiej


SJP.pl


weekend

[czy­taj: łi­kend] ko­niec ty­god­nia, głów­nie so­bo­ta i nie­dzie­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­bo­ta i nie­dzie­la, także pią­tek wie­czo­rem, dosł. ko­niec ty­god­nia;

Wiktionary

We­e­kend ( week „ty­dzień”, end „ko­niec”) – okres wolny od pracy i nauki trwa­ją­cy od piąt­ko­we­go po­po­łud­nia do nie­dzie­li włącz­nie.

Gdy bez­poś­red­nio przed piąt­kiem lub po nie­dzie­li przy­pa­da jeden lub wię­cej dni usta­wo­wo wol­nych na­zy­wa­ne jest to długi we­e­kend.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od po­nie­dział­ku myślę o we­e­ken­dzie.

 (1.1) W we­e­ken­dy cała Pol­ska wali do Bie­dron­ki, szcze­gól­nie jeśli to długi we­e­kend.

 (1.1) Ko­lej­ny we­e­kend ze sko­ka­mi w roli głów­nej już za nami.

 (1.1) Od­po­wie­dzią firmy była dar­mo­wa wy­sył­ka i we­e­kend me­ga­pro­mo­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. weekendowy

 przysł. weekendowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapiątek

Wiktionary


weekendować

[czy­taj: łi­ken­do­wać] spę­dzać ko­niec ty­god­nia na wy­po­czyn­ku, wy­jeż­dżać gdzieś na we­e­kend


SJP.pl


weekendowicz

[czy­taj: łi­ken­do­wicz] osoba, która przy­je­cha­ła gdzieś na we­e­kend; we­e­ken­do­wiec


SJP.pl


weekendowiczka

[czy­taj: łi­ken­do­wicz­ka] ko­bie­ta, która przy­je­cha­ła gdzieś na we­e­kend


SJP.pl


weekendowiec

[czy­taj: łi­ken­do­wiec] osoba, która przy­je­cha­ła gdzieś na we­e­kend; we­e­ken­do­wicz


SJP.pl


weekendowo

przy­słó­wek

 (1.1) jak w we­e­kend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 15 sierp­nia au­to­bu­sy będą jeź­dzić we­e­ken­do­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weekend m.

Wiktionary


weekendowy

[czy­taj: łi­ken­do­wy]
1. przez­na­czo­ny na we­e­kend
2. trwa­ją­cy w cza­sie we­e­ken­du


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy we­e­ken­du, od­by­wa­ją­cy się w we­e­kend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem lu­dzie je­szcze przy­jeż­dża­ją, ale jest ich znacz­nie mniej. Poza tym, więk­szość to tu­ry­ści we­e­ken­do­wi — mówi męż­czyz­na hand­lu­ją­cy pa­miąt­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weekend m.

Wiktionary


weekendzik

[czy­taj: łi­ken­dzik] zdrob­nie­nie od: we­e­kend


SJP.pl


wega

naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Lutni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) astr. naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Lutni; jedna z naj­ja­śniej­szych gwiazd na nie­bie;

Wiktionary

Wega ("Alfa Lyrae", "α Lyr") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Lutni, piąta co do jas­no­ści gwia­zda noc­ne­go nieba. Ob­ser­wo­wa­na wiel­kość gwia­zdo­wa: +0,03m. Od­le­gła od Słoń­ca o 25 lat świetl­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛɡa, AS: vega

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) α Lyrae

Wiktionary


weganin

męż­czyz­na nie­spo­ży­wa­ją­cy żad­nych pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go (w tym rów­nież miodu, jaj oraz mleka i jego przet­wo­rów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek prze­strze­ga­ją­cy zasad we­ga­niz­mu, nie­je­dzą­cy żad­nych po­kar­mów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trik Ba­bo­u­mian, naj­sil­niej­szy we­ga­nin na świe­cie (…) udo­wad­nia, że można być we­ga­ni­nem i strong­ma­nem jed­no­cze­śnie.

 (1.1) (…) we­ga­nie i we­ge­ta­ria­nie rza­dziej cho­ru­ją na raka, udar mózgu i cho­ro­by serca (które wciąż po­zo­sta­ją za­bój­cą numer jeden w Sta­nach Zjed­no­czo­nych).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãɲĩn, AS: vegãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganizm m.

:: fż. weganka ż.

 przym. wegański, wege

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślinożerca, fitofag

Wiktionary


weganina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spoż. we­gań­ski za­mien­nik mięsa

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. od we­ga­nin

Wiktionary


weganizacja

usu­wa­nie z prze­pi­sów ku­li­nar­nych, menu itp. wszyst­kich skład­ni­ków po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go


SJP.pl


weganizm

ści­sła forma we­ge­ta­ria­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) styl życia dą­żą­cy do mi­ni­ma­li­za­cji wy­ko­rzy­sty­wa­nia zwie­rząt w ce­lach kon­sump­cyj­nych, tj. wy­klu­cza­ją­cy je­dze­nie mięsa i po­kar­mów za­wie­ra­ją­cych skład­ni­ki po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go (na­biał, jajka, że­la­ty­nę) i odrzu­ca­ją­cy pro­duk­ty wyt­wo­rzo­ne z uży­ciem zwie­rząt (np. futro, skó­rza­ną odzież, kos­me­ty­ki te­sto­wa­ne na zwie­rzę­tach);

Wiktionary

We­ga­nizm – styl życia, któ­re­go jedną z cech jest sto­so­wa­nie diety we­gań­skiej, czyli re­zy­gna­cja ze spo­ży­wa­nia pro­duk­tów zwie­rzę­cych.

We­ga­nie re­zy­gnu­ją ze spo­ży­wa­nia nie tylko mięsa, ale także in­nych pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go, któ­rych wyt­wa­rza­nie wiąże się z ek­splo­a­ta­cją zwie­rząt, ta­kich jak na­biał, jajka oraz miód.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­ga­nizm pro­po­nu­je po­sta­wę etycz­ną po­le­ga­ją­cą na odrzu­ce­niu wszel­kich dóbr i ko­rzy­ści mo­gą­cych mieć źró­dło w cier­pie­niu zwie­rząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãɲism̥, AS: vegãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganin m., weganka ż.

 przym. wegański

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary


weganizować

spo­rzą­dzać we­gań­ską wer­sję po­tra­wy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwe­ga­ni­zo­wać)

 (1.1) kulin. spoż. opra­co­wy­wać we­gań­ską wer­sję po­tra­wy tra­dy­cyj­nie za­wie­ra­ją­cej skład­ni­ki po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go

 (1.2) zmie­niać cha­rak­ter miej­sca, im­pre­zy, grupy na we­gań­ski

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny we­ga­ni­zo­wać się

 (2.1) stop­nio­wo sta­wać się we­ga­ni­nem lub we­gan­ką

 (2.2) stop­nio­wo zmie­niać swój cha­rak­ter na we­gań­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­wor­ki to jedna z trud­niej­szych re­cep­tur w na­szej tra­dy­cyj­nej cu­kier­ni, jakie przysz­ło mi we­ga­ni­zo­wać – wyz­na­je Woj­ciech Sta­ro­wicz, szef Cu­kier­ni Sta­ro­wicz. Ale udało się!

 (1.2) Na­praw­dę, nie sta­raj­cie się na siłę we­ga­ni­zo­wać całej ro­dzi­ny. Może to za­o­strzyć tylko kon­flikt mię­dzy Wami […]

 (2.2) Coraz bar­dziej we­ga­ni­zo­wać bę­dzie się też ofer­ta re­sta­u­ra­cji, do­pa­so­wu­ją­cych ofer­tę do zmian w po­trze­bach klien­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: vegãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zweganizować dk.

 rzecz. weganizacja ż., weganizm mrz., weganin mos., weganka ż., weganizowanie n., zweganizowanie n.

 przym. wegański

Wiktionary


weganka

ko­bie­ta prak­ty­ku­ją­ca we­ga­nizm, tzn. nie­je­dzą­ca mięsa ani żad­nych pro­duk­tów odz­wie­rzę­cych (jajek, na­bia­łu, miodu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­strze­ga­ją­ca zasad we­ga­niz­mu, bę­dą­ca na die­cie we­gań­skiej, nie je­dzą­ca po­kar­mów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest we­gan­ką i tego nie zmie­ni. Gdy do­sia­da konia nie używa bata i za­kła­da najm­niej­sze i naj­ła­god­niej za­koń­czo­ne ostro­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãnka, AS: vegãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganin m., weganizm m.

 przym. wegański

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary


wegański

przy­miot­nik od: we­ga­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z we­ga­niz­mem, do­ty­czą­cy we­ga­niz­mu

 (1.2) kulin. bez mięsa, ryb i in­nych pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go (tj. na­bia­łu, tłu­szczów zwie­rzę­cych, jajek, owo­ców morza, miodu)

 (1.3) rzad. stwo­rzo­ny bez uży­cia pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go, także. nie­te­sto­wa­ny na zwie­rzę­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo wielu przed­sięw­zięć, re­ży­ser­ka, blo­ger­ka i nie­za­leż­na per­ku­sist­ka roc­ko­wa Eleni Vla­chos jest jed­no­o­so­bo­wym tor­na­dem we­gań­skie­go ak­ty­wiz­mu.

 (1.3) Na szczę­ście ist­nie­je taki por­tal jak Bar­ni­vo­re, gdzie mo­że­my zna­leźć wszel­kie in­for­ma­cje o tym, czy dany al­ko­hol jest we­gań­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãj̃sʲci, AS: vegãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganizm m., weganin m., weganka ż., wegańskość ż.

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) roślinny

Wiktionary


wegańsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób we­gań­ski, zgod­ny z we­ga­niz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od sied­miu lat odży­wiam się we­gań­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãj̃skɔ, AS: vegãĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganizm m., weganin m., weganka ż., wegańskość ż.

 przym. wegański

Wiktionary


wegańskość

→ we­gań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest we­gań­skie; cecha tych, któ­rzy są we­gań­scy

Wiktionary

Patrz:

wegański

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãj̃skɔɕt͡ɕ, AS: vegãĩ ̯skość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wegański

 przysł. wegańsko

Wiktionary


wege

skró­to­wo: we­ge­ta­riań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. we­ge­ta­riań­ski, także. we­gań­ski

w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym, ro­dzaj męski i żeń­ski

 (2.1) pot. we­ge­ta­ria­nin, we­ge­ta­rian­ka, także. we­ga­nin, we­gan­ka

 (2.2) pot. do­peł­nie­nie mięsa

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Udało mi się już za­chę­cić do bycia wege dwie ko­le­żan­ki i mam za­miar dalej za­chę­cać ludzi do tego zdro­we­go stylu życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛɡɛ, AS: vege

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganin mos.

Wiktionary


wegeburger

kot­let we­ge­ta­riań­ski, np. z bu­ra­ków, kaszy ja­gla­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. we­gań­ski lub we­ge­ta­riań­ski kot­let przy­go­to­wa­ny np. z cie­cie­rzy­cy, kaszy ja­gla­nej, fa­so­li, so­cze­wi­cy itd.

 (1.2) kulin. we­gań­ski lub we­ge­ta­riań­ski od­po­wied­nik ham­bur­ge­ra, za­wie­ra­ją­cy kot­let po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go w miej­sce kot­le­ta mięs­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­ge­bur­ge­ry z kaszy ja­gla­nej i bu­ra­ków wysz­ły na­praw­dę prze­pysz­ne, po­le­cam!.

Wiktionary


wegedeser

deser we­ge­ta­riań­ski


SJP.pl


wegedieta

dieta we­ge­ta­riań­ska


SJP.pl


wegeta

mie­szan­ka przy­praw i su­szo­nych wa­rzyw uży­wa­na do zup, dań mięs­nych, wa­rzyw­nych, du­szo­nych i gril­lo­wa­nych; ve­ge­ta


SJP.pl


wegetacja

1. pro­ce­sy ży­cio­we ro­ślin, ich wzrost, roz­wój
2. ogół pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych or­ga­niz­mu
3. puste, bier­ne, bez­ce­lo­we, po­zba­wio­ne per­spek­tyw życie czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ce­sy wzro­stu i roz­wo­ju za­cho­dzą­ce jed­no­cze­śnie lub od­dziel­nie w or­ga­niz­mie ro­śli­ny

 (1.2) przen. życie czło­wie­ka bez aspi­ra­cji i per­spek­tyw roz­wo­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruch obie­go­wy Ziemi przy sta­łym na­chy­le­niu osi obro­tu spra­wia, że wa­run­ki oś­wiet­le­nia Ziemi zmie­nia­ją się w ryt­mie rocz­nym, co po­cią­ga za sobą zmia­ny kli­ma­tycz­ne oraz wpły­wa na we­ge­ta­cję ro­ślin i tryb życia zwie­rząt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetatywność ż., wegetowanie ż.

 czas. wegetować ndk.

 przym. wegetacyjny, wegetatywny

 przysł. wegetatywnie

Wiktionary


wegetacyjny

do­ty­czą­cy we­ge­ta­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z we­ge­ta­cją, od­no­szą­cy się do we­ge­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­czą­tek okre­su we­ge­ta­cyj­ne­go przyj­mu­je się też zak­wi­ta­nie le­szczy­ny, ka­czeń­ca, pod­bia­łu, a za ko­niec – opa­da­nie liści kasz­ta­now­ca i brzo­zy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetacja ż., wegetatywność ż., wegetowanie ż.

 czas. wegetować ndk.

 przym. wegetatywny

 przysł. wegetatywnie

Wiktionary


wegetarianin

czło­wiek wy­łą­cza­ją­cy z diety mięso, ryby i wszyst­kie albo tylko niek­tó­re pro­duk­ty po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który nie je mięsa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób coś bez­mięs­ne­go, bo Anka i Tomek są we­ge­ta­ria­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn, AS: vegetarʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m., wegetarianista m.

:: fż. wegetarianka

 przym. wegetariański

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarosz; przest. wegetarianista

Wiktionary


wegetarianista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. we­ge­ta­ria­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianin m., wegetarianka ż., wegetarianizm m.

 przym. wegetariański

Wiktionary


wegetarianizm

odży­wia­nie się wy­łącz­nie po­kar­mem ro­ślin­nym i na­bia­łem; nie­je­dze­nie mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób odży­wia­nia się cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­łą­cze­niem z po­sił­ków pro­duk­tów mięs­nych;

Wiktionary

 "Zo­bacz też: We­ge­ta­ria­nizm na świe­cie i Kuch­nia we­ge­ta­riań­ska."

We­ge­ta­ria­nizm, daw­niej jar­stwo – świa­do­me i ce­lo­we wy­łą­cza­nie z diety mięsa, w tym ryb, owo­ców morza i owa­dów. Wiąże się rów­nież z uni­ka­niem in­nych pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go, w szcze­gól­no­ści po­cho­dzą­cych z uboju, ta­kich jak sma­lec lub że­la­ty­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia na­u­kow­ców z uni­wer­sy­te­tu w So­ut­hamp­ton wy­ka­za­ły, że in­te­li­gent­niej­sze dzie­ci czę­ściej de­cy­du­ją się na we­ge­ta­ria­nizm w wieku do­ro­słym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥, AS: vegetarʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianin m., wegetarianista m., wegetarianka ż.

 przym. wegetariański

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary


wegetarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę wy­łą­cza­ją­cą mięso, ryby i wszyst­kie lub tylko niek­tó­re pro­duk­ty po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: we­ge­ta­ria­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób coś bez­mięs­ne­go, bo Anka jest we­ge­ta­rian­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjãnka, AS: vegetarʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m.

:: fm. wegetarianin m., wegetarianista m.

 przym. wegetariański

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaroszka

Wiktionary


wegetariański

→ we­ge­ta­ria­nizm, → we­ge­ta­ria­nin; jar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. o je­dze­niu: po­zba­wio­ny mięsa

 (1.2) kulin. o je­dze­niu: po­zba­wio­ny mięsa i niek­tó­rych albo wszyst­kich pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go

 (1.3) zwią­za­ny z we­ge­ta­ria­niz­mem, do­ty­czą­cy we­ge­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza re­sta­u­ra­cja spe­cja­li­zu­je się w da­niach we­ge­ta­riań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci, AS: vegetarʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m., wegetarianin m., wegetarianista m., wegetarianka ż., wegetariańskość ż.

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jarski, bezmięsny, postny

Wiktionary


wegetariańsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób we­ge­ta­riań­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anio­ły sto­łu­ją się je­dy­nie dla to­wa­rzy­stwa i tylko we­ge­ta­riań­sko. Anio­ły są in­te­lek­tu­a­li­sta­mi.

 (1.1) Każ­de­go dnia pro­wa­dził za­wo­do­wą ko­re­spon­den­cję, jeź­dził na ro­we­rze, jadł we­ge­ta­riań­sko i ćwi­czył na hant­lach. Wie­czo­ra­mi czy­tał książ­ki, gry­wał w war­ca­by i tonął w sto­sach krzy­żó­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m., wegetarianin m., wegetarianka ż.

 przym. wegetariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarsko

Wiktionary


wegetariańskość

→ we­ge­ta­riań­ski


SJP.pl

Patrz:

wegetariański

wegetatywność

rozm­na­ża­nie bezpł­cio­we, przez po­dział, pącz­ko­wa­nie, ce­bu­le, kłą­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest we­ge­ta­tyw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wegetatywny, wegetacyjny

 przysł. wegetatywnie

 rzecz. wegetacja ż.

Wiktionary


wegetatywny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pod­sta­wo­wy­mi pro­ce­sa­mi fiz­jo­lo­gicz­ny­mi or­ga­niz­mu

 (1.2) zwią­za­ny z bezpł­cio­wym rozm­na­ża­niem się or­ga­niz­mów ży­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtaˈtɨvnɨ, AS: vegetatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetacja ż., wegetatywność ż., wegetowanie ż.

 czas. wegetować

 przym. wegetacyjny

 przysł. wegetatywnie

Wiktionary


wegetować

1. u ro­ślin: roz­wi­jać się, ros­nąć
2. pro­wa­dzić puste, bez­ce­lo­we, po­zba­wio­ne per­spek­tyw życie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­we­ge­to­wać)

 (1.1) fizj. wieść życie ogra­ni­czo­ne do pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych

 (1.2) bot. roz­wi­jać się jako ro­śli­na

 (1.3) przen. ledwo by­to­wać, bez per­spek­ty­wy lep­szej przysz­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojna zo­sta­wi­ła go bez dachu nad głową i bez żyw­no­ści; teraz we­ge­tu­je dzię­ki za­po­mo­gom.

 (1.1) Drze­wa li­ścia­ste je­sie­nią tracą li­ście, a całą zimę we­ge­tu­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetacja ż., wegetowanie n.

 przym. wegetacyjny, wegetatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rosnąć, rozwijać się

Wiktionary


wegnać

go­niąc kogoś lub coś, głów­nie zwie­rzę­ta, wpę­dzić je do środ­ka cze­goś (np. owce do za­gro­dy); wgo­nić


SJP.pl


wegner

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kai We­gner – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Ro­bert M. We­gner – pol­ski pi­sarz fan­ta­sy
  • Dawid We­gner – pol­ski oszczep­nik

Wikipedia


wehikularny

język we­hi­ku­lar­ny - język na­tu­ral­ny uży­wa­ny pod­czas po­dró­ży i w kon­tak­tach hand­lo­wych na ob­sza­rach o dużej róż­no­rod­no­ści ję­zy­ko­wej


SJP.pl


wehikulik

zdrob­nie­nie od: we­hi­kuł


SJP.pl


wehikuł

1. nie­ty­po­wy, dzi­wacz­ny, sta­ro­mod­ny po­jazd;
2. w po­wie­ściach lub fil­mach fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wych: urzą­dze­nie prze­no­szą­ce ludzi w przesz­łość lub przysz­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­ty­po­wy po­jazd

 (1.2) no­śnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­lą­do­wa­li­śmy nad ranem i dość fan­ta­stycz­nym we­hi­ku­łem uda­li­śmy się do «al­ber­go» „Pa­ra­di­so", po­ło­żo­ne­go na samym cyplu sor­ren­tyń­skie­go pół­wy­spu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈxʲikuw, AS: veχʹikuu̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojazd

Wiktionary


wehrmacht

nie­miec­kie woj­sko okre­su III Rze­szy (1935-1945); wer­macht


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w la­tach 1935-1946 ca­łość wojsk III Rze­szy, wraz z ma­ry­nar­ką i lot­nict­wem, z wy­łą­cze­niem jed­nak jed­no­stek Waf­fen-SS;

Wiktionary

Wehr­macht (z niem. „siła zbroj­na”) – ca­łość sił zbroj­nych III Rze­szy, ut­wo­rzo­na 16 marca 1935 roku, usta­wą o po­wszech­nym obo­wiąz­ku służ­by woj­sko­wej, która sta­no­wi­ła jed­no­stron­ne zer­wa­nie kla­u­zul mi­li­tar­nych trak­ta­tu wer­sal­skie­go (1919).

Wehr­macht zo­stał ut­wo­rzo­ny w miej­sce za­wo­do­wej Re­ichs­weh­ry i obej­mo­wał trzy ro­dza­je sił zbroj­nych: "Heer" (woj­ska lą­do­we), "Kriegs­ma­ri­ne" (ma­ry­nar­ka wo­jen­na) i "Luft­waf­fe" (lot­nict­wo), z któ­rych każdy po­sia­dał włas­ny sztab ge­ne­ral­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wehrmachtowiec mos., wermachtowiec mos.

 przym. wehrmachtowski, wermachtowski

Wiktionary


wehrmachtowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz Wer­mach­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vermaχtovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec

 przym. wermachtowski, wehrmachtowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wermachtowiec

Wiktionary


wehrmachtowski

→ Wehr­macht [czy­taj: wer­mach­tow­ski]; wer­mach­tow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Wehr­macht, wehr­mach­to­wiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔfsʲci, AS: vermaχtofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec, wehrmachtowiec

 przym. wermachtowski

Wiktionary


weigel

[czy­taj: waj­gel] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­drik We­i­gel – nie­miec­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Ge­or­ge We­i­gel – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • He­le­ne We­i­gel – au­striac­ka ak­tor­ka
  • Jakub We­i­gel – pol­ski wo­ka­li­sta i gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor i autor tek­stów
  • Ka­sper We­i­gel – pol­ski ge­o­de­ta
  • (9315) We­i­gel – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


weil

[czy­taj: wejl] naz­wi­sko, m.in. André Weil (1906-1998) - ma­te­ma­tyk fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Weil – nie­miec­ki le­karz
  • André Weil – fran­cu­ski ma­te­ma­tyk
  • An­drew Weil – ame­ry­kań­ski le­karz
  • Bruno Weil – nie­miec­ki dy­ry­gent
  • Felix Weil – fun­da­tor In­sty­tu­tu Badań Spo­łecz­nych we Frank­fur­cie nad Menem
  • Henri Weil – fran­cu­sko ży­dow­ski fi­lo­log
  • Jerzy Weil – uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Jiří Weil – cze­ski pi­sarz
  • Jo Weil – nie­miec­ki aktor
  • Liza Weil – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Si­mo­ne Weil – fran­cu­ska fi­lo­zof i my­śli­ciel­ka
  • Sta­ni­sław Weil – che­mik, far­ma­ko­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go

Wikipedia


weill

[czy­taj: wajl] naz­wi­sko, m.in. Kurt Weill (1900-1950) - kom­po­zy­tor nie­miec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kurt Weill – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Ra­y­mond Weill – fran­cu­ski egip­to­log
  • San­ford I. Weill – ame­ry­kań­ski ban­kier i fi­nan­si­sta
  • Weil

Wikipedia


weimar

[czy­taj: waj­mar] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia;

Wiktionary

We­i­mar – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, jedno z eu­ro­pej­skich cen­trów kul­tu­ral­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. weimarczyk mos., weimarka ż.

 przym. weimarski

Wiktionary


weimarczyk

[czy­taj: waj­mar­czyk] miesz­ka­niec We­i­ma­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec We­i­ma­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Weimar mrz.

:: fż. weimarka ż.

 przym. weimarski

Wiktionary


weimarka

[czy­taj: waj­mar­czyk] miesz­kan­ka We­i­ma­ru (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka We­i­ma­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Weimar mrz.

:: fm. weimarczyk mos.

 przym. weimarski

Wiktionary


weimarski

[czy­taj: waj­mar­ski] przy­miot­nik od: We­i­mar (mia­sto w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z We­i­ma­rem, do­ty­czą­cy We­i­ma­ru, po­cho­dzą­cy z We­i­ma­ru (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Weimar mrz., weimarczyk mos., weimarka ż.

Wiktionary


weinbrand

[czy­taj: wajn­brand] nie­miec­ka od­mia­na bran­dy; wi­niak


SJP.pl


weiner

[czy­taj: waj­ner] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­i­ner – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Po­in­sett
  • Adam We­i­ner
  • Aurel We­i­ner, rum.: Aurel Va­i­ner
  • Béla We­i­ner
  • Georg We­i­ner
  • Ja­nu­a­ry We­i­ner
  • Leó We­i­ner
  • Mi­cha­el We­i­ner
  • Waj­ner

Wikipedia


weinert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­i­nert – mia­sto w USA
  • An­to­ni We­i­nert
  • Astrud We­i­nert
  • Erich We­i­nert
  • Susan We­i­nert
  • Alek­san­der Wej­nert

Wikipedia


weinsberg

[czy­taj: wajns­berg] naz­wi­sko


SJP.pl

We­ins­berg ("MAF:",) – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Stutt­gart, w re­gio­nie He­il­bronn-Fran­ken, w po­wie­cie He­il­bronn, sie­dzi­ba związ­ku gmin Raum We­ins­berg. Leży nad rzeką Sulm, ok. 5 km na wschód od He­il­bronn, przy au­to­stra­dach A81, A6, dro­dze kra­jo­wej B39 i linii ko­le­jo­wej Cra­ils­he­im–Bruch­sal.

Wikipedia


weinstein

[czy­taj: wajnsz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­in­ste­in – naz­wi­sko
  • Bob We­in­ste­in
  • Da­niel We­in­ste­in
  • Har­vey We­in­ste­in
  • Garri Ka­spa­row (Garri We­in­ste­in)
  • Ra­y­mond We­in­ste­in
  • Włó­kno Sem­mes-We­in­ste­in
  • The We­in­ste­in Com­pa­ny

Wikipedia


weir

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Weir – szkoc­ki ród
  • Weir – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Weir – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Choc­taw
  • Weir – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Wil­liam­son
  • David Weir – szkoc­ki pił­karz
  • Ju­dith Weir – bry­tyj­ska kom­po­zy­tor­ka
  • Peter Weir – re­ży­ser
  • Weir – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re (An­glia)

Wikipedia


weisberger

naz­wi­sko


SJP.pl


weiss

naz­wi­sko, m.in.: Woj­ciech Weiss (1875-1950), ma­larz, gra­fik i ry­sow­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Weiss – rzeka we Fran­cji
  • Mount Weiss – góra w Ka­na­dzie
  • Frie­drich Wil­helm Weiss – bo­ta­nik
  • Idan Weiss – nie­miec­ki aktor fil­mo­wy
  • Iza­do­ra Weiss – pol­ska cho­re­o­graf­ka i tan­cer­ka
  • Ja­nusz Weiss – pol­ski dzien­ni­karz, ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, pre­zen­ter ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Marek Weiss – pol­ski re­ży­ser ope­ro­wy i pi­sarz
  • Sze­wach Weiss – iz­ra­el­ski po­li­to­log, po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Wie­sław Weiss – pol­ski dzien­ni­karz mu­zycz­ny i pi­sarz
  • Woj­ciech Weiss – pol­ski ma­larz, rek­tor ASP w Kra­ko­wie
  • Zyg­munt Weiss – pol­ski lek­ko­at­le­ta i dzien­ni­karz spor­to­wy
  • Weiss – pałac

Wikipedia


weizsaecker

[czy­taj: WAJC-zeker] naz­wi­sko


SJP.pl


wejchert

naz­wi­sko


SJP.pl


wejdźżeż

cza­sow­nik "wejdź" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-żeż"


SJP.pl


weje

sta­ro­żyt­ne mia­sto etru­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto etru­skie, prze­ciw­nik Rzymu, zdo­by­te przez niego w 396 roku p.n.e.;

Wiktionary

Weje ( Veii, Veio) – jedno z 12 po­tęż­nych miast-państw etru­skich. Le­ża­ło ok. 20 km na pół­noc od Rzymu.

Swoją świet­ność prze­ży­ło w VIII–VI wie­kach p.n.e. W V wieku p.n.e. ist­nia­ła tam szko­ła rzeź­biar­ska. Jej głów­nym przed­sta­wi­cie­lem był rzeź­biarz Wulka.

Przez długi czas Weje to­czy­ło wojny z Rzy­mem. Osta­tecz­nie prze­gra­ło je w 396 p.n.e. i zo­sta­ło zbu­rzo­ne przez dyk­ta­to­ra Marka Fu­riu­sza Ka­mil­lu­sa. Za­po­cząt­ko­wa­ło to ek­span­sję rzym­ską na te­re­ny Etru­rii, zaś Weje stop­nio­wo się wy­lud­nia­ło.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wejski

Wiktionary


wejher

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wejherowo n.

 przym. wejherowski

Wiktionary


wejherowianin

miesz­ka­niec Wej­he­ro­wa


SJP.pl


wejherowianka

miesz­kan­ka Wej­he­ro­wa


SJP.pl


wejherowo

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Wej­he­ro­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

(do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Wejrowò, Ne­u­stadt in Westpreußen) – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go i Pra­do­li­ny Redy-Łeby, nad rzeką Redą. Sta­no­wi ele­ment Ma­łe­go Trój­mia­sta Ka­szub­skie­go, jest rów­nież czę­ścią aglo­me­ra­cji trój­miej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwa bi­le­ty do Wej­he­ro­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛjxɛˈrɔvɔ, AS: vei ̯χerovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wejher mrz., Wejherowianin mos., Wejherowianka ż.

 przym. wejherowski

Wiktionary


wejherowski

przy­miot­nik od: Wej­he­ro­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wej­he­ro­wa, zwią­za­ny z Wej­he­ro­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wejher mrz., Wejherowo n., Wejherowianin m., Wejherowianka ż.

Wiktionary


wejman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Wej­man – po­stać fik­cyj­na z filmu De­ter­mi­na­tor
  • Hen­ryk Wej­man (ur. 17 grud­nia 1959 w Choszcz­nie) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, te­o­log, prof. dr. hab.
  • Mie­czy­sław Wej­man (ur. w 1912 w Brdo­wie – zm. w Kra­ko­wie w 1997) – pol­ski gra­fik i ma­larz.

Wikipedia


wejmutka

ga­tu­nek sosny pół­noc­no­a­me­ry­kań­skiej


SJP.pl


wejner

naz­wi­sko


SJP.pl


wejrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoj­rze­nie wgłąb cze­goś

 (1.2) do­kład­ne za­poz­na­nie się z czymś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wejrzeć dk.

Wiktionary


wejrzeć

cza­sow­nik

 (1.1) przest. spoj­rzeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejrzenie n.

Wiktionary


wejsuny

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wej­su­ny ( We­is­suh­nen) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida, nad je­zio­ra­mi Wej­su­nek i War­noł­ty.

Wikipedia


wejście

1. idąc, do­stać się do­kądś; wkro­czyć;
2. wspiąć się na coś, wzbić się;
3. za­głę­bić się w coś, wcis­nąć się;
4. zba­dać, za­in­te­re­so­wać się czymś; wni­knąć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, przez które można gdzieś wejść, wkro­czyć

 (1.2) czyn­ność wcho­dze­nia, przej­ścia do ja­kie­goś miej­sca

 (1.3) po­ja­wie­nie się

 (1.4) czyn­ność po­ja­wie­nia się

 (1.5) gwara ra­dio­wa czas, kiedy sły­szy­my pro­wa­dzą­ce­go au­dy­cję

 (1.6) pot. przen. do­stęp do in­trat­nych zna­jo­mo­ści

 (1.7) rel. czyn­ność roz­po­czy­na­ją­ca Mszę Świę­tą; przej­ście ka­pła­na z za­kry­stii do oł­ta­rza

 (1.8) in­form. dane po­da­wa­ne do sy­ste­mu

 (1.9) elek­tron. gnia­zdo (w urzą­dze­niu), do któ­re­go wkła­da się wtycz­kę prze­wo­du po­da­ją­ce­go sy­gnał lub ener­gię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem trze­ci sze­reg — bud zie­lo­nych, czer­wo­nych i żół­tych, gdzie przy wej­ściu ja­śnia­ły pot­wor­ne ma­lo­wi­dła, a na dachu uka­zy­wa­li się ja­skra­wo odzia­ni pa­ja­ce, albo ol­brzy­mie lalki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛjɕt͡ɕɛ, AS: vei ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejściówka ż., wchodzący m., wchodzenie n.

 czas. wchodzić ndk., wejść dk.

 przym. wejściowy

Wiktionary


wejście-wyjście

w in­for­ma­ty­ce:
1. ze­spół urzą­dzeń sprzę­to­wych i ope­ra­cji pro­gra­mo­wych do kon­tak­tu pro­ce­su ze świa­tem zew­nętrz­nym; input-out­put, I/O;
2. urzą­dze­nie wej­ścia-wyj­ścia - urzą­dze­nie zew­nętrz­ne do ko­mu­ni­ka­cji kom­pu­te­ra z oto­cze­niem, np. kla­wia­tu­ra, mysz, mo­ni­tor


SJP.pl


wejściowy

→ wej­ście


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od wej­ście

Wiktionary

Patrz:

wejście

Wymowa:

IPA: vɛjɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vei ̯śćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejście n., wchodzenie n., wejściówka ż.

 czas. wejść, wchodzić

Wiktionary


wejściówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bilet upo­waż­nia­ją­cy do wej­ścia bez re­zer­wa­cji miej­sca sie­dzą­ce­go

 (1.2) środ. bilet umoż­li­wia­ją­cy wej­ście na przed­sta­wie­nie w te­a­trze z moż­li­wo­ścią za­ję­cia wol­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Udało mi się zdo­być wej­ściów­kę na mszę z pa­pie­żem w Kra­ko­wie.

 (1.2) Mama ko­le­gi za­łat­wi­ła nam wej­ściów­ki na „Za­kon­ni­cę w prze­bra­niu” na 20.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejście mrz., wchodzenie n.

 czas. wchodzić ndk., wejść dk.

 przym. wejściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyjściówka

Wiktionary


wejściówkowy

→ wej­ściów­ka


SJP.pl

Patrz:

wejściówka

wejść

1. idąc, do­stać się do­kądś; wkro­czyć;
2. wspiąć się na coś, wzbić się;
3. za­głę­bić się w coś, wcis­nąć się;
4. zba­dać, za­in­te­re­so­wać się czymś; wni­knąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|wcho­dzić.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lm. od: wej­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do li­tew­skie­go par­la­men­tu wesz­ło czte­rech Po­la­ków. Dwóch z AWPL, dwóch z list par­tii li­tew­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛjɕt͡ɕ, AS: vei ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejście n., wejściówka ż., wchód m., wchodzenie n.

 czas. wchodzić ndk.

 przym. wejściowy, wchodowy, wchodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wnijść, wniść

Wiktionary


wek

szkla­ny słoik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia przet­wo­rów spo­żyw­czych; weck


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słoik z po­kryw­ką ze szkła, szczel­nie za­my­ka­ny za po­mo­cą gu­mo­wej uszczel­ki i me­ta­lo­we­go za­ci­sku, przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia przet­wo­rów

 (1.2) spoż. przet­wo­rzo­na żyw­ność sta­no­wią­ca za­war­tość weka (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: weka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weki nie na­da­ją się do pa­ste­ry­za­cji na sucho (w pie­kar­ni­ku), bo pod wpły­wem su­che­go po­wie­trza o wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze roz­pa­da­ją się gumki uszczel­nia­ją­ce.

 (1.2) Lato i je­sień to naj­lep­sza pora na ro­bie­nie weków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wekowanie n.

 czas. wekować ndk., zawekować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słoik Wecka, rzad. weck

 (1.2) rzad. weck

Wiktionary


weka

1. re­gio­nal­nie: bułka pa­ry­ska (fran­cu­ska);
2. ga­tu­nek nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny chru­ście­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. spoż. długa bułka pszen­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • weka (Gal­li­ral­lus au­stra­lis) – ptak z ro­dzi­ny chru­ście­lo­wa­tych
  • weka – bułka pa­ry­ska
  • Weka – Wa­i­ka­to En­vi­ron­ment for Know­led­ge Ana­ly­sis – opro­gra­mo­wa­nie do ana­li­zy da­nych i ek­splo­ra­cji wie­dzy

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bułka wrocławska, warszawa|bułka paryska., łódź|angielka., reg. pozn. kawiorek, kawiorka, reg. śl. francuz, białystok|baton., reg. sztangiel, reg. sztangielka, reg. sztangielek

Wiktionary


wekiera

ro­dzaj oku­tej ma­czu­gi z gło­wi­cą me­ta­lo­wą


SJP.pl

We­kie­ra – broń obu­cho­wa miaż­dżą­ca bę­dą­ca od­mia­ną ma­czu­gi na drew­nia­nym lub me­ta­lo­wym sty­li­sku z me­ta­lo­wą gło­wi­cą na­bi­ja­ną ostry­mi kol­ca­mi.

W Pol­sce ro­dzaj we­kie­ry na­zy­wa­ny był po­pu­lar­nie: na­sie­ka, na­siek, na­sie­ka­niec, sie­ka­niec, sie­kan­ka. Zyg­munt Glo­ger w "En­cy­klo­pe­dii sta­ro­pol­skiej" tak o niej pisał:

Wikipedia


weklice

We­kli­ce (niem. "Wöklitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie El­bląg. Leży na po­łud­nio­wym skra­ju Wy­so­czyz­ny El­blą­skiej. Przez We­kli­ce prze­pły­wa Ko­wa­lew­ka. W po­bli­żu znaj­du­ją się ważne sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne.

Wikipedia


wekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|we­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li po świę­tach zo­sta­nie ci tro­chę niez­je­dzo­nej żyw­no­ści, we­ko­wa­nie to świet­ny spo­sób, żeby uni­knąć jej zmar­no­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wek mrz.

 czas. wekować ndk., zawekować dk.

Wiktionary


wekowany

kon­ser­wo­wać pro­duk­ty żyw­no­ścio­we, go­tu­jąc je w we­kach (sło­i­kach) za­nu­rzo­nych w wo­dzie; wec­ko­wać


SJP.pl


wekować

kon­ser­wo­wać pro­duk­ty żyw­no­ścio­we, go­tu­jąc je w we­kach (sło­i­kach) za­nu­rzo­nych w wo­dzie; wec­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­we­ko­wać)

 (1.1) kulin. kon­ser­wo­wać żyw­ność po­przez go­to­wa­nie jej w sło­i­kach wsta­wio­nych do wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej we­ku­je się przet­wo­ry z wa­rzyw i owo­ców, ale można też w ten spo­sób za­kon­ser­wo­wać np. zupę, któ­rej ugo­to­wa­li­śmy za dużo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wek mrz., wekowanie n.

 czas. zawekować dk.

Wiktionary


wekowy

przy­miot­nik od: wek, np. słoik we­ko­wy


SJP.pl


weksel

do­ku­ment, w któ­rym dłuż­nik zo­bo­wią­zu­je się zwró­cić wie­rzy­cie­lo­wi okre­ślo­ną sumę pie­nię­dzy w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. praw. do­ku­ment, w któ­rym dłuż­nik zo­bo­wią­zu­je się zwró­cić wie­rzy­cie­lo­wi okre­ślo­ną sumę pie­nię­dzy w okre­ślo­nym cza­sie;

 (1.2) zob. weks­le.

Wiktionary

Wek­sel (z niem. "Wech­sel" ‘zmia­na’) – pa­pier war­to­ścio­wy o okre­ślo­nej przez prawo weks­lo­we for­mie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się tym, że zło­że­nie na nim pod­pi­su sta­no­wi pod­sta­wę i przy­czy­nę zo­bo­wią­za­nia weks­lo­we­go pod­pi­su­ją­ce­go, nie­za­bez­pie­cza­ją­ce­go żad­ne­go ro­szcze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛksɛl, AS: veksel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksle nmos.

 przym. wekslowy

Wiktionary


wekslarka

1. w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­mia­ną róż­nych monet, a także in­ny­mi ope­ra­cja­mi fi­nan­so­wy­mi;
2. urzą­dze­nie do au­to­ma­tycz­nej zmia­ny płyt z na­gra­nia­mi


SJP.pl


wekslarz

1. w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce: osoba zaj­mu­ją­ca się wy­mia­ną róż­nych monet, a także in­ny­mi ope­ra­cja­mi fi­nan­so­wy­mi;
2. po­tocz­nie: osoba zmie­nia­ją­ca temat, by móc pot­wier­dzić za­ło­żo­ne przez sie­bie tezy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ekon. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­mia­ną pie­nię­dzy, udzie­la­niem po­ży­czek, hand­lem pa­pie­ra­mi war­to­ścio­wy­mi, a także in­ny­mi ope­ra­cja­mi fi­nan­so­wy­mi;

Wiktionary

Weks­larz – w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce osoba zaj­mu­ją­ca się wy­mia­ną pie­nię­dzy pod­czas ów­czes­nych wiel­kich wy­da­rzeń hand­lo­wych, ja­ki­mi były jar­mar­ki.

W związ­ku z dużą róż­no­rod­no­ścią monet bę­dą­cych w obie­gu, utra­pie­niem ku­pu­ją­cych, jak i sprze­da­ją­cych był obrót pie­nięż­ny pod­czas do­ko­ny­wa­nia tran­sak­cji.

Wikipedia


weksle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. an­dro­pa­u­za

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|wek­sel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksel m.

 przym. wekslowy

Wiktionary


wekslować

1. kie­ro­wać po­ciąg, lo­ko­mo­ty­wę itp. na od­po­wied­ni tor, prze­sta­wia­jąc zwrot­ni­cę;
2. o po­cią­gu, lo­ko­mo­ty­wie: wjeż­dżać z jed­ne­go toru na drugi


SJP.pl


wekslowy

przy­miot­nik od: wek­sel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z weks­la­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie gminy do­sta­ły ma­te­ria­ły ro­bo­cze zwią­za­ne z po­rę­cze­niem weks­lo­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛksˈlɔvɨ, AS: vekslovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksel m., weksle nmos.

Wiktionary


weksylolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wek­sy­lo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wek­sy­lo­lo­gii, czyli nauki o fla­gach, sztan­da­rach i cho­rąg­wiach

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta wek­sy­lo­log (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksylologia ż.

 przym. weksylologiczny

Wiktionary


weksylologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) he­rald. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem flag, sztan­da­rów i cho­rąg­wi;

Wiktionary

Wek­sy­lo­lo­gia (z ve­xil­lum „sztan­dar, cho­rą­giew”) – dy­scy­pli­na po­moc­ni­cza hi­sto­rii. Zaj­mu­je się cho­rąg­wia­mi jako rze­czy­wi­sty­mi i sym­bo­licz­ny­mi zna­ka­mi woj­sko­wy­mi, pań­stwo­wy­mi, te­ry­to­rial­ny­mi, or­ga­ni­za­cji i grup spo­łecz­nych czy wyz­na­nio­wych.

Wek­sy­lo­lo­gia jest dy­scy­pli­ną sto­sun­ko­wo młodą, która nie wy­o­dręb­ni­ła się je­szcze w sa­mo­dziel­ną naukę hi­sto­rycz­ną. Wciąż po­zo­sta­je w sil­nym związ­ku me­to­do­lo­gicz­nym z he­ral­dy­ką, z któ­rej się wy­wo­dzi i razem z którą tra­dy­cyj­nie jest oma­wia­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wek­sy­lo­lo­gia jest moją pasją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja, AS: veksyloloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksylolog m.

 przym. weksylologiczny

Wiktionary


weksylologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wek­sy­lo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksylologia ż., weksylolog m.

 przysł. weksylologicznie

Wiktionary


wektor

obiekt w ma­te­ma­ty­ce bę­dą­cy wiel­ko­ścią okre­ślo­ną przez war­tość licz­bo­wą, zwrot i kie­ru­nek, przed­sta­wia­ną ge­o­me­trycz­nie w po­sta­ci od­cin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fiz. obiekt bę­dą­cy wiel­ko­ścią okre­ślo­ną przez war­tość licz­bo­wą (moduł), zwrot i kie­ru­nek, ale bez punk­tu za­cze­pie­nia;

 (1.2) geom. fiz. para punk­tów, przed­sta­wia­na ge­o­me­trycz­nie w po­sta­ci od­cin­ka ze strzał­ką;

 (1.3) mat. w szer­szym zna­cze­niu: ele­ment prze­strze­ni li­nio­wej, czyli obiekt, który może być ska­lo­wa­ny i do­da­wa­ny;

 (1.4) in­form. ta­bli­ca jed­no­wy­mia­ro­wa;

 (1.5) biol. or­ga­nizm lub czą­stecz­ka zdol­na do prze­nie­sie­nia frag­men­tu DNA do ko­mór­ki bior­cy;

 (1.6) med. wet. or­ga­nizm prze­no­szą­cy pa­so­ży­ta lub drob­no­u­strój za­kaź­ny;

 (1.7) in­form. spo­sób, w jaki można za­in­fe­ko­wać urzą­dze­nie

Wiktionary

Wek­tor – obiekt ma­te­ma­tycz­ny opi­sy­wa­ny za po­mo­cą wiel­ko­ści: "mo­du­łu" (na­zy­wa­ne­go też – zda­niem niek­tó­rych nie­po­praw­nie – "dłu­go­ścią" lub "war­to­ścią"), "kie­run­ku" wraz ze "zwro­tem" (okre­śla­ją­cym orien­ta­cję wzdłuż da­ne­go kie­run­ku); istot­ny prze­de wszyst­kim w ma­te­ma­ty­ce ele­men­tar­nej, in­ży­nie­rii i fi­zy­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wek­tor jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem ten­so­ra.

 (1.2) Zwróć­cie uwagę na prze­ciw­staw­ne wek­to­ry ruchu w do­li­nie i na grzbie­cie fali.

 (1.3) Ten­sor jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem wek­to­ra.

 (1.7) Ten wek­tor ataku jest w za­sa­dzie ty­po­wym pro­ble­mem każ­dej sieci i sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛktɔr, AS: vektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wektoryzowanie n., pseudowektor mrz., czterowektor mrz.

 przym. wektorowy

 przysł. wektorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wektor swobodny

 (1.2) wektor zaczepiony

 (1.5) wektor genetyczny, wektor DNA

 (1.7) wektor ataku

Wiktionary


wektorować

kon­wer­to­wać gra­fi­kę ra­stro­wą na wek­to­ro­wą


SJP.pl


wektorowy

przy­miot­nik od: wek­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. fiz. ma­ją­cy oprócz war­to­ści licz­bo­wej kie­ru­nek i zwrot

 (1.2) mat. skła­da­ją­cy się z wek­to­rów, uwz­ględ­nia­ją­cy włas­no­ści wek­to­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siły są wiel­ko­ścia­mi wek­to­ro­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛktɔˈrɔvɨ, AS: vektorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wektor mrz., wektoryzowanie n.

Wiktionary


wektoryzacja

za­mia­na gra­fi­ki ra­stro­wej na wek­to­ro­wą; tra­so­wa­nie


SJP.pl

Wek­to­ry­za­cja (tra­so­wa­nie) – zmia­na gra­fi­ki ra­stro­wej na gra­fi­kę wek­to­ro­wą. W pro­ce­sie wek­to­ry­za­cji gra­fi­ka bę­dą­ca bit­ma­pą, siat­ką pik­se­li, zo­sta­je za­mie­nio­na na obiek­ty wek­to­ro­we (po­ko­lo­ro­wa­ne fi­gu­ry ge­o­me­trycz­ne). Pro­ce­sem od­wrot­nym do wek­to­ry­za­cji jest ra­ste­ry­za­cja.

Wikipedia


wektoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wek­to­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wektor m.

 czas. wektoryzować ndk.

 przym. wektorowy

Wiktionary


wektoryzować

zmie­niać gra­fi­kę ra­stro­wą na wek­to­ro­wą


SJP.pl


wektyzaur

ro­dzaj wczes­no­kre­do­we­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny igu­a­no­do­nów


SJP.pl


wel

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wel – rzeka, do­pływ Drwę­cy
  • Wel – potok, do­pływ Chró­ścin­ki
  • Wel – rzeka, do­pływ Pe­czo­ry, w ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim
  • Wel – rzeka, do­pływ Wagi, w Re­pu­bli­ce Komi

Wikipedia


wela

imię żeń­skie


SJP.pl


welamen

tkan­ka okry­wa­ją­ca ko­rze­nie niek­tó­rych tro­pi­kal­nych epi­fi­tów, zło­żo­na z obu­mar­łych ko­mó­rek o ce­lu­lo­zo­wych ścia­nach wzmoc­nio­nych zgru­bie­nia­mi, ma­ją­ca zdol­ność wy­chwy­ty­wa­nia i gro­ma­dze­nia wody z oto­cze­nia


SJP.pl

We­la­men, we­la­men ko­rze­nio­wy (łac. "ve­la­men" = "okry­cie, su­knia") – wie­lo­war­stwo­wa, gąb­cza­sta skór­ka two­rzo­na przez obu­mar­łe ko­mór­ki na ko­rze­niach po­wietrz­nych epi­fi­tów z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych i obraz­ko­wa­tych. Służy do gro­ma­dze­nia i wy­chwy­ty­wa­nia wody z at­mos­fe­ry oraz przyt­wier­dza­nia ro­ślin do nie­rów­no­ści pni.

Wikipedia


welarny

spół­gło­ska we­lar­na - tyl­no­ję­zy­ko­wa, np.: K, G, CH


SJP.pl


welaryzacja

w ję­zy­koz­naw­stwie: zmia­na brzmie­nia wy­ma­wia­nej spół­gło­ski na sku­tek wznie­sie­nia tyl­nej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu mięk­kie­mu


SJP.pl

We­la­ry­za­cja (od velum „pod­nie­bie­nie mięk­kie”) – pro­ces ko­ar­ty­ku­la­cyj­ny, po­le­ga­ją­cy na ut­wo­rze­niu pod­czas ar­ty­ku­la­cji dźwię­ku do­dat­ko­we­go zwę­ża­nia po­przez wznie­sie­nie tyłu ję­zy­ka w kie­run­ku pod­nie­bie­nia mięk­kie­go. Sto­pień tego wznie­sie­nia oraz jego kie­ru­nek (bar­dziej lub mniej tylny) mogą się wahać. Okre­śle­nie to sy­gna­li­zu­je rów­no­cze­śnie, że pod­sta­wo­we miej­sce ar­ty­ku­la­cji jest inne.

Wikipedia


welawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. hist. Zna­miensk (hi­sto­rycz­na a obec­nie wa­rian­to­wa nazwa mia­sta w Pru­sach);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. welawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Znamiensk

Wiktionary


welawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z We­la­wą, do­ty­czą­cy We­la­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Welawa ż.

Wiktionary


welbot

lekka i za­ra­zem szyb­ka łódź


SJP.pl

Wel­bot (także wel­bat, wal­bat) – łódź okrę­to­wa, wio­sło­wa lub wio­sło­wo-ża­glo­wa, zwrot­na, szyb­ka, wąska, o ostrym pro­fi­lu, wą­skim dzio­bie i wą­skiej bur­cie. Ter­min, dziś już hi­sto­rycz­ny, po­cho­dzi od an­giel­skiej nazwy "wha­le­bo­at" i oz­na­czał pier­wot­nie łódź uży­wa­ną przez wie­lo­ryb­ni­ków w cza­sie po­lo­wań, gdy trze­ba było szyb­ko prze­mie­rzać duże od­le­gło­ści aby do­paść wie­lo­ry­ba.

Wikipedia


welch

[czy­taj: łelsz] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ado­ni­jah Strong Welch (1821–1889) – ame­ry­kań­ski na­u­ko­wiec, rek­tor uni­wer­sy­te­tu w Iowa
  • Bob Welch (1945-2012) – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Brian Welch (ur. 1970) – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Brian Welch (ur. 1984) – ame­ry­kań­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Flo­ren­ce Welch (ur. 1986) – an­giel­ska wo­ka­list­ka
  • Jack Welch (1935–2020) – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca
  • Jo­seph Welch (1890–1960) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Mi­cha­el Alan Welch (ur. 1987) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Noah Welch (ur. 1982) – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta
  • Peter F. Welch (ur. 1947) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Ra­qu­el Welch (ur. 1940) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Re­gi­nald Co­ur­te­nay Welch (1851–1939) – an­giel­ski pił­karz

Wikipedia


wele

przy­i­mek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­ko, zic­nij­cie se wele ujka Zigi.

Wiktionary


welehrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. gmina w Cze­chach, we wschod­nich Mo­ra­wach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro po­je­dzie­my do We­leh­ra­du na wy­ciecz­kę z klubu se­nio­ra.

Wiktionary


weles

bó­stwo sło­wiań­skie, po­dziem­ny bóg magii, przy­się­gi, rze­mio­sła, sztu­ki, kup­ców oraz bo­gact­wa


SJP.pl

Weles, Wołos (w źró­dłach sta­ro­ru­skich: "Velesъ", "Volosъ bogъ") – bóg sło­wiań­ski.

Po­dziem­ny bóg magii, przy­siąg, sztu­ki, rze­mio­sła, kup­ców, a prze­de wszyst­kim bo­gact­wa. W tym ostat­nim wy­mia­rze przy­pi­su­je się We­le­so­wi opie­kę nad by­dłem, gdyż jego po­sia­da­nie było ów­cze­śnie mier­ni­kiem do­bro­by­tu.

Wikipedia


welfowie

nie­miec­ka dy­na­stia pa­nu­ją­ca od XI wieku w Ba­wa­rii i od XII wieku w Sak­so­nii


SJP.pl

Wel­fo­wie (ina­czej Gwel­fo­wie, D’Este) – dwie dy­na­stie pa­nu­ją­ce we Wło­szech i Niem­czech, ści­śle ze sobą spo­krew­nio­ne.

Pier­wsza po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go (Wel­fo­wie star­si) rzą­dzi­ła pod nazwą "Wel­fów" w kra­jach nie­miec­kich oraz w Bur­gun­dii. Wy­ga­sła w po­ło­wie XI wieku.

Wikipedia


weliger

sta­dium lar­wal­ne więk­szo­ści mię­cza­ków


SJP.pl

We­li­ger (łac. "ve­li­ger" – nio­są­cy ża­giel), że­gla­rek – plank­to­nicz­na larwa wielu mię­cza­ków, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się obec­no­ścią za­wiąz­ka nogi, głowy, pła­szcza, jamy pła­szczo­wej i roz­wi­ja­ją­ce­go się gru­czo­łu wyt­wa­rza­ją­ce­go musz­lę, oraz – w przed­gę­bo­wym od­cin­ku – opa­trzo­ne­go rzę­ska­mi wień­ca zwa­ne­go ża­giel­kiem ("wel­lum"), peł­nią­ce­go funk­cję na­rzą­du do pły­wa­nia.

Wikipedia


welin

1. wy­pra­wio­na skóra cie­lę­ca uży­wa­na daw­niej do pi­sa­nia;
2. cien­ki, gład­ki, bar­dzo do­brej ja­ko­ści pa­pier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­brej ja­ko­ści cien­ki per­ga­min z cie­lę­cej skóry;

 (1.2) drogi, mięk­ki, gład­ki i cien­ki pa­pier uży­wa­ny w XIX wieku do ko­re­spon­den­cji i ry­sun­ków

Wiktionary

Welin (z fr. "vélin", od łac. "vi­tel­lus" – cie­ląt­ko) – bar­dzo cien­ki per­ga­min z cie­lę­cej skóry, wy­so­kie­go ga­tun­ku. Także de­li­kat­na ko­ron­ka z Alençon.

W wieku XIX tak na­zy­wa­no drogi, bar­dzo mięk­ki, gład­ki i cien­ki pa­pier, uży­wa­ny prze­de wszyst­kim do ko­re­spon­den­cji i ry­sun­ków. Je­szcze w la­tach sześć­dzie­sią­tych XX wieku ko­per­ty i pa­pier li­sto­wy pocz­ty lot­ni­czej w kra­jach an­glo­sa­skich spo­rzą­dza­ne były z "vel­lum paper".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten ma­nu­skrypt zo­stał spi­sa­ny na we­li­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛlʲĩn, AS: velʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. welinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) papier welinowy

Wiktionary


welingrad

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

We­lin­grad (bułg. Велинград) – mia­sto w ob­wo­dzie Pa­zar­dżik, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Buł­ga­rii, w Ro­do­pach.

Pow­sta­łe w 1948 r. z po­łą­cze­nia wsi Ka­me­ni­ca, Ły­dże­ne i Cze­pin, otrzy­ma­ło nazwę na cześć uro­dzo­nej w Ka­me­ni­cy bo­jow­nicz­ki ko­mu­ni­stycz­ne­go an­ty­fa­szy­stow­skie­go ruchu oporu pod­czas II wojny świa­to­wej, Weli Pe­e­wej.

Wikipedia


welingradzki

przy­miot­nik od: We­lin­grad


SJP.pl


welington

[we­ling­ton] wy­so­ki but gu­mo­wy; wel­ling­ton


SJP.pl


welingtonia

dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; drze­wo ma­mu­to­we, drze­wo ma­mu­cie, ma­mu­to­wiec, sek­wo­ja­den­dron


SJP.pl


welinowy

przy­miot­nik od: welin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, po­dob­ny do we­li­nu lub zro­bio­ny bądź wy­dru­ko­wa­ny z niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­du­ża we­li­no­wa ksią­żecz­ka za­wie­ra­ła spis wszyst­kich po­dróż­nych we­dług al­fa­be­tu.

 (1.1) Teraz już za późno, żeby tę zwy­kłość uwz­nio­ślić i na pa­pier we­li­no­wy ka­li­gra­fią prze­nieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welin mrz.

Wiktionary


welita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w rzym­skim le­gio­nie re­pu­bli­kań­skim lek­koz­broj­ny żoł­nierz, pro­wa­dzą­cy dzia­ła­nia przed linią ma­ni­pu­łów;

Wiktionary


welland

[czy­taj: łe­lend]
1. mia­sto w Ka­na­dzie;
2. rzeka w Ka­na­dzie;
3. rzeka w An­glii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wel­land – miej­sco­wość w hrab­stwie Wor­ce­sters­hi­re (An­glia)
  • Wel­land – rzeka we wschod­niej An­glii
  • Wel­land – miej­sco­wość w Au­stra­lii Po­łud­nio­wej, pod Ade­la­i­de
  • Wel­land – rzeka w On­ta­rio, naz­wa­na od rzeki w An­glii
  • Kanał Wel­landz­ki – kanał wodny w On­ta­rio, naz­wa­ny od rzeki
  • Wel­land – mia­sto w On­ta­rio, naz­wa­ne od ka­na­łu i rzeki
  • Wel­land – taj­wań­ski pro­du­cent ak­ce­so­riów kom­pu­te­ro­wych (zwią­za­nych z prze­cho­wy­wa­niem da­nych)
  • Wel­land Me­di­cal – bry­tyj­ski pro­du­cent sprzę­tu sto­mij­ne­go

Wikipedia


wellandzki

[czy­taj: łe­landz­ki] przy­miot­nik od: Wel­land (mia­sto w Ka­na­dzie)


SJP.pl


wellbeing

[czy­taj: łelbi-ing] stan zdro­wia i po­czu­cie szczę­ścia


SJP.pl


wellbeingowo

→ well­be­in­go­wy


SJP.pl

Patrz:

wellbeingowy

wellbeingowy

→ well­be­ing [czy­taj: łelbi-in­go­wy]


SJP.pl


weller

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wel­ler – luk­sem­bur­ska nazwa miej­sco­wo­ści Vil­lers-la-Bonne-Eau
  • Wel­ler (ang. Wel­ler Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Henry
  • Wel­ler (ang. Wel­ler Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Rich­land
  • Weler

Wikipedia


welleryzm

chwyt pi­sar­ski po­le­ga­ją­cy na po­słu­gi­wa­niu się wy­my­ślo­ny­mi cy­ta­ta­mi, które przy­pi­su­je się zna­nym albo też wy­my­ślo­nym po­sta­ciom


SJP.pl

Wel­le­ryzm – chwyt pi­sar­ski po­le­ga­ją­cy na po­słu­gi­wa­niu się wy­my­ślo­ny­mi cy­ta­ta­mi, któ­rych au­tor­stwo fał­szy­wie przy­pi­su­je się zna­nym oso­bom, w celu osią­gnię­cia efek­tu hu­mo­ry­stycz­ne­go.

Wikipedia


welles

[czy­taj: łels] naz­wi­sko, m.in. Orson Wells (1815-1985) - ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl


wellington

[czy­taj: we­ling­ton] wy­so­ki but gu­mo­wy; we­ling­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Nowej Ze­lan­dii;

Wiktionary

Wel­ling­ton ( Te Whan­ga-nui-a-Tara) – sto­li­ca Nowej Ze­lan­dii, trze­cie pod wzglę­dem wiel­ko­ści i licz­by lud­no­ści mia­sto w tym pań­stwie (po Auc­kland i Christ­church), naj­gę­ściej za­lud­nio­na sto­li­ca w Oce­a­nii i naj­bar­dziej wy­su­nię­ta na po­łud­nie sto­li­ca na świe­cie. Znaj­du­je się na te­re­nie re­gio­nu Wel­ling­ton, na Wy­spie Pół­noc­nej, w po­bli­żu ge­o­gra­ficz­ne­go środ­ka Nowej Ze­lan­dii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wellingtończyk mos., wellingtonka ż.

 przym. wellingtoński

Wiktionary


wellingtonka

[czy­taj: łe­ling­ton­ka] miesz­kan­ka Wel­ling­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wel­ling­to­nu; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃ŋka, AS: u̯elʹĩŋktõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wellington mrz.

:: fm. wellingtończyk mos.

 przym. wellingtoński

Wiktionary


wellingtony

[czy­taj: we­ling­ton] wy­so­ki but gu­mo­wy; we­ling­ton


SJP.pl


wellingtończyk

[czy­taj: łe­ling­toń­czyk] miesz­ka­niec Wel­ling­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wel­ling­to­nu; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: u̯elʹĩŋktõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wellington mrz.

:: fż. wellingtonka ż.

 przym. wellingtoński

Wiktionary


wellingtoński

[czy­taj: łe­ling­toń­ski] przy­miot­nik od: Wel­ling­ton (sto­li­ca Nowej Ze­lan­dii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wel­ling­ton

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: u̯elʹĩŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wellingtończyk mos., wellingtonka ż., Wellington mrz.

Wiktionary


wellman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Well­man – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Well­man – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Terry

Wikipedia


wellness

[czy­taj: łel­nes]
1. za­bie­gi i za­ję­cia dą­żą­ce do moż­li­wie naj­dłuż­sze­go za­cho­wa­nia mło­do­ści, zdro­wia i do­bre­go sa­mo­po­czu­cia;
2. oś­ro­dek wy­po­czyn­ko­wy ofe­ru­ją­cy takie za­bie­gi i za­ję­cia


SJP.pl

Well­ness (tłum. po­myśl­ność) – okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce stan rów­no­wa­gi umy­słu, ciała i ducha czło­wie­ka, w któ­rych pa­nu­je uczu­cie ogól­ne­go do­bro­by­tu. Jest ono uży­wa­ne w kon­tek­ście me­dy­cy­ny al­ter­na­tyw­nej. Ter­min zo­stał ukuty w la­tach 50. XX wieku przez Hal­ber­ta L.

Wikipedia


wellnessowy

→ well­ness


SJP.pl

Patrz:

wellness

wells

[czy­taj: łels] naz­wi­sko, m.in. Her­bert Ge­or­ge Wells (1866-1946) - pi­sarz an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (1721) Wells – aste­ro­i­da
  • Wells – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie So­mer­set
  • Wells-next-the-Sea – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Nor­folk
  • The Wells – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Sur­rey
  • Wells – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie York
  • Wells – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fa­ri­ba­ult
  • Wells – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Wells – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Wells – mia­sto w sta­nie Ne­va­da, w hrab­stwie Elko
  • Wells – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Wells – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Mon­roe
  • Wells – miej­sco­wość w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Rut­land

Wikipedia


welociraptor

ro­dzaj di­no­za­u­rów z ro­dzi­ny dro­me­o­za­u­rów


SJP.pl

We­lo­ci­rap­tor ("Ve­lo­ci­rap­tor") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go te­ro­po­da z ro­dzi­ny dro­me­o­za­u­rów (Dro­ma­e­o­sa­u­ri­dae). "Ve­lo­ci­rap­tor" był dwu­noż­nym dra­pież­ni­kiem za­miesz­ku­ją­cym te­re­ny dzi­siej­szej Mon­go­lii pod ko­niec okre­su kredy 83 do 70 mi­lio­nów lat temu. Obec­nie wy­róż­nia­ne są tylko dwa ga­tun­ki na­le­żą­ce do tego ro­dza­ju – "Ve­lo­ci­rap­tor mon­go­lien­sis" i "V. os­mol­skae".

Wikipedia


welocyped

pier­wot­ny rower bez łań­cu­cha i ha­mul­ców, zwy­kle z bar­dzo dużym kołem przed­nim oraz z małym kołem tyl­nym, nie­kie­dy z dwoma ko­ła­mi tyl­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kolar. pier­wot­ny rower, który nie po­sia­da łań­cu­cha ani ha­mul­ców;

Wiktionary

We­lo­cy­ped (z vélocipède) – pier­wot­ny rower nie­po­sia­da­ją­cy łań­cu­cha ani ha­mul­ców, czę­sto z bar­dzo dużym kołem przed­nim oraz z małym kołem tyl­nym (bi­cykl), nie­kie­dy z dwoma ko­ła­mi tyl­ny­mi (tri­cykl), cza­sem z czte­re­ma ko­ła­mi (kwa­dry­cykl). Po­ja­zdy te naj­czę­ściej były na­pę­dza­ne pe­da­ła­mi osa­dzo­ny­mi na osi przed­nie­go koła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛlɔˈt͡sɨpɛt, AS: velocypet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welocypedysta m.

Wiktionary


welodrom

owal­ny tor drew­nia­ny lub be­to­no­wy o spe­cjal­nej kon­struk­cji, słu­żą­cy do roz­gry­wa­nia wy­ści­gów ko­lar­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. owal­ny tor do wy­ści­gów w ko­lar­stwie to­ro­wym

Wiktionary

We­lo­drom – spe­cja­li­stycz­ny obiekt spor­to­wy przez­na­czo­ny do roz­gry­wa­nia kon­ku­ren­cji ko­lar­stwa to­ro­we­go. Jego pod­sta­wo­wym ele­men­tem jest zam­knię­ty, pro­fi­lo­wa­ny (po­chy­lo­ny) tor o kształ­cie owalu (dwie pro­ste po­łą­czo­ne dwoma łu­ka­mi), uzu­peł­nia­ny o stre­fy bez­pie­czeń­stwa, in­fra­struk­tu­rę sę­dziow­ską i tech­nicz­ną oraz – zwy­kle – try­bu­ny dla wi­dzów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tor we­lo­dro­mu po­kry­to drew­nem sos­no­wym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyklodrom

Wiktionary


welodyna

człon ukła­du na­dąż­ne­go czę­stot­li­wo­ści w ra­dio­lo­ka­to­rze dop­ple­row­skim w po­sta­ci me­cha­nicz­ne­go ge­ne­ra­to­ra, który wyt­wa­rza na­pię­cie pro­por­cjo­nal­ne do czę­stot­li­wo­ści dop­ple­row­skiej


SJP.pl


weloergometr

przy­rząd w po­sta­ci zbli­żo­nej do ro­we­ru, słu­żą­cy do badań wy­sił­ku mię­śni


SJP.pl


welometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru pręd­ko­ści po­wie­trza, opar­ty na za­sa­dzie uzy­ski­wa­nia rów­no­wa­gi mię­dzy wolną czę­ścią prze­kro­ju a prze­sła­nia­ją­cą prze­krój ru­cho­mą za­staw­ką


SJP.pl


welomobil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) transp. trzy lub czte­ro­ko­ło­wy rower ro­zbu­do­wa­ny o opły­wo­wą ka­bi­nę, nie­kie­dy wspo­ma­ga­ny sil­ni­kiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rower kabinowy

Wiktionary


welomotor

rower z do­czep­nym sil­ni­kiem


SJP.pl


welon

ka­wa­łek ma­te­ria­łu przy­pi­na­ny do ka­pe­lu­sza lub upi­na­ny na gło­wie, naj­czę­ściej przez­ro­czy­sty, bę­dą­cy ele­men­tem stro­ju ślub­ne­go, ża­łob­ne­go; no­szo­ny też przez za­kon­ni­ce i du­chow­nych niek­tó­rych wyz­nań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przez­ro­czy­sty ma­te­riał upi­na­ny na gło­wie i sta­no­wią­cy część ubio­ru (m.in. stro­ju panny mło­dej, za­kon­nic lub niek­tó­rych du­chow­nych)

 (1.2) rel. zdo­bio­na tka­ni­na uży­wa­na pod­czas li­tur­gii jako wierzch­nia szata do bło­go­sła­wień­stwa

 (1.3) rel. na­kry­cie di­sko­sa i kie­li­cha w cza­sie pro­sko­mi­dii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. rybka ak­wa­rio­wa, od­mia­na ka­ra­sia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • welon – ele­ment ubio­ru ko­bie­ce­go, udra­po­wa­na tka­ni­na za­kry­wa­ją­ca włosy oraz nie­kie­dy twarz
  • welon kie­li­cho­wy – w li­tur­gii ka­to­lic­kiej i pra­wo­sław­nej ma­te­riał słu­żą­cy do przy­kry­wa­nia kie­li­cha
  • welon – od­mia­na zło­tej rybki
  • welon – po­dłuż­na kon­struk­cja z ma­te­ria­łu nie­or­ga­nicz­ne­go, np. włó­kna szkla­ne­go, wy­ko­rzy­sty­wa­na w kon­ser­wa­cji ma­lo­wi­deł jako wzmoc­nie­nie war­stwy tynku, na któ­rej ma­lo­wi­dło zo­sta­ło pier­wot­nie wy­ko­na­ne
  • Ma­lo­wa­ny welon – ekra­ni­za­cja po­wie­ści Wil­lia­ma So­mer­se­ta
  • Biały welon – te­le­no­we­la mek­sy­kań­sa z 2003
  • tu­wal­nia – w li­tur­gii ka­to­lic­kiej tka­ni­na no­szo­na na ra­mio­nach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛlɔ̃n, AS: velõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welonik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) welonka

Wiktionary


welonik

zdrob­nie­nie od: welon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od welon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welon m.

Wiktionary


welonka

po­tocz­nie: welon (ryba ak­wa­rio­wa)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • we­lon­ka – po­tocz­nie jedna z od­mian zło­tych rybek
  • we­lon­ka – ro­dzaj po­ro­stów

Wikipedia


weloterm

przy­rząd słu­żą­cy do jed­no­czes­ne­go mie­rze­nia pręd­ko­ści i ci­śnie­nia po­wie­trza


SJP.pl


welski

→ Wel


SJP.pl

Patrz:

Wel

welsumer

ho­len­der­ska rasa kur


SJP.pl


welt

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Welt – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Nord­fries­land, w Niem­czech
  • Welt – ze­spół mu­zycz­ny
  • Weld
  • Hotel Welt w Ka­to­wi­cach
  • Die Welt
  • Meine Welt
  • Moryc Welt

Wikipedia


weltschmerz

weltsz­merc; de­pre­sja, uczu­cie przy­gnę­bie­nia spo­wo­do­wa­ne prze­my­śle­nia­mi na temat nie­do­sko­na­ło­ści świa­ta; chan­dra, splin


SJP.pl

Weltsch­merz (niem. "ból świa­ta, ból ist­nie­nia") – głę­bo­kie po­czu­cie bez­sen­su życia, jego bez­ce­lo­wo­ści, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się me­lan­cho­lią czy wręcz de­pre­syj­nym smut­kiem, ze­spół na­stro­jów i emo­cji typu: de­pre­sja, apa­tia wy­ni­ka­ją­cych z myśli o nie­do­sko­na­ło­ści świa­ta, a wła­ści­wie ze zde­rze­nia chęci dzia­ła­nia i nie­moż­no­ści jego re­a­li­za­cji oraz dy­so­nan­su po­mię­dzy wraż­li­wo­ścią bo­ha­te­ra a jego oto­cze­niem; ro­man­tycz­ny, sen­ty­men­tal­ny pe­sy­mizm.

Wikipedia


weltszmerc

de­pre­sja, uczu­cie przy­gnę­bie­nia spo­wo­do­wa­ne prze­my­śle­nia­mi na temat nie­do­sko­na­ło­ści świa­ta; chan­dra, splin; Weltsch­merz


SJP.pl


welur

1. wy­pra­wia­na skóra skóra ja­gnię­ca, cie­lę­ca, ba­ra­nia, świń­ska lub kozia o ak­sa­mit­nej po­wierzch­ni;
2. ma­te­riał po­dob­ny do ak­sa­mi­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. tka­ni­na os­no­wo­wa z krót­kim wło­sem two­rzą­cym okry­wę ru­no­wą, ro­dzaj plu­szu

 (1.2) rzem. spe­cjal­nie wy­pra­wia­na skóra cie­lę­ca, ja­gnię­ca, świń­ska lub kozia o ak­sa­mit­nej po­wierzch­ni, uży­wa­na do pro­duk­cji cho­le­wek, odzie­ży i ga­lan­te­rii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Welur – mia­sto w In­diach
  • welur – ro­dzaj tka­ni­ny, od­mia­na ak­sa­mi­tu lub fla­u­szu
  • welur – ro­dzaj wy­pra­wio­nej skóry z mięk­ką okry­wą, po­dob­nej do zam­szu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛlur, AS: velur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. welurowy

Wiktionary


weluropodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści we­lu­ru; przy­po­mi­na­ją­cy welur


SJP.pl


welurowy

przy­miot­nik od: welur


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzem. włók. wy­ko­na­ny z we­lu­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welur mrz.

Wiktionary


welury

1. wy­pra­wia­na skóra skóra ja­gnię­ca, cie­lę­ca, ba­ra­nia, świń­ska lub kozia o ak­sa­mit­nej po­wierzch­ni;
2. ma­te­riał po­dob­ny do ak­sa­mi­tu


SJP.pl


welutyna

dawny puder z biz­mu­tu lub mąki ry­żo­wej


SJP.pl


welwet

tka­ni­na z grupy tka­nin z okry­wą włó­kien­ną


SJP.pl

Wel­wet – tka­ni­na z grupy tka­nin z okry­wą włó­kien­ną (ru­no­wych). Jest to ro­dzaj plu­szu, w któ­rym okry­wa włó­kien­na ut­wo­rzo­na jest z roz­cię­tych dłu­gich prze­plo­tów do­dat­ko­we­go wątku ru­no­we­go. Wel­wet to nazwa hand­lo­wa plu­szu wąt­ko­we­go.

Tka­ni­na wy­ko­ny­wa­na jest z os­no­wy i dwóch wąt­ków.

Wikipedia


welwetina

wel­wet o drob­niut­kich prąż­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj wel­we­tu o drob­niut­kich prąż­kach

Wiktionary


welweton

tka­ni­na ba­weł­nia­na, po­dob­na do wel­we­tu od­por­na na mię­cie, jed­no­barw­na, o splo­cie atła­so­wym


SJP.pl


welwetowy

przy­miot­nik od: wel­wet


SJP.pl


welwiczia

ro­śli­na z klasy gnio­tow­ców; wel­wicz­ja


SJP.pl


welwicziowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy gnio­to­wych; wel­wicz­jo­wiec


SJP.pl


welwiczja

ro­śli­na z klasy gnio­tow­ców; wel­wi­czia


SJP.pl


welwiczjowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu gnio­tow­ców


SJP.pl


welwiczjowce

rząd ro­ślin z klasy gnio­to­wych; Wel­wits­chia­les


SJP.pl


welwiczjowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy gnio­to­wych; wel­wi­czio­wiec


SJP.pl


wembley

[czy­taj: łem­blej] dziel­ni­ca Lon­dy­nu oraz sta­dion w tym mie­ście


SJP.pl

Wem­bley (wym.) – pół­noc­no-za­chod­nie przed­mie­ście Lon­dy­nu, znaj­du­ją­ce się w Lon­don Bo­ro­ugh of Brent. Po­ło­żo­ne jest 13 ki­lo­me­trów od Cha­ring Cross.

W gra­ni­cach Wem­bley znaj­du­je się an­giel­ski sta­dion na­ro­do­wy Wem­bley.

Wikipedia


wen

wy­krzy­knik

 (1.1) stpol. precz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wena

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃n, AS: vẽn

Wiktionary


wena

1. łat­wość two­rze­nia; natch­nie­nie; zapał twór­czy;
2. daw­niej: szczę­ście (w grze)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zapał twór­czy, natch­nie­nie, zdol­ność, łat­wość two­rze­nia

 (1.2) daw. szczę­ście sprzy­ja­ją­ce komuś, zwła­szcza w grze

 (1.3) daw. anat. żyła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młody poeta miał nie­wąt­pli­wie trud­no­ści z two­rze­niem i, jak wy­ni­ka z li­stów, wena na­cho­dzi­ła go tylko w nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃na, AS: vẽna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natchnienie, inspiracja, muza

Wiktionary


wenancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

We­nan­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "ve­nans" – "po­lu­ją­cy". Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia We­nan­cjusz i We­nan­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wenanty mos.

Wiktionary


wenancjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

We­nan­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "ve­nans" – "po­lu­ją­cy". Jego formą obocz­ną jest We­nan­ty.

We­nan­cjusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 kwiet­nia, 18 maja, 5 sierp­nia, 13 paź­dzier­ni­ka i 14 grud­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wenanty mos.

Wiktionary


wenancjuszostwo

We­nan­cjusz z mał­żon­ką; We­nan­cju­szo­wie


SJP.pl


wenancjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


wenancjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do We­nan­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wenanty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

We­nan­ty – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "ve­nans" – „po­lu­ją­cy”. Jego formą obocz­ną jest We­nan­cjusz.

We­nan­ty imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 kwiet­nia, 5 sierp­nia, 13 paź­dzier­ni­ka i 14 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U wuja We­nan­te­go dzie­ci będą się miały do­brze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenancja ż., Wenancjusz m.

 przym. Wenantowy

Wiktionary


wencel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Wen­cel – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa, ka­ba­re­to­wa i te­le­wi­zyj­na, sce­na­rzyst­ka
  • Ja­ni­na Wen­cel – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Józef Wen­cel − pol­ski woj­sko­wy
  • Woj­ciech Wen­cel − pol­ski poeta, fe­lie­to­ni­sta, ese­i­sta i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Lu­cjan Da­niel Wen­cel – pol­ski przed­się­bior­ca od­po­wie­dzial­ny za m.in. spro­wa­dza­nie kom­pu­te­rów Atari

Wikipedia


wencki

naz­wi­sko


SJP.pl


wenclewski

naz­wi­sko


SJP.pl


wenczou

[czy­taj: WENczoł] mia­sto w Chi­nach; Wenz­hou


SJP.pl


wenda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Paraná, Santa Cat­ha­ri­na. sklep

 (1.2) gw-pl|Paraná, Santa Cat­ha­ri­na. za­jazd

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Benny Wenda – pa­pu­a­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Ta­de­usz Wenda – pol­ski in­ży­nier, jeden z twór­ców portu w Gdyni
  • Ur­szu­la Anna Wenda – pol­ska le­kar­ka
  • Zyg­munt Wenda – pol­ski ofi­cer, po­li­tyk OZN
  • Wenda – bo­ha­ter­ka serii ksią­żek i kre­sków­ki Gdzie jest Wally?
  • Wenda (bud­dyzm) – forma dia­lo­gu w bud­dyz­mie zen

Wikipedia


wende

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Wende (1809–1891) – uczest­nik pow­sta­nia kra­kow­skie­go
  • Ed­ward Wende (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Franz Wende (1904–1968) – cze­cho­sło­wac­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Gott­fried Wende (1793–1886) – tkacz i fa­bry­kant z Kon­stan­ty­no­wa Łódz­kie­go
  • Jan Karol Wende (1910–1986) – pol­ski pi­sarz, pu­bli­cy­sta i kry­tyk li­te­rac­ki, dzia­łacz Stron­nict­wa De­mo­kra­tycz­ne­go
  • Jo­han­nes Wende (1873–1954) – nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • Phi­lipp Wende (ur. 1985) – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Zyg­fryd Wende (1903v1940) – pol­ski bok­ser i po­li­cjant

Wikipedia


wendelin

imię mę­skie


SJP.pl

Wen­de­lin, Wan­da­lin – imię mę­skie o nie­u­sta­lo­nym do końca po­cho­dze­niu, ale przyj­mu­je się, że sta­no­wi ono skró­co­ną formę imion ger­mań­skich dwucz­ło­no­wych, ta­kich jak "Wen­del­bert", "Wen­del­mar", "Wen­del­gart". Pier­wszy człon, "Wen­del-", naj­praw­do­po­dob­niej oz­na­czał „po­cho­dzą­cy z ple­mie­nia Wan­da­lów”. Św. Wen­de­lin był pa­ste­rzem i być może mni­chem, we­dług tra­dy­cji przy­by­łym z Ir­lan­dii.

Wikipedia


wendelinostwo

Wen­de­lin z mał­żon­ką; Wen­de­li­no­wie


SJP.pl


wendelinowie

Wen­de­lin z mał­żon­ką; Wen­de­li­no­stwo


SJP.pl


wendelinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wen­de­li­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wendeta

zwy­czaj wy­wie­ra­nia krwa­wej zem­sty na spraw­cy za­bój­stwa krew­ne­go (lub na kimś z jego rodu); ven­det­ta, wen­det­ta, wróż­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. za­sa­da prawa zwy­cza­jo­we­go, że prze­stęp­stwo do­ko­na­ne przez człon­ków jed­nej grupy na oso­bach z innej grupy tej samej spo­łecz­no­ści wy­ma­ga krwa­we­go od­we­tu na spraw­cy tego aktu lub na jego krew­nych, aby zma­zać hańbę

Wiktionary

Wen­de­ta, ven­det­ta, wróż­da – zem­sta jed­nej grupy na dru­giej za za­bój­stwo krew­ne­go. Rodzi to sto­su­nek spo­łecz­ny opar­ty na wza­jem­nej mor­der­czej wro­go­ści.

Słowo „wen­de­ta” ( ven­det­ta z vin­dic­ta) to ter­min okre­śla­ją­cy "krwa­wą zem­stę". Bar­dzo stary, ar­cha­icz­ny oby­czaj lu­do­wy, wy­wo­dzą­cy się z Sy­cy­lii i znany także na Kor­sy­ce, zo­stał za­a­dap­to­wa­ny przez śro­do­wi­sko wło­skich mafii czy syn­dy­ka­tów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wróżda, zemsta krwawa

Wiktionary


wendetarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. kra­marz hand­lu­ją­cy sta­ry­mi ru­pie­cia­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wendetarka ż.

Wiktionary


wendetta

zwy­czaj wy­wie­ra­nia krwa­wej zem­sty na spraw­cy za­bój­stwa krew­ne­go (lub na kimś z jego rodu); wen­de­ta, ven­det­ta, wróż­da


SJP.pl


wendeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wen­de­nem, do­ty­czą­cy Wen­de­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenden m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kieski

Wiktionary


wendigo

mi­tycz­ny ka­ni­bal­ski pot­wór lub zły duch z pół­noc­nych lasów Wy­brze­ża At­lan­ty­ku i Wiel­kich Je­zior na po­gra­ni­czu Ka­na­dy i Sta­nów Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Wen­di­go (rów­nież "Win­di­go", "Wi­ti­ko") – w wie­rze­niach ple­mion al­gon­kiń­skich (m.in. Odżib­we­jów, Kri, Mik­ma­ków) po­tęż­ny, zło­śli­wy duch leśny lub de­mo­nicz­na isto­ta, bę­dą­ca uo­so­bie­niem nie­na­sy­co­ne­go głodu, zimy, ego­iz­mu oraz tabu ka­ni­ba­liz­mu. W tra­dy­cyj­nych wie­rze­niach rdzen­nych miesz­kań­ców Ame­ry­ki Pół­noc­nej wen­di­go nie jest fi­zycz­ną kryp­ty­dą ani zwie­rzę­ciem, lecz sym­bo­lem du­cho­we­go i mo­ral­ne­go zep­su­cia.

Wikipedia


wendołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


weneci

sta­ro­żyt­ny lud; We­ne­to­wie


SJP.pl


wenecja

1. mia­sto we Wło­szech, nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, po­ło­żo­ne czę­ścio­wo na lą­dzie sta­łym, a czę­ścio­wo na ponad 100 wy­spach roz­dzie­lo­nych 150 ka­na­ła­mi;
2. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, wcze­śniej rów­nież pań­stwo;

 (1.2) przen. mia­sto o dużej licz­bie ka­na­łów i mo­stów

Wiktionary

We­ne­cja ( Ve­ne­zia [], Ve­ne­tia, Venéssia lub Venéxia, Ve­ne­dig) – mia­sto i gmina na pół­no­cy Włoch nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, sto­li­ca re­gio­nu We­ne­cja Eu­ga­nej­ska.

Lud­ność We­ne­cji w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych wy­no­si około 255 tys. osób, z czego więk­szość miesz­ka na lą­dzie sta­łym, a hi­sto­rycz­ne cen­trum za­miesz­ku­je nie­ca­łe 50 tys.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy uwa­ża­ją We­ne­cję za naj­pię­kniej­sze mia­sto świa­ta.

 (1.2) Sztok­holm i Sankt Pe­ters­burg są na­zy­wa­ne We­ne­cja­mi Pół­no­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡sʲja, AS: vẽnecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenecki mrz., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż.

 przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. miasto nad laguną

Wiktionary


wenecjanin

miesz­ka­niec We­ne­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec We­ne­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: vẽnecʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenecki mrz., Wenecja ż., wenecjanka ż., Wenecjanin m., Wenecjanka ż.

 przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary


wenecjanka

miesz­kan­ka We­ne­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka We­ne­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da­rem­nie jed­nak prze­mil­cza­ła zda­nia, które pod­szep­nę­ła we­ne­cjan­ce re­zy­gna­cja i fał­szy­wa duma, da­rem­nie, bo Ty­mo­te­usz od­na­lazł lukę w wy­wo­dzie, umiał do­po­wie­dzieć prze­mil­cza­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈt͡sʲjãnka, AS: vẽnecʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenecja ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż.

:: fm. wenecjanin mos.

 przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary


wenecjański

→ We­ne­cja; we­nec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. lub daw. we­nec­ki, zwią­za­ny z We­ne­cją, do­ty­czą­cy We­ne­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­roż kie­dyś okrut­nie nam było źle i cięż­ko, a mó­wi­li w dzień, że na­za­jutrz spot­ka­my się z we­ne­cjań­ską flotą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenecja ż., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż., wenecki mrz.

 przym. wenecki

Wiktionary


wenecki

przy­miot­nik od:
a) We­ne­cja (mia­sto we Wło­szech);
b) We­ne­cja Eu­ga­nej­ska (kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion au­to­no­micz­ny we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do We­ne­cji, zwią­za­ny z We­ne­cją, wy­wo­dzą­cy się z We­ne­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. ze­spół dia­lek­tów uży­wa­nych w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡sʲci, AS: vẽnecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenecja ż., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż., weneckość ż.

 przym. wenecjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wenecjański

 (2.1) wenecjański

Wiktionary


weneckojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem we­nec­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem we­nec­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku we­nec­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vẽneckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


weneckość

→ we­nec­ki


SJP.pl

Patrz:

wenecki

wened

czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go w okre­sie rzym­skim zie­mie nad Bał­ty­kiem


SJP.pl


weneda

Lilla We­ne­da, ty­tu­ło­wa bo­ha­ter­ka dzie­ła Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go


SJP.pl


wenedowie

sta­ro­żyt­ny lud; We­ne­dzi


SJP.pl

Nie mylić z: We­ne­to­wie.

We­ne­do­wie, We­ne­to­wie, We­ne­dzi ( Ve­ne­dae) – lud za­miesz­ku­ją­cy w okre­sie rzym­skim (I–IV wiek) zie­mie nad Wisłą i Bał­ty­kiem o spor­nej przy­na­leż­no­ści et­nicz­nej, naj­czę­ściej iden­ty­fi­ko­wa­ny ze Sło­wia­na­mi lub też trak­to­wa­ny jako odręb­ny lud in­do­e­u­ro­pej­ski.

Wikipedia


wenedycki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy we­ne­dy­ku, We­ne­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) jęz. sztucz­ny język skon­stru­o­wa­ny jako mowa ro­mań­ska na bazie pol­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś prze­a­na­li­zu­ję kilka tek­stów we­ne­dyc­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wened mos., Weneda ż., Wenedka ż., wenedyckość ż., wenedyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wenedyk

Wiktionary


wenedyjski

zwią­za­ny z We­ne­da­mi (We­ne­ta­mi), daw­nym ludem eu­ro­pej­skim; we­ne­tyj­ski


SJP.pl


wenedzi

sta­ro­żyt­ny lud; We­ne­do­wie


SJP.pl


wenedzki

przy­miot­nik od: We­ne­do­wie, We­ne­dzi (np. kul­tu­ra we­nedz­ka, język we­nedz­ki)


SJP.pl


wener

szwedz­kie je­zio­ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Szwe­cji;

Wiktionary

Wener ( Vänern) – je­zio­ro w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Szwe­cji, po­ło­żo­ne na gra­ni­cy pro­win­cji hi­sto­rycz­nych ("land­skap") Västergötland, Dals­land i Värmland. Naj­więk­sze pod wzglę­dem po­wierzch­ni (5650 km²) je­zio­ro tego kraju oraz Unii Eu­ro­pej­skiej i trze­cie w Eu­ro­pie po je­zio­rach Ła­do­ga i Onega w Rosji.

Wikipedia


wenera

bo­gi­ni mi­ło­ści w mi­to­lo­gii rzym­skiej; Wenus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. cho­ro­ba we­ne­rycz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­ne­ra (Wenus) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni pię­kna i mi­ło­ści
  • We­ne­ra – nazwa pro­gra­mu ba­da­nia pla­ne­ty Wenus przy po­mo­cy sond kos­micz­nych
  • we­ne­ro­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem cho­rób prze­no­szo­nych drogą płcio­wą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) pew­ni­kiem z tego Af­ga­ni­sta­nu jakąś we­ne­rę przy­ta­chał.

Wiktionary


weneracja

prze­sta­rza­łe: cześć, sza­cu­nek oka­zy­wa­ny komuś, po­wa­ża­nie


SJP.pl


wenerodermatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie we­ne­ro­lo­gii der­ma­to­lo­gicz­nej


SJP.pl


wenerofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed cho­ro­bą we­ne­rycz­ną


SJP.pl


wenerolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie we­ne­ro­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób we­ne­rycz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka we­ne­ro­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Der­ma­to­log naj­czę­ściej jest jed­no­cze­śnie we­ne­ro­lo­giem.

 (2.1) Beata chce zo­stać we­ne­ro­lo­giem.

 (2.1) Po po­wro­cie z de­le­ga­cji mu­sie­li­śmy wszy­scy udać się z wi­zy­tą do bar­dzo miłej pani we­ne­ro­log.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk, AS: vẽnerolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenerologia ż.

 przym. wenerologiczny

 przysł. wenerologicznie

Wiktionary


wenerologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób prze­no­szo­nych drogą płcio­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób prze­no­szo­nych drogą płcio­wą;

Wiktionary

We­ne­ro­lo­gia (łac. "Ve­ne­ris", "Venus" – rzym­ska bo­gi­ni mi­ło­ści i gr. "logos" – nauka, słowo) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób prze­no­szo­nych drogą płcio­wą (np. kiła, rze­żącz­ka, świerzb, AIDS). Jest zwią­za­na z der­ma­to­lo­gią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja, AS: vẽneroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenerolog m.

 przym. wenerologiczny

 przysł. wenerologicznie

Wiktionary


wenerologiczny

→ we­ne­ro­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z we­ne­ro­lo­gią, do­ty­czą­cy we­ne­ro­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

wenerologia

Powiązane:

 rzecz. wenerologia ż., wenerolog mos. / ż.

Wiktionary


wenerolożka

→ we­ne­ro­log


SJP.pl

Patrz:

wenerolog

wenerski

naz­wi­sko


SJP.pl


weneryczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na cho­ro­bę we­ne­rycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta chora na cho­ro­bę we­ne­rycz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. weneryczny

Wiktionary


weneryczny

do­ty­czą­cy za­kaź­nej cho­ro­by we­ne­rycz­nej, prze­no­szo­nej naj­czę­ściej drogą płcio­wą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. prze­no­szo­ny drogą płcio­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenera ż., weneryk m., weneryczka ż., Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

Wiktionary


weneryk

osoba cier­pią­ca na cho­ro­bę we­ne­rycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba chora na cho­ro­bę we­ne­rycz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. weneryczny

Wiktionary


wenesekcja

w me­dy­cy­nie wy­pre­pa­ro­wa­nie żyły, np. w celu za­ło­że­nia wkłu­cia cen­tral­ne­go


SJP.pl

We­ne­sek­cja – w me­dy­cy­nie jest to na­cię­cie żyły, np. w celu za­ło­że­nia wkłu­cia cen­tral­ne­go bądź wpro­wa­dze­nia elek­trod do żyl­ne­go ukła­du krwio­no­śne­go (na­ci­na­nie żyły od­pro­mie­nio­wej).

Wikipedia


wenetowie

sta­ro­żyt­ny lud; We­ne­ci


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­ne­to­wie – lud in­do­e­u­ro­pej­ski za­miesz­ku­ją­cy od IX wieku p.n.e. zie­mie pół­noc­nej Ita­lii. W III wieku p.n.e. uległ ro­ma­ni­za­cji.
  • We­ne­to­wie – lud cel­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy w sta­ro­żyt­no­ści Bre­ta­nię. W roku 56 p.n.e. pod­bi­ty przez Rzy­mian.
  • We­ne­to­wie lub We­ne­do­wie – lud za­miesz­ku­ją­cy w okre­sie rzym­skim (I–IV w. n.e.) zie­mie nad Bał­ty­kiem, ko­ja­rzo­ny ze Sło­wia­na­mi.

Wikipedia


wenetyjski

zwią­za­ny z We­ne­ta­mi (We­ne­da­mi), daw­nym ludem eu­ro­pej­skim; we­ne­dyj­ski


SJP.pl


wenezuela

pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Ca­ra­cas; Bo­li­wa­riań­ska Re­pu­bli­ka We­ne­zu­e­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Ca­ra­cas;

Wiktionary

We­ne­zu­e­la ( Ve­ne­zu­e­la,), ofi­cjal­nie Bo­li­wa­riań­ska Re­pu­bli­ka We­ne­zu­e­li (República Bo­li­va­ria­na de Ve­ne­zu­e­la) – pań­stwo związ­ko­we po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 916 445 km², a za­miesz­ka­ne jest przez 28 633 711 osób (2026).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skła­dzie et­nicz­nym We­ne­zu­e­li oprócz We­ne­zu­el­czy­ków wy­stę­pu­ją także Ko­lum­bij­czy­cy, In­dia­nie i inni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛla, AS: vẽnezuu̯ela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuelka ż., Wenezuelczyk m.

 przym. wenezuelski

Wiktionary


wenezuelczyk

oby­wa­tel We­ne­zu­e­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel lub miesz­ka­niec We­ne­zu­e­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skła­dzie et­nicz­nym We­ne­zu­e­li oprócz We­ne­zu­el­czy­ków wy­stę­pu­ją także Ko­lum­bij­czy­cy, In­dia­nie i inni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlt͡ʃɨk, AS: vẽnezuu̯elčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuela ż., wenezuelskość ż.

:: fż. Wenezuelka ż.

 przym. wenezuelski

Wiktionary


wenezuelka

oby­wa­tel­ka We­ne­zu­e­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka We­ne­zu­e­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlka, AS: vẽnezuu̯elka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuela ż.

:: fm. Wenezuelczyk m.

 przym. wenezuelski

Wiktionary


wenezuelski

zwią­za­ny z pań­stwem We­ne­zu­e­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do We­ne­zu­e­li lub We­ne­zu­el­czy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlsʲci, AS: vẽnezuu̯elsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuela ż., Wenezuelczyk mos., Wenezuelka ż.

Wiktionary


wenezuelskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co we­ne­zu­el­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuelczyk mos.

Wiktionary


wenflon

rurka wpro­wa­dza­na do żyły przy dłu­gotr­wa­łym po­da­wa­niu leków; ven­flon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. pot. rurka z two­rzy­wa sztucz­ne­go wpro­wa­dza­na igłą do żyły, po­sia­da­ją­ca przy­łą­cze na strzy­kaw­kę bądź kro­plów­kę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­ka­rzo­wi udało się za­ło­żyć męż­czyź­nie opa­tru­nek i wen­flon.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaniula dożylna

Wiktionary


wenge

1. cięż­kie i twar­de drew­no tro­pi­kal­ne o bar­dzo ciem­nym ko­lo­rze;
2. kolor tego drew­na


SJP.pl

Wenge (czyt.) – drew­no tro­pi­kal­ne o bar­dzo ciem­nym ko­lo­rze, cha­rak­te­ry­stycz­nej bu­do­wie oraz moc­nym de­se­niu przy­po­mi­na­ją­cym upie­rze­nie ku­ro­pat­wy. Drew­no wenge jest cięż­kie i twar­de, na­da­je się do kon­struk­cji po­dłóg i scho­dów. Ze wzglę­du na jego ory­gi­nal­ny wy­gląd czę­sto wcho­dzi­ło lub wy­pa­da­ło z mody. Od nazwy tego drew­na wy­wo­dzi się rów­nież nazwa ko­lo­ru - wenge.

Wikipedia


wengen

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Berno, w Al­pach Ber­neń­skich; znana miej­sco­wość tu­ry­stycz­na i al­pej­ski oś­ro­dek spor­tów zi­mo­wych;

Wiktionary

Wen­gen – miej­sco­wość w Szwaj­ca­rii w Al­pach Ber­neń­skich, leży na wy­so­ko­ści 1274 m n.p.m. i jest za­miesz­ka­na przez 1116 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2023), w se­zo­nie zi­mo­wym za­miesz­ku­je tu ponad 10 000 osób. Jest naj­więk­szym sku­pi­skiem lud­no­ści w do­li­nie La­u­ter­brun­nen­tal. Jest jedną z dzie­wię­ciu miej­sco­wo­ści w Szwaj­ca­rii, w któ­rych za­bro­nio­ny jest ruch po­ja­zdów me­cha­nicz­nych z sil­ni­kiem spa­li­no­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wen­gen na trud­nej tra­sie zja­zdo­wej Sta­ni­sław Ma­ru­sarz zwy­cię­żył, a drugi był Bro­nek Czech.

Wiktionary


wenlafaksyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek an­ty­de­pre­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek prze­ciw­de­pre­syj­ny i prze­ciw­lę­ko­wy z grupy in­hi­bi­to­rów wy­chwy­tu zwrot­ne­go no­ra­dre­na­li­ny i se­ro­to­ni­ny, wzór su­ma­rycz­ny: C17H27NO2

Wiktionary

Wen­la­fak­sy­na – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­de­pre­syj­ny z grupy in­hi­bi­to­rów wy­chwy­tu zwrot­ne­go no­ra­dre­na­li­ny i se­ro­to­ni­ny (SNRI). Sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń de­pre­syj­nych, ze­spo­łu lęku uo­gól­nio­ne­go, ze­spo­łu lęku na­pa­do­we­go oraz fobii spo­łecz­nej. Może być użyty w le­cze­niu przew­le­kłe­go bólu. Jest za­ży­wa­ny do­ust­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz ro­dzin­ny prze­pi­sał wen­la­fak­sy­nę na moje lęki.

Wiktionary


wenografia

ra­dio­lo­gicz­na me­to­da ba­da­nia żył z wpro­wa­dze­niem do żył środ­ków cie­niu­ją­cych


SJP.pl


wenszański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­wia­tem Wens­han

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenshan

Wiktionary


wenta

1. prze­sta­rza­le: kier­masz
2. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na w loży ma­soń­skiej, zło­żo­na z dwu­dzie­stu kar­bo­na­riu­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wenta – mia­sto na Lit­wie
  • Wenta (Win­da­wa) – rzeka na Li­ti­we i Łot­wie
  • Bog­dan Wenta (ur. 1961) – pol­ski tre­ner piłki ręcz­nej
  • Eu­ge­niusz Wenta (ur. 1968) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Ja­ro­sław Wenta (ur. 1955) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Se­ba­stian Wenta (ur. 1975) – pol­ski ku­lo­miot, strong­man
  • Wenta – ter­min oz­na­cza­ją­cy w kar­bo­na­ryz­mie od­po­wied­nik loży wol­no­mu­lar­skiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wencki

Wiktionary


wentralny

brzusz­ny, znaj­du­ją­cy się po brzusz­nej stro­nie ciała


SJP.pl


wentroba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. wą­tro­ba

Wiktionary


wentrykulografia

obra­zo­wa me­to­da ba­da­nia jam serca


SJP.pl


wenturia

grzyb pa­so­żyt­ni­czy z rzędu ni­by­ku­li­stych, po­wo­du­ją­cy parch ja­bło­ni i grusz


SJP.pl


wentyl

zawór pne­u­ma­tycz­ny jed­no­stron­ne­go dzia­ła­nia, sto­so­wa­ny w celu za­cho­wa­nia oraz umoż­li­wie­nia re­gu­la­cji ci­śnie­nia w zbior­ni­kach, np. dęt­kach, opo­nach po­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zawór do­pro­wa­dza­ją­cy i od­pro­wa­dza­ją­cy po­wie­trze (np. w piłce lub w kole)

Wiktionary

Wen­tyl – ro­dzaj za­wo­ru pne­u­ma­tycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wentylek mrz., wentylacja ż., wentylator mrz., wentylowanie n.

 przym. wentylacyjny, wentylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawór

Wiktionary


wentylacja

1. na­tu­ral­na lub wy­mu­szo­na wy­mia­na po­wie­trza w po­mie­szcze­niach, prze­wie­trza­nie;
2. sy­stem urzą­dzeń do wy­mia­ny i odś­wie­ża­nia po­wie­trza;
3. wy­mia­na po­wie­trza w płu­cach po­przez na­tu­ral­ne wde­chy i wy­de­chy;
4. w prze­no­śni: wy­da­le­nie, usu­nię­cie kogoś z ja­kie­goś sta­no­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wy­mia­na po­wie­trza w po­mie­szcze­niach lub ma­szy­nach

 (1.2) techn. sy­stem urzą­dzeń do odś­wie­ża­nia po­wie­trza

 (1.3) fizj. prze­pływ po­wie­trza przez płuca

Wiktionary

Wen­ty­la­cja – cyr­ku­la­cja po­wie­trza, z re­gu­ły po­mię­dzy po­mie­szcze­nia­mi a prze­strze­nią na zew­nątrz. W sen­sie tech­nicz­nym jest to wy­mia­na po­wie­trza w po­mie­szcze­niach ma­ją­ca na celu usu­nię­cie zbęd­ne­go cie­pła oraz za­nie­czy­szczeń, co poz­wa­la na utrzy­ma­nie za­ło­żo­ne­go stanu po­wie­trza. Pod­sta­wo­wym za­da­niem in­sta­la­cji wen­ty­la­cyj­nej jest do­pro­wa­dza­nie świe­że­go po­wie­trza z oto­cze­nia zew­nętrz­ne­go oraz usu­wa­nie po­wie­trza zu­ży­te­go, a także od­pro­wa­dza­nie nad­mia­ru cie­pła i wil­go­ci wy­dzie­la­nych wew­nątrz bu­dyn­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨˈlat͡sʲja, AS: vẽntylacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl mrz., wentylator mrz., wentylowanie n.

 czas. wentylować ndk.

 przym. wentylacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrkulacja powietrza, wietrzenie

 (1.3) wentylacja płuc / płucna

Wiktionary


wentylacyjny

do­ty­czą­cy wen­ty­la­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wen­ty­la­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad am­bra­zu­rą znaj­du­je się zwy­kle sy­stem wen­ty­la­cyj­ny dla od­pro­wa­dza­nia dymu i spa­lin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨlaˈt͡sɨjnɨ, AS: vẽntylacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl m., wentylek m., wentylacja ż., wentylowanie n., wentylator mrz.

 czas. wentylować ndk.

Wiktionary


wentylator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. urzą­dze­nie w for­mie śmi­gła na­pę­dza­ne­go sil­ni­kiem, wy­wo­łu­ją­ce­go wiatr, sto­so­wa­ne do schła­dza­nia po­mie­szczeń, urzą­dzeń elek­trycz­nych lub w celu stwo­rze­nia sztucz­ne­go ciągu w ka­na­łach wen­ty­la­cyj­nych, w pie­cach hut­ni­czych itp.;

Wiktionary

Wen­ty­la­tor (sprę­żar­ka) – ma­szy­na prze­pły­wo­wa do tran­spor­to­wa­nia gazów po­przez urzą­dze­nia tech­no­lo­gicz­ne wy­ko­rzy­stu­ją­ca do tego celu prze­wo­dy wen­ty­la­cyj­ne, w któ­rej przy­rost ci­śnie­nia sta­tycz­ne­go ze stro­ny ssaw­nej jest więk­szy niż ze stro­ny tłocz­nej (nie prze­kra­cza 13 kPa), a cała ener­gia gazu jest za­war­ta w jej skła­do­wej ki­ne­tycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­dróż mu­si­my sobie kupić kie­szon­ko­we wen­ty­la­to­ry. Po­dob­no we Fran­cji będą strasz­ne upały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr, AS: vẽntylator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl m., wentylacja ż., wentylowanie n., przewentylowanie n., wentylatornia n.

:: zdrobn. wentylatorek m.

 czas. wentylować ndk., przewentylować dk.

 przym. wentylatorowy, wentylacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrak, wiatraczek

Wiktionary


wentylatorek

zdrob­nie­nie od: wen­ty­la­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały wen­ty­la­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary


wentylatornia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­je się sy­stem ste­ru­ją­cy ukła­dem wen­ty­la­cyj­nym w bu­dyn­ku, miesz­ka­niu itp.; wen­ty­la­to­row­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­mie­szcze­nie mie­szczą­ce sy­ste­my wen­ty­la­cyj­ne bu­dyn­ku, miesz­ka­nia, tu­ne­lu itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wentylatorownia

Wiktionary


wentylatorownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ję się sy­stem ste­ru­ją­cy ukła­dem wen­ty­la­cyj­nym bu­dyn­ku, miesz­ka­nia itp.; wen­ty­la­tor­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. wen­ty­la­tor­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wentylatornia

Wiktionary


wentylatorowy

przy­miot­nik od: wen­ty­la­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wen­ty­la­to­rem lub wen­ty­la­to­ra­mi, do­ty­czą­cy wen­ty­la­to­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary


wentylek

zdrob­nie­nie od: wen­tyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wen­tyl

 (1.2) mały wen­tyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­pro­szę pacz­kę tych po­ma­rań­czo­wych wen­tyl­ków do ro­we­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl mrz.

 przym. wentylowy, wentylacyjny

Wiktionary


wentylowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wen­ty­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylacja ż., wentylator m., wentyl m.

 czas. wentylować ndk.

 przym. wentylacyjny

Wiktionary


wentylowy

przy­miot­nik od: wen­tyl


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wen­ty­lem, do­ty­czą­cy wen­ty­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­my cho­re­mu spe­cjal­ny opa­tru­nek wen­ty­lo­wy na ranę w klat­ce pier­sio­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl mrz., wentylek mrz.

Wiktionary


wenus

prze­no­śnie: pię­kna ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bo­gi­ni pię­kna i mi­ło­ści, utoż­sa­mia­na z grec­ką Afro­dy­tą;

 (1.2) astr. druga we­dług od­da­le­nia od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go, znana w sta­ro­żyt­no­ści, wi­dzial­na gołym okiem; jedna z pla­ne­ta zie­mio­po­dob­na­a­net zie­mio­po­dob­nych, pla­ne­ta dol­na­a­net dol­nych i pla­ne­ta wew­nętrz­na­a­net wew­nętrz­nych; trze­ci (po Słoń­cu i Księ­ży­cu) naj­ja­śniej­szy obiekt na nie­bie;

Wiktionary

Wenus – druga pod wzglę­dem od­le­gło­ści od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go. Jest trze­cim pod wzglę­dem jas­no­ści cia­łem nie­bie­skim wi­docz­nym na nie­bie, po Słoń­cu i Księ­ży­cu. Jej ob­ser­wo­wa­na wiel­kość gwia­zdo­wa sięga −4,6m. Po­nie­waż Wenus jest bli­żej Słoń­ca niż Zie­mia, za­wsze jest wi­docz­na w nie­wiel­kiej od­le­gło­ści ką­to­wej od niego; jej mak­sy­mal­na elon­ga­cja to 47,8°. Od­le­głość Wenus od Ziemi zmie­nia się w za­kre­sie od około 40 mln km do około 259 mln km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wenus ucho­dzi­ła po­cząt­ko­wo za ital­skie bó­stwo kwia­tów i ogro­dów.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Wenus były: go­łę­bie, wró­ble, mirt, róża i pigwa.

 (1.1) Moja żona jest pię­kniej­sza od Wenus.

 (1.2) Wenus i Mer­ku­ry nie mają księ­ży­ców.

 (1.2) Gęsta at­mos­fe­ra Wenus skła­da się głów­nie z dwut­len­ku węgla i azotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃nus, AS: vẽnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż., Wenera ż., Weneralia nmos.

 przym. wenusowy, wenusjański, weneryczny

 przysł. wenerycznie, wenusjańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wenera, Afrodyta, Cypryda, Kipryda, Urania

 (1.2) Gwiazda Poranna, Gwiazda Wieczorna, gwiazda zaranna, Jutrzenka, Fosforos, Hesperos, Hesperia; symbol. ♀

Wiktionary


wenusjanin

dom­nie­ma­ny miesz­ka­niec Wenus (pla­ne­ty)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­ny miesz­ka­niec Wenus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nuˈsʲjä̃ɲĩn, AS: vẽnusʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., wenus ż., wenusjańskość ż., Wenera ż., Weneralia nmos., weneria ż.

:: fż. Wenusjanka ż.

 przym. wenusjański, wenusowy, Wenusowy, weneryczny

 przysł. wenusjańsko, wenerycznie

Wiktionary


wenusjanka

dom­nie­ma­na miesz­kan­ka Wenus (pla­ne­ty)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­na miesz­kan­ka Wenus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nuˈsʲjãŋka, AS: vẽnusʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., wenus ż., wenusjańskość ż., Wenera ż., Weneralia nmos., weneria ż.

:: fm. Wenusjanin mos.

 przym. wenusjański, wenusowy, Wenusowy, weneryczny

 przysł. wenusjańsko, wenerycznie

Wiktionary


wenusjański

→ Wenus (pla­ne­ta)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) astr. zwią­za­ny z pla­ne­ta­a­ne­tą Wenus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z we­nu­sjań­skich kra­te­rów naz­wa­no Wandą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

 przysł. wenusjańsko

Wiktionary


wenusjańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób we­nu­sjań­ski, tak jak na Wenus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

 przym. wenusjański

Wiktionary


wenusowy

→ Wenus (bo­gi­ni mi­ło­ści)


SJP.pl


wenzhou

[czy­taj: WENdżoł] mia­sto w Chi­nach; Wen­czou


SJP.pl

Wenz­hou (chiń. 温州; pi­ny­in "Wēnzhōu") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej we wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Zhe­jiang, nad Mo­rzem Wschod­nio­chiń­skim. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 885,362. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 7,216,249 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wep

wepa mar­mur­ko­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­ka En­cy­klo­pe­dia Po­wszech­na – 13-to­mo­wa pol­ska en­cy­klo­pe­dia, wy­da­na w la­tach 60. XX w.
  • Wired Equ­i­va­lent Pri­va­cy – stan­dard szy­fro­wa­nia w sie­ciach bez­prze­wo­do­wych

Wikipedia


wepa

wepa mar­mur­ko­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


wepchać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpy­chać)

 (1.1) pcha­jąc, umie­ścić w czymś

 (1.2) pot. pod­stę­pem zmu­sić kogoś do przy­ję­cia lub ku­pie­nia cze­goś

 (1.3) pot. umie­ścić kogoś gdzieś na siłę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wep­chać się (ndk. wpy­chać się)

 (2.1) pcha­jąc się, wejść w cias­ne lub tłocz­ne miej­sce

 (2.2) prze­mie­ścić się do­kądś pod ci­śnie­niem

 (2.3) pot. do­stać się gdzieś bez za­pro­sze­nia, na siłę, pod­stę­pem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wepchanie n.

 czas. pchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. wepchnąć

 (2.1-3) war. wepchnąć się

Wiktionary


wepchnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wpy­chać)

 (1.1) pcha­jąc, umie­ścić w czymś

 (1.2) pot. pod­stę­pem zmu­sić kogoś do przy­ję­cia lub za­ku­pie­nia cze­goś

 (1.3) pot. umie­ścić kogoś gdzieś na siłę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wepch­nąć się (ndk. wpy­chać się)

 (2.1) pcha­jąc się, wejść w cias­ne lub za­tło­czo­ne miej­sce

 (2.2) prze­do­stać się pod ci­śnie­niem

 (2.3) pot. do­stać się gdzieś bez za­pro­sze­nia, na siłę, pod­stę­pem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wepchnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. wepchać

 (2.1-3) war. wepchać się

Wiktionary


weprzeć

sil­nie oprzeć na czymś lub na kimś; na­przeć; przy­wrzeć; we­drzeć


SJP.pl


wepski

→ Wep­so­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wep­sa­mi, do­ty­czą­cy Wep­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wep­ski;

Wiktionary

Patrz:

Wepsowie

Powiązane:

 rzecz. Wepsa mos., Wepsyjka ż.

Wiktionary


wepskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem wep­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem wep­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku wep­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛpskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vepskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


wepsowie

ugro­fiń­ska grupa et­nicz­na z pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

Wep­so­wie – ugro­fiń­ska grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, uży­wa­ją­ca ję­zy­ka wep­skie­go (za­li­cza­ne­go do ję­zy­ków bałto-fiń­skich) oraz ję­zy­ka ro­syj­skie­go.

Wep­so­wie za­miesz­ku­ją w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, w oko­li­cy Pe­ters­bur­ga (środ­ko­wi Wep­so­wie) oraz na wschód od tego mia­sta (Wep­so­wie po­łud­nio­wi), a także w ro­syj­skiej Ka­re­lii, w oko­li­cach Pie­tro­za­wod­ska, nad je­zio­rem Ła­do­ga (Wep­so­wie pół­noc­ni, sta­no­wią­cy 2/3 ca­ło­ści na­ro­du).

Wikipedia


wera

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: We­ro­ni­ka


SJP.pl

Wera — imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, sta­no­wią­ce żeń­ską formę ła­ciń­skie­go imie­nia Werus (pier­wot­nie co­gno­men), równe wy­ra­zo­wi po­spo­li­te­mu "vera" — "rze­tel­na, prawa, słusz­na, spra­wied­li­wa". Forma ta jest rów­nież w uży­ciu jako zdrob­nie­nie od imie­nia We­ro­ni­ka lub za­chod­nia trans­li­te­ra­cja ro­syj­skie­go imie­nia Wiera. Roz­po­wszech­ni­ła się ona być może pod wpły­wem dzia­łacz­ki so­cja­li­stycz­nej i ko­mu­ni­stycz­nej Marii Ko­szut­skiej, która przy­bra­ła pse­u­do­nim Wera Ko­strze­wa.

Wikipedia


weraikon

obraz przed­sta­wia­ją­cy twarz cier­pią­ce­go Chry­stu­sa, przy­po­mi­na­ją­cy wi­ze­ru­nek od­bi­ty na chu­ście św. We­ro­ni­ki


SJP.pl


weramon

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go ami­no­fe­na­zon i bar­bi­tal; Ve­ra­mid


SJP.pl


weranda

przy­bu­dów­ka przy domu po­kry­ta da­chem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. drew­nia­na lub mu­ro­wa­na do­bu­dów­ka o funk­cji re­kre­a­cyj­nej, zaz­wy­czaj do­sta­wio­na do bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, ot­war­ta lub osz­klo­na, z da­chem na słu­pach

Wiktionary

We­ran­da (fr. véranda) – do­bu­dów­ka, naj­czę­ściej drew­nia­ne lub mu­ro­wa­ne po­mie­szcze­nie, ot­war­te lub osz­klo­ne, przy­kry­te da­chem, umie­szczo­ne przed wej­ściem do bu­dyn­ku albo przy innej ele­wa­cji.

We­ran­da jest po­mie­szcze­niem o funk­cji wy­po­czyn­ko­wej, sta­wia­nym naj­czę­ściej przy bu­dyn­kach miesz­kal­nych na te­re­nach wiej­skich i pod­miej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­dzę z przy­ja­ciół­mi na we­ran­dzie i piję her­ba­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈrãnda, AS: verãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. werandka ż.

 przym. werandowy

Wiktionary


werandka

zdrob­nie­nie od: we­ran­da


SJP.pl


werandowy

→ we­ran­da


SJP.pl

Patrz:

weranda

werapamil

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­kach prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wych i prze­ci­wa­ryt­micz­nych; ve­ra­pa­mil


SJP.pl

We­ra­pa­mil – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny ma­ją­cy zdol­ność blo­ko­wa­nia ka­na­łów wap­nio­wych w ko­mór­kach ukła­du bodź­cot­wór­czo-prze­wo­dzą­ce­go serca i mię­śni gład­kich (tzw. an­ta­go­ni­sta wap­nia). Za­blo­ko­wa­nie ka­na­łów wap­nio­wych w ukła­dzie bodź­cot­wór­czo-prze­wo­dzą­cym serca po­wo­du­je dzia­ła­nie an­ty­a­ryt­micz­ne.

Wikipedia


weraskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. fot. ste­re­o­sko­po­wy apa­rat fo­to­gra­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1893 r. stwo­rzył on [Jules Ri­chards] we­ra­skop, typ apa­ra­tu ste­re­o­sko­po­we­go, za po­mo­cą któ­re­go utr­wa­lał na kli­szy pię­kno ko­bie­ce­go aktu.

Wiktionary


weratryna

mie­sza­ni­na al­ka­lo­i­dów otrzy­my­wa­na z na­sion ki­chaw­ca, biały pro­szek draż­nią­cy błony ślu­zo­we, trud­no roz­pu­szczal­ny w wo­dzie; sto­so­wa­na przy ner­wo­bó­lach oraz jako śro­dek in­sek­to­bój­czy; we­ra­ty­na


SJP.pl


weratyna

tru­ją­cy al­ka­lo­id z na­sion ki­chaw­ca; we­ra­try­na


SJP.pl


werbalistka

→ wer­ba­li­sta


SJP.pl

Patrz:

werbalista

werbalistyczny

→ wer­ba­lizm


SJP.pl

Patrz:

werbalizm

werbalizacja

wy­ra­że­nie cze­goś sło­wa­mi, uj­mo­wa­nie w słowa


SJP.pl


werbalizm

przy­wią­zy­wa­nie więk­szej wagi do słów niż do myśli; czcze, ja­ło­we roz­pra­wia­nie nie po­par­te do­wo­da­mi, fak­ta­mi


SJP.pl

Wer­ba­lizm (z łac. "ver­bum" 'słowo' i gr. "-ισμός" 'kie­ru­nek, nauka, wie­dza'), pu­sto­sło­wie – wy­po­wiedź bez­tre­ścio­wa lub pra­wie bez­tre­ścio­wa, czyli za­wie­ra­ją­ca nie­pro­por­cjo­nal­nie wiele słów w po­rów­na­niu z prze­ka­zy­wa­ną tre­ścią. Wy­stę­pu­je on mię­dzy in­ny­mi w dy­sku­sjach pu­blicz­nych, prze­mó­wie­niach, ar­ty­ku­łach pra­so­wych oraz w co­dzien­nych roz­mo­wach.

Wikipedia


werbalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wer­ba­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. werbalizować ndk.

 przym. werbalny

Wiktionary


werbalizować

ubie­rać w słowa, wy­sła­wiać, wy­ra­żać za po­mo­cą słów


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ra­żać sło­wa­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbalizowanie n.

 przym. werbalny

Wiktionary


werbalność

→ wer­bal­ny


SJP.pl

Patrz:

werbalny

werbalny

1. od­no­szą­cy się do słów; słow­ny;
2. nie­o­par­ty na doś­wiad­cze­niu; niez­wią­za­ny z prak­ty­ką;
3. od­no­szą­cy się do cza­sow­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ra­żo­ny przy po­mo­cy słów

 (1.2) jęz. do­ty­czą­cy cza­sow­ni­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) niez­wią­za­ny z prak­ty­ką, nie­o­par­ty na doś­wiad­cze­niu, nie­po­par­ty czy­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbalizacja ż., werbalizm m., werbalista m., werbalizowanie n.

 czas. werbalizować ndk.

 przysł. werbalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowny, ustny

 (1.2) czasownikowy

 (2.1) gołosłowny

Wiktionary


werbel

1. in­stru­ment per­ku­syj­ny uży­wa­ny m.in. w or­kie­strze woj­sko­wej;
2. od­głos wy­do­by­wa­ny z in­stru­men­tu o tej samej naz­wie, pow­sta­ją­cy wsku­tek szyb­kie­go, na­prze­mien­ne­go ude­rza­nia dwie­ma pa­łecz­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. bęben po­sia­da­ją­cy stru­ny pod spod­nią mem­bra­ną dla uzy­ska­nia cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dźwię­ku;

 (1.2) muz. cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk uzy­ski­wa­ny na wer­blu (1.1) po­przez na­prze­mien­ne szyb­kie ude­rza­nie pa­łecz­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szej or­kie­strze gram na wer­blu i że­lach.

 (1.1) Na­stęp­ny etap, to przy­go­to­wa­nie śla­dów audio. (…) Wer­bel jest na dwóch śla­dach - górna mem­bra­na i sprę­ży­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrbɛl, AS: verbel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werblowanie n., werblista

Wiktionary


werbelek

zdrob­nie­nie od: wer­bel


SJP.pl


werbena

ro­śli­na z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; wer­be­na po­spo­li­ta ros­ną­ca w Pol­sce dziko ma wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ver­be­na|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju wer­be­na (1.1)

Wiktionary

Wer­be­na, wi­tuł­ka ("Ver­be­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych. Obej­mu­je ok. 150 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, zwła­szcza w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­pa­rzę sobie wer­be­ny i po­czy­tam My­śliw­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbenowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) witułka

Wiktionary


werbenowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 3000 ga­tun­ków drzew, krze­wów lub ro­ślin ziel­nych; wi­tuł­ko­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ver­be­na­ce­ae|J. St.-Hil.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu jas­no­tow­ców;

Wiktionary

Wer­be­no­wa­te ("Ver­be­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców ("La­mia­les"). Na­le­żą do niej w za­leż­no­ści od uję­cia ok. 32–34 ro­dza­je li­czą­ce ok. 1000 ga­tun­ków. Ro­dzi­na jest nie­mal kos­mo­po­li­tycz­na – brak jej przed­sta­wi­cie­li je­dy­nie na ob­sza­rach o kli­ma­cie chłod­nym i ark­tycz­nym oraz naj­bar­dziej su­chych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki wer­be­no­wa­tych stały się in­wa­zyj­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbena ż.

Wiktionary


werbenowaty

o ce­chach wer­be­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


werbenowy

→ wer­be­na


SJP.pl

Patrz:

werbena

werbigeracja

cho­ro­bli­we pow­ta­rza­nie bez­sen­sow­nych słów lub zdań


SJP.pl


werbista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Ar­nol­da Jans­se­na;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dru­gim waż­nym polem dzia­łal­no­ści wer­bi­stów jest sze­ro­ko po­ję­ta ani­ma­cja mi­syj­na pol­skie­go spo­łe­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. werbistka ż.

 przym. werbistowski

Wiktionary


werbistka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go mi­syj­ne­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Mi­syj­ne Słu­żeb­nic Ducha Świę­te­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Ar­nol­da Jans­se­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wspól­no­cie wer­bi­stek jest obec­nie szes­na­ście aspi­ran­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. werbista m.

 przym. werbistowski

Wiktionary


werbistowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wer­bi­sta­mi, do­ty­czą­cy wer­bi­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kier­ma­szu sprze­da­wa­li ka­len­da­rze wer­bi­stow­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbista mos., werbistka ż.

Wiktionary


werbiński

naz­wi­sko


SJP.pl


werbiści

Wer­bi­ści, Zgro­ma­dze­nie Słowa Bo­że­go (nazwa ła­ciń­ska: "So­cie­tas Verbi Di­vi­ni;" skrót za­kon­ny: SVD) – mi­syj­ne zgro­ma­dze­nie za­kon­ne, za­ło­żo­ne 8 wrze­śnia 1875 przez św. Ar­nol­da Jans­se­na w Ho­lan­dii.

Zgro­ma­dze­nie re­a­li­zu­je nakaz mi­syj­ny Chry­stu­sa: "Idź­cie na cały świat i gło­ście Ewan­ge­lię wszel­kie­mu stwo­rze­niu!" (Mk 16,15).

Wikipedia


werbkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Werb­ko­wi­ce ( Вербковичі) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo–wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce. Leży na za­chód od Hru­bie­szo­wa, na ob­sza­rze Kot­li­ny Hru­bie­szow­skiej, głów­nie na lewym brze­gu rzeki Hucz­wy. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 74

Wikipedia


werbkowicki

→ Werb­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Werbkowice

werbkowiczanin

miesz­ka­niec Werb­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


werbkowiczanka

miesz­kan­ka Werb­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


werblik

1. sta­lo­wy ele­ment mon­to­wa­ny do uprzę­ży lub łań­cu­chów zwie­rząt ho­dow­la­nych;
2. dawna gra w karty


SJP.pl


werblista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żoł­nierz gra­ją­cy na wer­blu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbel mrz., werblowanie n.

Wiktionary


werblistka

→ wer­bli­sta


SJP.pl

Patrz:

werblista

werblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzię­cio­łów spo­sób ha­ła­so­wa­nia przez gło­śne i szyb­kie ude­rza­nie dzio­bem w puste, re­zo­nu­ją­ce drze­wa lub blasz­ne przed­mio­ty, bę­dą­cy czę­ścią ry­tu­a­łu go­do­we­go lub ma­ją­cy zna­cze­nie te­ry­to­rial­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wios­ną w sło­necz­ne dni w la­sach usły­szeć mo­że­my wer­blo­wa­nie dzię­cio­łów, bę­dą­ce ich gło­sem go­do­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbel m., werbelek m., werblista m., werblistka ż.

 czas. werblować ndk.

 przym. werblowy

Wiktionary


werbowanie

na­ma­wia­nie kogoś do służ­by woj­sko­wej lub do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji albo akcji; za­ciąg, wer­bu­nek


SJP.pl


werbować

1. prze­pro­wa­dzać za­ciąg do woj­ska;
2. zjed­ny­wać zwo­len­ni­ków, na­ma­wiać do przy­stą­pie­nia do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji albo akcji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwer­bo­wać)

 (1.1) na­ma­wiać kogo do udzia­łu w czymś

 (1.2) po­zy­ski­wać zwo­len­ni­ków

 (1.3) wojsk. za­cią­gać do woj­ska

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wer­bo­wać się (dk. zwer­bo­wać się)

 (2.1) być wer­bo­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbowanie n., werbownik mos., werbunek mrz., zwerbowanie n.

 przym. werbunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) rekrutować

Wiktionary


werbownictwo

wer­bo­wa­nie, za­ciąg do woj­ska; wer­bu­nek


SJP.pl


werbowniczka

→ wer­bow­nik


SJP.pl

Patrz:

werbownik

werbownik

osoba sta­ra­ją­ca się o po­zy­ska­nie zwo­len­ni­ków, na­ma­wia­ją­ca do udzia­łu w czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca wer­bu­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbowanie n., werbunek mrz., zwerbowanie n.

 przym. werbunkowy

 czas. werbować

Wiktionary


werbunek

na­ma­wia­nie kogoś do służ­by woj­sko­wej lub do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji albo akcji; za­ciąg, wer­bo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ciąg do służ­by w armii

Wiktionary

Powiązane:

 czas. werbować

Wiktionary


werbunkowy

przy­miot­nik od: wer­bu­nek


SJP.pl


werbus

w gwa­rze ślą­skiej: osoba spro­wa­dzo­na z da­le­ka do pracy w ko­pal­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy­jezd­ny, zwer­bo­wa­ny do pracy na Gór­nym Ślą­sku

Wiktionary


wercojg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. na­rzę­dzia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk norzyńdzia

Wiktionary


wercyngetoryks

Wer­cyn­ge­to­ryks ( Ver­cin­ge­to­rix, ok. ur. 82 p.n.e., zm. 46 p.n.e. w Rzy­mie) – wódz ga­lij­skie­go ple­mie­nia Ar­wer­nów oraz przy­wód­ca wiel­kie­go pow­sta­nia Galów prze­ciw­ko siłom rzym­skim pod­czas ostat­niej fazy wojen ga­lij­skich pro­wa­dzo­nych przez Ju­liu­sza Ce­za­ra.

Wikipedia


werdeba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­ło­pol­ska. pi­ja­ty­ka, hu­lan­ka, łaj­da­cze­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkoło mnie wciąż się snują // wy­bla­dłe twa­rze: — // To z „wer­de­by” wra­ca­ją — // krzy­czą — wrze­szczą — śpie­wa­ją — // każdy pląsy wy­pra­wia — // nogi źle sta­wia.

 (1.1) — A wy gdzie ma­sze­ru­je­cie? // — Na wer­de­bę! // — I matka i oj­ciec idzie z wami? // — A ino — chodź i ty!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. werdebować ndk.

Wiktionary


werder

nie­miec­ki klub pił­kar­ski z Bremy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wer­der – dziel­ni­ca Boc­ke­nem
  • Wer­der – dziel­ni­ca Cos­wig (An­halt)
  • Wer­der – dziel­ni­ca Jüterbog
  • Wer­der – dziel­ni­ca Mag­de­bur­ga
  • Wer­der – dziel­ni­ca Penz­lin
  • Wer­der (Havel) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, w po­wie­cie Pots­dam-Mit­tel­mark
  • Wer­der – gmina w po­wie­cie Lud­wigs­lust-Par­chim, kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie
  • Wer­der – gmina w po­wie­cie Mec­klen­bur­gis­che Se­en­plat­te, kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie
  • Wer­der (Havel) – sta­cja ko­le­jo­wa w Wer­der (Havel)
  • Wer­der - węzeł au­to­stra­do­wy w Niem­czech
  • Au­gust von Wer­der – pru­ski ge­ne­rał
  • War­der

Wikipedia


werdiura

go­be­lin lub arras w to­na­cji zie­lo­nej z mo­ty­wa­mi ro­ślin­ny­mi


SJP.pl

Wer­diu­ra (od fr. "ver­du­re") – ta­pi­se­ria o te­ma­ty­ce ro­ślin­no–zwie­rzę­cej lub kra­jo­bra­zo­wej utrzy­ma­na w to­na­cji zie­lo­nej.

Wyt­wa­rza­no je od XV do XVIII wieku w ma­nu­fak­tu­rach fla­mandz­kich i fran­cu­skich. Naj­bar­dziej po­pu­lar­na była w XVI wieku zwła­szcza na dwo­rach kró­lów i ksią­żąt.

Wikipedia


werdykcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wer­dykt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wer­dykt, lecz tylko ka­ry­ka­tu­ral­ny wer­dyk­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werdykt m.

Wiktionary


werdykt

wyrok, orze­cze­nie, de­cyz­ja w ja­kiejś spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) de­cyz­ja pod­ję­ta przez sę­dziów, ju­ro­rów, ławę przy­się­głych, ko­mi­sję itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wer­dykt – ame­ry­kań­ski film z 1946 w reż. Dona Sie­ge­la
  • Wer­dykt – ame­ry­kań­ski dra­mat są­do­wy z 1982 w reż. Sid­ne­ya Lu­me­ta
  • Wer­dykt – pier­wszy pol­ski pro­gram są­dow­ni­czy, na­da­wa­ny daw­niej w Po­lo­nii 1 (1998), a póź­niej także w Tele 5 (2002)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrdɨkt, AS: verdykt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werdykcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrok, decyzja, orzeczenie

Wiktionary


wereda

naz­wi­sko


SJP.pl


weredyczka

mó­wią­ca praw­dę bez wzglę­du na kon­sek­wen­cje


SJP.pl


weredyczny

→ we­re­dyk


SJP.pl

Patrz:

weredyk

weredyk

czło­wiek mó­wią­cy praw­dę w oczy bez ogró­dek, szcze­ry do bólu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ma zwy­czaj mówić innym to, co myśli, pro­sto w oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈrɛdɨk, AS: veredyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weredyzm mrz.

:: fż. weredyczka ż.

 przym. weredyczny

Wiktionary


weredyzm

cha­rak­ter we­re­dy­ka; praw­do­mów­ność, mó­wie­nie praw­dy bez wzglę­du na kon­sek­wen­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. bycie praw­do­mów­nym bez zwa­ża­nia na tego kon­sek­wen­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzien­ni­karz znany z we­re­dyz­mu czę­sto wy­wo­ły­wał burz­li­we dy­sku­sje w in­ter­ne­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weredyk mos., weredyczka ż.

 przym. weredyczny

Wiktionary


weremczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz We­rem­czuk – pol­ski pro­jek­tant mody znany jako Ar­ka­dius
  • Piotr We­rem­czuk – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Sta­ni­sław We­rem­czuk – pol­ski pi­sarz, poeta, dra­ma­turg, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz spo­łecz­ny i kul­tu­ral­ny

Wikipedia


weremień

We­re­mień (nazwa obocz­na: Wie­re­mień, daw­niej We­re­miń, w la­tach 1977–1981 Po­de­gro­dzie) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Lesko. Ma sta­tus so­łect­wa.

W po­ło­wie XIX wieku wła­ści­cie­lem po­sia­dło­ści ta­bu­lar­nej We­re­miń z Łącz­ka­mi był Ed­mund Kra­sic­ki.

Wikipedia


weremowice

We­re­mo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Chełm.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Chełm. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 329 miesz­kań­ców i była dwu­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Chełm.

Wikipedia


werena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

We­re­na — imię żeń­skie, praw­do­po­dob­nie po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go "verus" - "praw­dzi­wy". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. We­re­na, pie­lę­gniar­ka, z III wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce rybak przy­niósł rybę w darze, a We­re­na roz­cią­wszy ją od­na­la­zła pier­ścień.

Wiktionary


weres

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., wrzost m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, wrzost, werez

Wiktionary


wereszczaka

nazwa kilku po­traw kuch­ni sta­ro­pol­skiej i li­tew­skiej


SJP.pl

We­re­szcza­ka – nazwa kilku po­traw kuch­ni sta­ro­pol­skiej i li­tew­skiej, daw­niej bar­dzo po­pu­lar­nych. Były to schab du­szo­ny w wy­wa­rze bu­ra­cza­nym, zupa na kwa­sie chle­bo­wym ze sło­ni­ną, zupa z kieł­ba­sa­mi, pół­gę­skiem i kaszą, biała kieł­ba­sa bądź młoda sło­ni­na w sosie ce­bu­lo­wym. We­dług Win­cen­te­go Pola nazwa dania miała po­cho­dzić od naz­wi­ska ku­cha­rza We­re­szcza­ki pra­cu­ją­ce­go na dwo­rze króla Au­gu­sta III.

Wikipedia


wereszczakówna

Ma­ry­la We­re­szcza­ków­na (wła­ści­wie Ma­rian­na Ewa We­re­szcza­ków­na) (1799-1863), mło­dzień­cza mi­łość Adama Mic­kie­wi­cza, bę­dą­ca pier­wow­zo­rem dla wielu bo­ha­te­rek póź­niej­szych dzieł ar­ty­sty


SJP.pl


wereszczyn

We­re­szczyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin.

Pod­czas II wojny świa­to­wej, 26 maja 1942 roku Niem­cy roz­strze­la­li 300 Żydów w We­re­szczy­nie.[]

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wikipedia


wereszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni We­re­szczyń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ed­ward We­re­szczyń­ski (1870–1929) – pol­ski in­ży­nier, ofi­cer ce­sar­skiej i kró­lew­skiej armii, ty­tu­lar­ny ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go.
  • Jan We­re­szczyń­ski (1914–1991) – pol­ski ge­o­de­ta, doc. dr hab. inż., kie­row­nik Ka­te­dry Ge­o­dez­ji, Kar­to­gra­fii Śro­do­wi­ska i Ge­o­me­trii Wy­kreśl­nej Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Józef We­re­szczyń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ju­lian We­re­szczyń­ski (?–1863) – ko­mi­sarz woj­sko­wy wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym.
  • Wi­told We­re­szczyń­ski (1926–1987) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go.

Wikipedia


wereszyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Dnie­stru;

Wiktionary

We­re­szy­ca ( Верещиця "We­re­szczy­cia") – rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Dnie­stru, prze­pły­wa przez Pła­sko­wyż Sań­sko-Dnie­strzań­ski. Bie­rze ona swój po­czą­tek na Roz­to­czu w Ja­now­skim Sta­wie i wpada do Dnie­stru. Dłu­gość 92 km, ob­szar zlew­ni – 955 km². Sze­ro­kość rzeki wy­no­si 10–12 m. Głę­bo­kość waha się mię­dzy 0,5–1,5 m. Dno alu­wial­ne, na alu­wium skła­da­ją się żółto-szary pia­sek, glina i torf.

Wikipedia


wereszycki

naz­wi­sko


SJP.pl


wereszyn

We­re­szyn ( Верешин) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 844

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Mir­cze. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań (III 2011 r.) miała 130 miesz­kań­ców i była dwu­dzie­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


wereta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Gor­li­ce,Kol­bu­szo­wa,Rze­szów,Kros­no. płót­no

 (1.2) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Gor­li­ce,Kol­bu­szo­wa,Rze­szów,Kros­no. płó­cien­ny obrus na stół

Wiktionary

We­re­ta – mia­sto w Etio­pii, w re­gio­nie Am­ha­ra. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2015 liczy 33 200 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-6) war. fereta

 (1.6) gw. Bukowina płachta

Wiktionary


werez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., wrzost m., weres m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, wrzost, weres

Wiktionary


wereśniak

naz­wi­sko


SJP.pl


werfel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alma Mah­ler-Wer­fel
  • Franz Wer­fel (pi­sarz)
  • Roman Wer­fel (dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny)
  • (12244) Wer­fel

Wikipedia


wergeld

w daw­nym pra­wie pol­skim: kara pie­nięż­na pła­co­ne przez za­bój­cę krew­nym za­mor­do­wa­ne­go na mocy wy­ro­ku sądu; głów­czyz­na, głów­szczyz­na, za­głów­ne


SJP.pl


wergili

Wer­gi­li (70-19 p.n.e.), poeta rzym­ski; Wer­gi­liusz


SJP.pl

Wer­gi­li – pol­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 1976 w re­ży­se­rii Ry­szar­da Bera zre­a­li­zo­wa­ny na pod­sta­wie sce­na­riu­sza Sta­ni­sła­wa Gro­cho­wia­ka. Jest to fil­mo­wa wer­sja zre­a­li­zo­wa­ne­go wcze­śniej słu­cho­wi­ska ra­dio­we­go.

„Ja cię zaś teraz w swoją biorę pie­czę / Pójdź za mną!

Wikipedia


wergiliusz

Wer­gi­liusz (70-19 p.n.e.), poeta rzym­ski; Wer­gi­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. liter. sta­ro­żyt­ny, rzym­ski poeta;

 (1.2) imię|pol­ski|m., zob. Wir­gi­liusz.

Wiktionary

Wer­gi­liusz, właśc. Pu­bliusz Wer­gi­liusz Maro ( Pu­blius Ver­gi­lius Maro), nie­kie­dy Pu­bliusz Wer­gi­liusz Maron, daw­niej także Wir­gi­liusz (ur. 15 paź­dzier­ni­ka 70 p.n.e., zm. 21 wrze­śnia 19 p.n.e.) – rzym­ski poeta, uwa­ża­ny za jedną z naj­waż­niej­szych po­sta­ci w dzie­jach świa­to­wej li­te­ra­tu­ry, autor "Ene­i­dy", "Ge­or­gik", ' i '.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­czy­ty­wa­ła się w bu­ko­li­kach Wer­gi­liu­sza.

 (1.1) Ho­me­ryc­ka le­gen­da o Troi zo­sta­ła wy­ko­rzy­sta­na przez rzym­skie­go poetę Wer­gi­liu­sza w jego po­e­ma­cie epic­kim Ene­i­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrʲˈɟilʲjuʃ, AS: verʹǵilʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Wergiliuszowy

Wiktionary


wergiliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. liter. na­le­żą­cy do Wer­gi­liu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wergiliusz mos.

Wiktionary


werk

me­cha­nizm ze­gar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) me­cha­nizm ze­gar­ka

 (1.2) daw. me­cha­nizm

 (1.3) film. zdję­cie do­ku­men­tu­ją­ce plan fil­mo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrk, AS: verk

Wiktionary


werka

zdrob­nie­nie od: We­ro­ni­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl


werkfotos

fo­to­gra­fia ro­bo­cza ro­bio­na pod­czas krę­ce­nia fil­mów


SJP.pl


werkować

przy­ci­nać i ko­ry­go­wać kształt koń­skich kopyt


SJP.pl


werkowo

Wer­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


werksztela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. warsz­tat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk norychta, warstat

Wiktionary


wermacht

nie­miec­kie woj­sko okre­su III Rze­szy (1935-1945); Wehr­macht


SJP.pl


wermachtowiec

żoł­nierz Wehr­mach­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz Wehr­mach­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vermaχtovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wehrmachtowiec

 przym. wermachtowski, wehrmachtowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wehrmachtowiec

Wiktionary


wermachtowski

→ wer­macht; wehr­mach­tow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Wehr­macht, wer­mach­to­wiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔfsʲci, AS: vermaχtofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec, wehrmachtowiec

 przym. wehrmachtowski

Wiktionary


wermikompost

nawóz z od­cho­dów dżdżow­nic kom­po­sto­wych; bio­hu­mus, kom­post ko­pro­li­to­wy


SJP.pl


wermikulit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mia­nem glinu i ma­gne­zu z nie­wiel­ką ilo­ścią że­la­za; dże­fe­ry­syt


SJP.pl

Wer­mi­ku­lit, (Mg, Fe, Al)3(Al, Si)4O10(OH)2·4H2O, – mi­ne­rał ila­sty, który zwięk­sza swoją ob­ję­tość pod wpły­wem pod­grze­wa­nia. Pow­sta­je pod­czas wie­trze­nia lub zmian hy­dro­ter­mal­nych bio­ty­tu lub flo­go­pi­tu. Znacz­ne złoża wer­mi­ku­li­tu znaj­du­ją się w Au­stra­lii, Nowej Ze­lan­dii, Rosji, In­diach, Bra­zy­lii, Chile, Egip­cie, Ka­na­dzie, Ja­po­nii, Ugan­dzie oraz Ma­da­ga­ska­rze.

Wikipedia


wermiszel

ma­ka­ron w po­sta­ci dłu­gich nitek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ma­ka­ron kra­ja­ny na bar­dzo cien­kie nitki

Wiktionary

Wer­mi­szel (wł. "ver­mi­cel­li") – suchy, cien­ki i długi ma­ka­ron wło­ski z psze­ni­cy durum o okrą­głym prze­kro­ju i nieco więk­szej śred­ni­cy niż spag­het­ti. Jeśli jego śred­ni­ca jest mniej­sza, ma­ka­ron okre­śla się jako "ver­mi­cel­li­ni".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bab­ci­ny rosół z wer­misz­lem bar­dzo mi sma­ko­wał, nie ukry­wam.

Wiktionary


wermucik

zdrob­nie­nie od: wer­mut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wer­mut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermut m.

Wiktionary


wermut

wy­traw­ne lub słod­kie białe wino o smaku pio­łu­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) enol. wino wzmac­nia­ne aro­ma­ty­zo­wa­ne zio­ła­mi i ko­rze­nia­mi;

Wiktionary

Wer­mut – wino wzmoc­nio­ne aro­ma­ty­zo­wa­ne róż­ny­mi skład­ni­ka­mi ro­ślin­ny­mi (zio­ła­mi, przy­pra­wa­mi, ko­rze­nia­mi, korą, kwia­ta­mi, na­sio­na­mi, owo­ca­mi), a cza­sem także bar­wio­ne. Wzmoc­nio­ne aro­ma­ty­zo­wa­ne wina znane były już w sta­ro­żyt­no­ści, jed­nak no­wo­czes­ne wer­sje na­po­ju zo­sta­ły po raz pier­wszy wy­pro­du­ko­wa­ne w po­ło­wie XVI wieku w Eu­ro­pie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wermucik m.

 przym. wermutowy

Wiktionary


wermutowy

→ wer­mut


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wer­mu­tem, do­ty­czą­cy wer­mu­tu

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy wer­mut; ma­ją­cy smak wer­mu­tu

Wiktionary

Patrz:

wermut

Powiązane:

 rzecz. wermut mrz.

Wiktionary


wernakularny

język wer­na­ku­lar­ny - język po­tocz­ny danej spo­łecz­no­ści lub grupy za­wo­do­wej


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ro­dzi­my, nie­pro­fe­sjo­nal­ny, two­rzo­ny przez ano­ni­mo­wych twór­ców – w od­nie­sie­niu do kul­tu­ry ma­te­rial­nej (sztu­ki, ar­chi­tek­tu­ry)

 (1.2) ro­dzi­my, et­nicz­ny, miej­sco­wy, w ję­zy­ku na­ro­do­wym – w od­nie­sie­niu do li­te­ra­tu­ry, kul­tu­ry słowa

 (1.3) jęz. nie­li­te­rac­ki, nie­stan­dar­do­wy, te­ry­to­rial­ny, lu­do­wy – w od­nie­sie­niu do od­mia­ny ję­zy­ka;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrnakuˈlarnɨ, AS: vernakularny

Wiktionary


wernalizacja

pro­ces po­bu­dza­ją­cy lub przy­spie­sza­ją­cy kwit­nie­nie ro­ślin na sku­tek dzia­ła­nia ni­skich tem­pe­ra­tur; ja­ro­wi­za­cja; ja­ry­za­cja


SJP.pl


werndel

ka­ra­bin od­tyl­co­wy najw­cze­śniej­sze­go typu


SJP.pl


werner

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wer­ner (imię)
  • Anita Wer­ner – pol­ska ak­tor­ka i dzien­ni­kar­ka z Łodzi
  • Abra­ham Gott­lob Wer­ner – nie­miec­ki ge­o­log
  • Al­fred Wer­ner – szwaj­car­ski che­mik
  • An­drzej Wer­ner – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fran­cisz­ka Wer­ner – nie­miec­ka za­kon­ni­ca, elż­bie­tan­ka
  • Jan Wer­ner (lek­ko­at­le­ta)
  • Jan Wer­ner (in­ży­nier)
  • Jerzy Wer­ner – pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Le­szek Wer­ner – pol­ski or­ga­ni­sta i pe­da­gog
  • Mał­go­rza­ta Wer­ner – pol­ska ak­tor­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na
  • Sta­ni­sław Wer­ner (fizyk) – fizyk, po­pu­la­ry­za­tor nauki, syn Wac­ła­wa Wer­ne­ra

Wikipedia


wernerowo

Wer­ne­ro­wo (dawn. Ma­lu­szyn-Wer­ne­ro­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


wernichowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wernier

do­dat­ko­wa po­dział­ka na su­wa­ku lub ru­cho­mej czę­ści przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, umoż­li­wia­ją­ca od­czy­ta­nie ułam­ko­wej czę­ści war­to­ści po­dział­ki głów­nej; no­niusz


SJP.pl


werniks

sub­stan­cja ży­wicz­na słu­żą­ca do po­kry­wa­nia obra­zów olej­nych, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści za­bez­pie­cza­ją­ce płót­no przed wpły­wa­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi, a także do­da­ją­ca po­ły­sku i głębi ko­lo­rom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. sub­stan­cja ży­wicz­na słu­żą­ca do po­kry­wa­nia obra­zów olej­nych, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści za­bez­pie­cza­ją­ce płót­no przed wpły­wa­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi, a także do­da­ją­ca po­ły­sku i głębi ko­lo­rom;

Wiktionary

Wer­niks – szla­chet­ny la­kier sto­so­wa­ny do celów ar­ty­stycz­nych (ma­lar­skich). W naj­prost­szej po­sta­ci jest rozt­wo­rem na­tu­ral­nej lub syn­te­tycz­nej twar­dej ży­wi­cy w olej­ku lot­nym, al­ko­ho­lu lub innym roz­pu­szczal­ni­ku. W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia i wy­ma­gań skład wer­nik­su może być dużo bar­dziej zło­żo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż jed­nak olej z sy­ka­ty­wa­mi bar­dzo sil­nie czer­ni ma­lo­wi­dło, na­le­ża­ło ko­niecz­nie izo­lo­wać war­stwę ma­lar­ską od wer­nik­su kle­jem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrʲɲiks, AS: verʹńiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werniksowanie n.

 czas. werniksować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fyrnajs

Wiktionary


werniksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wer­nik­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werniks m.

 czas. werniksować ndk.

Wiktionary


werniksować

po­kry­wać wer­nik­sem, np. obra­zy


SJP.pl


werniksowy

→ wer­niks


SJP.pl

Patrz:

werniks

wernisaż

uro­czy­ste ot­war­cie wy­sta­wy dzieł sztu­ki; pier­wot­nie dzień przed ofi­cjal­nym ot­war­ciem wy­sta­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. uro­czy­ste ot­war­cie wy­sta­wy dzieł sztu­ki

Wiktionary

Wer­ni­saż – uro­czy­ste ot­war­cie wy­sta­wy (zaz­wy­czaj dzieł sztu­ki, ale także in­nych osią­gnięć, np. na­u­ko­wych lub do­rob­ku mia­sta), od­by­wa­ją­ce się przed ofi­cjal­nym roz­po­czę­ciem do­stę­pu dla pu­blicz­no­ści. Jest po­łą­cze­niem spot­ka­nia śro­do­wi­sko­we­go, wy­da­rze­nia to­wa­rzy­skie­go oraz pre­zen­ta­cji dla me­diów i zaz­wy­czaj ma cha­rak­ter zam­knię­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wernisażowy

Wiktionary


wernisażowy

przy­miot­nik od: wer­ni­saż


SJP.pl


wernyhora

1. wę­drow­ny sta­rzec, lir­nik ko­zac­ki z XVIII wieku, le­gen­dar­na po­stać z ukra­iń­skie­go fol­klo­ru;
2. obraz Jana Ma­tej­ki;
3. po­wieść Mi­cha­ła Czaj­kow­skie­go


SJP.pl

Wer­ny­ho­ra (ukr. Вернигора, pol. Wa­li­gó­ra, jego praw­do­po­dob­ne imię to Mosij, czyli Moj­żesz) – wę­drow­ny sta­rzec, le­gen­dar­ny wieszcz i lir­nik ko­zac­ki z XVIII wieku. W jed­nym z pol­skich mitów na­ro­do­wych wy­stę­pu­je jako po­stać prze­po­wia­da­ją­ca losy Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wikipedia


werona

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym We­ne­cja Eu­ga­nej­ska;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja ze sto­li­cą w We­ro­nie (1.1)

Wiktionary

We­ro­na ( Ve­ro­na,) – mia­sto po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym We­ne­cja Eu­ga­nej­ska ("Ve­ne­to"). Leży nad rzeką Adygą, u pod­nó­ża Alp We­nec­kich. Jest zna­czą­cym oś­rod­kiem hand­lu i jed­nym z bo­gat­szych miast pół­noc­nych Włoch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chce­my od­wie­dzić mia­no­wi­cie ro­man­tycz­ną sto­li­cę mi­ło­ści: mia­sto Romea i Julii – We­ro­nę. Rze­czy­wi­ście We­ro­na ma do za­o­fe­ro­wa­nia wię­cej atrak­cji niż wszyst­kie inne mia­sta w Ve­ne­to (=We­ne­cji Eu­ga­nej­skiej), z wy­jąt­kiem samej We­ne­cji.

 (1.1) Wła­śnie w We­ro­nie, w po­ro­zu­mie­niu z Fry­de­ry­kiem, Lu­cjusz III ogło­sił słyn­ną kon­sty­tu­cję «Ad abo­len­dam» za po­mo­cą któ­rej miało być pow­strzy­ma­ne roz­prze­strze­nia­nie się coraz groź­niej­szych he­rez­ji ne­o­ma­ni­chej­skich.

 (1.1) Otton przy­był i bły­ska­wicz­nie się z Be­ren­ga­riu­szem roz­pra­wił. Po­zba­wił go że­laz­nej ko­ro­ny Lon­go­bar­dów i zmu­sił do zło­że­nia hołdu z ziem, które mu zo­sta­wił, za­bra­wszy mu i przy­łą­czy­wszy do ba­war­skie­go księ­stwa swego brata, Hen­ry­ka, wschod­nią Lom­bar­dię z Ak­wi­le­ją i We­ro­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werończyk m., weronka ż.

 przym. weroński

Wiktionary


weronal

biały, kry­sta­licz­ny pro­szek o gorz­ka­wym smaku, uży­wa­ny daw­niej jako śro­dek na­sen­ny; bar­bi­tal


SJP.pl


weronika

ro­śli­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych; prze­tacz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

We­ro­ni­ka – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Póź­niej­sza forma imie­nia Be­re­ni­ke. Ety­mo­lo­gia imie­nia wy­wo­dzo­na jest z gr. φέρω "phero" – "niosę" i νίκη "nike" – "zwy­cię­stwo". Oz­na­cza zatem "tę, która zwy­cię­ża". W śred­nio­wie­czu imię było błęd­nie przy­pi­sy­wa­ne sło­wom "vera" (łac.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię We­ro­ni­kę za jej po­czu­cie hu­mo­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrɔ̃ˈɲika, AS: verõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weronika ż.

:: zdrobn. Weronka ż., Weroniczka ż., Weronisia ż., Nika ż.

 przym.

:: przest. gwara. Weroniczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Weronka, Weroniczka, Weronisia, Nika

Wiktionary


weronka

miesz­kan­ka We­ro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka We­ro­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Werona ż.

:: fm. werończyk mos.

 przym. weroński

Wiktionary


werończyk

miesz­ka­niec We­ro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec We­ro­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­po­mi­na mi się prze­czy­ta­ne gdzieś je­szcze przed po­dró­żą po­rze­ka­dło, że „wszy­scy we­roń­czy­cy to sza­leń­cy”. Mówią tak o nich nie tylko miesz­kań­cy in­nych re­gio­nów Ita­lii, ale i sami we­roń­czy­cy o sobie.

 (1.1) Gdyby Romeo usły­szał od Julii, że ta zjawi się w oknie w samo po­łud­nie, ra­dość mło­de­go we­roń­czy­ka z wyz­na­czo­nej go­dzi­ny nie mo­gła­by się rów­nać z ra­do­ścią hra­bie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Werona ż.

:: fż. weronka ż.

 przym. weroński

Wiktionary


weroński

przy­miot­nik od: We­ro­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z We­ro­ną, do­ty­czą­cy We­ro­ny, po­cho­dzą­cy z We­ro­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Werona ż., werończyk mos., weronka ż.

Wiktionary


werp

kot­wi­ca po­moc­ni­cza, sze­ścio­krot­nie lżej­sza od kot­wi­cy po­sto­jo­wej, którą wy­rzu­ca się ze stat­ku w celu wy­ko­na­nia ma­ne­wru bez po­mo­cy ma­szyn; kot­wi­ca za­woź­na


SJP.pl


werpachowski

naz­wi­sko


SJP.pl


werpnia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; Se­me­car­pus


SJP.pl


werpol

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Wer­pol – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Nu­rzec-Sta­cja.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Wer­pol w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Anu­sin i Te­la­ty­cze.

Mimo bli­sko­ści do Anu­si­na (mniej niż 1 km), za II RP Anu­sin na­le­żał do wo­je­wództ­wa po­le­skie­go, a Wer­pol do bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


werra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w środ­ko­wych Niem­czech, łą­cząc się z Fuldą two­rzy We­ze­rę;

Wiktionary

Werra – rzeka w cen­tral­nych Niem­czech o dłu­go­ści 292 km. Werra prze­pły­wa ko­lej­no przez trzy kraje związ­ko­we: Tu­ryn­gię, Hesję i Dolną Sak­so­nię. Źró­dło rzeki znaj­du­je się koło Eis­feld (Po­wiat Hild­burg­ha­u­sen, po­łud­nio­wa Tu­ryn­gia). Łączy się z Fuldą, aby ut­wo­rzyć We­ze­rę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ludzi z grub­sza cho­ciaż­by zo­rien­to­wa­nych w sy­tu­a­cji współ­czes­ne­go świa­ta jest oczy­wi­ste, że gra­ni­ca dwóch sy­ste­mów spo­łecz­no-po­li­tycz­nych na Łabie i Wer­rze jest pod groź­bą wojny ru­bie­żą nie­prze­kra­czal­ną.

 (1.1) Na te­re­nie Sak­so­nii mię­dzy rze­ka­mi Werrą a So­ła­wą wy­stę­pu­ją z kolei szkie­le­to­we po­chów­ki o sto­sun­ko­wo skrom­nym, ty­po­wo sło­wiań­skim wy­po­sa­że­niu w ka­błącz­ki, pa­cior­ki szkla­ne, noże oraz ce­ra­mi­kę sło­wiań­ską […]

Wiktionary


wers

1. jedna li­nij­ka tek­stu; wiersz;
2. prze­no­śnie: zda­nie, cytat, frag­ment po­ez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wo­wa jed­nost­ka wer­sy­fi­ka­cyj­na, naj­czę­ściej zło­żo­na z jed­nej li­nij­ki tek­stu

Wiktionary

Wers (fr. "vers", z łac. "ver­sus" – wiersz) – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka wer­sy­fi­ka­cyj­na, nie­mal za­wsze wy­o­dręb­nio­na jako po­je­dyn­cza li­nij­ka tek­stu. Wers można także zde­fi­nio­wać jako od­ci­nek mowy wier­szo­wa­nej mię­dzy dwie­ma pa­u­za­mi wer­sy­fi­ka­cyj­ny­mi.

Wers skła­da się z czę­ści przed­kla­u­zu­lo­wej (m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wiersz skła­da się z dwu­na­stu wer­sów!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrs, AS: vers

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wersyfikacja ż., werset mrz.

 przym. wersowy, wersyfikacyjny

Wiktionary


wersal

prze­sad­na grzecz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. prze­sad­na grzecz­ność i ele­gan­cja, wyt­wor­ne ma­nie­ry

Wiktionary

Wer­sal ( Ver­sa­il­les,) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Yve­li­nes.

Miej­sco­wość sły­nie prze­de wszyst­kim ze znaj­du­ją­ce­go się w jej gra­ni­cach pa­ła­cu wer­sal­skie­go. W Wer­sa­lu w 1789 zo­sta­ły zwo­ła­ne Stany Ge­ne­ral­ne, w 1871 mia­sto było sie­dzi­bą rządu (tzw. wer­sal­czy­ków), który stłu­mił Ko­mu­nę Pa­ry­ską. Wer­sal był także miej­scem wielu kon­fe­ren­cji mię­dzy­na­ro­do­wych, mię­dzy in­ny­mi 28 czerw­ca 1919 pod­pi­sa­no tu trak­tat wer­sal­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsal, AS: versal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wersal m., wersalczyk m., wersalka ż.

 przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzejmość

Wiktionary


wersalczyk

daw­niej: osoba bar­dzo uprzej­ma, układ­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek wier­nych rzą­do­wi od­dzia­łów zwal­cza­ją­cych Ko­mu­nę Pa­ry­ską w 1871

 (1.2) daw. czło­wiek bar­dzo uprzej­my, układ­ny

 (1.3) miesz­ka­niec Wer­sa­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wersal mrz., Wersal mrz., wersalka ż.

 przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary


wersalik

czcion­ka dużej li­te­ry al­fa­be­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. wiel­ka li­te­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­ste­ty wy­ra­zy pi­sa­ne wer­sa­li­ka­mi wy­glą­da­ją jak wy­krzy­cza­ne, więc ich na­gro­ma­dze­nie nie wy­glą­da do­brze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈsalʲik, AS: versalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wersalikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielka litera, duża litera, majuskuła

Wiktionary


wersalikowy

przy­miot­nik od: wer­sa­lik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wer­sa­li­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wersalik m.

Wiktionary


wersalka

roz­kła­da­na ka­na­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. roz­kła­da­ne łóżko, które po zło­że­niu two­rzy ka­na­pę

Wiktionary

Wer­sal­ka – mebel przez­na­czo­ny do snu oraz od­po­czyn­ku w po­zy­cji le­żą­cej albo sie­dzą­cej.

Skła­da się z pod­sta­wy w for­mie pro­sto­kąt­nej skrzy­ni, która służy jako po­jem­nik na po­ściel oraz dwóch ram ta­pi­ce­ro­wa­nych,

po­łą­czo­nych ze skrzy­nią i mię­dzy sobą me­ta­lo­wy­mi łącz­ni­ka­mi. Jedna rama po pod­nie­sie­niu sta­no­wi opar­cie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wew­nątrz wer­sal­ki można trzy­mać po­ściel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈsalka, AS: versalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wersal m., wersalczyk m., wersal mrz.

 przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary


wersalkowy

→ wer­sal­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wer­sal­ką, do­ty­czą­cy wer­sal­ki

Wiktionary

Patrz:

wersalka

Powiązane:

 rzecz. wersalka ż., Wersal m., wersal m., wersalczyk m.

 przym. wersalski

Wiktionary


wersalski

przy­miot­nik od: Wer­sal (mia­sto we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z Wer­sa­lu; od­by­wa­ją­cy się, znaj­du­ją­cy się w Wer­sa­lu; ma­ją­cy zwią­zek z Wer­sa­lem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ce­chu­ją­cy się wyt­wor­no­ścią, wyk­wint­no­ścią, ma­nie­ra­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈsalsʲci, AS: versalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wersal m., wersal m., wersalczyk m., wersalka ż.

 przym. wersalkowy

Wiktionary


wersat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ktoś obyty, doś­wiad­czo­ny, ktoś wyksz­tał­co­ny, bie­gły w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wer­sa­tem w hi­sto­rii świę­tej.

Wiktionary


wersecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wer­set

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werset m.

Wiktionary


wersenian

sól kwasu ety­le­no­dia­mi­no­te­tra­oc­to­we­go, sto­so­wa­na w le­cze­niu za­tru­cia me­ta­la­mi cięż­ki­mi


SJP.pl


werseniany

sól kwasu ety­le­no­dia­mi­no­te­tra­oc­to­we­go, sto­so­wa­na w le­cze­niu za­tru­cia me­ta­la­mi cięż­ki­mi


SJP.pl


werset

wiersz lub kilka wier­szy ja­kie­goś tek­stu sta­no­wią­cy jakąś ca­łość my­ślo­wą; ustęp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jedno lub kil­ku­zda­nio­wy, wy­o­dręb­nio­ny gra­ficz­nie frag­ment tek­stu, który sta­no­wi ca­łość my­ślo­wą i ryt­micz­ną, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla prozy bi­blij­nej i ko­ra­nicz­nej

Wiktionary

Wer­set (łac. "ver­sus" – wiersz) – spe­cy­ficz­na me­to­da seg­men­ta­cji tek­stu w ut­wo­rze, któ­re­go szcze­gól­ny cha­rak­ter od­bio­ru po­le­ga na przy­wią­zy­wa­niu uwagi, w dużym stop­niu nie­za­leż­nej, do każ­de­go z jego krót­kich frag­men­tów obej­mu­ją­cych jedno lub naj­wy­żej kilka zdań.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsɛt, AS: verset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wers m., wiersz m., wersecik mrz.

Wiktionary


wersja

jedna z po­sta­ci cze­goś, czę­ścio­wo róż­nią­ca się od in­nych; wa­riant; od­mia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeden ze spo­so­bów przed­sta­wie­nia, wy­ko­na­nia, po­wie­dze­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług zna­nej prze­ze mnie wer­sji mitu to sęp, nie orzeł, wy­ja­da wą­tro­bę przy­bi­te­mu do skał Ka­u­ka­zu Pro­me­te­u­szo­wi.

 (1.1) Po­dob­no nowa wer­sja tej sa­mo­cho­dów­ki ma wejść na rynek pod ko­niec roku.

 (1.1) Jego wer­sja wy­da­rzeń jest nie­praw­dzi­wa! To nie ja stłu­kłam tę szklan­kę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsʲja, AS: versʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariant, typ, rodzaj, gatunek, opracowanie, odmiana

Wiktionary


wersolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wer­so­lo­gii


SJP.pl

Wer­so­log – uczo­ny zaj­mu­ją­cy się wer­so­lo­gią, czyli te­o­rią wier­sza. Po­nie­waż wer­so­lo­gia znaj­du­je się na styku ję­zy­koz­naw­stwa i li­te­ra­tu­roz­naw­stwa, wer­so­log po­wi­nien być kom­pe­tent­ny w obu dzie­dzi­nach. Pod­sta­wo­wa dla wer­so­lo­ga jest zna­jo­mość pro­zo­dii okre­ślo­ne­go ję­zy­ka lub ję­zy­ków.

Wikipedia


wersologia

nauka o bu­do­wie wier­sza


SJP.pl


wersor

wek­tor o dłu­go­ści rów­nej jed­nost­ce; wek­tor jed­nost­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wek­tor o dłu­go­ści rów­nej 1, zwy­kle sta­no­wią­cy bazę prze­strze­ni (okre­śla­ją­cy układ współ­rzęd­nych);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ukła­dzie or­to­go­nal­nym wszyst­kie wer­so­ry są do sie­bie pro­sto­pa­dłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsɔr, AS: versor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wektor jednostkowy

Wiktionary


wersowy

→ wers


SJP.pl

Patrz:

wers

werstok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne;

Wiktionary

Wer­stok (biał. "Вярсток, Wiar­stok") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go. Wieś w 2011 roku za­miesz­ki­wa­ły 62 osoby.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. werstoczanin m., werstoczanka ż.

 przym. werstocki

Wiktionary


wersyfikacja

za­sa­dy bu­do­wy wier­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. sy­stem zasad opi­su­ją­cych, jak zbu­do­wa­ny jest wiersz; bu­do­wa wier­sza

 (1.2) nauk. dział po­e­ty­ki, nauka o bu­do­wie wier­sza

Wiktionary

Wer­sy­fi­ka­cja (fr. "ver­si­fi­ca­tion", łac. "ver­si­fi­ca­tio") jest to ter­min z za­kre­su te­o­rii li­te­ra­tu­ry ma­ją­cy dwa zna­cze­nia.

1. Dział po­e­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem bu­do­wy wier­sza, czyli jego formą, me­try­ką wer­sów a także kom­po­zy­cją wier­sza, m.in. po­dzia­łem na stro­fy (stro­fi­ka).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wersyfikacyjny

 rzecz. wers mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wersologia, prozodia

Wiktionary


wersyfikacyjny

do­ty­czą­cy wer­sy­fi­ka­cji


SJP.pl


wersyfikator

ten, kto ukła­da wier­sze; poeta, ry­mot­wór­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wier­szo­pis

Wiktionary


wersyfikować

ukła­dać wier­sze, na­da­wać ut­wo­ro­wi formę wier­sza


SJP.pl


werszek

dawna ro­syj­ska jed­nost­ka dłu­go­ści wy­no­szą­ca około 4,45 cm


SJP.pl

Wer­szek (ros. "вершок") – dawna ro­syj­ska miara dłu­go­ści li­czą­ca 1/16 ar­szy­na, czyli 4,4 cm.

Wikipedia


werteb

za­głę­bie­nie naj­czę­ściej okrą­głe, pow­sta­łe w ob­sza­rach pod­le­ga­ją­cych kra­so­wie­niu w wy­ni­ku roz­pu­szcza­nia skał kra­so­wie­ją­cych i/lub osia­da­nia; lej kra­so­wy


SJP.pl


werteks

punkt, w któ­rym koło wiel­kie Ziemi stycz­ne jest do rów­no­leż­ni­ka oraz pro­sto­pa­dłe do po­łud­ni­ka


SJP.pl


wertep

1. wy­bo­i­sta droga, ścież­ka; trasa utrud­nia­ją­ca przej­ście;
2. daw­niej: wi­do­wi­sko o tre­ści zwią­za­nej z na­ro­dzi­na­mi Chry­stu­sa; szop­ka; he­ro­dy; ja­seł­ka


SJP.pl


wertepiasty

pełen wer­te­pów


SJP.pl


werter

niem. bo­ha­ter po­wie­ści au­tor­stwa Ge­ot­he­go pt. "Cier­pie­nia mło­de­go Wer­te­ra", sen­ty­men­tal­ny, młody bo­ha­ter ro­man­tycz­ny, ofia­ra nie­szczę­śli­wej mi­ło­ści


SJP.pl

Wer­ter – głów­ny bo­ha­ter dzie­ła jed­ne­go z twór­ców pre­ro­man­tycz­nych, J.W. Go­et­he­go pt. "Cier­pie­nia mło­de­go Wer­te­ra", które czę­sto utoż­sa­mia­ne jest z formą roz­ra­chun­ku Go­et­he­go z pew­nym eta­pem jego życia (sil­nie za­ry­so­wa­ne po­dło­że bio­gra­ficz­ne ut­wo­ru).

Wikipedia


werterowski

prze­wraż­li­wio­ny, pełen pe­sy­miz­mu i me­lan­cho­lii


SJP.pl


werteryzm

po­sta­wa pełna pe­sy­miz­mu i me­lan­cho­lii jed­nost­ki szu­ka­ją­cej w ma­rze­niach uciecz­ki od rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

Wer­te­ryzm – model po­sta­wy bo­ha­te­ra li­te­rac­kie­go, utr­wa­lo­ny w li­te­ra­tu­rze końca XVIII wieku i w pier­wszej ćwier­ci XIX wieku, za spra­wą po­wie­ści Jo­han­na Wolf­gan­ga von Go­et­he­go "Cier­pie­nia mło­de­go Wer­te­ra".

Bo­ha­te­ra wer­te­rycz­ne­go ce­cho­wa­ły: wy­bu­ja­ła wy­o­braź­nia, uczu­cio­wość, brak zde­cy­do­wa­ne­go dzia­ła­nia, dą­że­nie do sa­mo­za­gła­dy, wi­dze­nie świa­ta przez pryz­mat ma­rzeń i po­ez­ji, niez­go­da na kon­wen­cje oby­cza­jo­we i normy mo­ral­ne, któ­rej to­wa­rzy­szy pe­sy­mi­stycz­ne po­czu­cie bez­ce­lo­wo­ści życia.

Wikipedia


wertheim

Wert­he­im – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Stutt­gart, w re­gio­nie He­il­bronn-Fran­ken, w po­wie­cie Main-Ta­u­ber-Kreis.

Leży nad Menem, ok. 20 km na pół­noc­ny za­chód od Ta­u­ber­bis­chofs­he­im, przy au­to­stra­dzie A3 i linii ko­le­jo­wej As­chaf­fen­burg – Cra­ils­he­im.

Wikipedia


werticylioza

groź­na cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez dwa ga­tun­ki grzy­bów z grupy nie­do­sko­na­łych; wer­ty­cy­lio­za


SJP.pl


wertikal

1. ro­dzaj pio­no­wej ża­luz­ji, za­sło­ny ze sztyw­ne­go ma­te­ria­łu; ver­ti­cal, wer­ty­kal;
2. wiel­kie koło na sfe­rze nie­bie­skiej, pro­sto­pa­dłe do ho­ry­zon­tu; koło wierz­choł­ko­we, wer­ty­kał


SJP.pl

Wer­ti­kal (ros. Вертикаль - wer­ty­kał) – seria je­de­na­stu ra­dziec­kich ra­kiet ba­daw­czych uży­wa­nych w ra­mach pro­gra­mu In­ter­kos­mos, do wy­no­sze­nia apa­ra­tu­ry ba­daw­czej słu­żą­cej do po­mia­rów pro­mie­nio­wa­nia rent­ge­now­skie­go i nad­fio­le­to­we­go Słoń­ca. 28 li­sto­pa­da 1970 roku zo­stał za­po­cząt­ko­wa­ny pro­gram doś­wiad­czeń kra­jów so­cja­li­stycz­nych przy uży­ciu ra­kiet typu Wer­ti­kal, wy­strze­le­niem ra­kie­ty Wer­ti­kal-1 na wy­so­kość 487 km.

Wikipedia


wertowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wer­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wertować ndk.

Wiktionary


wertować

kart­ko­wać, prze­glą­dać w po­szu­ki­wa­niu po­trzeb­nych in­for­ma­cji


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) szu­kać cze­goś, prze­glą­da­jąc ja­kieś stro­ny, kart­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­cią­ga­ją ga­ze­tę, nied­ba­le ją wer­tu­ją, wie­lo­krot­nie wra­ca­jąc na tę samą stro­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: vertovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wertowanie n., przewertowanie n.

 czas. przewertować

Wiktionary


wertycylioza

groź­na cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez dwa ga­tun­ki grzy­bów z grupy nie­do­sko­na­łych; wer­ti­cy­lio­za


SJP.pl


wertykal

1. ro­dzaj pio­no­wej ża­luz­ji, za­sło­ny ze sztyw­ne­go ma­te­ria­łu; ver­ti­cal, wer­ti­kal;
2. na Bia­ło­ru­si: scen­tra­li­zo­wa­na, zhie­rar­chi­zo­wa­na ad­mi­ni­stra­cja wy­ko­naw­cza; wer­ty­kał


SJP.pl


wertykalizm

za­sa­da kom­po­zy­cyj­na dzie­ła sztu­ki po­le­ga­ją­ca na jego ro­zbu­do­wa­niu wzwyż lub na szcze­gól­nym pod­kre­śle­niu jego linii pio­no­wych


SJP.pl

Wer­ty­ka­lizm ( ver­ti­ca­lis „pio­no­wy”) – za­sa­da kom­po­zy­cyj­na dzie­ła sztu­ki, która po­le­ga na pod­kre­śla­niu kie­run­ków pio­no­wych. Sta­no­wi prze­ci­wień­stwo ho­ry­zon­ta­liz­mu. Wer­ty­ka­lizm był szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w cza­sach póź­ne­go śred­nio­wie­cza (ar­chi­tek­tu­ra go­tyc­ka).

Wikipedia


wertykalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. pio­no­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U ste­go­za­u­rów kolce nie ster­cza­ły wer­ty­kal­nie, ale pio­no­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wertykalność ż., wertykał mrz.

 przym. wertykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziomo

Wiktionary


wertykalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wer­ty­kal­ne; cecha tych, któ­rzy są wer­ty­kal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wertykalny

 przysł. wertykalnie

Wiktionary


wertykalny

pio­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. pio­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­bo­wa­ła się w rzu­tach wer­ty­kal­nych, pio­no­wych, w syl­we­tach smu­kłych i strze­li­stych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrtɨˈkalnɨ, AS: vertykalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wertykalność ż., wertykał mrz.

 przysł. wertykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pionowy

Wiktionary


wertykał

1. wiel­kie koło na sfe­rze nie­bie­skiej, pro­sto­pa­dłe do ho­ry­zon­tu; koło wierz­choł­ko­we, wer­ti­kal;
2. hie­rar­chia waż­no­ści ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej; wer­ty­kal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. pó­ło­krąg koła wiel­kie­go lub koło wiel­kie sfery nie­bie­skiej prze­cho­dzą­ce przez zenit i nadir, pro­sto­pa­dłe do ho­ry­zon­tu;

Wiktionary

Wer­ty­kał, koło wierz­choł­ko­we – pó­ło­krąg koła wiel­kie­go lub koło wiel­kie sfery nie­bie­skiej prze­cho­dzą­ce przez zenit i nadir i pro­sto­pa­dłe do ho­ry­zon­tu. Pier­wszym wer­ty­ka­łem na­zy­wa­ne jest takie koło wierz­choł­ko­we, któ­re­go pła­szczyz­na pro­sto­pa­dła jest do pła­szczyz­ny po­łud­ni­ka nie­bie­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛrˈtɨkaw, AS: vertykau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wertykalny

 przysł. wertykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koło wierzchołkowe

Wiktionary


wertykulacja

za­bieg pie­lę­gna­cyj­ny traw­ni­ka po­le­ga­ją­cy na pio­no­wym cię­ciu darni w celu sku­tecz­niej­sze­go na­po­wie­trze­nia


SJP.pl

Wer­ty­ku­la­cja – za­bieg pie­lę­gna­cyj­ny wy­ko­ny­wa­ny na traw­ni­kach ozdob­nych i spor­to­wych, po­le­ga­ją­cy na pio­no­wym cię­ciu darni.

Wikipedia


wertykulacyjny

→ wer­ty­ku­la­cja


SJP.pl

Patrz:

wertykulacja

wertykulator

urzą­dze­nie ogro­do­we do na­po­wie­trza­nia oraz oczy­szcza­nia traw­ni­ka z mchu, za­le­ga­ją­cej sta­rej trawy i niek­tó­rych jed­no­rocz­nych chwa­stów


SJP.pl

Wer­ty­ku­la­tor (ska­ry­fi­ka­tor) – urzą­dze­nie ogro­do­we słu­żą­ce do wer­ty­ku­la­cji tzn. na­po­wie­trza­nia oraz oczy­szcza­nia traw­ni­ka z filcu (mchu, za­le­ga­ją­cej sta­rej trawy, chwa­stów), któ­re­go ele­men­ta­mi ro­bo­czy­mi są licz­ne noże, osa­dzo­ne na obra­ca­ją­cych się bęb­nach.

Wikipedia


wertykulowanie

ciąć pio­no­wo darń traw­ni­ka w celu sku­tecz­niej­sze­go na­po­wie­trze­nia


SJP.pl


wertykulować

ciąć pio­no­wo darń traw­ni­ka w celu sku­tecz­niej­sze­go na­po­wie­trze­nia


SJP.pl


wertyński

naz­wi­sko


SJP.pl


werwa

po­bu­dze­nie, przy­pływ sił, ener­gii ob­ja­wia­ją­cy się w chęci do ja­kichś dzia­łań, naj­czę­ściej pracy lub za­ba­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ocho­ta do dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panna Flo­ren­ty­na aż drgnę­ła, a pan To­masz z wiel­ką werwą po­czął opo­wia­dać (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrva, AS: verva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) animusz, zapał, wigor, bigiel; przest. akcent

Wiktionary


werwena

ro­śli­na z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; wer­be­na; wi­tuł­ka


SJP.pl


weryfikacja

1. spraw­dze­nie au­ten­tycz­no­ści, słusz­no­ści i po­praw­no­ści cze­goś lub sko­ry­go­wa­nie stwier­dzo­nych błę­dów;
2. czyn­no­ści ma­ją­ce na celu spraw­dze­nie kwa­li­fi­ka­cji osób oraz ich upraw­nień do zaj­mo­wa­nia okre­ślo­nych sta­no­wisk i peł­nie­nia funk­cji pu­blicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spraw­dze­nie zgod­no­ści z praw­dą

 (1.2) spraw­dze­nie kwa­li­fi­ka­cji czy przy­dat­no­ści

Wiktionary

We­ry­fi­ka­cja (z łac. "ve­ri­tas" „praw­da” i "facio" „czy­nię”), spraw­dza­nie – dzia­ła­nie zmie­rza­ją­ce do roz­strzy­gnię­cia praw­dzi­wo­ści da­ne­go zda­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po otrzy­ma­niu i we­ry­fi­ka­cji zgło­sze­nia – przy­stą­pi­my do jego re­a­li­za­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikator mos., zweryfikowanie n., weryfikowalność ż.

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

 przym. weryfikacyjny, weryfikowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzenie

 (1.2) lustracja, przejrzenie, sprawdzenie

Wiktionary


weryfikacyjny

do­ty­czą­cy we­ry­fi­ka­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z we­ry­fi­ka­cją, we­ry­fi­ko­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikacja ż., weryfikowanie n., weryfikator m.

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary


weryfikator

osoba spraw­dza­ją­ca war­tość, praw­dzi­wość cze­goś, stwier­dza­ją­ca czy­jeś kwa­li­fi­ka­cje


SJP.pl


weryfikatorka

ko­bie­ta spraw­dza­ją­ca war­tość, praw­dzi­wość cze­goś, stwier­dza­ją­ca czy­jeś kwa­li­fi­ka­cje


SJP.pl


weryfikowalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) moż­li­wość we­ry­fi­ka­cji cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zweryfikowanie n., weryfikacja ż.

 przym. weryfikowalny

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary


weryfikowalny

moż­li­wy do zwe­ry­fi­ko­wa­nia, spraw­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który da się zwe­ry­fi­ko­wać, moż­li­wy do spraw­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­for­ma­cja nie­praw­dzi­wa, a łatwo we­ry­fi­ko­wal­na, jest kłam­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikowalność ż., weryfikacja ż., weryfikator m., zweryfikowanie n.

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzalny

Wiktionary


weryfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|we­ry­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. weryfikować ndk.

 rzecz. zweryfikowanie n.

 przym. weryfikacyjny

Wiktionary


weryfikować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwe­ry­fi­ko­wać)

 (1.1) spraw­dzać, pot­wier­dzać lub wy­pró­bo­wy­wać praw­dzi­wość, pra­wi­dło­wość, słusz­ność lub au­ten­tycz­ność cze­goś

 (1.2) urz. stwier­dzać czy­jeś kwa­li­fi­ka­cje, czy­jąś przy­dat­ność do peł­nie­nia okre­ślo­ne­go sta­no­wi­ska, okre­ślo­nych funk­cji itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­for­mu­je­my, że kry­te­rium nr 2 oceny me­ry­to­rycz­nej wnio­sków, do­ty­czą­ce ob­sza­ru dzia­łal­no­ści bę­dzie we­ry­fi­ko­wa­ne na pod­sta­wie dwóch list sta­no­wią­cych za­łącz­ni­ki do re­gu­la­mi­nu na­bo­ru wnio­sków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrɨfʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: veryfʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikowalność ż., weryfikacja ż., weryfikowanie n., zweryfikowanie n.

 czas. zweryfikować dk.

 przym. weryfikowalny, weryfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzasadniać, rewidować

 (1.2) oceniać, lustrować

Wiktionary


werysta

przed­sta­wi­ciel, zwo­len­nik we­ryz­mu


SJP.pl


werystka

→ we­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

werysta

werystyczny

wier­nie odt­wa­rza­ją­cy rze­czy­wi­stość; praw­dzi­wy; re­a­li­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z we­ryz­mem, do­ty­czą­cy we­ryz­mu

 (1.2) odt­wa­rza­ją­cy wier­nie rze­czy­wi­stość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: verystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werysta m., weryzm m.

 przysł. werystycznie

Wiktionary


weryzm

1. wier­ne odt­wa­rza­nie rze­czy­wi­sto­ści, zgod­ność z rze­czy­wi­sto­ścią; praw­da, re­a­lizm;
2. kie­ru­nek w sztu­ce końca XIX w. i po­cząt­ku XX w., znany dzię­ki ope­rze wło­skiej, bę­dą­cy od­mia­ną na­tu­ra­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. muz. szt. bli­ski na­tu­ra­liz­mo­wi kie­ru­nek w sztu­kach, pow­sta­ły we Wło­szech w ostat­nim ćwierć­wie­czu XIX wieku;

 (1.2) wier­ne od­da­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary

We­ryzm (z łac. "verus" – praw­dzi­wy) – kie­ru­nek w twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej, głów­nie wło­skiej, ostat­nie­go ćwierć­wie­cza XIX w., bę­dą­cy od­mia­ną na­tu­ra­liz­mu.

Gło­sił este­ty­kę skraj­nie mi­me­tycz­ną, po­stu­lo­wał wier­ne odt­wa­rza­nie rze­czy­wi­sto­ści, praw­dę, re­a­lizm, in­te­re­so­wał się współ­czes­ny­mi pro­ble­ma­mi spo­łecz­ny­mi, prze­de wszyst­kim ży­ciem wsi, kry­ty­ko­wał ów­czes­ne sto­sun­ki spo­łecz­ne i sztu­kę sym­bo­licz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. werystyczny

 rzecz. werysta mos., werystka ż.

Wiktionary


werówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

We­rów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Drze­wi­ca. Prze­pły­wa przez nią rzeka Drze­wicz­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go, przed ro­kiem 1975 do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


wesele

1. przy­ję­cie, za­ba­wa or­ga­ni­zo­wa­na po ślu­bie;
2. ogół ludzi uczest­ni­czą­cych w uro­czy­sto­ściach ślub­nych;
3. po­e­tyc­ko: ra­dość, we­so­łość, ucie­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. gastr. przy­ję­cie i za­ba­wa urzą­dza­ne po ślu­bie

 (1.2) przest. coś we­so­łe­go

Wiktionary

We­se­le – zwy­cza­jo­wa forma przy­ję­cia oko­licz­no­ścio­we­go, or­ga­ni­zo­wa­ne­go z okaz­ji ślubu.

Zwy­cza­je to­wa­rzy­szą­ce za­wie­ra­niu mał­żeń­stwa za­le­żą od kręgu kul­tu­ro­we­go, z ja­kie­go wy­wo­dzą się przysz­li mał­żon­ko­wie.

We­se­le jako ry­tu­ał na­rzu­ca ak­to­rom (mał­żon­kom, go­ściom itp.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­łem za­pro­szo­ny na we­se­le ku­zy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlɛ, AS: vesele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

:: zgrub. weselisko n.

 czas. rozweselać, weselić się ndk.

 przym. weselny, wesoły, wesół

 przysł. weselnie, wesoło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. weselisko, reg. śl. wiesieli

Wiktionary


weselej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: we­so­ło


SJP.pl


weseleć

sta­wać się we­so­łym, we­sel­szym


SJP.pl


weselicho

zgru­bie­nie od: we­se­le


SJP.pl


weselina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­se­li­na – imię żeń­skie
  • We­se­li­na – wieś w Buł­ga­rii (obwód Raz­grad)
  • We­se­li­na – wieś w Buł­ga­rii (obwód Wiel­kie Tyr­no­wo)
  • We­se­li­na – rzeka w Buł­ga­rii
  • We­se­li­na – buł­gar­skie radio

Wikipedia


weselisko

zgru­bie­nie od: we­se­le; hucz­ne we­se­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. zgrub. od: we­se­le; duże, hucz­ne, wy­staw­ne we­se­le

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wesele.

Wiktionary


weselniczka

→ we­sel­nik


SJP.pl

Patrz:

weselnik

weselniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: we­sel­nie


SJP.pl


weselnik

uczest­nik przy­ję­cia we­sel­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. uczest­nik we­se­la, gość na przy­ję­ciu we­sel­nym

 (1.2) gwara. ktoś, kto jest we­so­ły, roz­we­se­la in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysz­ło w końcu do tego, że tra­ban­ci kró­lew­scy mu­sie­li czy­nić na miej­scu po­rzą­dek, aby dla we­sel­ni­ków po­zo­stał prze­jazd wolny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlʲɲik, AS: veselʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesele n., wesołość ż., wesołkowatość ż., weselenie n., rozweselanie n., rozweselenie n., poweselenie n., wesołek m., weselisko n., weselicho n., Wesoła ż., Wesele n., Wesołowo n., rozweselacz m.

:: fż. weselniczka ż., weselnica ż.

 czas. weselić ndk., rozweselać ndk., rozweselić dk., poweselić dk.

 przym. weselny, wesoły, wesołkowaty, wesół, wesolutki

 przysł. wesoło, wesołkowato, wesutko, weselnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wesołek

Wiktionary


weselno

We­sel­no – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski

Miej­sco­wość po­ło­żo­na na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 226, wcho­dzi w skład so­łect­wa Wi­śli­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


weselny

1. do­ty­czą­cy przy­ję­cia z okaz­ji ślubu;
2. daw­niej: ra­dos­ny, we­so­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy we­se­la, przy­ję­cia z okaz­ji ślubu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U wszyst­kich warstw na­ro­du pol­skie­go ko­łacz był w daw­nych wie­kach obrzę­do­wym cia­stem we­sel­nym.

 (1.1) Or­szak we­sel­ny już ocze­ki­wał pana mło­de­go, z or­kie­strą zło­żo­ną z skrzy­piec, fle­ci­ka i tam­bu­ry­na…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlnɨ, AS: veselny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesele n., weselnik m., weselisko n.

 czas. weselić się ndk.

 przysł. weselnie

 przym. wesoły

Wiktionary


weselszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ków: we­so­ły, wesół


SJP.pl


wesiak

naz­wi­sko


SJP.pl


wesna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. bo­gi­ni wios­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛsna, AS: vesna

Wiktionary


wesoleńki

zdrob­nie­nie od: we­so­ły; we­so­luś­ki, we­so­lut­ki, we­so­luch­ny


SJP.pl


wesolski

przy­miot­nik od: We­so­ła


SJP.pl


wesoluchny

zdrob­nie­nie od: we­so­ły; we­so­lut­ki, we­so­lu­śny, we­so­łeń­ki


SJP.pl


wesoluteńki

zdrob­nie­nie od: we­so­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: we­so­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛsɔluˈtɛ̃ɲci, AS: vesolutẽńḱi

Wiktionary


wesolutki

zdrob­nie­nie od: we­so­ły; we­so­luś­ki, we­so­łeń­ki, we­so­luch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: we­so­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia odru­cho­wo przy­sko­czy­ła do drzwi i zam­knę­ła je na klucz. Na­stęp­nie usia­dła wy­god­nie na ma­te­ra­cu dmu­cha­nym i we­so­lut­ki uśmiech wyk­witł na jej ustach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛsɔˈlutʲci, AS: vesolutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wesoły

 przysł. wesolutko, wesoło

 rzecz. weselnik mos.

Wiktionary


wesoluśki

zdrob­nie­nie od: we­so­ły; we­so­lut­ki, we­so­leń­ki, we­so­luch­ny


SJP.pl


wesoluśny

zdrob­nie­nie od: we­so­ły; we­so­lut­ki, we­so­luch­ny, we­so­leń­ki


SJP.pl


wesoła

ra­dos­ny, szczę­śli­wy, uśmiech­nię­ty, ma­ją­cy dobry dzień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca War­sza­wy;

 (1.2) geogr. dziel­ni­ca Kra­ko­wa;

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu pol­skich miej­sco­wo­ści oraz czę­ści miast i wsi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­so­ła – część mia­sta sto­łecz­ne­go War­sza­wy
  • We­so­ła – część mia­sta Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • We­so­ła – część mia­sta Kra­ków
  • We­so­ła – część mia­sta My­sło­wi­ce
  • We­so­ła – część mia­sta Rop­czy­ce
  • We­so­ła – część mia­sta So­ko­łów Pod­la­ski
  • We­so­ła – część wsi Ła­wszo­wa w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Osiecz­ni­ca
  • We­so­ła – osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Wie­ru­szów
  • We­so­ła – część wsi Wola Wie­ru­szyc­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • We­so­ła – część wsi Bar­bar­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • We­so­ła – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki
  • We­so­ła – część wsi Wiel­mo­ża w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Su­ło­szo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po prze­pro­wadz­ce do We­so­łej ku­pi­my psa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesolanin mos., wesolanka ż.

 przym. wesolski, weselski, wesołowski, wesoły

Wiktionary


wesołek

1. osoba za­wo­do­wo roz­we­se­la­ją­ca in­nych na dwo­rach kró­lew­skich; bła­zen, tref­niś;
2. po­tocz­nie: żar­tow­niś, dow­cip­niś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba skłon­na do żar­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

 przysł. wesoło

 przym. wesoły

Wiktionary


wesołkowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co we­soł­ko­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wesołkowaty

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

 przysł. wesoło

Wiktionary


wesołkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­niem we­soł­ka; kpiar­ski i żar­to­bli­wy


SJP.pl


wesoło

przy­słó­wek

 (1.1) w po­god­nym na­stro­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie my­śla­łam, że na obo­zie bę­dzie aż tak we­so­ło z tymi dzie­cia­ka­mi.

 (1.1) Czeka na was przy­tul­na sala z ko­min­kiem, w któ­rym we­so­ło is­krzy ogień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɔ, AS: vesou̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesołość ż., wesołkowatość ż., wesołek m., wesołucha ż., wesele n., weselisko n., weselnik m., weselnica ż.

 przym. wesoły, wesolutki, wesołkowaty

 przysł. wesolutko, weselnie

 czas. rozweselić dk., rozweselać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radośnie, pogodnie, jowialnie, optymistycznie

Wiktionary


wesołomiasteczkowy

do­ty­czą­cy we­so­łe­go mia­stecz­ka; lu­na­par­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z we­so­łym mia­stecz­kiem, do­ty­czą­cy we­so­łe­go mia­stecz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­so­ło­mia­stecz­ko­wy au­to­drom to spe­cy­ficz­ne sa­mo­cho­dzi­ki, które jeź­dzi­ły po spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nej do tego gu­mo­wej macie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesołe miasteczko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunaparkowy

Wiktionary


wesołowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­so­łow­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 23 653 osoby.
  • Ana­tol We­so­łow­ski (ur. 1918) – puł­kow­nik
  • Anna Maria We­so­łow­ska (ur. 1954) – pol­ska sę­dzia
  • (1915-1971) – kom­po­zy­tor lwow­ski, pier­wszy ukra­iń­ski jazz­man
  • Bro­ni­sław We­so­łow­ski (1870–1919) – ko­mu­ni­sta
  • Fran­ci­szek We­so­łow­ski (ur. 1914) – or­ga­ni­sta
  • Grze­gorz We­so­łow­ski (ur. 1962) – pił­karz
  • Jacek We­so­łow­ski (ur. 1943) – ar­ty­sta
  • Jakub We­so­łow­ski (ur. 1985) – pol­ski aktor
  • Jakub We­so­łow­ski (ok. 1817–1891) – poseł do Sejmu Ga­li­cji III i IV ka­den­cji (1870-1882), ad­wo­kat w Zło­czo­wie
  • Józef We­so­łow­ski (1889–1954) – in­ży­nier, żoł­nierz, dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i spor­to­wy, pre­zy­dent Ka­to­wic
  • Józef We­so­łow­ski (1948–2015) – bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia


wesołość

we­so­ły na­strój, dobry humor, roz­ra­do­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. we­so­ły na­strój, dobra at­mos­fe­ra; ra­dość, bez­tro­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aneg­do­ta opo­wie­dzia­na przez Darka wy­wo­ła­ła wy­buch we­so­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɔɕt͡ɕ, AS: vesou̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołkowatość ż., wesołek m., wesele n.

 czas. weselić, poweseleć

 przym. wesoły, wesołkowaty, wesół

 przysł. wesoło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radość

Wiktionary


wesołucha

płaz be­zo­go­no­wy z ro­dzi­ny żab


SJP.pl

We­so­łu­cha ( Ve­se­lu­cha) – ko­lo­nia na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Buj­wi­dze, przy gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią.

Wikipedia


wesoły

ra­dos­ny, szczę­śli­wy, uśmiech­nię­ty, ma­ją­cy dobry dzień


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który od­czu­wa ro­zba­wie­nie, ma dobry humor, na­strój; nie jest smut­ny

 (1.2) taki, który wpra­wia w dobry humor

 (1.3) świad­czą­cy o do­brym hu­mo­rze, na­stro­ju

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­so­ły – potok, do­pływ Łuż­nian­ki
  • Szcze­pan We­so­ły (1926–2018) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Zyg­munt Ka­czyń­ski (1919-1984) – ps. We­so­ły, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Marek We­so­ły (ur. 1972) – pol­ski po­li­tyk
  • Marek We­so­ły (ur. 1978) – pol­ski ko­larz szo­so­wy. Mistrz Pol­ski (2004)
  • Otto We­so­ły (1301–1339) – ksią­żę Au­strii, Sty­rii i Ka­ryn­tii, z dy­na­stii Habs­bur­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W trud­nych sy­tu­a­cjach był we­so­ły i tak­tow­ny.

 (1.2) Zaś­pie­waj­my jakąś we­so­łą pio­sen­kę!

 (1.2) (…) po we­se­lach z skrzyp­ca­mi cho­dził, po ko­lę­dach bie­gał, mię­so­pust­ne masz­ka­ry robić umiał i frasz­ki we­so­łe wy­pra­wiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɨ, AS: vesou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż., wesołek m., wesele n., weselisko n., Wesoła ż., rozweselanie n., rozweselenie n., weselenie n.

 czas. rozweselać ndk., rozweselić dk., weselić ndk.

 przym. weselny

:: zdrobn. wesolutki

 przysł. wesoło, wesolutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radosny

Wiktionary


wesołów

Zo­bacz też: We­so­łów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

We­so­łów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia


wespazjan

imię mę­skie


SJP.pl

We­spaz­jan, "Titus Fla­vius Ve­spa­sia­nus" (ur. 17 li­sto­pa­da 9, zm. 23 czerw­ca 79) – ce­sarz rzym­ski od 1 lipca 69 do swo­jej śmier­ci. Po­czą­tek jego pa­no­wa­nia za­koń­czył rok czte­rech ce­sa­rzy.

Wikipedia


wespazjanostwo

We­spaz­jan z mał­żon­ką; We­spaz­ja­no­wie


SJP.pl


wespazjanowie

We­spaz­jan z mał­żon­ką; We­spaz­ja­no­stwo


SJP.pl


wespazjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do We­spaz­ja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


wesprzeć

1. oprzeć o coś, pod­trzy­mać czymś, dać pod­po­rę;
2. udzie­lić po­mo­cy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wspie­rać)

 (1.1) dać komuś wspar­cie, pomoc, opie­kę

 (1.2) oprzeć o coś/na czymś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny wes­przeć się (ndk. wspie­rać się)

 (2.1) oprzeć się o coś, trzy­mać się cze­goś

 (2.2) udzie­lić sobie wza­jem­nie po­mo­cy, wspo­móc się naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bank dla do­raź­nej ko­rzy­ści ra­czej zruj­nu­je przed­się­bior­stwo, które kre­dy­tu­je, niż wes­prze je w trud­nym okre­sie, li­cząc na przysz­łe ko­rzy­ści.

 (2.1) Po­śliz­nę­ła się nieco i w tem roz­tar­gnie­niu / Na pana Ta­de­u­sza wspar­ła się ra­mie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛspʃɛt͡ɕ, AS: vespšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeć ndk., wspierać ndk.

 rzecz. wsparcie n.

Wiktionary


wespół

wspól­nie, łącz­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. razem, wspól­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­ją­ce na Ziemi ga­tun­ki pow­sta­ły, i dalej pow­sta­ją, w wy­ni­ku paru we­spół dzia­ła­ją­cych me­cha­niz­mów.

 (1.1) W po­mie­szcze­niu, gdzie na ro­ze­sła­nej na po­dło­dze macie spę­dzam pier­wszą noc, śpi we­spół ze mną dwa­dzie­ścia sie­dem osób.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) razem, wspólnie, wraz, społem, pospołu

Wiktionary


wessać

ssąc wcią­gnąć, wchło­nąć coś


SJP.pl


wessel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Au­gu­styn Wes­sel (1678–1735) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ca­spar Wes­sel (1745–1818) – nor­we­sko-duń­ski ma­te­ma­tyk
  • Hed­vig Wes­sel (ur. 1995) – nor­we­ska nar­ciar­ka
  • Her­bert Wes­sel (ur. 1944) – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Horst Lud­wig Wes­sel (1907–1930) – nie­miec­ki na­zi­sta, SA-Sturmführer
  • Johan Her­man Wes­sel (1742-1785) – poeta nor­we­sko-duń­ski
  • Szczęs­ny Wes­sel (XVII w.) – pod­ko­mo­rzy no­wo­grodz­ko­sie­wier­ski
  • Te­o­dor Wes­sel (?–1791) – wo­je­wo­da łę­czyc­ki
  • Til­mann Wes­sel (zm. ok. 1430) – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia


wessex

[czy­taj: łes-iks] jedno z sied­miu wczes­noś­red­nio­wiecz­nych kró­lestw an­glo­sa­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­ne kró­le­stwo ist­nie­ją­ce w po­łud­nio­wej An­glii w la­tach 519–927;

Wiktionary

Wes­sex ( Ƿestseaxna rīċe, Re­gnum Oc­ci­den­ta­lium Sa­xo­num) – jedno z sied­miu państw an­glo­sa­skiej hep­tar­chii.

Po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wym krań­cu Bry­ta­nii, gra­ni­czy­ło od wscho­du z Sus­sek­sem, od pół­no­cy z Mer­cją, od po­łud­nio­we­go za­cho­du z Korn­wa­lią. Na po­łud­niu Wes­sex ota­cza­ło morze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­łud­niu Wes­sex ota­cza­ło morze.

Wiktionary


wessi

[czy­taj: wes-i] były miesz­ka­niec ka­pi­ta­li­stycz­nych Nie­miec Za­chod­nich; Wessi


SJP.pl


west

west­ka;
1. ka­mi­zel­ka no­szo­na daw­niej jako część stro­ju lu­do­we­go;
2. gwa­ro­wo: ka­mi­zel­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • West-Vla­an­de­ren – ni­der­landz­ka nazwa pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia
  • West Groot Sint Joris – osada (wijk) w miej­sco­wo­ści Oost­punt, w dy­stryk­cie Ban­da­ri­ba, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • West – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny (Stadt­be­zirk) w Bre­mie
  • West – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny (Orts­be­zirk) we Frank­fur­cie nad Menem
  • West – dziel­ni­ca Darm­stadt
  • West – dawna nazwa okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Kas­sel
  • West – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Hol­mes
  • West – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie McLennan
  • West (ang. West Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ef­fing­ham
  • West (ang. West Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McLean
  • West (ang. West Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mars­hall
  • West (ang. West Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Mont­go­me­ry

Wikipedia


westa

west­ka;
1. ka­mi­zel­ka no­szo­na daw­niej jako część stro­ju lu­do­we­go;
2. gwa­ro­wo: ka­mi­zel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. ka­mi­zel­ka

Wiktionary

Westa (łac. "Vesta") – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni ogni­ska do­mo­we­go i pań­stwo­we­go, od­po­wied­nik bo­gi­ni He­stii w mi­to­lo­gii grec­kiej.

Jedno z naj­waż­niej­szych bóstw rzym­skich. Tra­dy­cja przy­pi­su­je wpro­wa­dze­nie kultu Westy kró­lo­wi Numie Pom­pi­liu­szo­wi. Jed­nak do­ko­nał on praw­do­po­dob­nie tylko wpro­wa­dze­nia kultu Westy jako bo­gi­ni ogni­ska pań­stwo­we­go i wy­bu­do­wał od­po­wied­nią świą­ty­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścion­gej ta westa! → Zdej­mij tę ka­mi­zel­kę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gw-pl|Poznań. westka

Wiktionary


westalka

ka­płan­ka Westy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rel. ka­płan­ka Westy, rzym­skiej bo­gi­ni ogni­ska do­mo­we­go;

Wiktionary

We­stal­ka (łac. "virgo Ve­sta­lis") – ka­płan­ka rzym­skiej bo­gi­ni do­mo­we­go ogni­ska, Westy.

Do służ­by były wy­bie­ra­ne dziew­czyn­ki w wieku 6–10 lat, z rodów pa­try­cju­szow­skich, wy­łącz­nie takie, któ­rych oboje ro­dzi­ców żyło. Było ich sześć. Prze­ło­żo­ną we­sta­lek była "Virgo Ve­sta­lis Ma­xi­ma", naj­star­sza we­stal­ka, zaś opie­kę re­li­gij­ną nad nimi spra­wo­wał pon­ti­fex ma­xi­mus. On też do­ko­ny­wał wy­bo­ru dziew­czy­nek przez­na­czo­nych do służ­by.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Westa ż., westalskość ż., Westalia nmos., westalizm m.

 przym. westalski

 przysł. westalsko

Wiktionary


westchnienie

głę­bo­kie i gło­śne odetch­nię­cie, wy­ra­ża­ją­ce różne uczu­cia, np. smu­tek, ulgę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) głę­bo­kie odetch­nię­cie jako wyraz zna­czą­ce­go prze­ży­cia, emo­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia z westch­nie­niem po­my­śla­ła, że pło­mien­ni bru­ne­ci nie­ko­niecz­nie po­trzeb­ni są w każ­dej mi­nu­cie życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westchnięcie n.

 czas. westchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. westchnięcie

Wiktionary


westchnięcie

głę­bo­ko i gło­śno odetch­nąć


SJP.pl


westchnąć

głę­bo­ko i gło­śno odetch­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wzdy­chać)

 (1.1) odetch­nąć głę­bo­ko i dość gło­śno z po­wo­du na­głej emo­cji

 (1.2) po­wie­dzieć z westch­nie­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westchnienie n.

 czas. wzdychać

Wiktionary


western

[czy­taj: łe­stern] film (rza­dziej książ­ka), któ­re­go akcja roz­gry­wa się na Dzi­kim Za­cho­dzie, głów­nie w śro­do­wi­sku kow­bo­jów i In­dian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. ga­tu­nek fil­mo­wy obej­mu­ją­cy filmy, któ­rych akcja toczy się na Dzi­kim Za­cho­dzie;

 (1.2) film. film z ga­tun­ku we­ster­nu (1.1)

Wiktionary

We­stern – ga­tu­nek filmu fa­bu­lar­ne­go, po­wie­ści awan­tur­ni­czej albo sztu­ki sce­nicz­nej, obej­mu­ją­cy ut­wo­ry, któ­rych akcja roz­gry­wa się w okre­sie ko­lo­ni­za­cji i sta­bi­li­zo­wa­nia się życia na te­re­nach za­chod­nich sta­nów USA, zwa­nych Dzi­kim Za­cho­dem. Czę­sto miej­sce akcji nie jest kon­kret­nym sta­nem, ale te­ry­to­rium zor­ga­ni­zo­wa­nym – za­ląż­kiem przysz­łe­go stanu. We­stern jest cha­rak­te­ry­stycz­ną formą ame­ry­kań­ską, cho­ciaż był upra­wia­ny rów­nież przez twór­ców rodem z Eu­ro­py.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po spa­ce­rze wró­ci­li­śmy do domu, zjed­li­śmy słod­ki ramen i obej­rze­li­śmy we­stern.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwɛstɛrn, AS: u̯estern

Wiktionary

Powiązane:

 przym. westernowy

 przysł. westernowo

Wiktionary


westernizacja

[czy­taj: łe­ster­ni­za­cja] przej­mo­wa­nie wzor­ców kul­tu­ro­wych, eko­no­micz­nych i po­li­tycz­nych z Eu­ro­py Za­chod­niej i Sta­nów Zjed­no­czo­nych; ok­cy­den­ta­li­za­cja


SJP.pl


westernizować

[czy­taj: łe­ster­ni­zo­wać]
1. pod­da­wać wpły­wom Eu­ro­py Za­chod­niej i Sta­nów Zjed­no­czo­nych;
2. we­ster­ni­zo­wać się - przy­bie­rać cechy Eu­ro­py Za­chod­niej i Sta­nów Zjed­no­czo­nych


SJP.pl


westernowy

→ we­stern [czy­taj: łe­ster­no­wy]


SJP.pl


westerplatczyk

obroń­ca We­ster­plat­te we wrze­śniu 1939 roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik obro­ny We­ster­plat­te we wrze­śniu 1939 r.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy raz ob­cho­dzi­my tę rocz­ni­cę ze świa­do­mo­ścią, że we­ster­plat­czy­ków nie ma już wśród nas – przy­po­mi­nał o nie­daw­nej śmier­ci mjr. Igna­ce­go Sko­wro­na, ostat­nie­go z obroń­ców pla­ców­ka­a­ców­ki na We­ster­plat­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westerplatte n.

Wiktionary


westerplatte

[czy­taj: WESterplate albo westerPLAte] pół­wy­sep nad Za­to­ką Gdań­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep (daw­niej wyspa) w Gdań­sku, sta­no­wią­cy sym­bol po­cząt­ku II wojny świa­to­wej

Wiktionary

We­ster­plat­te – ufor­mo­wa­ny w la­tach 1845–1847 pół­wy­sep (wcze­śniej wyspa) w Gdań­sku, przy uj­ściu Mart­wej Wisły do Za­to­ki Gdań­skiej.

W la­tach 1926–1939 eks­kla­wa Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej wew­nątrz te­ry­to­rium Wol­ne­go Mia­sta Gdań­ska, sym­bol wy­bu­chu II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie We­ster­plat­te funk­cjo­no­wa­ła Woj­sko­wa Skład­ni­ca Tran­zy­to­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛstɛrˈplatːɛ, AS: vesterpla•te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westerplatczyk mos.

Wiktionary


westfalczyk

miesz­ka­niec West­fa­lii (re­gio­nu w za­chod­nich Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec West­fa­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy na­za­jutrz po bit­wie no­ta­riu­sze kró­lew­scy za­czę­li spi­sy­wać jeń­ców, oka­za­ło się, że byli wśród nich ry­ce­rze z całej Rze­szy, więc Ba­war­czy­cy, Łu­ży­cza­nie, Szwa­bo­wie, Fry­zo­wie, Tu­ryń­czy­cy, Sasi, Fran­ko­wie, West­fal­czy­cy, Au­stria­cy, Niem­cy znad Renu, Po­mo­rza­nie i In­flant­czy­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈstfalt͡ʃɨk, AS: vestfalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalia ż., westfalka ż.

:: fż. Westfalka ż.

 przym. westfalski

Wiktionary


westfalia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na w za­chod­nich Niem­czech;

Wiktionary

West­fa­lia (niem. "West­fa­len") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech, mię­dzy mia­sta­mi Dort­mund, Münster, Bie­le­feld i Osnabrück. Obec­nie część kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia. Pół­noc­no-wschod­nia część hi­sto­rycz­nej West­fa­lii leży w obrę­bie Dol­nej Sak­so­nii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛˈstfalʲja, AS: vestfalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalczyk mos., Westfalka ż., westfalka ż.

 przym. westfalski

Wiktionary


westfalka

ro­dzaj pie­kar­ni­ka na wę­giel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Chełm­ża. ro­dzaj me­ta­lo­we­go pieca ku­chen­ne­go;

Wiktionary

West­fal­ka – po­pu­lar­ny daw­niej me­ta­lo­wy, wolno sto­ją­cy piec ku­chen­ny z że­liw­ną płytą grzej­ną z fa­jer­ka­mi nad pa­le­ni­skiem. Jako czyn­nik grzew­czy wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest głów­nie wę­giel lub drew­no.

Nazwa wy­wo­dzi się od pier­wszych tego typu urzą­dzeń pro­du­ko­wa­nych na te­re­nie nie­miec­kiej West­fa­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na środ­ku po­mie­szcze­nia stał kwa­dra­to­wy stół, a przy nim dwa krze­sła. Pod ścia­ną, na prawo, nędz­ny kre­dens, po­ma­lo­wa­ny na biało, z któ­re­go łu­szczy­ła się farba. Przy prze­ciw­le­głej ścia­nie west­fal­ka po­zba­wio­na fa­je­rek, z czte­re­ma zie­ją­cy­mi ot­wo­ra­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalia ż., Westfalczyk mos., Westfalka ż.

 przym. westfalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piec westfalski

Wiktionary


westfalski

przy­miot­nik od: West­fa­lia (kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z West­fa­lią lub West­fal­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy West­fa­lii

 (1.2) hist. zwią­za­ny ukła­dem po­li­tycz­nym jaki na­stał po po­ko­ju west­fal­skim z 1648 roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1899 miesz­kał w west­fal­skim Dort­mun­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalia ż., Westfalczyk mos., Westfalka ż., westfalka ż.

Wiktionary


westiarka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr We­stia­rek Je­zu­sa


SJP.pl


westie

[czy­taj: łesti] po­tocz­nie: pies rasy West High­land white ter­rier; we­stik, west


SJP.pl


westik

[czy­taj: łe­stik] po­tocz­nie: pies rasy West High­land white ter­rier; we­stie, west


SJP.pl


westinghouse

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­sting­ho­u­se Elec­tric Com­pa­ny
  • Ge­or­ge We­sting­ho­u­se

Wikipedia


westka

1. ka­mi­zel­ka no­szo­na daw­niej jako część stro­ju lu­do­we­go; westa;
2. gwa­ro­wo: ka­mi­zel­ka; westa;
3. [czy­taj: łest­ka] po­tocz­nie: suka rasy West High­land white ter­rier


SJP.pl

West­ka (955 m) lub Be­skid Kor­bie­low­ski – szczyt w Gru­pie Pil­ska w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim, znaj­du­ją­cy się na głów­nym grzbie­cie kar­pac­kim po­mię­dzy Stu­den­tem (935 m) a Be­ski­dem (873 m). Grzbie­tem tym prze­bie­ga gra­ni­ca pol­sko-sło­wac­ka, a także Wiel­ki Eu­ro­pej­ski Dział Wodny.

Wikipedia


westminster

[czy­taj: łest­min­ster] dziel­ni­ca Lon­dy­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. po­ło­żo­na cen­tral­nie dziel­ni­ca Lon­dy­nu, w któ­rej mie­szczą się głów­ne bu­dyn­ki rzą­do­we;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści i gmin w USA

Wiktionary

West­min­ster – dziel­ni­ca środ­ko­we­go Lon­dy­nu, po­ło­żo­na na te­re­nie gminy City of West­min­ster, w przesz­ło­ści sa­mo­dziel­ne mia­sto. Przy­bli­żo­ne gra­ni­ce dziel­ni­cy sta­no­wią ulice Va­ux­hall Brid­ge Road na po­łud­nio­wym za­cho­dzie, Bird­ca­ge Walk, Horse Gu­ards Road i Nort­hum­ber­land Ave­nue na pół­no­cy oraz rzeka Ta­mi­za na wscho­dzie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. westminsterski

Wiktionary


westminsterczyk

miesz­ka­niec West­min­ste­ru (daw­ne­go mia­sta, obec­nie dziel­ni­cy środ­ko­we­go Lon­dy­nu)


SJP.pl


westminsterka

miesz­kan­ka West­min­ste­ru (daw­ne­go mia­sta, obec­nie dziel­ni­cy Lon­dy­nu)


SJP.pl


westminsterski

[czy­taj: łest­min­ster­ski] przy­miot­nik od: West­min­ster (dziel­ni­ca Lon­dy­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z West­min­ste­rem, do­ty­czą­cy West­min­ste­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol Dar­win zo­stał po­cho­wa­ny w opact­wie west­min­ster­skim obok Isa­a­ca New­to­na – in­ne­go na­u­kow­ca, który zmie­nił świat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westminster m.

Wiktionary


weston

[czy­taj: łe­sten] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • We­ston – mia­sto w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • We­ston – dziel­ni­ca To­ron­to
  • We­ston – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Fa­ir­field
  • We­ston – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Bro­ward
  • We­ston – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Web­ster
  • We­ston – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Fran­klin
  • We­ston – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Las Ani­mas
  • We­ston – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • We­ston – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Midd­le­sex
  • We­ston – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Plat­te
  • We­ston – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie So­mer­set
  • We­ston – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Sa­un­ders

Wikipedia


westowy

[czy­taj: łe­sto­wy] w że­glar­stwie, o wie­trze: wie­ją­cy z za­cho­du, za­chod­ni


SJP.pl


westwerk

ro­zbu­do­wa­na, umie­szczo­na po­przecz­nie do nawy, za­chod­nia część ba­zy­li­ki w ko­ścio­łach z okre­su prze­dro­mań­skie­go i ro­mań­skie­go


SJP.pl

We­stwerk (niem., dosł. "dzie­ło za­chod­nie", "skrzy­dło za­chod­nie") – ro­zbu­do­wa­na, umie­szczo­na po­przecz­nie do nawy, za­chod­nia część ba­zy­li­ki cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry prze­dro­mań­skiej.

We­stwerk wzno­szo­no na ogół na pla­nie kwa­dra­tu lub pro­sto­ką­ta.

Wikipedia


westybul

1. ob­szer­na po­cze­kal­nia w gma­chu;
2. w pa­ła­cach: przed­po­kój o cha­rak­te­rze re­pre­zen­ta­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. po­mie­szcze­nie po­prze­dza­ją­ce głów­ną klat­kę scho­do­wą

 (1.2) ar­chit. re­pre­zen­ta­cyj­ny przed­sio­nek

Wiktionary

We­sty­bul ( ve­sti­bu­lum, ve­sti­bu­le) – ob­szer­ny, re­pre­zen­ta­cyj­ny przed­po­kój, przed­sio­nek przy wej­ściu do pa­ła­cu, re­zy­den­cji, sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie głów­ne­go wej­ścia z in­ny­mi po­mie­szcze­nia­mi i mie­szczą­cy scho­dy pa­rad­ne.

W Gre­cji (prot­hy­ron) i w Rzy­mie (ve­sti­bu­lum) naj­czę­ściej miał formę ko­ry­ta­rza, holu, a w bu­dow­lach pu­blicz­nych był bar­dziej ro­zbu­do­wa­ny, ozdob­ny i de­ko­ra­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­wił muła służ­bie i wszedł do wyk­wint­ne­go we­sty­bu­lu ho­te­lo­we­go

Wiktionary


wesz

drob­ny, bezs­krzy­dły owad, pa­so­ży­tu­ją­cy na ciele ssa­ków, ży­wią­cy się ich krwią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. bezs­krzy­dły owad pa­so­ży­tu­ją­cy na ssa­kach i spo­ra­dycz­nie na ry­bach;

 (1.2) obraź. podła osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To też z dnia na dzień łaził po­kry­ty bru­dem i wsza­mi, tra­wio­ny przez go­rącz­kę, ści­ga­ny przez jędzę spod­le­nia w każ­dej mi­nu­cie dnia i nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛʃ, AS: veš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., wszarz m., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

 czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

 przym. wszawy, zawszony

 przysł. wszawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menda; reg. pozn. peja; gw. Górny Śląsk wandzka, wancka

 (1.2) wsza, menda

Wiktionary


weszka

1. zdrob­nie­nie od: wesz;
2. po­tocz­nie: drob­ny owad pa­so­ży­tu­ją­cy na ro­śli­nach


SJP.pl


wesół

przy­miot­nik

 (1.1) we­so­ły

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wesoły

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż., wesele n.

 czas. weselić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesoły

Wiktionary


wesłać

ście­ląc, wło­żyć do środ­ka, wcis­nąć mię­dzy po­ściel, pod na­rzu­tę; wście­lić


SJP.pl


wet

daw­niej: od­pła­ce­nie, odw­za­jem­nie­nie; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wet za wet - wza­jem­nie, tym samym za to samo (naj­czę­ściej złem za doz­na­ne zło)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. od­pła­ce­nie, odw­za­jem­nie­nie

 (1.2) stpol. upo­mi­nek dla sę­dzie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. we­te­ry­narz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wet – album Bar­bry Stre­i­sand
  • „Wet” – sin­gel Ni­co­le Sche­rzin­ger
  • „Wet” – sin­gel Snoop Dogga

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Idę z psem do weta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛt, AS: vet

Wiktionary


wet.

skrót od: we­te­ry­narz, we­te­ry­na­ria, we­te­ry­na­ryj­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); weter.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = we­te­ry­narz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weter.

Wiktionary


wetchnąć

1. wcią­gnąć do płuc po­wie­trze;
2. wy­wo­łać jakąś zmia­nę, spo­wo­do­wać na­by­cie pew­nych cech; tchnąć;
3. daw­niej: dmu­cha­jąc, wtło­czyć; wdmuch­nąć


SJP.pl


weter.

skrót od: we­te­ry­narz, we­te­ry­na­ria, we­te­ry­na­ryj­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); wet.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = we­te­ry­narz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wet.

Wiktionary


weteran

żoł­nierz ma­ją­cy duże doś­wiad­cze­nie w walce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. stary, za­słu­żo­ny w boju żoł­nierz

 (1.2) przen. dłu­go­let­ni, doś­wiad­czo­ny i za­słu­żo­ny pra­cow­nik

 (1.3) hist. żoł­nierz w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie zwol­nio­ny z armii z ho­no­ra­mi po od­by­ciu peł­nej służ­by woj­sko­wej

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

We­te­ran (łac. "ve­te­ra­nus") – doś­wiad­czo­ny żoł­nierz, uczest­nik mi­nio­nej kam­pa­nii, wojny, pow­sta­nia. Okre­śle­nie to od­no­si się za­rów­no do żoł­nie­rzy peł­nią­cych czyn­ną służ­bę woj­sko­wą, jak i do osób, które już ją za­koń­czy­ły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasi we­te­ra­ni z dru­giej wojny świa­to­wej wciąż tłum­nie przy­by­wa­ją na uro­czy­stość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈtɛrãn, AS: veterãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. weteranka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombatant, wiarus

Wiktionary


weteranka

1. ko­bie­ta, która prze­pra­co­wa­ła gdzieś wiele lat lub ma duże doś­wiad­cze­nie w czymś;
2. uczest­nicz­ka mi­nio­nej wojny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­słu­żo­na w boju żoł­nier­ka

 (1.2) przen. dłu­go­let­nia, doś­wiad­czo­na i za­słu­żo­na pra­cow­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fm. weteran mos.

Wiktionary


weterański

→ we­te­ran


SJP.pl

Patrz:

weteran

weterynaria

1. nauka o cho­ro­bach i le­cze­niu zwie­rząt;
2. wy­dział wyż­szej uczel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nauka o zdro­wiu i cho­ro­bach zwie­rząt, zob. me­dy­cy­na we­te­ry­na­ryj­na.

 (1.2) pot. kie­ru­nek na stu­diach, na któ­rym wy­kła­da się me­dy­cy­nę we­te­ry­na­ryj­ną

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) środ. stu­den­ci we­te­ry­na­rii (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja, AS: veterỹnarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz m.

 przym. weterynaryjny, weterynarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medycyna weterynaryjna

Wiktionary


weterynarka

→ we­te­ry­narz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  wet. le­kar­ka le­czą­ca zwie­rzę­ta

Wiktionary

Patrz:

weterynarz

weterynarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem we­te­ry­na­rza, do­ty­czą­cy we­te­ry­na­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ski in­ter­net pełen jest za to we­te­ry­nar­skich blo­gów z hi­sto­ria­mi zwie­rząt i ich ludzi (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz mos., weterynaria ż.

 przym. weterynaryjny

Wiktionary


weterynaryjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z we­te­ry­na­rią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sam widok kli­ni­ki we­te­ry­na­ryj­nej ow­cza­rek za­czął skom­leć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ, AS: veterỹnaryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynaria ż., weterynarz m.

 przym. weterynarski

Wiktionary


weterynarz

le­karz le­czą­cy zwie­rzę­ta, zwła­szcza do­mo­we i ho­dow­la­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wet. le­karz le­czą­cy zwie­rzę­ta;

 (1.2) stpol. ho­dow­ca zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zacz­nie­my od­chu­dzać psa, warto od­wie­dzić we­te­ry­na­rza i zro­bić pu­pi­lo­wi okre­so­we ba­da­nia, aby mieć pew­ność, że z jego zdro­wiem i ogól­ną kon­dy­cją wszyst­ko w po­rząd­ku.

 (1.1) Ta krowa ma pro­ble­my z czep­cem, trze­ba wez­wać we­te­ry­na­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynaria ż.

 przym. weterynaryjny, weterynarski

 skr. wet., weter.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. lekarz medycyny weterynaryjnej, lekarz weterynarii, pot. wet, środ. zootechn. felczer, gwara. feterynarz, feteryniarz, tyrarct, wetener, witynerał, weteryniak, weteryniarz, wetrynarz, wetryniarz, witerynarz, witrenarz, witryniarz, witynyrarz, zwerolekar, zwierzolekarz

 (1.2) weterynariusz

Wiktionary


wetkać

rzad­ko: tka­jąc, wpleść w os­no­wę lub wątek


SJP.pl


wetknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wet­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛtʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vetʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wetknąć dk., wtykać ndk., nawtykać dk.

 rzecz. wtyk, wtyczka, wtykanie, nawtykanie

Wiktionary


wetknąć

wło­żyć, wsta­wić, wcis­nąć coś mię­dzy inne rze­czy


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wsu­nąć coś

 (1.2) rzad. na­dziać, nabić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­sto­nosz wet­knął wi­do­ków­kę do skrzyn­ki pocz­to­wej.

 (1.2) Głowę zdraj­cy wet­knię­to na drzew­ce i wy­sta­wio­no ponad murem zam­ko­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wetknięcie n., wtyczka ż., wtyk mrz., wtykanie n.

 czas. wetkać dk.

Wiktionary


wetlina

Zo­bacz też: Wet­li­na – rzeka.

Wet­li­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Cisna. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad po­to­kiem Wet­li­na, na gra­ni­cy Ci­śniań­sko-Wet­liń­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go z Bie­szczadz­kim Par­kiem Na­ro­do­wym, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 897.

Wikipedia


wetliński

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Wet­li­ną, do­ty­czą­cy Wet­li­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Po­ło­ni­ny Wet­liń­skiej w Bie­szcza­dach wczo­raj rano było widać… Tatry. Taki obra­zek za­sko­czył nawet go­prow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wetlina ż.

Wiktionary


weto

veto;
1. sprze­ciw, pro­test;
2. nie­do­pu­szcze­nie do przy­ję­cia uchwa­ły;
3. polit. prawo głowy pań­stwa do zgło­sze­nia sprze­ci­wu wobec uchwa­lo­nej przez par­la­ment uchwa­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­test lub sprze­ciw wobec cze­goś;

Wiktionary

Weto (także "veto", z veto – „nie poz­wa­lam”) – prawo wy­ra­że­nia sprze­ci­wu wobec do­wol­nej de­cyz­ji, przyz­na­wa­ne na prze­strze­ni dzie­jów roz­ma­i­tym or­ga­nom wła­dzy, poz­wa­la­ją­ce na odrzu­ce­nie w ca­ło­ści (tzw. weto ab­so­lut­ne), lub wstrzy­ma­nie (tzw. weto za­wie­sza­ją­ce) ja­kie­goś aktu praw­ne­go. Ist­nie­je je­szcze weto lu­do­we, które po­le­ga na odrzu­ce­niu uchwa­lo­nej przez par­la­ment usta­wy w dro­dze re­fe­ren­dum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sej­mie wciąż trwa de­ba­ta na temat pre­zy­denc­kie­go weta w spra­wie usta­wy oś­wia­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛtɔ, AS: veto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wetowanie n., zawetowanie n.

 czas. wetować ndk., zawetować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzeciw, protest

Wiktionary


wetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|we­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wetować ndk.

 rzecz. weto n.

Wiktionary


wetować

opo­no­wać, sprze­ci­wiać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. na­dra­biać stra­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈtɔvat͡ɕ, AS: vetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weto n., wetowanie n.

 czas. zawetować

Wiktionary


wetowy

→ wet np. sąd we­to­wy, urząd we­to­wy


SJP.pl


wetrzeć

1. roz­pro­wa­dzić coś na zew­nętrz­nej war­stwie tak, by się wchło­nę­ło;
2. trąc i roz­drab­nia­jąc, dodać do cze­goś;
3. we­trzeć się -
a) wchło­nąć w jakąś po­wierzch­nię w wy­ni­ku tar­cia;
b) za­cząć być po­strze­ga­nym jako część cze­goś przez czę­ste pow­ta­rza­nie


SJP.pl


wetter

szwedz­kie je­zio­ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro w po­łud­nio­wej Szwe­cji, dru­gie co do wiel­ko­ści w tym kraju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wet­ter (Hes­sen) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Hesja, w po­wie­cie Mar­burg-Bie­den­kopf
  • Wet­ter (Ruhr) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w po­wie­cie En­ne­pe-Ruhr
  • Wet­ter – rzeka, do­pływ Niddy
  • Wet­ter – je­zio­ro
  • Frie­drich Wet­ter – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki, ar­cy­bi­skup Mo­na­chium i Fry­zyn­gi 1982–2007, kar­dy­nał
  • Vet­ter
  • Wet­te­rau

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛtːɛr, AS: ve•ter

Wiktionary


wettinowie

dy­na­stia nie­miec­ka


SJP.pl


wettyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. tylko w lm. Wet­ty­no­wie → dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Pol­sce w la­tach 1697–1763;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Wet­ty­nów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sze­reg księstw było za­rzą­dza­nych przez Wet­ty­nów linii er­ne­styń­skiej.

 (2.1) Król Au­gust III Wet­tyn umarł w Dreź­nie.

 (2.1) Nie chce­my już Wet­ty­na na tro­nie!

Wiktionary


wetula

re­gio­nal­nie: młoda owca lub ko­zi­ca; be­tu­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • we­tu­la – Sca­rus ve­tu­la
  • we­tu­la – Ba­li­stes ve­tu­la

Wikipedia


wetware

[czy­taj: łe­tłer] śro­do­wi­sko­wo: czło­wiek jako część sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go; me­at­wa­re


SJP.pl


wety

daw­niej: słod­ka po­tra­wa sta­no­wią­ca za­koń­cze­nie obia­du; deser, le­gu­mi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. deser

Wiktionary

Wety (Ano­sto­sto­ma­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu pro­stos­krzy­dłych i po­drzę­du dłu­go­czuł­ko­wych. Obej­mu­je ponad 200 opi­sa­nych ga­tun­ków. Są to głów­nie duże i cięż­kie owady. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od aptu w kre­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­ni­ki po­da­wa­no jako za­ką­skę przy wódce, jako wety po obie­dzie i zwy­kły przys­mak przy winie, gdy gość przy­je­chał nad wie­czo­rem.

Wiktionary


wetyweria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chry­so­po­gon zi­za­nio­i­des|ref=tak., trawa po­cho­dzą­ca z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­rzeń we­ty­we­rii jest głów­nym skład­ni­kiem i te­ma­tem prze­wod­nim wy­da­ne­go w 2010 roku w kon­cen­tra­cji wody to­a­le­to­wej za­pa­chu Ve­ty­ve­rio.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. wetiweria ż.

Wiktionary


wetyweriowy

→ we­ty­we­ria


SJP.pl

Patrz:

wetyweria

wew.

skrót od: wew­nętrz­ny; wewn.


SJP.pl


wewn.

skrót od: wew­nętrz­ny; wew.


SJP.pl


wewnątrz

1. w środ­ku cze­goś;
2. w obrę­bie ja­kiejś grupy;
3. prze­no­śnie: w psy­chi­ce czło­wie­ka; w duchu, w duszy


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) w środ­ku ja­kie­goś wnę­trza, w ja­kimś po­mie­szcze­niu

przy­słó­wek

 (2.1) w środ­ku, w ja­kiejś zam­knię­tej prze­strze­ni

 (2.2) przen. w sobie, w duszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wew­nątrz sali jest pięt­na­ście osób.

 (2.1) Tutaj tłum za­cho­wy­wał się spo­koj­nie, lecz wew­nątrz dzia­ły się strasz­ne rze­czy!

 (2.2) Co praw­da jest cy­nicz­ny, ale wew­nątrz jest bar­dzo wraż­li­wą osobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛvnɔ̃nṭʃ, AS: vevnõnṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m., wnętrzności nmos.

 przym. wewnętrzny, wnętrzarski

 przysł. wewnętrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w głębi

 (2.2) prywatnie

Wiktionary


wewnątrzafrykański

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie Afry­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz Afry­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza Afry­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Afry­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃafrɨˈkãj̃sʲci, AS: vevnõnṭšafrykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afrykańskość ż., afrykanizacja ż., Afryka ż., afryka ż.

 czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary


wewnątrzamerykański

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie Ame­ry­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz Ame­ry­ki/Ame­ryk, do­ty­czą­cy wnę­trza Ame­ry­ki/Ame­ryk, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Ame­ry­ki/Ame­ryk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: vevnõnṭšãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ameryka ż.

Wiktionary


wewnątrzaortalny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie aorty


SJP.pl


wewnątrzatomowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie atomu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz atomu, do­ty­czą­cy wnę­trza atomu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz atomu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃatɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšatõmovy

Wiktionary


wewnątrzaustralijski

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz Au­stra­lii, do­ty­czą­cy wnę­trza Au­stra­lii, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Au­stra­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃawstraˈlʲijsʲci, AS: vevnõnṭšau̯stralʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż.

Wiktionary


wewnątrzazjatycki

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz Azji, do­ty­czą­cy wnę­trza Azji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Azji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃazʲjaˈtɨt͡sʲci, AS: vevnõnṭšazʹi ̯atycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż.

Wiktionary


wewnątrzbankowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­ne­go banku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz banku, do­ty­czą­cy wnę­trza banku, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz banku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒbãŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžbãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz.

Wiktionary


wewnątrzbranżowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­nej bran­ży


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz bran­ży, do­ty­czą­cy wnę­trza bran­ży, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz bran­ży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒbrãw̃ˈʒɔvɨ, AS: vevnõnḍžbrãũ̯žovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branża ż.

Wiktionary


wewnątrzczaszkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie czasz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz czasz­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza czasz­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz czasz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃt͡ʃaˈʃkɔvɨ, AS: vevnõnṭščaškovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śródczaszkowy

Wiktionary


wewnątrzcząsteczkowy

za­war­ty wew­nątrz mo­le­ku­ły, od­by­wa­ją­cy się w jej obrę­bie; in­tra­mo­le­ku­lar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz czą­stecz­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza czą­stecz­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz czą­stecz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃt͡ʃɔ̃w̃stɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭščõũ̯stečkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzmolekularny

Wiktionary


wewnątrzdiecezjalny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz die­cez­ji, do­ty­czą­cy wnę­trza die­cez­ji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz die­cez­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdʲjɛt͡sɛˈzʲjalnɨ, AS: vevnõnḍždʹi ̯ecezʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. diecezja ż.

Wiktionary


wewnątrzdomowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie domu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz domu, do­ty­czą­cy wnę­trza miesz­ka­nia, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz miesz­ka­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnḍždõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dom mrz.

Wiktionary


wewnątrzdrużynowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz dru­ży­ny, do­ty­czą­cy wnę­trza dru­ży­ny, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz dru­ży­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdruʒɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vevnõnḍždružỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużyna ż.

Wiktionary


wewnątrzdzielnicowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie dziel­ni­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz dziel­ni­cy, do­ty­czą­cy wnę­trza dziel­ni­cy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz dziel­ni­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲt͡ɕɛlʲɲiˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹćelʹńicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnica ż.

Wiktionary


wewnątrzetniczny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie grupy et­nicz­nej


SJP.pl


wewnątrzeuropejski

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie Eu­ro­py


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz Eu­ro­py, do­ty­czą­cy wnę­trza Eu­ro­py, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Eu­ro­py

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: vevnõnṭšeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa ż.

Wiktionary


wewnątrzfabryczny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie fa­bry­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz fa­bry­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza fa­bry­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz fa­bry­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: vevnõnṭšfabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż.

Wiktionary


wewnątrzfirmowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie firmy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz firmy, do­ty­czą­cy wnę­trza firmy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz firmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfʲirˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšfʹirmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firma ż.

Wiktionary


wewnątrzfrakcyjny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz frak­cji, do­ty­czą­cy wnę­trza frak­cji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz frak­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfrakˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšfrakcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż.

 przym. frakcyjny

Wiktionary


wewnątrzgatunkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ga­tun­ku, do­ty­czą­cy wnę­trza ga­tun­ku, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ga­tun­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­krój drze­wia­stych le­pi­do­den­dro­nów wska­zu­je na ostrość kon­ku­ren­cji wew­nątrz­ga­tun­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡatũŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžgatũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek m.

Wiktionary


wewnątrzgałkowy

znaj­du­ją­cy się wew­nątrz gałki ocz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. dzie­ją­cy się wew­nątrz gałki ocz­nej, do­ty­czą­cy wnę­trza gałki ocz­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡawˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžgau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śródoczny

Wiktionary


wewnątrzgałęziowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ga­łę­zi prze­my­słu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz tej samej ga­łę­zi, do­ty­czą­cy jej wnę­trza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡawɛ̃w̃ˈʑɔvɨ, AS: vevnõnḍžgau̯ẽũ̯źovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałęziak m.

Wiktionary


wewnątrzgimnazjalny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz gim­naz­jum, do­ty­czą­cy wnę­trza gim­naz­jum, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz gim­naz­jum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: vevnõnḍžʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary


wewnątrzgminny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie gminy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz gminy, do­ty­czą­cy wnę­trza gminy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz gminy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒˈɡmʲĩnːɨ, AS: vevnõnḍžgmʹĩ•ny

Wiktionary


wewnątrzgospodarczy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz go­spo­dar­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza go­spo­dar­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz go­spo­dar­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡɔspɔˈdart͡ʃɨ, AS: vevnõnḍžgospodarčy

Wiktionary


wewnątrzgrupowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­nej grupy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz grupy, do­ty­czą­cy wnę­trza grupy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz grupy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobór krew­nia­czy, który dzia­łać mu­siał na po­zio­mie ta­kich ro­dzin­nych po­pu­la­cji, umac­niał in­te­gral­ność i so­li­dar­ność wew­nątrz­gru­po­wą, fa­wo­ry­zo­wał wszel­kie za­cho­wa­nia spo­łecz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡruˈpɔvɨ, AS: vevnõnḍžgrupovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż.

Wiktionary


wewnątrzgwiezdny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz gwia­zdy, do­ty­czą­cy wnę­trza gwia­zdy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz gwia­zdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒˈɡvʲjɛzdnɨ, AS: vevnõnḍžgvʹi ̯ezdny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazda ż.

Wiktionary


wewnątrzhadronowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ha­dro­nu


SJP.pl


wewnątrzimperialny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz im­pe­rium, do­ty­czą­cy wnę­trza im­pe­rium, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz im­pe­rium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒʲĩmpɛrʲˈjalnɨ, AS: vevnõnḍžʹĩmperʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


wewnątrzjelitowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie jelit


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz je­li­ta, do­ty­czą­cy wnę­trza je­li­ta, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz je­li­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we jaki ga­tu­nek nazwą na cześć (…). Może pa­so­ży­ta wew­nątrz­je­li­to­we­go, ro­ba­ka obłe­go lub upierd­li­wej muchy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲjɛlʲiˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹi ̯elʹitovy

Wiktionary


wewnątrzjądrowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie jądra ato­mo­we­go


SJP.pl


wewnątrzjęzykowy

w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy wew­nętrz­nej struk­tu­ry ję­zy­ka; wew­nętrz­no­ję­zy­ko­wy


SJP.pl


wewnątrzkanałowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ka­na­łu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ka­na­łu, do­ty­czą­cy wnę­trza ka­na­łu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ka­na­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkãnaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭškãnau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanał mrz.

Wiktionary


wewnątrzkastowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz kasty, do­ty­czą­cy wnę­trza kasty, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz kasty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkaˈstɔvɨ, AS: vevnõnṭškastovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasta ż.

Wiktionary


wewnątrzklasowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­nej klasy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz klasy, do­ty­czą­cy wnę­trza klasy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz klasy (grupy ucz­niów, sali w szko­le, grupy spo­łecz­nej, jed­nost­ki po­dzia­łu bio­lo­gicz­ne­go)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃklaˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšklasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasa ż., klasy nmos.

Wiktionary


wewnątrzklatkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie klat­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz klat­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza klat­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz klat­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃklatˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšklatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klatka ż.

Wiktionary


wewnątrzkoalicyjny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ko­a­li­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ko­a­li­cji, do­ty­czą­cy wnę­trza ko­a­li­cji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ko­a­li­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opo­zy­cja za­cho­wa­ła dy­stans wobec wew­nątrz­ko­a­li­cyj­nych spo­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔalʲiˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭškoalʹicyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koalicja ż.

Wiktionary


wewnątrzkomisyjny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ko­mi­sji, do­ty­czą­cy wnę­trza ko­mi­sji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ko­mi­sji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃mʲiˈsɨjnɨ, AS: vevnõnṭškõmʹisyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komisja ż.

Wiktionary


wewnątrzkomórkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ko­mór­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ko­mór­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza ko­mór­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ko­mór­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭškõmurkovy

Wiktionary


wewnątrzkorporacyjny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie kor­po­ra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz kor­po­ra­cji, do­ty­czą­cy wnę­trza kor­po­ra­cji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz kor­po­ra­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔrpɔraˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭškorporacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korporacja ż.

Wiktionary


wewnątrzkościelny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ko­ścio­ła


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ko­ścio­ła, do­ty­czą­cy wnę­trza ko­ścio­ła

 (1.2) dzie­ją­cy się wew­nątrz Ko­ścio­ła, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Ko­ścio­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: vevnõnṭškośćelny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kościołowy

 rzecz. Kościół mrz., kościół mrz.

 przysł. kościelnie

Wiktionary


wewnątrzkrajowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie kraju


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz kraju, do­ty­czą­cy wnę­trza kraju, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkraˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭškrai ̯ovy

Wiktionary


wewnątrzkrystaliczny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie krysz­ta­łu


SJP.pl


wewnątrzludzki

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz czło­wie­ka, do­ty­czą­cy wnę­trza czło­wie­ka, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz czło­wie­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈlut͡sʲci, AS: vevnõnṭšlucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ludzki

Wiktionary


wewnątrzmaciczny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ma­ci­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ma­ci­cy, do­ty­czą­cy wnę­trza ma­ci­cy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ma­ci­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród nich mo­że­my wy­róż­nić za­rów­no wszel­kie­go ro­dza­ju ta­blet­ki do­ust­ne jak też glo­bul­ki do­po­chwo­we, kap­tur­ki, krąż­ki, pian­ki, kremy, wkład­ki wew­nątrz­ma­cicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈt͡ɕit͡ʃnɨ, AS: vevnõnṭšmaćičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macica ż.

Wiktionary


wewnątrzmafijny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz mafii, do­ty­czą­cy wnę­trza mafii, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz mafii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈfʲijnɨ, AS: vevnõnṭšmafʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż.

Wiktionary


wewnątrzmagazynowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ma­ga­zy­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ma­ga­zy­nu, do­ty­czą­cy wnę­trza ma­ga­zy­nu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ma­ga­zy­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšmagazỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary


wewnątrzmiastowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz mia­sta, do­ty­czą­cy wnę­trza mia­sta, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz mia­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjaˈstɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯astovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzmiejski

Wiktionary


wewnątrzmiejski

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie mia­sta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz mia­sta, do­ty­czą­cy wnę­trza mia­sta, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz mia­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈmʲjɛ̇jsʲci, AS: vevnõnṭšmʹi ̯ėi ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzmiastowy

Wiktionary


wewnątrzmieszkaniowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz miesz­ka­nia, do­ty­czą­cy wnę­trza miesz­ka­nia, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz miesz­ka­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mieszkanie n.

Wiktionary


wewnątrzmięśniowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie mię­śnia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz mię­śnia, do­ty­czą­cy wnę­trza mię­śnia, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz mię­śnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯ẽũ̯śńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mięsień mrz.

Wiktionary


wewnątrzmolekularny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie mo­le­ku­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz mo­le­ku­ły, do­ty­czą­cy wnę­trza mo­le­ku­ły, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz mo­le­ku­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmɔlɛkuˈlarnɨ, AS: vevnõnṭšmolekularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzcząsteczkowy

Wiktionary


wewnątrzmózgowy

znaj­du­ją­cy się wew­nątrz mózgu


SJP.pl


wewnątrznabłonkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie na­błon­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz na­błon­ka, do­ty­czą­cy wnę­trza na­błon­ka, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz na­błon­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnabwɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšnabu̯õŋkovy

Wiktionary


wewnątrznaczyniowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie na­czyń krwio­no­śnych lub lim­fa­tycz­nych


SJP.pl


wewnątrznarządowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz na­rzą­du, do­ty­czą­cy wnę­trza na­rzą­du, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz na­rzą­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Te uchył­ki pow­sta­ją naj­czę­ściej na sku­tek zwięk­szo­ne­go ci­śnie­nia wew­nątrz­na­rzą­do­we­go, stąd też ich inna nazwa uchył­ki pul­su­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnaʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšnažõndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. narząd mrz.

Wiktionary


wewnątrznerkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie nerki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz nerki, do­ty­czą­cy wnę­trza nerki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz nerki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɛrˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšnerkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nerka ż.

Wiktionary


wewnątrznosowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie nosa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz nosa, do­ty­czą­cy wnę­trza nosa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɔˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšnosovy

Wiktionary


wewnątrzobozowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz obozu, do­ty­czą­cy wnę­trza obozu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz obozu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔbɔˈzɔvɨ, AS: vevnõnṭšobozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obóz mrz.

Wiktionary


wewnątrzobwodowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ob­wo­du, do­ty­czą­cy wnę­trza ob­wo­du, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ob­wo­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔbvɔˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšobvodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obwód mrz., obwiedzenie n., obwodzenie n.

 czas. obwieść, obwodzić

Wiktionary


wewnątrzoddziałowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie od­dzia­łu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz od­dzia­łu, do­ty­czą­cy wnę­trza od­dzia­łu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz od­dzia­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔdʲd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭšodʹʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oddział mrz.

Wiktionary


wewnątrzokręgowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz okrę­gu, do­ty­czą­cy wnę­trza okrę­gu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz okrę­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔkrɛ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: vevnõnṭšokrẽŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okręg m.

Wiktionary


wewnątrzorganizacyjny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz or­ga­ni­za­cji, do­ty­czą­cy wnę­trza or­ga­ni­za­cji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz or­ga­ni­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iden­tycz­ne były zresz­tą ten­den­cje wew­ną­trzor­ga­ni­za­cyj­ne - choć­by gwał­tow­na ro­zbu­do­wa apa­ra­tu eta­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãɲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšorgãńizacyi ̯ny

Wiktionary


wewnątrzorganowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz or­ga­nu, do­ty­czą­cy wnę­trza or­ga­nu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz or­ga­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšorgãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organ mrz.

Wiktionary


wewnątrzosiedlowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie osied­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz osied­la, do­ty­czą­cy wnę­trza osied­la, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz osied­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba, umie­szczo­no nawet próg spo­wal­nia­ją­cy jazdę, czyli - jak mówią miej­sco­wi - "mart­we­go po­li­cjan­ta", choć ulicz­ka jest spo­koj­na, pra­wie wew­ną­trzo­sied­lo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: vevnõnṭšośedlovy

Wiktionary


wewnątrzotrzewnowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie otrzew­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz otrzew­nej, do­ty­czą­cy wnę­trza otrzew­nej, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz otrzew­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔṭʃɛvˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšoṭševnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrzewna ż.

Wiktionary


wewnątrzowodniowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie owod­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz owod­ni, do­ty­czą­cy wnę­trza owod­ni, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz owod­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔvɔdʲˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšovodʹńovy

Wiktionary


wewnątrzparafialny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz pa­ra­fii, do­ty­czą­cy wnę­trza pa­ra­fii, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz pa­ra­fii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparaˈfʲjalnɨ, AS: vevnõnṭšparafʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafijka ż.

 przym. parafialny

Wiktionary


wewnątrzparlamentarny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz par­la­men­tu, do­ty­czą­cy wnę­trza par­la­men­tu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz par­la­men­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparlãmɛ̃nˈtarnɨ, AS: vevnõnṭšparlãmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament mrz., parlamentariusz mos.

Wiktionary


wewnątrzpartyjny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie par­tii; wew­nętrz­no­par­tyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz par­tii, do­ty­czą­cy wnę­trza par­tii, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz par­tii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparˈtɨjnɨ, AS: vevnõnṭšpartyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż.

Wiktionary


wewnątrzpasmowy

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się we wnę­trzu pasma, do­ty­czą­cy wnę­trza pasma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpaˈsmɔvɨ, AS: vevnõnṭšpasmovy

Wiktionary


wewnątrzpałacowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz pa­ła­cu, do­ty­czą­cy wnę­trza pa­ła­cu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz pa­ła­cu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpawaˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšpau̯acovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac mrz.

Wiktionary


wewnątrzpaństwowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie pań­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz pań­stwa, do­ty­czą­cy wnę­trza pań­stwa, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz pań­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpãj̃ˈstfɔvɨ, AS: vevnõnṭšpãĩ ̯stfovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wewnątrzpaństwowo

 rzecz. państewko n.

 czas. odpaństwowić

Wiktionary


wewnątrzplanetarny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz pla­ne­ta­a­ne­ty, do­ty­czą­cy wnę­trza pla­ne­ta­a­ne­ty, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz pla­ne­ta­a­ne­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃplãnɛˈtarnɨ, AS: vevnõnṭšplãnetarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż.

Wiktionary


wewnątrzpochodny

1. po­cho­dzą­cy z wew­nątrz;
2. w me­dy­cy­nie: spo­wo­do­wa­ny pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi wew­nątrz or­ga­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z wew­nątrz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔˈxɔdnɨ, AS: vevnõnṭšpoχodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) endogenny

Wiktionary


wewnątrzpokoleniowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­ne­go po­ko­le­nia


SJP.pl


wewnątrzpolityczny

do­ty­czą­cy po­li­ty­ki wew­nętrz­nej pań­stwa lub par­tii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy po­li­ty­ki wew­nętrz­nej pań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­cyz­ja rządu miała prze­de wszyst­kim cha­rak­ter wew­nątrz­po­li­tycz­ny.

Wiktionary


wewnątrzportowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie portu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz portu, do­ty­czą­cy wnę­trza portu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz portu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔrˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšportovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port m.

Wiktionary


wewnątrzpowiatowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie po­wia­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz po­wia­tu, do­ty­czą­cy wnę­trza po­wia­tu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz po­wia­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔvʲjaˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšpovʹi ̯atovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiat mrz.

Wiktionary


wewnątrzprzedszkolny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie przedsz­ko­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz przedsz­ko­la, do­ty­czą­cy wnę­trza przedsz­ko­la, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz przedsz­ko­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: vevnõnṭšpšeṭškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n.

Wiktionary


wewnątrzprzemysłowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz prze­my­słu, do­ty­czą­cy wnę­trza prze­my­słu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz prze­my­słu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ, AS: vevnõnṭšpšẽmysu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysł mrz., przemysłowiec mos.

 przysł. przemysłowo

Wiktionary


wewnątrzpęcherzowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie pę­che­rza


SJP.pl


wewnątrzpłucny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie płuc


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz płuca, do­ty­czą­cy wnę­trza płuca, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz płuca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈpwut͡snɨ, AS: vevnõnṭšpu̯ucny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płuco n.

Wiktionary


wewnątrzrasowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz rasy, do­ty­czą­cy wnę­trza rasy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz rasy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃraˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšrasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasa ż.

Wiktionary


wewnątrzredakcyjny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie re­dak­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz re­dak­cji, do­ty­czą­cy wnę­trza re­dak­cji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz re­dak­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy w hi­sto­rii za­ba­wy wybór był jed­nak wy­jąt­ko­wo trud­ny, bo­wiem mu­sie­li­śmy prze­pro­wa­dzić do­dat­ko­we, wew­nątrz­re­dak­cyj­ne gło­so­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛdakˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšredakcyi ̯ny

Wiktionary


wewnątrzregionalny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­ne­go re­gio­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz re­gio­nu, do­ty­czą­cy wnę­trza re­gio­nu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz re­gio­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛɟɔ̃ˈnalnɨ, AS: vevnõnṭšreǵõnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. region mrz.

Wiktionary


wewnątrzreligijny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie okre­ślo­nej re­li­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz re­li­gii, do­ty­czą­cy wnę­trza re­li­gii, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz re­li­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛlʲiˈɟijnɨ, AS: vevnõnṭšrelʹiǵii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religia ż.

Wiktionary


wewnątrzresortowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie re­sor­tu (mi­ni­ster­stwa); wew­nątrz­mi­ni­ste­rial­ny


SJP.pl


wewnątrzrodzajowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ro­dza­ju, do­ty­czą­cy wnę­trza ro­dza­ju, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ro­dza­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔd͡zaˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭšroʒai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzaj mrz.

Wiktionary


wewnątrzrodzinny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ro­dzi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ro­dzi­ny, do­ty­czą­cy wnę­trza ro­dzi­ny, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ro­dzi­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: vevnõnṭšroʒ́ĩ•ny

Wiktionary


wewnątrzrządowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie rządu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz rządu, do­ty­czą­cy wnę­trza rządu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz rządu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːɔ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭ•šõndovy

Wiktionary


wewnątrzsejmowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz sejmu, do­ty­czą­cy wnę­trza sejmu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz sejmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛjˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšsei ̯movy

Wiktionary


wewnątrzsekcyjny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz sek­cji, do­ty­czą­cy wnę­trza sek­cji, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz sek­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšsekcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekcja ż.

Wiktionary


wewnątrzsercowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie serca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz serca, do­ty­czą­cy wnę­trza serca, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz serca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛrˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšsercovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serce n.

Wiktionary


wewnątrzsieciowy

1. do­ty­czą­cy po­łą­czeń te­le­fo­nicz­nych w obrę­bie jed­nej sieci;
2. do­ty­czą­cy pracy kom­pu­te­rów w obrę­bie jed­nej sieci


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz sieci, do­ty­czą­cy wnę­trza sieci, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz sieci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲɕɛ̇ˈt͡ɕɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹśėćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieć ż.

 przym. sieciowy

Wiktionary


wewnątrzsklepowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie skle­pu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz skle­pu, do­ty­czą­cy wnę­trza skle­pu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz skle­pu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsklɛˈpɔvɨ, AS: vevnõnṭšsklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz.

Wiktionary


wewnątrzspołeczny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie da­ne­go spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl


wewnątrzstanowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie stanu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz stanu, do­ty­czą­cy wnę­trza stanu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz stanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstãˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšstãnovy

Wiktionary


wewnątrzstawowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie stawu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz stawu, do­ty­czą­cy wnę­trza stawu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz stawu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstaˈvɔvɨ, AS: vevnõnṭšstavovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staw mrz.

Wiktionary


wewnątrzsterowność

→ wew­nątrz­ste­row­ny


SJP.pl

Wew­nątrz­ste­row­ność – cecha oso­bo­wo­ści prze­ja­wia­ją­ca się po­le­ga­niem na włas­nych są­dach i sa­mo­dziel­no­ścią w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji. Jest ona prze­ciw­sta­wia­na zew­nątrz­ste­row­no­ści. Pol­skie słowo "wew­nątrz­ste­row­ność" jest tłu­ma­cze­niem z ję­zy­ka an­giel­skie­go dwóch odręb­nych ter­mi­nów z za­kre­su nauk spo­łecz­nych: "inner-di­rec­tion" Da­vi­da Ries­ma­na oraz "inner con­ta­int­ment" Wal­te­ra Rec­kles­sa. Ter­mi­ny te nie po­win­ny być my­lo­ne.

Wikipedia

Patrz:

wewnątrzsterowny

wewnątrzsterowny

kie­ru­ją­cy się głów­nie włas­ny­mi prze­ko­na­nia­mi i za­sa­da­mi, a nie opi­nią oto­cze­nia


SJP.pl


wewnątrzstrefowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie danej stre­fy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz stre­fy, do­ty­czą­cy stre­fy, obo­wią­zu­ją­cy w stre­fie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstrɛˈfɔvɨ, AS: vevnõnṭšstrefovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strefa ż.

 przym. strefowy

Wiktionary


wewnątrzstrukturalny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz struk­tu­ry, do­ty­czą­cy wnę­trza struk­tu­ry, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz struk­tu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstruktuˈralnɨ, AS: vevnõnṭšstrukturalny

Wiktionary


wewnątrzsylabowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz sy­la­bo­wy, do­ty­czą­cy wnę­trza sy­la­bo­wy, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz sy­la­bo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɨlaˈbɔvɨ, AS: vevnõnṭšsylabovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzzgłoskowy

Wiktionary


wewnątrzsystemowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie da­ne­go sy­ste­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz sy­ste­mu, do­ty­czą­cy wnę­trza sy­ste­mu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz sy­ste­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɨstɛ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšsystẽmovy

Wiktionary


wewnątrzszklarniowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz szklar­ni, do­ty­czą­cy wnę­trza szklar­ni, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz szklar­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːklarʲˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭ•šklarʹńovy

Wiktionary


wewnątrzszkolny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie szko­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz szko­ły, do­ty­czą­cy wnę­trza szko­ły, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz szko­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈːkɔlnɨ, AS: vevnõnṭ•školny

Wiktionary


wewnątrzszpitalny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie szpi­ta­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz szpi­ta­la, do­ty­czą­cy wnę­trza szpi­ta­la, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz szpi­ta­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːpʲiˈtalnɨ, AS: vevnõnṭ•špʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpital mrz.

 przym. szpitalniczy

Wiktionary


wewnątrztekstowy

wy­stę­pu­ją­cy w obrę­bie tek­stu, wśród zdań two­rzą­cych tekst; śród­tek­sto­wy


SJP.pl


wewnątrztkankowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie tkan­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz tkan­ki, do­ty­czą­cy wnę­trza tkan­ki, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz tkan­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃtkãŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭštkãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tkanka ż.

Wiktionary


wewnątrztrynitarny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teol. dzie­ją­cy się wew­nątrz Trój­cy Świę­tej, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz Trój­cy Świę­tej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatem Bóg cał­ko­wi­cie, całą swoją osobą i w spo­sób ko­niecz­ny an­ga­żu­je się w re­la­cje wew­nątrz­try­ni­tar­ne.

 (1.1) W eg­zy­sten­cji wew­nątrz­try­ni­tar­nej Duch Świę­ty jest jed­no­ścią z ko­niecz­no­ści, dla ludzi staje się Darem-Mi­ło­ścią z wol­ne­go wy­bo­ru, z nad­mia­ru hoj­no­ści i ła­ska­wo­ści Bożej.

Wiktionary


wewnątrzuczelniany

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie uczel­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz uczel­ni, do­ty­czą­cy wnę­trza uczel­ni, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz uczel­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: vevnõnṭšučelʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary


wewnątrzujęciowy

1. ruch wew­ną­trzu­ję­cio­wy - ruch wy­ni­ka­ją­cy ze zmia­ny po­ło­że­nia ka­me­ry i od­po­wia­da­ją­cych im zmian punk­tu wi­dze­nia w danym uję­ciu;
2. mon­taż wew­ną­trzu­ję­cio­wy - mon­taż umoż­li­wia­ją­cy płyn­ną zmia­nę oś­rod­ka za­in­te­re­so­wa­nia w obra­zie fil­mo­wym w jed­nym uję­ciu


SJP.pl


wewnątrzukładowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ukła­du, do­ty­czą­cy wnę­trza ukła­du, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ukła­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃukwaˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšuku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układ mrz.

Wiktionary


wewnątrzunijny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie unii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz unii, do­ty­czą­cy wnę­trza unii, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz unii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja na­to­miast pro­po­nu­ję za­sto­so­wa­nie te­o­rii eu­ro­pe­i­za­cji do okre­su trans­for­ma­cji post­ko­mu­ni­stycz­nej w Pol­sce, a więc wyj­ście poza sche­mat wew­ną­trzu­nij­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃũˈɲijnɨ, AS: vevnõnṭšũńii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unia ż.

Wiktionary


wewnątrzuniwersytecki

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz uni­wer­sy­te­tu, do­ty­czą­cy wnę­trza uni­wer­sy­te­tu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz uni­wer­sy­te­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: vevnõnṭšũńiversytecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary


wewnątrzurzędowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz urzę­du, do­ty­czą­cy wnę­trza urzę­du, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz urzę­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšužẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd mrz.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


wewnątrzustny

znaj­du­ją­cy się lub sto­so­wa­ny wew­nątrz jamy ust­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ust, do­ty­czą­cy wnę­trza ust, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Dla pa­cjen­tów apa­rat wew­ną­trzust­ny jest jed­nak zde­cy­do­wa­nie bar­dziej kom­for­to­wym spo­so­bem le­cze­nia niż sen z na­ło­żo­ną na twarz maską pompy CPAP — mówi sto­ma­to­log.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈustnɨ, AS: vevnõnṭšustny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usta nmos.

Wiktionary


wewnątrzustrojowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie da­ne­go ustro­ju


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ustro­ju, do­ty­czą­cy wnę­trza ustro­ju, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ustro­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­ga­nizm po­zba­wio­ny żyw­no­ści prze­cho­dzi na odży­wia­nie wew­ną­trzu­stro­jo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃustrɔˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭšustroi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) endogenny, endogeniczny

Wiktionary


wewnątrzuszny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ucha


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ucha, do­ty­czą­cy wnę­trza ucha, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ucha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈuʃnɨ, AS: vevnõnṭšušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucho n.

Wiktionary


wewnątrzwarstwowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie danej war­stwy


SJP.pl


wewnątrzwierszowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie wier­sza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz wier­sza, do­ty­czą­cy wnę­trza wier­sza, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz wier­sza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: vevnõnṭšfʹi ̯eršovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary


wewnątrzwojewódzki

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie wo­je­wództ­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz wo­je­wództ­wa, do­ty­czą­cy wnę­trza wo­je­wództ­wa, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz wo­je­wództ­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔjɛˈvut͡sʲci, AS: vevnõnṭšfoi ̯evucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. województwo n.

Wiktionary


wewnątrzwojskowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz woj­ska, do­ty­czą­cy wnę­trza woj­ska, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz woj­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔjˈskɔvɨ, AS: vevnõnṭšfoi ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n.

 przysł. wojskowo

Wiktionary


wewnątrzwspólnotowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie danej wspól­no­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się we wspól­no­cie, do­ty­czą­cy tylko wspól­no­ty, obo­wią­zu­ją­cy we wspól­no­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfspulnɔˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšfspulnotovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wspólnotowy

Wiktionary


wewnątrzwydziałowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie da­ne­go wy­dzia­łu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz wy­dzia­łu, do­ty­czą­cy wnę­trza wy­dzia­łu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz wy­dzia­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydział mrz.

Wiktionary


wewnątrzwydzielniczy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w gru­czo­łach wy­dzie­la­nia wew­nętrz­ne­go


SJP.pl


wewnątrzwyrazowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie da­ne­go wy­ra­zu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz wy­ra­zu, do­ty­czą­cy wnę­trza wy­ra­zu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz wy­ra­zu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨraˈzɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyrazovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyraz mrz., pseudowyraz mrz.

Wiktionary


wewnątrzwyznaniowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz wyz­na­nia, do­ty­czą­cy wnę­trza wyz­na­nia, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz wyz­na­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨznãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyznãńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyznanie n.

Wiktionary


wewnątrzwątrobowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie wą­tro­by


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz wą­tro­by, do­ty­czą­cy wnę­trza wą­tro­by, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz wą­tro­by

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔ̃ntrɔˈbɔvɨ, AS: vevnõnṭšfõntrobovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątroba ż.

Wiktionary


wewnątrzzakonny

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie za­ko­nu


SJP.pl


wewnątrzzakładowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie za­kła­du


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz za­kła­du, do­ty­czą­cy wnę­trza za­kła­du, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz za­kła­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzakwaˈdɔvɨ, AS: vevnõnḍžzaku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład mrz.

Wiktionary


wewnątrzzamkowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz zamku, do­ty­czą­cy wnę­trza zamku, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz zamku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzãmˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžzãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek m.

Wiktionary


wewnątrzzdaniowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie zda­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz zda­nia, do­ty­czą­cy wnę­trza zda­nia, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz zda­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzdãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnḍžzdãńovy

Wiktionary


wewnątrzzespołowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ze­spo­łu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz ze­spo­łu, do­ty­czą­cy wnę­trza ze­spo­łu, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz ze­spo­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzɛspɔˈwɔvɨ, AS: vevnõnḍžzespou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zespół mrz.

Wiktionary


wewnątrzzgłoskowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz zgło­ski, do­ty­czą­cy wnę­trza zgło­ski, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz zgło­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzɡwɔˈskɔvɨ, AS: vevnõnḍžzgu̯oskovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzsylabowy

Wiktionary


wewnątrzzwiązkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie da­ne­go związ­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz związ­ku, do­ty­czą­cy wnę­trza związ­ku, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz związ­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ, AS: vevnõnḍžzvʹi ̯õũ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. związek mrz.

Wiktionary


wewnątrzśrodowiskowy

1. ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie ja­kiejś grupy śro­do­wi­sko­wej;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla zja­wisk wy­stę­pu­ją­cych w obrę­bie okre­ślo­ne­go śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go


SJP.pl


wewnątrzżołądkowy

ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie żo­łąd­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się wew­nątrz żo­łąd­ka, do­ty­czą­cy wnę­trza żo­łąd­ka, obo­wią­zu­ją­cy wew­nątrz żo­łąd­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒːɔwɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍ•žou̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żołądek mrz.

Wiktionary


wewnętrze

daw­niej: wnę­trze


SJP.pl


wewnętrznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy wnę­trza, środ­ka; w środ­ku, do środ­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­chi­tek­tu­ra Bra­man­te­go wy­da­je się wew­nętrz­nie spo­krew­nio­na z ma­lar­stwem jego ur­bi­nac­kie­go ziom­ka Ra­fa­e­la Santi (1483–1520), który uro­dził się jako syn ma­la­rza Gio­van­nie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrzności nmos. lm., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m.

 przym. wewnętrzny, wnętrzarski

 przyim. wewnątrz

 przysł. wewnątrz

Wiktionary


wewnętrzniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wew­nętrz­ny


SJP.pl


wewnętrznojęzykowy

w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy wew­nętrz­nej struk­tu­ry ję­zy­ka; wew­nątrz­ję­zy­ko­wy


SJP.pl


wewnętrznokartlijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wew­nętrz­ną Kart­lią, do­ty­czą­cy Wew­nętrz­nej Kart­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wewnętrzna Kartlia ż.

Wiktionary


wewnętrznopartyjny

rzad­ko: ist­nie­ją­cy, za­cho­dzą­cy w obrę­bie par­tii; wew­nątrz­par­tyj­ny


SJP.pl


wewnętrzność

cecha tego, co jest wew­nętrz­ne w sto­sun­ku do in­nych bytów, wła­ści­we cze­muś z na­tu­ry nie­za­leż­nie od czyn­ni­ków zew­nętrz­nych; im­ma­nent­ność


SJP.pl


wewnętrzny

po­tocz­nie:
1. od­dział cho­rób wew­nętrz­nych w szpi­ta­lu; in­ter­na;
2. te­le­fon wew­nętrz­ny;
3. numer te­le­fo­nu wew­nętrz­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który znaj­du­je się wew­nątrz cze­goś, w środ­ku

 (1.2) taki, który dzie­je się w gra­ni­cach da­ne­go kraju

 (1.3) taki, który do­ty­czy psy­chi­ki czło­wie­ka; dzie­ją­cy się w jego psy­chi­ce

 (1.4) do­ty­czą­cy re­la­cji po­mię­dzy ele­men­ta­mi ja­kie­goś zam­knię­te­go ukła­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włóż to do wew­nętrz­nej kie­sze­ni.

 (1.2) In­ge­ren­cje Wiet­na­mu w spra­wy wew­nętrz­ne kraju w XV w. oraz za­koń­czo­ne klę­ską wojny z Birmą w XVI w. (…) do­pro­wa­dzi­ły Laos do anar­chii.

 (1.3) Pra­gnę, aby moje życie oso­bi­ste odz­wier­cied­la­ło całe moje wew­nętrz­ne pię­kno.

 (1.4) Ate­izm, który ak­cep­tu­je ist­nie­nie boga, brzmi nieco jak wew­nętrz­na sprzecz­ność. Jak we­ge­ta­ria­nin je­dzą­cy mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ, AS: vevnẽnṭšny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m., wnętrzności nmos.

 przym. wnętrzarski

 przyim. wewnątrz

 przysł. wewnątrz, wewnętrznie

Wiktionary


weyssenhoff

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk We­ys­sen­hoff
  • Jan We­ys­sen­hoff (fizyk)
  • Jan We­ys­sen­hoff (ge­ne­rał)
  • Józef We­ys­sen­hoff (pi­sarz)
  • Józef We­ys­sen­hoff (pu­bli­cy­sta)
  • Te­re­sa We­ys­sen­hoff

Wikipedia


wezbranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wez­brać.

Wiktionary

Wez­bra­nie – wy­so­ki stan wody w rzece, wy­wo­ła­ny zwięk­szo­nym za­si­le­niem ko­ry­ta pod­czas opa­dów lub roz­to­pów, spię­trze­niem wody spo­wo­do­wa­nym za­to­rem lo­do­wym lub pod­wyż­sze­niem bazy dre­na­żu w uj­ścio­wym od­cin­ku rzeki pod­czas sztor­mu. W pol­skiej ter­mi­no­lo­gii ge­o­gra­ficz­nej wez­bra­nia przy­no­szą­ce szko­dy ma­te­rial­ne i spo­łecz­ne na­zy­wa się po­wo­dzia­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wzbieranie n.

 czas. wezbrać dk., wzbierać ndk.

Wiktionary


wezbraniowy

→ wez­bra­nie


SJP.pl

Patrz:

wezbranie

wezbrany

pod­nie­sio­ny po­wy­żej nor­mal­ne­go po­zio­mu


SJP.pl


wezera

rzeka w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Niem­czech, pow­sta­ła z po­łą­cze­nia rzek Werry i Fuldy, ucho­dzi do Morza Pół­noc­ne­go;

Wiktionary

We­ze­ra (niem. "Weser") – rzeka w Niem­czech, pow­sta­ła z po­łą­cze­nia rzek Werry i Fuldy; dłu­gość: 733 km (od źró­deł Werry), po­wierzch­nia do­rze­cza: 45,5 tys. km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wezerski

Wiktionary


wezerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z We­ze­rą, do­ty­czą­cy We­ze­ry

przy­miot­nik

 (2.1) daw. we­zyr­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rze Swe­bii Ta­cy­ta wy­róż­nia się kul­tu­rę Ger­ma­nów reń­sko-we­zer­skich, krąg na­dłab­ski (Niem­cy, Cze­chy, Sło­wa­cję), kul­tu­rę wiel­bar­ską i prze­wor­ską (Pol­ska).

 (2.1) Wezer sam i chan sa­mot­nie ucie­kli, na­mio­ty ich i co w nich było na łup posz­ły. Cho­rą­giew, koń, sza­bla, kał­kan, we­zer­skie wzię­te sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wezera ż.

Wiktionary


wezgłowie

1. opar­cie łóżka od stro­ny głowy;
2. opar­cie pod głowę; pod­głó­wek; za­głó­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­przecz­na, zwy­kle pod­wyż­szo­na ścia­na łóżka, o którą opie­ra się po­dusz­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż.

Wiktionary


wezgłówek

daw­niej: po­dusz­ka lub ma­te­ra­cyk po­kry­te skórą lub ozdob­nym ma­te­ria­łem; wez­gło­wie


SJP.pl


wezuwian

mi­ne­rał, za­sa­do­wy krze­mian wap­nia, ma­gne­zu, że­la­za i glinu; ido­kraz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

We­zu­wian (ido­kraz) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów wy­spo­wych, na­le­ży do mi­ne­ra­łów sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych, wy­stę­pu­je w bar­dzo wielu re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od We­zu­wiu­sza, mi­ne­rał od­kry­to bo­wiem w pro­duk­tach erup­cyj­nych tego wło­skie­go wul­ka­nu (A.G. Wer­ner, 1795 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na we­zu­wia­nach czę­sto ob­ser­wu­je­my smu­ży­stość barw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈzuvʲjãn, AS: vezuvʹi ̯ãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idokraz

Wiktionary


wezuwiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z We­zu­wiu­szem, do­ty­czą­cy We­zu­wiu­sza, le­żą­cy nie­o­po­dal We­zu­wiu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­wa­ża­nia nad obyd­wo­ma we­zu­wiań­ski­mi li­sta­mi Pli­niu­sza prze­bie­ga­ły dwu­to­ro­wo: część ba­da­czy sta­ra­ła się na pod­sta­wie li­stów usta­lić szcze­gó­ło­wy prze­bieg wy­pad­ków w dniach ka­ta­kliz­mu; (…) inni za­ję­li się na­to­miast li­te­rac­kim aspek­tem li­stów (…)

 (1.1) Ko­niecz­ność wy­o­dręb­nie­nia z ca­ło­ści ko­lek­cji obiek­tów, które nie mogą być po­ka­zy­wa­ne sze­ro­kiej pu­blicz­no­ści, do­pro­wa­dzi­ła do pow­sta­nia no­wo­czes­ne­go ro­zu­mie­nia słowa „por­no­gra­fia”, które zo­sta­ło za­a­dap­to­wa­ne do oz­na­cze­nia nie­wy­god­nych zbio­rów z miast we­zu­wiań­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wezuwiusz mrz.

Wiktionary


wezuwiusz

wul­kan we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wul­kan we Wło­szech;

Wiktionary

We­zu­wiusz ( Ve­su­vius, Ve­su­vio) – wul­kan na te­re­nie Włoch, na Pół­wy­spie Ape­niń­skim, nad Za­to­ką Ne­a­po­li­tań­ską. Je­dy­ny czyn­ny wul­kan le­żą­cy bez­poś­red­nio na kon­ty­nen­cie eu­ro­pej­skim. Skałą wy­lew­ną We­zu­wiu­sza jest lawa aa, któ­rej stare po­to­ki leżą na zbo­czach wul­ka­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­buch We­zu­wiu­sza zni­szczył sta­ro­żyt­ne mia­sto Pom­pe­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈzuvʲjuʃ, AS: vezuvʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wezuwiański

Wiktionary


wezwanie

1. przy­wo­łać, zo­bo­wią­zać do przy­by­cia;
2. ape­lo­wać, do­ma­gać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wez­wać.

 (1.2) pi­sem­ny, urzę­do­wy nakaz, pismo wzy­wa­ją­ce do sta­wie­nia się lub do­peł­nie­nia for­mal­no­ści itp.

 (1.3) apel, odez­wa

 (1.4) daw. nazwa, imię, tytuł

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wez­wa­nie – ro­dzaj mod­lit­wy
  • wez­wa­nie – w po­stę­po­wa­niu ad­mi­ni­stra­cyj­nym żą­da­nie sta­wie­nia się w wyz­na­czo­nym miej­scu i cza­sie
  • wez­wa­nie – re­li­gij­ne, np. ko­ścio­ła lub pa­ra­fii
  • Wez­wa­nie – al­bań­ski film fa­bu­lar­ny z 1976 r.
  • Wez­wa­nie – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1971 r. na pod­sta­wie po­wie­ści Ju­lia­na Ka­wal­ca
  • Wez­wa­nie – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1996 r., za który Jad­wi­ga Jan­kow­ska-Cie­ślak otrzy­ma­ła na­gro­dę za rolę dru­go­pla­no­wą ko­bie­cą na 22. Fe­sti­wa­lu Pol­skich Fil­mów Fa­bu­lar­nych w 1997 r.
  • Wez­wa­nie – po­wieść Johna Gris­ha­ma z 2002 r.
  • wez­wa­nie do woj­ska
  • wez­wa­nie do za­pła­ty
  • wez­wa­nie oł­ta­rzo­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na to uprzej­me wez­wa­nie, jakby spod ziemi zja­wił się opa­lo­ny wiej­ski mło­dzian, w dość sta­ran­nie po­ła­ta­nej suk­man­ce i dość ob­fi­cie dzieg­ciem wys­ma­ro­wa­nych bu­tach.

 (1.2) Do­sta­łem wez­wa­nie do sądu. Będą są­dzić mo­je­go są­sia­da za rze­ko­me pa­ser­stwo.

 (1.3) W si­łow­ni wy­buchł pożar i ka­pi­tan kazał nadać wez­wa­nie o pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛzˈvãɲɛ, AS: vezvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wezwa ż., zawezwanie n.

 czas. wezwać, zawezwać, wzywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. cytacja

 (1.3) apel, odezwa, orędzie, wezwa

 (1.4) nazwa, imię, tytuł

Wiktionary


wezwać

1. przy­wo­łać, zo­bo­wią­zać do przy­by­cia;
2. ape­lo­wać, do­ma­gać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wzy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wzy­wać.

 (1.2) stpol. naz­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj szef wez­wał mnie do swo­je­go ga­bi­ne­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛzvat͡ɕ, AS: vezvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wezwanie n., zawezwanie n.

 czas. wzywać, zawezwać dk.

Wiktionary


wezyr

do­stoj­nik pań­stwo­wy w wielu kra­jach Wscho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) naj­waż­niej­szy urzęd­nik na dwo­rze ka­li­fów;

Wiktionary

Wezyr (tur. "wezir" z arab. وزير "wazir" „pod­po­ra; po­moc­nik” od "wa­za­ra" „dźwi­gać”) – od cza­sów Ab­ba­sy­dów naj­waż­niej­szy urząd na dwo­rze ka­li­fów. Wzrost zna­cze­nia we­zy­ra miał zwią­zek z przy­ję­ciem przez Ab­ba­sy­dów ce­re­mo­nia­łu orien­tal­ne­go, który unie­moż­li­wiał wład­cy bez­poś­red­nie ko­mu­ni­ko­wa­nie się z pod­da­ny­mi, co spo­wo­do­wa­ło, że wezyr stał się wy­ra­zi­cie­lem woli ka­li­fa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛzɨr, AS: vezyr

Wiktionary


wezyrat

1. urząd, god­ność we­zy­ra;
2. okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez we­zy­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. urząd lub god­ność we­zy­ra; też: okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez we­zy­ra

Wiktionary


wezyrostwo

urząd we­zy­ra


SJP.pl


wezyrski

→ wezyr


SJP.pl

Patrz:

wezyr

wełdkowo

Wełd­ko­wo (niem. "Groß Vol­de­kow") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 osada na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM, na dzień 31 grud­nia 2014 roku osada miała 45 sta­łych miesz­kań­ców. Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa Smę­ci­no. Naj­wy­żej po­ło­żo­na miej­sco­wość gminy (135 m n.p.m.).

Wikipedia


wełdkówko

Wełd­ków­ko (do 1945 r. niem. "Klein Vol­de­kow") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 osada na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM, na dzień 31 grud­nia 2014 roku osada miała 32 sta­łych miesz­kań­ców. Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa Ty­cze­wo.

Wikipedia


wełenka

zdrob­nie­nie od: wełna


SJP.pl


wełeński

przy­miot­nik od: Wełna (rzeka, miej­sco­wość)


SJP.pl


wełgiwać

daw­niej: kła­miąc, wma­wiać coś komuś


SJP.pl


wełmice

Weł­mi­ce (dawna niem. nazwa "Well­mitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Bo­bro­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


wełmin

Weł­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


wełn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. fala mor­ska

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. zob. wełna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ną­wszy zatem wyspę, uj­rza­łem w tej chwi­li jakby dym i wełn wiel­ki ła­mią­cy się z grzmo­tem.

Wiktionary


wełna

sierść niek­tó­rych zwie­rząt, sta­no­wią­ca su­ro­wiec włó­kien­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sierść niek­tó­rych zwie­rząt pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, głów­nie owiec i wiel­błą­dów

 (1.2) włók. kraw. tka­ni­na, wyrób z wełny (1.1)

 (1.3) sztucz­ny su­ro­wiec przy­po­mi­na­ją­cy wełnę (1.1)

 (1.4) stpol. fala

Wiktionary

Wełna – włó­kno na­tu­ral­ne biał­ko­we uzy­ski­wa­ne z okry­wy wło­so­wej (sier­ści) owiec i ja­gniąt. Mia­nem wełny okre­śla się także sierść ta­kich zwie­rząt jak lamy, wiel­błą­dy, kozy, kró­li­ki i inne, przy czym w mię­dzy­na­ro­do­wych kla­sy­fi­ka­cjach to­wa­ro­wych ten ro­dzaj włó­kien po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go kla­sy­fi­ko­wa­ny jest jako cien­ka sierść zwie­rzę­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki weł­nie owcom jest cie­pło.

 (1.2) Rów­nież swe­ter z wełny jest bar­dzo cie­pły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛwna, AS: veu̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełniak mrz., wełnianka ż., wełniarka ż., wełniarstwo n., wełniarz mos., wełnica ż., wełnictwo n., wełnienie n., wełnowiec mzw., Wełnowiec mrz.

:: zdrobn. wełenka ż.

 czas. wełnić

 przym. wełniany, wełniarski, wełniasty, wełnisty, półwełniany

 przysł. wełnisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) runo

 (1.4) stpol. wełń

Wiktionary


wełniaczek

ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od weł­niak

Wiktionary

Weł­nia­czek ("Ke­ri­vo­u­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny weł­niacz­ków (Ke­ri­vo­u­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wełniak m.

Wiktionary


wełniak

1. ga­tu­nek małej małpy
2. wy­so­kie drze­wo z ro­dzi­ny weł­nia­ko­wa­tych; se­recz­nik
3. ro­dzaj tka­ni­ny
4. strój z weł­nia­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba tka­ni­na sa­mo­dzia­ło­wa tkana zwy­kle w barw­ne pasy

 (1.2) wyrób z gru­bej tka­ni­ny sa­mo­dzia­ło­wej

 (1.3) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­bax|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, obej­mu­ją­cy osiem ga­tun­ków;

 (1.4) dendr. drze­wo z ro­dza­ju weł­niak (1.3)

Wiktionary

Weł­niak, weł­nik ("La­goth­rix") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny cze­pia­ków (Ate­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cze­pia­ko­wa­tych (Ate­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dzie­ci zdro­wym po­kar­mem ży­wio­ne, wytr­wa­łe na zimno i nie­po­go­dy, a prze­cież opa­trzo­ne na zimę w obu­wie i weł­nia­ki (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełnistość ż.

:: zdrobn. wełniaczek m.

 czas. wełnić ndk., zwełnić dk.

 przym. wełniany, wełnisty, wełniasty

Wiktionary


wełniakowate

ro­dzi­na z klasy dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 200 ga­tun­ków ro­ślin drze­wia­stych ros­ną­cych w kra­jach tro­pi­kal­nych, głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl


wełniakowaty

o ce­chach weł­nia­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wełniakowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­ba­co­i­de­ae|Bur­nett|ref=tak., po­dro­dzi­na ro­ślin w obrę­bie ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych;

Wiktionary

Weł­nia­ko­we ("Bom­ba­co­i­de­ae" Bur­nett) – po­dro­dzi­na ro­ślin w obrę­bie śla­zo­wa­tych w jed­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych lub sa­mo­dziel­na ro­dzi­na weł­nia­ko­wa­te ("Bom­ba­ca­ce­ae") w in­nych. Za­li­cza się tu 16 do 28 ro­dza­jów (w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go) obej­mu­ją­cych 90–200 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­cho­wiec za­li­cza­ny jest do weł­nia­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełniak mrz.

Wiktionary


wełnianeczka

ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych


SJP.pl

Weł­nia­necz­ka ("Tri­chop­ho­rum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych ("Cy­pe­ra­ce­ae"). Na­le­ży do niego 10–21 ga­tun­ków. Za­sięg obej­mu­je ob­sza­ry oko­ło­bie­gu­no­we na pół­ku­li pół­noc­nej, się­ga­jąc do stre­fy kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go oraz pasm gór­skich w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i Andów na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich. W Pol­sce wy­stę­pu­ją dwa ga­tun­ki: weł­nia­necz­ka al­pej­ska "T. al­pi­num" i weł­nia­necz­ka dar­nio­wa "T. ce­spi­to­sum".

Wikipedia


wełnianka

ro­dzaj z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych - ro­śli­ny po­dob­ne do traw; weł­ni­ca


SJP.pl

Weł­nian­ka ("Eriop­ho­rum") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych. Na­le­ży tu około 25 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w stre­fie kli­ma­tu chłod­ne­go i ark­tycz­ne­go oraz na te­re­nach gór­skich pół­ku­li pół­noc­nej. Do pol­skiej flory na­le­żą czte­ry ga­tun­ki: weł­nian­ka de­li­kat­na ("E. gra­ci­le"), po­chwo­wa­ta ("E. va­gi­na­tum"), sze­ro­ko­list­na ("E. la­ti­fo­lium") i wą­sko­list­na ("E. an­gu­sti­fo­lium").

Wikipedia


wełniankowy

→ weł­nian­ka, np. mszar weł­nian­ko­wy


SJP.pl


wełniany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z wełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą za­wsze noszę weł­nia­ne skar­pet­ki.

 (1.1) Na sznu­rze wi­siał szary weł­nia­ny swe­ter.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛwʲˈɲãnɨ, AS: veu̯ʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełnowiec m., Wełnowiec m., wełnianka ż., wełenka ż., wełniak m.

 przym. wełnisty, półwełniany

Wiktionary


wełnica

1. ro­dzaj z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych - ro­śli­ny po­dob­ne do traw; weł­nian­ka;
2. ma­te­riał weł­nia­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Weł­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no
  • Weł­ni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek

Wikipedia


wełnin

Weł­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Solec-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


wełnistoręki

krab weł­ni­sto­rę­ki - ga­tu­nek kraba z ro­dzi­ny Va­ru­ni­dae; krab weł­ni­sto­szczyp­cy


SJP.pl


wełnistoszczypcy

krab weł­ni­sto­szczyp­cy - ga­tu­nek kraba z ro­dzi­ny Va­ru­ni­dae; krab weł­ni­sto­rę­ki


SJP.pl


wełnistowłosy

o sier­ści, rza­dziej wło­sach: przy­po­mi­na­ją­cy wełnę owiec


SJP.pl


wełnisty

1. o zwie­rzę­tach: po­ro­sły wełną, ho­do­wa­ny dla wełny;
2. po­dob­ny do wełny np. owiec; kę­dzie­rza­wy, skrę­co­ny, splą­ta­ny;
3. przy­po­mi­na­ją­cy pu­szy­ste kłęby nie­przę­dzo­nej wełny; kłę­bia­sty, pie­rza­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ro­sły wełną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełenka ż., wełniak m.

 przym. wełniany

Wiktionary


wełnodajny

da­ją­cy wełnę, do­star­cza­ją­cy wełny


SJP.pl


wełnomierz

przy­rząd do mie­rze­nia gru­bo­ści włosa wełny albo tka­ni­ny weł­nia­nej; erio­metr


SJP.pl


wełnonośny

ob­fi­tu­ją­cy w wełnę; do­star­cza­ją­cy wełny


SJP.pl


wełnopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści wełny; przy­po­mi­na­ją­cy wełnę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do wełny, przy­po­mi­na­ją­cy wełnę, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści wełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zre­zy­gnuj z ku­po­wa­nych co mie­siąc ba­weł­nia­nych lub weł­no­po­dob­nych szmat, które tak na­praw­dę ni­czym się od sie­bie nie róż­nią.

 (1.1) W mar­ke­tach do­stęp­ne są dy­wa­ni­ki ozdob­ne wy­ko­na­ne z ma­te­ria­łów sztucz­nych oraz weł­no­po­dob­nych.

 (1.1) Toga jest su­knią fał­dzi­stą z lek­kie­go czar­ne­go ma­te­ria­łu weł­nia­ne­go lub weł­no­po­dob­ne­go, się­ga­ją­cą po­wy­żej ko­stek — około 25 cm od ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛwnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: veu̯nopodobny

Wiktionary


wełnowcowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków rów­nos­krzy­dłych; wy­spe­cja­li­zo­wa­ne pa­so­ży­ty ro­ślin


SJP.pl

Weł­now­co­wa­te, czerw­ce mą­czy­ste ("Pse­u­do­coc­ci­dae") – ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków. Sa­mi­ce i larwy czerw­ców z tej ro­dzi­ny mają ciało po­kry­te wo­sko­wa­tą wy­dzie­li­ną.

Wikipedia


wełnowcowaty

o ce­chach weł­now­co­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wełnowczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Weł­now­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już od rana tłum weł­now­czan wy­cze­ki­wał chwi­li, kiedy ek­splo­du­ją ła­dun­ki i runą hut­ni­cze ko­mi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec n.

:: fż. wełnowczanka ż.

 przym. wełnowiecki, podwełnowiecki

Wiktionary


wełnowczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Weł­now­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­łę­żan­ki, weł­now­czan­ki, wszyst­kie one ka­to­wi­czan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec n.

:: fm. wełnowczanin m.

 przym. wełnowiecki, podwełnowiecki

Wiktionary


wełnowiec

owad z rzędu plusk­wia­ków, szkod­nik ro­ślin do­nicz­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Ka­to­wic;

Wiktionary

Weł­no­wiec (niem. "Ignat­zdorf, Hohenlohehütte") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w pół­noc­nym re­jo­nie mia­sta, na Wzgó­rzach Cho­rzow­skich, na ob­sza­rze dziel­ni­cy Weł­no­wiec-Jó­ze­fo­wiec.

Jego po­cząt­ki się­ga­ją XVII wieku, z czego jako osadę pier­wszy raz Weł­no­wiec wzmian­ko­wa­no w 1739 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie ple­bi­scy­tu za przy­na­leż­no­ścią Gór­ne­go Ślą­ska do Pol­ski gło­so­wa­ło sześć­dzie­siąt sie­dem pro­cent lud­no­ści Weł­now­ca.

 (1.1) To praw­da, że zam­knę­li hutę na Weł­now­cu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełnowczanin mos., wełnowczanka ż.

 przym. wełnowiecki, podwełnowiecki, wełniany

Wiktionary


wełnowiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Weł­now­ca, zwią­za­ny z Weł­now­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cał­kiem nie­daw­no wy­ga­szo­no weł­no­wiec­kie piece.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec m., wełnowczanin m., wełnowczanka ż.

 przym. podwełnowiecki

Wiktionary


wełpin

Weł­pin – (niem. "1942-1945 Wel­pen") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 188 miesz­kań­ców. Jest dzie­sią­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Lu­bie­wo.

Wikipedia


wełtawa

rzeka w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Cze­chach, le­wo­brzeż­ny do­pływ Łaby;

Wiktionary

Weł­ta­wa (cz., Mol­dau) – naj­dłuż­sza rzeka w gra­ni­cach Czech, lewy, naj­więk­szy do­pływ Łaby. Dłu­gość – 430 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 28 tys. km².

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia Cie­płej ("Teplá Vlta­va") i Zim­nej Weł­ta­wy ("Studená Vlta­va"), które mają źró­dła w Szu­ma­wie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛwˈtava, AS: veu̯tava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Powełtawie n., wełtawit n.

 przym. nadwełtawski, wełtawski, powełtawski

Wiktionary


wełtawski

→ Weł­ta­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Weł­ta­wą, do­ty­czą­cy Weł­ta­wy

Wiktionary

Patrz:

Wełtawa

Przykłady

 (1.1) Za­po­ra jest czę­ścią weł­taw­skiej ka­ska­dy ener­ge­tycz­nej, przy czym niżej po­ło­żo­ne są dal­sze zbior­ni­ki: Kamyk, Slapy, Stie­cho­vi­ce, Wrane, jak rów­nież i mia­sto Praga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełtawa ż., Powełtawie n.

 przym. nadwełtawski, powełtawski

Wiktionary


weń

w niego


SJP.pl

forma ścią­gnię­ta

 (1.1) książk. w niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ɲ, AS: vẽń

Wiktionary


weź

po­tocz­nie: wy­krzy­knie­nie wzmac­nia­ją­ce prze­kaz, uży­wa­ne wraz z try­bem roz­ka­zu­ją­cym róż­nych cza­sow­ni­ków, np. weź prze­stań


SJP.pl


weżreć

1. o zwie­rzę­tach: zjeść; zeż­reć;
2. po­tocz­nie:
a) zjeść dużo i łap­czy­wie; zeż­reć, zsza­mać, wsza­mać, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wpa­ła­szo­wać, opędz­lo­wać;
b) zużyć ja­kieś za­so­by; zeż­reć;
c) wcią­gnąć coś w głąb i zni­szczyć;
d) wchło­nąć;
3. weż­reć się -
a) wbić się w coś;
b) wgryźć się zę­ba­mi, kłami itp.;
c) po­tocz­nie: roz­cią­ga­jąc się na ja­kimś ob­sza­rze, wejść na inny teren; wciąć się;
d) po­tocz­nie: wni­knąć w głąb cze­goś, tra­wiąc i ni­szcząc;
e) po­tocz­nie: po­draż­nić, po­wo­du­jąc pie­cze­nie lub łza­wie­nie;
f) o my­ślach, zja­wi­skach: zo­sta­wić trwa­ły, ne­ga­tyw­ny ślad


SJP.pl


wf

[czy­taj: wu-EF] skrót od: wy­cho­wa­nie fi­zycz­ne - przed­miot szkol­ny, obej­mu­ją­cy ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne, gry spor­to­we itp., ma­ją­cy wspo­ma­gać pra­wi­dło­wy roz­wój fi­zycz­ny ucz­niów; także lek­cja tego przed­mio­tu; wf.


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = eduk. wy­cho­wa­nie fi­zycz­ne (za­ję­cia szkol­ne)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam dziś piąt­kę z wf-u za dwa gole w siat­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈɛf, AS: vu‿ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuefista m., wuefistka ż., wuef mrz.

 skr. WF, wf., wuef

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WF, wf., wuef

Wiktionary


wf-men

po­tocz­nie: na­u­czy­ciel wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go; wu­e­fi­sta, wu­ef­men


SJP.pl


wf-menka

po­tocz­nie: na­u­czy­ciel­ka wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go; wu­e­fist­ka, wu­ef­men­ka


SJP.pl


wf.

[czy­taj: wu-EF] skrót od: wy­cho­wa­nie fi­zycz­ne - przed­miot szkol­ny, obej­mu­ją­cy ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne, gry spor­to­we itp., ma­ją­cy wspo­ma­gać pra­wi­dło­wy roz­wój fi­zycz­ny ucz­niów; także lek­cja tego przed­mio­tu; WF


SJP.pl


wfm

skrót od:
1. War­szaw­ska Fa­bry­ka Mo­to­cy­kli;
2. War­szaw­skie Fa­bry­ki Mebli


SJP.pl


wfm-ka

[czy­taj: wu­e­fem­ka] po­tocz­nie: mo­to­cykl marki WFM; Wu­e­fem­ka


SJP.pl


wfm-owski

→ WFM (War­szaw­ska Fa­bry­ka Mo­to­cy­kli); wu­e­fe­mow­ski


SJP.pl


wfo

1. skrót od: Wyt­wór­nia Fil­mów Oś­wia­to­wych;
2. skrót od: War­szaw­ska Fa­bry­ka Obra­bia­rek


SJP.pl


wfośigw

skrót od: Wo­je­wódz­ki Fun­dusz Ochro­ny Śro­do­wi­ska i Go­spo­dar­ki Wod­nej


SJP.pl


wfsw

skrót od: World Fe­de­ra­tion od Scien­ti­fic Wor­kers - Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Pra­cow­ni­ków Nauki


SJP.pl


wftu

skrót od: World Fe­de­ra­tion of Trade Unions - Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Związ­ków Za­wo­do­wych


SJP.pl


wg

skrót od: we­dług (czy­ta­ny jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = we­dług

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛdwuk, AS: vedu̯uk

Wiktionary


wgapiać

wga­piać się - po­tocz­nie: wpa­try­wać się bez­myśl­nie w coś


SJP.pl


wgapiony

po­tocz­nie: taki, który się wga­pił (wpa­trzył się bez­myśl­nie w coś)


SJP.pl


wgapić

wga­pić się - po­tocz­nie: wpa­trzyć się bez­myśl­nie w coś


SJP.pl


wginać

robić w czymś wgłę­bie­nie lub za­ła­ma­nie


SJP.pl


wgiąć

zro­bić w czymś za­głę­bie­nie


SJP.pl


wgięcie

zro­bić w czymś za­głę­bie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­głę­bie­nie w czymś

Wiktionary


wgl

skrót

 (1.1) = środ. młodz. w ogóle

Wiktionary


wgląd

wej­rze­nie w coś w celu zba­da­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sob­ność włas­nej ob­ser­wa­cji, bez­poś­red­nie­go ba­da­nia cze­goś

Wiktionary

Wgląd – nagła, nie­o­cze­ki­wa­na zmia­na per­cep­cji pro­ble­mu, pro­wa­dzą­ca do no­we­go, głęb­sze­go i peł­niej­sze­go ro­zu­mie­nia pro­ble­mu. Dzię­ki wglą­do­wi pro­blem po­cząt­ko­wo trud­ny może się oka­zać bar­dzo pro­sty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wglądanie n., wglądnięcie n., wglądówka ż.

 czas. wglądać ndk., wglądnąć dk.

Wiktionary


wglądowy

→ wgląd


SJP.pl

Patrz:

wgląd

wgniecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce na po­wierzch­ni, w któ­rym ta po­wierzch­nia ule­gła odksz­tał­ce­niu na sku­tek od­dzia­ły­wa­nia np. siły ude­rze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No to je­ste­śmy w domu – po­wie­dział na głos, gdy do­strzegł czer­wo­no za­bar­wio­ny ślad na wgnie­ce­niu. Rower, który zna­leź­li, był wła­śnie ko­lo­ru czer­wo­ne­go.

Wiktionary


wgniot

po­tocz­nie: wgnie­ce­nie, za­głę­bie­nie


SJP.pl


wgniotka

po­tocz­nie: wgnie­ce­nie w ka­ro­se­rii


SJP.pl


wgonić

go­niąc kogoś lub coś, głów­nie zwie­rzę­ta, wpę­dzić je do środ­ka cze­goś (np. owce do za­gro­dy); we­gnać


SJP.pl


wgrać

pot.
1. za­in­sta­lo­wać ja­kieś pliki, opro­gra­mo­wa­nie, apli­ka­cje itp. w pa­mię­ci od­po­wied­nie­go urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go, np. kom­pu­te­ra;
2. wgrać się:
a) zo­stać wgra­nym, za­in­sta­lo­wa­nym;
b) przy­sto­so­wać się do cze­goś


SJP.pl


wgrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wgry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewgrywanie n.

 czas. wgrywać ndk.

Wiktionary


wgryzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wgry­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wgryzać ndk.

Wiktionary


wgryzać

1. daw­niej: gry­ząc, wbi­jać w coś zęby;
2. wgry­zać się:
a) wbi­jać w coś zęby, wpi­jać się w coś szczę­ka­mi;
b) wdzie­rać się do wnę­trza cze­goś, drą­żąc, prze­do­sta­wać się gdzieś;
c) ni­szcząc coś, prze­ni­kać do środ­ka, wże­ra­jąc się, do­sta­wać się w głąb cze­goś;
d) prze­no­śnie: wni­kać w szcze­gó­ły, do­głęb­nie, grun­tow­nie coś roz­pa­try­wać


SJP.pl


wgryziony

taki, który wgryzł (wpił) się w coś zę­ba­mi


SJP.pl


wgryzka

wgryz­ka szczy­pior­ka - ga­tu­nek ma­łe­go mo­ty­la, któ­re­go larwy że­ru­ją na ro­śli­nach, zwła­szcza wa­rzy­wach ce­bu­lo­wych


SJP.pl


wgryzoń

chrząszcz z ro­dzi­ny kor­ni­ków


SJP.pl


wgryźć

1. daw­niej: gry­ząc, wbić w coś zęby;
2. wgryźć się:
a) wbić w coś zęby, wpić się w coś szczę­ka­mi;
b) we­drzeć się do wnę­trza cze­goś, drą­żąc, prze­do­stać się gdzieś;
c) ni­szcząc coś, prze­ni­knąć do środ­ka, wże­ra­jąc się, do­stać się w głąb cze­goś;
d) prze­no­śnie: wni­knąć w szcze­gó­ły, do­głęb­nie, grun­tow­nie coś roz­pa­trzeć


SJP.pl


wgrzać

sca­lić na go­rą­co ma­te­riał syn­te­tycz­ny z tka­ni­ną


SJP.pl


wgrzebać

daw­niej:
1. grze­biąc, wsu­nąć w głąb, za­ko­pać; wko­pać;
2. wgrze­bać się:
a) grze­biąc się, do­stać się w głąb cze­goś; wko­pać się;
b) wleźć z tru­dem; wta­ra­ba­nić się, wgra­mo­lić się


SJP.pl


wgrzebywać

daw­niej:
1. grze­biąc, wsu­wać w głąb, za­ko­py­wać; wko­py­wać;
2. wgrze­by­wać się:
a) grze­biąc się, do­sta­wać się w głąb cze­goś; wko­py­wać się;
b) wła­zić z tru­dem; wta­ra­ba­niać się


SJP.pl


wgrzewać

sca­lać na go­rą­co ma­te­riał syn­te­tycz­ny z tka­ni­ną


SJP.pl


wgrzęzać

rzad­ko: za­pa­dać się, po­grą­żać się w czymś


SJP.pl


wgłobienie

rzad­ko o je­li­cie: wgło­bić się - wpu­klić się w dal­szą część i spo­wo­do­wać nie­droż­ność


SJP.pl

Wgło­bie­nie (łac. "in­va­gi­na­tio, in­tus­su­scep­tio", ang. in­tus­su­scep­tion) – pa­to­lo­gicz­ny stan, w któ­rym część je­li­ta cien­kie­go wsuwa się te­le­sko­po­wo w inną część je­li­ta. Naj­częst­szym miej­scem wgło­bie­nia jest oko­li­ca kąt­ni­cy. Wgło­bie­nie jest jedną z naj­częst­szych przy­czyn ostre­go brzu­cha u nie­mow­ląt.

Wikipedia


wgłobiony

taki, który się wgło­bił


SJP.pl


wgłobić

rzad­ko o je­li­cie: wgło­bić się - wpu­klić się w dal­szą część i spo­wo­do­wać nie­droż­ność


SJP.pl


wgłąb

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. rozk. od wgłę­bić

Wiktionary


wgłębienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wgłę­bić.

 (1.2) wklę­słość, dołek

 (1.3) wnęka, nisza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Spoj­rzał na szkol­ną ławkę z wgłę­bie­niem na pióra i ka­ła­marz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɡwɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vgu̯ẽmbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wgłębianie n., wgłębnik m.

 czas. wgłębić (się) dk., wgłębiać (się) ndk.

 przym. wgłębny

 przysł. w głąb, wgłębnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wklęsłość, dołek, zagłębienie

 (1.3) wnęka, nisza

Wiktionary


wgłębka

ro­dzaj ro­ślin z gro­ma­dy wą­tro­bow­ców


SJP.pl

Wgłęb­ka ("Ric­cia") – ro­dzaj ro­ślin z gro­ma­dy wą­tro­bow­ców, jeden z dwóch ro­dza­jów ro­dzi­ny wgłęb­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 150 ga­tun­ków, któ­rych za­sięg obej­mu­je nie­mal cały świat. W Eu­ro­pie wy­stę­pu­je 35 ga­tun­ków, w tym 14 w Pol­sce. Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju wy­stę­pu­ją na pod­mo­kłych gle­bach two­rząc zwy­kle ko­li­ste ro­zet­ki oraz w wo­dach sto­ją­cych.

Wikipedia


wgłębki

ro­dzi­na msza­ków z rzędu po­rost­ni­cow­ców


SJP.pl


wgłębkowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu po­rost­ni­cow­ców


SJP.pl


wgłębniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wgłęb­nie


SJP.pl


wgłębnik

Wgłęb­nik (bo­u­lin­grin) – ro­dzaj traw­ni­ka lub ra­ba­ty. Swoją nazwę zaw­dzię­cza za­głę­bie­niu w zie­mię, two­rząc część ob­ni­żo­ną w sto­sun­ku do po­zio­mu ogro­du.

Jako ele­ment ogro­du wgłęb­nik pow­stał w An­glii i upo­wszech­nił się w ogro­dach ba­ro­ko­wych. Był on sta­łym ele­men­tem ogro­dów do po­ło­wy XIX wieku. Z re­gu­ły wgłęb­ni­ki mają kształ­ty ge­o­me­trycz­ne, czę­sto też były ob­sa­dza­ne do­o­ko­ła szpa­le­ra­mi drzew. Można je po­dzie­lić na trzy ro­dza­je:

Wikipedia


wgłębny

1. zro­bio­ny na okre­ślo­ną głę­bo­kość; za­głę­bio­ny, wgłę­bio­ny;
2. znaj­du­ją­cy się na znacz­nej głę­bo­ko­ści;
3. się­ga­ją­cy da­le­ko w głąb ziemi;
4. wy­do­by­wa­ją­cy coś z głębi ziemi


SJP.pl


wh

sym­bol wa­to­go­dzi­ny


SJP.pl

Wh wh

Wh – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku an­giel­skim, w któ­rym oz­na­cza [w] (kie­dyś, obec­nie taka wy­mo­wa za­cho­wa­ła się tylko w kilku dia­lek­tach) oraz w ma­o­ry­skim, w któ­rym zwy­kle oz­na­cza f (choć w niek­tó­rych dia­lek­tach może być wy­ma­wia­ny jako dźwięk zbli­żo­ny do ł).

Wikipedia


wharton

[czy­taj: łor­ton] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Whar­ton – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Mor­ris
  • Whar­ton – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Wy­an­dot
  • Whar­ton – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Whar­ton
  • Whar­ton (ang. Whar­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Fa­y­et­te
  • Whar­ton (ang. Whar­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Pot­ter
  • hrab­stwo Whar­ton (ang. Whar­ton Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Whar­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Whar­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Whar­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Kum­bria
  • Whar­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Lin­colns­hi­re
  • Whar­ton – ame­ry­kań­ska szko­ła biz­ne­su bę­dą­ca wy­dzia­łem Uni­ver­si­ty of Penn­syl­va­nia.
  • Edith Whar­ton – ame­ry­kań­ska po­wie­ścio­pi­sar­ka

Wikipedia


whatsapp

ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


SJP.pl

WhatsApp – mo­bil­na apli­ka­cja dla smart­fo­nów, słu­żą­ca jako ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy. Apli­ka­cja ta jest do­stęp­na dla róż­nych plat­form: iOS, An­dro­id i KaiOS.

Wikipedia


wherry

[czyt. łeri] łódź prze­wo­żą­ca pa­sa­że­rów w że­glu­dze śród­lą­do­wej - na rze­kach lub je­zio­rach


SJP.pl


whipcord

[czy­taj: łip­kord] ba­weł­nia­na lub weł­nia­na tka­ni­na o splo­cie dia­go­nal­nym, uży­wa­na do wy­ro­bu ubio­rów spor­to­wych, mun­du­rów i na ta­pi­cer­kę


SJP.pl


whippet

[czyt. łipet] pies my­śliw­ski o smu­kłej bu­do­wie ciała i dłu­gich, cien­kich no­gach; chart an­giel­ski mniej­szy


SJP.pl

Whip­pet (Chart an­giel­ski) – rasa psa za­li­cza­na do grupy char­tów, wy­ho­do­wa­na w An­glii, użyt­ko­wa­na głów­nie w wy­ści­gach psów. Typ char­to­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


whirlpool

[czy­taj: łirl­pul] marka sprzę­tu AGD oraz ame­ry­kań­ski kon­cern


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Whirl­po­ol Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo
  • Whirl­po­ol – al­go­rytm has­hu­ją­cy

Wikipedia


whiskacz

[czy­taj: ły­skacz lub łi­skacz] po­tocz­nie: whi­sky, whi­skey; ły­skacz, łi­skacz


SJP.pl


whiskas

[czy­taj: łi­skas] marka karmy dla kotów


SJP.pl


whiskey

[czy­taj: łyski albo łiski] wy­traw­na wódka z su­ro­we­go spi­ry­tu­su zbo­żo­we­go, ory­gi­nal­nie ir­landz­ka; whi­sky


SJP.pl


whisky

[czy­taj: łyski albo łiski] wy­traw­na wódka z su­ro­we­go spi­ry­tu­su zbo­żo­we­go, ory­gi­nal­nie szkoc­ka; whi­skey


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mocna, wy­traw­na wódka pro­du­ko­wa­na głów­nie ze słodu jęcz­mien­ne­go i żyta, le­ża­ku­ją­ca w dę­bo­wych becz­kach, ko­ja­rzo­na głów­nie ze Szko­cją i Ir­lan­dią;

 (1.2) pot. szklan­ka lub bu­tel­ka tego na­po­ju

Wiktionary

Whi­sky (z ga­e­lic­kie­go: "uisge be­at­ha" – woda życia; w pi­sow­ni ir­landz­kiej i ame­ry­kań­skiej whi­skey) – napój al­ko­ho­lo­wy spi­ry­tu­so­wy pow­sta­ły z de­sty­la­cji za­cie­ru zbo­żo­we­go i pod­da­wa­ny doj­rze­wa­niu w drew­nia­nych (głów­nie dę­bo­wych) becz­kach. Jest ko­ja­rzo­ny naj­czę­ściej z kra­ja­mi an­glo­sa­ski­mi, pro­du­ko­wa­ny mię­dzy in­ny­mi w Ir­lan­dii, Szko­cji, Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Ka­na­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pi­jesz się whi­sky?

 (1.2) Po­pro­szę jedną whi­sky.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. łyskacz, łycha

Wiktionary


whistleblower

[czy­taj: łi­syl­blo­łer]
1. osoba ujaw­nia­ją­ca tajne spi­ski, nie­le­gal­ne po­wią­za­nia, dzia­ła­nia osób, które swoją dzia­łal­ność chcą po­zo­sta­wić w ukry­ciu; de­mi­sty­fi­ka­tor, de­ma­ska­tor;
2. osoba po­wia­da­mia­ją­ca opi­nię pu­blicz­ną o nie­pra­wi­dło­wo­ściach w dzia­ła­niu in­sty­tu­cji; sy­gna­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­for­ma­tor, który zdra­dza in­for­ma­cje o wew­nętrz­nych na­du­ży­ciach w ja­kiejś gru­pie i prze­ła­mu­je zmowę mil­cze­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sygnalista

Wiktionary


whistleblowerka

→ whist­le­blo­wer [czy­taj: łi­syl­blo­łer­ka]; sy­gna­list­ka, de­mi­sty­fi­ka­tor­ka, de­ma­ska­tor­ka


SJP.pl


whistler

naz­wi­sko, m.in.: James Ab­bott McNeill Whist­ler, ma­larz i gra­fik ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Whist­ler – mia­sto w za­chod­niej Ka­na­dzie, w pro­win­cji Ko­lum­bia Bry­tyj­ska, w dy­stryk­cie Squ­a­mish-Lil­lo­o­et,

125 km na pół­noc od Van­co­u­ver. Znaj­du­ją się w niej trasy nar­ciar­stwa al­pej­skie­go i ko­lar­stwa gór­skie­go.

Góra Whist­ler pier­wot­nie była na­zy­wa­na górą Lon­don. Nowa nazwa zo­sta­ła na­da­na w póź­nych la­tach 60., po­cho­dzi od od­gło­su świ­sta­ków ży­ją­cych w tym re­gio­nie i wol­nym tłu­ma­cze­niu zna­czy "Świ­szczą­ca góra".

Wikipedia


white

rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • White – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Bar­tow
  • White – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Bro­o­kings
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ash­ley
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie New­ton
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pike
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Polk
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie King­man
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie St. Louis
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ben­ton
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Macon
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie War­ren
  • White (ang. White Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Pier­ce

Wikipedia


whitehead

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Whi­te­he­ad – pol­ski eko­no­mi­sta, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go i AK, ci­cho­ciem­ny
  • Al­fred North Whi­te­he­ad – bry­tyj­ski fi­lo­zof, ma­te­ma­tyk i fizyk
  • Dean Whi­te­he­ad – bry­tyj­ski pił­karz
  • Gu­stav Whi­te­he­ad (Gu­stav Albin Weißkopf) – nie­miec­ko-ame­ry­kań­ski pio­nier awia­cji i kon­struk­tor sil­ni­ków lot­ni­czych
  • John Whi­te­he­ad – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Peter Whi­te­he­ad (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Phil­lip Whi­te­he­ad – bry­tyj­ski po­li­tyk, pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny i poseł do Izby Gmin

Wikipedia


whitman

[czy­taj: łit­man] naz­wi­sko, m.in. Walt Whit­man (1819-1892) - poeta ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Whit­man – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Whit­man (ang. Whit­man Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • hrab­stwo Whit­man (ang. Whit­man Co­un­ty) – w sta­nie Wa­szyng­ton

Wikipedia


whitney

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Whit­ney – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Dawes
  • Whit­ney – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­va­da, w hrab­stwie Clark
  • Whit­ney – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hill
  • Whit­ney (ang. Whit­ney Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Are­nac

Wikipedia


who

[czy­taj: wu-ha-o] skrót od: World He­alth Or­ga­ni­za­tion - Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Zdro­wia


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = ang. World He­alth Or­ga­ni­za­tion → ŚOZ, Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Zdro­wia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • The Who – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • who – po­le­ce­nie unik­so­we
  • WHO (World He­alth Or­ga­ni­za­tion) – Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Zdro­wia
  • Dok­tor Who – bry­tyj­ski se­rial scien­ce-fic­tion, pro­du­ko­wa­ny od 1963 roku opo­wia­da­ją­cy o przy­go­dach ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) WHO jest agen­cją Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿xa‿ˈɔ, AS: vu‿χa‿o

Wiktionary


whodunit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. film. ro­dzaj kry­mi­na­łu – książ­ka, film lub gra fa­bu­lar­na, w któ­rej głów­ny na­cisk kła­dzie się na za­gad­kę do­ty­czą­cą tego, kto po­peł­nił prze­stęp­stwo, naj­czę­ściej mor­der­stwofakt.

Wiktionary


wi-fi

[czy­taj: wifi lub łaj­faj] Wi-Fi;
1. ze­staw stan­dar­dów bez­prze­wo­do­wych sieci kom­pu­te­ro­wych;
2. lo­kal­na bez­prze­wo­do­wa sieć kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. lo­ka­na kom­pu­te­ro­wa sieć bez­prze­wo­do­wa jako grupa stan­dar­dów i pro­to­ko­łów łąc­no­sci;

 (1.2) in­form. lo­ka­na kom­pu­te­ro­wa sieć bez­prze­wo­do­wa jako usłu­ga

Wiktionary

Wi-Fi, wi-fi (wym. ; Wi-Fi, wym.) – ze­staw stan­dar­dów stwo­rzo­nych do bu­do­wy bez­prze­wo­do­wych sieci kom­pu­te­ro­wych. Szcze­gól­nym za­sto­so­wa­niem wi-fi jest bu­do­wa­nie sieci lo­kal­nych (LAN) opar­tych na ko­mu­ni­ka­cji ra­dio­wej, czyli WLAN. Za­sięg od kilku me­trów do kilku ki­lo­me­trów i rze­czy­wi­stej prze­pu­sto­wo­ści się­ga­ją­cej 900 Mb/s, przy trans­mi­sji w stan­dar­dzie 802.11ac na trzech ka­na­łach o sze­ro­ko­ści 80 MHz jed­no­cze­śnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś mój ga­dże­ciar­ski te­le­fon, z apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym, la­tar­ką i Wi-Fi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲi‿fʲi, AS: vʹi‿fʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wi-fi, wifi, WLAN, IEEE 802.11

Wiktionary


wiacki

koń wiac­ki - rasa ma­łe­go, ro­syj­skie­go, pry­mi­tyw­ne­go konia rol­ni­cze­go po­cho­dzą­ce­go od tar­pa­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiat­ką, do­ty­czą­cy Wiat­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiatka ż.

Wiktionary


wiaczesław

obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


wiadereczko

zdrob­nie­nie od: wia­der­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wia­der­ko

 (1.2) bar­dzo małe wia­dro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjadɛˈrɛt͡ʃkɔ, AS: vʹi ̯aderečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadro n., wiaderko n.

Wiktionary


wiaderek

małe wia­dro lub jego za­war­tość


SJP.pl


wiaderko

małe wia­dro lub jego za­war­tość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od wia­dro

 (1.2) małe wia­dro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɛrkɔ, AS: vʹi ̯aderko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadro n.

:: zdrobn. wiadereczko n.

Wiktionary


wiaderkowy

→ wia­der­ko


SJP.pl

Patrz:

wiaderko

wiaderno

Wia­der­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


wiaderny

naz­wi­sko


SJP.pl


wiadoma

wiel­kość znana wy­stę­pu­ją­ca w rów­na­niu lub nie­rów­no­ści


SJP.pl


wiadomiks

śro­do­wi­sko­wo: wia­do­mo (jest oczy­wi­ste, jasne, zro­zu­mia­łe); wia­do­mix, wia­dom­ka


SJP.pl


wiadomix

śro­do­wi­sko­wo: wia­do­mo (jest oczy­wi­ste, jasne, zro­zu­mia­łe); wia­do­miks, wia­dom­ka


SJP.pl


wiadomka

śro­do­wi­sko­wo: wia­do­mo (jest oczy­wi­ste, jasne, zro­zu­mia­łe); wia­do­miks, wia­do­mix


SJP.pl


wiadomo

w funk­cji cza­sow­ni­ka mo­dal­ne­go:
1. jest rze­czą znaną, np.: Nie wia­do­mo, co przy­nie­sie jutro.;
2. jest oczy­wi­ste, jasne, zro­zu­mia­łe, np.: Za wszyst­ko, wia­do­mo, trze­ba pła­cić.


SJP.pl

cza­sow­nik mo­dal­ny

 (1.1) w wy­po­wie­dziach twier­dzą­cych: jest pewne, oczy­wi­ste, jasne

 (1.2) w wy­po­wie­dziach prze­czą­cych: wy­ra­ża kry­tycz­ny sto­su­nek mówcy

 (1.3) w wy­po­wie­dziach twier­dzą­cych, prze­czą­cych i py­ta­ją­cych: znane są szcze­gó­ły, jest rze­czą znaną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wia­do­mo co teraz bę­dzie.

 (1.1) Wia­do­mo - im nie można ufać.

 (1.2) Za­trud­ni­li nie wia­do­mo kogo, a teraz się dzi­wią, że ter­mi­ny nie do­trzy­ma­ne.

 (1.3) Wia­do­mo tylko, że miesz­kał w tej oko­li­cy.

 (1.3) Nie wia­do­mo, co było póź­niej.

 (1.3) Czy może wia­do­mo, co się potem stało?

 (1.3) Wia­do­mo było, że bę­dzie afera, ale nikt nie spo­dzie­wał się, że aż taka.

 (1.3) Niech w końcu bę­dzie wia­do­mo, kto w tej fir­mie za co od­po­wia­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɔ̃mɔ, AS: vʹi ̯adõmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadamianie n., powiadomienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewidentnie, oczywiście, w oczywisty sposób

Wiktionary


wiadomostka

mało zna­czą­ca wia­do­mość, plo­tecz­ka


SJP.pl


wiadomości

1. wie­dza z da­ne­go za­kre­su;
2. bie­żą­ce in­for­ma­cje prze­ka­zy­wa­ne przez media


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) jakiś ob­szar wie­dzy

 (1.2) te­le­wi­zyj­ny lub ra­dio­wy, zwy­kle cy­klicz­ny, pro­gram in­for­ma­cyj­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., C. i Ms. lp.; M., B. i W. lm. od: wia­do­mość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wia­do­mość – ter­min z za­kre­su te­o­rii in­for­ma­cji i te­o­rii ko­mu­ni­ka­cji
  • Wia­do­mo­ści – te­le­wi­zyj­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny emi­to­wa­ny w la­tach 1989–2023 w TVP1, TVP Po­lo­nia i TVP INFO
  • Wia­do­mo­ści Dnia – te­le­wi­zyj­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny emi­to­wa­ny w la­tach 1956–1957 w TVP1
  • Wia­do­mo­ści – te­le­wi­zyj­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny emi­to­wa­ny od 2024 roku w te­le­wiz­ji WPolsce24
  • Wia­do­mo­ści – emi­gra­cyj­ny ty­god­nik spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny (1946–1981)
  • Wia­do­mo­ści – dol­no­ślą­ski ty­god­nik spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny (1954–1981)
  • Wia­do­mo­ści – ty­god­nik po­lo­nij­ny w Ka­na­dzie (1997– )
  • Wia­do­mo­ści24.pl – ser­wis in­ter­ne­to­wy ist­nie­ją­cy w la­tach 2006–2017
  • Wia­do­mo­ści Radia Zet – ser­wis in­for­ma­cyj­ny na­da­wa­ny od 1990 roku w Radiu Zet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy ko­la­cji oglą­da­my z żoną wia­do­mo­ści na pier­wszym ka­na­le te­le­wiz­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕt͡ɕi, AS: vʹi ̯adõmośći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadomość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) serwis informacyjny

Wiktionary


wiadomość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) no­wi­na, in­for­ma­cja

 (1.2) coś, co prze­ka­zu­je in­for­ma­cję

Wiktionary

Wia­do­mość (ang. "mes­sa­ge") – jed­nost­ka ko­mu­ni­ka­cji zwią­za­na z "pro­ce­sem emi­sji, prze­ka­zy­wa­nia, przeksz­tał­ca­nia, przyj­mo­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia (w pa­mię­ci) okre­ślo­ne­go ciągu ele­men­tów in­for­ma­cyj­nych" do od­bior­cy bezz­włocz­nie lub po pew­nym cza­sie. Pro­ble­ma­mi ilo­ści in­for­ma­cji za­war­tej w wia­do­mo­ści zaj­mu­je się te­o­ria in­for­ma­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wia­do­mość o śmier­ci brata była dla niej szo­kiem.

 (1.1) Wciąż nie ma żad­nych wia­do­mo­ści o licz­bie ofiar wy­pad­ku.

 (1.2) Je­szcze nie do­sta­łem pot­wier­dze­nia za­ku­pu, ale wła­śnie do skrzyn­ki e-ma­i­lo­wej przysz­ła mi nowa wia­do­mość – może wresz­cie je otrzy­ma­łem.

 (1.2) Przez po­mył­kę usu­ną­łem sobie wszyst­kie wia­do­mo­ści na ko­mór­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯adõmość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiadomy

 czas. wiedzieć

 rzecz. powiadomienie n., powiadamianie n., wiadomości nmos., wiadomostka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informacja

Wiktionary


wiadomy

1. po­wszech­nie znany; oczy­wi­sty, zro­zu­mia­ły;
2. wspom­nia­ny, wy­mie­nio­ny wcze­śniej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogól­nie znany; taki, o któ­rym wia­do­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy z mej głowy wyz­wo­lić atomy • A bomba wy­buch­nie i sku­tek – wia­do­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɔ̃mɨ, AS: vʹi ̯adõmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadomość

Wiktionary


wiadrami

1. na­czy­nie, zwy­kle w kształ­cie walca lekko roz­sze­rzo­ne­go u góry, z pa­łą­kiem, słu­żą­ce do prze­no­sze­nia lub prze­cho­wy­wa­nia wody, śmie­ci itp; kubeł;
2. za­war­tość ta­kie­go na­czy­nia


SJP.pl


wiadro

1. na­czy­nie, zwy­kle w kształ­cie walca lekko roz­sze­rzo­ne­go u góry, z pa­łą­kiem, słu­żą­ce do prze­no­sze­nia lub prze­cho­wy­wa­nia wody, śmie­ci itp; kubeł;
2. za­war­tość ta­kie­go na­czy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wal­co­wa­ty po­jem­nik, zwy­kle nieco szer­szy u góry, z pa­łą­ko­wa­tym uchwy­tem, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia i ręcz­ne­go prze­no­sze­nia cie­czy lub ma­te­ria­łów syp­kich;

 (1.2) ilość cze­goś mie­szczą­ca się we wia­drze (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: wia­dro – jed­nost­ka miary ob­ję­to­ści.

Wia­dro (ina­czej kubeł) – na­czy­nie w kształ­cie walca lub od­wró­co­ne­go, ścię­te­go stoż­ka, daw­niej naj­czę­ściej bla­sza­ne, obec­nie z two­rzy­wa sztucz­ne­go, za­o­pa­trzo­ne w ru­cho­my, ka­błą­ko­wa­ty uchwyt. Uży­wa­ne jest zaz­wy­czaj jako po­jem­nik na cie­cze lub ma­te­ria­ły syp­kie, głów­nie do ich ręcz­ne­go tran­spor­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedna za­pa­lo­ne po­la­no z ko­mi­na schwy­ci­ła i z nim jak z go­re­ją­cą cho­rąg­wią w obron­nej po­sta­wie sta­nę­ła; druga wia­dro pełne wody ku ziemi chy­li­ła, trze­cia zydel przy­cią­gnę­ła i drzwi nim przy­wa­li­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjadrɔ, AS: vʹi ̯adro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wiaderko n., wiadereczko n.

:: zgrub. wiadrzysko n.

 przym. wiaderkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ceber; reg. pozn. wymborek, węborek; gw. Górny Śląsk ajm, ajmer, ajmro, gw. Śląsk Cieszyński amper

Wiktionary


wiadrowo

Wia­dro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

W cza­sie II wojny świa­to­wej otrzy­ma­ła nazwę Ei­mer­brun­nen.

Wikipedia


wiadrowy

→ wia­dro


SJP.pl

Patrz:

wiadro

wiadukcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wia­dukt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wia­dukt, lecz tylko mały wia­duk­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadukt m.

Wiktionary


wiadukt

ro­dzaj mostu zbu­do­wa­ne­go jako część drogi nad przesz­ko­dą, np. to­ra­mi ko­le­jo­wy­mi, inną drogą, wą­wo­zem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urb. most prze­pro­wa­dza­ją­cy drogę ko­mu­ni­ka­cyj­ną nad przesz­ko­dą te­re­no­wą inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

Wiktionary

Wia­dukt – bu­dow­la in­ży­nier­ska, poz­wa­la­ją­ca na po­ko­na­nie przesz­ko­dy te­re­no­wej typu: do­li­na, wąwóz lub droga ko­ło­wa czy linia ko­le­jo­wa, z wy­łą­cze­niem przesz­kód wod­nych, po­przez prze­je­cha­nie nad nią. Pier­wot­nie tym ter­mi­nem była okre­śla­na droga rzym­ska prze­pro­wa­dzo­na nad wą­wo­zem, na kon­struk­cji opar­tej na ar­ka­dach. Wia­duk­ty bu­do­wa­ne są po­dob­nie jak mosty, z wy­ko­rzy­sta­niem po­dob­nych roz­wią­zań kon­struk­cyj­nych i ma­te­ria­ło­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Droga na War­sza­wę prze­cho­dzi wia­duk­tem nad drogą do Pci­mia.

 (1.1) W miej­scu gdzie za­wsze jeź­dzi­łem ro­we­rem cał­ko­wi­cie ro­ze­bra­no wia­dukt nie­daw­no re­mon­to­wa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjadukt, AS: vʹi ̯adukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wiadukcik m.

 przym. wiaduktowy

Wiktionary


wiaduktowy

→ wia­dukt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wia­duk­tu

Wiktionary

Patrz:

wiadukt

Powiązane:

 rzecz. wiadukt mrz.

Wiktionary


wiagra

po­tocz­nie: lek prze­ciw­ko im­po­ten­cji


SJP.pl


wiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Wiak – pol­ski praw­nik
  • Sła­wo­mir Wiak – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


wialnia

urzą­dze­nie do od­dzie­la­nia najl­żej­szych czą­stek ma­te­ria­łów syp­kich za po­mo­cą stru­mie­nia po­wie­trza


SJP.pl

Wial­nia – ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do wstęp­ne­go oczy­szcze­nia młó­co­ne­go ziar­na, od­dzie­la­ją­ca za­nie­czy­szcze­nia grube (kłosy, zgo­ni­ny) i lek­kie (plewy) na za­sa­dzie róż­ni­cy wiel­ko­ści, a czę­ścio­wo także na za­sa­dzie róż­nic cię­ża­rów.

Zanim skon­stru­o­wa­no wial­nię, wy­młó­co­ne zboże oczy­szcza­no po­drzu­ca­jąc ziar­no przy lek­kim wie­trze.

Wikipedia


wialnik

wial­nia sto­so­wa­na w gór­nict­wie do wzbo­ga­ca­nia ko­pa­lin


SJP.pl


wianczarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na zaj­mu­ją­ca się wy­pla­ta­niem wian­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianek mrz., wiano n., wianuszek mrz., wieniec mrz.

 przym. wieńcowy

Wiktionary


wianeczek

zdrob­nie­nie od: wia­nek


SJP.pl


wianecznik

Wia­necz­nik, he­dy­chium ("He­dy­chium" J. Ko­e­nig) – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych ("Zin­gi­be­ra­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 50 lub 99 ga­tun­ków. Są to by­li­ny roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, ros­ną­ce w gó­rach i la­sach. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne są jako ro­śli­ny lecz­ni­cze, kos­me­tycz­ne i ozdob­ne.

Wikipedia


wianek

1. kółko pow­sta­łe ze sple­cio­nych kwia­tów, ga­łą­zek, liści itp.;
2. ele­ment zdob­ni­czy o takim kształ­cie;
3. przed­miot kształ­tem po­dob­ny do koła lub pół­ko­la;
4. daw­niej: cnota, dzie­wict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wie­niec

 (1.2) mały wie­niec z kwia­tów słu­żą­cy jako ozdo­ba no­szo­na na gło­wie

 (1.3) przen. przest. dzie­wict­wo

 (1.4) zob. wian­ki.

Wiktionary

Wia­nek – ro­dzaj na­kry­cia głowy (wień­ca) uple­cio­ny z ziół i kwia­tów. Tra­dy­cyj­nie wian­ki no­szo­ne były przez dziew­czę­ta i nie­za­męż­ne ko­bie­ty, stąd stały się sym­bo­lem nie­win­no­ści. O ko­bie­cie za­męż­nej mó­wi­ło się, że „stra­ci­ła wia­nek”.Skoro w nocy po pół­no­cy, po pier­wszej go­dzi­nie,

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjãnɛk, AS: vʹi ̯ãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec m., wiano n., wieńcówka ż., wianczarka ż.

:: zdrobn. wianeczek m., wianuszek m.

 przym. wieńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dziewictwo, cnota

Wiktionary


wianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wiać.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lp. od: wiano

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjä̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiejadło n., powiewanie n., wiew mrz., wiatrówka ż.

 czas. wiać ndk.

Wiktionary


wianki

1. kółko pow­sta­łe ze sple­cio­nych kwia­tów, ga­łą­zek, liści itp.;
2. ele­ment zdob­ni­czy o takim kształ­cie;
3. przed­miot kształ­tem po­dob­ny do koła lub pół­ko­la;
4. daw­niej: cnota, dzie­wict­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wian­ki – świę­to w naj­krót­szą noc w roku
  • Wian­ki – im­pre­za w Kra­ko­wie
  • Wian­ki – im­pre­za w War­sza­wie
  • Wia­nek – na­kry­cie głowy

Wikipedia


wiankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiankowy

→ wia­nek


SJP.pl

Patrz:

wianek

wiano

za­bez­pie­cze­nie po­sa­gu przez męża i odw­za­jem­nie­nie się za niego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. posag, wy­pra­wa panny mło­dej

 (1.2) hist. praw. suma za­pi­sy­wa­na żonie przez męża, równa sumie po­sa­gu;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. wiać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiano – film
  • wiano (ma­ją­tek)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjãnɔ, AS: vʹi ̯ãno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianuszek mrz., wianowanie n., wianek m., wianczarka ż.

 czas. wianować ndk.

 przym. wianowy, wieńcowy

Wiktionary


wianowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wia­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiano

Wiktionary


wianowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wia­nem, do­ty­czą­cy wiana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiano n.

Wiktionary


wianowłostka

drze­wo ozdob­ne z po­dro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych


SJP.pl

Wia­no­włost­ka ("De­lo­nix" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae") z po­dro­dzi­ny bre­zyl­ko­wych ("Ca­e­sal­pi­nio­i­de­ae"). Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Na­tu­ral­ny za­sięg tych ro­ślin obej­mu­je Afry­kę środ­ko­wą i wschod­nią od Ma­da­ga­ska­ru po Egipt oraz Pół­wy­sep Arab­ski.

Wikipedia


wianuszek

zdrob­nie­nie od: wia­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wie­niec, wia­nek

 (1.2) mały wie­niec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjãˈnuʃɛk, AS: vʹi ̯ãnušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec m., wianek m., wianczarka ż., wiano n.

 przym. wieńcowy

Wiktionary


wiar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka we wschod­niej Pol­sce i pół­noc­no-za­chod­niej Ukra­i­nie, prawy do­pływ Sanu;

Wiktionary

Wiar ( Вігор, Wihur) – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce i za­chod­niej Ukra­i­nie, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Sanu. Dłu­gość rzeki wy­no­si 70,4 km (z czego ok. 59 km w Pol­sce, a ok. 11 km na Ukra­i­nie), a po­wierzch­nia do­rze­cza obej­mu­je 798,2 km².

Wikipedia


wiara

1. okre­ślo­na re­li­gia, wyz­na­nie, prze­ko­na­nie o ist­nie­niu boga;
2. prześ­wiad­cze­nie o słusz­no­ści cze­goś; prze­ko­na­nie o war­to­ści cze­goś; prze­ko­na­nie, że coś się speł­ni;
3. wier­ność komuś;
4. prze­ko­na­nie o ist­nie­niu zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych;
5. po­tocz­nie: nie­for­mal­na grupa osób o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­ko­na­nie, że coś jest praw­dą; uf­ność, za­u­fa­nie wobec rze­czy nie­pew­nych, nie do końca zna­nych;

 (1.2) książk. prze­ko­na­nie o słusz­no­ści twier­dzeń opie­ra­ją­ce się na uz­na­niu ich za ob­ja­wio­ne przez Boga;

 (1.3) daw. lub książk.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wiara (psy­cho­lo­gia)
  • wiara re­li­gij­na
  • wiara – chrze­ści­jań­ska cnota te­o­lo­gicz­na
  • Wiara – imię żeń­skie
  • Wiara – bal­la­da roc­ko­wa ze­spo­łu Ira
  • Wiara – pio­sen­ka Kultu
  • Wiara, Na­dzie­ja i Mi­łość – świę­te pra­wo­sław­ne i ka­to­lic­kie
  • Wiara, na­dzie­ja, mi­łość i in­wi­gi­la­cja – album ze­spo­łu Bie­liz­na
  • Wiara i Nauka – seria wy­daw­ni­cza
  • Wiara i Po­sel­stwo Bap­ty­stów – wyz­na­nie wiary Po­łud­nio­wej Kon­wen­cji Bap­ty­stów
  • Wiara i Świa­tło – mię­dzy­na­ro­do­wy ruch świec­ki
  • Wiara i Życie – mie­sięcz­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoja wiara w to, że czte­ro­list­na ko­ni­czy­na przy­no­si szczę­ście, gra­ni­czy już z za­bo­bo­nem.

 (1.1) Wstań, idź, twoja wiara cię uz­dro­wi­ła.

 (1.2) Mę­czen­ni­ka tor­tu­ro­wa­no, bo nie chciał wy­rzec się swo­jej wiary.

 (1.4) Za mną, wiara!

 (1.4) Do ma­zu­ra stań we­so­ło // Bun­tow­ni­cza wiaro!

 (1.5) Wiara tak im zdro­wo naw­szczy­la­li, że zro­bi­ła sie z tegó nie­zła haja i ge­me­la. → Nasi na­bi­li ich tak po­rząd­nie, że zro­bi­ła się z tego nie­zła roz­ró­ba i ba­ła­gan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjara, AS: vʹi ̯ara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwierzenie n., Wiara ż., wierność ż., wierzący mos., wierny mos., wierna ż., wiernica ż., wierzenie n., wiarus mos., uwierzenie n., zawierzanie n., zawierzenie n.

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk., zawierzać ndk., zawierzyć dk.

 przym. wierny

 przysł. wiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaufanie

 (1.2) religia, wyznanie

 (1.5) zdrobn. wiaruchna

Wiktionary


wiardunek

daw­niej:
1. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka masy, równa 1/4 grzyw­ny lub 4 łutom; wier­tel, czwar­tak, fer­ton;
2. mo­ne­tar­na jed­nost­ka obra­chun­ko­wa w daw­nej Pol­sce


SJP.pl

Wiar­du­nek, także wiar­dunk, czwar­tak, vier­tel, fer­ton, fer­ding (z niem. "Vier­ding" od łac. "ferto") – śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka miary masy, sto­so­wa­na w Niem­czech i w Pol­sce.

Wiar­du­nek (około 49 g) od­po­wia­dał 1/4 grzyw­ny, „która wa­ży­ła 182,5 g (w XIV w. ok. 198 g) sre­bra, a w sy­ste­mie gro­szo­wym wy­no­si­ła 48 gro­szy” i dzie­lił się na 6 skoj­ców. Sto­so­wa­no go naj­czę­ściej w obli­cza­niu czyn­szu pie­nięż­ne­go (pła­co­ny rocz­nie w wy­so­ko­ści 1–1¼ wiar­dun­ku, za­leż­nie od wiel­ko­ści łanu).

Wikipedia


wiarogodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wia­ro­god­nie


SJP.pl


wiarogodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wia­ro­god­ny


SJP.pl


wiarogodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. wia­ry­god­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɔˈɡɔdnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯arogodność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarygodność

 przym. wiarygodny, wiarogodny

 przysł. wiarygodnie, wiarogodnie

Wiktionary


wiarogodny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. lub książk. zob. wia­ry­god­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­czej pro­ste rze­czy prze­ma­wia­ją do czy­tel­ni­ka i wy­da­ją mu się wia­ro­god­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarogodność ż., wiarygodność ż.

 przym. wiarygodny

 przysł. wiarogodnie, wiarygodnie

Wiktionary


wiarołomczyni

→ wia­ro­łom­ca


SJP.pl

Patrz:

wiarołomca

wiarołomnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wia­ro­łom­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarołomny mos.

 przym. wiarołomny

Wiktionary


wiarołomność

cecha kogoś nie­do­trzy­mu­ją­ce­go przy­się­gi, da­ne­go słowa, do­pu­szcza­ją­ce­go się zdra­dy; wia­ro­łom­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co wia­ro­łom­ne; cecha tych, któ­rzy są wia­ro­łom­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarołomstwo n., wiarołomca m., wiarołomny mos.

 przym. wiarołomny, wiarołomczy

 przysł. wiarołomnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdradzieckość, niewierność

Wiktionary


wiarołomny

1. nie­do­trzy­mu­ją­cy przy­się­gi, da­ne­go słowa, do­pu­szcza­ją­cy się zdra­dy; nie­wier­ny, nie­lo­jal­ny;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. wia­ro­łom­ne po­stę­po­wa­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który nie do­trzy­mał słowa, zła­mał przy­się­gę, sprze­nie­wie­rzył się komuś, po­peł­nił zdra­dę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś wia­ro­łom­ny (1.1), osoba wia­ro­łom­na (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɔˈwɔ̃mnɨ, AS: vʹi ̯arou̯õmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarołomstwo n., wiarołomność ż., wiarołomca m., wiarołomna ż.

 przym. wiarołomczy

 przysł. wiarołomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdradziecki, zdradliwy; daw. wiarołomczy

 (2.1) wiarołomca

Wiktionary


wiarołomstwo

zła­ma­nie da­ne­go słowa, przy­się­gi, do­pu­szcza­nie się zdra­dy; nie­wier­ność, zdra­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. nie­do­trzy­ma­nie da­ne­go słowa, zła­ma­nie przy­się­gi; do­pu­szcze­nie się zdra­dy

Wiktionary

Wia­ro­łom­stwo – skła­da­nie pod przy­się­gą przy­rze­cze­nia, któ­re­go nie ma się za­mia­ru do­trzy­my­wać lub nie­do­trzy­my­wa­nie słów, któ­rych przy­rze­kło się pod przy­się­gą. W eto­sie ry­cer­skim wia­ro­łom­stwo było na równi znie­wa­ża­ją­ce co tchó­rzo­stwo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiarołomność ż., wiarołomca m., wiarołomny mos.

 przym. wiarołomny, wiarołomczy

 przysł. wiarołomnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiarołomność, niewierność; daw. przeniewierstwo

Wiktionary


wiarus

stary, dziel­ny, za­słu­żo­ny żoł­nierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stary, za­słu­żo­ny, dziel­ny żoł­nierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puł­kow­nik uśmiech­nął się pod nosem na ten wy­raź­ny prze­jaw sza­cun­ku mło­de­go ofi­ce­ra wobec sta­re­go wia­ru­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjarus, AS: vʹi ̯arus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż.

Wiktionary


wiarygodnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wia­ry­god­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale hip-hop jako mu­zy­ka po­ko­ju? To brzmi mało wia­ry­god­nie, że ga­tu­nek czę­sto utoż­sa­ma­ny z glo­ry­fi­ko­wa­niem prze­mo­cy mógł­by pomóc w sze­rze­niu prze­ka­zu typu „daj szan­sę po­ko­jo­wi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarogodność ż., wiarygodność ż.

 przym. wiarygodny, niewiarygodny, wiarogodny

 przysł. niewiarygodnie

 czas. uwiarygodnić

Wiktionary


wiarygodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wia­ry­god­nie


SJP.pl


wiarygodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wia­ry­god­ny


SJP.pl


wiarygodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wia­ry­god­ne, rze­tel­ne, praw­dzi­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­bo­rów wia­ry­god­ność parti po­li­tycz­nych i po­li­ty­ków bywa nie­kie­dy kon­te­sto­wa­na przez wy­bor­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯arygodność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarogodność ż.

 przym. wiarygodny, wiarogodny

 przysł. wiarygodnie, wiarogodnie

 czas. uwiarygodnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwość, rzetelność

Wiktionary


wiarygodny

przy­miot­nik

 (1.1) godny wiary, za­słu­gu­ją­cy na wiarę i za­u­fa­nie, pewny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­li­na po­wo­ła­ła się na mnie przed sądem jako wia­ry­god­ne­go świad­ka w tej spra­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɨˈɡɔdnɨ, AS: vʹi ̯arygodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarygodność ż., wiarogodność ż.

 przym. wiarogodny

 przysł. wiarygodnie, wiarogodnie

 czas. uwiarygodnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autorytatywny, miarodajny, pewny, rzetelny

Wiktionary


wiata

da­szek wspar­ty na słu­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dow­la nie­kie­dy ze ścian­ka­mi, z za­da­sze­niem opar­tym na słu­pach, nad pe­ro­na­mi, par­kin­ga­mi, przy­stan­ka­mi;

Wiktionary

Wiata – za­da­sze­nie, bu­dow­la w po­sta­ci przy­kry­cia (dachu, kon­struk­cji po­wło­ko­wej) pod­par­te­go słu­pa­mi lub nad­wie­szo­ne­go z lek­ki­mi ścia­na­mi lub bez nich.

Wiata przez­na­czo­na jest naj­czę­ściej na cele ma­ga­zy­no­we, hand­lo­we, do prze­kry­cia du­żych par­kin­gów albo wy­ko­rzy­sty­wa­na jako osło­na na przy­stan­kach tram­wa­jo­wych (wiata tram­wa­jo­wa), przy­stan­kach au­to­bu­so­wych (wiata au­to­bu­so­wa) i pe­ro­nach ko­le­jo­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjata, AS: vʹi ̯ata

Wiktionary


wiaterek

zdrob­nie­nie od: wiatr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wiatr

 (1.2) lekki wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po pięt­na­stej zer­wał się lekki wia­te­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr mrz., wietrzyk mrz.

 przym. wiatrowy

Wiktionary


wiatka

zdrob­nie­nie od: wiata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Kirow – mia­sto w Rosji, nazwa ofi­cjal­na w la­tach 1374–1457 i 1780–1934;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Kamy;

Wiktionary

Wiat­ka (ros. Вятка) – rzeka w Rosji (Ud­mur­cja, obwód ki­row­ski, Ta­tar­stan), prawy do­pływ Kamy.

Dłu­gość – 1314 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 129 tys. km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiatka ż.

 przym. wiacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Chłynow; współcz. Kirow

Wiktionary


wiatowice

Wia­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


wiatr

po­zio­my ruch po­wie­trza, od­by­wa­ją­cy się z wyżu do niżu, pow­sta­ją­cy na sku­tek nie­rów­no­mier­ne­go roz­kła­du ci­śnie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. ru­sza­ją­ce się masy po­wie­trza;

 (1.2) pot. zob. wia­try.

Wiktionary

Wiatr – ruch po­wie­trza wzglę­dem po­wierzch­ni Ziemi, zwła­szcza jego po­zio­ma skła­do­wa.

Wiatr wy­wo­ła­ny jest przez róż­ni­cę ci­śnień oraz róż­ni­ce w uksz­tał­to­wa­niu po­wierzch­ni. Ter­min wiatr jest uży­wa­ny w me­te­o­ro­lo­gii pra­wie wy­łącz­nie na okre­śle­nie ho­ry­zon­tal­nej skła­do­wej wia­tru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie dość, że jest zimno, to je­szcze wieje wiatr.

 (1.1) Ma­gno­lie naj­le­piej rosną w miej­scach za­sło­nię­tych od wia­tru, na sta­no­wi­skach sło­necz­nych lub pół­cie­ni­stych.

 (1.1) Z po­wo­du zbyt sil­ne­go wia­tru pier­wszy kon­kurs w Erzu­rum prze­nie­sio­no z 19 na 20 stycz­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjatr̥, AS: vʹi ̯atr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatry lm nm., wiatrak mrz., wiatraczek mrz., wiatrówka ż., wywietrznik mrz., wiejadło n.

:: zdrobn. wietrzyk mrz., wiaterek mrz.

:: zgrub. wietrzysko n.

 czas. wiać ndk., wietrzyć ndk.

 przym. wiatrowy, wietrzny, bezwietrzny, nawietrzny, zawietrzny, dowietrzny

 przysł. wietrznie, bezwietrznie, wietrzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryza, zefir, wichura, wicher, huragan, sztorm, szkwał, pasat, halny, tornado, monsun, cyklon, tajfun; przeciąg; cug

Wiktionary


wiatraczek

zdrob­nie­nie od: wia­trak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wia­trak

 (1.2) za­baw­ka przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem skrzy­dła wia­tra­ka lub po­ru­sza­ją­ca się tak jak one;

 (1.3) mały wen­ty­la­tor

Wiktionary

Wia­tra­czek – bar­dzo mały wia­trak. Zwy­kle uży­wa­ny jako za­baw­ka.

Wia­tracz­ki mają zaz­wy­czaj roz­mia­ry od kilku do kil­ku­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów. Ener­gia ki­ne­tycz­na prze­ka­zy­wa­na im przez po­ru­sza­ją­ce się po­wie­trze zwy­kle wy­star­cza je­dy­nie do po­ru­sza­nia samym wia­tracz­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem wy­stru­gał sobie ko­lum­nę; pró­bo­wał, ob­cio­sy­wał, usta­wiał, aż na­resz­cie wy­bu­do­wał mały wia­tra­czek, który na wie­trze obra­cał mu się tak, jak tam­ten za Wisłą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈtrat͡ʃɛk, AS: vʹi ̯atraček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wietrzyk m., wiatrak m.

 przym. wiatrowy, wiatraczny, wiatrakowy

Wiktionary


wiatraczkowy

przy­miot­nik od: wia­tra­czek


SJP.pl


wiatraczny

→ wia­trak; wia­tra­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wia­tra­kiem, do­ty­czą­cy wia­tra­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrak m., wiatraczek m., wiatrakowiec m.

 przym. wiatrakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrakowy

Wiktionary


wiatrak

1. urzą­dze­nie ze śmi­ga­mi do młó­ce­nia zboża
2. po­tocz­nie o wen­ty­la­to­rze ze skrzy­dła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. bu­dow­la ze skrzy­dła­mi obra­ca­ny­mi przez wiatr;

 (1.2) pot. wen­ty­la­tor ze śmi­głem

 (1.3) pot. elek­trow­nia wia­tro­wa

Wiktionary

Wia­trak – bu­dow­la ze skrzy­dła­mi po­ru­sza­ny­mi siłą wia­tru i na­pę­dza­ją­cy­mi urzą­dze­nia. Prze­waż­nie jest drew­nia­na, rza­dziej mu­ro­wa­na. Jest naj­star­szym sil­ni­kiem wia­tro­wym – przet­wa­rza ener­gię wia­tru na ener­gię ki­ne­tycz­ną w ruchu obro­to­wym. Jest ma­szy­ną prze­pły­wo­wą i po­przed­ni­kiem tur­bi­ny wia­tro­wej, którą cza­sa­mi rów­nież na­zy­wa się wia­tra­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej o tym, że w wia­tra­ku miele się zboże na mąkę, i na­resz­cie o tym, że przy wia­tra­ku sie­dzi mły­narz, co żonę bije, a taki jest mądry, że wie, jakim spo­so­bem ze spi­chrzów wy­pro­wa­dza się szczu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjatrak, AS: vʹi ̯atrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrakowiec m., wiatr m., wietrzyk m., wiatrówka ż.

:: zdrobn. wiatraczek m.

 przym. wiatraczkowy, wiatraczny, wiatrakowy, wiatrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wentylator

Wiktionary


wiatrakowcowy

→ wia­tra­ko­wiec


SJP.pl

Patrz:

wiatrakowiec

wiatrakowiec

wi­ro­płat o sa­mo­czyn­nie obra­ca­ją­cym się wir­ni­ku; au­to­gi­ro; au­to­ży­ro


SJP.pl

Wia­tra­ko­wiec, ży­ro­plan, au­to­ży­ro – sta­tek po­wietrz­ny cięż­szy od po­wie­trza (ae­ro­dy­na), z ro­dzi­ny wi­ro­pła­tów, wy­po­sa­żo­ny w wir­nik nośny i śmi­gło na­pę­do­we (pcha­ją­ce lub cią­gną­ce). Wir­nik nie jest na­pę­dza­ny sil­ni­kiem, lecz obra­ca się dzię­ki au­to­ro­ta­cji, pow­sta­ją­cej w wy­ni­ku po­stę­po­we­go ruchu (wy­wo­ły­wa­ne­go śmi­głem) wi­ro­pła­ta wzglę­dem po­wie­trza.

Wikipedia


wiatrakowy

→ wia­trak; wia­tracz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wia­tra­kiem, do­ty­czą­cy wia­tra­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrak m., wiatraczek m., wiatrakowiec m.

 przym. wiatraczny

Wiktionary


wiatrator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. wen­ty­la­tor

Wiktionary


wiatrochron

1. osło­na przed wia­trem;
2. w sa­mo­lo­cie, mo­to­cy­klu itp.: szyba umie­szczo­na z przo­du ot­war­tej ka­bi­ny, osła­nia­ją­ca kie­ru­ją­ce­go przed pędem po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. szpa­ler drzew, ży­wo­płot lub ogro­dze­nie chro­nią­ce upra­wy przed wia­trem

 (1.2) tka­ni­na na pa­li­kach chro­nią­ca ludzi od wia­tru na pla­ża­a­ży

 (1.3) techn. kon­struk­cja, część urzą­dze­nia chro­nią­ca od wia­tru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gęsty rząd sosen po dru­giej stro­nie zo­stał za­sa­dzo­ny przez mo­je­go dziad­ka jako wia­tro­chron.

 (1.2) Lu­dzie przy­nie­śli ko­lo­ro­we wia­tro­chro­ny i małe na­mio­ty.

Wiktionary


wiatromierz

przy­rząd do po­mia­ru pręd­ko­ści i kie­run­ku wia­tru


SJP.pl


wiatronogi

po­e­tyc­ko: szyb­ki, pę­dzą­cy jak wiatr; chyży, rączy


SJP.pl


wiatroodporny

od­por­ny na wiatr


SJP.pl


wiatropylność

za­py­la­nie ro­ślin przez wiatr; ane­mo­ga­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. za­py­la­nie kwia­tów po­przez wiatr prze­no­szą­cy pyłki;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiatropylny

 przysł. wiatropylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anemogamia

Wiktionary


wiatropędność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wia­tro­pęd­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiatropędny

 przysł. wiatropędnie

Wiktionary


wiatropędny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) farm. wy­wo­łu­ją­cy, wzma­ga­ją­cy, ułat­wia­ją­cy wy­da­la­nie gazów z jelit

 (1.2) daw. poet. szyb­ki jak wiatr; chyży, rączy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lek ma silne dzia­ła­nie prze­czy­szcza­ją­ce i wia­tro­pęd­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatropęd m., wiatropędność ż.

 przysł. wiatropędnie

Wiktionary


wiatrosiewność

roz­prze­strze­nia­nie na­sion, ro­ślin i owo­ców za po­mo­cą wia­tru; ane­mo­cho­ria


SJP.pl


wiatrosiłownia

za­kład sto­su­ją­cy sil­ni­ki wia­tro­we do na­pę­du mły­nów, obra­bia­rek itp.; si­łow­nia wia­tro­wa


SJP.pl


wiatroszczelność

→ wia­tro­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

wiatroszczelny

wiatroszczelny

za­bez­pie­cza­ją­cy przed wia­trem


SJP.pl


wiatrował

drze­wo wyr­wa­ne z ko­rze­nia­mi przez wiatr; wy­krot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. drze­wo oba­lo­ne lub na­der­wa­ne u ko­rze­ni przez wiatr

Wiktionary


wiatrowiec

odła­mek litej skały o ostrych kra­wę­dziach i wy­gła­dzo­nych ścia­nach; wie­lo­gra­niec, gra­niak, eo­lo­glip­to­lit


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wia­tro­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Pnie­wy
  • Wia­tro­wiec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol
  • Wia­tro­wiec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec

Wikipedia


wiatrownica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wia­trow­ni­ca – ele­ment kon­struk­cyj­ny pa­ro­wo­zu.
  • wia­trow­ni­ca – ro­dzaj belki wzmac­nia­ją­cej więź­bę da­cho­wą.
  • wia­trow­ni­ca – ele­ment or­ga­nów

Wikipedia


wiatrowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wia­tro­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Dam­ni­ca
  • Wia­tro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec
  • Stare Wia­tro­wo

Wikipedia


wiatrowskaz

przy­rząd wska­zu­ją­cy kie­ru­nek wia­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do wska­zy­wa­nia kie­run­ku wia­tru;

Wiktionary

Wia­trow­skaz, ane­mo­skop – pro­ste me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie do wska­zy­wa­nia kie­run­ku wia­tru:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjaˈtrɔfskas, AS: vʹi ̯atrofskas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anemoskop

Wiktionary


wiatrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiatrowy

1. → wiatr;
2. farma wia­tro­wa - tur­bi­ny wia­tro­we wraz z in­fra­struk­tu­rą; park wia­tro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wia­trem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. zie­lo­no­po­pie­la­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wiatry nmos., wiaterek m., wietrzyk m., wietrzysko n., wiatrak m., wiatraczek m., wiatrówka ż., wiatrownica ż., wietrznik m., wietrznica ż., wietrzność ż.

 czas. wietrzyć ndk.

 przym. wietrzny

 przysł. wietrznie, wietrzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wietrzny

Wiktionary


wiatrołap

nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie od­dzie­la­ją­ce wnę­trze bu­dyn­ku od wej­ścia; przed­sio­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­du­że po­mie­szcze­nie, czę­sto do­bu­do­wa­ne, od­dzie­la­ją­ce wnę­trze bu­dyn­ku od wej­ścia

Wiktionary

Wia­tro­łap, przed­sio­nek – małe po­mie­szcze­nie mię­dzy wej­ściem do domu, a jego wnę­trzem. Za­da­niem wia­tro­ła­pu jest prze­de wszyst­kim spo­wol­nie­nie wy­mia­ny cie­pła mię­dzy wnę­trzem domu, a jego oto­cze­niem pod­czas ot­wie­ra­nia drzwi zew­nętrz­nych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przedsionek, ganek, sień, reg. śl. lauba

Wiktionary


wiatrołom

1. drze­wo zła­ma­ne przez wiatr;
2. ob­szar, na któ­rym wiatr po­ła­mał drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drze­wa po­wa­lo­ne wia­trem;

Wiktionary

Wia­tro­łom – drze­wa po­ła­ma­ne sil­nym wia­trem. Wia­tro­ło­my to czę­sty efekt prze­cho­dze­nia tor­nad i sil­niej­szych wia­trów nad la­sa­mi.

Wia­tro­ło­my ze wzglę­du na duże za­gro­że­nie są usu­wa­ne z te­re­nu, na ich usu­wa­nie w Pol­sce wy­ma­ga­ne jest uzy­ska­nie od­po­wied­nie­go zez­wo­le­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wia­tro­ło­my le­żą­ce na szla­ku i zaspy two­rzy­ły za­po­ry nie do prze­by­cia dla sku­te­ra śnież­ne­go.

Wiktionary


wiatry

po­tocz­nie: sub­stan­cje lotne o przy­krej woni wyt­wa­rza­ją­ce się w je­li­tach na sku­tek za­bu­rzeń w pro­ce­sie tra­wie­nia, u niek­tó­rych zwie­rząt wyt­wa­rza­ne w ce­lach obron­nych; gazy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. gazy je­li­to­we

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|wiatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjatrɨ, AS: vʹi ̯atry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stpol. wietrunek m., wiatr m.

 przym. wiatrowy

Wiktionary


wiatróweczka

zdrob­nie­nie od: wia­trów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wia­trów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrówka ż.

Wiktionary


wiatrówka

1. broń palna wy­rzu­ca­ją­ca po­ci­ski za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza;
2. lekka, prze­wiew­na kurt­ka spor­to­wa;
3. po­tocz­nie: ospa wietrz­na;
4. po­tocz­nie: elek­trow­nia wia­tro­wa;
5. po­tocz­nie: lekki but letni z ot­wo­ra­mi w cho­lew­ce;
6. bla­cha lub deska za­bez­pie­cza­ją­ca z boku kon­struk­cję dachu przed wia­trem i de­szczem; wia­trow­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sport. ka­ra­bi­nek lub pi­sto­let pne­u­ma­tycz­ny;

 (1.2) odzież. lekka kurt­ka chro­nią­ca przed wia­trem

 (1.3) pot. med. ospa wietrz­na

Wiktionary

Wia­trów­ka – ręcz­na broń pne­u­ma­tycz­na, mio­ta­ją­ca po­ci­ski za po­mo­cą ener­gii sprę­żo­ne­go gazu. Naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­na w roli broni spor­to­wej, choć w XVIII w. rów­nież epi­zo­dycz­nie w cha­rak­te­rze bo­jo­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupił wia­trów­kę, aby ćwi­czyć się w strze­la­niu.

 (1.2) Wiem, że jest cie­pło, ale weź wia­trów­kę – nad mo­rzem bę­dzie wiało.

 (1.3) Kubuś od dwóch dni leży w łóżku, bo zła­pał w przedsz­ko­lu wia­trów­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈtrufka, AS: vʹi ̯atrufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wietrzyk m., wietrzysko n., wiatrak mrz., wietrzenie n., wywietrzenie n., wiatrakowiec m., wialnia ż., wianie n., wywianie n., zawianie n., zawiewanie n.

:: zdrobn. wiatróweczka ż.

 czas. wietrzyć ndk., wywietrzyć dk., wiać ndk., wywiać dk., zawiać dk., zawiewać ndk.

 przym. wiatrówkowy, wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary


wiatrówkowy

przy­miot­nik od: wia­trów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wia­trów­ką, do­ty­czą­cy wia­trów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrówka ż.

Wiktionary


wiatycze

ple­mię sło­wiań­skie


SJP.pl

Wia­ty­cze, Wia­ti­cze, Wę­ci­cze (sta­ro­rus.: вѧтичи, trans­li­te­ra­cja: "wę­ti­ći") – ple­mię sło­wiań­skie, któ­re­go przy­na­leż­ność do Sło­wian za­chod­nich lub wschod­nich po­zo­sta­je w nauce przed­mio­tem dy­sku­sji. Praw­do­po­dob­nie od IX do XII wieku za­miesz­ki­wa­li nad górną Oką i gór­nym Donem. W X wieku pod­bi­ci przez Ruś Ki­jow­ską. Ich pro­to­pla­stą miał być Wiat­ko.

Wikipedia


wiatyk

ko­mu­nia udzie­la­na ko­na­ją­ce­mu lub cięż­ko cho­re­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. ko­mu­nia da­wa­na wier­ne­mu w nie­bez­pie­czeń­stwie śmier­ci;

Wiktionary

Wia­tyk (łac. "via­ti­cum" – „za­pa­sy na drogę”; "via" – „droga”) – w chrze­ści­jań­stwie, a w szcze­gól­no­ści w ka­to­li­cyz­mie, ko­mu­nia świę­ta po­da­wa­na oso­bie w nie­bez­pie­czeń­stwie śmier­ci jako po­karm na drogę do życia wiecz­ne­go.

W Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim do przy­ję­cia wia­ty­ku zo­bo­wią­za­ni są wszy­scy ochrz­cze­ni, o ile mogą przy­jąć Eu­cha­ry­stię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Człon­ko­wie to­wa­rzy­szy­li księ­dzu, gdy uda­wał się z wia­ty­kiem i w ostat­niej dro­dze współ­bra­ci i sióstr.

Wiktionary


wiaziemski

przy­miot­nik od: Wiaź­ma (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiaź­mą, do­ty­czą­cy Wiaź­my

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Wia­ziem­ski – ro­syj­ski po­li­tyk, współ­pra­cow­nik Ka­ta­rzy­ny II
  • Afa­na­sij Wia­ziem­ski – opricz­nik
  • Le­o­nid Wia­ziem­ski – ge­ne­rał
  • Pa­wieł Wia­ziem­ski – pi­sarz
  • Piotr Wia­ziem­ski – poeta i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Wia­ziem­ski – mia­sto w Rosji
  • Rejon wia­ziem­ski – rejon w Rosji:
    • r. wia­ziem­ski – rejon w ob­wo­dzie smo­leń­skim z cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym w mie­ście Wiaź­ma
    • r. wia­ziem­ski – rejon w Kraju Cha­ba­row­skim z cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym w mie­ście Wia­ziem­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wiaźma ż.

Wiktionary


wiać

1. wiatr (taj­fun, halny itp.) wieje - prze­su­wa się z jakąś siłą i pręd­ko­ścią;
2. wieje skądś chło­dem, wil­go­cią itp. - daje się ją od­czuć w do­cho­dzą­cym skądś po­wie­trzu; także w prze­no­śnych zna­cze­niach typu: wieje grozą, wieje nudą;
3. po­tocz­nie: ucie­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) me­te­o­rol. prze­su­wać się (o wie­trze, o ma­sach po­wie­trza)

 (1.2) przen. książk. być od­czu­wal­nym

 (1.3) pot. ucie­kać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) roln. oczy­szczać omłó­co­ne ziar­no (zwy­kle w wial­ni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znów je­sień, wia­try wieją. Okrop­nie wieje (= Wiatr okrop­nie wieje).

 (1.1) Zam­knij­cie drzwi, bo wieje tak, że zaraz nam głowy po­u­ry­wa.

 (1.2) Od two­ich słów wieje chło­dem.

 (1.2) Jego dom od dawna wiał pust­ką.

 (1.3) Po po­dło­że­niu ka­pi­szo­na na tor tram­wa­jo­wy wiał, że aż się ku­rzy­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjät͡ɕ, AS: vʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrówka ż., wiatr m., wietrzyk m., wianie n., owiewka ż., wiejadło n., owianie n., owiewanie n., wiew mrz.

 czas. nawiewać, powiać dk., powiewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąć; reg. śl. cióngnóć

 (1.3) uciekać, zmykać, wulg. spierdalać

Wiktionary


wiaźma

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie smo­leń­skim w Rosji, lewy do­pływ Dnie­pru;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, nad rzeką Wiaź­mą (1.1);

Wiktionary

Wiaź­ma ( Вязьма) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, nad rzeką Wiaź­mą (do­pływ Dnie­pru). Liczy około 52,4 tys. miesz­kań­ców (2021).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiaziemski

Wiktionary


wibor

mię­dzy­ban­ko­we opro­cen­to­wa­nie po­ży­czek, ang. War­saw In­ter­bank Of­fe­red Rate


SJP.pl

WIBOR ( War­saw In­ter­bank Of­fe­red Rate) – re­fe­ren­cyj­na wy­so­kość opro­cen­to­wa­nia po­ży­czek na pol­skim rynku mię­dzy­ban­ko­wym. Wyz­na­cza­na jest jako śred­nia aryt­me­tycz­na wiel­ko­ści opro­cen­to­wa­nia po­da­wa­nych przez naj­więk­sze banki dzia­ła­ją­ce w Pol­sce, które są uczest­ni­ka­mi pa­ne­lu WIBOR, po odrzu­ce­niu wiel­ko­ści skraj­nych.

Wikipedia


wibracja

drga­nia me­cha­nicz­ne o dużej czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drga­nie o dużej czę­stot­li­wo­ści

 (1.2) muz. nie­du­ża fluk­tu­a­cja czę­stot­li­wo­ści i na­tę­że­nia dźwię­ku, sto­so­wa­na dla zwięk­sze­nia ek­spre­sji w śpie­wie lub grze na niek­tó­rych in­stru­men­tach

 (1.3) bud. ubi­ja­nie be­to­nu uło­żo­ne­go w for­mie za po­mo­cą wi­bra­to­rów

 (1.4) po­bu­dze­nie od­czu­wa­ne i wzmac­nia­ne po­przez kon­takt z czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamów bro­szu­rę o er­go­no­mii, ha­ła­sie i wi­bra­cjach, bo wi­bra­cje na tym sta­no­wi­sku ro­bo­czym zde­cy­do­wa­nie prze­kra­cza­ją bez­piecz­ną normę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 przysł. wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drganie

 (1.2) vibrato

Wiktionary


wibracyjny

do­ty­czą­cy wi­bra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z wi­bra­cją, do­ty­czą­cy wi­bra­cji, po­le­ga­ją­cy na wi­bra­cji, wy­ko­rzy­stu­ją­cy wi­bra­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przysł. wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary


wibrafon

per­ku­syj­ny in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na dzwon­ków or­kie­stro­wych


SJP.pl

Wi­bra­fon (łac. "vi­bra­tio" 'drga­nie' i gr. "φωνή" 'dźwięk, głos') – per­ku­syj­ny in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do dzwon­ków, ksy­lo­fo­nu czy ma­rim­by. Zbu­do­wa­ny jest z me­ta­lo­wych pły­tek (czym odróż­nia się od ksy­lo­fo­nu, w któ­rym płyt­ki są drew­nia­ne) po­łą­czo­nych z ze­sta­wem rur peł­nią­cych rolę re­zo­na­to­rów i two­rzą­cych wi­bru­ją­ce dźwię­ki przy ude­rza­niu pły­tek pa­łecz­ka­mi. Pa­łecz­ki mają drew­nia­ne lub ra­ta­no­we trzon­ki, a głów­ki owi­nię­te są zwy­kle włócz­ką, cza­sem fil­cem lub gumą.

Wikipedia


wibrafonista

osoba gra­ją­ca na wi­bra­fo­nie


SJP.pl


wibrafonistka

→ wi­bra­fo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na wi­bra­fo­nie

Wiktionary

Patrz:

wibrafonista

Powiązane:

 rzecz. wibrafon m.

:: fm. wibrafonista m.

 przym. wibrafonowy

Wiktionary


wibram

1. guma po­desz­wo­wa pro­du­ko­wa­na z ka­u­czu­ku syn­te­tycz­ne­go, ułat­wia­ją­ca po­ru­sza­nie się w trud­nych wa­run­kach; pro­tek­tor;
2. but z taką po­desz­wą


SJP.pl


wibramowy

przy­miot­nik od: wi­bram


SJP.pl


wibramy

obu­wie na po­desz­wie z wi­bra­mu


SJP.pl


wibramycyna

nazwa hand­lo­wa an­ty­bio­ty­ku o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia, za­wie­ra­ją­ce­go dok­sy­cy­kli­nę


SJP.pl


wibrastop

mały ele­ment tłu­mią­cy drga­nia na ra­kie­cie te­ni­so­wej


SJP.pl


wibrato

fa­lo­wa­nie czę­stot­li­wo­ści i na­tę­że­nia dźwię­ku uzy­ski­wa­ne przez śpie­wa­ka lub in­stru­men­ta­li­stę (w grze na in­stru­men­tach smycz­ko­wych i dę­tych); wi­bra­cja, vi­bra­to


SJP.pl


wibrator

1. w tech­ni­ce: urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia drgań me­cha­nicz­nych, uży­wa­ne w pra­cach bu­dow­la­nych, do ma­sa­żu itp.
2. w bu­dow­nict­wie: ma­szy­na do me­cha­nicz­ne­go wstrzą­sa­nia czymś, ułat­wia­ją­ca mie­sza­nie, roz­dzie­la­nie, ści­ślej­sze wy­peł­nia­nie, a także za­gę­szcza­nie i ubi­ja­nie mas o kon­sy­sten­cji pla­stycz­nej, np. be­to­nu; wstrzą­sacz, wstrzą­sak, wstrzą­sar­ka;
3. w mu­zy­ce: część in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go wy­da­ją­ca dźwięk dzię­ki wpra­wia­niu jej w drga­nie, np. stru­na;
4. przed­miot imi­tu­ją­cy męski czło­nek, słu­żą­cy ko­bie­cie do osią­gnię­cia or­gaz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ma­szy­na wyt­wa­rza­ją­ca fale me­cha­nicz­ne, słu­żą­ce do za­gę­szcza­nia i ubi­ja­nia mas o pla­stycz­ny­a­stycz­nej kon­sy­sten­cji, np. be­to­nu;

 (1.2) fiz. przy­rząd wyt­wa­rza­ją­cy drga­nia lub róż­ne­go ro­dza­ju fale, np. me­cha­nicz­ne, elek­tro­ma­gne­tycz­ne

 (1.3) seks. wi­bru­ją­ce ak­ce­so­rium imi­tu­ją­ce męski czło­nek, wy­ko­rzy­sty­wa­ne do sty­mu­la­cji na­rzą­dów płcio­wych;

 (1.4) muz. część in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go, np. stru­na, błona, płyt­ka, wpra­wia­na w drga­nia i wy­da­ją­ca dźwięk;

 (1.5) pedag. lo­go­pe­dycz­ny przy­rząd do te­ra­pii, kształ­ce­nia i wy­wo­ły­wa­nia gło­ski R

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­bra­tor (ero­ty­ka)
  • wi­bra­tor (mu­zy­ka)
  • wi­bra­tor do be­to­nu
  • wi­bra­tor – po­tocz­na nazwa alar­mu wi­bra­cyj­ne­go w te­le­fo­nach ko­mór­ko­wych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrowanie n., zawibrowanie n., wibrafon m.

:: zdrobn. wibratorek m.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny, wibratorowy

 przysł. wibracyjnie, wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary


wibrion

nie­wiel­ka, cien­ka bak­te­ria, wy­wo­łu­ją­ca m.in. cho­le­rę


SJP.pl


wibrioza

cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez prze­cin­kow­ce


SJP.pl

Wi­brio­zy – grupa cho­rób za­kaź­nych ludzi i zwie­rząt, wy­wo­ła­nych przez prze­cin­kow­ce ("Vi­brio"), z wy­jąt­kiem tych bę­dą­cych przy­czy­ną cho­le­ry ("V". "cho­le­rae").

Do naj­częst­szych czyn­ni­ków etio­lo­gicz­nych u ludzi na­le­żą:

Do za­ka­że­nia do­cho­dzi na dro­dze po­kar­mo­wej przez wodę, nie­przet­wo­rzo­ną żyw­ność (owoce morza, zwła­szcza ostry­gi), jak rów­nież na dro­dze kon­tak­to­wej przez spo­jów­ki, uszy i usz­ko­dzo­ną skórę.

Wikipedia


wibro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z drga­niem, wstrzą­sem lub fa­lo­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wibroaku­sty­ka • wibrobeton • wibroblok • wibrograf • wibrogram • wibromasaż • wibrometr • wibromłot • wibroskop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 przysł. wibrująco

Wiktionary


wibroakustyczny

→ wi­bro­a­ku­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­bro­a­ku­sty­ką, do­ty­czą­cy wi­bro­a­ku­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

wibroakustyka

Powiązane:

 rzecz. wibroakustyka ż.

Wiktionary


wibroakustyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się wszel­ki­mi pro­ce­sa­mi dra­gnio­wy­mi w przy­ro­dzie, tech­ni­ce, ma­szy­nach, środ­kach tran­spor­tu oraz or­ga­niz­mach ży­wych;

Wiktionary

Wi­bro­a­ku­sty­ka – dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się wszel­ki­mi pro­ce­sa­mi drga­nio­wy­mi i aku­stycz­ny­mi za­cho­dzą­cy­mi w przy­ro­dzie, tech­ni­ce, ma­szy­nach, urzą­dze­niach, środ­kach tran­spor­tu i ko­mu­ni­ka­cji, a więc w sze­ro­ko po­ję­tym śro­do­wi­sku w tym także w or­ga­niz­mach ży­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wibroakustyczny

Wiktionary


wibrobeton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. beton za­gę­szczo­ny w wi­bra­to­rach

Wiktionary


wibroblok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. w po­wo­jen­nej Pol­sce: ro­dzaj pu­sta­ka

Wiktionary


wibrograf

przy­rząd do ba­da­nia kształ­tu, am­pli­tu­dy i czę­stot­li­wo­ści drgań ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd wy­kre­śla­ją­cy krzy­we, umoż­li­wia­ją­ce okre­śle­nie kształ­tu, am­pli­tu­dy i czę­stot­li­wo­ści drgań ciała;

Wiktionary

Wi­bro­graf – przy­rząd do re­je­stro­wa­nia (wy­kre­śla­nia) krzy­wych przed­sta­wia­ją­cych prze­mie­szcze­nie ciała drga­ją­ce­go w funk­cji czasu. Wy­po­sa­żo­ny jest w urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce, np. kre­ślą­ce krzy­we na pa­pie­rze lub przez pre­zen­to­wa­nie wy­ni­ków po­mia­ru za po­mo­cą lampy oscy­lo­sko­po­wej.

Wikipedia


wibrogram

wy­kres drgań ciała wy­ko­na­ny przez wi­bro­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wy­kres drgań ciała wy­ko­na­ny z uży­ciem wi­bro­gra­fu

Wiktionary


wibroizolacja

ogół środ­ków ogra­ni­cza­ją­cych prze­no­sze­nie się drgań


SJP.pl

Wi­bro­i­zo­la­cja jest po­ję­ciem obej­mu­ją­cym cały ze­spół środ­ków ma­ją­cych na celu ogra­ni­cze­nie prze­no­sze­nia się drgań:

1) z ich źró­dła na jego sze­ro­ko ro­zu­mia­ne oto­cze­nie (izo­la­cja czyn­na)

2) z (drga­ją­ce­go) oto­cze­nia na znaj­du­ją­ce się w nim obiek­ty chro­nio­ne (izo­la­cja bier­na).

Wikipedia


wibroizolacyjny

→ wi­bro­i­zo­la­cja, np. mata wi­bro­i­zo­la­cyj­na


SJP.pl


wibromasaż

masaż wi­bra­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. masaż wy­ko­ny­wa­ny z wy­ko­rzy­sta­niem wi­bra­cji, drgań

 (1.2) med. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wi­bro­ma­sa­żu (1.1)

Wiktionary


wibrometr

przy­rząd do mie­rze­nia am­pli­tu­dy drgań ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru am­pli­tu­dy drgań ciała

Wiktionary

Wi­bro­metr – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru da­nych ciała drga­ją­ce­go, przed­sta­wia on pa­ra­me­try po­mia­ru za po­mo­cą urzą­dze­nia wska­zów­ko­we­go. Po­dob­ne urzą­dze­nie, które jed­nak re­je­stru­je wynik w po­sta­ci wy­kre­su, to wi­bro­graf.

Wikipedia


wibromłot

młot ka­fa­ro­wy, w któ­rym do po­grą­ża­nia ele­men­tu w grun­cie wy­ko­rzy­stu­je się dzia­ła­nie drgań i cię­żar gło­wi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. urzą­dze­nie po­grą­ża­ją­ce (np. pale w grunt) lub wy­cią­ga­ją­ce po­grą­żo­ne już ele­men­ty wsku­tek od­dzia­ły­wa­nia ude­rzeń i drgań

Wiktionary

Wi­bro­młot – typ młota ka­fa­ro­we­go wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go ener­gię wi­bra­cji; za­le­tą są małe ga­ba­ry­ty i masa - to ułat­wia tran­sport, może być sto­so­wa­ny na nie­du­żych bu­do­wach. Za­sad­ni­czo skła­da się z me­cha­niz­mu ude­rza­ją­ce­go (sta­no­wią­ce­go sil­nik elek­trycz­ny na wale, któ­re­go są umie­szczo­ne nie­wy­wa­żo­ne masy), do któ­re­go na sprę­ży­nach pod­cze­pio­no me­cha­nizm ude­rza­ny. Po­przez od­po­wied­ni uchwyt za­ci­sko­wy może słu­żyć jako wy­ry­wacz ka­fa­ro­wy (przy wyj­mo­wa­niu gro­dzic me­ta­lo­wych).

Wikipedia


wibroskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. techn. apa­rat elek­tro­nicz­ny do wyz­na­cza­nia czę­stot­li­wo­ści i ro­dza­ju drgań włas­nych czę­ści ma­szyn i kon­struk­cji

Wiktionary


wibrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wi­bro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲibrɔˈvãɲɛ, AS: vʹibrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wibrator m., wibracja ż.

 czas. wibrować ndk.

 przym. wibracyjny

 temsłow. wibro-

 przysł. wibrująco

Wiktionary


wibrować

1. drgać bar­dzo szyb­ko, fa­lo­wać;
2. o gło­sie lub dźwię­ku: brzmieć raz wyżej, raz niżej;
3. wpra­wiać coś w bar­dzo szyb­kie drga­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) drgać bar­dzo szyb­ko, fa­lo­wać

 (1.3) wpra­wiać coś w drga­nia wi­bra­to­rem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈbrɔvat͡ɕ, AS: vʹibrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 przysł. wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drgać, drżeć, dygotać, latać, podrygiwać, podskakiwać, telepać się, trząść się, wstrząsać się; żart. warczeć

Wiktionary


wibrująco

w spo­sób wi­bru­ją­cy; drga­ją­co, drżą­co, fa­lu­ją­co


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wi­bru­ją­cy, po­wo­du­ją­cy wi­bra­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 temsłow. wibro-

Wiktionary


wibrys

wi­bryss; zwy­kle w licz­bie mno­giej:
1. sztyw­ne, dłu­gie wąsy czu­cio­wo-do­ty­ko­we u zwie­rząt, wy­ra­sta­ją­ce głów­nie na zew­nętrz­nej po­wierzch­ni wargi gór­nej, wargi dol­nej lub pod­bród­ka;
2. sztyw­ne włosy ros­ną­ce w przed­sion­ku nosa, chro­nią­ce jamę no­so­wą przed prze­do­sta­niem się ciał ob­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. anat. pro­sty, sztyw­ny i gruby włos peł­nią­cy rolę na­rzą­du do­ty­ku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi kotu wy­pad­nie wi­brys; to nor­mal­ne.

 (1.1) Wi­bry­sy, dzię­ki licz­nym za­koń­cze­niom ko­mó­rek czu­cio­wych opla­ta­ją­cych każdą ce­bul­kę, mogą od­bie­rać bodź­ce z ota­cza­ją­ce­go świa­ta i prze­ka­zy­wać je do mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲi.brɨs, AS: vʹi.brys

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wibryss, włos czuciowy; pot. wąs

Wiktionary


wibryss

wi­brys; zwy­kle w licz­bie mno­giej:
1. sztyw­ne, dłu­gie wąsy czu­cio­wo-do­ty­ko­we u zwie­rząt, wy­ra­sta­ją­ce głów­nie na zew­nętrz­nej po­wierzch­ni wargi gór­nej, wargi dol­nej lub pod­bród­ka;
2. sztyw­ne włosy ros­ną­ce w przed­sion­ku nosa, chro­nią­ce jamę no­so­wą przed prze­do­sta­niem się ciał ob­cych


SJP.pl


wic

po­tocz­nie: dow­cip, żart, kawał; witz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. żart, kawał, dow­cip

Wiktionary


wicca

[czy­taj: łika] re­li­gia ne­o­po­gań­ska, spo­pu­la­ry­zo­wa­na w Eu­ro­pie i Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeden z odła­mów ne­o­po­gań­stwa na­wią­zu­ją­cy do daw­nych kul­tów cza­row­nic

Wiktionary

Wicca, w wer­sji spol­szczo­nej także wikka lub wika – roz­po­wszech­nio­na w Eu­ro­pie i Sta­nach Zjed­no­czo­nych re­li­gia ne­o­po­gań­ska. Zo­sta­ła za­i­ni­cjo­wa­na przez eme­ry­to­wa­ne­go bry­tyj­skie­go urzęd­ni­ka, Ge­ral­da B. Gard­ne­ra, praw­do­po­dob­nie w la­tach 40. XX wieku, ale upu­blicz­nio­na do­pie­ro od roku 1951. Od tego czasu po­dzie­li­ła się na kilka du­żych i kil­ka­na­ście mniej­szych ga­łę­zi zwa­nych tra­dy­cja­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wikkański

Wiktionary


wiccanin

[czy­taj: łi­ka­nin] wyz­naw­ca wikki - re­li­gii ne­o­po­gań­skiej


SJP.pl


wiccanka

[czy­taj: łi­kan­ka] wyz­naw­czy­ni wikki - re­li­gii ne­o­po­gań­skiej


SJP.pl


wiccański

→ wicca [czy­taj: łi­kań­ski]


SJP.pl


wicczanin

miesz­ka­niec Wicka (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wicczanka

miesz­kan­ka Wicka (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


wice

po­tocz­nie: dow­cip, żart, kawał; witz


SJP.pl


wice-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) …two­rzą­cy okre­śle­nia osób bę­dą­cych czy­imś za­stęp­cą

 (1.2) …two­rzą­cy okre­śle­nia osób zaj­mu­ją­cych dru­gie miej­sce w za­wo­dach, eli­mi­na­cjach

 (1.3) …two­rzą­cy okre­śle­nia osób sto­ją­cych sto­pień po­ni­żej kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wice- + pre­zes = wi­ce­pre­zes

 (1.1) wice- + pre­zy­dent = wi­ce­pre­zy­dent

 (1.2) wice- + mistrz = wi­ce­mistrz

Wiktionary


wiceadm.

skrót od: wi­ce­ad­mi­rał (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. wi­ce­ad­mi­rał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wadm.

Wiktionary


wiceadmiralski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­ce­ad­mi­ra­łem, do­ty­czą­cy wi­ce­ad­mi­ra­ła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceadmirał mos.

Wiktionary


wiceadmirał

wyż­szy sto­pień ofi­cer­ski w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. mar. ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy w pol­skiej ma­ry­nar­ce wo­jen­nej od­po­wia­da­ją­cy ge­ne­ra­ło­wi dy­wiz­ji w woj­skach lą­do­wych i lot­nict­wie;

 (1.2) mar. ofi­cer ma­ją­cy sto­pień wi­ce­ad­mi­ra­ła (1.1)

Wiktionary

Wi­ce­ad­mi­rał (wadm., wi­ce­adm.) – woj­sko­wy sto­pień ofi­cer­ski w pol­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej, od­po­wia­da­ją­cy ge­ne­ra­ło­wi dy­wiz­ji w Woj­skach Lą­do­wych i Si­łach Po­wietrz­nych. Jego od­po­wied­ni­ki znaj­du­ją się także w ma­ry­nar­kach wo­jen­nych in­nych państw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce sto­pień wi­ce­ad­mi­ra­ła pow­stał w 1921, wraz z in­ny­mi stop­nia­mi Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej.

 (1.2) Żonę pana wi­ce­ad­mi­ra­ła po­pro­szo­no o zo­sta­nie matką chrzest­ną nowej kor­we­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiceadmiralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wadm., wiceadm.

Wiktionary


wiceambasador

za­stęp­ca am­ba­sa­do­ra


SJP.pl


wiceburmistrz

za­stęp­ca bur­mi­strza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­stęp­ca bur­mi­strza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ce­bur­mistrz miał uczu­cie, że ktoś tu z niego kpi.

Wiktionary


wiceburmistrzyni

za­stęp­czy­ni bur­mi­strza


SJP.pl


wicedyr.

skrót od: wi­ce­dy­rek­tor


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wi­ce­dy­rek­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz wi­ce­dyr. Ko­wal­ski prze­pro­wa­dził świet­ną pre­zen­ta­cję pod­czas ze­bra­nia rady pe­da­go­gicz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicedyrektor mos.

Wiktionary


wicedyrektor

za­stęp­ca dy­rek­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­stęp­ca dy­rek­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor banku je­dzie na urlop, za­stę­pu­je go wi­ce­dy­rek­tor, warsz­tat idzie dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicedyrektorka ż.

 skr. wicedyr.

Wiktionary


wicedyrektorka

za­stęp­czy­ni dy­rek­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­stęp­czy­ni dy­rek­to­ra lub dy­rek­tor­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­cho­dząc od wi­ce­dy­rek­tor­ki, za­pom­nie­li­śmy dzien­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektorka ż.

:: fm. wicedyrektor mos.

Wiktionary


wicedyrektorski

→ wi­ce­dy­rek­tor


SJP.pl

Patrz:

wicedyrektor

wicedziekan

za­stęp­ca dzie­ka­na - księ­dza kie­ru­ją­ce­go de­ka­na­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­stęp­ca dzie­ka­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­ce­dzie­kan (szkol­nict­wo) – w szkol­nict­wie wyż­szym na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki za­stę­pu­ją­cy dzie­ka­na;
  • wi­ce­dzie­kan (ko­ściół) – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim prze­ło­żo­ny w róż­nych wspól­no­tach;
  • wi­ce­dzie­kan (ka­płan) – ka­płan za­stę­pu­ją­cy lub wspo­ma­ga­ją­cy w obo­wiąz­kach dzie­ka­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziekan mos., dziekanat mrz., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary


wicegerencja

sta­no­wi­sko, urząd wi­ce­ge­ren­ta (na­miest­ni­ka kró­lew­skie­go w szes­na­sto­wiecz­nym Księ­stwie Ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl


wicegerent

na­miest­nik kró­lew­ski w Księ­stwie Ma­zo­wiec­kim w la­tach 1527-1540


SJP.pl


wicegubernator

za­stęp­ca gu­ber­na­to­ra


SJP.pl


wicegubernatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z wi­ce­gu­ber­na­to­rem, do­ty­czą­cy urzę­du wi­ce­gu­ber­na­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla niej po­dob­no zrzekł się pro­fe­su­ry na uni­wer­sy­te­cie mo­skiew­skim, za­mie­rza­jąc sta­rać się o sta­no­wi­sko wi­ce­gu­ber­na­tor­skie, bo salon sa­lo­nem, ale ubo­gie­go pro­fe­so­ra Su­cho­wo-Ko­by­li­no­wie nie chcie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicegubernator mos.

Wiktionary


wicehrabia

tytuł ary­sto­kra­tycz­ny niż­szy od hra­bie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ary­sto­kra­ta no­szą­cy tytuł niż­szy niż tytuł hra­bie­go

Wiktionary

Wi­ceh­ra­bia – tytuł fe­u­dal­ny i ary­sto­kra­tycz­ny, po­cząt­ko­wo od­no­szą­cy się do ro­dzi­ny hra­biow­skiej z pra­wem pri­mo­ge­ni­tu­ry, gdzie tytuł hra­bie­go przy­pa­da naj­star­sze­mu człon­ko­wi rodu, a wtedy tytuł wi­ceh­ra­bie­go przy­pa­da jego sy­no­wi. Z cza­sem za­czę­to go na­da­wać bez tego za­ło­że­nia (np. w An­glii), pow­sta­wa­ły też nie­za­leż­ne dzie­dzicz­ne wi­ceh­rab­stwa (we Fran­cji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy drzwi się zam­knę­ły, ksią­żę pod­niósł oczy na wi­ceh­ra­bie­go i rzekł: — Zdaje się, że pan przy­by­łeś z Pa­ry­ża?

 (1.1) Zna­jo­mość więc z wi­ceh­ra­bią była dla niej wy­so­ce po­żą­da­ną i zu­peł­nie na cza­sie...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wicehrabina ż.

Wiktionary


wicehrabina

→ wi­ceh­ra­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ary­sto­krat­ka no­szą­ca tytuł niż­szy niż tytuł hra­bi­ny

Wiktionary

Patrz:

wicehrabia

Przykłady

 (1.1) Każdy okrzyk głę­bo­ko ranił serce wi­ceh­ra­bi­ny, bo każdy był pra­wie szty­le­tem, gro­żą­cym śmier­cią jej ko­chan­ko­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. wicehrabia mos.

Wiktionary


wicehrabstwo

zie­mie na­le­żą­ce do wi­ceh­ra­bie­go


SJP.pl


wicek

po­tocz­nie: za­stęp­ca osoby kie­ru­ją­cej, np. wi­ce­dy­rek­tor, wi­ce­prze­wod­ni­czą­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. za­stęp­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wice, zastępca

Wiktionary


wicekanclerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem wi­ce­kanc­le­rza, do­ty­czą­cy wi­ce­kanc­le­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicekanclerz mos.

Wiktionary


wicekanclerz

1. za­stęp­ca kanc­le­rza;
2. w daw­nej Pol­sce: wy­so­ki urzęd­nik, po­moc­nik kanc­le­rza; pod­kanc­lerz, pod­kanc­le­rzy


SJP.pl


wicekapelmistrz

za­stęp­ca ka­pel­mi­strza


SJP.pl


wicekapitan

za­stęp­ca ka­pi­ta­na dru­ży­ny spor­to­wej


SJP.pl


wicekierowniczka

za­stęp­czy­ni kie­row­ni­ka


SJP.pl


wicekierownik

za­stęp­ca kie­row­ni­ka


SJP.pl


wicekomendant

za­stęp­ca ko­men­dan­ta


SJP.pl


wicekomendantka

→ wi­ce­ko­men­dant


SJP.pl

Patrz:

wicekomendant

wicekomisarz

za­stęp­ca ko­mi­sa­rza


SJP.pl


wicekonsul

za­stęp­ca kon­su­la


SJP.pl


wicekonsulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem wi­ce­kon­su­la, do­ty­czą­cy wi­ce­kon­su­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicekonsul mos.

Wiktionary


wicekról

1. osoba spra­wu­ją­ca wła­dzę w za­stęp­stwie pa­nu­ją­ce­go; na­miest­nik;
2. prze­no­śnie: wi­ce­mistrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. tytuł wy­so­kiej rangi urzęd­ni­ka, bę­dą­ce­go naj­czę­ściej bez­poś­red­nim przed­sta­wi­cie­lem mo­nar­chy w pod­le­głym kró­le­stwie;

Wiktionary

Wi­ce­król (hiszp. "vir­rey", ang.

"vi­ce­roy") – urzęd­nik kró­lew­ski, spra­wu­ją­cy wła­dzę nad danym te­ry­to­rium (w niek­tó­rych przy­pad­kach ofi­cjal­nie naz­wa­nym od ty­tu­łu - wi­ce­kró­le­stwem) w imie­niu mo­nar­chy. Urząd ten jest ana­lo­gicz­ny z funk­cją na­miest­ni­ka mo­nar­sze­go, czy też ge­ne­ral­ne­go gu­ber­na­to­ra (ge­ne­rał-gu­ber­na­to­ra) kraju pod­le­głe­go mo­nar­sze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. król, wicekrólestwo

:: fż. wicekrólowa

 przym. wicekrólewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namiestnik, (generalny) gubernator

Wiktionary


wicekrólestwo

1. god­ność, tytuł wi­ce­kró­la;
2. naj­waż­niej­sza jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na w ko­lo­niach hisz­pań­skich w Ame­ry­ce XVI-XVIII wieku


SJP.pl


wicekrólewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wi­ce­kró­lem lub wi­ce­kró­le­stwem, do­ty­czą­cy wi­ce­kró­la lub wi­ce­kró­le­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicekrólestwo n., wicekról mos., wicekrólowa ż.

Wiktionary


wicekrólowa

1. żona wi­ce­kró­la;
2. ko­bie­ta peł­nią­ca urząd wi­ce­kró­la;
3. prze­no­śnie: wi­ce­mi­strzy­ni


SJP.pl


wicekurator

urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję za­stęp­cy ku­ra­to­ra przy na­dzo­rze szkół i pla­có­wek wy­cho­waw­czo-oś­wia­to­wych w danym wo­je­wództ­wie


SJP.pl


wicekuratorka

→ wi­ce­ku­ra­tor


SJP.pl

Patrz:

wicekurator

wicelider

1. za­stęp­ca przy­wód­cy ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, np. par­tii po­li­tycz­nej;
2. osoba lub dru­ży­na, która za­ję­ła dru­gie miej­sce w za­wo­dach; wi­ce­mistrz


SJP.pl


wiceliderka

→ wi­ce­li­der


SJP.pl

Patrz:

wicelider

wicemarszałek

1. wi­ce­prze­wod­ni­czą­cy sejmu lub se­na­tu;
2. sto­pień woj­sko­wy niż­szy od mar­szał­ka


SJP.pl


wicemarszałkini

→ wi­ce­mar­sza­łek


SJP.pl

Patrz:

wicemarszałek

wicemer

za­stęp­ca mera


SJP.pl


wicemin.

skrót od: wi­ce­mi­ni­ster


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wi­ce­mi­ni­ster

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­mier od­wo­łał wi­ce­min. fi­nan­sów J. Sar­now­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. min.

Wiktionary


wiceminister

za­stęp­ca mi­ni­stra


SJP.pl


wiceministerka

→ wi­ce­mi­ni­ster; wi­ce­mi­ni­stra


SJP.pl


wiceministra

za­stęp­ca mi­ni­stra


SJP.pl


wicemiss

ko­bie­ta, która za­ję­ła dru­gie miej­sce w kon­kur­sie pię­kno­ści; wi­ce­mis­ska


SJP.pl


wicemisska

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która za­ję­ła dru­gie miej­sce w kon­kur­sie pię­kno­ści; wi­ce­miss


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta, która za­ję­ła dru­gie miej­sce w kon­kur­sie pię­kno­ści lub ja­kiejś kon­ku­ren­cji tegoż kon­kur­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicemiss ż.

Wiktionary


wicemister

zdo­byw­ca dru­gie­go miej­sca w kon­kur­sie urody


SJP.pl


wicemistrz

osoba lub dru­ży­na, która za­ję­ła dru­gie miej­sce w za­wo­dach; wi­ce­li­der


SJP.pl


wicemistrzostwo

dru­gie miej­sce w mi­strzo­stwach spor­to­wych


SJP.pl


wicemistrzowski

zwią­za­ny z osobą lub dru­ży­ną, która za­ję­ła dru­gie miej­sce w za­wo­dach


SJP.pl


wicemistrzyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca dru­gie miej­sce w za­wo­dach


SJP.pl


wicenaczelna

za­stęp­czy­ni re­dak­to­ra na­czel­ne­go


SJP.pl


wicenaczelnik

za­stęp­ca na­czel­ni­ka


SJP.pl


wicenaczelny

za­stęp­ca re­dak­to­ra na­czel­ne­go


SJP.pl


wicentyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Vi­cen­zą, do­ty­czą­cy Vi­cen­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­łal­ność ka­ta­rów wi­cen­tyń­skich szyb­ko przy­bra­ła zor­ga­ni­zo­wa­ne formy: już ok. 1190 r. wzmian­ko­wa­ny jest w Vi­cen­zy ka­tar­ski bi­skup Mi­ko­łaj.

 (1.1) Blok pol­sko-fran­cu­sko-wi­cen­tyń­ski przy­pu­ścił tym razem szturm o na­czel­ne sta­no­wi­ska na Uni­wer­sy­te­cie Le­gi­stów, zdo­by­wa­jąc dla sie­bie rek­to­rat i syn­dy­kat.

 (1.1) Prze­waż­nie na ko­szu­lę wkła­dał krót­ki kaf­tan wło­ski z czar­ne­go jed­wa­biu lub nie­miec­ki z czar­ne­go sukna wi­cen­tyń­skie­go. Na wierzch ubie­rał w razie de­szczu płaszcz z czar­ne­go sukna fla­mandz­kie­go, a w cza­sie po­go­dy takiż z sukna pa­ry­skie­go. Naj­kosz­tow­niej­szą część jego stro­ju sta­no­wi­ła so­bo­lo­wa czap­ka, gier­mak z ada­masz­ku pod­bi­ty po­pie­li­ca­mi i wło­ska szpa­da zło­co­na.

 (1.1) Je­że­li nie­po­spo­li­ty­mi pię­kno­ścia­mi odz­na­cza­ją się do­li­ny Val di Fassa w Ty­ro­lu po­łud­nio­wym albo do­li­na Agno po­mię­dzy Re­co­a­ro i Val­da­gno w Al­pach Wi­cen­tyń­skich, albo sław­na do­li­na Cha­mo­u­nix w Sa­ba­u­dii, tyle przez po­dróż­nych zwie­dza­na, to do­li­na ta­tro­wa po­sia­da tyle wdzię­ku, że się z wszyst­ki­mi rów­nać może.

 (1.1) «Wi­cen­tyń­skie Alpy», grupa gór­ska w Po­łud­nio­wych Al­pach Wa­pien­nych, mię­dzy do­li­ną Su­gań­ską a Adygą, wy­so­kie do 2341 m (…)

 (1.1) Iza­bel­la tak sły­nę­ła z wdzię­ków, że Gian­gior­gio Tris­si­no, wi­cen­tyń­ski hu­ma­ni­sta (…) uwa­żał ją za typ re­ne­san­so­wej pię­kno­ści, po­dob­nie jak He­le­nę uwa­ża­no za wzór pię­knej ko­bie­ty u Gre­ków.

 (1.1) Oskar­że­nie żydów o za­bi­cie dnia 4 kwiet­nia 1485 r. chłop­ca Lo­ren­zo, stało się przy­czy­ną wy­da­le­nia bez­po­wrot­ne­go żydów z ziemi wi­cen­tyń­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vicenza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. vicentyński

Wiktionary


wiceoficjał

wi­ka­riusz są­do­wy po­moc­ni­czy


SJP.pl


wicepiątek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. czwar­tek – dla osób nie­cier­pli­wie cze­ka­ją­cych na we­e­kend

Wiktionary


wicepostulator

za­stęp­ca po­stu­la­to­ra


SJP.pl


wiceprefekt

prze­sta­rza­le: za­stęp­ca pre­fek­ta


SJP.pl


wicepremier

za­stęp­ca pre­mie­ra


SJP.pl

Wi­ce­pre­mier (z łac. pri­mus – pier­wszy oraz z łac. vice – za­miast) – w ję­zy­ku pol­skim po­tocz­ne okre­śle­nie za­stęp­cy szefa rządu – pre­mie­ra. W róż­nych kra­jach, urząd jest róż­nie na­zy­wa­ny. W więk­szo­ści państw urząd ten po­wo­ły­wa­ny jest okaz­jo­nal­nie, zaz­wy­czaj po­wie­rza­ny jest prze­wod­ni­czą­cym par­tii, które obok par­tii pre­mie­ra two­rzą rząd ko­a­li­cyj­ny. W niek­tó­rych pań­stwach w sy­tu­a­cji gdy po­wo­ła­nych jest wielu wi­ce­pre­mie­rów, jeden z nich jest mia­no­wa­ny pier­wszym za­stęp­cą pre­mie­ra.

Wikipedia


wicepremierka

→ wi­ce­pre­mier


SJP.pl

Patrz:

wicepremier

wicepremierowski

zwią­za­ny z za­stęp­cą szefa rządu


SJP.pl


wiceprezes

za­stęp­ca pre­ze­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. za­stęp­ca pre­ze­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 12 stycz­nia 2008 r. Rada Po­li­tycz­na Prawa i Spra­wied­li­wo­ści do­ko­na­ła wy­bo­ru trzech wi­ce­pre­ze­sów par­tii, se­kre­ta­rza ge­ne­ral­ne­go oraz czte­rech człon­ków Ko­mi­te­tu Po­li­tycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceprezeska ż.

 czas. wiceprezesować

Wiktionary


wiceprezeska

po­tocz­nie: za­stęp­czy­ni pre­ze­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję wi­ce­pre­ze­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceprezes m.

 czas. wiceprezesować ndk.

Wiktionary


wiceprezesować

rzad­ko: być wi­ce­pre­ze­sem, peł­nić funk­cję wi­ce­pre­ze­sa


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być wi­ce­pre­ze­sem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceprezes m., wiceprezeska ż.

Wiktionary


wiceprezesura

rzad­ko: sta­no­wi­sko wi­ce­pre­ze­sa, za­stęp­cy pre­ze­sa


SJP.pl


wiceprezydencki

→ wi­ce­pre­zy­dent


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem wi­ce­pre­zy­den­ta, do­ty­czą­cy wi­ce­pre­zy­den­ta

Wiktionary

Patrz:

wiceprezydent

Powiązane:

 rzecz. wiceprezydent mos.

Wiktionary


wiceprezydent

za­stęp­ca pre­zy­den­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. za­stęp­ca pre­zy­den­ta

 (1.2) adm. za­stęp­ca pre­zy­den­ta mia­sta

Wiktionary

Wi­ce­pre­zy­dent – w niek­tó­rych kra­jach o ustro­ju re­pu­bli­kań­skim, funk­cja za­stęp­cy pre­zy­den­ta, (tj. głowy pań­stwa), który w razie opróż­nie­nia tego urzę­du przej­mu­je jego obo­wiąz­ki, lub też sam go obej­mu­je (na czas do­koń­cze­nia ka­den­cji, do czasu prze­pro­wa­dze­nia wy­bo­rów w kon­sty­tu­cyj­nym ter­mi­nie, albo tym­cza­so­wo do czasu wy­bo­rów przed­ter­mi­no­wych).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiceprezydencki

Wiktionary


wiceprezydentka

→ wi­ce­pre­zy­dent


SJP.pl

Patrz:

wiceprezydent

wiceprezydentowa

żona wi­ce­pre­zy­den­ta


SJP.pl


wiceprezydentura

1. urząd lub god­ność wi­ce­pre­zy­den­ta;
2. okres peł­nie­nia funk­cji wi­ce­pre­zy­den­ta


SJP.pl


wiceprokurator

za­stęp­ca pro­ku­ra­to­ra


SJP.pl


wiceprokuratorka

po­tocz­nie: za­stęp­czy­ni pro­ku­ra­to­ra


SJP.pl


wiceprzewodnicząca

ko­bie­ta bę­dą­ca za­stęp­cą prze­wod­ni­czą­ce­go


SJP.pl


wiceprzewodniczący

za­stęp­ca prze­wod­ni­czą­ce­go


SJP.pl


wiceregent

za­stęp­ca re­gen­ta


SJP.pl


wicerektor

za­stęp­ca rek­to­ra


SJP.pl


wicerzeczniczka

→ wi­ce­rzecz­nik


SJP.pl

Patrz:

wicerzecznik

wicerzecznik

za­stęp­ca rzecz­ni­ka


SJP.pl


wicesekretarz

za­stęp­ca se­kre­ta­rza


SJP.pl


wicestarosta

za­stęp­ca sta­ro­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­stęp­ca sta­ro­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ku­men­ty od ty­god­nia leżą na biur­ku wi­ce­sta­ro­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starosta m., starostwo n.

Wiktionary


wicestarostka

→ wi­ce­sta­ro­sta


SJP.pl

Patrz:

wicestarosta

wiceszef

za­stęp­ca szefa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. za­stęp­ca sze­fo­wej lub szefa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­ra­dzie wziął udział wi­ce­szef wę­gier­skiej misji dy­plo­ma­tycz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wiceszefowa ż.

Wiktionary


wiceszefowa

za­stęp­czy­ni szefa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­stęp­czy­ni sze­fo­wej lub szefa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­row­nik obra­ził wi­ce­sze­fo­wą i chyba po­le­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szefowa ż.

:: fm. wiceszef mos.

Wiktionary


wicewo

osada w Pol­sce


SJP.pl

Wi­ce­wo (niem. "Viet­zow") – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 osada na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM, na dzień 31 grud­nia 2014 roku wieś miała 180 sta­łych miesz­kań­ców.

Wikipedia


wicewojewoda

za­stęp­ca wo­je­wo­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. urzęd­nik ad­mi­ni­stra­cji niż­szy rangą od wo­je­wo­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lot he­li­kop­te­rem miał okaz­ję odbyć wi­ce­wo­je­wo­da Piotr Spyra, który przyz­nał, że moż­li­wo­ści śmi­głow­ca są im­po­nu­ją­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos.

Wiktionary


wicewójt

za­stęp­ca wójta


SJP.pl


wichajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. nie­o­kre­ślo­ne na­rzę­dzie lub przed­miot, wi­haj­ster

Wiktionary


wichary

naz­wi­sko


SJP.pl


wicher

silny, gwał­tow­ny wiatr; wi­chu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. silny, po­ry­wi­sty wiatr o pręd­ko­ści 60–75 km/h i o sile 8 stop­ni w skali Be­a­u­for­ta;

 (1.2) przen. burz­li­wy zamęt to­wa­rzy­szą­cy cze­muś

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wir rzecz­ny

Wiktionary

Wi­cher – gwał­tow­ny wiatr o pręd­ko­ści po­mię­dzy 17,2 a 20,7 m/s (60–75 km/h), o sile 8 stop­ni w skali Be­a­u­for­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamęt, hałas, szyb­ki bieg po­cią­gu łą­czył się z poś­wi­stem wi­chrów i ude­rze­nia­mi kół o skały, wyż­ło­bio­ne na tunel.

 (1.2) Kto na mnie pa­trzy, roi, że us­ną­łem, / A we mnie wi­cher za wi­chrem wy­bu­cha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wichernik mrz., wichrzenie n., wichrzyca ż., wichura ż.

:: zdrobn. wicherek mrz.

:: zgrub. wichrzysko n.

 czas. wichrzyć ndk.

 przym. wicherkowaty, wichrowaty, wichrowy

 przysł. wicherkowato, wichrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztorm, wichura, wichrzysko, wietrzysko, zawierucha

 (1.2) burza, huragan, nawałnica, sztorm, wichura, wstrząs, zawierucha

Wiktionary


wicherek

1. lekki wiatr;
2. po­tocz­nie: kos­myk wło­sów ster­czą­cy na gło­wie


SJP.pl


wichliński

naz­wi­sko


SJP.pl


wichniarek

naz­wi­sko


SJP.pl


wichniarz

naz­wi­sko


SJP.pl


wichniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


wichorowo

Wi­cho­ro­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


wichowo

Wi­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Lipno.

Wikipedia


wichowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wichr

po­e­tyc­ko o wi­chrze


SJP.pl


wichrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wi­chro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wichrować ndk.

 przym. wichrowy

Wiktionary


wichrowaty

1. skrę­co­ny, zgię­ty, wy­pa­czo­ny;
2. roz­chwia­ny, ros­ną­cy w wielu kie­run­kach;
3. daw­niej:
a) nie­spo­koj­ny, nar­wa­ny;
b) pełen wi­chrów, wietrz­ny


SJP.pl


wichrować

wi­chro­wać się - odksz­tał­cać się, wy­gi­nać się w różne stro­ny


SJP.pl


wichrowice

Wi­chro­wi­ce (1943-1945 "Wind­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 291 miesz­kań­ców. Jest siód­mą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Cho­ceń.

Wikipedia


wichrowiec

Wi­chro­wiec (niem. "Wy­chro­witz", w la­tach 1938–1945 "Har­dich­ha­u­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ja­no­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


wichrowo

Wi­chro­wo (daw­niej niem. "Wi­cherts­hof") – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Osada znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


wichrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wichrowy

przy­miot­nik od: wi­cher, wichr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wi­chrem, do­ty­czą­cy wi­chru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicher m., wicherek m., wichura ż., wichurka ż., wichrzyciel m., wichrzycielka ż., wichrzenie n., wichrowanie n., zwichrowanie n.

 czas. wichrzyć ndk., wichrować ndk., zwichrować dk.

 przym. wichrzycielski

 przysł. wichrzycielsko

Wiktionary


wichrzyciel

osoba na­ma­wia­ją­ca do buntu, agi­tu­ją­ca prze­ciw­ko komuś lub cze­muś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. czło­wiek wpro­wa­dza­ją­cy zamęt, na­ma­wia­ją­cy do buntu, pod­bu­rza­ją­cy prze­ciw­ko komuś lub cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­praw­da, że grup­ka wi­chrzy­cie­li przy­go­to­wa­ła wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲixˈʃɨt͡ɕɛl, AS: vʹiχšyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichrzycielstwo n., wichrzenie n., wichura ż.

:: fż. wichrzycielka ż.

 przym. wichrzycielski

 czas. wichrzyć (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mąciciel, mąciwoda

Wiktionary


wichrzycielka

ko­bie­ta na­ma­wia­ją­ca do buntu, agi­tu­ją­ca prze­ciw­ko komuś lub cze­muś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która ce­lo­wo wpro­wa­dza za­mie­sza­nie, wszczy­na bunt, sieje fer­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichrzycielstwo n.

:: fm. wichrzyciel m.

 przym. wichrzycielski, wichrowy

 czas. wichrzyć ndk.

Wiktionary


wichrzycielskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wi­chrzy­ciel­skie; cecha tych, któ­rzy są wi­chrzy­ciel­scy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichrzyciel m., wichrzycielka ż.

 przym. wichrzycielski

 przysł. wichrzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturniczość

Wiktionary


wichrzysko

zgru­bie­nie od: wi­cher


SJP.pl


wichrzyć

1. plą­tać, mierz­wić coś;
2. wpro­wa­dzać zamęt, pod­bu­rzać prze­ciw­ko komuś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bun­to­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichura ż., wicher mrz., wichrzycielka ż.

 przym. wichrowy

Wiktionary


wichta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Wik­to­ria

Wiktionary


wichtowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wichulec

Wi­chu­lec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Bo­bro­wo.

Wikipedia


wichura

silny, po­ry­wi­sty, gwał­tow­ny wiatr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silny, po­ry­wi­sty wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj­sza wi­chu­ra wy­ry­wa­ła drze­wa z ko­rze­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈxura, AS: vʹiχura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicher, wicherek, wichrzysko, wichrzyciel, wichrzycielka, wichrzycielstwo

 przym. wichrowaty, wichrowy

 czas. wichrować, wichrzyć

Wiktionary


wichłacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Wi­chłacz – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 994 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych opar­ty da­nych licz­ba jest 975. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "wi­kłać" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w za­chod­nio-cen­tral­nej Pol­sce.

Wikipedia


wici

daw­niej w Pol­sce: witki bę­dą­ce wez­wa­niem ry­ce­rzy na wy­pra­wę wo­jen­ną; póź­niej: uni­wer­sa­ły wzy­wa­ją­ce na po­spo­li­te ru­sze­nie


SJP.pl

Wici – sta­ro­daw­ny spo­sób zwo­ły­wa­nia wo­jow­ni­ków i ry­ce­rzy na wy­pra­wę wo­jen­ną.

Wikipedia


wiciak

naz­wi­sko


SJP.pl


wicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wicie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Wicie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Wilga
  • Wicie – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲit͡ɕɛ, AS: vʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wić

Wiktionary


wiciejów

Wi­cie­jów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ce­głów.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


wicik

naz­wi­sko


SJP.pl


wicimice

Wi­ci­mi­ce ( Witz­mitz) – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty. Wieś leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 6. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się agen­cja pocz­to­wa oraz szko­ła pod­sta­wo­wa (zam­knię­ta w czerw­cu 2011 roku).

Wikipedia


wicina

daw­niej:
1. sta­tek rzecz­ny uży­wa­ny do spła­wia­nia to­wa­rów; wić;
2. za­ro­śla wierz­bo­we; łoza, ło­zi­na


SJP.pl

Zo­bacz też: Wi­ci­na (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wi­ci­na ( "Wit­zen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Ja­sień.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


wicio

zdrob­nie­nie od: Wi­told, Wik­tor (imio­na mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma imion: Wik­tor, Wi­told, Wi­to­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­my Wi­cio­wi nie­bie­ski swe­te­rek, który do­stał od babci Ho­no­ra­ty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wituś

Wiktionary


wiciokrzew

ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; su­cho­drzew; lo­ni­ce­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lo­ni­ce­ra|L.|ref=Lo­ni­ce­ra L..;

 (1.2) ogrod. pnący po­dro­dzaj wi­cio­krze­wu (1.1), w odróż­nie­niu od formy zdrew­nia­łej zwa­nej su­cho­drze­wem

Wiktionary

Wi­cio­krzew, su­cho­drzew ("Lo­ni­ce­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich na­le­żą­cy do ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych ("Ca­pri­fo­lia­ce­ae"). Ro­śli­ny ziel­ne i pnące na­zy­wa­ne są wi­cio­krze­wa­mi, na­to­miast krze­wy i nie­wiel­kie drze­wa – su­cho­drze­wa­mi. Ro­dzaj liczy około 180 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na całej pół­ku­li pół­noc­nej, na po­łud­nie się­ga­jąc do Mek­sy­ku, pół­noc­nej Afry­ki, Jawy i Fi­li­pin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­cio­krze­wy to pną­cza lub krze­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈt͡ɕɔkʃɛf, AS: vʹićokšef

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suchodrzew

Wiktionary


wicionogi

sko­ru­piak mor­ski; wą­so­nóg


SJP.pl


wicionóg

sko­ru­piak mor­ski; wą­so­nóg


SJP.pl


wiciowce

typ jed­no­ko­mór­ko­wych pier­wot­nia­ków o zaz­wy­czaj po­dłuż­nym kształ­cie ciała, po­ru­sza­ją­cych się przy po­mo­cy wici


SJP.pl

Wi­ciow­ce (Fla­gel­la­ta) – typ pro­ti­stów, po­sia­da­ją­cych wić (lub wici) jako or­ga­nel­lum ruchu. Ich sy­ste­ma­ty­ka jest nie­spój­na. Or­ga­niz­my te wy­stę­pu­ją we wszyst­kich wo­dach na kuli ziem­skiej, a także wew­nątrz or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych (sym­bion­ty). Więk­szość z nich to he­te­ro­tro­fy, niek­tó­re do­dat­ko­wo po­sia­da­ją zdol­no­ści au­to­tro­ficz­ne (mik­so­tro­fy).

Wikipedia


wiciowiec

jed­no­ko­mór­ko­wy pier­wot­niak po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą wici


SJP.pl


wiciowy

1. zwią­za­ny z wicią ro­ślin­ną (witką);
2. zwią­za­ny z wicią - apa­ra­tem ru­cho­wym niek­tó­rych or­ga­niz­mów


SJP.pl


wiciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Wi­ciń­ski – pol­ski rzeź­biarz, ry­sow­nik, sce­no­graf i poeta
  • Iwo Wi­ciń­ski – pol­ski aktor

Wikipedia


wicki

→ Wicko (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Wicki (biał. Віцькі) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim w re­jo­nie gro­dzień­skim, w siel­so­wie­cie Kwa­sów­ka.

W la­tach 1921–1939 Wicki na­le­ża­ły do gminy Hor­ni­ca, w ów­czes­nym wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim.

Wikipedia


wicko

→ Wicko (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wicko – wieś w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Wicko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Mię­dzyz­dro­je
  • Wicko – gmina wiej­ska
  • Wicko – je­zio­ro na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Wicko Mor­skie
  • Wicko Małe, Wicko Wiel­kie

Wikipedia


wicuś

zdrob­nie­nie od: Win­cen­ty (imię mę­skie); Wicek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Win­cen­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincenty mos.

Wiktionary


wiczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiczuga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie iwa­now­skim, po­ło­żo­ne na wschód od Iwa­no­wa;

Wiktionary

Wi­czu­ga (ros. Вичуга) – mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie iwa­now­skim, po­ło­żo­ne na wschód od Iwa­no­wa.

Wikipedia


wid

daw­niej: zjawa, wi­dzia­dło; dziś tylko w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych:
a) ani widu, ani sły­chu - brak ja­kichś wia­do­mo­ści o kimś lub o czymś; nic nie widać i nie sły­chać;
b) w pi­ja­nym wi­dzie - po pi­ja­ne­mu


SJP.pl


widacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Wi­dac­ki – pol­ski praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • Sta­ni­sław Wi­dac­ki – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk
  • Woj­ciech Wi­dac­ki – pro­fe­sor, ge­o­graf

Wikipedia


widaczów

Wi­da­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, w gmi­nie Ja­wor­nik Pol­ski. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


widawa

1. wieś w Pol­sce;
2. prawy do­pływ Odry;
3. osied­le we Wroc­ła­wiu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­da­wa – rzeka w za­chod­niej Pol­sce, do­pływ Odry
  • Wi­da­wa – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Wi­da­wa – osada leśna w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Woź­ni­ki
  • Wi­da­wa – część mia­sta i osied­le we Wroc­ła­wiu
  • Wi­da­wa – gmina w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim
  • Bro­war Wi­da­wa – bro­war re­sta­u­ra­cyj­ny w Chrzą­sta­wie Małej
  • Stara Wi­da­wa – ramię bocz­ne rzeki Wi­da­wa

Wikipedia


widawianin

miesz­ka­niec Wi­da­wy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


widawianka

miesz­kan­ka Wi­da­wy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


widawka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­daw­ka (rzeka)
  • Wi­daw­ka (wieś)
  • Wi­da­wa

Wikipedia


widawski

→ Wi­da­wa


SJP.pl

Patrz:

Widawa

widać

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy, uży­wa­ny, gdy ktoś (coś) jest wi­docz­ne, można go (to) zo­ba­czyć (np. Widać było Tatry. Tutaj nic nie widać. Po skrę­ce­niu w lewo już z da­le­ka widać bę­dzie wieżę ko­ścio­ła.)


SJP.pl

cza­sow­nik be­zo­so­bo­wy nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jest wi­docz­ny, można zo­ba­czyć

 (1.2) wi­docz­nie, za­pew­ne, pew­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) stpol. (póź­niej gwara.) wi­dzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pia­sku widać też było ślady kopyt koni, które już tam wprzó­dy na­po­ju szu­ka­ły.

 (1.2) Teraz widać takie czasy przysz­ły, że jaja kury uczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidat͡ɕ, AS: vʹidać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) widocznie, zapewne, pewnie

Wiktionary


widelcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wi­de­lec, po­dob­ny do wi­del­ca


SJP.pl


widelcowy

→ wi­de­lec


SJP.pl

Patrz:

widelec

widelczyk

zdrob­nie­nie od: wi­de­lec; mały wi­de­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały wi­de­lec (uży­wa­ny np. do je­dze­nia śle­dzi lub cia­sta)

Wiktionary

Wi­del­czyk – mały wi­de­lec, w za­leż­no­ści od sy­tu­a­cji mo­gą­cy słu­żyć do je­dze­nia przy­staw­ki (np. śle­dzi) lub de­se­ru (owo­ców, cia­sta).

Na­kry­wa­jąc do stołu wi­del­czyk kła­dzie się nad ta­le­rzem, ale po­ni­żej ły­żecz­ki. Wi­del­czy­ka można użyć do na­ło­że­nia na ta­lerz ana­na­sa, któ­re­go jed­nak się je uży­wa­jąc noża i wi­del­ca. Wi­del­czy­ka używa się do je­dze­nia ba­na­na, kiwi i in­nych nie­wiel­kich owo­ców lub ka­wał­ków owo­ców, które są na tyle małe, że można je pod­nieść do ust.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­szę, po­roz­kła­daj je­szcze na sto­łach wi­del­czy­ki de­se­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɛlt͡ʃɨk, AS: vʹidelčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widelec mrz.

Wiktionary


widelec

1. na­rzę­dzie sto­ło­we w kształ­cie wi­de­łek, słu­żą­ce do pod­no­sze­nia do ust ka­wał­ków je­dze­nia;
2. każda roz­wid­lo­na część ma­szy­ny, w szcze­gól­no­ści część ro­we­ru lub mo­to­cy­kla, w któ­rej osa­dzo­ne jest koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ostro za­koń­czo­ny przed­miot uży­wa­ny do na­bie­ra­nia je­dze­nia;

 (1.2) środ. techn. ele­ment kon­struk­cji ro­we­ru, na któ­rym mo­cu­je się oś koła;

Wiktionary

Wi­de­lec – jeden z przy­bo­rów ręcz­nych wcho­dzą­cych w skład sztuć­ców z za­sta­wy ku­chen­nej, po­sia­da­ją­cy uchwyt i zę­bi­ska. Jest uży­wa­ny do na­dzie­wa­nia, utrzy­my­wa­nia i prze­no­sze­nia po­traw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Por­cję mięsa na­le­ży jeść nożem i wi­del­cem.

 (1.2) Muszę wy­mie­nić przed­ni wi­de­lec w ro­we­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɛlɛt͡s, AS: vʹidelec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widły lm., widełki lm., widłyżka m., rozwidlenie n., widłak m., widlica ż., widliczka m., widliszek m., widłogon m.

:: zdrobn. widelczyk m.

 czas. rozwidlać

 przym. rozwidlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk widołka

Wiktionary


widelnice

rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych


SJP.pl

Wi­del­ni­ce (Ple­cop­te­ra) – rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych o roz­wo­ju z prze­o­bra­że­niem nie­zu­peł­nym. Larwy żyją w wo­dzie o dużej za­war­to­ści tlenu, za­sied­la­ją głów­nie wody pły­ną­ce, szcze­gól­nie nie­wiel­kie po­to­ki gór­skie i stru­mie­nie. Roz­wój zaz­wy­czaj trwa do kilku lat.

Wikipedia


widenda

daw­niej: pod­pis na do­ku­men­cie stwier­dza­ją­cy jego przej­rze­nie; poś­wiad­cze­nie, wi­dy­ma­cja


SJP.pl


wideo

video;
1. tech­ni­ka re­je­stro­wa­nia na ta­śmie ma­gne­tycz­nej obra­zu i dźwię­ku;
2. po­tocz­nie: sprzęt słu­żą­cy do re­je­stro­wa­nia w tech­ni­ce o tej samej naz­wie;
3. wideo na ży­cze­nie - usłu­ga umoż­li­wia­ją­ca zo­ba­cze­nie w póź­niej­szym cza­sie pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go lub trans­mi­sji na żywo; video on de­mand


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. tech­ni­ka elek­tro­nicz­na ba­zu­ją­ca na sek­wen­cji nie­ru­cho­mych obra­zów, które mogą być na­gry­wa­ne, przet­wa­rza­ne, trans­mi­to­wa­ne, a na­stęp­nie odt­wa­rza­ne, dając złu­dze­nie ruchu;

 (1.2) sek­wen­cja obra­zów za­re­je­stro­wa­na na no­śni­ku da­nych

 (1.3) pot. ma­gne­to­wid

przy­miot­nik

 (2.1) au­dio­wi­zu­al­ny

Wiktionary

Wideo (z ła­ci­ny „widzę“) – tech­ni­ka elek­tro­nicz­na ba­zu­ją­ca na sek­wen­cji nie­ru­cho­mych obra­zów, które mogą być na­gry­wa­ne, przet­wa­rza­ne, trans­mi­to­wa­ne, a na­stęp­nie odt­wa­rza­ne, dając złu­dze­nie ruchu. Ter­mi­nem tym okre­śla się rów­nież sek­wen­cję obra­zów za­re­je­stro­wa­ną na no­śni­ku da­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Czy w każ­dej kla­sie jest wideo i te­le­wi­zor?

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. wideo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk widyjo, vidyjo

 (1.2) gw. Górny Śląsk widyjo, vidyjo

 (1.3) magnetowid, wideomagnetofon; gw. Górny Śląsk widyjo, vidyjo

Wiktionary


wideoblog

in­ter­ne­to­wy pa­mięt­nik w po­sta­ci na­grań wideo; vlog, vi­de­o­blog


SJP.pl

Wi­de­o­blog (ang. "vi­de­o­blog", "vlog" lub "vog") – ro­dzaj blogu in­ter­ne­to­we­go, któ­re­go za­sad­ni­czą treść sta­no­wią pliki fil­mo­we (VODcast) pu­bli­ko­wa­ne przez au­to­ra w ko­lej­no­ści chro­no­lo­gicz­nej. Pliki udo­stęp­nia­ne są do odt­wa­rza­nia w tech­no­lo­gii video-stre­a­min­gu lub do po­bra­nia na kom­pu­ter użyt­kow­ni­ka – go­ścia i widza wi­de­o­blo­gu. Vlo­ge­rzy pu­bli­ku­ją swoje filmy głów­nie w ser­wi­sie YouTube oraz Da­i­ly­mo­tion.

Wikipedia


wideobloger

autor in­ter­ne­to­we­go pa­mięt­ni­ka w po­sta­ci na­grań wideo


SJP.pl


wideoblogerka

→ wi­de­o­blo­ger


SJP.pl

Patrz:

wideobloger

wideocast

[czy­taj: wi­de­o­kast] pod­cast w for­mie wideo; vi­de­o­cast, wi­de­o­kast


SJP.pl


wideoczat

roz­mo­wa on-line z wy­ko­rzy­sta­niem ka­me­ry


SJP.pl


wideodomofon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­mo­fon wy­po­sa­żo­ny w wyś­wiet­lacz wyś­wiet­la­ją­cy obraz za­re­je­stro­wa­ny przez ka­me­rę na zew­nątrz bu­dyn­ku;

Wiktionary

Zo­bacz też: wi­de­o­fon (wi­de­o­te­le­fon).

Wi­de­o­do­mo­fon (w skró­cie wi­de­o­fon), wi­de­o­bra­mo­fon – urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce ko­mu­ni­ka­cję słow­ną z osobą, która chce wejść do bu­dyn­ku (jak to ma miej­sce w do­mo­fo­nie) oraz obej­rze­nie tej osoby. Ka­me­ra za­in­sta­lo­wa­na jest na drzwiach wej­ścio­wych lub bra­mie wja­zdo­wej, na­to­miast mo­ni­tor znaj­du­je się w miesz­ka­niu. Po­dob­nie jak w do­mo­fo­nie, urzą­dze­nie umoż­li­wia zdal­ne odry­glo­wa­nie zamka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej cenie de­we­lo­per gwa­ran­tu­je nie tylko sam bu­dy­nek i dział­kę, ale także ogro­dze­nie z wi­de­o­do­mo­fo­nem i au­to­ma­tycz­ną bramą, chod­ni­ki i pod­ja­zdy wy­ło­żo­ne kost­ką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideobramofon

Wiktionary


wideodzwonek

dzwo­nek do drzwi wy­po­sa­żo­ny w ka­me­rę


SJP.pl


wideoesej

esej w for­mie filmu, zwy­kle pu­bli­ko­wa­ny w in­ter­ne­cie


SJP.pl

Wi­de­o­e­sej – forma eseju pre­zen­to­wa­na w po­sta­ci filmu lub na­gra­nia wideo, naj­czę­ściej poś­wię­co­na ana­li­zie dzieł kul­tu­ry, me­diów lub zja­wisk spo­łecz­nych. Roz­wój plat­form in­ter­ne­to­wych, ta­kich jak YouTube, przy­czy­nił się do wzro­stu po­pu­lar­no­ści tej formy w XXI wieku. Wi­de­o­e­sej umoż­li­wia bez­poś­red­nie wy­ko­rzy­sta­nie frag­men­tów ma­te­ria­łów au­dio­wi­zu­al­nych, co odróż­nia go od tra­dy­cyj­ne­go eseju pi­sa­ne­go.

Wikipedia


wideofan

po­tocz­nie: fan fil­mów wideo; wi­de­o­man


SJP.pl


wideofon

apa­rat te­le­fo­nicz­ny lub do­mo­fon za­o­pa­trzo­ny w ka­me­rę i mo­ni­tor; vi­de­o­fon


SJP.pl

Wi­de­o­fon (nazwa pełna: wi­de­o­te­le­fon) – apa­rat te­le­fo­nicz­ny wy­po­sa­żo­ny w mały mo­ni­tor ekra­no­wy. W cza­sie pro­wa­dze­nia roz­mo­wy, roz­mów­cy widzą się naw­za­jem na mo­ni­to­rach znaj­du­ją­cych się przy apa­ra­tach te­le­fo­nicz­nych. Urzą­dze­nie poz­wa­la na wy­mia­nę in­for­ma­cji audio-wi­zu­al­nych.

Wikipedia


wideofonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tech­ni­ka prze­sy­ła­nia dźwię­ku i obra­zu w celu umoż­li­wie­nia dwu­kie­run­ko­wej ko­mu­ni­ka­cji w cza­sie rze­czy­wi­stym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wo­wą za­le­tą wi­de­o­fo­nii jest zdol­ność do słu­cho­we­go i wzro­ko­we­go kon­tak­tu z ludź­mi znaj­du­ją­cy­mi się w róż­nych miej­scach na Ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wideofoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wizjotelefonia

Wiktionary


wideofonować

roz­ma­wiać za po­mo­cą wi­de­o­fo­nu


SJP.pl


wideografia

spis fil­mów wideo na­gra­nych przez ja­kie­goś mu­zy­ka lub ze­spół mu­zycz­ny


SJP.pl


wideogram

obraz za­pi­sa­ny na ta­śmie wideo


SJP.pl


wideoinfolinia

in­fo­li­nia z wi­do­kiem wideo


SJP.pl


wideoinstalacja

ar­ty­stycz­na in­sta­la­cja wy­ko­rzy­stu­ją­ca mo­ni­to­ry, pro­jek­to­ry i na­gra­nia wideo


SJP.pl


wideokamerzysta

osoba ob­słu­gu­ją­ca ka­me­rę wideo


SJP.pl


wideokaseta

ka­se­ta z taśmą ma­gne­tycz­ną, przez­na­czo­na do re­je­stro­wa­nia obra­zu i dźwię­ku oraz do odt­wa­rza­nia w ma­gne­to­wi­dzie; vi­de­o­ka­se­ta


SJP.pl


wideokast

pod­cast w for­mie wideo; wi­de­o­cast, vi­de­o­cast


SJP.pl


wideokino

nie­wiel­kie kino, w któ­rym wyś­wiet­la się filmy z kaset wideo


SJP.pl


wideoklip

ilu­stra­cja fil­mo­wa pio­sen­ki; klip, te­le­dysk, clip, vi­de­oc­lip, vi­de­o­klip


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. telew. krót­ki film to­wa­rzy­szą­cy ut­wo­ro­wi mu­zycz­ne­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɛˈɔklʲip, AS: vʹideoklʹip

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teledysk

Wiktionary


wideokomentarz

ko­men­tarz w for­mie wideo


SJP.pl


wideokonferencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spot­ka­nie prze­pro­wa­dzo­ne zdal­nie

Wiktionary

Wi­de­o­kon­fe­ren­cja – in­te­rak­tyw­na ko­mu­ni­ka­cja mul­ti­me­dial­na, re­a­li­zo­wa­na zaz­wy­czaj za po­mo­cą kom­pu­te­rów, po­le­ga­ją­ca na prze­sy­ła­niu z dużą pręd­ko­ścią obra­zu oraz dźwię­ku w cza­sie rze­czy­wi­stym po­mię­dzy od­le­gły­mi lo­ka­li­za­cja­mi. Osoby po­sia­da­ją­ce sprzęt umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­rzy­sty­wa­nie wi­de­o­kon­fe­ren­cji mogą mię­dzy sobą roz­ma­wiać i jed­no­cze­śnie wi­dzieć się naw­za­jem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) telekonferencja

Wiktionary


wideokonferencyjny

→ wi­de­o­kon­fe­ren­cja


SJP.pl

Patrz:

wideokonferencja

wideokonsultacja

kon­sul­ta­cja z prze­ka­zem obra­zu i dźwię­ku


SJP.pl


wideomagnetofon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zob. ma­gne­to­wid.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magnetowid; pot. wideo

Wiktionary


wideomagnetyczny

taśma wi­de­o­ma­gne­tycz­na - no­śnik da­nych (obra­zu z dźwię­kiem) w po­sta­ci cien­kie­go paska taśmy


SJP.pl


wideoman

fan fil­mów wideo; wi­de­o­fan, wi­de­o­ma­niak


SJP.pl


wideomania

nad­mier­ne oglą­da­nie fil­mów wideo


SJP.pl


wideomaniak

fan fil­mów wideo; wi­de­o­fan, wi­de­o­man


SJP.pl


wideomanka

fanka fil­mów wideo


SJP.pl


wideomat

au­to­mat do wy­po­ży­cza­nia kaset wideo


SJP.pl


wideopodcast

pod­cast pu­bli­ko­wa­ny w for­mie na­gra­nia wideo


SJP.pl


wideoporada

po­ra­da w po­sta­ci na­gra­nia wideo


SJP.pl


wideoporadnik

po­rad­nik w po­sta­ci na­gra­nia wideo


SJP.pl


wideopornografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. por­no­gra­fia roz­po­wszech­nia­na na ka­se­tach wideo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) videopornografia

Wiktionary


wideopołączenie

roz­mo­wa lub kon­fe­ren­cja od­by­wa­ją­ca się za po­mo­cą obra­zu i dźwię­ku przez in­ter­net


SJP.pl


wideoprezentacja

pre­zen­ta­cja w for­mie wideo


SJP.pl


wideorecenzja

re­cenz­ja w for­mie wideo


SJP.pl


wideorejestrator

dro­go­wy przy­rząd po­mia­ro­wy do kon­trol­ne­go mie­rze­nia pręd­ko­ści po­ja­zdów i nie­przer­wa­nej re­je­stra­cji obra­zu; pręd­ko­ścio­mierz kon­trol­ny


SJP.pl

Wi­de­o­re­je­stra­tor – przy­rząd do re­je­stra­cji obra­zu w spo­sób cią­gły, umoż­li­wia­ją­cy utr­wa­la­nie za­re­je­stro­wa­ne­go ma­te­ria­łu, pier­wot­nie na ka­se­cie wideo, a współ­cze­śnie na no­śni­ku cy­fro­wym (dysk twar­dy, karta pa­mię­ci).

Wikipedia


wideorelacja

re­la­cja wideo z ja­kie­goś wy­da­rze­nia


SJP.pl


wideoreportaż

re­por­taż zre­a­li­zo­wa­ny za po­mo­cą urzą­dzeń wideo


SJP.pl


wideorozmowa

roz­mo­wa, któ­rej uczest­ni­cy widzą się wza­jem­nie na ekra­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­mo­wa pro­wa­dzo­na za poś­red­nict­wem wi­de­o­fo­nii

Wiktionary

Wi­de­o­roz­mo­wa – usłu­ga te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­na, dzię­ki któ­rej przy­najm­niej jeden z roz­mów­ców może sły­szeć i wi­dzieć dru­gie­go.

Usłu­ga ofe­ro­wa­na przez sieci ko­mór­ko­we dzia­ła­ją­ce w tech­no­lo­gii UMTS. Trans­mi­sja od­by­wa się w for­ma­cie CIF (Com­mon In­ter­me­dia­te For­mat) (288×352 punk­ty), przy pręd­ko­ści odś­wie­ża­nia obra­zu 20 kla­tek/s lub QCIF (144×176) przy pręd­ko­ści 30 kla­tek/s.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­ka­tor nie ofe­ru­je je­szcze wi­de­o­roz­mów — w obec­nej chwi­li moż­li­we są tylko roz­mo­wy tek­sto­we, gło­so­we oraz wy­sy­ła­nie SMS-ów.

Wiktionary


wideorozprawa

roz­pra­wa są­do­wa pro­wa­dzo­na zdal­nie za po­mo­cą wi­de­o­kon­fe­ren­cji


SJP.pl


wideospotkanie

spot­ka­nie on­li­ne


SJP.pl


wideoteka

zbiór wi­de­o­ka­set z utr­wa­lo­ny­mi na­gra­nia­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­de­o­te­ka – zbiór kaset wideo z za­re­je­stro­wa­ny­mi na­gra­nia­mi; zob. też fil­mo­te­ka
  • wi­de­o­te­ka – wideo na ży­cze­nie, ro­dzaj te­le­wi­zyj­nej usłu­gi sie­cio­wej
  • Wi­de­o­te­ka – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Jeden Osiem L.

Wikipedia


wideotekowy

przy­miot­nik od: wi­de­o­te­ka


SJP.pl


wideotelefon

apa­rat te­le­fo­nicz­ny za­o­pa­trzo­ny w ka­me­rę i mo­ni­tor; vi­de­o­te­le­fon, wi­de­o­fon, vi­de­o­fon


SJP.pl


wideotorakoskopia

Wi­de­o­to­ra­ko­sko­pia (ang. "video-as­si­sted tho­ra­cic sur­ge­ry", VATS) – tech­ni­ka ope­ra­cyj­na lub in­wa­zyj­na tech­ni­ka dia­gno­stycz­na, po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do jamy opłuc­no­wej en­do­sko­pu umoż­li­wia­ją­ce­go obej­rze­nie wnę­trza klat­ki pier­sio­wej, za­o­pa­trzo­ne­go w źró­dło świa­tła i po­dłą­czo­ne­go do ka­me­ry wideo prze­ka­zu­ją­cej obraz na mo­ni­tor ekra­no­wy, wpro­wa­dza­ne­go przez ścia­nę klat­ki pier­sio­wej przy uży­ciu tro­ka­ra, wraz z ewen­tu­al­nym za­bie­giem ope­ra­cyj­nym lub biop­sją.

Wikipedia


wideotutorial

sa­mo­u­czek w po­sta­ci wideo


SJP.pl


wideoweryfikacja

w spor­cie: we­ry­fi­ka­cja spor­nej sy­tu­a­cji na pod­sta­wie za­re­je­stro­wa­ne­go ma­te­ria­łu wideo


SJP.pl


wideowisko

wi­do­wi­sko skła­da­ją­ce się z po­ka­zów wideo


SJP.pl


wideowypożyczalnia

wy­po­ży­czal­nia wi­de­o­ka­set


SJP.pl


widera

naz­wi­sko


SJP.pl


widermach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. hist. bu­dy­nek w ofi­cy­nie, w tyl­nej czę­ści po­se­sji

Wiktionary


widerski

naz­wi­sko


SJP.pl


wideta

daw­niej: warta, pi­kie­ta, straż; czuj­ka, czata, we­de­ta


SJP.pl


widełka

Wi­deł­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Kol­bu­szo­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


widełki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od widły

 (1.2) miej­sce w te­le­fo­nie gdzie od­kła­da się słu­chaw­kę

 (1.3) dwie licz­by wyz­na­cza­ją­ce gra­ni­cę pew­nych war­to­ści licz­bo­wych

 (1.4) środ. szach. jed­no­czes­ny atak na dwie fi­gu­ry, także szach z jed­no­czes­nym ata­kiem na fi­gu­rę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­deł­ki –
  • Wi­deł­ki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Da­le­szy­ce
  • Wi­deł­ki – nie­o­fic. osada w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska
  • wi­deł­ki – po­su­nię­cie w sza­chach
  • Wi­deł­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inni żuli betel, zbio­ro­wo pa­li­li fajki bądź też leżąc wkoło ognisk dra­pa­li się po gło­wie bam­bu­so­wy­mi grze­by­ka­mi, po­dob­ny­mi do za­krzy­wio­nych wi­de­łek.

 (1.2) Pan Jan­ko­wiak odło­żył słu­chaw­kę na wi­deł­ki i już miał zdjąć oku­la­ry, gdy przy­pom­niał sobie o książ­ce te­le­fo­nicz­nej.

 (1.3) Pod­nie­śli więc nam staw­ki, poz­wa­la­jąc na do­wol­ne sto­so­wa­nie gór­nej albo dol­nej gra­ni­cy wi­de­łek ce­no­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widelec m., widły m.

 przym. widłowy, widełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) widły, podwójny atak

Wiktionary


widełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wi­deł­ki, po­dob­ny do wi­de­łek; roz­wid­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do wi­de­łek

Wiktionary


widełkowy

→ wi­deł­ki


SJP.pl

Patrz:

widełki

widget

[czy­taj: wi­dżet] ele­ment gra­ficz­ny in­ter­fej­su umoż­li­wia­ją­cy ko­mu­ni­ka­cję użyt­kow­ni­ka z pro­gra­mem kom­pu­te­ro­wym; wi­dżet


SJP.pl


widia

1. pro­dukt spie­ka­nia wę­gli­ków wol­fra­mu, ty­ta­nu, tan­ta­lu i me­ta­licz­ne­go ko­bal­tu;
2. wier­tło wi­dio­we


SJP.pl


widikon

ro­dzaj fo­to­prze­wo­dzą­cej lampy ana­li­zu­ją­cej


SJP.pl

Wi­di­kon – ro­dzaj fo­to­prze­wo­dzą­cej lampy ana­li­zu­ją­cej, sto­so­wa­nej jako przet­wor­nik dla po­trzeb te­le­wiz­ji. W wi­di­ko­nie wy­ko­rzy­stu­je się za­sa­dę aku­mu­la­cji ła­dun­ków. Bańka lampy po­sia­da na swej przed­niej ścian­ce pół­przez­ro­czy­stą płyt­kę sy­gna­ło­wą, na któ­rej jest na­ło­żo­na war­stwa opor­ni­ka fo­to­e­lek­trycz­ne­go.

Wikipedia


widiowy

przy­miot­nik od: widia


SJP.pl


widlak

1. po­tocz­nie: wózek wi­dło­wy; wi­dłak;
2. drze­wo, któ­re­go pień roz­wid­lił się na pew­nej wy­so­ko­ści


SJP.pl


widlany

w gwa­rze pod­ha­lań­skiej: wid­la­sty


SJP.pl


widlarz

po­gard­li­wie: Ukra­i­niec; ukr, ukrak, ban­de­ro­wiec, upad­li­niec


SJP.pl


widlastość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wid­la­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widlasty

 przysł. widlasto

Wiktionary


widlasty

1. przy­po­mi­na­ją­cy widły; wi­dło­wa­ty, ro­so­cha­ty, roz­ga­łę­zio­ny;
2. sil­nik wid­la­sty - sil­nik tło­ko­wy o cy­lin­drach roz­mie­szczo­nych w dwóch rzę­dach w kształ­cie li­te­ry V


SJP.pl


widlica

1. ro­dzaj za­bu­do­wy na te­re­nach wiej­skich, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pod­wój­nym rzę­dem domów po­łą­czo­nych przecz­ni­cą;
2. palma wy­stę­pu­ją­ca w około 40 ga­tun­kach, ros­ną­ca prze­de wszyst­kim w Afry­ce;
3. roz­wid­lo­ne za­koń­cze­nie po­ro­ża je­le­nia byka;
4. ele­ment kon­struk­cyj­ny ma­ją­cy roz­wid­lo­ną, wid­la­stą formę, roz­wid­lo­ny kształt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wid­li­ca – typ ukła­du prze­strzen­ne­go wsi
  • Wid­li­ca – rzeka w do­rze­czu Odry
  • Wid­li­ca – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm)
  • Wid­li­ca – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia


widlicz

wid­licz spła­szczo­ny - by­li­na z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dip­ha­sia­strum|Holub|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin;

Wiktionary

Wid­licz, ze­glej ("Dip­ha­sia­strum" Holub) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 20–23 ga­tun­ki. Są to ro­śli­ny głów­nie pół­ku­li pół­noc­nej, z 6 przed­sta­wi­cie­la­mi we flo­rze Pol­ski.

Ro­śli­ny zi­mo­zie­lo­ne, na­ziem­ne, za­sied­la­ją­ce zwy­kle ra­czej suche sied­li­ska, czę­sto na te­re­nach wyżej po­ło­żo­nych.

Wikipedia


widliczka

ro­śli­na z klasy wi­dła­ko­wych, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w la­sach stre­fy podz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Wid­licz­ka ("Se­la­gi­nel­la") – je­dy­ny współ­czes­ny ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wid­licz­ko­wa­tych. Na­le­ży do niego we­dług róż­nych współ­czes­nych źró­deł ok. 700, 750 lub 800 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy) i we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych, przy czym naj­więk­sze ich zróż­ni­co­wa­nie jest w tro­pi­kach i stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej, nie­licz­ne ga­tun­ki rosną w stre­fie chłod­nej na obu pół­ku­lach się­ga­jąc także do Ark­ty­ki.

Wikipedia


widliczkowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych (z jed­nym ro­dza­jem obej­mu­ją­cym około 700 ga­tun­ków) z pod­gro­ma­dy wi­dła­ków, nie­wiel­kich roz­mia­rów, o li­ściach opa­trzo­nych ję­zycz­kiem; wy­stę­pu­ją głów­nie w cie­ni­stych la­sach tro­pi­kal­nych


SJP.pl


widliczkowaty

o ce­chach wid­licz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


widliczkowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy wi­dła­ków


SJP.pl

Wid­licz­kow­ce ("Se­la­gi­nel­la­les") – jedna z trzech grup ro­ślin wy­róż­nia­na w ran­dze rzędu w obrę­bie klasy wi­dła­ków. W daw­niej­szych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych włą­cza­ne były do klasy wi­dła­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych lub wy­o­dręb­nia­ne w osob­ną klasę "Se­la­gi­nel­lop­si­da". Jest to współ­cze­śnie tak­son mo­no­ty­po­wy – na­le­ży do niego tylko jedna ro­dzi­na – wid­licz­ko­wa­te "Se­la­gi­nel­la­ce­ae" i jeden ro­dzaj – wid­licz­ka "Se­la­gi­nel­la".

Wikipedia


widliczkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy wi­dła­ków


SJP.pl


widlik

glon na­le­żą­cy do kras­no­ro­stów, wy­stę­pu­ją­cy w Bał­ty­ku


SJP.pl

Wid­lik ("Fur­cel­la­ria") – ro­dzaj glonu na­le­żą­ce­go do gro­ma­dy kras­no­ro­stów. Glony na­le­żą­ce do tego ro­dza­ju można spot­kać w pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Ob­fi­cie wy­stę­pu­ją w Bał­ty­ku.

Wikipedia


widlikowate

ro­dzi­na kras­no­ro­stów


SJP.pl


widlino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wid­li­no – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo
  • Wid­li­no – wieś w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Puck

Wikipedia


widliszek

komar, któ­re­go sa­mi­ce prze­no­szą za­raz­ki ma­la­rii


SJP.pl

Wid­li­szek ("Anop­he­les") – ro­dzaj mu­chó­wek z ro­dzi­ny ko­ma­ro­wa­tych. Obej­mu­je 476 opi­sa­nych ga­tun­ków. Larwy są fil­tra­to­ra­mi, że­ru­ją­cy­mi u po­wierzch­ni wody. Do­ro­słe samce po­bie­ra­ją po­karm ro­ślin­ny, na­to­miast sa­mi­ce uzu­peł­nia­ją dietę krwią zwie­rząt sta­ło­ciepl­nych. Część z ga­tun­ków to wek­to­ry za­rodź­ców, wy­wo­łu­ją­cych u ludzi ma­la­rię oraz ni­cie­ni wy­wo­łu­ją­cych u ludzi fi­la­rio­zy.

Wikipedia


widmer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­spar Wid­mer – szwaj­car­ski strze­lec
  • Max Wid­mer – szwaj­car­ski za­pa­śnik
  • Sil­van Wid­mer – szwaj­car­ski pił­karz

Wikipedia


widmo

1. prze­ra­ża­ją­ca po­stać o nie­spre­cy­zo­wa­nym wy­glą­dzie; duch, dziwo, fan­tom, mara, strach, stra­szy­dło, upiór, zmora, wi­dze­nie senne, wi­dzia­dło, zjawa;
2. prze­no­śnie: obraz cze­goś złego;
3. fi­zy­ka: roz­kład na­tę­że­nia wy­stę­po­wa­nia danej wiel­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­ma­te­rial­na po­stać lub złu­dze­nie ta­kiej po­sta­ci;

 (1.2) per­spek­ty­wa cze­goś złego mo­gą­ce­go na­stą­pić w przysz­ło­ści

 (1.3) fiz. roz­kład wiel­ko­ści fi­zycz­nej w funk­cji ener­gii lub czę­stot­li­wo­ści, dłu­go­ści fali, itp.; ; ;

 (1.4) mat. zbiór war­to­ści włas­nych ma­cie­rzy kwa­dra­to­wej lub ope­ra­to­ra li­nio­we­go; ;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • widmo – duch, zjawa
  • Widmo – fran­cu­ski film, dre­szczo­wiec psy­cho­lo­gicz­ny z 1955 roku
  • Shut­ter – Widmo – taj­ski hor­ror fil­mo­wy z 2004 roku
  • Widmo – hisz­pań­ski hor­ror fil­mo­wy wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Mateo Gila w 2006 roku
  • Widmo – album mu­zycz­ny ze­spo­łu PRO8L3M
  • Widmo – sin­gel ra­pe­ra Bla­chy
  • WIDMO – fik­cyj­na or­ga­ni­za­cja ter­ro­ry­stycz­na znana z serii ksią­żek Iana Fle­min­ga o Ja­me­sie Bon­dzie
  • widmo aku­stycz­ne
  • widmo czę­stot­li­wo­ścio­we
    • widmo sy­gna­łu
  • widmo ope­ra­to­ra
    • widmo ma­cie­rzy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed oł­ta­rzem uka­za­ło się uko­ro­no­wa­ne widmo z ber­łem w ręku, sie­dzą­ce na lwie. (B. Prus „Fa­ra­on”)

 (1.2) Widmo śmier­ci gło­do­wej zaj­rza­ło im w oczy.

 (1.3) Wy­ko­na­li­śmy po­mia­ry widma wzmoc­nie­nia dla kilku kon­struk­cji la­se­rów pół­prze­wod­ni­ko­wych.

 (1.4) Widmo ope­ra­to­ra jest zde­ge­ne­ro­wa­ne i dy­skret­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidmɔ, AS: vʹidmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widmowość ż.

 przym. widmowy

 przysł. widmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duch, fantom, mara, zjawa

 (1.3,4) spektrum

Wiktionary


widmowy

→ widmo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wid­mem, do­ty­czą­cy widma

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) nie­kom­plet­ny, nie­jas­ny i trud­ny do zro­zu­mie­nia lub zo­ba­cze­nia

Wiktionary

Patrz:

widmo

Powiązane:

 rzecz. widmo n., widmowość ż.

 przysł. widmowo

Wiktionary


widnawy

rzad­ko: nieco widny, nie­zu­peł­nie wi­docz­ny


SJP.pl


widnia

1. prze­sta­rza­le: wi­dow­nia, grupa wi­dzów;
2. przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy nieg­dyś do prze­ry­so­wy­wa­nia obra­zów w znacz­nym po­więk­sze­niu


SJP.pl


widnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wid­ni­ca – pro­jek­to­wa­ny spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk na wy­ży­nie Mie­chow­skiej
  • Wid­ni­ca – przy­sió­łek wsi Pstro­szy­ce Dru­gie w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Wid­ni­ca – wzgó­rze na Po­gó­rzu Bo­cheń­skim
  • Wid­ni­ca – potok, do­pływ Bobru
  • Wid­ni­ca – stru­ga, do­pływ Przy­chow­skiej Stru­gi (do­pły­wu Odry)

Wikipedia


widnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


widnie

przy­słó­wek

 (1.1) daw. w spo­sób wi­docz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widnieć ndk.

 przysł. widno

 rzecz. widność ż.

 przym. widny

Wiktionary


widniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: widno


SJP.pl


widniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: widny


SJP.pl


widnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wid­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widnieć

Wiktionary


widnieć

być wi­docz­nym, uwi­docz­nio­nym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) być wi­docz­nym, dawać się wi­dzieć

 (1.2) rzad. sta­wać się wid­nym, jas­nym; ja­śnieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jej twa­rzy wid­niał uśmiech.

 (1.1) Na ho­ry­zon­cie wid­nie­je zarys ma­sy­wu Ki­li­man­dża­ro.

 (1.2) Za­czy­na wid­nieć. Na­stał świt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: vʹidʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widny

 przysł. widno, widnie

 rzecz. widnienie n., widność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jaśnieć, świtać

Wiktionary


widniutki

zdrob­nie­nie od: widny


SJP.pl


widno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. z do­god­ną ja­ko­ścią oś­wiet­le­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Widno – przy­sió­łek wsi Skwie­ra­wy w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce
  • Widno – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Widno – wieś w ob­wo­dzie Do­bricz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy wra­ca­ły­śmy z ko­ścio­ła, było już dosyć widno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz., widność ż.

 czas. widnieć ndk.

 przym. widny

 przysł. widnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasno

Wiktionary


widnokres

miej­sce po­zor­ne­go zet­knię­cia się nieba z zie­mią lub mo­rzem; wid­no­kres, nie­bos­kłon, ho­ry­zont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ho­ry­zont, wid­no­krąg

Wiktionary


widnokrąg

ho­ry­zont;
1. miej­sce po­zor­ne­go zet­knię­cia się nieba z zie­mią lub mo­rzem; wid­no­kres, nie­bos­kłon;
2. za­kres czy­ichś za­in­te­re­so­wań, wie­dzy, prze­ko­nań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ho­ry­zont

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Ho­ry­zont" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲidˈnɔkrɔ̃ŋk, AS: vʹidnokrõŋk

Wiktionary


widność

→ widny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest widne

Wiktionary

Patrz:

widny

Powiązane:

 czas. widnieć ndk.

 przym. widny

 przysł. widnie, widno

Wiktionary


widny

pełen słoń­ca, świa­tła, do­brze oś­wiet­lo­ny, jasny, nie­za­ciem­nio­ny (np. widne miesz­ka­nie, widna kuch­nia), a daw­niej także: wy­raź­ny, wi­docz­ny (np. widny kon­tur)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. rozś­wiet­lo­ny

 (1.2) bud. ma­ją­cy okno

 (1.3) książk. wi­docz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widność ż.

 czas. widnieć ndk.

 przysł. widnie, widno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasny

 (1.3) widoczny, widzialny

Wiktionary


widoczek

zdrob­nie­nie od: widok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od widok

 (1.2) nie­wiel­kich roz­mia­rów re­pro­duk­cja ja­kiejś pa­no­ra­my

Wiktionary

Wi­do­czek (nieb­ko, se­kret, anio­łek) – kre­a­tyw­na za­ba­wa dzie­cię­ca, po­pu­lar­na szcze­gól­nie wśród dziew­cząt, w róż­nych re­gio­nach Pol­ski w dru­giej po­ło­wie XX w.

Za­ba­wa po­le­ga na two­rze­niu pew­ne­go ro­dza­ju ko­la­żu. W ziemi, w miej­scu zwy­kle ustron­nym (np. za­kąt­ki pod­wór­ka lub bo­i­ska szkol­ne­go) two­rzo­ne było małe za­głę­bie­nie, w któ­rym dziec­ko umie­szcza­ło różne drob­ne przed­mio­ty, two­rząc kom­po­zy­cję pla­stycz­ną, na­kry­wa­ną na­stęp­nie ka­wał­kiem szyby i przy­sy­py­wa­ną zie­mią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na ścia­nie nad pia­niem wi­sia­ły an­ty­ra­my z ja­ki­miś wi­docz­ka­mi z Ziemi Świę­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz., widoczność ż.

 przym. widokowy, widoczny

 przysł. widokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obrazek

Wiktionary


widocznie

1. da­ją­cy się wi­dzieć, za­u­wa­żyć, do­strzec; wi­dzial­ny;
2. wy­raź­ny, oczy­wi­sty


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) … wpro­wa­dza­ją­ca wnio­sek, który mówca uważa za praw­do­po­dob­ne wy­ja­śnie­nie

przy­słó­wek

 (2.1) do­strze­gal­nie, istot­nie, wy­raź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie widać żad­nych gwiazd, wi­docz­nie na nie­bie są chmu­ry.

 (2.1) Sa­mo­lot za­czął się coraz wi­docz­niej trząść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔt͡ʃʲɲɛ, AS: vʹidočʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widoczny, niewidoczny

 rzecz. widoczność, widok

 czas. widzieć, widywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najwidoczniej, niewątpliwie, ewidentnie, najwyraźniej

Wiktionary


widoczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wi­docz­nie


SJP.pl


widoczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wi­docz­ny; bar­dziej wi­docz­ny


SJP.pl


widoczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) moż­li­wość wi­dze­nia w danej prze­strze­ni lub w da­nych wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mgła ogra­ni­cza wi­docz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹidočność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok m., widoczek m.

 przym. widoczny, widokowy, niewidoczny

 przysł. widocznie

 czas. widać, widzieć

 partyk. widocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widzialność

Wiktionary


widoczny

1. da­ją­cy się wi­dzieć, za­u­wa­żyć, do­strzec; wi­dzial­ny;
2. wy­raź­ny, oczy­wi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go widać

 (1.2) taki, któ­re­go łatwo do­strzec, za­u­wa­żyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­docz­ny za wzgó­rzem dom na­le­żał przed wojną do mojej ro­dzi­ny.

 (1.2) W przy­pad­ku, kiedy po­li­cjant po­sia­da wi­docz­ny ta­tu­aż, prze­ło­żo­ny może nie do­pu­ścić go do peł­nie­nia służ­by lub może od­su­nąć od jej peł­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔt͡ʃnɨ, AS: vʹidočny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widzenie n., widoczność ż., widok m., widoczek m., widokówka ż.

 czas. widzieć ndk.

 przym. widokowy

 przysł. widocznie

 partyk. widocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. widzialny, widomy; przest. widny

 (1.2) wyraźny

Wiktionary


widok

1. wi­dzia­na prze­strzeń, frag­ment prze­strze­ni za­peł­nio­nej szcze­gó­ła­mi; kra­jo­braz;
2. wy­gląd cze­goś, wi­dze­nie;
3. plan, pro­jekt, per­spek­ty­wa, szan­sa;
4. w ry­sun­ku tech­nicz­nym: rzut po­ka­zu­ją­cy zew­nętrz­ny wy­gląd obiek­tu, ry­so­wa­ny zaz­wy­czaj li­nia­mi gru­by­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wi­dzia­na prze­strzeń, kra­jo­braz

 (1.2) obraz, wy­gląd

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Widok – część mia­sta Kęty
  • Widok – część mia­sta Szcze­cin
  • Widok – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Widok – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Widok – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce
  • Widok – wznie­sie­nie w Gó­rach Ka­czaw­skich w Su­de­tach Za­chod­nich
  • Widok – wznie­sie­nie w Gó­rach Kru­czych w Su­de­tach Środ­ko­wych
  • Widok – wznie­sie­nie w Ra­ci­bo­rzu
  • Widok – wznie­sie­nie we Wzgó­rzach Bu­ko­wych
  • Widok – wznie­sie­nie we Wzgó­rzach Trzeb­nic­kich na te­re­nie mia­sta Trzeb­ni­ca
  • Widok (Ba­ra­nek Wa­wrzyn, Wa­wrzy­no­wa Góra) – wznie­sie­nie we Wzgó­rzach Trzeb­nic­kich, w pa­śmie Ba­ran­ki, na te­re­nie Gminy Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Widok – dziel­ni­ca Ka­li­sza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze szczy­tu roz­ta­czał się roz­le­gły widok na do­li­nę.

 (1.2) Tęs­knię za wi­do­kiem domu.

 (1.2) Sę­dzia śled­czy Szy­dłow­ski na widok in­tru­za cof­nął się znad akt, jakby do­stał fangę pro­sto w nos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidɔk, AS: vʹidok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoki nmos., widokówka ż., widoczność ż., powidok m., zwid m., widziadło n., widzenie n., widywanie n., uwidocznienie n., uwidacznianie n.

:: zdrobn. widoczek m.

 czas. widzieć ndk., widywać ndk., uwidocznić dk., uwidaczniać ndk.

 przym. widokowy, widoczny, widzialny

 przysł. widokowo, widocznie, widno

 partyk. widocznie

Wiktionary


widoki

1. wi­dzia­na prze­strzeń, frag­ment prze­strze­ni za­peł­nio­nej szcze­gó­ła­mi; kra­jo­braz;
2. wy­gląd cze­goś, wi­dze­nie;
3. plan, pro­jekt, per­spek­ty­wa, szan­sa;
4. w ry­sun­ku tech­nicz­nym: rzut po­ka­zu­ją­cy zew­nętrz­ny wy­gląd obiek­tu, ry­so­wa­ny zaz­wy­czaj li­nia­mi gru­by­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­do­ki – siód­my album stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu Goya
  • Wi­do­ki – część wsi Ko­so­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bo­dze­chów
  • Wi­do­ki – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Cie­cier­ki.
  • Wi­do­ki – dawny fol­wark i osada na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Mi­ko­ła­je­wo.
  • Wi­do­ki − dawny za­ścia­nek. Obec­nie część wsi Wisz­to­ki na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Ka­mien­ny Łuh.

Wikipedia


widokowo

przy­słó­wek

 (1.1) z wi­do­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wschod­niej czę­ści dziel­ni­cy znaj­du­je się cie­ka­wy wi­do­ko­wo most tram­wa­jo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczek mrz., widok mrz.

 przym. widokowy

Wiktionary


widokowość

→ wi­do­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

widokowy

widokowy

przy­miot­nik od: widok


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wi­do­ku, od­sła­nia­ją­cy, sta­no­wią­cy pię­kny widok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­kaj­my się na ta­ra­sie wi­do­ko­wym o sie­dem­na­stej trzy­dzie­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczek mrz., widoczność ż., widok mrz.

 przysł. widokowo

 przym. widoczny

Wiktionary


widokówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karta pocz­to­wa z wi­do­kiem kra­jo­bra­zu, mia­sta lub za­byt­ku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ślij­cie nam, ko­cha­ne wnuki, wi­do­ków­kę z ferii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɔˈkufka, AS: vʹidokufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok m.

 przym. widoczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kartka pocztowa, pocztówka

Wiktionary


widomiej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wi­do­mie


SJP.pl


widomski

naz­wi­sko


SJP.pl


widomy

moż­li­wy do zo­ba­cze­nia, oczy­wi­sty; wi­docz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wi­docz­ny

Wiktionary


widowisko

1. przed­sta­wie­nie; spek­takl; in­sce­ni­za­cja;
2. zda­rze­nie, scena od­by­wa­ją­ca się na oczach wi­dzów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) im­pre­za ar­ty­stycz­na lub roz­ryw­ko­wa, która jest przez­na­czo­na do oglą­da­nia przez pu­blicz­ność

 (1.2) zda­rze­nie, na które ktoś pa­trzy

Wiktionary

Wi­do­wi­sko – zda­rze­nie przed pu­blicz­no­ścią, czę­sto o cha­rak­te­rze sztu­ki. Niek­tó­re ro­dza­je wi­do­wisk:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɔˈvʲiskɔ, AS: vʹidovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widowiskowość ż., widownia ż.

 przym. widowiskowy

 przysł. widowiskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawienie, spektakl, show, występ

Wiktionary


widowiskowość

ze­spół cech, ele­men­tów wła­ści­wych wi­do­wi­sku


SJP.pl


widowiskowy

przy­miot­nik od: wi­do­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy atrak­cyj­ną formę wi­zu­al­ną i wy­wo­łu­ją­cy emo­cje

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) przez­na­czo­ny do wy­sta­wia­nia wi­do­wisk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɔvʲiˈskɔvɨ, AS: vʹidovʹiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widowisko n., widowiskowość ż.

 przysł. widowiskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektowny / spektakularny / pokazowy

Wiktionary


widownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce w te­a­trze, kinie, sta­dio­nie itp. przez­na­czo­ne dla wi­dzów

 (1.2) wszy­scy wi­dzo­wie ja­kie­goś przed­sta­wie­nia

 (1.3) miej­sce, w któ­rym roz­gry­wa­ją się ja­kieś wy­da­rze­nia

Wiktionary

Wi­dow­nia – część te­a­tru, kina, sta­dio­nu lub in­ne­go obiek­tu wi­do­wi­sko­we­go przez­na­czo­na dla wi­dzów.

Pod­sta­wo­wą rolą wi­dow­ni jest za­pew­nie­nie wi­dzom jak naj­lep­sze­go od­bio­ru wi­do­wi­ska lub po­ka­zu, stąd też na prze­strze­ni wie­ków wi­dow­nie przyj­mo­wa­ły roz­ma­i­te formy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­sze miej­sca na wi­dow­ni są w cen­trum.

 (1.2) Ten mało am­bit­ny film jest skie­ro­wa­ny do nie­zbyt wy­ma­ga­ją­cej wi­dow­ni.

 (1.3) Po czte­rech la­tach wojny do­mo­wej Omri zdo­łał się jed­nak ostać, a Tibni zni­knął nagle z wi­dow­ni po­li­tycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔvʲɲa, AS: vʹidovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widz m., widowisko n., widzenie n.

 czas. widzieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audytorium

 (1.2) publiczność, publika, audytorium

 (1.3) scena, teatr, arena

Wiktionary


widowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­do­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski
  • Wi­do­wo – re­zer­wat przy­ro­dy w woj. po­mor­skim, na ob­sza­rze Nad­mor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go
  • Wi­do­wo – spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk w woj. po­mor­skim
  • Wi­do­wo – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca 1952–1954 w woj. bia­ło­stoc­kim
  • Widów

Wikipedia


widołka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wi­de­lec

Wiktionary


widuchowa

1. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­du­cho­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Wi­du­cho­wa – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa
  • Wi­du­cho­wa – gmina wiej­ska
  • Wi­du­cho­wa – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Wi­du­cho­wa-Sta­cja

Wikipedia


widuchowianin

miesz­ka­niec Wi­du­cho­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


widuchowianka

miesz­kan­ka Wi­du­cho­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


widuchowski

→ Wi­du­cho­wa


SJP.pl

Patrz:

Widuchowa

widuliński

naz­wi­sko


SJP.pl


widyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wideo

Wiktionary


widymacja

prze­sta­rza­łe: pod­pis na do­ku­men­cie stwier­dza­ją­cy jego przej­rze­nie; poś­wiad­cze­nie, wi­den­da


SJP.pl


widymować

daw­niej: poś­wiad­czać, skła­dać pod­pis na do­ku­men­cie stwier­dza­ją­cy jego przej­rze­nie


SJP.pl


widywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wi­dy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɨˈvãɲɛ, AS: vʹidyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widzieć, widywać ndk.

 rzecz. widok mrz., widz mos.

Wiktionary


widywać

wi­dzieć kogoś lub coś co jakiś czas


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) cza­sa­mi oglą­dać, wi­dzieć, spo­ty­kać coś lub kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny wi­dy­wać się

 (2.1) spo­ty­kać się z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­łę­bie, jako śmiel­sze, wnet za­czę­ły kuć dziob­ka­mi w po­le­pę, ku­ro­pat­wy zaś zbli­ża­ły się ostroż­niej, spo­glą­da­jąc to na pa­da­ją­ce ziar­no, to na księ­dza, to na lisz­kę, z którą opa­trzy­ły się zresz­tą od dawna, bo schwy­ta­ne je­szcze latem pis­klę­ta­mi i ho­do­wa­ne w domu od ma­leń­ko­ści, wi­dy­wa­ły ją co­dzien­nie.

 (1.1) Wi­dy­wa­ła ją już w róż­nych sy­tu­a­cjach, rów­nież w ta­kich, które wy­wo­ły­wa­ły stres, mę­czy­ły i wio­dły na gra­ni­cę cho­ro­by, cza­sem w cho­ro­bę.

 (1.1) Wi­dy­wa­łem lep­sze filmy.

 (2.1) Wi­dy­wa­łem się z nią od czasu do czasu zanim prze­pro­wa­dzi­ła się do Poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɨvat͡ɕ, AS: vʹidyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widzieć

 przysł. widocznie

 partyk. widocznie

 rzecz. widok m., widywanie n., widz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spotykać

Wiktionary


widyń

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Buł­ga­rii, nad Du­na­jem, sto­li­ca ob­wo­du Widyń;

Wiktionary

Widyń ( Видин, "Widin") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Buł­ga­rii, sto­li­ca ob­wo­du Widyń i gminy Widyń, nad Du­na­jem, przy gra­ni­cy z Ru­mu­nią i Ser­bią.

Port rzecz­ny na Du­na­ju. Prze­my­sło­wo-hand­lo­wy oś­ro­dek re­gio­nu rol­ni­cze­go; prze­mysł spo­żyw­czy, ma­szy­no­wy, por­ce­la­no­wo-fa­jan­so­wy; ry­bo­łów­stwo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. widyński

Wiktionary


widyński

→ Widyń


SJP.pl

Patrz:

Widyń

widz

1. osoba oglą­da­ją­ca ja­kieś przed­sta­wie­nie, pro­gram te­le­wi­zyj­ny;
2. ob­ser­wa­tor, świa­dek zda­rze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba oglą­da­ją­ca film, przed­sta­wie­nie, pokaz, kon­cert lub inne wi­do­wi­sko

 (1.2) przen. bier­ny ob­ser­wa­tor ja­kichś wy­da­rzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­ni film nie zo­stał do­brze przy­ję­ty przez kry­ty­ków jak i wi­dzów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲit͡s, AS: vʹic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widownia ż., widzenie n., widywanie n.

:: fż. widzka ż.

 czas. widzieć ndk., widywać ndk.

 przym. widzialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gap

Wiktionary


widzenie

1. móc badać świat za po­mo­cą wzro­ku
2. spo­ty­kać kogoś
3. przy­wo­ły­wać w pa­mię­ci
4. mieć okre­ślo­ny po­gląd na coś
5. uwa­żać za kogoś
6. za­u­wa­żać
7. wi­dzieć się:
a) wi­dzieć swe od­bi­cie
b) wi­dzieć się naw­za­jem
c) spot­kać się
d) reg. po­do­bać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­wie­dzi­ny więź­nia w wię­zie­niu

 (1.2) ob­ser­wa­cja cze­goś, co nie ist­nie­je w rze­czy­wi­sto­ści; wizja

 (1.3) fizj. od­bie­ra­nie bodź­ców wzro­ko­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­dze­nie barw­ne
  • wi­dze­nie fo­to­po­we
  • wi­dze­nie me­zo­po­we
  • wi­dze­nie prze­strzen­ne
  • wi­dze­nie sko­to­po­we
  • wi­dze­nie ste­re­o­sko­po­we
  • wi­dze­nie zdwo­jo­ne
  • „Wi­dze­nie” - no­we­la Bo­le­sła­wa Prusa
  • „wi­dze­nie ręcz­ne” – gnoz­ja
  • wi­dze­nie (wię­zien­nict­wo)
  • Wi­dze­nie chłop­ca Bar­tło­mie­ja – obraz (Mi­cha­ił Nie­stie­row)
  • Wi­dze­nie świę­tej Ka­ta­rzy­ny – po­e­mat (An­to­ni Lange)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek na wi­dze­niu spot­kał się ze swoją kon­ku­bi­ną.

 (1.3) Droż­dży­ca oka jest po­waż­nym za­ka­że­niem, które może skut­ko­wać śle­po­tą lub ogra­ni­cze­niem wi­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vʹiʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widz m., widok mrz., widownia ż.

 czas. widzieć

 przym. widoczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwiedziny

 (1.2) wizja

Wiktionary


widzew

1. dziel­ni­ca Łodzi;
2. klub spor­to­wy z Łodzi


SJP.pl

Wi­dzew – do 31 grud­nia 1992 dziel­ni­ca mia­sta Łodzi. Naj­więk­sza ob­sza­rem dawna dziel­ni­ca mia­sta, li­czą­ca 90,8 km², ale jed­no­cze­śnie o najm­niej­szej gę­sto­ści za­lud­nie­nia; ok. 133,6 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


widzewiaczka

ki­bic­ka lub za­wod­nicz­ka klubu spor­to­we­go Wi­dzew Łódź


SJP.pl


widzewiak

po­tocz­nie: kibic lub za­wod­nik klubu spor­to­we­go Wi­dzew Łódź


SJP.pl


widzewianin

miesz­ka­niec Wi­dze­wa; Wi­dze­wiak (po­tocz­nie)


SJP.pl


widzewianka

miesz­kan­ka Wi­dze­wa


SJP.pl


widzewski

przy­miot­nik od: Wi­dzew (dziel­ni­ca Łodzi lub klub spor­to­wy z Łodzi)


SJP.pl


widziadło

obraz osoby lub rze­czy, który się przy­śnił lub przy­wi­dział


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. obraz, który nam się przy­śnił; złu­dze­nie wzro­ku lub wy­o­braź­ni; to, co ktoś widzi w świe­cie re­al­nym lub w umy­śle, a co nie jest czę­ścią rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) daw. wizja

Wiktionary

Wi­dzia­dło – pol­ski film grozy, psy­cho­lo­gicz­ny, z 1983 roku na mo­ty­wach po­wie­ści "Pa­łu­ba" Ka­ro­la Irzy­kow­skie­go.

Ple­ne­ry: Tu­ro­wa Wola (dwór), Wy­czół­ki, Mała Wieś (dwór).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­cjan czę­sto wi­dział pod oknem jej ki­wa­ją­cą się syl­wet­kę, zwła­szcza przed wie­czo­rem, w mroku, spra­wia­ła kosz­mar­ne wi­dzia­dło.

 (1.2) Teatr musi wró­cić do formy pół[ ]re­li­gij­nej, wznio­słej, stać się wi­dzia­dłem zbio­ro­wem sic. [zbio­ro­wym], [jak w »Ba­chant­kach« Eu­ry­pi­de­sa.]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz.

 czas. widzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjawa, widmo, mara, upiór, halucynacja

 (1.2) wizja

Wiktionary


widzialność

moż­li­wość, zdol­ność wi­dze­nia od­da­lo­nych przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wi­dzial­ne; cecha tych, któ­rzy są wi­dzial­ni

Wiktionary

Wi­dzial­ność (met.) – za­leż­ny od wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych za­sięg do­strze­ga­nia obiek­tów.

Po­ję­cie "wi­dzial­no­ści" bywa utoż­sa­mia­ne z po­ję­ciem "wi­docz­no­ści", co nie jest ści­słe. Obiek­ty by­wa­ją do­strze­gal­ne (lub nie) za­leż­nie od:

"Wi­dzial­ność" oce­nia się w wa­run­kach, gdy inne czyn­ni­ki – poza wła­ści­wo­ścia­mi po­wie­trza – nie ogra­ni­cza­ją "wi­docz­no­ści" obiek­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lady Sybil no­si­ła zwy­kle su­knie ba­lo­we bla­do­nie­bie­skie – kolor czę­sto wy­bie­ra­ny w pew­nym wieku i przy pew­nym ob­wo­dzie, łą­czą­cy mak­si­mum dy­skret­ne­go stylu i mi­ni­mum wi­dzial­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widzialny

 przysł. widzialnie

 czas. widzieć

Wiktionary


widzialny

książ­ko­wo: da­ją­cy się wi­dzieć, bę­dą­cy w za­się­gu wzro­ku; wi­docz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który widać, który jest do­strze­gal­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈd͡ʑalnɨ, AS: vʹiʒ́alny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widzieć

 rzecz. widzialność ż., widok m., widz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widoczny

Wiktionary


widzieć

1. móc badać świat za po­mo­cą wzro­ku
2. spo­ty­kać kogoś
3. przy­wo­ły­wać w pa­mię­ci
4. mieć okre­ślo­ny po­gląd na coś
5. uwa­żać za kogoś
6. za­u­wa­żać
7. wi­dzieć się:
a) wi­dzieć swe od­bi­cie
b) wi­dzieć się naw­za­jem
c) spot­kać się
d) reg. po­do­bać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o or­ga­niz­mach ży­wych od­bie­rać bodź­ce wzro­ko­we

 (1.2) spo­ty­kać się

 (1.3) mieć dany po­gląd na coś/kogoś

 (1.4) o urzą­dze­niach, ka­me­rach, ro­bo­tach re­je­stro­wać, utr­wa­lać i przet­wa­rzać sy­gna­ły z de­tek­to­ra obra­zu lub czuj­ni­ka świa­tła do ukła­du elek­tro­nicz­ne­go urzą­dze­nia

 (1.5) stpol. widać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzę tłu­stą pla­ma­a­mę na jej sukni; cie­ka­we, czy inni go­ście też ją widzą.

 (1.2) Nie wi­dzia­łam Pa­u­li­ny od lat.

 (1.3) Jakoś nie widzę go w roli kie­row­ni­ka…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲid͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: vʹiʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok m., widownia ż., widz m., widzialność ż., widoczność ż., widziadło n., widzenie n., widywanie n.

 czas. widywać ndk.

 przym. widoczny, widzialny, niewidoczny

 przysł. widocznie

 partyk. widocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostrzegać, zauważać

Wiktionary


widzimisię

po­tocz­nie: czyjś po­gląd, upo­do­ba­nie nie­li­czą­ce się z ni­czym; ka­prys; zach­cian­ka (ale: widzi mi się - zdaje mi się)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. czyjś po­gląd nie­li­czą­cy się z ni­czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bon­hart to nie­o­bli­czal­ny sa­dy­sta. (…) W za­leż­no­ści od wi­dzi­mi­się poj­ma­ną dziew­czy­nę gotów za­ka­to­wać albo por­wać, by kazać jej wal­czyć na are­nach.

 (1.1) Prze­or­ga­ni­zo­wa­ła kuch­nię po­dług włas­ne­go wi­dzi­mi­się: po­prze­kła­da­ła rze­czy w szu­fla­dach, zgar­nę­ła por­ce­la­no­we sko­ru­py, ofia­ry furii Ma­u­ry­ce­go, zna­la­zła i scho­wa­ła na lep­szą go­dzi­nę jego po­dar­te me­mu­a­ry, ka­za­ła wy­wie­trzyć po­ściel i osiar­ko­wa­ła piw­ni­cę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaprys, zachcianka

Wiktionary


widziszewo

Wi­dzi­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian.

W swo­jej hi­sto­rii wieś na­le­ża­ła m.in. do pa­ra­fii far­nej w Ko­ścia­nie. W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako Wi­dzi­sze­wo na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Ko­sten re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


widzka

→ widz; ob­ser­wa­tor­ka, ob­ser­want­ka


SJP.pl


widzowski

→ widz


SJP.pl

Patrz:

widz

widzówek

Wi­dzó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kru­szy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


widzący

1. móc badać świat za po­mo­cą wzro­ku
2. spo­ty­kać kogoś
3. przy­wo­ły­wać w pa­mię­ci
4. mieć okre­ślo­ny po­gląd na coś
5. uwa­żać za kogoś
6. za­u­wa­żać
7. wi­dzieć się:
a) wi­dzieć swe od­bi­cie
b) wi­dzieć się naw­za­jem
c) spot­kać się
d) reg. po­do­bać się


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wró­że­nie
  • wi­dzą­cy (tytuł ko­ściel­ny)
  • Wi­dzą­cy z Lu­bli­na

Wikipedia


widła

śro­do­wi­sko­wo: część wózka wi­dło­we­go w kształ­cie li­te­ry L


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Widła (ur. 1940) – pol­ski bi­bli­sta, pro­fe­sor nauk te­o­lo­gicz­nych, tłu­macz, pu­bli­cy­sta
  • Ha­li­na Widła – pol­ska fi­lo­log, dr hab. nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Ta­de­usz Widła (1950–2020) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor nauk praw­nych, kry­mi­na­li­styk
  • Widła – serb­ski ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


widłaczek

wi­dła­czek tor­fo­wy - ro­śli­na z rzędu wi­dła­ków


SJP.pl

Wi­dła­czek ("Ly­co­po­diel­la") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych. Obej­mu­je od ok. 40 ga­tun­ków w sze­ro­kim uję­ciu do około 10, 13 lub 15 w wą­skim uję­ciu. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie oko­ło­bie­gu­no­wej i kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej się­ga­jąc także stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, w Au­stra­lii i Oce­a­nii.

Wikipedia


widłak

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych;
2. po­tocz­nie: wózek wi­dło­wy; wid­lak;
3. sa­miec je­le­nia lub sarny ma­ją­cy po dwie od­no­gi w każ­dej tyce po­ro­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­po­dium|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych o dłu­gich, wznie­sio­nych lub pło­żą­cych się pę­dach po­kry­tych szpil­ko­wa­ty­mi lub łu­sko­wa­ty­mi liść­mi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. jeleń-byk lub ko­zioł ma­ją­cy po dwie od­no­gi na każ­dym z ko­na­rów po­ro­ża

Wiktionary

Zo­bacz też: Wi­dłak w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Wi­dłak ("Ly­co­po­dium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych. W sze­ro­kim uję­ciu obej­mu­je ok. 40 ga­tun­ków, a w wą­skim około 15 ga­tun­ków lub nawet tylko 9, z któ­rych w Pol­sce wy­stę­pu­je jeden – wi­dłak goź­dzi­sty "L.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju obok ja­dal­ne­go usta­wia­no długi stół przy­kry­ty dłu­gim bia­łym obru­sem, zwi­sa­ją­cym do po­dło­gi, ubra­nym wi­dła­ka­mi i bar­win­kiem.

 (2.1) Kozły od­strza­ło­we to wszyst­kie gu­zi­ka­rze, szpi­cza­ki, słabe wi­dła­ki o cien­kich ty­kach oraz wy­bit­nie cien­kie szó­sta­ki o słabo zaz­na­czo­nych od­no­gach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widłakowate nmos., widelec mrz.

 przym. widłakowy

Wiktionary


widłaki

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych;
2. po­tocz­nie: wózek wi­dło­wy; wid­lak;
3. sa­miec je­le­nia lub sarny ma­ją­cy po dwie od­no­gi w każ­dej tyce po­ro­ża


SJP.pl

Wi­dła­ki, ly­ko­po­dio­fi­ty, wi­dła­ko­we ("Ly­co­po­diop­hy­ta" lub "Ly­co­po­diop­si­da") – w za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go gro­ma­da lub klasa ro­ślin na­czy­nio­wych li­czą­ca współ­cze­śnie około 1100–1200 ga­tun­ków. Współ­cze­śnie są to nie­po­zor­ne ro­śli­ny ziel­ne, ale w przesz­ło­ści była to zróż­ni­co­wa­na grupa z przed­sta­wi­cie­la­mi drze­wia­sty­mi osią­ga­ją­cy­mi 30 m wy­so­ko­ści i 2 m śred­ni­cy pnia.

Wikipedia


widłakowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wi­dła­kow­ców, obej­mu­ją­ca pra­wie 400 ga­tun­ków


SJP.pl

Wi­dła­ko­wa­te ("Ly­co­po­dia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu wi­dła­kow­ców. W przesz­ło­ści wy­róż­nia­ny był tu tra­dy­cyj­nie tylko ro­dzaj wi­dłak "Ly­co­po­dium", póź­niej wy­o­dręb­nio­no "Phyl­lo­glos­sum". W XX wieku za­li­cza­ne tu ro­śli­ny były kla­sy­fi­ko­wa­ne w róż­nych uję­ciach w róż­nej licz­bie ro­dza­jów.

Wikipedia


widłakowaty

o ce­chach wi­dła­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


widłakowe

gro­ma­da ro­ślin na­czy­nio­wych li­czą­ca około 1100-1200 ga­tun­ków; wi­dła­ki


SJP.pl

Patrz:

widłak

widłakowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy wi­dła­ków


SJP.pl


widłakowy

→ wi­dłak


SJP.pl

Patrz:

widłak

widłogon

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl


widłogonek

1. część nazwy niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych;
2. wi­dło­gon­ka kru­cha - mały sze­ścio­nóg ży­ją­cy w wierzch­niej war­stwie gleby


SJP.pl


widłogonka

1. część nazwy niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych;
2. wi­dło­gon­ka kru­cha - mały sze­ścio­nóg ży­ją­cy w wierzch­niej war­stwie gleby


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wi­dło­gon­ka – ro­dza­jo­wy człon zwy­cza­jo­wych nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych wi­dło­gon­ków, np.
    • wi­dło­gon­ka kru­cha (Cam­po­dea fra­gi­lis)
  • wi­dło­gon­ka – ro­dza­jo­wy człon zwy­cza­jo­wych nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych, np.
    • wi­dło­gon­ka bu­ków­ka (Sta­u­ro­pus fagi)
    • wi­dło­gon­ka dwo­jacz­ka (Fur­cu­la bi­fi­da)
    • wi­dło­gon­ka dwu­roż­ka (Fur­cu­la bi­cu­spis)
    • wi­dło­gon­ka gro­no­staj­ka (Ce­ru­ra er­mi­nea)
    • wi­dło­gon­ka si­wi­ca (Ce­ru­ra vi­nu­la)
    • wi­dło­gon­ka wid­li­ca (Fur­cu­la fur­cu­la)

Wikipedia


widłogonki

1. część nazwy niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych;
2. wi­dło­gon­ka kru­cha - mały sze­ścio­nóg ży­ją­cy w wierzch­niej war­stwie gleby


SJP.pl

Wi­dło­gon­ki, my­sio­go­ny (Di­plu­ra) – rząd sta­wo­no­gów z pod­ty­pu He­xa­po­da, za­li­cza­ny nieg­dyś do owa­dów bezs­krzy­dłych (Ap­te­ry­go­ta).

Zna­nych jest około 800 ga­tun­ków wi­dło­gon­ków, z czego w Eu­ro­pie wy­stę­pu­je około 280. W Pol­sce roz­poz­na­no do­tych­czas 10 ga­tun­ków z ro­dzi­ny Cam­po­de­i­dae.

Wikipedia


widłonogi

pod­gro­ma­dy mor­skich i słod­ko­wod­nych sko­ru­pia­ków


SJP.pl

Wi­dło­no­gi (Co­pe­po­da) – drob­ne, z re­gu­ły plank­to­no­we, mor­skie i słod­ko­wod­ne sko­ru­pia­ki. Za­sied­la­ją wszyst­kie oce­a­ny i kon­ty­nen­ty łącz­nie z An­tark­ty­dą.

Wikipedia


widłonóg

przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy mor­skich i słod­ko­wod­nych sko­ru­pia­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. sko­ru­piak mor­ski lub słod­ko­wod­ny wolno pły­wa­ją­cy lub pa­so­żyt­ni­czy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ro­sły wie­lo­ryb może po­chło­nąć 3-4 tony po­kar­mu dzien­nie, zwła­szcza wi­dło­no­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲidˈwɔ̃nuk, AS: vʹidu̯õnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widłonogi

Wiktionary


widłorogi

1. ma­ją­cy wid­la­ste rogi;
2. o ce­chach wi­dło­ro­gich (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


widłorogie

ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, wy­stę­pu­ją­ca wy­łącz­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; wi­dło­ro­go­wa­te


SJP.pl


widłorogowate

ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, wy­stę­pu­ją­ca wy­łącz­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; wi­dło­ro­gie


SJP.pl

Wi­dło­ro­go­wa­te (An­ti­lo­ca­pri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la) wy­stę­pu­ją­ca wy­łącz­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


widłorogowaty

o ce­chach wi­dło­ro­go­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


widłoróg

an­ty­lo­pa ame­ry­kań­ska, pa­rzy­sto­ko­pyt­na, za­miesz­ku­ją­ca pre­rie za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­ti­lo­ca­pra|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków ko­pyt­nych z ro­dzi­ny wi­dło­ro­go­wa­tych, któ­rych rogi mają roz­wid­le­nia

Wiktionary

Wi­dło­róg ("An­ti­lo­ca­pra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny An­ti­lo­ca­pri­nae w obrę­bie ro­dzi­ny wi­dło­ro­go­wa­tych (An­ti­lo­ca­pri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć wi­dło­róg wy­glą­da jak an­ty­lo­pa, to naj­bli­żej spo­krew­nio­ny jest z ży­ra­fa­mi.

Wiktionary


widłosz

mor­ski sko­ru­piak za­li­cza­ny do je­żo­kra­bów


SJP.pl


widłowato

→ wi­dło­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

widłowaty

widłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy widły; wid­la­sty, ro­so­cha­ty, roz­ga­łę­zio­ny


SJP.pl


widłować

łą­czyć sztu­ki drze­wa w kształt wideł


SJP.pl


widłowy

przy­miot­nik od: widły


SJP.pl


widłoząb

ro­dzaj mchu z klasy prąt­ni­ków


SJP.pl


widłozębowate

ro­dzi­na mchów z klasy prąt­ni­ków


SJP.pl

Wi­dło­zę­bo­wa­te ("Di­cra­na­ce­ae" Schimp.) – ro­dzi­na mchów (prąt­ni­ków) z rzędu wi­dło­zę­bow­ców. Obej­mu­je 21 ro­dza­jów spo­ty­ka­nych na całym świe­cie. Do pol­skiej flory na­le­żą trzy ro­dza­je z 22 ga­tun­ka­mi, w tym dwa po­spo­li­te ga­tun­ki leśne – wi­dło­ząb mio­tło­wy "Di­cra­num sco­pa­rium" i wi­dło­ząb kę­dzie­rza­wy "D. po­ly­se­tum".

Wikipedia


widłozębowce

rząd mchów z klasy prąt­ni­ków


SJP.pl

Wi­dło­zę­bow­ce ("Di­cra­na­les") – rząd mchów (prąt­ni­ków) z pod­kla­sy "Di­cra­ni­dae". Obej­mu­je 13 lub 15 ro­dzin. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach. W Pol­sce wy­stę­pu­ją przed­sta­wi­cie­le 6 ro­dzin z tego rzędu.

Wikipedia


widły

ręcz­ne na­rzę­dzie do prze­rzu­ca­nia siana, słomy, obor­ni­ka, kom­po­stu itp., także do prze­ko­py­wa­nia ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) na­rzę­dzie skła­da­ją­ce się z trzech lub czte­rech dłu­gich zębów osa­dzo­nych na drzew­cu;

 (1.2) roz­ga­łę­zie­nie dwóch rzek, ulic, ga­łę­zi

 (1.3) żegl. zob. szpo­na.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • widły – na­rzę­dzie
  • Widły – grań w Ta­trach Wy­so­kich
  • widły bo­jo­we – ro­dzaj hi­sto­rycz­nej broni drzew­co­wej
  • Widły – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim
  • Widły – część wsi Cho­ro­szczyn­ka, w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Tucz­na
  • Widły – część wsi Mał­ków, w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Widły – część wsi Za­wo­ja, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Widły – część wsi Hum­ni­ska, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Brzo­zów
  • Wan­da­lin-Widły – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widły z czte­re­ma zę­ba­mi są uni­wer­sal­ne i na­da­ją się do prac z obor­ni­kiem.

 (1.2) Stary Sącz po­ło­żo­ny jest w wi­dłach Du­naj­ca i Po­pra­du.

 (1.2) W wi­dłach ko­na­rów znaj­do­wa­ło się pta­sie gnia­zdo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidwɨ, AS: vʹidu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widelec m., rozwidlenie, widełki

 przym. widłowy, rozwidlony

Wiktionary


widżej

vi­dżej, VJ;
1. twór­ca wi­zu­al­nej opra­wy kon­cer­tu lub im­pre­zy mu­zycz­nej;
2. pre­zen­ter na­gra­nia wideo w dy­sko­te­ce lub te­le­wiz­ji


SJP.pl


widżet

ele­ment gra­ficz­ny in­ter­fej­su umoż­li­wia­ją­cy ko­mu­ni­ka­cję użyt­kow­ni­ka z pro­gra­mem kom­pu­te­ro­wym; wid­get


SJP.pl

Wi­dżet – pod­sta­wo­wy ele­ment gra­ficz­ne­go in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka (na przy­kład okno, pole edy­cji, suwak, przy­cisk). Ter­min ten jest szcze­gól­nie po­pu­lar­ny wśród użyt­kow­ni­ków sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych z ro­dzi­ny UNIX, na­to­miast użyt­kow­ni­cy sy­ste­mów MS Win­dows uży­wa­ją w tym kon­tek­ście ter­mi­nu kon­trol­ka lub ele­ment kon­trol­ny. W pro­duk­tach firmy Mi­cro­soft (Vi­su­al Stu­dio.NET, Of­fi­ce itp.) uży­wa­na jest nazwa for­mant. W pew­nych kon­tek­stach sy­no­ni­mem wi­dże­tu jest "okno".

Wikipedia


wie

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: wie­dzieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ, AS: vʹi ̯e

Wiktionary


wiec

1. ma­so­we zgro­ma­dze­nie ludzi celem prze­dy­sku­to­wa­nia ja­kichś wy­da­rzeń lub wy­ra­że­nia swo­ich po­glą­dów na ich temat;
2. hist.
a) sta­ro­sło­wiań­skie zgro­ma­dze­nie ple­mien­ne;
b) śred­nio­wiecz­ny zjazd moż­no­wład­ców;
3. krót­kie prze­mó­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. pu­blicz­ne zgro­ma­dze­nie po­li­tycz­ne;

 (1.2) hist. ogól­ne ze­bra­nie człon­ków ple­mię­e­mie­nia, miesz­kań­ców grodu lub osady

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. rzecz, spra­wa

 (2.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rzecz, przed­miot

Wiktionary

Wiec – ma­so­we zgro­ma­dze­nie lud­no­ści w celu prze­dy­sku­to­wa­nia ak­tu­al­nych wy­da­rzeń po­li­tycz­nych.

W spo­łe­czeń­stwach pier­wot­nych, zgro­ma­dze­nie lud­no­ści, w celu usta­le­nia ja­kichś kwe­stii ma­ją­cych wpływ na dobro ogółu. Na wiecu (np. u ple­mion sło­wiań­skich) ważną funk­cję zaj­mo­wa­ła tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wiec przysz­li też przed­sta­wi­cie­le in­te­li­gen­cji.

 (1.2) Na co dzień opo­lem za­rzą­dzał wiec ple­mien­ny, który w razie za­gro­że­nia wy­bie­rał do­wód­cę.

 (1.3) Znacz­nie mniej­sza od Re­pu­bli­ki No­wo­grodz­kiej, po­sia­da­ła po­dob­ny ustrój za­rów­no spo­łecz­ny, jak i po­li­tycz­ny, z wie­cem, który wy­bie­rał księ­cia i wyż­szych urzęd­ni­ków, jako głów­nym or­ga­nem i radą.

 (1.3) Dwa lata póź­niej pskow­ski wiec po­da­ro­wał klasz­to­ro­wi oko­licz­ne grun­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. wiece n.

 czas. wiecować ndk.

 przym. wiecowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracja, manifestacja, mityng

 (1.2) zgromadzenie

 (1.3) zgromadzenie

Wiktionary


wiecanowo

Wie­ca­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wikipedia


wiece

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. wiec, zgro­ma­dze­nie ple­mien­ny­e­mien­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiec m.

 czas. wiecować ndk.

 przym. wiecowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiec

Wiktionary


wiech

w ję­zy­koz­naw­stwie: język ja­kiejś grupy spo­łecz­nej (śro­do­wi­sko­wej, za­wo­do­wej, ale nie te­ry­to­rial­nej), róż­nią­cy się od ję­zy­ka ogól­ne­go (na­ro­do­we­go) za­so­bem słów, wy­ra­żeń i wy­mo­wą; żar­gon, slang, gwara, argot, język spe­cja­li­stycz­ny (śro­do­wi­sko­wy, za­wo­do­wy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wie­cheć

 (1.2) jęz. po­tocz­ny styl ję­zy­ko­wy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wie­cha

Wiktionary

Wiech – gwara war­szaw­ska, a zwła­szcza li­te­rac­kie na­śla­dow­nict­wo tej gwary wzo­ro­wa­ne na tym, które sto­so­wał w swej twór­czo­ści Ste­fan Wie­chec­ki ps. „Wiech”. Ter­min okre­śla także zja­wi­ska z gwary war­szaw­skiej po­ja­wia­ją­ce się w wy­po­wie­dziach w ję­zy­ku ogól­no­pol­skim. W li­te­ra­tu­rze rolą wie­chu jest na­da­nie, zwła­szcza dia­lo­gom, ele­men­tów ro­dza­jo­wo­ści i ko­miz­mu. Słowo „wiech" w tym sen­sie zy­ska­ło pewną po­pu­lar­ność w la­tach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W li­te­ra­tu­rze rolą wie­chu jest na­da­nie, zwła­szcza dia­lo­gom, ele­men­tów ro­dza­jo­wo­ści i ko­miz­mu.

Wiktionary


wiecha

1. po­tocz­nie: wiąz­ka, pęk cze­goś;
2. w bu­dow­nict­wie: pęk zie­le­ni lub wie­niec za­ty­ka­ny na dachu bu­du­ją­ce­go się domu na znak, że bu­do­wa jest na ukoń­cze­niu;
3. w bo­ta­ni­ce: kwia­to­stan gro­nia­sty zło­żo­ny, two­rzą­cy w ca­ło­ści kształt ja­jo­wa­ty lub po­dłuż­ny;
4. w ło­wiect­wie: ogon wilka; po­la­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pęk cze­goś, np. słomy, kwia­tów, ga­łę­zi

 (1.2) bud. pęk ga­łę­zi, wie­niec lub drzew­ko tra­dy­cyj­nie za­wie­sza­ne na szczy­cie rusz­to­wa­nia bu­dow­la­ne­go lub więź­bie na czas trwa­nia prac;

 (1.3) bot. typ kwia­to­sta­nu, w któ­rym na osi pędu wyksz­tał­ca­ją się od­ga­łę­zie­nia dru­gie­go i trze­cie­go rzędu, a na nich kwia­ty;

 (1.4) łow. ogon wilka

Wiktionary

Wie­cha (łac. "pa­ni­cu­la", ang. "pa­nic­le") – typ kwia­to­sta­nu gro­nia­ste­go zło­żo­ne­go, w któ­rym na głów­nej osi pędu wyksz­tał­ca­ją się bocz­ne od­ga­łę­zie­nia dru­gie­go i trze­cie­go rzędu, a na nich wy­ra­sta­ją kwia­ty. Ist­nie­je je­szcze tzw. wie­cha zło­żo­na, w któ­rej roz­ga­łę­zie­nia nie są za­koń­czo­ne po­je­dyn­czy­mi kwia­ta­mi, lecz kwia­to­sta­na­mi – np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiechlinowate nmos., wiechlina ż.

Wiktionary


wiechciowaty

rzad­ko: na­stro­szo­ny, strzę­pia­sty


SJP.pl


wiechecki

naz­wi­sko, m.in.: Ste­fan Wie­chec­ki pseud. "Wiech" (1896-1797), pu­bli­cy­sta, pro­za­ik, dzien­ni­karz


SJP.pl


wiechert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Emil Wie­chert (1861–1928) – nie­miec­ki ge­o­fi­zyk
  • Ernst Wie­chert (1887–1950) – pi­sarz nie­miec­ki, który zna­czą­cą część swo­jej twór­czo­ści poś­wię­cił Ma­zu­rom
  • Horst Wie­chert (ur. 1938) – nie­miec­ki fizyk, star­szy wy­kła­dow­ca Uni­wer­sy­te­tu Gu­ten­ber­ga w Mo­gun­cji
  • Hed­wig Kep­pel­hoff-Wie­chert (ur. 1939) – nie­miec­ka po­li­tyk, dzia­łacz­ka spo­łecz­na, po­słan­ka do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go III, IV i V ka­den­cji (1989–2004)
  • Pałac Wie­cher­tów – za­byt­ko­wy pałac w Sta­ro­gar­dzie Gdań­skim, pow­sta­ły w 1893 roku. Mie­ści się przy ul. Ka­na­ło­wej 21.

Wikipedia


wiechetek

zdrob­nie­nie od: wie­cheć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wie­cheć

 (1.2) mały wie­cheć

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wie­chet­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po os­ma­le­niu skóry skro­bie się ją nożem i na­ko­niec wy­cie­ra szmat­ka­mi lub wie­chet­ka­mi słomy, ma­cza­ne­mi we wrzą­cej wo­dzie i wy­żę­te­mi do sucha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiecheć mrz.

Wiktionary


wiecheć

po­tocz­nie:
1. garść, pęk słomy, siana, ba­dy­li itp.; wie­cha;
2. prze­no­śnie: coś ster­czą­ce­go, po­plą­ta­ne­go, np. wie­cheć wąsów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pęk słomy itp.

 (1.2) pot. coś przy­po­mi­na­ją­ce­go sło­mia­ny pęk

 (1.3) łow. pęk sier­ści na na­rzą­dach płcio­wych sam­ców zwie­rzy­ny pło­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gęsi po os­ma­le­niu na­le­ży wy­trzeć sło­mia­nym wiech­ciem, umo­czo­nym w wo­dzie zmie­sza­nej z otrę­ba­mi (do wiel­ka­noc­nych gęsi uży­wa­my wody bez otrę­bów).

 (1.2) Wtedy już gnany stra­chem pa­nicz­nym, wy­padł z pod osło­ny ga­łę­zi, osy­pa­ły go ka­ska­dą białą, ude­rzy­ły go w twarz kłu­ją­ce­mi igła­mi i wiech­cia­mi śnie­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiechetek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiecha

Wiktionary


wiechlice

Wiech­li­ce (niem. "Wi­chels­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Szpro­ta­wa, nad rzeką Szpro­ta­wa.

Wzmian­ko­wa­na po raz pier­wszy w 1260 pod nazwą "villa Vech­lic". W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


wiechlina

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Poa|ref=tak., trawa o kwia­to­sta­nie w kształ­cie wie­chy

Wiktionary

Wiech­li­na, wy­kli­na ("Poa" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Wy­róż­nia się w jego obrę­bie ponad 500 ga­tun­ków – we­dług "Plants of the World On­li­ne" do tego ro­dza­ju na­le­żą 573 ga­tun­ki. Ro­dzaj jest kos­mo­po­li­tycz­ny – roz­prze­strze­nio­ny w stre­fach oko­ło­bie­gu­no­wych i umiar­ko­wa­nych obu pół­kul, a w stre­fie rów­ni­ko­wej obec­ny w więk­szo­ści ob­sza­rów gór­skich. W Ame­ry­ce Pół­noc­nej ro­śnie 175 ga­tun­ków, w Eu­ro­pie 45 (z czego w Pol­sce 22), w Au­stra­lii 46, w Nowej Ze­lan­dii 34.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiechlinowce lm., wiechlinowate lm. nmos., wiecha ż.

 przym. wiechlinowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyklina

Wiktionary


wiechlinowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wiech­li­now­ców, obej­mu­ją­ca około 11 ty­się­cy ga­tun­ków; trawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. ro­dzi­na traw na­le­żą­ca do rzędu wiech­li­now­ców;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) lm. M., B., W. od wiech­li­no­wa­ty

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „trawy”. Zo­bacz też: wieś Trawy.

Wiech­li­no­wa­te, trawy ("Po­a­ce­ae" (R. Br.) Barnh., "Gra­mi­ne­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu wiech­li­now­ców. Liczy ok. 11 tys. ga­tun­ków. Ro­śli­ny te sta­no­wią głów­ny kom­po­nent ro­ślin­no­ści for­ma­cji tra­wia­stych, łąk i pa­stwisk. Na­le­żą do niej rów­nież ważne ro­śli­ny upraw­ne, w tym zboża. W Pol­sce wy­stę­pu­je ponad 150 ga­tun­ków traw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ska­mie­nia­ło­ściach roz­poz­na­no m.in. dak­ty­le, ro­śli­ny strącz­ko­we i na­sio­na traw z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych (Po­a­ce­ae).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiechlinowce lm., wiechlina ż., wiecha ż.

 przym. wiechlinowaty

Wiktionary


wiechlinowaty

o ce­chach wiech­li­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


wiechlinowce

rząd ro­ślin jed­no­li­ścien­nych; tra­wow­ce, ple­wow­ce


SJP.pl

Wiech­li­now­ce, tra­wow­ce, ple­wow­ce ("Po­a­les") – rząd ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Na­le­ży tu 16 lub 17 ro­dzin (pał­ko­wa­te "Typ­ha­ce­ae" w niek­tó­rych uję­ciach by­wa­ją ro­zbi­ja­ne do­dat­ko­wo na je­żo­głów­ko­wa­te "Spar­ga­nia­ce­ae") li­czą­ce w sumie około ty­sią­ca ro­dza­jów i 18,3 ty­sią­ce ga­tun­ków.

Wikipedia


wiechnowice

Wiech­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Rze­czy­ca.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


wiechowaty

1. po­dob­ny do wie­chy;
2. floks wie­cho­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych; pło­myk wie­cho­wa­ty;
3. szar­łat wie­cho­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych; szar­łat wy­nio­sły, ama­ran­tus, ama­rant;
4. ły­szczec wie­cho­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych; gip­sów­ka wie­cho­wa­ta;
5. roz­trze­plin wie­cho­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych;
6. tojad wie­cho­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;
7. bro­dziusz­ka wie­cho­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych;
8. kłoć wie­cho­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


SJP.pl


wiechowice

Wie­cho­wi­ce ( Ve­ho­vi­ce, We­ho­witz, od 1936 r. "Wehen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Bra­ni­ce, przy gra­ni­cy z Cze­cha­mi.

Wikipedia


wiechowo

Wie­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Ma­ria­no­wo, po­ło­żo­na 3 km na po­łud­nio­wy wschód od Ma­ria­no­wa (sie­dzi­by gminy) i 17 km na pół­noc­ny wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


wiechowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiechowy

1. przy­miot­nik od: wie­cha;
2. od­no­szą­cy się do wie­chu (gwary miej­skiej)


SJP.pl


wiechutki

Wie­chut­ki – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim w po­wie­cie sie­radz­kim gmi­nie Sie­radz.

Do 2023 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Wie­chu­ci­ce.

W la­tach 1975–1998 Wie­chut­ki na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


wiecinin

Wie­ci­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ba­biak.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

We wsi znaj­du­je się ko­ściół fi­lial­ny pw. Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa, bę­dą­cy filią pa­ra­fii pw. św. Woj­cie­cha w Brdo­wie.

Wikipedia


wiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Wiec­ki

Wiec­ki (Widz­ki, Wietc­ki, Wie­tec­ki, Wiet­ski, Wietz­ki, Grze­biń­ski, Grze­bie­ski, Księ­życ od­mien­ny, Le­li­wa od­mien­ny) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Le­li­wa lub Księ­życ.

Wikipedia


wieckowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wiecować

1. uczest­ni­czyć w wiecu;
2. prze­no­śnie: dy­sku­to­wać nad czymś zbio­ro­wo, spie­ra­jąc się


SJP.pl


wiecownik

uczest­nik wiecu


SJP.pl


wiecowy

przy­miot­nik od: wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wie­cem, do­ty­czą­cy wiecu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiec m., wiece n.

Wiktionary


wiecujący

1. uczest­ni­czyć w wiecu;
2. prze­no­śnie: dy­sku­to­wać nad czymś zbio­ro­wo, spie­ra­jąc się


SJP.pl


wieczera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. ko­la­cja

Wiktionary


wieczernia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. w ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych na­bo­żeń­stwo spra­wo­wa­ne wie­czo­rem, o za­chodz­wie słoń­ca we­dług sta­ro­te­sta­men­to­wej ra­chu­by czasu (doba roz­po­czy­na się o za­cho­dzie słoń­ca)

Wiktionary


wieczernica

ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. astr. Gwia­zda Wie­czor­na, Wenus

Wiktionary


wieczernik

1. w chrze­ści­jań­stwie: miej­sce, w któ­rym apo­sto­ło­wie spo­ży­li z Chry­stu­sem Ostat­nią Wie­cze­rzę; Wie­czer­nik;
2. daw­niej:
a) po­mie­szcze­nie, w któ­rym spo­ży­wa się wie­cze­rzę;
b) ko­la­cja, wie­cze­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. izba, po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do spo­ży­wa­nia wie­cze­rzy

 (1.2) daw. ko­la­cja, wie­cze­rza

Wiktionary

Wie­czer­nik (łac. Co­e­na­cu­lum), zwany także Salą na górze – we­dług tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej sala, w któ­rej Jezus umył ucz­niom nogi, od­by­wa­ła się Ostat­nia wie­cze­rza, Jezus uka­zał się apo­sto­łom i gdzie na­stą­pi­ło ze­sła­nie Ducha Świę­te­go w dniu Pięć­dzie­siąt­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­cze­rzę zwy­kło się jadać w wie­czer­ni­ku na par­te­rze.

 (1.2) Pod ko­niec życia ksią­żę nie śmiał nawet tknąć wie­czer­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieczerzać ndk.

 rzecz. wieczorynka ż., Wieczernik mrz., wieczór mrz., wieczorek mrz., wieczorówka ż.

 przym. wieczorny, wieczorowy, wieczernikowy

 przysł. wieczorem

Wiktionary


wieczernikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wie­czer­ni­kem, do­ty­czą­cy wie­czer­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczernik mrz., wieczorynka ż.

Wiktionary


wieczerza

wie­czor­ny po­si­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. (dziś książk., cza­sem też podn.) ko­la­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɛˈt͡ʃɛʒa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieczerzać

 rzecz. wieczornica ż., wieczorynka ż., Wieczernik mrz., wieczorówka ż., wieczerzadlnia ż., wieczór mrz.

 przym. wieczorowy, wieczorny

 przysł. wieczór

Wiktionary


wieczerzadlnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. miej­sce, w któ­rym spo­ży­wa się wie­cze­rzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɛˈʒadlʲɲa, AS: vʹi ̯ečežadlʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczerza

 czas. wieczerzać

Wiktionary


wieczerzak

naz­wi­sko


SJP.pl


wieczerzać

wie­cze­rzo­wać;
1. brać udział w wie­cze­rzy wi­gi­lij­nej;
2. daw­niej: jeść wie­cze­rzę (ko­la­cję)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. (dziś książk., cza­sem też podn.) spo­ży­wać wie­cze­rzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwi­li dwaj gó­ra­le sied­li przy stole i za­czę­li w spo­ko­ju wie­cze­rzać.

 (1.1) Oto stoję u drzwi i ko­ła­czę: // jeśli kto po­sły­szy mój głos i drzwi ot­wo­rzy, // wejdę do niego i będę z nim wie­cze­rzał, // a on ze Mną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczorynka ż., wieczerza ż., wieczerzadlnia ż., wieczór mrz., Wieczernik mrz., wieczernik mrz.

 przysł. wieczór

Wiktionary


wieczerzować

wie­cze­rzać;
1. brać udział w wie­cze­rzy wi­gi­lij­nej;
2. daw­niej: jeść wie­cze­rzę (ko­la­cję)


SJP.pl


wieczerzowy

1. zwią­za­ny z ko­la­cją;
2. zwią­za­ny z wie­cze­rzą wi­gi­lij­ną


SJP.pl


wieczfniański

przy­miot­nik od: Wieczf­nia Ko­ściel­na


SJP.pl


wieczko

1. zdrob­nie­nie od: wieko; po­kryw­ka;
2. część za­rod­ni mchów;
3. płyt­ka za­my­ka­ją­ca wej­ście do musz­li śli­ma­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wieko

 (1.2) po­kry­wa ma­łe­go przed­mio­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pokrywka

Wiktionary


wieczniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. szach. wiecz­ny szach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrom­nym nie­do­cza­sie zo­ba­czył wiecz­nia­ka, ale wiecz­nia­ka nie było.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek m., wieczność ż.

 przym. wieczny

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczny szach

Wiktionary


wiecznie

przy­słó­wek

 (1.1) bez ogra­ni­cze­nia w cza­sie

 (1.2) nie­u­stan­nie, cią­gle, bez przer­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże dobry Bóg miał­by wiecz­nie karać ludzi w pie­kle?

 (1.2) Je­steś wiecz­nie spóź­nio­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃʲɲɛ, AS: vʹi ̯ečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczność ż., wiek mrz., wieczniak m.

 przym. wieczny, wieczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawsze

 (1.2) ciągle, stale, ustawicznie

Wiktionary


wieczniezielony

1. o ro­śli­nie: nie­tra­cą­ca zie­lo­nych liści;
2. buksz­pan wiecz­nie­zie­lo­ny - ga­tu­nek ozdob­ne­go krze­wu z ro­dzi­ny buksz­pa­no­wa­tych; buksz­pan zwy­czaj­ny, buksz­pan wiecz­no­zie­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. za­wsze zie­lo­ny, nie­tra­cą­cy liści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiecznie zielony, wiecznozielony

Wiktionary


wiecznik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych; gom­fre­na


SJP.pl

Wiecz­nik, gom­fre­na ("Gomph­re­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 125, 132 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie tro­pi­kal­nej i umiar­ko­wa­nej cie­płej obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich – od po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej po pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę, poza tym na wy­spach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go i w Au­stra­lii (tam 33 ga­tun­ki są ro­dzi­me).

Wikipedia


wiecznobrzmiący

daw­niej: brzmią­cy stale, nie­przer­wa­nie


SJP.pl


wiecznotrwały

trwa­ją­cy wieki; wiecz­ny, nie­prze­mi­ja­ją­cy, niez­ni­szczal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. taki, który trwa na wiecz­ność, nie ma końca, nigdy nie prze­mi­ja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiecznotrwałość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemijający

Wiktionary


wiecznozielony

1. o ro­śli­nach: nie­pod­le­ga­ją­cy se­zo­no­wym zmia­nom ulist­nie­nia, nigdy nie­tra­cą­cy zie­lo­nych liści; wiecz­nie zie­lo­ny;
2. buksz­pan wiecz­no­zie­lo­ny - ga­tu­nek ozdob­ne­go krze­wu z ro­dzi­ny buksz­pa­no­wa­tych; buksz­pan zwy­czaj­ny, buksz­pan wiecz­nie­zie­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. za­wsze zie­lo­ny, nigdy nie tra­cą­cy liści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczniezielony, wiecznie zielony

Wiktionary


wieczność

1. nie­skoń­czo­ność w cza­sie, wiecz­ne trwa­nie;
2. w niek­tó­rych re­li­giach: życie po­za­gro­bo­we na­stę­pu­ją­ce po śmier­ci;
3. bar­dzo długi czas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nie­skoń­czo­ność; trwa­nie poza cza­sem, poza po­cząt­kiem i koń­cem;

 (1.2) bar­dzo długi czas

 (1.3) rel. życie po­za­gro­bo­we

Wiktionary

W po­pu­lar­nym mnie­ma­niu, wiecz­ność jest rów­noz­nacz­na z nie­skoń­czo­no­ścią, jed­nak przez wielu okre­śla­na jest jako ist­nie­nie poza cza­sem. Wiecz­ność wy­stę­pu­je m.in. w es­cha­to­lo­gii chrze­ści­jań­skiej, w któ­rej w więk­szo­ści wyz­nań wy­stę­pu­je wiara w po­śmiert­ne życie wiecz­ne. Zwo­len­ni­cy ist­nie­nia wiecz­no­ści, mię­dzy in­ny­mi Ary­sto­te­les, twier­dzą, że ma­te­ria, siły i czas muszą ist­nieć wiecz­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­ma­tem książ­ki tego wiel­kie­go pi­sa­rza jest po­ję­cie wiecz­no­ści.

 (1.2) Cze­ka­łem tam na cie­bie całą wiecz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek m., wieczniak m., uwiecznienie n., uwiecznianie n.

 przym. wieczny, wieczysty, przedwieczny, wiekowy

 czas. uwiecznić dk., uwieczniać ndk.

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieskończoność

 (1.2) wieki

 (1.3) życie wieczne

Wiktionary


wieczny

1. za­wsze trwa­ją­cy;
2. nie­o­gra­ni­czo­ny w cza­sie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy wiecz­ność; do­ty­czą­cy wiecz­no­ści

 (1.2) pot. trwa­ją­cy bar­dzo długo

 (1.3) pot. o kimś nie­doj­rza­łym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­ści wie­rzy­li, że po re­wo­lu­cji na­stą­pi wiecz­ny pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek mrz., wieczność ż., wieczniak mzw.

 przym. wiekowy, przedwieczny

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieskończony, nieśmiertelny, nieprzemijający, niezniszczalny, przedwieczny, ponadczasowy, wieczysty, wiekuisty

 (1.2) nieustanny, odwieczny, trwały, wiecznotrwały

 (1.3) infantylny

Wiktionary


wieczorami

1. wie­czor­na im­pre­za ar­ty­stycz­na, czę­sto poś­wię­co­na ja­kie­muś pa­mięt­ne­mu wy­da­rze­niu lub wy­bit­nej po­sta­ci;
2. prze­sta­rza­łe: wie­czor­ne spot­ka­nie to­wa­rzy­skie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) zob. wie­czo­rem.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lm. od: wie­czór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­ra­mi ką­pa­li­śmy się w Wiśle i pa­li­li ogni­sko z miej­sco­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór m., wieczornica ż.

 przysł. wieczorkiem, wieczór, wieczorem, wieczorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczór, wieczorem

Wiktionary


wieczorek

zdrob­nie­nie od: wie­czór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wie­czór

 (1.2) pot. pry­wat­ka

 (1.3) kult. wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne or­ga­ni­zo­wa­ne dla nie­du­żej grupy ludzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nyc­ti­ce­ius|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzaj nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków z ga­tun­ka­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi w Ame­ry­ce;

 (2.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju wie­czor­ków (2.1)

 (2.3) daw. gw-pl|Za­głę­bie Dą­brow­skie. nie­to­perz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­czo­rek – pol­skie naz­wi­sko.
  • Ko­pal­nia Węgla Ka­mien­ne­go „Wie­czo­rek”
  • Jan Paweł Wie­czo­rek – oj­ciec En­de­ra ze zbio­ru opo­wia­dań scien­ce-fic­tion Pier­wsze spot­ka­nia w świe­cie En­de­ra Or­so­na Scot­ta Carda
  • Adam Wie­czo­rek (ur. 1992) – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Adrian Wie­czo­rek (ur. 1977) – pol­ski muzyk, or­ga­ni­za­tor im­prez ma­so­wych
  • An­drzej Wie­czo­rek (ur. 1948) – pol­ski in­ży­nier, dzia­łacz opo­zy­cji w okre­sie PRL
  • An­drzej Wie­czo­rek (1949–2018) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • An­to­ni Wie­czo­rek (1898–1940) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf, pu­bli­cy­sta
  • An­to­ni Wie­czo­rek (1924–1992) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski, tre­ner
  • Beata Wie­czo­rek z domu Ada­mus (ur. 1965) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Ber­nard Wie­czo­rek (1938–2019) – pol­ski rug­by­sta
  • Burg­hild Wie­czo­rek (1943–2016) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Poz­nał ją na wie­czor­ku ta­necz­nym zor­ga­ni­zo­wa­nym przez hu­fiec.

 (1.3) Nasz dom kul­tu­ry za­pra­sza na wie­czor­ki z twór­czo­ścią po­e­tów lu­do­wych.

 (2.1) Ten ga­tu­nek wie­czor­ka żyje na Kubie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczornica ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż., podwieczorek mrz., wieczorki lm nm., wieczernik mrz.

 przym. wieczorny, wieczorowy

 przysł. wieczorkiem, wieczór

Wiktionary


wieczorem

w porze wie­czor­nej; wie­czo­ra­mi, wie­czor­kiem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) gdy za­pa­da zmierzch

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: wie­czór

Wiktionary

Wie­czo­rem (Wło­dek Paw­lik / Józef Cze­cho­wicz) – album kon­cer­to­wy Włod­ka Paw­li­ka z udzia­łem licz­nych wo­ka­li­stów (Do­ro­ta Miś­kie­wicz, Kuba Ba­dach i ar­ty­ści lu­bel­skiej sceny mu­zycz­nej), z jaz­zo­wy­mi kom­po­zy­cja­mi pow­sta­ły­mi do li­ry­ków Jó­ze­fa Cze­cho­wi­cza. To mu­zycz­ny hołd dla lu­bel­skie­go poety-awan­gar­dzi­sty okre­su mię­dzy­woj­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpad­nij do mnie wie­czo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɔrɛ̃m, AS: vʹi ̯ečorẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż., wieczór mrz., wieczernik mrz.

 przym. wieczorowy, wieczorny

 przysł. wieczór, wieczorami, wieczorkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczór

Wiktionary


wieczorki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nyc­ti­ce­ii­ni|Ger­va­is|ref=tak., ple­mię nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wie­czo­rek

Wiktionary

Wie­czor­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Za­wa­dy.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­to­nie­go Pa­dew­skie­go w No­wych Chle­biot­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ple­mię­e­mie­nia wie­czor­ków na­le­żą nie­to­pe­rze z ro­dza­ju ciem­no­lub­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczorek mzw./mrz., wieczór mrz.

Wiktionary


wieczorkiem

w porze wie­czor­nej; wie­czo­ra­mi, wie­czo­rem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) zob. wie­czo­rem.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: wie­czo­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czor­kiem za­czę­ło się chmu­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór m., wieczorek mzw./mrz.

 przysł. wieczorami, wieczorem, wieczór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczór, wieczorem

Wiktionary


wieczorkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Wie­czor­kie­wicz – pol­ski po­li­tyk, eko­no­mi­sta, poseł
  • An­to­ni Wie­czor­kie­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, mu­ze­o­log
  • An­to­ni Wie­czor­kie­wicz – pol­ski ofi­cer, ko­mu­ni­sta
  • Bro­ni­sław Wie­czor­kie­wicz – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca i po­lo­ni­sta
  • Lidia Milka-Wie­czor­kie­wicz – pol­ska hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta
  • Mo­ni­ka Wie­czor­kie­wicz – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Paweł Wie­czor­kie­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, so­wie­to­log, ma­ry­ni­sta
  • To­masz Wie­czor­kie­wicz vel Tommy Wi­se­au – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, aktor i pro­du­cent fil­mo­wy po­cho­dze­nia pol­skie­go
  • Wac­ław Sca­e­vo­la-Wie­czor­kie­wicz – pol­ski ofi­cer
  • Woj­ciech Wie­czor­kie­wicz – pol­ski re­ży­ser te­a­trów lal­ko­wych i fil­mów ani­mo­wa­nych

Wikipedia


wieczorkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Jerzy Wie­czor­kow­ski (1929–2012) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Elż­bie­ta Wie­czor­kow­ska (1909–1980) – ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Jan Wie­czor­kow­ski (* 1972) – pol­ski aktor

Wikipedia


wieczorkowy

→ wie­czo­rek


SJP.pl

Patrz:

wieczorek

wieczornica

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: wie­czor­na im­pre­za, zwła­szcza mło­dzie­żo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. póź­no­po­po­łud­nio­wa lub wie­czor­na im­pre­za po­łą­czo­na z pre­zen­ta­cja­mi ar­ty­stycz­ny­mi, tań­ca­mi, itp. or­ga­ni­zo­wa­na w świet­li­cach, do­mach kul­tu­ry

 (1.2) daw. lud. wspól­ne śpie­wa­nie, opo­wia­da­nie baśni w wiej­skich cha­tach przy je­sien­no-zi­mo­wym przę­dze­niu lnu

 (1.3) daw. lud. ko­bie­ta bio­rą­ca udział w wie­czor­ni­cy (1.2)

 (1.4) mit­słow. sło­wiań­ska po­stać mi­to­lo­gicz­na, cza­row­ni­ca uka­zu­ją­ca się jako młoda dziew­czy­na

 (1.5) daw. wie­czór

 (1.6) daw. po­ja­wia­ją­ca się na wie­czor­nym nie­bie pla­ne­ta Wenus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­na­li się pod­czas wie­czor­ni­cy zor­ga­ni­zo­wa­nej przez stra­ża­ków z Wisły.

 (1.2) Ma­cie­jo­wa nie przysz­ła na wie­czor­ni­cę do or­ga­ni­ści­ny.

 (1.3) Jedna z wie­czor­nic za­wo­dzi­ła rzew­nym gło­sem.

 (1.4) Sło­wiań­ska wie­czor­ni­ca była, jak się zdaje, per­so­ni­fi­ka­cją „Gwia­zdy Wie­czor­nej” czyli Wenus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczorek mrz., wieczerza ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż.

 czas. wieczerzać ndk.

 przym. wieczorny, wieczorowy

 przysł. wieczorem, wieczorami, wieczorkiem, wieczorowo, wieczór

Wiktionary


wieczorniej

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wie­czor­nie


SJP.pl


wieczornik

1. pokój, w któ­rym spo­ży­wa się wie­cze­rzę;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, ros­ną­ca w Eu­ro­pie i Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

Wiktionary

Wie­czor­nik ("He­spe­ris" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 25–50 ga­tun­ków ro­ślin po­cho­dzą­cych z ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go oraz te­re­nów Azji o umiar­ko­wa­nym kli­ma­cie. Ro­śli­ny te rosną w la­sach, na te­re­nach ska­li­stych, także na sied­li­skach ru­de­ral­nych. Wie­czor­nik dam­ski jest po­pu­lar­ną ro­śli­ną ozdob­ną sa­dzo­ną w ogro­dach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej nisko na za­go­nach rosły lub wiły się wa­rzy­wa, żółte sło­necz­ni­ki wzbi­ja­ły się nad de­li­kat­nym lasem bia­łe­go kmin­ku; tu i ów­dzie pod grzę­da­mi wy­ra­sta­ły czer­wo­ne gasz­ty i roz­pie­ra­ły się ro­zło­ży­ste krza­ki wie­czor­ni­ków.

Wiktionary


wieczorny

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się wie­czo­rem, zwią­za­ny z koń­cem dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest sy­cą­ca i lek­ko­straw­na, do­sko­na­ła na po­si­łek wie­czor­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɔrnɨ, AS: vʹi ̯ečorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczór m., wieczernik m., wieczernica ż., wieczerza ż., wieczorówka ż., wieczorynka ż., wieczorek mrz.

 przym. wieczorowy

 przysł. wieczorowo, wieczorem, wieczór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczorowy

Wiktionary


wieczorowo

przy­słó­wek

 (1.1) co wie­czór, wie­czo­rem

 (1.2) na wie­czór, jak na wie­czór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mirek uczy się wie­czo­ro­wo.

 (1.2) Nie­ste­ty nie zdą­ży­łem ubrać się wie­czo­ro­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczór mrz., wieczorówka ż.

 przysł. wieczorami, wieczór

 przym. wieczorowy, wieczorny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczorami, wieczorem

Wiktionary


wieczorowy

przy­miot­nik od: wie­czór


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o stro­ju, fry­zu­rze, ma­ki­ja­żu: od­po­wied­ni na ele­ganc­kie wy­da­rze­nia od­by­wa­ją­ce się zwy­kle wie­czo­rem

 (1.2) o stu­diach, szko­le, nauce: od­by­wa­ją­cy się wie­czo­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj nie wej­dziesz bez stro­ju wie­czo­ro­we­go.

 (1.2) Luśka skoń­czy­ła li­ce­um wie­czo­ro­we dla pra­cu­ją­cych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɔˈrɔvɨ, AS: vʹi ̯ečorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór m., wieczorek mrz., wieczernik m., wieczornica ż., wieczernica ż., wieczerza ż., wieczorówka ż., wieczorynka ż.

 przym. wieczorny

 przysł. wieczorowo, wieczorem, wieczór

Wiktionary


wieczorynka

wie­czor­ny pro­gram dla dzie­ci na­da­wa­ny w radiu lub te­le­wiz­ji; do­bra­noc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­gram te­le­wi­zyj­ny dla dzie­ci emi­to­wa­ny wie­czo­rem;

Wiktionary

Wie­czo­ryn­ka (za­mien­nie: Do­bra­noc­ka) – na­da­wa­ny na an­te­nie ra­dio­wej lub te­le­wi­zyj­nej krót­ki pro­gram dla dzie­ci na do­bra­noc, w radiu naj­czę­ściej w for­mie słu­cho­wi­ska, w te­le­wiz­ji jako se­ria­le ani­mo­wa­ne lub lal­ko­we. Pier­wot­nie nazwa ta uży­wa­na była także na okre­śle­nie bajek do czy­ta­nia na do­bra­noc, np. zbio­ry do­bra­no­cek (wie­czo­ry­nek), naj­pię­kniej­szych do­bra­no­cek czy do­bra­no­cek na każdy dzień roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po wie­czo­ryn­ce pój­dziesz spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɔˈrɨ̃nka, AS: vʹi ̯ečorỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczorek mrz., wieczornica ż., wieczorówka ż., wieczernik mrz., wieczerza ż.

 przym. wieczorynkowy, wieczorny, wieczorowy, wieczernikowy

 przysł. wieczorem, wieczór

 czas. wieczerzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobranocka

Wiktionary


wieczorynkowy

przy­miot­nik od: wie­czo­ryn­ka


SJP.pl


wieczorówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła (naj­czę­ściej śred­nia), w któ­rej za­ję­cia od­by­wa­ją się w sy­ste­mie wie­czo­ro­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­niej kla­sie tech­ni­kum zo­stał ojcem, więc prze­niósł się do wie­czo­rów­ki i po­szedł do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɔˈrufka, AS: vʹi ̯ečorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczorek mrz., wieczorynka ż., wieczór, wieczernik, wieczerza

 przym. wieczorowy, wieczorny

 przysł. wieczorowo, wieczorem, wieczór

Wiktionary


wieczyn

Wie­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Czer­min.

Wieś wzmian­ko­wa­na w 1284 jako "Vet­si­no". Miej­sce uro­dze­nia Ed­mun­da Ta­cza­now­skie­go.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Wie­czyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Czer­min. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


wieczystoksięgowy

przy­miot­nik

 (1.1) praw. zwią­za­ny z księ­gą wie­czy­stą, księ­ga­mi wie­czy­sty­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga wieczysta ż.

Wiktionary


wieczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przest. cecha tego, co jest wiecz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ečystość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczność

Wiktionary


wieczysty

1. prze­sta­rza­le: wiecz­ny, nie­prze­mi­ja­ją­cy, wiecz­notr­wa­ły
2. księ­gi wie­czy­ste - urzę­do­we re­je­stry ujaw­nia­ją­ce ogół praw rze­czo­wych na nie­ru­cho­mo­ściach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) podn. poet. który trwa wiecz­nie, który nie prze­mi­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɨstɨ, AS: vʹi ̯ečysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczystość ż., wieczność ż.

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemijający, nieprzemijalny, wieczny, trwały, stały

Wiktionary


wieczór

część doby po­prze­dza­ją­ca noc; czas mię­dzy za­cho­dem słoń­ca a nocą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część doby mię­dzy za­cho­dem słoń­ca a nocą

 (1.2) pot. im­pre­za

 (1.3) daw. za­ba­wa ta­necz­na

przy­słó­wek

 (2.1) w cza­sie wie­czo­ru (1.1)

Wiktionary

Wie­czór – część doby, która trwa od zmierz­chu do nocy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) List był da­to­wa­ny na go­dzi­nę siód­mą wie­czo­rem 14 kwiet­nia, a za­wie­rał in­for­ma­cję, że oto po upły­wie dwu­na­stu go­dzin od chwi­li pod­pi­sa­nia listu woj­ska au­striac­kie prze­kro­czą gra­ni­cę Księ­stwa War­szaw­skie­go.

 (1.1) Kon­cert roz­pocz­nie się wie­czo­rem i potr­wa całą noc.

 (1.2) W dzi­siej­szym wie­czo­rze wy­stą­pi go­ścin­nie ka­ba­ret „Potem”.

 (1.3) Gdy raz na tań­cu­ją­cy wie­czór miała iść An­tol­ka, / to do ku­zy­na Bolka mó­wi­ła – pła­cząc – tak: / „Ja nie mam co na sie­bie wło­żyć (…)”

 (2.1) Dziś wie­czór idzie­my do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃur, AS: vʹi ̯ečur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczerza ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż.

:: zdrobn. wieczorek m.

 czas. wieczerzać ndk.

 przym. wieczorny, wieczorowy

 przysł. wieczorem, wieczorami, wieczorkiem, wieczorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec dnia, wieczorowa pora; daw. wieczornica

 (2.1) wieczorem

Wiktionary


wiedenka

1. pa­rów­ka z mięsa wie­przo­we­go;
2. ele­ganc­ki sznu­ro­wa­ny pół­but męski;
3. linia ko­le­jo­wa z War­sza­wy przez Czę­sto­cho­wę do miej­sco­wo­ści Macz­ki (przy daw­nej gra­ni­cy za­bo­rów ro­syj­skie­go i au­striac­kie­go), zbu­do­wa­na w XIX wieku pod nazwą Droga Że­laz­na War­szaw­sko-Wie­deń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wied­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈdɛ̃nka, AS: vʹi ̯edẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz.

:: fm. wiedeńczyk mos.

 przym. wiedeński

Wiktionary


wiedeń

sto­li­ca Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Au­strii;

Wiktionary

Wie­deń ( Wien []) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto w Au­strii po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju, nad Du­na­jem oraz mia­sto sta­tu­tar­ne two­rzą­ce jed­no­cze­śnie odręb­ny kraj związ­ko­wy.

Wie­deń jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym, prze­my­sło­wym, hand­lo­wo-usłu­go­wym, aka­de­mic­kim, tu­ry­stycz­nym i kul­tu­ral­nym o zna­cze­niu mię­dzy­na­ro­do­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­deń jest sto­li­cą Au­strii.

 (1.1) Pasja tu­ry­stycz­no-kra­joz­naw­cza, która to­wa­rzy­szy­ła mu przez całe życie, za­wład­nę­ła nim na dobre pod­czas stu­diów praw­ni­czych na Uni­wer­sy­te­cie Lwow­skim oraz nauki w Aka­de­mii Hand­lo­wej we Wied­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛdɛ̃ɲ, AS: vʹi ̯edẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedeńczyk mos., wiedenka ż., wiedeńskość ż.

 przym. wiedeński, podwiedeński

Wiktionary


wiedeńczyk

miesz­ka­niec Wied­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wied­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: vʹi ̯edẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz.

:: fż. wiedenka ż.

 przym. wiedeński

Wiktionary


wiedeński

przy­miot­nik od: Wie­deń (sto­li­ca Au­strii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wied­nia, zwią­za­ny z Wied­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­liz­ka za­gi­nę­ła ponoć na dwor­cu wie­deń­skim, ale poeta do­tarł do kraju, sta­jąc się w krót­kim cza­sie apo­sto­łem i „pa­pie­żem” Awan­gar­dy.

 (1.1) Gry­wał na skrzyp­cach w jed­nej z wie­deń­skich tanc­bud.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci, AS: vʹi ̯edẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedeńskość ż., Wiedeń mrz., wiedeńczyk mos., wiedenka ż.

 przysł. po wiedeńsku

Wiktionary


wiedeńskość

→ wie­deń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­deń­skie, ty­po­we dla Wied­nia lub jej miesz­kań­ców

Wiktionary

Patrz:

wiedeński

Przykłady

 (1.1) Adap­ta­cja miała na celu prze­tłu­ma­czyć wie­deń­skość sztu­ki na war­szaw­skość. Tylko że o tę war­szaw­skość He­ma­row­ską można by się i trze­ba – pos­prze­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz., wiedeńczyk mos., wiedenka ż.

 przym. wiedeński

 przysł. wiedeńsko

Wiktionary


wiedza

1. ogół wia­do­mo­ści zdo­by­tych dzię­ki ba­da­niom, ucze­niu się itp.;
2. zasób in­for­ma­cji z ja­kiejś dzie­dzi­ny;
3. zna­jo­mość cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół po­sia­da­nych wia­do­mo­ści

Wiktionary

Wie­dza – ter­min uży­wa­ny po­wszech­nie, ist­nie­je wiele de­fi­ni­cji tego po­ję­cia. Nowa En­cy­klo­pe­dia Po­wszech­na de­fi­niu­je wie­dzę jako „ogół wia­ry­god­nych in­for­ma­cji o rze­czy­wi­sto­ści wraz z umie­jęt­no­ścią ich wy­ko­rzy­sty­wa­nia”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego wie­dza jest ogrom­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛd͡za, AS: vʹi ̯eʒa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiedzieć

 przym. wiedzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelekt, mądrość, umiejętność

Wiktionary


wiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieść, zawieść

Wiktionary


wiedzieć

mieć wie­dzę na temat cze­goś; być zo­rien­to­wa­nym w czymś, zda­wać sobie spra­wę z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mieć wie­dzę na jakiś temat, mieć świa­do­mość praw­dzi­wo­ści cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To py­ta­nie jest re­to­rycz­ne, ale czy wie­cie, jak trze­ba to zro­bić?

 (1.1) (…) gdyby były same pię­kne chwi­le, nie wie­dział­bym, że żyłem.

 (1.1) Wie­dząc, że i tak nie zdąży, odru­cho­wo zwol­nił kroku.

 (1.1) To jest na samym dnie stat­ku. A sta­tek sie­dzi ze czte­ry albo pięć me­trów w grun­cie, wiedz­cie to sobie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: vʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedza ż., wiadomość ż., wiedźma ż.

 czas. dowiadywać się ndk., dowiedzieć się dk.

 przym. wiedzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdawać sobie sprawę, orientować się, być pewnym, mieć pewność, być świadomym, umieć, potrafić

Wiktionary


wiedzowy

→ wie­dza, np. kon­kurs wie­dzo­wy, quiz wie­dzo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wie­dzą, do­ty­czą­cy in­for­ma­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed za­wod­ni­ka­mi takie za­da­nia jak uło­że­nie hasła i wier­sza o swo­jej miej­sco­wo­ści, roz­poz­na­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­nych miejsc i obiek­tów oraz quiz wie­dzo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedza ż.

 czas. wiedzieć ndk.

Wiktionary


wiedźma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. w daw­nych wie­rze­niach: ko­bie­ta, która ma wie­dzę ta­jem­ną (m.in. o le­cze­niu ludzi, przy­ro­dzie i magii) i nad­przy­ro­dzo­ne lub nie­do­stęp­ne dla in­nych umie­jęt­no­ści;

 (1.2) pot. po­gard. ko­bie­ta stara, brzyd­ka, kłót­li­wa

Wiktionary

Wiedź­ma – wiedź­my to w daw­nych wie­rze­niach isto­ty pół­de­mo­nicz­ne (isto­ty poś­red­nie mię­dzy de­mo­na­mi a ludź­mi), po­zo­sta­ją­ce w ści­słym związ­ku z ludź­mi lub ich du­sza­mi. We­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych i w ba­śniach wiedź­ma to ko­bie­ta ma­ją­ca zwią­zek ze złymi mo­ca­mi, cza­row­ni­ca, zła wróż­ka. W ję­zy­ku po­tocz­nym wiedź­ma to po­gard­li­we okre­śle­nie ko­bie­ty złej i brzyd­kiej (także jako wyz­wi­sko).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okrut­na wiedź­ma uwię­zi­ła Jasia i Mał­go­się.

 (1.2) Już dłu­żej nie wy­trzy­mam z tą wiedź­mą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇d͡ʑma, AS: vʹi ̯ėʒ́ma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos., wiedźmowatość ż.

 czas. wiedzieć ndk.

 przym. wiedźmi, wiedźmowy, wiedźmowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarownica, szamanka; daw. widma

 (1.2) czarownica, baba jaga, jędza

Wiktionary


wiedźmi

→ wiedź­ma; wiedź­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do wiedź­my

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z wiedź­mą, do­ty­czą­cy wiedź­my

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiedź­my, ma­ją­cy cechy wiedź­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźma ż., wiedźmin mos.

 przym. wiedźmowy, wiedźmowaty, wiedźmini

Wiktionary


wiedźmin

po­stać li­te­rac­ka stwo­rzo­na przez An­drze­ja Sap­kow­skie­go w po­wie­ści fan­ta­stycz­nej "Cykl o wiedź­mi­nie" i "Saga o wiedź­mi­nie"; męż­czyz­na od­po­wied­nio wysz­ko­lo­ny, wy­naj­mo­wa­ny do tro­pie­nia i za­bi­ja­nia pot­wo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. fant. czło­wiek pod­da­ny kon­tro­lo­wa­nej mu­ta­cji, by jako na­jem­nik za­bi­jać pot­wo­ry

Wiktionary

Wiedź­min – cykl ksią­żek pol­skie­go pi­sa­rza fan­ta­sy An­drze­ja Sap­kow­skie­go i opar­ta na nim fran­czy­za me­dial­na oraz ro­dzaj na­jem­ne­go łowcy pot­wo­rów, który dał im nazwę.

Ty­tu­ło­wi wiedź­mi­ni zaj­mu­ją się od­płat­nym za­bi­ja­niem pot­wo­rów za­gra­ża­ją­cych bez­pie­czeń­stwu ludzi ży­ją­cych w świe­cie wiedź­mi­na. Głów­nym bo­ha­te­rem cyklu jest wiedź­min Ge­ralt z Rivii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedź­min był zmę­czo­ny, ale mu­siał iść dalej.

 (1.1) Gro­sza daj wiedź­mi­no­wi / sa­kiew­ką po­trzą­śnij.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇d͡ʑmʲĩn, AS: vʹi ̯ėʒ́mʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźma ż., wiedźmiństwo n.

 przym. wiedźmiński, wiedźmini, wiedźminowy, wiedźmowy, wiedźmi

Wiktionary


wiedźmini

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z wiedź­mi­nem, do­ty­czą­cy wiedź­mi­na

 (1.2) rzad. taki jak u wiedź­mi­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) rzad. na­le­żą­cy do wiedź­mi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos.

 przym. wiedźmi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiedźmiński

 (1.2) wiedźmiński

 (2.1) wiedźmiński

Wiktionary


wiedźminka

→ wiedź­min


SJP.pl

Patrz:

wiedźmin

wiedźminowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wiedź­mi­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos.

Wiktionary


wiedźmiński

→ wiedź­min


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wiedź­mi­nem, do­ty­czą­cy wiedź­mi­na

 (1.2) taki jak u wiedź­mi­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wiedź­mi­na

Wiktionary

Patrz:

wiedźmin

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos.

 przym. wiedźmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiedźmini

 (1.2) wiedźmini

 (2.1) wiedźmini

Wiktionary


wiedźmińskość

→ wiedź­miń­ski


SJP.pl

Patrz:

wiedźmiński

wiedźmowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy wiedź­mę, po­dob­ny do wiedź­my;
2. po­tocz­nie: brzyd­ki, zły i kłót­li­wy


SJP.pl


wiedźmowy

→ wiedź­ma; wiedź­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wiedź­mą, do­ty­czą­cy wiedź­my

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wiedź­my, bę­dą­cy jej włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźma ż., wiedźmiość ż., wiedźmowatość ż., wiedźmowość ż., wiedźmin m., wiedźmińskość ż.

 przym. wiedźmi, wiedźmowaty, wiedźmiński

 przysł. wiedźmińsko

Wiktionary


wiej.

skrót

 (1.1) = wiej­ski

Wiktionary


wieja

rzad­ko: wi­chu­ra; za­wie­ru­cha


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alina Wieja – pol­ska pi­sar­ka, dzien­ni­kar­ka i dzia­łacz­ka chrze­ści­jań­ska
  • Hen­ryk Wieja – pol­ski dzia­łacz ewan­ge­li­kal­ny, le­karz

Wikipedia


wiejaczka

wie­ja­dło, wie­wi­dło; daw­niej:
1. ręcz­na szu­fel­ka do wia­nia zboża;
2. przy­rząd do tło­cze­nia po­wie­trza, wach­larz


SJP.pl


wiejadło

wie­jacz­ka, wie­wi­dło;
1. ręcz­na szu­fel­ka do wia­nia zboża;
2. daw­niej: przy­rząd do tło­cze­nia po­wie­trza, wach­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. pry­mi­tyw­ne na­rzę­dzie do od­dzie­la­nia ple­wa­ew od ziar­na w for­mie szu­fli, wideł lub pła­skie­go kosza;

Wiktionary

Wie­ja­dło – na­rzę­dzie do od­dzie­le­nia ziar­na od plew, w for­mie po­dob­nej do wideł lub szu­fli. Było uży­wa­ne od sta­ro­żyt­no­ści, a w wielu re­gio­nach świa­ta uży­wa­ne jest do dziś.

Przy sil­nym wie­trze po­drzu­ca­no wie­ja­dłem ziar­no wy­mie­sza­ne z ple­wa­mi. Ziar­no spa­da­ło na kle­pi­sko, a plewy były po­ry­wa­ne przez wiatr. Za­stę­po­wa­ne przez dużo wy­daj­niej­szą wial­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma On wie­ja­dło w ręku i oczy­ści swój omłot: psze­ni­cę zbie­rze do spich­le­rza, a plewy spali w ogniu nie­u­ga­szo­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈjadwɔ, AS: vʹi ̯ėi ̯adu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianie n., wiatr m., wialnia ż.

 czas. wiać ndk.

Wiktionary


wiejak

naz­wi­sko


SJP.pl


wiejce

Wiej­ce ( "Wa­it­ze") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Skwie­rzy­na, nad brze­giem Warty, oto­czo­na la­sa­mi Pu­szczy No­tec­kiej.

Wikipedia


wiejkowo

Wiej­ko­wo (niem. "Groß Wec­kow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin.

Z miej­sco­wo­ści tej po­cho­dzi cu­kier­nik Paweł Ma­łec­ki, miesz­kał tam do 24 roku życia. W Wiej­ko­wie w la­tach pra­co­wał w miej­sco­wej szko­le w la­tach 1882–1889 nie­miec­ki pe­da­gog i spół­dziel­ca

Wikipedia


wiejsieje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu olic­kim;

Wiktionary

Wiej­sie­je ( Ve­i­sie­jai) – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu olic­kim, w re­jo­nie łoź­dziej­skim, sie­dzi­ba gminy.

Wiej­sie­je po­ło­żo­ne są na Po­je­zie­rzu Su­wal­skim, na pół­wy­spie nad je­zio­rem Hań­cza, na po­łud­nie od je­zio­ra Wier­nie­je. Nazwa mia­sta po­cho­dzi od je­zio­ra Wiej­sie­je po­ło­żo­ne­go 6 km na po­łud­nio­wy za­chód od mia­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Wiej­sie­ji|Ms=Wiej­sie­jach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiejsiejski

Wiktionary


wiejski

po­cho­dzą­cy ze wsi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wsi; ru­sty­kal­ny, kmie­cy, lu­do­wy, chłop­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wsią, do­ty­czą­cy wsi, po­cho­dzą­cy ze wsi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. pejor. nie­mod­ny, że­nu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­cha­li na pół­noc, od­da­la­jąc się od je­zio­ra, po­dą­ża­jąc zrytą ko­le­i­na­mi wiej­ską drogą.

 (1.1) Oto w Pol­sce mamy dwa kraje, de facto dwie Pol­ski – wiej­ską i miej­ską. Te dwie Pol­ski od­dzie­la od sie­bie znacz­ny, wręcz dra­ma­tycz­ny, dy­stans.

 (2.1) Mie­li­śmy bekę, jak Ewa przysz­ła do szko­ły w ja­kichś wiej­skich bia­łych spod­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇jsʲci, AS: vʹi ̯ėi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wieś ż., wieśniak m., wieśniaczka ż., wiejskość ż., wsiok mos.

 przym. wioskowy, wsiowy

 przysł. wiejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wiej.; wioskowy, rustykalny; pogard. wsiowy

 (2.1) niemodny, obciachowy, żenujący

Wiktionary


wiejsko

przy­słó­wek

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­nie dla wsi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiejski, wsiowy

 rzecz. wsiowy mos., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wiejskość ż., wieś ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rustykalnie

Wiktionary


wiejskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla wsi i wie­śnia­ków; ru­sty­kal­ność, chłop­skość, lu­do­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wiej­skie; cecha tych, któ­rzy są wiej­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiejski, wsiowy

 przysł. wiejsko

 rzecz. wsiowy mos., wieś ż., wsiok mos.

Wiktionary


wiek

1. okres obej­mu­ją­cy 100 lat; stu­le­cie,
2. prze­ciąg czasu od uro­dzin do danej chwi­li lub do śmier­ci czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia; czas ist­nie­nia cze­goś, licz­ba lat prze­ży­tych,
3. okres wy­róż­nia­ją­cy się czymś szcze­gól­nym; epoka, lata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czas, jaki ktoś już prze­żył, jaki coś prze­ży­ło

 (1.2) sto lat;

 (1.3) pewna cha­rak­te­ry­stycz­na epoka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wieko

Wiktionary

Stu­le­cie, Wiek (skrót: w.) – jed­nost­ka miary czasu równa 100 latom, li­czo­na od roku koń­czą­ce­go się cy­fra­mi "01" do naj­bliż­sze­go roku koń­czą­ce­go się dwoma ze­ra­mi, np. od 1501 do 1600 to wiek XVI. W od­nie­sie­niu do lat przed naszą erą (p.n.e.) wiek za­czy­na się ro­kiem z dwoma ze­ra­mi, a koń­czy cy­fra­mi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V wiek p.n.e. Nu­me­ry wie­ków w ję­zy­ku pol­skim za­pi­su­je się zwy­cza­jo­wo cy­fra­mi rzym­ski­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jakim je­steś wieku?

 (1.2) W XVI wieku Pol­ska i Litwa prze­ży­ły szcze­gól­ny rozk­wit.

 (1.3) W walce o wła­dzę Ja­po­nia wkro­czy­ła w wiek wojen do­mo­wych zwa­nych okre­sem wojen pry­wat­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛk, AS: vʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczniak mzw., wieczność ż., wiekowość ż., wiekuistość ż.

 przym. wieczny, wiekowy, wiekuisty, długowiekowy

 przysł. wiecznie, wiekowo, wiekuiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stulecie

 (1.3) epoka, czasy

Wiktionary


wiekiera

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ma­czu­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈcɛra, AS: vʹi ̯ėḱera

Wiktionary


wiekizm

dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na wiek; age­izm, age­ism


SJP.pl


wieko

uchyl­na lub zdej­mo­wa­na część ja­kie­goś przed­mio­tu, np. skrzy­ni, słu­żą­ca jako przy­kry­cie; po­kry­wa, przy­kry­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wierzch­nia część skrzy­ni, trum­ny lub wa­liz­ki sta­no­wią­ca jej zam­knię­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛkɔ, AS: vʹi ̯eko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wieczko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrywa, dekiel, klapa

Wiktionary


wiekopomność

cecha cze­goś god­ne­go pa­mię­ta­nia i ma­ją­ce­go nie­prze­mi­ja­ją­cą war­tość


SJP.pl


wiekopomny

godny pa­mię­ta­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) godny pa­mię­ta­nia, za­cho­wa­nia w pa­mię­ci na wieki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była nie­za­pom­nia­na, wie­ko­pom­na chwi­la!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛkɔˈpɔ̃mnɨ, AS: vʹi ̯ekopõmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiekopomność ż.

 przysł. wiekopomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezapomniany, pamiętny, niezatarty, nieśmiertelny

Wiktionary


wiekować

1. po­tocz­nie: prze­by­wać, po­zo­sta­wać gdzieś długo lub zbyt długo;
2. daw­niej: ist­nieć przez wieki, nie­skoń­cze­nie długo, na za­wsze; trwać


SJP.pl


wiekowy

przy­miot­nik od: wiek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy lub trwa­ją­cy wiek bądź wiele wie­ków, wiele lat

 (1.2) o czło­wie­ku: bar­dzo stary, li­czą­cy wiele lat

 (1.3) przym. od wiek (w zna­cze­niu ilo­ści lat)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯ekovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek m., wiekowość ż., wieczność ż.

 przysł. wiekowo

 przym. wieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sekularny

 (1.2) leciwy, niemłody, posunięty w latach, poet. przyprószony siwizną, sędziwy, stary, książk. w jesieni życia, w podeszłym wieku

Wiktionary


wieksznie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu tel­szań­skim;

Wiktionary

Wieksz­nie (lit. "Viekšniai") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu tel­szań­skim, 13 km od Mo­że­jek.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiekszniański

Wiktionary


wiekuistka

au­stra­lij­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; zło­ci­szek


SJP.pl

Wie­ku­ist­ka, zło­ci­szek, susz ("Am­mo­bium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je trzy ga­tun­ki). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii.

Wie­ku­ist­ka roz­ga­łę­zio­na jest ga­tun­kiem upra­wia­nym ze wzglę­du na dłu­gotr­wa­łe kwit­nie­nie. Kwia­to­sta­ny wy­ko­rzy­stu­je się także na suche wień­ce i w bu­kie­tach zi­mo­wych.

Wikipedia


wiekuistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­ku­i­ste; cecha tych, któ­rzy są wie­ku­i­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiekuisty

 przysł. wiekuiście

 rzecz. wiek mrz.

Wiktionary


wiekuisty

nie­o­gra­ni­czo­ny w cza­sie, ist­nie­ją­cy, trwa­ją­cy za­wsze


SJP.pl


wiela

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ile

Wiktionary

Wiela – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Mie­ści­sko.

Wieś kró­lew­ska na­le­żą­ca do sta­ro­stwa mie­ści­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiela jest na zy­go­rze? → Która jest go­dzi­na?

Wiktionary


wieland

[czy­taj: wi­lant] naz­wi­sko


SJP.pl


wielanek

naz­wi­sko


SJP.pl


wielanowo

Wie­la­no­wo (daw­niej:niem. "Vill­now") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca.

1 km na pół­noc­ny wschód od wsi znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Wie­la­no­wo.

Wikipedia


wielawino

Wie­la­wi­no (daw­niej:niem. "Flac­ken­he­i­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 171

Wikipedia


wielbarczanin

miesz­ka­niec Wiel­bar­ku (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wielbarczanka

miesz­kan­ka Wiel­bar­ku (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wielbark

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce;
3. część Mal­bor­ka


SJP.pl

Wiel­bark ( Wil­len­berg) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Wiel­bark, któ­rej jest sie­dzi­bą.

Po­ło­żo­ny jest przy uj­ściu rzeki Sa­wi­cy do Omul­wi, w oto­cze­niu lasów. Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa (linia PKP Ostro­łę­ka – Olsz­tyn, Wiel­bark – Ni­dzi­ca), przy­sta­nek PKS, ap­te­ka, oś­ro­dek zdro­wia, pocz­ta, skle­py, karcz­ma, sta­cja paliw; daw­niej ist­nia­ło kino.

Wikipedia


wielbarski

→ Wiel­bark


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­bar­kiem, do­ty­czą­cy Wiel­bar­ku

Wiktionary

Patrz:

Wielbark

Powiązane:

 rzecz. Wielbark mrz., Wielbarczanin m., Wielbarczanka ż.

Wiktionary


wielbiciel

1. osoba uwiel­bia­ją­ca, po­dzi­wia­ją­ca kogoś lub coś; zwo­len­nik, mi­ło­śnik, ama­tor;
2. książ­ko­wo: męż­czyz­na za­bie­ga­ją­cy o wzglę­dy ko­bie­ty; amant, ado­ra­tor, uwo­dzi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która wiel­bi kogoś lub coś

 (1.2) książk. ado­ra­tor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈbʲit͡ɕɛl, AS: vʹi ̯elbʹićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbicielka

 czas. uwielbiać, wielbić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) adorator

Wiktionary


wielbicielka

1. ko­bie­ta uwiel­bia­ją­ca, po­dzi­wia­ją­ca kogoś lub coś; zwo­len­nicz­ka, mi­ło­śnicz­ka, ama­tor­ka;
2. książ­ko­wo: ko­bie­ta za­bie­ga­ją­ca o wzglę­dy męż­czyz­ny; amant­ka, ado­ra­tor­ka, uwo­dzi­ciel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: wiel­bi­ciel

Wiktionary

Wiel­bi­ciel­ka (tytuł oryg. "Swim­fan") – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny (thril­ler) z 2002 roku, tuż po pre­mie­rze okrzy­knię­ty „"Fa­tal­nym za­u­ro­cze­niem" dla mło­dzie­żo­wej wi­dow­ni”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlbʲiˈt͡ɕɛlka, AS: vʹi ̯elbʹićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbiciel

 czas. uwielbiać, wielbić

Wiktionary


wielbienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wiel­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vʹi ̯elbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wielbić

 przym. wielebny

 rzecz. wielebny mos.

Wiktionary


wielbić

ota­czać kogoś czcią i mi­ło­ścią


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ota­czać kogoś uwiel­bie­niem i mi­ło­ścią

 (1.2) przest. czcić, od­da­wać cześć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlbʲit͡ɕ, AS: vʹi ̯elbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielebny mos., wielbienie n., wielbiciel m., wielbicielka ż.

 czas. uwielbiać

 przym. wielebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adorować, opiewać, czuć sympatię, kochać, lubić, przest. miłować, pałać miłością, pożądać, ubóstwiać, uwielbiać, książk. żywić uczucie

 (1.2) czcić, darzyć czcią, oddawać cześć

Wiktionary


wielbrandowo

Wiel­bran­do­wo – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skórcz. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 234.

W skład so­łect­wa "Wiel­bran­do­wo" wcho­dzi także ko­lo­nia Pólko.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie osiec­kim w po­wie­cie now­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


wielbłąd

duży ssak z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako zwie­rzę użyt­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­me­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., duży afry­kań­ski i az­ja­tyc­ki ssak ko­pyt­ny z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych, z cha­rak­te­ry­stycz­nym jed­nym lub dwoma gar­ba­mi;

 (1.2) sa­miec wiel­błą­da (1.1)

Wiktionary

Wiel­błąd ("Ca­me­lus") – ro­dzaj du­żych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ca­me­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych (Ca­me­li­dae). Fiz­jo­lo­gicz­nie przy­sto­so­wa­ne do życia w wa­run­kach su­che­go i go­rą­ce­go kli­ma­tu, są w wielu kra­jach wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako zwie­rzę­ta użyt­ko­we. Wiel­błą­dy wy­ko­rzy­sty­wa­ne są jako wierz­chow­ce, zwie­rzę­ta jucz­ne, źró­dło mleka, wełny, mięsa i skóry, a także w ce­lach roz­ryw­ko­wych (cyrki, wy­ści­gi wiel­błą­dów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A tym­cza­sem wiel­błą­dy pę­dzi­ły jak hu­ra­gan po bły­szczą­cych od księ­ży­ca pia­skach.

 (1.2) Chło­piec pro­wa­dził wiel­błą­da i wiel­błą­dzi­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlbwɔ̃nt, AS: vʹi ̯elbu̯õnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądki lm nm., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

:: zdrobn. wielbłądek mzw.

:: fż. wielbłądzica ż.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. okręt pustyni

Wiktionary


wielbłądek

1. młode wiel­błą­da; wiel­błą­dziąt­ko, wiel­błą­dzię;
2. zdrob­nie­nie od: wiel­błąd; wiel­błą­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. młode wiel­błą­da

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wiel­błąd­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za wiel­błą­dzi­cą drep­tał ślicz­niut­ki wiel­błą­dek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielbłądziątko, wielbłądzię

Wiktionary


wielbłądka

1. młode wiel­błą­da; wiel­błą­dziąt­ko, wiel­błą­dzię;
2. zdrob­nie­nie od: wiel­błąd; wiel­błą­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. owad z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­e­o­stig­ma|Navás|ref=tak.

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pti­lo­don ca­pu­ci­na|Lin­na­e­us|ref=tak., motyl z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych za­miesz­ku­ją­cy nie­mal całą Pa­le­ark­ty­kę;

 (1.3) daw. wiel­błą­dzi­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzy­dła wiel­błą­dek są bo­ga­to żył­ko­wa­ne.

 (1.2) Gą­sie­ni­ce wiel­błą­dek cha­rak­te­ry­zu­je zmien­ność ubar­wie­nia.

 (1.3) Młody kalif gnał na swej wiel­błąd­ce w kie­run­ku oazy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądki lm nm., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzię n., wielbłądzica ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiechcica wielbłądka, wiechetka wielbłądka

Wiktionary


wielbłądki

1. młode wiel­błą­da; wiel­błą­dziąt­ko, wiel­błą­dzię;
2. zdrob­nie­nie od: wiel­błąd; wiel­błą­dzik


SJP.pl

Wiel­błąd­ki (Rap­hi­diop­te­ra) – re­lik­to­wa grupa dra­pież­nych owa­dów o prze­o­bra­że­niu zu­peł­nym, dwóch pa­rach skrzy­deł, wy­dłu­żo­nej gło­wie i dłu­gim, ruch­li­wym przed­tu­ło­wiu, z pro­fi­lu przy­po­mi­na­ją­cym wiel­błą­da, obej­mu­ją­ca około 210 współ­cze­śnie ży­ją­cych, opi­sa­nych na­u­ko­wo ga­tun­ków zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem le­śnym.

Wikipedia


wielbłądkowate

ro­dzi­na dra­pież­nych owa­dów z rzędu wiel­błą­dek


SJP.pl

Wiel­błąd­ko­wa­te (Rap­hi­dii­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych owa­dów z rzędu wiel­błą­dek (Rap­hi­diop­te­ra) o ho­lark­tycz­nym za­się­gu wy­stę­po­wa­nia. Obej­mu­je ponad 180 ga­tun­ków. W Eu­ro­pie wy­stę­pu­je około 70, z czego w Pol­sce stwier­dzo­no 9 ga­tun­ków. Ga­tun­ki wiel­błą­dek są bar­dzo trud­ne do roz­róż­nie­nia. Przy­kła­do­wy­mi przed­sta­wi­cie­la­mi ro­dzi­ny są – wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w Pol­sce – wiel­błąd­ka żół­to­no­ga ("Rap­hi­dia fla­vi­pes") i wiel­błąd­ka po­spo­li­ta ("Pha­e­o­stig­ma no­ta­ta").

Wikipedia


wielbłądkowaty

o ce­chach wiel­błąd­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


wielbłądnik

czło­wiek opie­ku­ją­cy się wiel­błą­da­mi i pro­wa­dzą­cy je w po­dró­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­ga­niacz wiel­błą­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Nie zna­la­złem już wiel­błąd­ni­ków — mówił — i go­ni­łem za nimi, ale na­próż­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary


wielbłądowate

ro­dzi­na du­żych ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­me­li­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na du­żych, ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych;

Wiktionary

Wiel­błą­do­wa­te (Ca­me­li­dae) – ro­dzi­na du­żych, ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­tro­du­ko­wa­ne do Au­stra­lii wiel­błą­do­wa­te wtór­nie zdzi­cza­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary


wielbłądowaty

o ce­chach wiel­błą­do­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


wielbłądzi

1. → wiel­błąd;
2. styl wiel­błą­dzi - w pro­gra­mo­wa­niu: za­pi­sy­wa­nie po­szcze­gól­nych czło­nów nazw (pro­ce­dur, zmien­nych itp.) bez spa­cji i wiel­ką li­te­rą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do wiel­błą­da

 (1.2) wy­ko­na­ny z wełny lub skóry wiel­błą­da

 (1.3) ma­ją­cy kolor płowy z od­cie­niem kar­me­lo­wym, taki jak kolor sier­ści wiel­błą­da

 (1.4) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiel­błą­da, ma­ją­cy cechy wiel­błą­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Tak więc kolor „ca­me­lo­wy” to po pol­sku „wiel­błą­dzi”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlbˈwɔ̃ɲd͡ʑi, AS: vʹi ̯elbu̯õńʒ́i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądzię n., wielbłądowate nmos., wielbłądnik mos., wielbłądek mzw., wielbłąd mzw., wielbłądzica ż., wielbłądziątko n., wielbłądka ż.

Wiktionary


wielbłądzica

sa­mi­ca wiel­błą­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca wiel­błą­da

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlbwɔ̃ɲˈd͡ʑit͡sa, AS: vʹi ̯elbu̯õńʒ́ica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądnik m., wielbłądziątko n., wielbłądzię n., wielbłądek m., wielbłądka ż.

:: fm. wielbłąd m.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wielbłądka

Wiktionary


wielbłądzik

zdrob­nie­nie od: wiel­błąd; wiel­błą­dek


SJP.pl


wielbłądziątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: wiel­błą­dzię; wiel­błą­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wiel­błą­dzię (młody wiel­błąd)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlbwɔ̃ɲˈd͡ʑɔ̃ntkɔ, AS: vʹi ̯elbu̯õńʒ́õntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądnik m., wielbłądzię n., wielbłądek m., wielbłądka ż., wielbłądowate nmos., wielbłądzica ż., wielbłąd mzw.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty

Wiktionary


wielbłądzię

młode wiel­błą­da, mały wiel­błąd; wiel­błą­dek; wiel­błą­dziąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode wiel­błą­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka wiel­błą­dziąt z na­sze­go stada wi­dział już we­te­ry­narz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądka ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielbłądek, wielbłądziątko

Wiktionary


wielce

w dużym stop­niu; bar­dzo, ogrom­nie, nadz­wy­czaj­nie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób znacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raduj się wiel­ce, Córo Sy­jo­nu, wołaj, Córo Je­ru­za­lem! Oto twój Król idzie do cie­bie.

 (1.1) Ollda ład­niut­ka jest, na chło­pów z po­ten­cją wiel­ce łasa, a od owej ła­so­ści to i posag pod­wo­i­ła pre­zen­ta­mi, choć jej jeno dwa­dzie­ścia sześć wio­sen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkość ż., wielość ż., wielorakość ż., powielanie n., powielenie n., powielacz m.

 czas. powielać ndk., powielić dk.

 przym. wielki, wieloraki, wielgachny

 licz. wiele, wieloraki

 zaim. wiele

 przysł. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo, mocno, gigantycznie, nadzwyczaj, niesłychanie, niezmiernie, niezwykle, ogromnie, obficie, przesadnie, silnie, wybitnie, wysoce, wysoko, znacznie, znacząco, ekstremalnie, w dużej/znacznej mierze, w dużym/znacznym stopniu

Wiktionary


wiele

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny, oz­na­cza­ją­cy wiel­ką licz­bę kogoś lub cze­goś; dużo, mnó­stwo, sporo, mul­tum


SJP.pl

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) duża ilość, duża licz­ba cze­goś lub kogoś

za­i­mek rze­czow­ny

 (3.1) …wsta­wia­ny cza­sem w miej­sce pod­mio­tu do­myśl­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiele – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Wiele – część wsi Obi­dza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Wiele – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin
  • Wiele – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele ga­tun­ków ro­ślin bez­po­wrot­nie wy­gi­nę­ło.

 (2.1) […] tak daw­niej jak i dzi­siaj u ludu, który tej nazwy w wielu stro­nach używa, świe­kier, świo­kier, świe­kra, świo­kra, świe­kru­cha oz­na­cza tylko ro­dzi­ców męża, a teść i te­ścia – ro­dzi­ców żony.

 (2.1) Wiele chciał­bym ci po­wie­dzieć, nie mam jed­nak czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɛ, AS: vʹi ̯ele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielość ż.

 przym. wielki, wielgachny

 temsłow. wielo-

 przysł. wielo-, wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnóstwo

 (2.1) dużo

Wiktionary


wieleba

naz­wi­sko


SJP.pl


wielebniczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­leb­ni­czek Karol zo­stał wła­śnie pra­ła­tem.

Wiktionary


wielebniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wie­leb­ny


SJP.pl


wielebność

ho­no­ro­wy tytuł du­chow­ne­go


SJP.pl


wielebny

przy­miot­nik uży­wa­ny przy ty­tu­ło­wa­niu osób du­chow­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przy­do­mek sto­so­wa­ny do grzecz­no­ścio­we­go ty­tu­ło­wa­nia osób du­chow­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. rel. ksiądz, du­chow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ta­my wie­leb­ne­go księ­dza dzie­ka­na.

 (2.1) Pro­si­my wie­leb­nych o zaj­mo­wa­nie miejsc w rzę­dach przed oł­ta­rzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielebność ż., uwielbienie n., wielbienie n.

 czas. wielbić ndk., uwielbiać ndk.

 przysł. wielebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czcigodny

Wiktionary


wielebnów

Wie­leb­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


wielechowski

naz­wi­sko


SJP.pl


wieleci

Wie­le­ci, Wie­le­to­wie, Wilcy, Lu­ci­ce, Lu­ty­cy – grupa ple­mien­na Sło­wian po­łab­skich, za­miesz­ku­ją­cych od co najm­niej VIII wieku te­re­ny mię­dzy dolną Odrą a Łabą, wy­wo­dzą­ca się z Po­mo­rza Prze­do­drzań­skie­go. W źró­dłach pi­sa­nych z cza­sów Ka­ro­la Wiel­kie­go na­zy­wa­ni rów­nież: "Wilt­zi", "Vult­zi", "We­la­ta­bo­wie". Wie­le­ci obok Obo­drzy­ców i Ser­bów na­le­że­li do Sło­wian po­łab­skich. Ge­o­graf Ba­war­ski po­da­je, że na zie­miach Wie­le­tów znaj­do­wa­ło się 95 gro­dów.

Wikipedia


wielecki

przy­miot­nik od: Wie­le­ci (grupa Sło­wian po­łab­skich)


SJP.pl


wielekroć

wiele razy, wie­lo­krot­nie; wie­lo­kroć, po wie­le­kroć, po wie­lo­kroć, po­wie­le­kroć, po­wie­lo­kroć


SJP.pl


wielena

wie­le­na pla­mow­stęg - ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl


wielenianin

miesz­ka­niec Wie­le­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wielenianka

miesz­kan­ka Wie­le­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wielenin

Wie­le­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów.

Wikipedia


wielesetkilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość wie­lu­set ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy wie­le­set ki­lo­me­trów


SJP.pl


wielesettysięczny

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy wiele setek ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Chin wy­ru­szył wie­le­set­ty­sięcz­ny tłum osad­ni­ków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielotysięczny

Wiktionary


wielewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­le­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Wie­le­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny

Wikipedia


wieleń

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

– mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, po­ło­żo­ne nad No­te­cią, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wie­leń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɛ̃ɲ, AS: vʹi ̯elẽń

Wiktionary


wieleński

przy­miot­nik od: Wie­leń


SJP.pl


wieleż

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny "wiele" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą ek­spre­syw­ną -ż


SJP.pl


wielgachność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wiel­gach­ne; cecha tych, któ­rzy są wiel­gach­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielgachny

 przysł. wielgachnie

Wiktionary


wielgachny

po­tocz­nie: bar­dzo wiel­ki; wiel­ga­śny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgrub. od: wiel­ki

 (1.2) pot. bar­dzo wiel­ki, je­szcze więk­szy od wiel­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po przer­wie wto­czo­no na scenę wiel­gach­ną ma­chi­nę, hu­czą­cą i war­czą­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈɡaxnɨ, AS: vʹi ̯elgaχny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkość ż., wielgachność ż.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. wielki, niewielki, wielgi

 formsłow. wielko-, wielo-

 licz. wiele

 przysł. wielo-, wielce, wiele

 zaim. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ogromny, olbrzymi, monstrualny

Wiktionary


wielgat

naz­wi­sko


SJP.pl


wielgaśny

po­tocz­nie: bar­dzo wiel­ki; wiel­gach­ny


SJP.pl


wielgi

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. wiel­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielgachny

Wiktionary


wielgie

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­gie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Wiel­gie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Wiel­gie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Wiel­gie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów
  • Je­zio­ro Wiel­gie – w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Wiel­gie – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gra­ni­cach mia­sta Do­bie­gniew
  • Wiel­gie Mi­lic­kie

Wikipedia


wielgomłyny

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­go­mły­ny – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny
  • Wiel­go­mły­ny – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny
  • Wiel­go­mły­ny – gmina
  • Wiel­go­mły­ny – dawna gro­ma­da

Wikipedia


wielgomłyński

przy­miot­nik od: Wiel­go­mły­ny


SJP.pl


wielgosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Wiel­gosz (ur. 1972) – pol­ska ak­tor­ka
  • Anna Wiel­gosz (ur. 1993) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Bar­tosz Wiel­gosz (ur. 1973) – pol­ski muzyk
  • Prze­my­sław Wiel­gosz (ur. 1969) – dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta le­wi­co­wy
  • Roman Wiel­gosz (1920–1988) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ta­de­usz Wiel­gosz (1913–1999) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny

Wikipedia


wielgus

naz­wi­sko, m.in. Sta­ni­sław Wiel­gus - ar­cy­bi­skup, współ­pra­cow­nik PRL-ow­skiej służ­by bez­pie­czeń­stwa


SJP.pl

Zo­bacz też: Wiel­gus w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Wiel­gus – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Na­gó­rza­ny, a w la­tach 1973–1976 gminy Wiel­gus. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


wielica

wie­li­ca za­czep­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl

Wie­li­ca ("Pe­ri­dea") – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych.

Mo­ty­le o krę­pym, gęsto owło­sio­nym ciele. Głowa jest za­o­pa­trzo­na w nie­cał­ko­wi­cie owło­sio­ne oczy zło­żo­ne i uw­stecz­nio­ną ssaw­kę, na­to­miast po­zba­wio­na jest przy­o­czek. Czuł­ki osią­ga­ją ⅓ dłu­go­ści przed­nie­go skrzy­dła i wy­ka­zu­ją znacz­ny dy­mor­fizm płcio­wy w bu­do­wie, będąc obu­stron­nie grze­by­ko­wa­ny­mi u samca, zaś pił­ko­wa­ny­mi lub ząb­ko­wa­ny­mi u sa­mi­cy.

Wikipedia


wielichowianin

miesz­ka­niec Wie­li­cho­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wielichowianka

miesz­kan­ka Wie­li­cho­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


wielichowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

(niem. "Wie­le­chow") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wie­li­cho­wo.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2021, mia­sto li­czy­ło 1,753 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlʲiˈxɔvɔ, AS: vʹi ̯elʹiχovo

Wiktionary


wielichowski

przy­miot­nik od: Wie­li­cho­wo


SJP.pl


wielichów

Wie­li­chów (niem. Königsfeld) – ko­lo­nia w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Su­li­ków.

W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Do 2023 r. miej­sco­wość była ko­lo­nią wsi Stary Za­wi­dów.

Wikipedia


wielichówko

Wie­li­chów­ko ( Münsterberg) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Ko­by­lan­ka, po­ło­żo­na 6 km na pół­noc od Ko­by­lan­ki (sie­dzi­by gminy) i 13 km na pół­noc­ny za­chód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


wielicki

przy­miot­nik od: Wie­licz­ka, Wie­licz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wie­licz­ki, zwią­za­ny z Wie­licz­ką, po­cho­dzą­cy z Wie­licz­ki

 (1.2) do­ty­czą­cy Wie­li­czek, zwią­za­ny z Wie­licz­ka­mi, po­cho­dzą­cy z Wie­li­czek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlʲit͡sʲci, AS: vʹi ̯elʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Wieliczka ż., wieliczanin mos., wieliczanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Wieliczki nmos., wieliczczanin m., wieliczczanka ż.

Wiktionary


wieliczanin

miesz­ka­niec Wie­licz­ki, Wie­li­czek lub Wie­lic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wie­licz­ki; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieliczka ż.

:: fż. wieliczanka ż.

 przym. wielicki

Wiktionary


wieliczanka

miesz­kan­ka Wie­licz­ki lub Wie­li­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wie­licz­ki; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieliczka ż.

:: fm. wieliczanin mos.

 przym. wielicki

Wiktionary


wieliczka

1. mia­sto w Pol­sce;
2. ko­pal­nia soli ka­mien­nej w Wie­licz­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Wie­licz­ka – mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu wie­lic­kie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wie­licz­ka. Cała gmina liczy 70 305 miesz­kań­ców, a samo mia­sto 28 399 miesz­kań­ców (stan na 30 czerw­ca 2025 r.). Jego po­wierzch­nia wy­no­si 13,41 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza żona dziad­ka Zdziś­ka była Ma­ło­po­lan­ką spod Wie­licz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlʲit͡ʃka, AS: vʹi ̯elʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieliczanin mos., wieliczanka ż.

 przym. wielicki

Wiktionary


wieliczki

1. mia­sto w Pol­sce;
2. ko­pal­nia soli ka­mien­nej w Wie­licz­ce


SJP.pl

Wie­licz­ki (niem. "Wie­litz­ken") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Wie­licz­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


wieliczko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jew­gie­nij Wie­licz­ko – ka­zach­ski bie­gacz nar­ciar­ski
  • Hen­ryk Wie­licz­ko – pol­ski dzia­łacz zbroj­ne­go po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go
  • Kon­stan­tin Wie­licz­ko – ro­syj­ski woj­sko­wy
  • Marta Wie­licz­ko – pol­ska wio­ślar­ka
  • Mie­czy­sław Wie­licz­ko – pol­ski hi­sto­ryk
  • Wła­di­mir Wie­licz­ko – ra­dziec­ki po­li­tyk

Wikipedia


wielikaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na za­cho­dzie eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, ucho­dzi deltą do je­zio­ra Pej­pus;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wie­li­ka­ja – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Wie­li­ka­ja – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Czu­koc­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Wielka

Wiktionary


wielimie

je­zio­ro


SJP.pl

Wie­li­mie (niem. "Vilm­see") – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek, le­żą­ce na te­re­nie Po­je­zie­rza Draw­skie­go.

Przez Wie­li­mie prze­pły­wa rzeka Gwda, wpada też do niego rzeka Ni­zi­ca (zwana Nie­zdob­ną), wy­pły­wa­ją­ca z je­zio­ra Trze­siec­ko, le­żą­ce­go tuż obok Szcze­cin­ka.

Wikipedia


wielimowo

Wie­li­mo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn. W skład wsi wcho­dzi po­ło­żo­na po dru­giej stro­nie je­zio­ra osada Dan­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


wielistowo

Wie­li­sto­wo (kaszb. "Wiélëstowò") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

We­dług da­nych na dzień 31 grud­nia 2011 roku wieś za­miesz­ku­je 156 miesz­kań­ców.

Wikipedia


wieliszew

Wie­li­szew – wieś so­łec­ka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew. Po­ło­żo­na w Kot­li­nie War­szaw­skiej, 30 km na pół­noc od cen­trum War­sza­wy, nie­o­po­dal po­łud­nio­we­go brze­gu Za­le­wu Ze­grzyń­skie­go, oto­czo­na trze­ma kom­plek­sa­mi le­śny­mi oraz sie­cią ka­na­łów i je­zior Do­li­ny Wie­li­szew­skiej.

Wikipedia


wieliszewo

Wie­li­sze­wo (kaszb. "Wielëszewò") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo. Ma sta­tus so­łect­wa

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


wieliszewski

→ Wie­li­szew


SJP.pl

Patrz:

Wieliszew

wielisław

imię żeń­skie


SJP.pl

Wie­li­sław, Wie­le­sław, Wiel­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nów: "Wiele-" („chcieć, kazać, ra­dzić”) i "-sław" („sława”). Mogło oz­na­czać „tego, kto pra­gnie sławy”. Skró­co­ną formą tego imie­nia jest Wie­sław.

Wikipedia


wielisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Wie­li­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie. Skła­da się z czło­nów: "Wiele-" („chcieć, kazać, ra­dzić”) i "-sława" („sława”). Mogło oz­na­czać „tę, która pra­gnie sławy”. Skró­co­ną formą tego imie­nia jest Wie­sła­wa. W źró­dłach poś­wiad­czo­ne od 1405 roku.

Wie­li­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 29 stycz­nia i 9 grud­nia.

Wikipedia


wieliński

naz­wi­sko


SJP.pl


wielkanoc

ob­cho­dzo­ne w pier­wszą nie­dzie­lę po pier­wszej wio­sen­nej pełni księ­ży­ca, na pa­miąt­kę Zmart­wychw­sta­nia Je­zu­sa, naj­star­sze i naj­waż­niej­sze świę­to chrze­ści­jań­skie; Uro­czy­stość Zmart­wychw­sta­nia Pań­skie­go; Pas­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: świę­to upa­mięt­nia­ją­ce zmart­wychw­sta­nie Je­zu­sa Chry­stu­sa;

Wiktionary

Wiel­ka­noc, Nie­dzie­la Wiel­ka­noc­na, także: Wiel­ka Nie­dzie­la, Zmart­wychw­sta­nie Pań­skie, Nie­dzie­la Zmart­wychw­sta­nia Pań­skie­go, w pra­wo­sła­wiu: Pas­cha, mazow. Wiel­ki Dzień – naj­star­sze i naj­waż­niej­sze świę­to chrze­ści­jań­skie ce­le­bru­ją­ce mi­ste­rium pas­chal­ne Je­zu­sa Chry­stu­sa: jego mękę, śmierć i zmart­wychw­sta­nie, ob­cho­dzo­ne przez Ko­ścio­ły chrze­ści­jań­skie za­cho­wu­ją­ce "Ni­cej­skie wyz­na­nie wiary" (325 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ko­ścio­łach za­chod­nich Wiel­ka­noc za­wsze przy­pa­da w pier­wszą nie­dzie­lę po pier­wszej wio­sen­nej pełni Księ­ży­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈkãnɔt͡s, AS: vʹi ̯elkãnoc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkanocnica ż.

 przym. wielkanocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pascha

Wiktionary


wielkanocnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. wiel­ka­noc­ny po­da­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkanoc ż.

 przym. wielkanocny

Wiktionary


wielkanocnie

→ wiel­ka­noc­nie


SJP.pl

Patrz:

wielkanocnie

wielkanocny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­ka­no­cą, do­ty­czą­cy Wiel­ka­no­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmi­gus-dyn­gus to jeden z pol­skich zwy­cza­jów wiel­ka­noc­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkãˈnɔt͡snɨ, AS: vʹi ̯elkãnocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkanoc ż., wielkanocnica ż.

Wiktionary


wielki

1. odz­na­cza­ją­cy się z po­wo­du roz­mia­rów, licz­by, ilo­ści; bar­dzo duży;
2. in­ten­syw­ny, gwał­tow­ny, po­tęż­ny;
3. ma­ją­cy duże zna­cze­nie; ważny; pod­nio­sły;
4. niez­wy­kły pod wzglę­dem zdol­no­ści, osią­gnięć i za­sług, zwła­szcza dla swo­je­go kraju; wznio­sły; wy­bit­ny; sław­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o nadz­wy­czaj du­żych roz­mia­rach

 (1.2) o nadz­wy­czaj dużej skali lub na­tę­że­niu

 (1.3) bar­dzo ważny, zna­czą­cy

 (1.4) o czło­wie­ku: mocno wy­róż­nia­ją­cy się zdol­no­ścia­mi lub in­ny­mi ce­cha­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zu­zan­na ukro­i­ła sobie na­praw­dę wiel­ki ka­wa­łek tortu.

 (1.2) Pro­gram uprze­my­sło­wie­nia Chin za­o­wo­co­wał wiel­kim gło­dem.

 (1.3) Prze­kro­cze­nie gra­ni­cy stu ty­się­cy haseł było wiel­ką chwi­lą dla pra­cu­ją­cych nad Wi­ki­słow­ni­kiem.

 (1.4) Alek­san­der Wiel­ki był wiel­kim stra­te­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlʲci, AS: vʹi ̯elʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkość ż., wielość ż., powiększenie n., zwiększenie n.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk., zwiększać ndk., zwiększyć dk.

 przym. wielgachny, niewielki

 licz. wiele

 temsłow. wielko-, wielo-

 przysł. wielo-, wielce, wiele

 zaim. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,2) duży, ogromny, gigantyczny

 (1.3) ważny

 (1.4) wybitny

Wiktionary


wielko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na wiel­kie roz­mia­ry lub wiel­ką skalę tego, co jest naz­wa­ne dru­gim czło­nem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielki, wielgachny

 temsłow. wielo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makro-

Wiktionary


wielkobudżetowy

o wiel­kim bu­dże­cie; wy­so­ko­bu­dże­to­wy


SJP.pl


wielkoczwartkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Wiel­kim Czwart­kiem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Czwart­ku, od­pra­wia­ny w Wiel­ki Czwar­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po li­tur­gii wiel­kocz­wart­ko­wej Najś­więt­szy Sa­kra­ment zo­sta­je prze­nie­sio­ny do oł­ta­rza zwa­ne­go ciem­ni­cą.

 (1.1) By­li­śmy na wiel­kocz­wart­ko­wym na­bo­żeń­stwie upa­mięt­nia­ją­cym ostat­nią wie­cze­rzę.

 (1.1) Po ce­re­mo­niach wiel­kocz­wart­ko­wych mil­kną wszyst­kie dzwo­ny w ko­ścio­łach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Czwartek mrz.

Wiktionary


wielkoduszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wiel­ko­dusz­nie


SJP.pl


wielkoduszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wiel­ko­dusz­ny


SJP.pl


wielkoduszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wiel­ko­dusz­ne; cecha tych, któ­rzy są wiel­ko­dusz­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swej stro­ny pszczo­ły też wcale nie za­py­la­ją kwia­tów wie­dzio­ne wiel­ko­dusz­no­ścią czy jakąś formą bo­ta­nicz­nej sym­pa­tii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkoduszny

 przysł. wielkodusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspaniałomyślność

Wiktionary


wielkoduszny

szla­chet­ny, wy­ro­zu­mia­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się wiel­ki­mi za­le­ta­mi ducha, zwła­szcza szla­chet­no­ścią i wy­ro­zu­mia­ło­ścią

 (1.2) świad­czą­cy o czy­jejś szla­chet­no­ści, wy­ro­zu­mia­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znał Ur­ba­na VIII, który był rów­nie wiel­ko­dusz­ny, jak po­pęd­li­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ, AS: vʹi ̯elkodušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkoduszność ż.

 przysł. wielkodusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wspaniałomyślny, łaskawy; daw. wielkomyślny

Wiktionary


wielkodzioby

1. ma­ją­cy wiel­ki dziób;
2. dzię­cioł wiel­ko­dzio­by - ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych;
3. kruk wiel­ko­dzio­by - ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;
4. ry­bit­wa wiel­ko­dzio­ba - ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych


SJP.pl


wielkoekranowy

ma­ją­cy duży ekran


SJP.pl


wielkoformatowy

1. umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie zdjęć, wy­dru­ków du­że­go for­ma­tu;
2. ma­ją­cy duży for­mat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiel­ki for­mat

 (1.2) techn. zdol­ny wyt­wo­rzyć, wy­dru­ko­wać obra­zy w dużym for­ma­cie

Wiktionary


wielkogabaryt

po­tocz­nie: odpad nie­mie­szczą­cy się w po­jem­ni­ku na śmie­ci; odpad wiel­ko­ga­ba­ry­to­wy


SJP.pl


wielkogabarytowy

ma­ją­cy wiel­kie wy­mia­ry, prze­kra­cza­ją­cy nor­mal­ny roz­miar


SJP.pl


wielkogębowy

bass wiel­ko­gę­bo­wy - dra­pież­na, słod­ko­wod­na ryba oko­nioksz­tałt­na z ro­dzi­ny bas­so­wa­tych


SJP.pl


wielkogłowie

nad­mier­ny, cho­ro­bli­wy roz­rost czasz­ki - wro­dzo­ny lub na­by­ty, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej u dzie­ci; ma­kro­ce­fa­lia


SJP.pl


wielkokalibrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o broni, amu­ni­cji: ma­ją­cy duży ka­li­ber

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część wiel­ko­ka­li­bro­we­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go, na któ­rej spo­czy­wa lufa, na­zy­wa­na jest ko­ły­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalibrowy

Wiktionary


wielkokapitalistyczny

do­ty­czą­cy wiel­kie­go ka­pi­ta­łu, od­no­szą­cy się do przed­sta­wi­cie­li wiel­kie­go ka­pi­ta­łu


SJP.pl


wielkokubaturowy

o du­żych roz­mia­rach prze­strzen­nych


SJP.pl


wielkokwiatowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy wiel­kie kwia­ty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokwiatowy

Wiktionary


wielkolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy wiel­kie li­ście

Wiktionary


wielkolitrażowy

1. ma­ją­cy bar­dzo dużą po­jem­ność;
2. taki, w któ­rym po­jem­ność sil­ni­ka jest bar­dzo duża


SJP.pl


wielkoliściasty

ma­ją­cy duże li­ście; wiel­ko­list­ny


SJP.pl


wielkolud

1. ba­śnio­wy stwór o ol­brzy­miej sile
2. żar­to­bli­wie o bar­dzo wy­so­kim czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. silny ba­śnio­wy ol­brzym

 (1.2) pot. czło­wiek wiel­kie­go wzro­stu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedsz­ko­lan­ka opo­wie­dzia­ła nam bajkę o wiel­ko­lu­dzie, który po­ma­gał po­dró­żu­ją­cym przez knie­ję.

 (1.2) Jej kuzyn to do­praw­dy wiel­ko­lud, ma ponad dwa metry.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gigant, kolos, olbrzym, tytan

 (1.2) olbrzym, gigant, goliat, kolos, nieułomek, mocarz; pot. chłop jak dąb, drągal, dryblas; przest. waligóra, wyrwidąb; reg. śl. hasztabiga

Wiktionary


wielkoludka

→ wiel­ko­lud


SJP.pl

Patrz:

wielkolud

wielkomiastowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. taki, który jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiel­kie­go mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowi miesz­kań­cy na­rzu­ca­ją wiel­ko­mia­sto­wy styl życia, który z naj­więk­szą uwagą pod­pa­tru­ją i na­śla­du­ją tu­byl­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miasto n., miastowy mos.

 przym. miastowy

 przyim. miasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkomiejski

Wiktionary


wielkomiejski

od­no­szą­cy się do wiel­kie­go mia­sta, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiel­kie­go mia­sta, znaj­du­ją­cy się w wiel­kim mie­ście


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiel­kie­go mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To samo do­ty­czy Wierzb­na i Ra­kow­ca, po które już polip wiel­ko­miej­ski wy­cią­ga swoje ra­mio­na i które prę­dzej czy póź­niej muszą być do mia­sta wcie­lo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkomiejskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. wielkomiastowy

Wiktionary


wielkomiejskość

cecha cze­goś cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla wiel­kie­go mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ty­po­wo wiel­ko­miej­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wiąc krót­ko, Poz­nań nie jest wiel­ko­miej­ski. Wiel­ko­miej­skość — z me­to­do­lo­gicz­ne­go punk­tu wi­dze­nia — to nic in­ne­go, jak ze­spół pew­nych cech so­cjo­lo­gicz­nych i spo­so­bów za­cho­wa­nia. Może, ale nie musi wią­zać się z licz­bą lud­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkomiejski

Wiktionary


wielkomocarstwowy

przy­miot­nik

 (1.1) książk. od­no­szą­cy się do wiel­kich mo­carstw, do­ty­czą­cy wiel­kie­go mo­car­stwa, wła­ści­wy wiel­kie­mu mo­car­stwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To Za­chód, a nade wszyst­ko Stany Zjed­no­czo­ne, pod­sy­ca w eli­tach wła­dzy na Krem­lu i wokół Krem­la wiel­ko­mo­car­stwo­we iluz­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkomocarstwowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarstwowy, hegemonistyczny, imperialny, imperialistyczny

Wiktionary


wielkomorawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wiel­ki­mi Mo­ra­wa­mi (Pań­stwem Wiel­ko­mo­raw­skim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Morawy nmos.

Wiktionary


wielkomorszcz

ro­dzaj glo­nów z gro­ma­dy bru­nat­nic; pę­che­rzo­list­ka, wiel­ko­mor­szczyn


SJP.pl


wielkomorszczyn

ro­dzaj glo­nów z gro­ma­dy bru­nat­nic; pę­che­rzo­list­ka, wiel­ko­morszcz


SJP.pl


wielkomostowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Mo­stów Wiel­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mosty Wielkie nmos.

Wiktionary


wielkomyślny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. wspa­nia­ło­myśl­ny, wiel­ko­dusz­ny

 (1.2) daw. my­ślą­cy dużo o samym sobie, za­ro­zu­mia­ły

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) daw. za­wie­ra­ją­cy w sobie wznio­słą, szczyt­ną i cnot­li­wą myśl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz od tak wiel­ko­myśl­nych dusz bar­dzo da­le­ko byłem! a jako nie­wol­nik cielesnéj febry trawiącéj mnie, w śmiertelném opo­je­niu ro­sko­szą wló­kłem mój łań­cuch na­ło­gu, lę­ka­łem się aby go nie przer­wa­no, a za po­ru­sze­niem jego ogni­wa, roz­ją­trzo­na moja rana, drżą­ca odrzu­ca­ła słowa dobréj rady, które były wła­śnie jak ręką roz­wię­zu­ją­ce­go wy­baw­cy. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkomyślność ż.

 przysł. wielkomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dumny, hardy

Wiktionary


wielkonieszawski

przy­miot­nik od: Wiel­ka Nie­sza­wa


SJP.pl


wielkonosy

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy wiel­ki nos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­ro­nie sie­dzia­ły ja­kieś wiel­ko­no­se małpy.

Wiktionary


wielkoobrazkowy

umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie zdjęć wiel­kie­go for­ma­tu


SJP.pl


wielkoocki

przy­miot­nik od: Wiel­kie Oczy


SJP.pl


wielkook

ro­dzaj nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych


SJP.pl

Wiel­ko­ok ("Chi­ro­der­ma") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny owoc­ni­kow­ców (Ste­no­der­ma­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych (Phyl­lo­sto­mi­dae).

Wikipedia


wielkooki

ma­ją­cy wiel­kie oczy (część nazw ga­tun­ków lub od­mian wielu zwie­rząt, np. osad­nik wiel­ko­o­ki - owad)


SJP.pl


wielkoorkiestrowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­ką Or­kie­strą Świą­tecz­nej Po­mo­cy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wośpowy

Wiktionary


wielkoowocnikowy

grzy­by wiel­ko­o­woc­ni­ko­we - sztucz­na grupa grzy­bów o owoc­ni­kach wi­docz­nych gołym okiem


SJP.pl


wielkoowocowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy wiel­kie owoce

Wiktionary


wielkop.

skrót od: wiel­ko­pol­ski; wiel­ko­pol., wlkp.


SJP.pl


wielkopańskość

→ wiel­ko­pań­ski


SJP.pl

Patrz:

wielkopański

wielkopiecownictwo

dział prze­my­słu cięż­kie­go obej­mu­ją­cy prze­rób­kę rud że­la­za w wiel­kich pie­cach


SJP.pl


wielkopiecownik

hut­nik pra­cu­ją­cy przy wy­ta­pia­niu rud w wiel­kim piecu


SJP.pl


wielkopiecowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hutn. zwią­za­ny z wiel­ki­mi pie­ca­mi, do­ty­czą­cy wiel­kich pie­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielki piec mrz.

Wiktionary


wielkopiątkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Wiel­kim Piąt­kiem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Piąt­ku, od­pra­wia­ny w Wiel­ki Pią­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) At­mos­fe­ra wiel­ko­piąt­ko­wa źle wpły­wa na dziad­ka Zbysz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔpʲjɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elkopʹi ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Piątek mrz.

Wiktionary


wielkoplamy

pa­łąt­ka wiel­ko­pla­ma - ga­tu­nek ważki


SJP.pl


wielkopochwowy

po­chwiak wiel­ko­po­chwo­wy - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny łu­skow­co­wa­tych


SJP.pl


wielkopol.

skrót od: wiel­ko­pol­ski; wiel­kop., wlkp.


SJP.pl


wielkopolanin

miesz­ka­niec Wiel­ko­pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wiel­ko­pol­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­ko­po­la­nin – miesz­ka­niec Wiel­ko­pol­ski
  • Wiel­ko­po­la­nin – nazwa po­cią­gu re­la­cji Prze­myśl–Poz­nań
  • Wiel­ko­po­la­nin – poz­nań­ski dzien­nik z okre­su II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔpɔˈlãɲĩn, AS: vʹi ̯elkopolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkopolski

 rzecz. Wielkopolska

:: fż. Wielkopolanka

Wiktionary


wielkopolanka

miesz­kan­ka Wiel­ko­pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wiel­ko­pol­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza żona dziad­ka Maćka była Wiel­ko­po­lan­ką spod Ra­wi­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔpɔˈlãŋka, AS: vʹi ̯elkopolãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkopolska ż.

:: fm. Wielkopolanin m.

 przym. wielkopolski

Wiktionary


wielkopolska

przy­miot­nik od: Wiel­ko­pol­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na w środ­kow-o-za­chod­niej Pol­sce;

Wiktionary

Wiel­ko­pol­ska ( Po­lo­nia Maior) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej i za­chod­niej Pol­sce, na Po­je­zie­rzu Wiel­ko­pol­skim i Ni­zi­nie Po­łud­nio­wo­wiel­ko­pol­skiej, w do­rze­czu środ­ko­wej i dol­nej Warty; dziel­ni­ca hi­sto­rycz­na Pol­ski.

Hi­sto­rycz­ny­mi sto­li­ca­mi Wiel­ko­pol­ski są Poz­nań i Ka­lisz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wiel­ko­pol­sce i Ma­ło­pol­sce wo­je­wództ­wa dzie­li­ły się na zie­mie i po­wia­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska, AS: vʹi ̯elkopolska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkopolanin mos., Wielkopolanka ż., Wielkopolskie n., wielkopolskość ż.

 przym. wielkopolski

 przysł. wielkopolsko

Wiktionary


wielkopolski

przy­miot­nik od: Wiel­ko­pol­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wiel­ko­pol­ski, zwią­za­ny z Wiel­ko­pol­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy edykt to­le­ran­cyj­ny wobec Żydów wydał ksią­żę wiel­ko­pol­ski Bo­le­sław Po­boż­ny w 1264 roku.

 (1.1) Z piw wiel­ko­pol­skich za naj­lep­sze ucho­dzi­ło nie­dro­gie, lek­kie, nieco mu­su­ją­ce piwo gro­dzi­skie z Gro­dzi­ska Wiel­ko­pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲci, AS: vʹi ̯elkopolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkopolska ż., Wielkopolanin m., Wielkopolanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wielkop., wielkopol., wlkp.

Wiktionary


wielkopolskość

→ wiel­ko­pol­ski


SJP.pl

Patrz:

wielkopolski

wielkopopowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do cze­skiej wsi Velké Po­po­vi­ce, zwią­za­ny z wsią Velké Po­po­vi­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwejk pił piwo smi­chow­skie i wiel­ko­po­po­wic­kie i za­gry­zał pa­rów­ka­mi.

Wiktionary


wielkopostny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Wiel­kim Po­stem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Postu, od­pra­wia­ny w Wiel­kim Po­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gorz­kie żale są na­bo­żeń­stwem wiel­ko­post­nym od­pra­wia­nym tylko w Pol­sce.

 (1.1) Wła­śnie na­da­li­śmy dwu­dzie­sty od­ci­nek wiel­ko­post­ne­go słu­cho­wi­ska in­ter­ne­to­we­go.

 (1.1) Przed­sta­wiam ko­lej­ne pro­po­zy­cje na po­sta­no­wie­nia wiel­ko­post­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Post mrz.

Wiktionary


wielkopowierzchniowy

zaj­mu­ją­cy dużą po­wierzch­nię, np. sklep wiel­ko­po­wierzch­nio­wy


SJP.pl


wielkopłetw

drob­na ryba z ro­dzi­ny łaź­co­wa­tych, z na­rzą­dem błęd­ni­ko­wym umoż­li­wia­ją­cym od­dy­cha­nie tle­nem at­mos­fe­rycz­nym; ma­kro­pod


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wiel­ko­płetw czar­ny
  • wiel­ko­płetw Daya
  • wiel­ko­płetw wspa­nia­ły, wiel­ko­płetw chiń­ski
  • wiel­ko­płetw z Ku­pang

Wikipedia


wielkopłetwy

drob­na ryba z ro­dzi­ny łaź­co­wa­tych, z na­rzą­dem błęd­ni­ko­wym umoż­li­wia­ją­cym od­dy­cha­nie tle­nem at­mos­fe­rycz­nym; ma­kro­pod


SJP.pl


wielkorak

sta­wo­nóg ko­pal­ny z okre­su sy­lur­skie­go i de­woń­skie­go


SJP.pl


wielkoraki

sta­wo­nóg ko­pal­ny z okre­su sy­lur­skie­go i de­woń­skie­go


SJP.pl

Wiel­ko­ra­ki (Eu­ryp­te­ri­da) – wy­mar­ła gro­ma­da (w niek­tó­rych kla­sy­fi­ka­cjach rząd) sta­wo­no­gów.

Wikipedia


wielkorosja

Wiel­ko­ro­sja, Wiel­ko­ruś (rów­nież "Ruś Wiel­ka", "Wiel­ka Rosja") – ter­min utr­wa­lo­ny w XIV wieku w no­men­kla­tu­rze pań­stwo­wej i cer­kiew­nej dla naz­wa­nia Rusi pół­noc­no-wschod­niej, w prze­ci­wień­stwie do Ma­ło­ro­sji, czyli Rusi po­łud­nio­wo-za­chod­niej. Nazwa wpro­wa­dzo­na pier­wot­nie dla oz­na­cze­nia ziem ru­skich poza księ­stwem ha­lic­ko-wo­łyń­skim i pra­wo­sław­ną me­tro­po­lią ma­ło­ru­ską z ów­czes­ny­mi sie­dzi­ba­mi w Ha­li­czu i No­wo­gród­ku (XIV wiek), na­stęp­nie od­no­szo­na do ziem Car­stwa Ro­syj­skie­go i Im­pe­rium Ro­syj­skie­go.

Wikipedia


wielkorosyjski

→ Wiel­ko­ro­sja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. wiel­ko­ru­ski.

Wiktionary

Patrz:

Wielkorosja

Przykłady

 (1.1) Ogar­nia nas gniew, kiedy ob­ser­wu­je­my im­pe­rial­ną agre­sję po­li­ty­ki wiel­ko­ro­syj­skiej w sto­sun­ku do Ukra­i­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkoruski

Wiktionary


wielkorus

zwo­len­nik Rosji mo­car­stwo­wej


SJP.pl


wielkoruski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z prze­ko­na­niem na­cjo­na­li­stów ro­syj­skich, że nie ist­nie­je odręb­ność na­ro­dów bia­ło­ru­skie­go i ukra­iń­skie­go

 (1.2) daw. ro­syj­ski, do­ty­czą­cy ziem et­nicz­nie ro­syj­skich, w odróż­nie­niu od Ukra­i­ny i Bia­ło­ru­si

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. ro­syj­ski (język)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkoruś ż., Wielka Ruś ż., Wielkorus m., wielkoruszczyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkorosyjski

Wiktionary


wielkorządca

w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy do­cho­da­mi z miast i dóbr kró­lew­skich


SJP.pl


wielkorządczyni

→ wiel­ko­rząd­ca


SJP.pl

Patrz:

wielkorządca

wielkorządy

w daw­nej Pol­sce: ob­szar pod­le­ga­ją­cy wiel­ko­rząd­cy - za­rząd­cy dóbr kró­lew­skich


SJP.pl


wielkorządztwo

1. w daw­nej Pol­sce: urząd wiel­ko­rząd­cy;
2. daw­niej: za­rzą­dza­nie pro­win­cją


SJP.pl


wielkorówninny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski­mi Wiel­ki­mi Rów­ni­na­mi, do­ty­czą­cy Wiel­kich Rów­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Równiny nmos.

Wiktionary


wielkoserbski

przy­miot­nik od: Wiel­ka Ser­bia (hasło pro­pa­gan­do­we)


SJP.pl


wielkoskalowy

wy­stę­pu­ją­cy w wiel­kiej skali, licz­bie, ilo­ści


SJP.pl


wielkoskrzydłe

rząd dra­pież­nych owa­dów wy­po­sa­żo­nych w dwie pary bar­dzo dłu­gich, bło­nia­stych skrzy­deł oraz na­rzą­dy gę­bo­we gry­zą­ce, któ­rych larwy żyją w wo­dzie


SJP.pl

Wiel­kos­krzy­dłe, ży­le­ni­ce, za­bar­wi­ce (Me­ga­lop­te­ra) – rząd owa­dów z prze­o­bra­że­niem zu­peł­nym.

Imago wiel­ko­ści ok. 2,5–3 cm, ciem­no ubar­wio­ne, ma dwie pary skrzy­deł z licz­ny­mi żył­ka­mi. Owady do­ro­słe spot­kać można latem w po­bli­żu zbior­ni­ków wod­nych, sie­dzą­ce na ro­ślin­no­ści.

Wikipedia


wielkoskrzydły

1. ma­ją­cy wiel­kie skrzy­dła;
2. o ce­chach wiel­kos­krzy­dłych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma skrzy­dła wiel­kich roz­mia­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈskʃɨdwɨ, AS: vʹi ̯elkoskšydu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloskrzydły

Wiktionary


wielkosobotni

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Wiel­ką So­bo­tą, do­ty­czą­cy Wiel­kiej So­bo­ty, od­pra­wia­ny w Wiel­ką So­bo­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wró­ci­li do domu zaraz po li­tur­gii wiel­ko­so­bot­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielka Sobota ż.

Wiktionary


wielkoszczur

ro­dzaj ssa­ków z rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

Wiel­ko­szczur ("Cri­ce­to­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wiel­ko­szczu­rów (Cri­ce­to­my­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mal­ga­szo­my­szo­wa­tych (Ne­so­my­i­dae).

Wikipedia


wielkoszlemowy

zwią­za­ny z Wiel­kim Szle­mem lub do­ty­czą­cy go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z Wiel­kim Szle­mem; zwią­za­ny z jed­nym z tur­nie­jów Wiel­kie­go Szle­ma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Szlem mrz.

Wiktionary


wielkoszyszkowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy wiel­kie szysz­ki

Wiktionary


wielkotygodniowy

→ Wiel­ki Ty­dzień


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Wiel­kim Ty­god­niem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Ty­god­nia, od­pra­wia­ny w Wiel­kim Ty­god­niu

Wiktionary

Patrz:

Wielki Tydzień

Przykłady

 (1.1) Za­pra­sza­my na wiel­ko­ty­god­nio­we ob­cho­dy na na­szej kal­wa­rii.

Wiktionary


wielkotyrnowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­kim Tyr­no­wem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Tyr­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Tyrnowo n.

Wiktionary


wielkouch

gacek wiel­ko­uch - nie­to­perz z ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­tis|J. Reid|ref=tak., tor­bacz z ro­dzi­ny wiel­ko­u­cho­wa­tych;

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ple­co­tus au­ri­tus|Lin­na­e­us|ref=tak., gacek bru­nat­ny, nie­to­perz z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

Wiktionary

Wiel­ko­uch ("Ma­cro­tis") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wiel­ko­u­cho­wa­tych (Thy­la­co­my­i­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało wiel­ko­u­cha po­kry­wa jed­wa­bi­ste futro.

 (1.2) Sy­gna­ły echo­lo­ka­cyj­ne po­ma­ga­ją wiel­ko­u­chom w lo­ka­li­zo­wa­niu przesz­kód.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. wielkouchowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gacek brunatny, gacek wielkouch, gacek

Wiktionary


wielkouchowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­la­co­my­i­dae|Bens­ley|ref=tak., ro­dzi­na tor­ba­czy z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych;

Wiktionary

Wiel­ko­u­cho­wa­te (Thy­la­co­my­i­dae) – ro­dzi­na tor­ba­czy z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych (Pe­ra­me­le­morp­hia). Pod­sta­wo­wą cechą wy­róż­nia­ją­cą są dłuż­sze niż u jam­ra­jo­wa­tych uszy i ogon. Ro­dzi­na obej­mu­je naj­więk­szych przed­sta­wi­cie­li tor­ba­czy jam­ra­joksz­tałt­nych. Wiel­ko­u­chy kopią licz­ne nory na swoim te­ry­to­rium. Na­le­żą do ssa­ków o naj­krót­szej ciąży, 12-14 dni, co sta­wia je tuż za jam­ra­jo­wa­ty­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na swoim te­ry­to­rium wiel­ko­u­cho­wa­te kopią licz­ne nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkouch mzw.

Wiktionary


wielkouchy

ma­ją­cy wiel­kie uszy


SJP.pl


wielkoustiuski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­kim Ustiu­giem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Ustiu­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Ustiug mrz.

Wiktionary


wielkowaradyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wiel­kim Wa­ra­dy­nem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Wa­ra­dy­nu (współcz. Ora­dea)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Waradyn mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. waradyński; współcz. oradejski

Wiktionary


wielkowiejskość

→ wiel­ko­wiej­ski


SJP.pl

Patrz:

wielkowiejski

wielkołucki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­ki­mi Łu­ka­mi, do­ty­czą­cy Wiel­kich Łuków

Wiktionary

Wiel­ko­łuc­ki – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Je­li­ta.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Łuki mrz.

Wiktionary


wielkościowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. głę­bo­kie, nie­re­a­li­stycz­ne prze­ko­na­nie o włas­nej wy­jąt­ko­wo­ści, wyż­szo­ści nad in­ny­mi oraz nadz­wy­czaj­nych ta­len­tach, wła­dzy lub zna­cze­niu;

Wiktionary

Nie mylić z: Me­ga­lo­ma­nia.

Wiel­ko­ścio­wość (ang. "gran­dio­si­ty" z łac. "gran­dis - wiel­ki") – za­wy­żo­na ocena włas­nych zdol­no­ści, osią­gnięć i przy­mio­tów, czę­sto po­łą­czo­na z prze­ko­na­niem o włas­nej wy­jąt­ko­wo­ści oraz wyż­szo­ści w sto­sun­ku do in­nych ludzi. Do­dat­ko­wo wiel­ko­ścio­wość cha­rak­te­ry­zu­je się prze­ko­na­niem, że za­słu­gu­je się na szcze­gól­ne trak­to­wa­nie, po­czu­ciu uprzy­wi­le­jo­wa­nia i skłon­no­ścią do pro­tek­cjo­nal­ne­go i lek­ce­wa­żą­ce­go sto­sun­ku do in­nych osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔɕˈt͡ɕɔvɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elkośćovość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) megalomania, arogancja, pycha

Wiktionary


wielkoświatowiec

by­wa­lec sa­lo­nów; czło­wiek obra­ca­ją­cy się w tzw. wiel­kim świe­cie


SJP.pl


wielkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wzno­si się ponad prze­cięt­ność

 (1.2) roz­mia­ry cze­goś

 (1.3) wła­ści­wość, którą można zmie­rzyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w fi­zy­ce i che­mii:
    • wiel­kość fi­zycz­na
      • wiel­kość in­ten­syw­na
      • wiel­kość ek­sten­syw­na
  • w me­tro­lo­gii:
    • wiel­kość mie­rzo­na
    • wiel­kość mie­rzal­na
  • w ma­te­ma­ty­ce:
    • wiel­kość nie­skoń­cze­nie mała
    • wiel­kość nie­skoń­cze­nie wiel­ka
    • wiel­kość ska­lar­na
  • w astro­no­mii:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We fra­mu­gach i na ka­mien­nych sto­łach le­ża­ły dro­gie ka­mie­nie wszyst­kich barw: ru­bi­ny, to­pa­zy, szma­rag­dy, sza­fi­ry, dia­men­ty, wresz­cie perły wiel­ko­ści orze­chów, a nawet pta­sich jaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlkɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elkość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielki, wielkościowy, wielgachny, niewielki

 przysł. wielce

Wiktionary


wielmi

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. bar­dzo, wiel­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) zmo­wił Syn Boży słowa wiel­mi zna­mie­ni­ta

Wiktionary


wielmo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Kraju Kras­no­jar­skim Rosji, lewy do­pływ Pod­ka­mien­nej Tun­guz­ki

Wiktionary


wielmoża

w daw­nej Pol­sce: czło­nek wyż­szej war­stwy spo­łecz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­nek ary­sto­kra­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­mo­ża – daw­niej: czło­nek wyż­szej war­stwy spo­łecz­nej
  • Wiel­mo­ża – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Su­ło­szo­wa
  • Wiel­mo­ża – dawna gro­ma­da w Pol­skiej Rzecz­po­spo­li­tej Lu­do­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pra­wi­cy wiel­mo­ży Jó­ze­fa gwizd­nę­ła ka­wa­le­ryj­ska szpi­cru­ta, spa­dła na twarz ofi­ce­ra i padł krót­ki roz­kaz: — Sa­lu­tuj mar­szał­ka, ciuro!

 (1.1) — Da­ruj­cie opóź­nie­nie, zacni wiel­mo­że, ale zwlec się mu­sia­łem z łoża…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielmożna ż., wielmożny mos., wielmożność ż.

 czas. wielmożnić ndk., wielmożnić się ndk., wielmożnieć ndk., zwielmożnieć dk.

 przym. wielmożny

 przysł. wielmożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arystokrata

Wiktionary


wielmożna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta z wyż­szych sfer

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od wiel­moż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rę­czam, że na­szej wiel­moż­nej nikt nie do­go­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielmoża mos., wielmożność ż.

:: fm. wielmożny mos.

 czas. wielmożnić ndk., wielmożnić się ndk., wielmożnieć ndk., zwielmożnieć dk.

 przysł. wielmożnie

 przym. wielmożny

Wiktionary


wielmożniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wiel­moż­nie


SJP.pl


wielmożnieć

sta­wać się wiel­moż­nym - bo­ga­tym, po­tęż­nym


SJP.pl


wielmożny

tytuł grzecz­no­ścio­wy, do­da­wa­ny cza­sem (wraz z wy­ra­zem pan) przed naz­wi­skiem adre­sa­ta listu lub prze­sył­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. przy­do­mek sto­so­wa­ny do grzecz­no­ścio­we­go ty­tu­ło­wa­nia osób wy­so­ko po­sta­wio­nych

 (1.2) współcz. przy­miot­nik do­da­wa­ny w zwro­tach grzecz­no­ścio­wych

 (1.3) przest. odz­na­cza­ją­cy się po­tę­gą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. (współcz. iron.) osoba z wyż­szych sfer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Czer­wo­ne­go woła ra­to­wa­li­śmy, pro­szę wiel­moż­ne­go pana.

 (1.3) Wiel­moż­ne rze­czy Pan uczy­nił z nami, z cze­go­śmy się bar­dzo ura­do­wa­li.

 (2.1) Karcz­marz pod­jął wiel­moż­nych wy­szu­ka­ny­mi po­tra­wa­mi i przed­ni­mi trun­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielmoża m., wielmożność ż.

:: fż. wielmożna ż.

 czas. wielmożnić ndk., wielmożnić się ndk., wielmożnieć ndk., zwielmożnieć dk.

 przysł. wielmożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szanowny

 (1.3) przemożny

Wiktionary


wielo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na dużą licz­bę tego, co jest na­zy­wa­ne dru­gim czło­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɔ, AS: vʹi ̯elo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielki, wielgachny

 licz. wiele

 temsłow. wielko-

 zaim. wiele

 przysł. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multi-, poli-

Wiktionary


wieloabonentowy

do­ty­czą­cy wielu abo­nen­tów


SJP.pl


wieloakapitowy

ma­ją­cy wiele aka­pi­tów


SJP.pl


wieloaspektowość

po­sia­da­nie wielu róż­nych wąt­ków, ko­niecz­ność ana­li­zy róż­no­rod­ny­mi me­to­da­mi


SJP.pl


wieloaspektowy

ma­ją­cy wiele wąt­ków, wy­ma­ga­ją­cy uję­cia w róż­nych pła­szczyz­nach


SJP.pl


wieloatomowy

skła­da­ją­cy się z wielu ato­mów


SJP.pl


wielobarwniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wie­lo­barw­nie


SJP.pl


wielobarwność

1. cecha przed­mio­tów, które mają różne barwy, wiele ko­lo­rów; róż­no­ko­lo­ro­wość, wie­lo­ko­lo­ro­wość, ko­lo­ro­wość, róż­no­barw­ność;
2. wła­ści­wość niek­tó­rych krysz­ta­łów po­le­ga­ją­ca na zmia­nie ich barwy przy obra­ca­niu, gdy prze­cho­dzi przez nie świa­tło spo­la­ry­zo­wa­ne li­nio­wo; ple­o­chro­izm, po­li­chro­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­lo­barw­ne

 (1.2) opt. zob. ple­o­chro­izm.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielobarwny

 przysł. wielobarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnobarwność, różnokolorowość, wielokolorowość, pstrokatość, pstrość

 (1.2) polichroizm

Wiktionary


wielobarwny

ma­ją­cy wiele barw (ko­lo­rów); wie­lo­ko­lo­ro­wy, mul­ti­ko­lo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy wiele barw, zło­żo­ny z ele­men­tów róż­ne­go ko­lo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uz­bro­je­nie te­re­nu, przed­sta­wia­ne na ma­pach, może być kre­ślo­ne w tech­ni­ce jed­no­barw­nej lub wie­lo­barw­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielobarwność ż.

 przysł. wielobarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnobarwny, różnokolorowy, wielokolorowy

Wiktionary


wielobiegowy

1. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: ma­ją­cy wiele bie­gów;
2. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na­pę­do­wy o wielu bie­gach


SJP.pl


wielobiegunowość

po­sia­da­nie wielu cen­trów od­dzia­ły­wa­nia


SJP.pl


wielobiegunowy

ma­ją­cy wiele cen­trów od­dzia­ły­wa­nia


SJP.pl


wielobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy wiele bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści wielu bitów


SJP.pl


wieloboczność

→ wie­lo­bocz­ny


SJP.pl

Patrz:

wieloboczny

wieloboczny

do­ty­czą­cy wie­lo­bo­ku, ma­ją­cy wiele boków, ogra­ni­czo­ny wie­lo­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geom. ma­ją­cy wiele boków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielobok mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielokątny, poligonalny

Wiktionary


wieloboista

za­wod­nik bio­rą­cy udział w wie­lo­bo­ju


SJP.pl


wieloboistka

→ wie­lo­bo­i­sta


SJP.pl

Patrz:

wieloboista

wielobojowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w wie­lo­bo­ju; wie­lo­bo­i­sta


SJP.pl


wielobojowy

→ wie­lo­bój


SJP.pl

Patrz:

wielobój

wielobok

fi­gu­ra pła­ska ogra­ni­czo­na linią ła­ma­ną zam­knię­tą, zło­żo­ną co najm­niej z trzech od­cin­ków; wie­lo­kąt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na o wielu bo­kach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwa­drat jest re­gu­lar­nym wie­lo­bo­kiem. Umiesz obli­czyć pole tego wie­lo­bo­ku?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloboczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielokąt

Wiktionary


wielobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem wielu bra­mek


SJP.pl


wielobranżowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­bran­żo­we; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­bran­żo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielobranżowy

 przysł. wielobranżowo

Wiktionary


wielobój

za­wo­dy spor­to­we, któ­rych uczest­ni­cy star­tu­ją w kilku kon­ku­ren­cjach z danej dzie­dzi­ny spor­tu, a o ko­lej­no­ści miejsc de­cy­du­je łącz­na suma punk­tów zdo­by­tych we wszyst­kich kon­ku­ren­cjach


SJP.pl


wielobójstwo

za­bi­cie wielu osób


SJP.pl


wielobóstwo

wiara w ist­nie­nie wielu bogów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) filoz. rel. wiara w wielu bogów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈbustfɔ, AS: vʹi ̯elobustfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielobożny, wielobogi, wielobożeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) politeizm

Wiktionary


wieloch

naz­wi­sko


SJP.pl


wielochmurowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy usłu­gi lub za­so­by wielu róż­nych chmur obli­cze­nio­wych


SJP.pl


wielochodowy

pro­blem wie­lo­cho­do­wy - w pro­ble­mi­sty­ce: za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym białe za­czy­na­ją i dają czar­nym mata w co najm­niej czte­rech naj­bliż­szych po­su­nię­ciach; za­da­nie wie­lo­cho­do­we, wie­lo­cho­dów­ka


SJP.pl


wielochodówka

w pro­ble­mi­sty­ce: za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym białe za­czy­na­ją i dają czar­nym mata w co najm­niej czte­rech naj­bliż­szych po­su­nię­ciach; za­da­nie wie­lo­cho­do­we; pro­blem wie­lo­cho­do­wy


SJP.pl

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Wie­lo­cho­dów­ka – za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym białe ma­tu­ją w swoim czwar­tym lub póź­niej­szym po­su­nię­ciu.

Wikipedia


wielochorobowość

jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie u jed­nej osoby kilku przew­le­kłych cho­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan pa­cjen­ta, w któ­rym wspó­łist­nie­ją dwie lub wię­cej cho­ro­by przew­le­kłe;

Wiktionary

Wie­lo­cho­ro­bo­wość – jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie u pa­cjen­ta dwóch lub wię­cej scho­rzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­cho­ro­bo­wość i przew­le­kłość cho­rób są zja­wi­ska­mi wy­raź­nie czę­ściej do­ty­czą­cy­mi ko­biet niż męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielochorobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współchorobowość, polipatologia

Wiktionary


wielochowo

Wie­lo­cho­wo ( Großendorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski.

Do roku 1772 była po­ło­żo­na w gra­ni­cach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów, w ra­mach tzw. Prus Kró­lew­skich. Po­wró­ci­ła w gra­ni­ce Pol­ski w 1945 roku.

Wikipedia


wielociąg

w hut­nict­wie: cią­gar­ka wie­lo­stop­nio­wa wy­po­sa­żo­na w sze­reg cią­ga­deł


SJP.pl


wielocukier

zwią­zek zło­żo­ny z kilku czą­ste­czek cu­krów pro­stych po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi; po­li­sa­cha­ryd


SJP.pl


wielocukry

zwią­zek zło­żo­ny z kilku czą­ste­czek cu­krów pro­stych po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi; po­li­sa­cha­ryd


SJP.pl


wielocyfrowy

zło­żo­ny z wielu cyfr


SJP.pl


wielocylindrowy

ma­ją­cy wiele cy­lin­drów, np. sil­nik wie­lo­cy­lin­dro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy wiele cy­lin­drów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡sɨlʲĩnˈdrɔvɨ, AS: vʹi ̯elocylʹĩndrovy

Wiktionary


wieloczujnikowy

wy­po­sa­żo­ny w wiele czuj­ni­ków


SJP.pl


wieloczynnikowy

uwa­run­ko­wa­ny wie­lo­ma czyn­ni­ka­mi


SJP.pl


wieloczynnościowy

1. mo­gą­cy wy­ko­ny­wać wiele róż­nych czyn­no­ści;
2. ma­ją­cy wiele funk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. wy­ko­nu­ją­cy wiele czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zło­dziej za­brał z niej trzy worki z ziem­nia­ka­mi, ma­szy­nę wie­lo­czyn­no­ścio­wą do mie­le­nia mięsa oraz… czte­ry nogi od ławy drew­nia­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡ʃɨ̃nːɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vʹi ̯eločỹ•nośćovy

Wiktionary


wieloczynowy

w pra­wie: zwią­za­ny z licz­bą dzia­łań pod­ję­tych przez spraw­cę


SJP.pl


wielocząsteczkowy

przy­miot­nik

 (1.1) chem. skła­da­ją­cy się z wielu czą­ste­czek

Wiktionary


wielocząstkowy

zbu­do­wa­ny z wielu czą­stek


SJP.pl


wieloczęściowy

skła­da­ją­cy się z wielu czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu czę­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­tań­sze lo­ków­ki kosz­tu­ją ok. 35 zł, za mo­de­le wie­lo­czę­ścio­we trze­ba cza­sem za­pła­cić nawet 350 - 400 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vʹi ̯eločẽũ̯śćovy

Wiktionary


wieloczłonowy

skła­da­ją­cy się z wielu czło­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vʹi ̯eloču̯õnovy

Wiktionary


wielodaniowy

skła­da­ją­cy się z wielu dań


SJP.pl


wielodawkowy

skła­da­ją­cy się z wielu dawek


SJP.pl


wielodenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma wiele den

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pla­nu­je się wy­ko­na­nie do 6 ot­wo­rów (tj. 1 obli­ga­to­ryj­ne­go ot­wo­ru pio­no­we­go o dłu­go­ści do 6000 m, oraz do­dat­ko­wo 5 op­cjo­nal­nych ot­wo­rów pio­no­wych o dłu­go­ści do 6000 m każdy wraz z wie­lo­den­ny­mi ot­wo­ra­mi ho­ry­zon­tal­ny­mi o dłu­go­ściach do 1500 m każdy). In­we­stor do­dat­ko­wo prze­wi­du­je moż­li­wość wy­ko­na­nia pro­ce­sów szcze­li­no­wa­nia w od­cin­kach pio­no­wych oraz po­zio­mych w dwóch róż­nych for­ma­cjach skal­nych łup­ko­wej i pia­skow­ca.

Wiktionary


wielodniowy

trwa­ją­cy wiele dni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy wiele dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast wie­lo­go­dzin­nych, a cza­sem wie­lod­nio­wych, ne­go­cja­cji pra­cow­nik sta­wia spra­wę pro­sto – wóz albo prze­wóz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈdʲɲɔvɨ, AS: vʹi ̯elodʹńovy

Wiktionary


wielodomenowy

obej­mu­ją­cy wiele domen (dzie­dzin, ob­sza­rów)


SJP.pl


wielodoniczka

po­jem­nik z wie­lo­ma ma­ły­mi do­nicz­ka­mi; do­nicz­ko­pa­le­ta, mul­ti­plat


SJP.pl


wielodostęp

w in­for­ma­ty­ce: moż­li­wość jed­no­czes­ne­go ko­rzy­sta­nia z usług sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go przez wielu użyt­kow­ni­ków


SJP.pl


wielodostępny

umoż­li­wia­ją­cy jed­no­czes­ne ko­rzy­sta­nie przez wielu użyt­kow­ni­ków


SJP.pl


wielodotykowy

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. o urzą­dze­niach wska­zu­ją­cych: taki, który re­a­gu­je na wiele jed­no­czes­nych dot­knięć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔdɔtɨˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elodotykovy

Wiktionary


wielodrożnica

Wie­lo­droż­ni­ca – typ dużej wsi o zwar­tej lecz be­zład­nej za­bu­do­wie wzdłuż kilku zaz­wy­czaj krę­tych cią­gów ko­mu­ni­ka­cyj­nych (ulic). Jedna z wczes­nych form sło­wiań­skiej za­bu­do­wy wsi.

Praw­do­po­dob­nie forma ta funk­cjo­no­wa­ła obok łań­cu­chów­ki w po­łud­nio­wej Ma­ło­pol­sce oraz Rusi Ha­lic­kiej przed okre­sem ko­lo­ni­za­cji, ale ślady daw­nych form prze­strzen­nych nie są obec­nie w żaden spo­sób uchwyt­ne. Ty­po­we formy wie­lo­droż­ni­co­wej za­bu­do­wy wsi za­cho­wa­ły się na ob­sza­rze Rosji oraz Ukra­i­ny.

Wikipedia


wielodrzewie

po­e­tyc­ko: ze­spół wielu drzew


SJP.pl


wielodukatowy

ma­ją­cy war­tość wielu du­ka­tów


SJP.pl


wielodyscyplinarność

→ wie­lo­dy­scy­pli­nar­ny


SJP.pl

Patrz:

wielodyscyplinarny

wielodziedzinowy

obej­mu­ją­cy wiele dzie­dzin; in­ter­dy­scy­pli­nar­ny, mul­ti­dy­scy­pli­nar­ny


SJP.pl


wielodzielność

→ wie­lo­dziel­ny


SJP.pl

Patrz:

wielodzielny

wielodzietna

ko­bie­ta wie­lo­dziet­na


SJP.pl


wielodzietność

po­sia­da­nie licz­ne­go po­tom­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wie­lo­dziet­ne; cecha tych, któ­rzy są wie­lo­dziet­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już dawno udo­wod­nio­no ści­sły zwią­zek przy­czy­no­wy mię­dzy je­dze­niem ka­wio­ru a nie spo­ty­ka­ną gdzie in­dziej wie­lo­dziet­no­ścią ro­dzin ry­ba­ków w del­cie Wołgi i nad Amu­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielodzietny

 rzecz. wielodzietny mos.

Wiktionary


wielodzietny

osoba wie­lo­dziet­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy więk­szą niż prze­cięt­na licz­bę dzie­ci

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na wie­lo­dziet­ny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈd͡ʑɛtnɨ, AS: vʹi ̯eloʒ́etny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielodzietność ż., wielodzietna ż.

Wiktionary


wielodźwiękowy

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z wielu dźwię­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kla­ster jest wie­lodź­wię­ko­wym współbrz­mie­niem zbu­do­wa­nym z ma­łych in­ter­wa­łów.

Wiktionary


wieloelementowy

zło­żo­ny z wielu ele­men­tów; wie­lo­czę­ścio­wy


SJP.pl


wieloetapowość

→ wie­lo­e­ta­po­wy


SJP.pl

Patrz:

wieloetapowy

wieloetapowy

skła­da­ją­cy się z wielu eta­pów


SJP.pl


wieloetapówka

wy­ścig skła­da­ją­cy się z wielu eta­pów


SJP.pl


wieloetatowiec

osoba pra­cu­ją­ca jed­no­cze­śnie na kilku eta­tach


SJP.pl


wieloetatowość

→ wie­lo­e­ta­to­wy


SJP.pl

Patrz:

wieloetatowy

wieloetatowy

1. pra­cu­ją­cy na wię­cej niż jeden etat;
2. ofe­ru­ją­cy wiele eta­tów, za­trud­nia­ją­cy wielu pra­cow­ni­ków


SJP.pl


wieloetniczny

obej­mu­ją­cy osoby na­le­żą­ce do wielu róż­nych kul­tur lub na­ro­dów; mul­tiet­nicz­ny


SJP.pl


wielofazowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wie­lo­fa­zo­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielofazowy

 przysł. wielofazowo

Wiktionary


wielofazowy

prze­bie­ga­ją­cy w wielu fa­zach (eta­pach); po­li­fa­zo­wy


SJP.pl


wielofiguralny

zło­żo­ny z wielu figur; wie­lo­fi­gu­ro­wy


SJP.pl