bosm.

skrót od: bos­man; bsm.


SJP.pl


bosman

1. po­do­fi­cer w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej, od­po­wia­da­ją­cy stop­nio­wi sier­żan­ta w woj­skach lą­do­wych;
2. ma­ry­narz peł­nią­cy funk­cje tech­nicz­ne na stat­ku hand­lo­wym lub pa­sa­żer­skim; prze­ło­żo­ny za­ło­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żegl. osoba od­po­wie­dzial­na za żagle, liny i kon­ser­wa­cję stat­ku;

 (1.2) mar. prze­ło­żo­ny ma­ry­na­rzy na­dzo­ru­ją­cy dy­scy­pli­nę i od­po­wia­da­ją­cy za czy­stość i po­rzą­dek

 (1.3) mors. pra­cow­nik za­rzą­dza­ją­cy małym por­tem lub przy­sta­nią;

 (1.4) wojsk. mors. w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej wyż­szy sto­pień po­do­fi­cer­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bos­man – sto­pień po­do­fi­cer­ski na okrę­tach
  • Bos­man – funk­cja w że­glar­stwie
  • Bos­man – sto­pień po­do­fi­cer­ski w Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej / Jed­nost­ce Woj­sko­wej For­mo­za i na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych Mor­skie­go Od­dzia­łu Stra­ży Gra­nicz­nej
  • Star­szy bos­man – sto­pień po­do­fi­cer­ski w Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej / Jed­nost­ce Woj­sko­wej For­mo­za i na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych Mor­skie­go Od­dzia­łu Stra­ży Gra­nicz­nej
  • Bos­man szta­bo­wy – dawny sto­pień po­do­fi­cer­ski w Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej / Jed­nost­ce Woj­sko­wej For­mo­za. Sto­pień po­do­fi­cer­ski na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych Mor­skie­go Od­dzia­łu Stra­ży Gra­nicz­nej
  • Star­szy bos­man szta­bo­wy – dawny sto­pień po­do­fi­cer­ski w Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej / Jed­nost­ce Woj­sko­wej For­mo­za
  • Bos­man portu – urzęd­nik urzę­du mor­skie­go
  • Bos­man Bro­war Szcze­cin SA – pol­ski bro­war wcho­dzą­cy w skład grupy Carls­berg Pol­ska SA
  • Bos­man – marka piwa
  • Bos­man 8 – pol­ski mi­kro­kom­pu­ter

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] śle­dząc cią­gle sta­tek we­nec­ki, do­strzegł, że za­ło­ga jego skła­da się z ka­pi­ta­na, bos­ma­na, sze­ściu ma­ry­na­rzy i jed­ne­go chłop­ca okrę­to­we­go […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsmãn, AS: bosmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bosmanat mrz.

 przym. bosmański

Wiktionary


bosmanat

organ ad­mi­ni­stra­cji mor­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. żegl. wła­dze mniej­sze­go portu lub przy­sta­ni;

 (1.2) mar. sie­dzi­ba bos­ma­na­tu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) – Jak od­po­czy­wam? Ucie­kam z bos­ma­na­tu i biorę ża­glów­kę – mówi Artur No­sia­dek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bosman mos.

 przym. bosmański

Wiktionary


bosmanka

1. bu­dy­nek użyt­ko­wy na brze­gu zbior­ni­ka wod­ne­go;
2. krót­ki płaszcz z sze­ro­ki­mi ot­war­ty­mi kla­pa­mi koł­nie­rza, wy­ko­na­ny z gru­be­go, ciem­ne­go sukna;
3. po­tocz­nie: węzeł w kształ­cie kuli, uży­wa­ny w że­glar­stwie;
4. daw­niej: za­ję­cie bos­ma­na


SJP.pl


bosmanmat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. mors. w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej wyż­szy sto­pień po­do­fi­cer­ski;

Wiktionary

Bos­man­mat (bsmt) – woj­sko­wy sto­pień po­do­fi­cer­ski w Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej i Jed­nost­ce Woj­sko­wej For­mo­za, od­po­wia­da­ją­cy plu­to­no­we­mu w Woj­skach Lą­do­wych i Si­łach Po­wietrz­nych. Jego od­po­wied­ni­ki znaj­du­ją się także w ma­ry­nar­kach wo­jen­nych in­nych państw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔsˈmãnmat, AS: bosmãnmat

Wiktionary


bosmat

sto­pień po­do­fi­cer­ski w ma­ry­nar­ce; bos­man­mat


SJP.pl


bosmański

zwią­za­ny z bos­ma­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem bos­ma­na, do­ty­czą­cy bos­ma­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwi­zdek ucz­nia, peł­nią­ce­go służ­bę bos­mań­ską, po­dry­wa wszyst­kich na bacz­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bosman mos., bosmanat mrz.

Wiktionary


boso

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bez obu­wia, z nie­u­bra­ny­mi sto­pa­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boso (zm. po 1125) – wło­ski kar­dy­nał i bi­skup Tu­ry­nu
  • Boso (zm. 1178) – wło­ski kar­dy­nał i hi­sto­ryk, ka­mer­ling Ko­ścio­ła Rzym­skie­go.
  • Boso – król Dol­nej Bur­gun­dii
  • Boso – album ze­spo­łu Za­ko­po­wer
  • Boso – sin­giel ze­spo­łu Za­ko­po­wer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) czy kie­dy­kol­wiek wpa­dło Ada­mo­wi i Ewie do głowy wsty­dzić się tego, że pa­ra­do­wa­li po raju goło i boso?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsɔ, AS: boso

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bosy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na bosaka

Wiktionary


bosonogi

ma­ją­cy bose nogi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy bose nogi, nie­o­bu­ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bosy

Wiktionary


bosonóżka

ma­ją­ca bose nogi


SJP.pl


bosowice

Bo­so­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Stop­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa. Przez wieś prze­pły­wa­ją dwie rzeki, Sa­ni­ca oraz Bród.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


bosra

mia­sto w Syrii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Syrii;

Wiktionary

Bosra, Bo­stra ( ‏بصرى الشام‎, "Busra asz-Szam") – mia­sto w po­łud­nio­wej Syrii, 140 km na po­łud­nie od Da­masz­ku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bosrański

Wiktionary


boss

[czy­taj: bos]
1. śro­do­wi­sko­wo: po­tęż­ny, uni­ka­to­wy prze­ciw­nik w grze kom­pu­te­ro­wej;
2. po­tocz­nie:
a) przy­wód­ca grupy prze­stęp­czej;
b) szef, kie­row­nik, zwierzch­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. szef firmy, or­ga­ni­za­cji

 (1.2) pot. szef grupy prze­stęp­czej

 (1.3) gry­komp. prze­ciw­nik w grze kom­pu­te­ro­wej, znacz­nie więk­szy, sil­niej­szy niż inni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • boss – szef grupy prze­stęp­czej
  • Hugo Boss AG – sieć skle­pów odzie­żo­wych
  • boss – po­ję­cie z za­kre­su gier kom­pu­te­ro­wych
  • Boss Cor­po­ra­tion – pro­du­cent sprzę­tu mu­zycz­ne­go
  • Fe­sti­wal Przed­się­bior­czo­ści BOSS – nazwa fe­sti­wa­lu stu­denc­kie­go (Bar­dzo Od­po­wie­dzial­ny Start w Sa­mo­dziel­ność)
  • Boss DS-1 – prze­ster typu di­stor­tion
  • Boss – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Boss – przy­do­mek sce­nicz­ny Bruce’a Spring­ste­e­na
  • Boss – ame­ry­kań­ski raper
  • Boss – pio­sen­ka ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Lil Pumpa
  • Boos
  • The Boss

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pewny sie­bie, od­waż­ny młody chło­pak szyb­ko wpadł w oko ma­fij­nym bos­som, któ­rzy po­wie­rza­li mu coraz bar­dziej od­po­wie­dzial­ne za­da­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔs, AS: bos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szef

Wiktionary


bossa-nova

bossa nova;
1. styl mu­zy­ki jaz­zo­wej, wy­ko­rzy­stu­ją­cy ele­men­ty bra­zy­lij­skiej mu­zy­ki lu­do­wej, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w la­tach sześć­dzie­sią­tych;
2. utwór skom­po­no­wa­ny w tym stylu


SJP.pl

Nie mylić z: bossa nova.

bossa-nova – drugi album grupy gdyń­skiej Ły­cza­cza wy­da­ny w czerw­cu 2009 roku przez MTJ pod nu­me­rem ka­ta­lo­go­wym 10881. Znaj­du­ją się tu zre­ma­ste­ro­wa­ne wcze­śniej­sze ut­wo­ry ze­spo­łu oraz 3 nowe kom­po­zy­cje.

Wikipedia


bossaball

[czy­taj: bo­sa­bol] gra na tram­po­li­nie łą­czą­ca ele­men­ty siat­ków­ki, piłki noż­nej i ca­po­e­i­ry


SJP.pl


bossi

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­ni­gno Bossi – wło­ski ma­larz
  • Car­me­lo Bossi – wło­ski bok­ser
  • Elia Bossi – wło­ski siat­karz
  • Jo­seph Bossi – szwaj­car­ski pił­karz
  • Mar­cel Bossi – luk­sem­bur­ski pił­karz
  • Marco En­ri­co Bossi – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Um­ber­to Bossi – wło­ski po­li­tyk
  • Bossy

Wikipedia


bossing

[czy­taj: boss-ing] prze­śla­do­wa­nie i szy­ka­no­wa­nie pra­cow­ni­ka przez zwierzch­ni­ka


SJP.pl


bossizm

sy­stem or­ga­ni­za­cyj­ny w par­tiach USA, od­da­ją­cy w ręce przy­wód­ców par­tyj­nych spra­wy wy­su­wa­nia kan­dy­da­tów w wy­bo­rach


SJP.pl


bostock

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. fran­cu­ski słod­ki wy­piek z pla­ste­ra­strów czer­stwe­go droż­dżo­we­go pszen­ne­go pie­czy­wa (briosz­ka, chał­ka), na­są­czo­ne­go sy­ro­pem po­ma­rań­czo­wym z do­dat­kiem mig­da­ło­we­go kremu i nie­kie­dy owo­ców

Wiktionary

Bo­stock – wieś w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Ches­hi­re, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Ches­hi­re West and Che­ster.

Wikipedia


boston

tka­ni­na ubra­nio­wa z wełny cze­san­ko­wej o splo­cie sko­śnym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. muz. ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dzą­cy ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych, ro­dzaj po­wol­ne­go walca; także mu­zy­ka do tego tańca;

 (1.2) karc. gra kar­cia­na po­pu­lar­na w XVIII wieku

 (1.3) pot. kynol. te­rier bo­stoń­ski;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) włók. tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej o sko­śnym splo­cie

Wiktionary

Bo­ston (wym. //) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Mas­sa­chu­setts i hrab­stwa Suf­folk, port nad za­to­ką Mas­sa­chu­setts (Ocean At­lan­tyc­ki).

Bo­ston zo­stał za­ło­żo­ny w roku 1630; jest jed­nym z naj­star­szych i ze wzglę­dów kul­tu­ro­wych naj­waż­niej­szych miast w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasze babki tań­czy­ły bo­sto­na na po­cząt­ku XX wieku.

 (1.2) Kar­cia­na gra w bo­sto­na zo­sta­ła uwiecz­nio­na w po­wie­ści „Wojna i pokój”.

 (1.3) Póź­niej do ho­dow­li bo­sto­nów do­da­no je­szcze do­miesz­kę krwi bul­do­gów fran­cu­skich.

 (2.1) Po­po­łud­nia­mi pa­nicz grywa w bo­sto­na z przy­ja­ciół­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż.

 przym. bostonowy, bostoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. terier bostoński, pot. boston terier

Wiktionary


bostonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Diego;

Wiktionary

Bo­sto­nia – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Diego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bostonka ż.

Wiktionary


bostonka

1. mała do­ci­sko­wa ma­szy­na dru­kar­ska;
2. cho­ro­ba wi­ru­so­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bo­sto­nu

 (1.2) po­ligr. ro­dzaj ręcz­nej ma­szy­ny dru­kar­skiej do dru­ko­wa­nia ma­łych na­kła­dów

 (1.3) odzież. ro­dzaj dam­skiej to­reb­ki w for­mie pę­ka­te­go ku­fer­la

 (1.4) pot. med. cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez en­te­ro­wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się wy­syp­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ani na jotę nie zmie­nił się jej wy­gląd ro­do­wi­tej bo­ston­ki: ru­mia­na twarz, gęste brwi, pro­sty nos i ciem­ne oczy.

 (1.2) Pod ko­niec lat dwu­dzie­stych wy­po­sa­że­nie dru­kar­ni sta­no­wi­ły czte­ry ma­szy­ny poś­piesz­ne, trzy pe­da­łów­ki, bo­ston­ka, ma­szy­na do per­fo­ro­wa­nia, dwie ma­szy­ny do kra­ja­nia pa­pie­ru, kom­plet­na ma­szy­na do ste­re­o­ty­pii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston m., boston m., Bostonia ż.

:: fm. bostończyk m.

 przym. bostoński, bostonowy, podbostoński

 przysł. po bostońsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) torebka bostońska

 (1.4) choroba bostońska, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

Wiktionary


bostonowy

przy­miot­nik od: bo­ston (walc lub tka­ni­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cho­re­ogr. muz. zwią­za­ny z bo­sto­nem, do­ty­czą­cy bo­sto­nu

 (1.2) włók. wy­ko­na­ny z bo­sto­nu; do­ty­czą­cy bo­sto­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boston mrz., Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż.

 przym. bostoński

Wiktionary


bostończyk

miesz­ka­niec Bo­sto­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bo­sto­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ot­wo­rzy­ło mi oczy - zwy­kli bo­stoń­czy­cy nie żyli wtedy wy­bo­ra­mi. Oni żyli za­koń­czo­ny­mi wła­śnie roz­gryw­ka­mi pier­wszej ligi ba­se­bal­lo­wej, w któ­rej ich dru­ży­na, Red Sox, pier­wszy raz od kil­ku­dzie­się­ciu lat zwy­cię­ży­ła!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston mrz., bostonka ż.

:: fż. bostonka ż.

 przym. bostoński, bostonowy

Wiktionary


bostoński

przy­miot­nik od: Bo­ston


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­sto­nem, do­ty­czą­cy Bo­sto­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż., boston mrz.

 przym. bostonowy

Wiktionary


bostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. bo­skość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tedy Bog bo­stwo swe s nią ra­czył złą­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔstfɔ, AS: bostfo

Wiktionary


bosu

pół­ko­li­sty przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­czeń rów­no­wa­gi i mię­śni


SJP.pl


bosutowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­su­to­wem, do­ty­czą­cy Bo­su­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bosutów m.

Wiktionary


boswelia

ro­śli­na lecz­ni­cza; ka­dzi­dło­wiec


SJP.pl


bosy

bez obu­wia; z na­gi­mi sto­pa­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o sto­pach, no­gach: takie, które nie mają butów, skar­pet, poń­czoch

 (1.2) o czło­wie­ku: taki, który ma nagie stopy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­piej od­po­czy­wam po pracy, gdy mam bose stopy.

 (1.2) Mama za­wsze mi przy­po­mi­na, żebym nie wy­cho­dził bosy na taras.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsɨ, AS: bosy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bosość ż.

 przysł. boso

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goły, nieobuty

 (1.2) bosonogi, nieobuty

Wiktionary


bosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anett Bősz (1986-) – wę­gier­ska eko­no­mist­ka
  • Jew­he­ni­ja Bosz (1879-1925) – ro­syj­ska po­li­tycz­ka
  • Peter Bosz (1963-) – ho­len­der­ski pił­karz
  • Wy­daw­nict­wo BoSz – pol­skie wy­daw­nict­wo

Wikipedia


boszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


boszczynek

Bo­szczy­nek – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Bo­szczy­nek. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bo­szczy­nek.

Wikipedia


boszkowo

Bosz­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Wło­sza­ko­wi­ce.

Wieś przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Lesz­no-Wolsz­tyn z przy­stan­kiem ko­le­jo­wym Bosz­ko­wo.

Wikipedia


boszniacki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Bosz­nia­ków – mu­zuł­ma­nów miesz­ka­ją­cych w Bośni i Her­ce­go­wi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten naj­wyż­szy zwierzch­nik wszyst­kich Bosz­nia­ków, a więc wy­łącz­nie wier­nych re­li­gii is­lam­skiej, któ­rzy miesz­ka­ją w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, a także i tych poza jej gra­ni­ca­mi, żąda, aby się zjed­no­czy­li wokół swo­jej bosz­niac­kiej na­ro­do­wo­ści, re­li­gii i ję­zy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔʃʲˈɲat͡sʲci, AS: bošʹńacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boszniak m., Boszniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmański

Wiktionary


boszniaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du po­łud­nio­wo­sło­wiań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go Bo­śnię i Her­ce­go­wi­nę, wyz­na­nia mu­zuł­mań­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bośnia ż.

:: fm. Boszniak mos.

 przym. boszniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muzułmanka

Wiktionary


boszniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel na­ro­du po­łud­nio­wo­sło­wiań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go Bo­śnię i Her­ce­go­wi­nę, utoż­sa­mia­ny z wyz­na­niem mu­zuł­mań­skim;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klub Bosz­nia­ków w Ra­dzie Mia­sta Mo­star, wraz z mo­star­skim muf­tim oraz ponad 40 or­ga­ni­za­cja­mi po­za­rzą­do­wy­mi, roz­po­czął pod­pi­sy­wa­nie pe­ty­cji, w któ­rej do­ma­ga się no­we­go po­dzia­łu Mo­sta­ru na sześć gmin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʃʲɲak, AS: bošʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bośnia ż., Bośniak m., Bośniaczka ż., bośniacki mrz.

:: rzecz. fż. Boszniaczka

 przym. boszniacki, bośniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muzułmanin

Wiktionary


bot

łódź mor­ska lub rzecz­na; bat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. pro­gram wy­ko­nu­ją­cy ja­kieś czyn­no­ści za czło­wie­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) obuw. dam­ski lub dzie­cię­cy but z wy­so­ką cho­le­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bot – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Tar­ra­go­na
  • Bot (pro­gram)
    • Bot (IRC)
  • Bot – po­wieść Mak­sy­ma Ki­dru­ka
  • Bot (fi­nan­se) – forma fi­nan­so­wa­nia i roz­li­cza­nia pro­jek­tów in­we­sty­cyj­nych.
  • BOT (hol­ding) – BOT Hol­ding Beł­cha­tów-Opole-Turów Gór­nict­wo i Ener­ge­ty­ka S.A.
  • Bot – (Built, Ope­ra­te and Trans­fer) – forma fi­nan­so­wa­nia i roz­li­cza­nia pro­jek­tów in­we­sty­cyj­nych
  • Yves Bot – praw­nik fran­cu­ski
  • Ber­nard Bot – po­li­tyk ho­len­der­ski
  • BOT Skra Beł­cha­tów – męska dru­ży­na siat­kar­ska, uczest­ni­czą­ca w roz­gryw­kach Pol­skiej Ligi Siat­ków­ki
  • BOT GKS Beł­cha­tów – pol­ski klub pił­kar­ski z sie­dzi­bą w Beł­cha­to­wie, gra­ją­cy obec­nie w Ek­stra­kla­sie.
  • BOT Turów Zgo­rze­lec – ko­szy­kar­ski klub spor­to­wy gra­ją­cy w Pol­skiej Lidze Ko­szy­ków­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔt, AS: bot

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. robot m., robocik m.

 (2.1)

 rzecz. botek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) botek

Wiktionary


bot.

skrót od: bo­ta­ni­ka, bo­ta­nicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bo­ta­nicz­ny

Wiktionary


botaniczka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ro­śli­nach; ro­śli­noz­naw­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cja­list­ka w za­kre­sie bo­ta­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zofia Pa­ry­ska w ciągu swo­je­go dłu­gie­go i niez­wy­kle pra­co­wi­te­go życia, jako bo­ta­nicz­ka z wyksz­tał­ce­nia, pu­bli­ko­wa­ła wiele prac z tej dzie­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔtãˈɲit͡ʃka, AS: botãńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanika ż., botaniczność ż., botanizowanie n.

:: fm. botanik mos., botanista mos.

 czas. botanizować ndk.

 przym. botaniczny

 przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) botanik

Wiktionary


botaniczny

1. do­ty­czą­cy bo­ta­ni­ki (np. no­men­kla­tu­ra bo­ta­nicz­na, prace bo­ta­nicz­ne);
2. ogród bo­ta­nicz­ny - ogród stwo­rzo­ny dla celów na­u­ko­wo-dy­dak­tycz­nych, w któ­rym ko­lek­cjo­nu­je się przed­sta­wi­cie­li flor z róż­nych ob­sza­rów ge­o­gra­ficz­nych i śro­do­wisk, zwy­kle udo­stęp­nia­ny do zwie­dza­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy bo­ta­ni­ki

 (1.2) ogrod. o ro­śli­nach: wy­stę­pu­ją­cy dziko, nie mo­dy­fi­ko­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orze­chy są z bo­ta­nicz­ne­go punk­tu wi­dze­nia owo­ca­mi z suchą sko­ru­pą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔtãˈɲit͡ʃnɨ, AS: botãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanika ż., botanik m., botaniczka ż.

 przysł. botanicznie

Wiktionary


botanik

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ro­ślin; ro­śli­noz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie bo­ta­ni­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. ogród bo­ta­nicz­nyfakt.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) ko­bie­ta bo­ta­nik (1.1), bo­ta­nicz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dawno nie by­li­śmy w bo­ta­ni­ku, ale czas na­dro­bić za­le­gło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲik, AS: botãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanika ż., botaniczność ż., botanizowanie n.

:: fm. przest. botanista mos.

:: fż. botaniczka ż.

 czas. botanizować ndk.

 przym. botaniczny

 przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. botanista

 (3.1) pot. botaniczka

Wiktionary


botanika

gałąź bio­lo­gii ba­da­ją­ca ro­śli­ny; ro­śli­noz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. dział bio­lo­gii, nauka o ro­śli­nach;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: bo­ta­nik

Wiktionary

Bo­ta­ni­ka (gr. "botanē" = zie­leń, owoc, ro­śli­na), ro­śli­noz­naw­stwo – dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ro­śli­na­mi. Obej­mu­je ca­łoksz­tałt wie­dzy o świe­cie ro­ślin i zwią­za­nych z nimi zja­wi­skach. Sze­ro­ki za­kres pro­ble­ma­ty­ki jest przy­czy­ną wy­o­dręb­nia­nia licz­nych, w róż­nym stop­niu sa­mo­dziel­nych dzia­łów, wy­ma­ga­ją­cych sto­so­wa­nia swo­i­stych metod i tech­nik ba­daw­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­ta­ni­ka to in­te­re­su­ją­ca dzie­dzi­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲika, AS: botãńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botanik m., botaniczka ż., botanista m., botaniczność ż., botanizowanie n.

 czas. botanizować ndk.

 przym. botaniczny

 przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślinoznawstwo; skr. bot.

Wiktionary


botaniko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: bo­ta­ni­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲikɔ, AS: botãńiko

Wiktionary


botek

cie­pły but dam­ski z wy­so­ką cho­lew­ką; bot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. zwy­kle wy­so­ki but dziec­ka lub ko­bie­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Botki są czę­ścią ukra­iń­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔtɛk, AS: botek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bot m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bot, kozak

Wiktionary


botew

naz­wi­sko


SJP.pl

Botew ( връх Ботев) – szczyt w Buł­ga­rii o wy­so­ko­ści 2376 me­trów n.p.m., naj­wyż­szy szczyt Sta­rej Pła­ni­ny, daw­niej znany pod tu­rec­ką nazwą "Jum­ruk­czał" (bułg. Юмрукчал, Yumrukçal – „po­dob­ny do pię­ści”). Obec­ną nazwę na­da­no w 1950 ku czci na­ro­do­we­go poety Chri­sto Bo­te­wa. Szczyt leży kilka ki­lo­me­trów na pół­noc­ny wschód od Kar­ło­wa i bez­poś­red­nio na pół­noc od Do­li­ny Róż (słyn­nej z pro­duk­cji olej­ku ró­ża­ne­go).

Wikipedia


botfort

daw­niej: but przez­na­czo­ny do kon­nej jazdy


SJP.pl


botforty

daw­niej: but przez­na­czo­ny do kon­nej jazdy


SJP.pl

Bot­for­ty (z fran­cu­skie­go "bot­tes for­tes" – do­słow­nie mocne buty) – się­ga­ją­ce poza ko­la­na skó­rza­ne buty uży­wa­ne na za­cho­dzie Eu­ro­py w XVI-XVIII wieku za­rów­no w woj­sku (zwła­szcza przez raj­ta­rów, dra­go­nów, ar­ke­bu­ze­rów i ki­ra­sje­rów), jak i do ubio­ru cy­wil­ne­go. Cechą ty­po­wą była pod­wyż­szo­na z przo­du cho­le­wa, za­pew­nia­ją­ca ochro­nę ko­la­na jeźdź­ca. W Pol­sce, gdzie okre­śla­no je jako „buty raj­tar­skie”, no­si­li je żoł­nie­rze au­to­ra­men­tu cu­dzo­ziem­skie­go oraz bo­ga­ci mie­szcza­nie jako część stro­ju ob­ce­go po­cho­dze­nia.

Wikipedia


botki

cie­pły but dam­ski z wy­so­ką cho­lew­ką; bot


SJP.pl


botlichyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bot­li­cha­mi, do­ty­czą­cy Bot­li­chów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bot­li­chyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botlichowie lm m.

Wiktionary


botnet

sieć za­in­fe­ko­wa­nych urzą­dzeń po­dłą­czo­nych do in­ter­ne­tu, kon­tro­lo­wa­nych zdal­nie i uży­wa­nych do prze­pro­wa­dza­nia ata­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bot­net – sieć botów na­dzo­ru­ją­cych kanał IRC
  • Bot­net – sieć kom­pu­te­rów-zom­bie słu­żą­ca do róż­nych na­du­żyć

Wikipedia


botnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. daw. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na nad Za­to­ką Bot­nic­ką, nieg­dyś w ca­ło­ści pod pa­no­wa­niem szwedz­kim, obec­nie po­dzie­lo­na mię­dzy Szwe­cję i Fin­lan­dię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bot­nia wiel­ki kraj w pro­win­cji szwedz­kiej Nord­lan­dii, leży po obu brze­gach cie­śni­cy bot­nij­skiej, i dzie­li się na wschod­nią i za­chod­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. botnicki, botnijski

Wiktionary


botnicki

zwią­za­ny z Za­to­ką Bot­nic­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Za­to­ką Bot­nic­ką

 (1.2) geogr. hist. zwią­za­ny z Bot­nią (kra­i­ną hi­sto­rycz­ną, obec­nie po­dzie­lo­ną mię­dzy Szwe­cję i Fin­lan­dię)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botnia ż.

Wiktionary


botnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. zob. Za­to­ka Bot­nic­ka.

Wiktionary


botoks

po­tocz­nie:
1. sil­nie tru­ją­ca sub­stan­cja, uży­wa­na jako śro­dek prze­ciwz­marszcz­ko­wy; jad kieł­ba­sia­ny, tok­sy­na bo­tu­li­no­wa, bo­tu­li­no­tok­sy­na, bo­tu­li­na;
2. za­bieg kos­me­tycz­ny z uży­ciem jadu kieł­ba­sia­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­toks (film)
  • Bo­toks (se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Bo­toks – po­tocz­na nazwa tok­sy­ny bo­tu­li­no­wej sto­so­wa­nej w me­dy­cy­nie este­tycz­nej

Wikipedia


botoksiara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta sto­su­ją­ca bo­toks


SJP.pl


botoksować

1. wstrzy­ki­wać bo­toks w jakąś część ciała w celu po­pra­wy wy­glą­du;
2. bo­tok­so­wać się - wstrzy­ki­wać sobie bo­toks w celu po­pra­wy wy­glą­du; ostrzy­ki­wać się


SJP.pl


botoksowy

→ bo­toks, → botox


SJP.pl

Patrz:

botoks, → botox

botokudzi

In­dia­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; Aymoré


SJP.pl


botoszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, w pół­noc­nej czę­ści hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii;

 (1.2) geogr. okręg w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Bo­to­sza­ny ( "Botoșani", ru­muń­ska wy­mo­wa //) – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii w Ru­mu­nii, sie­dzi­ba władz okrę­gu Bo­to­sza­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. botoszanin mos., botoszanka ż.

 przym. botoszański

Wiktionary


botoszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­to­sza­na­mi, do­ty­czą­cy Bo­to­szan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botoszany nmos.

Wiktionary


botowo

Bo­to­wo ( Bot­to­wen, 1938–1945 "Bot­tau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W Bo­to­wie znaj­du­je się obe­lisk poś­wię­co­ny po­le­głym w cza­sie I wojny świa­to­wej miesz­kań­com wsi.

Wikipedia


botowy

→ bot


SJP.pl

Patrz:

bot

botox

marka tok­sy­ny bo­tu­li­no­wej (jadu kieł­ba­sia­ne­go)


SJP.pl


botriokokoza

cho­ro­ba bak­te­ryj­na koni i wiel­błą­dów, rza­dziej bydła i świń; bo­trio­my­ko­za, pia­secz­ni­ca


SJP.pl


botriomykoza

cho­ro­ba bak­te­ryj­na koni i wiel­błą­dów, rza­dziej bydła i świń; pia­secz­ni­ca, bo­trio­ko­ko­za


SJP.pl


botswana

pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ga­bo­ro­ne; Re­pu­bli­ka Bots­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

Wiktionary

Bots­wa­na, Re­pu­bli­ka Bots­wa­ny ( Re­pu­blic of Bots­wa­na, Le­fats­he la Bots­wa­na) – pań­stwo w po­łud­nio­wej Afry­ce. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 581 730 km², a za­miesz­ka­ne jest przez 2 450 668 osób (szac. 2024).

Pań­stwo śród­lą­do­we o wy­żyn­nym, prze­wa­ża­ją­co rów­nin­nym uksz­tał­to­wa­niu te­re­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bots­wa­nie miesz­ka i pra­cu­je znacz­na licz­ba cu­dzo­ziem­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãna, AS: botsfãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswańczyk mos., Botswanka ż.

 przym. botswański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Botswany; hist. Beczuana

Wiktionary


botswanka

oby­wa­tel­ka Bots­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bots­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãŋka, AS: botsfãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswana ż.

:: fm. Botswańczyk mos.

 przym. botswański

Wiktionary


botswańczyk

oby­wa­tel Bots­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bots­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: botsfãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswana ż.

:: fż. Botswanka ż.

 przym. botswański

Wiktionary


botswański

zwią­za­ny z Bots­wa­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bots­wa­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bots­wań­ska flaga jest nie­bie­ska, biała i czar­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãj̃sʲci, AS: botsfãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Botswana ż., Botswańczyk mos., Botswanka ż.

Wiktionary


botticellowski

[czy­taj: bo­ti­cze­low­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bot­ti­cel­le­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


botulina

bak­te­ryj­na eg­zo­tok­sy­na, wyt­wa­rza­na przez niek­tó­re la­secz­ki z ro­dza­ju Clo­stri­dium; jad kieł­ba­sia­ny, tok­sy­na bo­tu­li­no­wa, bo­tu­li­no­tok­sy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) la­secz­ka jadu kieł­ba­sia­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W der­ma­to­lo­gii kos­me­tycz­nej sto­su­je się bo­tu­li­nę do wy­gła­dza­nia zmar­szczek mi­micz­nych.

 (1.1) Iniek­cje do­mię­śnio­we bo­tu­li­ną A lub B są jedną z metod far­ma­ko­lo­gicz­ne­go le­cze­nia miej­sco­we­go i poz­wa­la­ją na zmniej­sze­nie spa­stycz­no­ści w wy­bra­nych gru­pach mię­śnio­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botulizm m.

 przym. botulinowy

Wiktionary


botulinotoksyna

bak­te­ryj­na eg­zo­tok­sy­na, wyt­wa­rza­na przez niek­tó­re la­secz­ki z ro­dza­ju Clo­stri­dium; jad kieł­ba­sia­ny, tok­sy­na bo­tu­li­no­wa, bo­tu­li­na


SJP.pl


botulinowy

tok­sy­na bo­tu­li­no­wa - bak­te­ryj­na eg­zo­tok­sy­na, wyt­wa­rza­na przez niek­tó­re la­secz­ki z ro­dza­ju Clo­stri­dium; jad kieł­ba­sia­ny, bo­tu­li­no­tok­sy­na, bo­tu­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy bo­tu­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botulizm m., botulina ż.

Wiktionary


botulizm

za­tru­cie jadem kieł­ba­sia­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­tru­cie wy­wo­ła­ne przez eg­zo­tok­sy­nę wyt­wa­rza­ną przez bo­tu­li­nę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się ob­ja­wia bo­tu­lizm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtulʲism̥, AS: botulʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botulina ż.

 przym. botulinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba kiełbasiana, zatrucie jadem kiełbasianym

Wiktionary


botwin

zupa z mło­dych liści i naci bu­ra­ków ćwi­kło­wych; boć­wi­na; bot­win­ka; boć­win­ka


SJP.pl

Bot­win (sta­ro­ang. "Bot­wi­ne" lub "Both­win"; zm. 785 lub 786) – nor­tum­bryj­ski opat klasz­to­rów w Pe­ter­bo­ro­ugh i Ripon oraz świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

Wikipedia


botwina

zupa z mło­dych liści i naci bu­ra­ków ćwi­kło­wych; boć­wi­na; bot­win­ka; boć­win­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młode li­ście i ko­rze­nie bu­ra­ka ćwi­kło­we­go

Wiktionary

Bot­wi­na, bot­win­ka – młode li­ście i ko­rze­nie bu­ra­ka ćwi­kło­we­go. W kuch­ni sto­so­wa­ne prze­de wszyst­kim do zup, a także sa­ła­tek i po­traw du­szo­nych.

Nazwą „bot­win­ka” okre­śla się rów­nież zupę, któ­rej jest głów­nym skład­ni­kiem. Bot­wi­na jest też do­da­wa­na do chłod­ni­ków oraz bar­szczy. Jest także wy­ko­rzy­sty­wa­na do sa­ła­tek oraz po­traw du­szo­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. boćwina ż.

Wiktionary


botwinka

zupa z mło­dych liści i naci bu­ra­ków ćwi­kło­wych; bot­wi­na; boć­wi­na; boć­win­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa na bazie bu­lio­nu oraz mło­dych list­ków, łodyg i ko­rze­ni bu­ra­ka ćwi­kło­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boćwina ż.

Wiktionary


botwinkowy

→ bot­win­ka


SJP.pl

Patrz:

botwinka

boucher

[czy­taj: buSZE] naz­wi­sko


SJP.pl


bouchée

[czy­taj: buSZE] pasz­te­cik ze słod­kim lub pi­kant­nym na­dzie­niem


SJP.pl


bouclé

[czy­taj: buKLE]
1. ro­dzaj tka­ni­ny z przę­dzy pę­tel­ko­wej; bukla;
2. o przę­dzy: ma­ją­cy wę­zeł­ki, pę­tel­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. ozdob­nie skrę­co­na przę­dza z pę­tel­ka­mi lub wę­zeł­ka­mi;

 (1.2) włók. tek­stu­ro­wa­na tka­ni­na lub dzia­ni­na z bouclé (1.1) w ca­ło­ści albo tylko ze wstaw­ka­mi

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) wy­ko­na­ny z bouclé (1.1)

Wiktionary

Bouclé (fr. "krę­co­ny, kę­dzie­rza­wy; pę­tel­ka")

Wikipedia


bougainville

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyspa Bo­u­ga­in­vil­le’a – naj­więk­sza wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Sa­lo­mo­na, sta­no­wi część te­ry­to­rium Papui-Nowej Gwi­nei
  • Bo­u­ga­in­vil­le – pro­win­cja Papui-Nowej Gwi­nei
  • Bo­u­ga­in­vil­le – miej­sco­wość we Fran­cji, w re­gio­nie Pi­kar­dia
  • Rów Bo­u­ga­in­vil­le’a – rów oce­a­nicz­ny, znaj­du­ją­cy się w dnie po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, na po­łud­nie od Wyspy Bo­u­ga­in­vil­le’a
  • Bo­u­ga­in­vil­le – przy­lą­dek w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Au­stra­lii Za­chod­niej, nad Mo­rzem Timor
  • Mount Bo­u­ga­in­vil­le – dawna nazwa Mont Ko­la­fau, naj­wyż­sze­go szczy­tu wyspy Alofi
  • Louis An­to­i­ne de Bo­u­ga­in­vil­le (1729–1811) – fran­cu­ski że­glarz
  • Awiza typu Bo­u­ga­in­vil­le – typ fran­cu­skich okrę­tów
  • (7649) Bo­u­ga­in­vil­le – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • bu­gen­wil­la

Wikipedia


bouillabaisse

[czy­taj: bujaBES] pro­wan­sal­ska po­tra­wa z ryb, ho­ma­rów, kra­bów, go­to­wa­nych w wo­dzie z ce­bu­lą i ko­rze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) kulin. pro­wan­sal­ska zupa rybna (lub gu­lasz);

Wiktionary

Bo­u­il­la­ba­is­se (czyt. bu­ja­bes) – pro­wan­sal­ska zupa rybna, po­cho­dzą­ca z oko­lic Mar­sy­lii. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka ok­sy­tań­skie­go i oz­na­cza dwie pod­sta­wo­we czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne przy przy­rzą­dza­niu zupy ("bol­hir" – go­to­wa­nie i "al­ba­is­sar" – od­ce­dza­nie).

Do przy­rzą­dze­nia zupy wy­ko­rzy­stu­je się różne ga­tun­ki ryb mor­skich, czos­nek, po­mi­do­ry, oliwę, pieprz i sza­fran.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) prowansalska zupa rybna

Wiktionary


boula-boula

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. zupa żół­wio­wa

Wiktionary


boulangeryt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li;

Wiktionary

Bo­u­lan­ge­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li. Jest mi­ne­ra­łem roz­po­wszech­nio­ny o wiele bar­dziej niż przy­pu­szcza­no we wcze­śniej­szych la­tach. Mia­nem sprę­żo­nej lub zgo­rze­li­no­wej rudy okre­śla się spil­śnio­ne masy an­ty­mo­ni­tu, bo­u­lan­ge­ry­tu, ja­me­so­ni­tu i in­nych mi­ne­ra­łów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bulanżeryt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bulanżeryt

Wiktionary


boulder

[czy­taj: bul­der]
1. kil­ku­me­tro­wy głaz do wspi­na­nia bez uży­cia ase­ku­ra­cji;
2. sztucz­nie wznie­sio­na ścian­ka do wspi­na­nia bez uży­cia ase­ku­ra­cji;
3. droga wspi­nacz­ko­wa na gła­zie lub sztucz­nej ścian­ce, którą po­ko­nu­je się bez ase­ku­ra­cji


SJP.pl

Bo­ul­der – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ko­lo­ra­do, po­ło­żo­ne u pod­nó­ża Gór Ska­li­stych, około 50 km na pół­noc­ny za­chód od Den­ver. We­dług spisu w 2020 roku li­czy­ło 108,3 tys. miesz­kań­ców i na­le­ży do roz­sze­rzo­ne­go ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go Den­ver.

Bo­ul­der zo­sta­ło uz­na­ne przez U.S. News & World Re­port za naj­lep­sze miej­sce do życia w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w la­tach 2021–2022.

Wikipedia


bouldering

[czy­taj: bol­de­ring] wspi­nacz­ka bez liny po wolno sto­ją­cych, kil­ku­me­tro­wych blo­kach skal­nych; bul­de­ring


SJP.pl

Bo­ul­de­ring (z ang. "bo­ul­der" „głaz”) – wspi­nacz­ka po zaz­wy­czaj wol­no­sto­ją­cych, kil­ku­me­tro­wych blo­kach skal­nych bez uży­cia ase­ku­ra­cji liną.

Bo­ul­de­ring, pro­wa­dze­nie oraz wspi­nacz­ka na czas są kon­ku­ren­cja­mi spor­to­wy­mi dy­scy­pli­ny spor­tu, wspi­nacz­ki spor­to­wej.

Wikipedia


boulderingowy

→ bo­ul­de­ring [czy­taj: bul­de­rin­go­wy]


SJP.pl


boulderować

[czy­taj: bol­de­ro­wać] wspi­nać się bez liny po wolno sto­ją­cych, kil­ku­me­tro­wych blo­kach skal­nych


SJP.pl


boulderowiec

[czy­taj: bol­de­ro­wiec] osoba wspi­na­ją­ca się bez liny po wolno sto­ją­cych, kil­ku­me­tro­wych blo­kach skal­nych; bul­de­ro­wiec


SJP.pl


boules

[czy­taj: bul] gra po­pu­lar­na we Wło­szech i Fran­cji, po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu włas­nych kul jak naj­bli­żej małej kulki; bocce


SJP.pl


boulez

[czy­taj: buLE] naz­wi­sko


SJP.pl


boulle

[czy­taj: bul] styl w me­blar­stwie fran­cu­skim w XVII i XVIII w., cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ma­syw­ny­mi, pro­sty­mi kształ­ta­mi i bo­gact­wem de­ko­ra­cji


SJP.pl


bounce

[czy­taj: bauns] bauns;
1. im­pre­zo­wa mu­zy­ka ta­necz­na o żywym brzmie­niu;
2. po­tocz­nie: im­pre­za, zwła­szcza al­ko­ho­lo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­un­ce – pod­ga­tu­nek hip-hopu
  • Bo­un­ce – album Bon Jovi
  • Bo­un­ce – sin­gel Sarah Con­nor
  • Bo­un­ce – sin­gel Cal­vi­na Har­ri­sa

Wikipedia


bounty

[czy­taj: bałn­ti] marka ba­to­nów ko­ko­so­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­un­ty – baton cze­ko­la­do­wy
  • HMS „Bo­un­ty” – bry­tyj­ski ża­glo­wiec
  • Bo­un­ty (wyspy)

Wikipedia


bourbon

[czy­taj: BURbon] ame­ry­kań­ska whi­skey wy­ra­bia­na z ku­ku­ry­dzy z do­dat­kiem słodu żyt­nie­go i jęcz­mie­nia; bur­bon; bur­bo­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­bo­no­wie (fr. de Bo­ur­bon, hiszp. de Bor­bón) – dy­na­stia kró­lów fran­cu­skich, hisz­pań­skich i sy­cy­lij­skich, od­ga­łę­zie­nie Ka­pe­tyn­gów
  • Bo­ur­bon – dawna nazwa wyspy Re­u­nion
  • bur­bon – ga­tu­nek al­ko­ho­lu
  • bo­ur­bon – ro­dzaj ciast­ka po­pu­lar­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Bo­ur­bon – sin­gel pol­skie­go ra­pe­ra ReTo
  • Bo­ur­bon – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mars­hall
  • Bo­ur­bon – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Craw­ford
  • Bo­ur­bon (ang. Bo­ur­bon Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Bo­ur­bon (ang. Bo­ur­bon Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mars­hall
  • Bo­ur­bon (ang. Bo­ur­bon Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Boone
  • Bo­ur­bon (ang. Bo­ur­bon Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cal­la­way
  • Bo­ur­bon (ang. Bo­ur­bon Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Knox

Wikipedia


bourdelle

[czy­taj: bur­del] naz­wi­sko fran­cu­skie


SJP.pl


bourgeois

[czy­taj: burŻŁA] bur­żua; bur­żuj:
1. przed­sta­wi­ciel bur­żu­az­ji; ka­pi­ta­li­sta;
2. po­tocz­nie: z nie­chę­cią lub po­dzi­wem o bo­ga­tym czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. czło­nek bur­żu­az­ji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Léon Bo­ur­ge­o­is – fran­cu­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Lo­u­i­se Bo­ur­ge­o­is – ame­ry­kań­ska rzeź­biar­ka
  • Steve Bo­ur­ge­o­is – ka­na­dyj­ski strong­man
  • Geert Bo­ur­ge­o­is – bel­gij­ski i fla­mandz­ki po­li­tyk
  • Célia Bo­ur­ge­o­is – fran­cu­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Pa­u­let­te Bo­ur­ge­o­is – ka­na­dyj­ska pi­sar­ka dla dzie­ci
  • Je­an­ne Bo­ur­ge­o­is (Mi­stin­gu­ett) – fran­cu­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Élodie Bo­ur­ge­o­is-Pin – fran­cu­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Pier­re Étienne Bo­ur­ge­o­is de Bo­y­nes – fran­cu­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • (1543) Bo­ur­ge­o­is – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. burżua mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burżuj

Wiktionary


bourguignonne

[czy­taj: bur­gi­nion] fran­cu­ski sos na bazie czer­wo­ne­go wina, z do­dat­kiem ce­bu­li lub sza­lot­ki, pie­trusz­ki, ty­mian­ku i li­ścia la­u­ro­we­go; sos bur­gundz­ki


SJP.pl


bournemouth

[czy­taj: born­myf] mia­sto w An­glii nad ka­na­łem La Man­che


SJP.pl

Zo­bacz też: Bo­ur­ne­mo­uth – dawny dy­strykt hrab­stwa Dor­set (An­glia).

Bo­ur­ne­mo­uth (wym.) – mia­sto i civil pa­rish w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Dor­set, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Bo­ur­ne­mo­uth, Christ­church and Poole, po­ło­żo­ne nad ka­na­łem La Man­che. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 196 455 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bournonit

sta­lo­wo­sza­ry mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu, mie­dzi i an­ty­mo­nu; bur­no­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li;

Wiktionary

Bo­ur­no­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li, rzad­ki, roz­po­wszech­nio­ny tylko w niek­tó­rych re­gio­nach ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go mi­ne­ra­lo­ga J. L. de Bo­ur­no­na (1751-1825), który jako pier­wszy zi­den­ty­fi­ko­wał ten mi­ne­rał.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) burnonit

Wiktionary


bourrée

[czy­taj: buRE] sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy w szyb­kim tem­pie; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy;

 (1.2) muz. forma mu­zycz­na opar­ta na tańcu bourrée (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bourrée – forma mu­zycz­na
  • bourrée – ta­niec lu­do­wy
  • Bourré

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utwór ten jest mu­zycz­ną formą ta­necz­ną opar­tą na tańcu bourrée.

Wiktionary


bourvil

[czy­taj: burWIL] fran­cu­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Bo­ur­vil, właśc. André Ro­bert Ra­im­bo­urg (ur. 27 lipca 1917 w Prétot-Vic­qu­e­ma­re, zm. 23 wrze­śnia 1970 w Pa­ry­żu) – fran­cu­ski aktor i pio­sen­karz.

Wikipedia


bouszów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ha­lic­kim;

Wiktionary

Bo­u­szów ( Бовшів) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (d0 2020 roku w re­jo­nie ha­lic­kim), nad Gniłą Lipą.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej w po­wie­cie ro­ha­tyń­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go. W lutym 1944 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 14 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bouszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Bohuszów

Wiktionary


boutade

[czy­taj: buTAD] z fran­cu­skie­go: wy­bryk, ka­prys, dow­cip


SJP.pl


boutique

[czy­taj: buTIK] mały sklep de­ta­licz­ny, prze­waż­nie z odzie­żą oraz ga­lan­te­rią; butik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. nie­wiel­ki sklep z ga­lan­te­rią, odzie­żą i kos­me­ty­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam tę bluz­kę w bo­u­ti­que’u na Fran­cu­skiej.

 (1.1) Kos­me­ty­ków tej klasy nie ku­pisz w bo­u­ti­que’ach, nawet tych naj­lep­szych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtʲik, AS: butʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepik

Wiktionary


bowden

[czy­taj: bołdn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bow­den – miej­sco­wość w An­glia, w hrab­stwie Devon
  • Bow­den – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Dor­set
  • Bow­den – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ran­dolph

Wikipedia


bowenit

mi­ne­rał, od­mia­na ser­pen­ty­ni­tu, sto­so­wa­ny jako ka­mień de­ko­ra­cyj­ny


SJP.pl


bowie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bowie – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Co­chi­se
  • Bowie – mia­sto w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Prin­ce Ge­or­ge’s
  • Bowie – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Mon­ta­gue
  • Bowie (ang. Bowie Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Chi­cot
  • Bowie (ang. Bowie Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Desha
  • hrab­stwo Bowie (ang. Bowie Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • David Bowie – muzyk i aktor
  • Le­ster Bowie – muzyk jaz­zo­wy
  • James (Jim) Bowie – ame­ry­kań­ski żoł­nierz i pio­nier
  • Bowie (nóż) – od­mia­na noża za­pro­jek­to­wa­na przez Jima Bo­wie­go
  • Bowie w War­sza­wie – książ­ka Do­ro­ty Ma­słow­skiej

Wikipedia


bowiem

spój­nik przy­łą­cza­ją­cy zda­nia, w któ­rych wy­ra­ża­my przy­czy­nę cze­goś lub w któ­rych wy­ja­śnia­my, uza­sad­nia­my coś


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) książk. spój­nik przy­łą­cza­ją­cy zda­nie za­wie­ra­ją­ce przy­czy­nę, wy­ja­śnie­nie, uza­sad­nie­nie, do zda­nia po­przed­nie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to naj­dłuż­szy etap, je­cha­li bo­wiem z małą tylko przer­wą przez go­dzin osiem­na­ście.

 (1.1) Nic nie od­po­wie­dzia­łem ma­ry­na­rzo­wi, jeno spoj­rza­łem na ka­pi­ta­na, cze­ka­jąc, co powie. Czu­łem bo­wiem, że ma­ry­narz spo­glą­da na mnie po­dejrz­li­wie.

 (1.1) Nie bę­dziesz od­da­wał im po­kło­nu i nie bę­dziesz im słu­żył, bo­wiem ja, Pan, twój Bóg, je­stem Bo­giem zaz­dros­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔvʲjɛ̃m, AS: bovʹi ̯ẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bo, dlatego że, gdyż, ponieważ, przest. albowiem, przest. jako że

Wiktionary


bowiemby

spój­nik "bo­wiem" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


bowl

danie w misce ze skład­ni­ka­mi uło­żo­ny­mi este­tycz­nie obok sie­bie


SJP.pl


bowling

[czy­taj: boł­ling] gra w krę­gle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ro­dzaj krę­gli

Wiktionary

Bow­ling (ang. "ten-pin bow­ling") – ro­dzaj gry w krę­gle. Jest to naj­po­pu­lar­niej­sza od­mia­na gry w krę­gle. Zo­sta­ła stwo­rzo­na w opar­ciu o krę­gle kla­sycz­ne.

W od­mia­nie tej wy­stę­pu­je dzie­sięć pinów usta­wio­nych w trój­kąt. Gracz ma za za­da­nie strą­cić je w jak najm­niej­szej licz­bie rzu­tów. Aby strą­cić je wszyst­kie w pier­wszym rzu­cie na­le­ży ude­rzyć kulą mię­dzy pier­wszy a trze­ci pin (krę­giel) – w przy­pad­ku gra­czy pra­wo­ręcz­nych. Mię­dzy pier­wszy a drugi pin dla osób le­wo­ręcz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­szym klu­bie ist­nie­je sek­cja bow­lin­gu spor­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔwlʲĩŋk, AS: bou̯lʹĩŋk

Wiktionary


bowlingowy

→ bow­ling [czy­taj: boł­lin­go­wy]


SJP.pl


bowski

naz­wi­sko


SJP.pl


boxing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ro­dzaj sztu­ki walki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔksʲĩŋk, AS: boksʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boks mrz.

Wiktionary


boxster

model sa­mo­cho­du marki Pors­che


SJP.pl


boy

[czy­taj: boj] chło­piec ho­te­lo­wy; boj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. męż­czyz­na, chło­piec na po­sył­ki, do drob­nych po­sług, pra­cu­ją­cy w ho­te­lu lub na stat­ku pa­sa­żer­skim

Wiktionary

Boy – de­biu­tanc­ki album roc­ko­wej grupy U2. Wy­da­ny zo­stał 20 paź­dzier­ni­ka 1980, przez wyt­wór­nię Is­land Re­cords. Pro­du­cen­tem wy­daw­nict­wa był Steve Lil­lyw­hi­te. Płyta była na­gry­wa­na w Wind­mill Lane Stu­dios w Du­bli­nie.

W 2003 album zo­stał skla­sy­fi­ko­wa­ny na 417. miej­scu listy 500 al­bu­mów wszech cza­sów ma­ga­zy­nu Rol­ling Stone.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. Boyowski, boyowski

 przysł. boyowsko

 rzecz. boyowskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garson, boj, chłopak

Wiktionary


boy-żeleński

[czy­taj: boj-że­leń­ski] Ta­de­usz Boy-Że­leń­ski (1874-1941) - pi­sarz, poeta, tłu­macz, kry­tyk li­te­rac­ki i te­a­tral­ny


SJP.pl


boyd

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boyd – klan szkoc­ki
  • Kris Boyd – szkoc­ki pił­karz
  • Art­hur Boyd – au­stra­lij­ski ma­larz
  • Peter Boyd – ame­ry­kań­ski bry­dży­sta
  • Wil­liam Boyd – szkoc­ki pi­sarz
  • Boyd – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lac qui Parle
  • Boyd – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Car­bon
  • Boyd – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Wise
  • Boyd – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Chip­pe­wa
  • Boyd (ang. Boyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Tran­syl­va­nia
  • Boyd (ang. Boyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bur­le­igh
  • hrab­stwo Boyd (ang. Boyd Co­un­ty) – w sta­nie Ken­tuc­ky

Wikipedia


boyfriend

[czy­taj: boj­frend] z ang.: chło­pak, part­ner dziew­czy­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boy Friend – film z 1971
  • Bo­y­friend – sin­gel Alp­ha­be­at
  • Bo­y­friend – sin­gel Big Time Rush
  • Bo­y­friend – sin­gel Ja­ni­tor Joe
  • Bo­y­friend – sin­gel Ju­sti­na Bie­be­ra
  • Bo­y­friend – sin­gel Lou Bega
  • Bo­y­friend – sin­gel Tegan and Sara
  • Bo­y­friend – sin­gel Aria­ny Gran­de i So­cial House
  • Bo­y­friend – sin­gel Mabel
  • Bo­y­friend – sin­gel Se­le­ny Gomez
  • Bo­y­friend – sin­gel Dove Ca­me­ron
  • Bo­y­friend – album Boya Ge­or­ge’a

Wikipedia


boyfriendy

[czy­taj: boj­frend] z ang.: chło­pak, part­ner dziew­czy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) luźne, opu­szczo­ne na bio­dra spod­nie dam­skie z ob­ni­żo­nym kro­kiem, czę­sto z pod­wi­nię­ty­mi no­gaw­ka­mi oraz prze­tar­cia­mi lub dziu­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma co ukry­wać: bo­y­frien­dy skra­ca­ją op­tycz­nie syl­wet­kę, dla­te­go naj­le­piej nosić je z mod­ny­mi w tym se­zo­nie san­dał­ka­mi na szpil­ce.

Wiktionary


boyista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. znaw­ca twór­czo­ści i zwo­len­nik po­sta­wy spo­łecz­nej Ta­de­u­sza Boya-Że­leń­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boyizm mrz., boyowskość ż.

:: fż. boyistka ż.

 przym. Boyowski, boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boyizm

ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pi­sar­stwa Ta­de­u­sza Boya-Że­leń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. liter. dok­try­na za­war­ta w li­te­ra­tu­rze Ta­de­u­sza Boya-Że­leń­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boyista mos., boyistka ż., boyowskość ż.

 przym. Boyowski, boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boyle

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boyle – klan szkoc­ki
  • Boyle – naz­wi­sko
  • Danny Boyle – an­giel­ski re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Ed­ward Co­urt­ney Boyle (1883-1967) – an­giel­ski ad­mi­rał
  • Emmet Boyle (1879-1926) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, gu­ber­na­tor Ne­va­dy
  • Ge­or­ge Fre­de­rick Boyle (1886-1948) – ame­ry­kań­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Jo­seph Boyle (1867-1923) – ka­na­dyj­ski przed­się­bior­ca i żoł­nierz
  • Lara Flynn Boyle (ur. 1970) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Pa­trick O’Boyle – ame­ry­kań­ski kar­dy­nał
  • Peter Boyle (1935-2006) – aktor ame­ry­kań­ski
  • Ra­e­le­ne Boyle (1951) – au­stra­lij­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Ro­bert Boyle – che­mik i fizyk bry­tyj­ski

Wikipedia


boyowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Boya-Że­leń­skie­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Ta­de­u­sza Boya-Że­leń­skie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Boya-Że­leń­skie­go lub jego twór­czo­ści, taki jak u Boya-Że­leń­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

 przym. Boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boyowsko

przy­słó­wek

 (1.1) liter. wła­ści­wie dla Boya-Że­leń­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

 przym. boyowski, Boyowski

Wiktionary


boyowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co bo­y­ow­skie; bo­y­ow­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boy mos., boyista mos., boyistka ż., boyizm mrz.

 przym. boyowski, Boyowski

 przysł. boyowsko

Wiktionary


boysband

[czy­taj: bojs­bend] grupa mu­zycz­na, wo­kal­na skła­da­ją­ca się z kilku mło­dych, przy­stoj­nych męż­czyzn, zwy­kle wy­ło­nio­nych w dro­dze ka­stin­gu; boys band


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. grupa wo­kal­na mło­dych męż­czyzn lub na­sto­lat­ków, wy­ko­nu­ją­ca mu­zy­kę pop;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka cze­skich bo­ys­ban­dów zy­ska­ło po­pu­lar­ność na Sło­wa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔjzbɛ̃nt, AS: boi ̯zbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boysbandowiec mos.

 przym. boysbandowy

Wiktionary


boysbandowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. czło­nek bo­ys­ban­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boysband m.

 przym. boysbandowy

Wiktionary


boyzilian

[czy­taj: bojz-ilian] de­pi­lo­wa­nie mę­skich miejsc in­tym­nych; bo­y­zy­lian, bro­zi­lian


SJP.pl


boyzylian

[czy­taj: boj­zy­lian] de­pi­lo­wa­nie mę­skich miejsc in­tym­nych; bo­y­zi­lian, bro­zi­lian


SJP.pl


boyé

[czy­taj: boj] chło­piec ho­te­lo­wy; boj


SJP.pl


bozia

krzy­żyk, me­da­lik lub obra­zek z wi­ze­run­kiem Chry­stu­sa lub Matki Bo­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­fant. pot. Bóg

 (1.2) in­fant. pot. świę­ty obra­zek lub krzy­żyk

Wiktionary

Bozia – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Vas­lui, w gmi­nie Fălciu. W 2011 roku li­czy­ła 389 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bożek mos., bóg mos., Bóg mos., bogini ż., bożnica ż.

 przym. boży, boski

 przysł. bosko

Wiktionary


boznański

naz­wi­sko


SJP.pl


bozon

cząst­ka ele­men­tar­na po­sia­da­ją­ca spin cał­ko­wi­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na o cał­ko­wi­tym spi­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­kow­cy w CERN usil­nie szu­ka­ją do­wo­dów na ist­nie­nie bo­zo­nu Higg­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔzɔ̃n, AS: bozõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bozonowy

Wiktionary


bozonowy

→ bozon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z bo­zo­nem, do­ty­czą­cy bo­zo­nu

Wiktionary

Patrz:

bozon

Powiązane:

 rzecz. bozon mrz.

Wiktionary


bozowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bozzetto

[czy­taj: boc­ce­to] okre­śle­nie szki­cu sto­so­wa­ne w rzeź­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. pro­jekt, szkic rzeź­biar­ski, zwy­kle w małej skali lub z ta­nich ma­te­ria­łów;

Wiktionary

Boz­zet­to (rów­nież ma­qu­et­te) – trój­wy­mia­ro­wy szkic rzeź­biar­ski, pow­sta­ją­cy zaz­wy­czaj na bazie pro­jek­tu ry­sun­ko­we­go.

Boz­zet­to jest wy­ko­ny­wa­ne w małej skali z wy­ko­rzy­sta­niem mięk­kich i nietr­wa­łych ma­te­ria­łów, ta­kich jak glina, wosk czy gips. Czę­sto wiąże się z roz­dzie­le­niem pracy sa­me­go ar­ty­sty od pracy wy­ko­naw­cy wła­ści­wej rzeź­by, stąd nie­rzad­ko po­sia­da więk­szą war­tość ar­ty­stycz­ną od wy­ni­ko­we­go dzie­ła. Jego roz­wój przy­pa­dał na okres ba­ro­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­rzad­ko boz­zet­ta mają wiel­ką war­tość ar­ty­stycz­ną.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maquette

Wiktionary


boć

wzmoc­nio­ny spój­nik: bo


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) przest. em­fa­tycz­ne „bo”

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie baw się za­pał­ka­mi, boć się po­pa­rzysz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


boćki

po­tocz­nie: bo­cian


SJP.pl

Boćki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Boćki. Wieś po­ło­żo­na jest nad rzeką Nu­rzec, 16 km od Biel­ska Pod­la­skie­go.

Mia­sto pry­wat­ne po­sia­da­ło prawo mag­de­bur­skie w 1509 roku, po­ło­żo­ne było w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go. Zde­gra­do­wa­ne w 1934 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Boćki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim.

Wikipedia


boćko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


boćkowski

przy­miot­nik od: Boćki


SJP.pl


boćwina

zupa z mło­dych liści i naci bu­ra­ków ćwi­kło­wych; bot­wi­na; bot­win­ka; boć­win­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Beta vul­ga­ris|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na

 (1.2) młode li­ście boć­wi­ny (1.1)

 (1.3) zupa z boć­wi­ny (1.2)

 (1.4) po­gard. Lit­win

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Boć­wi­na na wę­dzon­ce ła­sko­ta­ła noz­drza; za­le­gło poch­li­pu­ją­ce mil­cze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔt͡ɕˈfʲĩna, AS: boćfʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. botwina ż., botwinka ż.

:: zdrobn. boćwinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burak liściowy, botwina

Wiktionary


boćwinka

zupa z mło­dych liści i naci bu­ra­ków ćwi­kło­wych; boć­wi­na; bot­wi­na; bot­win­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boć­win­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki
  • Boć­win­ka – część wsi Sur­mi­ny, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Banie Ma­zur­skie
  • Boć­win­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Boć­win­ka – gro­ma­da
  • Boć­win­ka – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Boć­win­ce, w gmi­nie Goł­dap, w po­wie­cie goł­dap­skim w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


bołdak

naz­wi­sko


SJP.pl


bołgrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ode­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu boł­gradz­kie­go, po­ło­żo­ne na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu je­zio­ra Jał­puh;

Wiktionary

Boł­grad (ukr. Болград, "Bołh­rad") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ode­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu boł­gradz­kie­go.

Boł­grad leży na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu je­zio­ra Jał­puh.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bołgradzki

Wiktionary


bołszowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim;

Wiktionary

Boł­szow­ce, do 2012 Bol­szow­ce ( Більшівці, "Bil­sziw­ci") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 roku w re­jo­nie ha­lic­kim), sie­dzi­ba hro­ma­dy Boł­szow­ce.

Obok wsi prze­bie­ga ukra­iń­ska droga kra­jo­wa N09. 1926 miesz­kań­ców (2020), dla po­rów­na­nia spis po­wszech­ny w 2001 za­no­to­wał ich 2254.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bołszowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Bułszowce, Bohuszowce

Wiktionary


bołtryk

naz­wi­sko


SJP.pl


bończa

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boń­cza – imię
  • Boń­cza – herb szla­chec­ki
  • Ka­zi­mierz Kon­rad Bła­szczyń­ski, ps. „Bog­dan Boń­cza” – puł­kow­nik w Pow­sta­niu Stycz­nio­wym, zmarł z ran po bit­wie pod Gó­ra­mi (1863).
  • Zyg­munt Kar­wac­ki, ps. „Ste­fan Boń­cza” – ka­pi­tan, ułan pa­tro­lu kon­ne­go Wła­dy­sła­wa Be­li­ny-Praż­mow­skie­go w Le­gio­nach Pol­skich, po­legł w bit­wie pod Ko­stiuch­nów­ką (1916).
  • Ka­zi­mierz Za­łę­ski, ps. „Boń­cza” – ge­ne­rał bry­ga­dy, do­wód­ca par­ty­zanc­ki NSZ i AK. Wnuk Ka­zi­mie­rza Bła­szczyń­skie­go ps. „Bog­dan Boń­cza”.
  • Ed­ward So­be­ski, ps. „Boń­cza” – do­wód­ca Ba­ta­lio­nu „Boń­cza”.
  • Boń­cza – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kra­śni­czyn
  • Boń­cza – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Warka
  • Boń­cza – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce
  • Boń­cza – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Lu­basz
  • Boń­cza – gro­ma­da
  • Ba­ta­lion Boń­cza – ba­ta­lion AK wal­czą­cy w pow­sta­niu war­szaw­skim.

Wikipedia


bończak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Boń­czak (ur. 1945) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII ka­den­cji
  • Bro­ni­sław Boń­czak (1898–1940) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go w stop­niu ka­pi­ta­na ma­ry­nar­ki, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Ewa Boń­czak-Ku­char­czyk (ur. 1950) – pol­ska dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Fran­ci­szek Boń­czak (1881–1967) – ame­ry­kań­ski du­chow­ny sta­ro­ka­to­lic­ki
  • Jerzy Boń­czak (ur. 1949) – pol­ski aktor

Wikipedia


bończyk

rzad­ko: miesz­ka­niec Bonn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. miesz­ka­niec Bonn, osoba z Bonn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Boń­czyk (ur. 1967) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, pio­sen­karz, autor tek­stów pio­se­nek, sce­na­rzy­sta i re­ży­ser
  • Nor­bert Boń­czyk (ur. 1837) – ksiądz, poeta ślą­ski
  • Olga Boń­czyk (ur. 1968) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa i wo­ka­list­ka
  • Boń­czyk – osied­le w My­sło­wi­cach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 11 wrze­śnia. Jakże na cza­sie bicie w wiel­kie dzwo­ny z po­wo­du wi­zy­ty de Ga­ul­le'a! Choć­by na złość boń­czy­kom [= rzą­do­wi z Bonn – przyp. Wi­ki­słow.].

 (1.1) Nagle nikt nie chce być boń­czy­kiem à la Kohl, lecz ber­liń­czy­kiem à la Schröder, który dzię­ki kilku roz­wo­dom po­strze­ga­ny jest jako godny «bon vi­vant».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bonn n.

:: fż. bonka ż.

 przym. boński

Wiktionary


boński

przy­miot­nik od: Bonn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Bonn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To utwór na­pi­sa­ny przez boń­skie­go, zu­peł­nie już głu­che­go, ge­niu­sza w Linzu, je­sie­nią 1812 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃j̃sʲci, AS: bõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bończyk mos., Bonn n., bonka ż.

Wiktionary


boś

po­tocz­nie: spój­nik "bo" po­łą­czo­ny z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą "-ś" (np. "Cie­szę się, boś zro­zu­miał ZDS.", "Cie­szę się, boś nie jest głupi.")


SJP.pl


boś.

skrót

 (1.1) = bo­śniac­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Po­ste­ru­nek gra­nicz­ny” (serb. / boś. / słow. / mac. / chorw., 15 l.)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡sʲci, AS: bośńacʹḱi

Wiktionary


bośnia

1. re­gion hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­ny w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie;
2. rzeka w Bośni i Her­ce­go­wi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. rzeka w środ­ko­wej Bośni i Her­ce­go­wi­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na – pań­stwo fe­de­ra­cyj­ne w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie
  • Bo­śnia – re­gion hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­ny w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie
  • Bo­śnia – rzeka w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Kan­ton bo­śniac­ko-po­driń­ski – jeden z kan­to­nów Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • Kan­ton Cen­tral­na Bo­śnia – jeden z kan­to­nów Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • Kan­ton Za­chod­nia Bo­śnia – jeden z kan­to­nów Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, od 1998 roku no­szą­cy for­mal­nie nazwę Kan­ton 10
  • Fe­de­ra­cja Bośni i Her­ce­go­wi­ny – jedna z dwóch czę­ści skła­do­wych two­rzą­cych Bo­śnię i Her­ce­go­wi­nę
  • Młoda Bo­śnia – or­ga­ni­za­cja re­wo­lu­cyj­na z po­cząt­ku XX wieku
  • Za­chod­nia Bo­śnia – krót­kotr­wa­łe pań­stwo pow­sta­łe z roz­pa­du Ju­go­sła­wii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­go­sła­wia się roz­pa­dła, wojna w Bośni się skoń­czy­ła, a pro­ble­mu Ko­so­wa je­szcze nie roz­wią­za­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɕɲa, AS: bośńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boszniaczka ż., Bośniak mos., Bośniaczka ż., bośniacki mrz., Boszniak mos.

 przym. bośniacki

Wiktionary


bośniacki

przy­miot­nik od: Bo­śnia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­śnią lub Bo­śnia­ka­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. jedna z czte­rech ure­gu­lo­wa­nych od­mian ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go, ze sta­tu­sem ję­zy­ka urzę­do­we­go w BiH;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡sʲci, AS: bośńacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bośnia ż., Bośniaczka ż., Bośniak m., Boszniak mos.

Wiktionary


bośniacko-hercegowiński

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡skɔ ˌxɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩj̃sʲci, AS: bośńacko χercegovʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bośniacki i hercegowiński

Wiktionary


bośniackojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem bo­śniac­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem bo­śniac­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku bo­śniac­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bośńackoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bośniackość

→ bo­śniac­ki


SJP.pl

Patrz:

bośniacki

bośniaczka

bułka z bia­łej mąki z dużą za­war­to­ścią kmin­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bośni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡ʃka, AS: bośńačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bośniacki m., Bośnia ż.

:: fm. Bośniak m.

 przym. bośniacki

Wiktionary


bośniak

1. miesz­ka­niec Bośni i Her­ce­go­wi­ny;
2. czło­nek na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go w Bośni i Her­ce­go­wi­nie; mu­zuł­ma­nin bo­śniac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bośni, oby­wa­tel Bośni i Her­ce­go­wi­ny

 (1.2) pot. bo­śniac­ki mu­zuł­ma­nin miesz­ka­ją­cy w Bośni i Her­ce­go­wi­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɕɲak, AS: bośńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bośniacki m., Bośnia ż.

:: fż. Bośniaczka ż.

 przym. bośniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Boszniak

Wiktionary


boźdór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. młody chło­pak

Wiktionary


bożacin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­ża­cin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Bo­ża­cin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • Bo­ża­cin − przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bo­ża­ci­nie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim

Wikipedia


bożanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Bo­żan­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Bo­żan­ka (kaszb. "Bòżanka", daw­niej: niem. "Frie­drichs­huld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Bo­żan­ka", w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież Bro­czy­na, Czarn­ko­wo, Dre­ty­niec, Grąd­ki Dolne i Po­pie­le­wo.

Wikipedia


bożanów

Bo­ża­nów (niem. "Ec­kers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Żarów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Wikipedia


boże

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wy­ra­ża zde­ner­wo­wa­nie, zdzi­wie­nie lub prze­ra­że­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Bóg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boże – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec
  • Boże – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Boże – gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boże! Ależ on schudł!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóg mos., bóg mos.

 przym. boży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Boże święty, Jezu, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary


bożebor

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Bo­że­bor – sta­ro­pol­skie imię mę­skie zło­żo­ne z czło­nów "Boże-" ("Boga", ale pier­wot­nie "losu, doli, szczę­ścia") i "-bor" ("walka", "wal­czyć, zma­gać się"). Być może oz­na­cza­ło "tego, kto wal­czy pod opie­ką losu".

Wikipedia


bożec

daw­niej: bożek, bóg


SJP.pl


bożeciech

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Bo­że­ciech, Boż­ciech – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Boż(e)-" („Bóg”, ale też „bo­gact­wo, szczę­ście”) oraz "-ciech" („ucie­cha, po­cie­cha”). Może ono oz­na­czać „tego, który cie­szy się Bo­giem”, ale też „bo­gact­wem, szczę­ściem”.

Bo­że­ciech imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 wrze­śnia.

Wikipedia


bożeciecha

dawne imię żeń­skie


SJP.pl

Bo­że­cie­cha – żeń­ska forma imie­nia Bo­że­ciech. Zna­cze­nie imie­nia: "ta, która jest po­cie­chą boga".

Wikipedia


bożeczek

dawne zdrob­nie­nie od: bożec (bożek, bóg)


SJP.pl


bożek

bóg, bó­stwo, bo­ży­szcze;
1. w re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych: isto­ta lub jej wy­o­bra­że­nie ota­cza­ne kul­tem;
2. osoba lub rzecz uwiel­bia­na w spo­sób prze­sad­ny i bez­kry­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) w wie­rze­niach po­li­te­i­stycz­nych: isto­ta lub jej wy­o­bra­że­nie bę­dą­ce obiek­tem kultu

 (1.2) bez­kry­tycz­nie uwiel­bia­ny czło­wiek lub przed­miot

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • istot lub wi­ze­run­ków przed­sta­wia­ją­cych idoli bę­dą­cych przed­mio­tem kultu re­li­gij­ne­go
  • bó­stwo niż­sze­go rzędu w po­li­te­iz­mie
  • okre­śle­nia no­wo­żyt­ne­go idola, ce­le­bry­ty
  • Bożek, do­pływ Bohu
  • Arka Bożek – pol­ski dzia­łacz na Ślą­sku Opol­skim.
  • Artur Bożek – pol­ski pił­karz
  • Ed­ward Bożek – pol­ski lek­ko­at­le­ta, olim­pij­czyk
  • Hen­ryk Bożek – pol­ski pił­karz
  • Jacek Bożek – pol­ski dzia­łacz na rzecz ochro­ny śro­do­wi­ska
  • Józef Bożek – kon­struk­tor-me­cha­nik i wy­na­laz­ca po­cho­dzą­cy ze Ślą­ska Cie­szyń­skie­go.
  • Józef Bożek – pol­ski le­karz, spe­cja­li­sta chi­rur­gii dzie­cię­cej i on­ko­lo­gii chi­rur­gicz­nej.
  • Marek Bożek – pro­boszcz pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa Kost­ki w St. Louis.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wie­rze­niach sło­wiań­skich Pokuć to bożek domu, obej­ścia i włas­no­ści rol­ni­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɛk, AS: božek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bożość ż., bozia ż., bóg m., Bóg m., bóstwo n., bogini ż., boskość ż., bożyszcze n., Bozia ż.

 przym. boski, boży, pobożny, niezbożny

 przysł. bosko, pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary


bożena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Bo­że­na – żeń­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, ut­wo­rzo­ne po­przez do­da­nie do rdze­nia "boż-" (od „Bóg”) przy­rost­ka zdrab­nia­ją­ce­go "-ana" lub "-ena". Imię to za­no­to­wa­no w daw­nych do­ku­men­tach w for­mach Bo­ża­na i Bo­żech­na, na­to­miast forma Bo­że­na była znana w ję­zy­ku cze­skim, a w Pol­sce za­czę­ła się po­ja­wiać re­gu­lar­nie do­pie­ro w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie znam żad­nej Bo­że­ny z IV c.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃na, AS: božẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożenna ż.

:: zdrobn. Bożenka ż.

 przym. bożenkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bożenka

Wiktionary


bożenarodzeniowy

daw­niej: bo­żo­na­ro­dze­nio­wy - zwią­za­ny ze świę­ta­mi Bo­że­go Na­ro­dze­nia


SJP.pl


bożenice

Bo­że­ni­ce (niem.: "Bo­sens") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie ko­sza­liń­skim. W la­tach 1973–76 w gmi­nie Lej­ko­wo.

Wikipedia


bożeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bo­że­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


bożenka

zdrob­nie­nie od: Bo­że­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Bo­że­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Bo­żen­ko, jaki jest pro­gram zajęć na dzi­siaj?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃ŋka, AS: božẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożenkowo n., Bożena ż.

 przym. bożenkowski

Wiktionary


bożenkowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Osiel­sko;

Wiktionary

Bo­żen­ko­wo (za cza­sów II RP: "Bo­rzen­ko­wo") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Osiel­sko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W elek­trow­ni wod­nej w Bo­żen­ko­wie mają wolny etat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż.

 przym. bożenkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Borzenkowo

Wiktionary


bożenkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­żen­ko­wem, do­ty­czą­cy Bo­żen­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bo­żen­kow­skiej elek­trow­ni są dwa wolne etaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż., Bożenkowo n.

Wiktionary


bożenna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­na z dru­gie­go pię­tra ma na imię Bo­żen­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bożena ż.

Wiktionary


bożeński

naz­wi­sko


SJP.pl


bożkowice

Boż­ko­wi­ce ( Ec­kers­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, w gmi­nie Ol­szy­na. Boż­ko­wi­ce to nie­wiel­ka wieś le­żą­ca na pół­noc­nym brze­gu Kwisy, two­rzą­cej w tym miej­scu Je­zio­ro Le­śniań­skie. Miej­sco­wość znaj­du­je się w za­chod­niej czę­ści Wznie­sień Ra­do­niow­skich, na wy­so­ko­ści około 280–310 m n.p.m.

Wikipedia


bożnica

świą­ty­nia ży­dow­ska, miej­sce sku­pia­ją­ce spo­łecz­no-re­li­gij­ną ak­tyw­ność Żydów, od śred­nio­wie­cza także sie­dzi­ba ka­ha­łu; sy­na­go­ga; bóż­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sy­na­go­ga

 (1.2) daw. świą­ty­nia (po­gań­ska)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔʒʲˈɲit͡sa, AS: božʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bożość ż., bozia ż., bóg mos., Bóg mos., bogini ż.

 przym. boży, boski, bożnicowy, niezbożny

 przysł. bosko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bóźnica, bóżnica

Wiktionary


bożnicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z boż­ni­cą, do­ty­czą­cy boż­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bogini ż., bożnica ż.

Wiktionary


bożniczka

zdrob­nie­nie od: boż­ni­ca (sy­na­go­ga); bóż­nicz­ka


SJP.pl


bożniczny

→ boż­ni­ca; bóż­ni­czy, boż­ni­czy


SJP.pl


bożniczy

→ boż­ni­ca; bóż­ni­czy, boż­nicz­ny


SJP.pl


bożniewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boż­nie­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, pow. lu­bar­tow­skim, gm. Kock
  • Boż­nie­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. ko­sza­liń­skim, gm. Bo­bo­li­ce
  • Boż­nie­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


bożnik

1. osoba wie­rzą­ca w Boga;
2. daw­niej: de­i­sta


SJP.pl


bożnowice

Boż­no­wi­ce ( "Berz­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce.

Wikipedia


bożocielski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) stpol. zwią­za­ny z uro­czy­sto­ścią Bo­że­go Ciała, do­ty­czą­cy uro­czy­sto­ści Bo­że­go Ciała

Wiktionary


bożodajnia

pół­krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych)


SJP.pl

Bo­żo­daj­nia ("Al­ha­gi" Ga­gne­bin) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae" Gi­se­ke). Obej­mu­je co najm­niej 8 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie na ob­sza­rze od ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go aż po Nepal.

Wikipedia


bożodrzew

ozdob­ne drze­wo par­ko­we z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych; ai­lant; aj­lant; chi­wian; przetr­wał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych;

Wiktionary

Bo­żo­drzew, aj­lant ("Ai­lant­hus" Desf.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych ("Si­ma­ru­ba­ce­ae"). Obej­mu­je 7 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kal­nej Azji i Au­stra­lii. Bo­żo­drzew gru­czo­ło­wa­ty jest sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny jako ga­tu­nek sa­dzo­ny na te­re­nach zie­le­ni i wzdłuż dróg. W wielu ob­sza­rach ga­tu­nek in­wa­zyj­ny, także w Pol­sce.

Wikipedia


bożogrobcy

zakon za­ło­żo­ny w śred­nio­wie­czu w celu strze­że­nia grobu Chry­stu­sa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­no­ni­cy Re­gu­lar­ni Grobu Bo­że­go – rzym­sko­ka­to­lic­ki zakon ka­no­ni­ków, osób du­chow­nych, ist­nie­ją­cy do XIX wieku
  • Zakon Ry­cer­ski Grobu Bo­że­go w Je­ro­zo­li­mie – pa­pie­ski zakon ry­cer­ski zrze­sza­ją­cy osoby świec­kie i du­chow­ne, po­sia­da­ją­cy oso­bo­wość praw­ną Pań­stwa Wa­ty­kań­skie­go
  • Bract­wo Ry­cer­skie Bo­żo­grob­ców – or­ga­ni­za­cja re­kon­struk­to­rów hi­sto­rycz­nych za­re­je­stro­wa­na jako sto­wa­rzy­sze­nie w 2019 roku, ma­ją­ca na celu m.in. pro­pa­go­wa­nie wie­dzy hi­sto­rycz­nej na temat Cho­rzo­wa i jego...
  • Or­to­dok­syj­ny Zakon Obroń­ców Bo­że­go Grobu – bract­wo pra­wo­sław­ne, któ­re­go zwierzch­ni­kiem jest pra­wo­sław­ny pa­triar­cha Je­ro­zo­li­my
  • Straż gro­bo­wa – lo­kal­nie sto­so­wa­na nazwa ho­no­ro­wej for­ma­cji pa­ra­mi­li­tar­nej peł­nią­cej w ko­ście­le wartę przy sym­bo­licz­nym Bożym Gro­bie w okre­sie Wiel­ka­no­cy

Wikipedia


bożogrobiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go w Je­ro­zo­li­mie przez Got­fry­da z Bo­u­il­lon

 (1.2) rel. mnich z pra­wo­sław­ne­go Za­ko­nu Obroń­ców Bo­że­go Grobu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy daw­nym klasz­to­rze bo­żo­grob­ców ot­war­to ja­dło­daj­nię dla ubo­gich.

 (1.1) Miesz­ka­łam przy ul. Bo­żo­grob­ców przez dzie­sięć lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boży Grób mrz.

 przym. bożogrobski

 przysł. bożogrobsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miechowita

Wiktionary


bożogrobski

do­ty­czą­cy za­ko­nu za­ło­żo­ne­go w śred­nio­wie­czu w celu strze­że­nia grobu Chry­stu­sa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bo­żo­grob­ca­mi, do­ty­czą­cy bo­żo­grob­ców

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do bo­żo­grob­ców, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

 przysł. bożogrobsko

Wiktionary


bożogrobsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla bo­żo­grob­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

 przym. bożogrobski

Wiktionary


bożonarodzeniowo

→ bo­żo­na­ro­dze­nio­wy


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwią­za­ny z Bożym Na­ro­dze­niem

Wiktionary

Patrz:

bożonarodzeniowy

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko po to, aby ze­brać pie­nią­dze na przy­go­to­wa­nie pa­czek dla dzie­ci na­ju­boż­szych oraz na­stro­ić bo­żo­na­ro­dze­nio­wo ludzi ro­bią­cych przedś­wią­tecz­ne za­ku­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɔ, AS: božõnaroʒẽńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bożonarodzeniowy

Wiktionary


bożonarodzeniowy

zwią­za­ny ze świę­ta­mi Bo­że­go Na­ro­dze­nia, od­by­wa­ją­cy się w cza­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia; gwiazd­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bożym Na­ro­dze­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W radio pu­szcza­ją już ka­wał­ki bo­żo­na­ro­dze­nio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: božõnaroʒẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Boże Narodzenie n.

 przysł. bożonarodzeniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiazdkowy

Wiktionary


bożość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest boże; cecha tych, któ­rzy są boży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bóg m., bożek m., bogini m., bożnica ż.

 przym. boży, boski

 przysł. bożo, bosko

Wiktionary


boży

przy­miot­nik od: bóg


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bo­giem/Bo­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bluź­nij­że, het­ma­nie za­po­ro­ski, na Boga i Jego naj­wyż­szą opie­kę się po­wo­łu­jąc, bo za­i­ste gniew tylko boży i pręd­sze ka­ra­nie na sie­bie ścią­gniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨ, AS: božy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bozia ż., bożość ż., bóżnica ż., bóźnica ż., bożnica ż., bożyc m., Bóg m., bóg m., bogini ż., bóstwo n., bożek m.

 przym. boski, pobożny, zbożny, niezbożny

 przysł. bosko

 wykrz. przebóg, Boże

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boski

Wiktionary


bożyc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. Syn Boga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twego dzie­la Krzci­cie­la, Bo­ży­cze, // Usłysz głosy, na­pełń myśli czło­wie­cze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨt͡s, AS: božyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bogini ż., bóg mos., Bóg

 przym. boży, boski, pobożny, niezbożny

Wiktionary


bożydar

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­ży­dar (imię)
  • Bo­ży­dar – pse­u­do­nim poety Ed­mun­da Bog­da­no­wi­cza
  • Bo­ży­dar – herb szla­chec­ki
  • Bo­ży­dar – osada w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kluki
  • Bo­ży­dar – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy
  • Bo­ży­dar – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl
  • Bo­ży­dar-Ka­łę­czyn – ju­ry­dy­ka War­sza­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po no­cach grał z Bo­ży­da­rem w sza­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɨdar, AS: božydar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bogdar mos.

Wiktionary


bożydarostwo

Bo­ży­dar z mał­żon­ką; Bo­ży­da­ro­wie


SJP.pl


bożydarowie

imię mę­skie


SJP.pl


bożydarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bo­ży­da­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bożyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Bożyk – kra­kow­ski pia­ni­sta i wo­ka­li­sta jaz­zo­wy
  • Maks Bożyk – pol­ski aktor ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Artur Bożyk – pol­ski pił­karz

Wikipedia


bożykwiat

bo­żyk­wiat Meada - ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych


SJP.pl

Bo­żyk­wiat ("Pri­mu­la" sub­gen. "Au­ri­cu­la­strum", sect. "Do­de­cat­he­on") – sek­cja w obrę­bie ro­dza­ju pier­wios­nek "Pri­mu­la", daw­niej ro­dzaj "Do­de­cat­he­on" w obrę­bie ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych. Grupa obej­mu­je 17 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (na pół­noc od pół­noc­ne­go Mek­sy­ku) oraz na Da­le­kim Wscho­dzie w Rosji. Niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne, także w Pol­sce, głów­nie bo­żyk­wiat Meada.

Wikipedia


bożymir

imię mę­skie


SJP.pl


bożymirostwo

Bo­ży­mir z mał­żon­ką; Bo­ży­mi­ro­wie


SJP.pl


bożymirowie

imię mę­skie


SJP.pl


bożymirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bo­ży­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bożyszcze

idol; osoba bez­gra­nicz­nie po­dzi­wia­na i na­śla­do­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. bożek po­gań­ski i/lub jego bał­wan, idol

 (1.2) hist. świą­ty­nia po­gań­ska, chram

 (1.3) przen. idol, osoba uwiel­bia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W tam­tej od­le­głej epoce nasz rodak stał się bo­ży­szczem pa­ry­żan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos., bożek mos./mzw., Bóg mos.

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bóstwo, duchowy ojciec, guru, idol, mistrz

Wiktionary


bożysław

imię żeń­skie


SJP.pl


bożysława

imię żeń­skie


SJP.pl


bożyć

rzad­ko: bożyć się - przy­się­gać na Boga, że coś jest praw­dą; za­rze­kać się, za­kli­nać się


SJP.pl


bożątko

w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej: do­brot­li­wy du­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mit­słow. demon opie­kuń­czy, słu­żą­cy lu­dziom u któ­rych miesz­ka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos., Bóg mos., przebóstwienie n.

 przym. niezbożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bożę, ubożę, uboże

Wiktionary


bożę

ba­śnio­wa, fan­ta­stycz­na isto­ta; du­szek; bo­żąt­ko; bożek


SJP.pl


bożęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­żę­cin – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce
  • Bo­żę­cin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg

Wikipedia


bp

skrót od: bi­skup [czy­ta­ny jako cały wyraz]


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. bi­skup

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • B.P. – bło­go­sła­wio­nej pa­mię­ci – skrót na ży­dow­skich ma­ce­wach, który jest od­po­wied­ni­kiem Ś.P. – świę­tej pa­mię­ci
  • B.P. – () oz­na­cza „przed te­raź­niej­szo­ścią” – sy­stem li­cze­nia lat
  • BP – (ang. ) – bry­tyj­ski kon­cern naf­to­wy
  • BP – (ang. ) – ci­śnie­nie tęt­ni­cze krwi
  • bp – (ang. ) – pz, czyli pary zasad, miara dłu­go­ści od­cin­ków kwa­sów nu­kle­i­no­wych
  • bp – skrót słowa bi­skup
  • BP – skrót od
  • BP (lub BiP-i) – czę­sto sto­so­wa­ny przez ska­u­tów skrót na okre­śle­nie Ro­ber­ta Baden-Po­wel­la
  • BP – sym­bol woj­sko­wy oz­na­cza­ją­cy bry­ga­dę pie­cho­ty
  • BP – skrót klubu pił­kar­skie­go IF Brom­ma­poj­kar­na
  • Struk­tu­ra BP – kra­ter w Libii
  • Bank Pekao

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ks. bp Ed­mund No­wic­ki wyz­na­czył do tej pracy ks. An­drze­ja Ru­ra­rza.

 (1.1) Epar­chię łucką prze­ka­za­no pod za­rząd tym­cza­so­wy bpa brze­skie­go Jo­za­fa­ta Buł­ha­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiskup, AS: bʹiskup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biskup mos., biskupa ż.

Wiktionary


bp.

skrót od: bło­go­sła­wio­nej pa­mię­ci


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bło­go­sła­wio­nej pa­mię­ci

Wiktionary


bpbm

skrót od: Biuro Pro­jek­tów Bu­dow­nict­wa Miej­skie­go


SJP.pl


bph

skrót od: Bank Prze­my­sło­wo-Hand­lo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bank BPH
  • ła­god­ny roz­rost gru­czo­łu kro­ko­we­go

Wikipedia


bpnmsp

skrót od: bar­dzo prze­pra­szam, nie mo­głem się pow­strzy­mać; PNMSP


SJP.pl


bpp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = wojsk. eufem. bied­na pier­do­lo­na (pie­przo­na) pie­cho­ta; pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie na marne pie­sze woj­sko o sła­bym mo­ra­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście widok 30 ton pan­ce­rza to było zbyt wiele dla BPP, która szyb­ko od­su­nę­ła się, dając wolny prze­jazd mo­je­mu czoł­go­wi i resz­cie kom­pa­nii (…)

 (1.1) Poza ory­gi­nal­nym kor­pu­sem z Sa­cha­li­na, do któ­re­go tra­fia się za­pew­ne w dro­dze naj­wyż­sze­go wy­róż­nie­nia, na Izium popch­nię­to też Czer­ni­how­ską Dy­wiz­ję Po­wietrz­no-De­san­to­wą. Ra­czej nie po to, by się gdzieś de­san­to­wa­ła; ma ucho­dzić za zwy­kłą pie­cho­tę. BPP, jak pisał An­drzej Sap­kow­ski (…)

Wiktionary


bps

skrót od: bit per se­cond - bit na se­kun­dę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bps – Bit na se­kun­dę
  • BPS – Bank Pol­skiej Spół­dziel­czo­ści
  • BPS – Bry­ga­da Pracy So­cja­li­stycz­nej
  • BPS22 – mu­ze­um sztu­ki w Bel­gii

Wikipedia


bpstwo

bi­skup­stwo


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bi­skup­stwo

Wiktionary


bq

sym­bol be­ke­re­la, jed­nost­ki ak­tyw­no­ści świa­tła w ukła­dzie SI


SJP.pl


br

sym­bol bromu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BR – kod ISO 3166 oz­na­cza­ją­cy Bra­zy­lię
  • BR – kod sa­mo­cho­do­wy pań­stwa Bra­zy­lia
  • BR – ta­bli­ce re­je­stra­cyj­ne ru­muń­skie­go mia­sta Bra­i­ła
  • BR – ta­bli­ce re­je­stra­cyj­ne wło­skiej pro­win­cji Brin­di­si
  • Ba­y­e­ris­cher Rund­funk (BR) – ba­war­ski na­daw­ca ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny
  • Batt­le Ro­y­a­le (BR) – po­wieść, film i manga
  • Br – sym­bol che­micz­ny bromu
  • Br – sym­bol rubla bia­ło­ru­skie­go (wa­lu­ta Bia­ło­ru­si)
  • br – kod ISO 639 oz­na­cza­ją­cy język bre­toń­ski
  • br – ele­ment końca linii w:
    • HTML-u –
    • XHTML-u –

Wikipedia


br.

skrót od: bie­żą­ce­go roku


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bie­żą­ce­go roku

 (1.2) = brat (za­kon­ny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze­go lu­te­go br. na­stą­pi­ła zmia­na wa­run­ków ubie­ga­nia się o sty­pen­dium.

 (1.2) Do udzia­łu zgło­szo­no br. Lud­wi­ka z pro­win­cji ka­to­wic­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ ˈrɔku, AS: bʹi ̯ežõncego roku

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) brat mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rb., r.b.

Wiktionary


brabancja

kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca część obec­nej Bel­gii i Ho­lan­dii, w śred­nio­wie­czu two­rzy­ła nie­za­leż­ne księ­stwo;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bra­ban­cja – dawna pro­win­cja
  • Bra­ban­cja Fla­mandz­ka – pro­win­cja w Re­gio­nie Fla­mandz­kim
  • Bra­ban­cja Po­łud­nio­wa – dawna nazwa pro­win­cji Bra­ban­cja
  • Bra­ban­cja Wa­loń­ska – pro­win­cja w Re­gio­nie Wa­loń­skim
  • Bra­ban­cja Pół­noc­na – pro­win­cja
  • Bra­ban­cja – kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Eu­ro­pie
  • Księ­stwo Bra­ban­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ron­ki z Bra­ban­cji wy­mie­nio­ne zo­sta­ły w „Panu Ta­de­u­szu”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brabant mzw./mrz., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

 przym. brabancki

Wiktionary


brabancki

przy­miot­nik od: Bra­ban­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­ban­cją, do­ty­czą­cy Bra­ban­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brabant mzw./mrz., Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

Wiktionary


brabanson

koń uży­wa­ny do prac w rol­nict­wie i do cięż­kie­go tran­spor­tu; belg


SJP.pl


brabansona

koń uży­wa­ny do prac w rol­nict­wie i do cięż­kie­go tran­spor­tu; belg


SJP.pl


brabant

1. bel­gij­ska rasa kur;
2. tuja bra­bant - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; ży­wot­nik za­chod­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hipol. jeźdz. koń rasy bel­gij­skiej;

 (1.2) zo­o­techn. rasa kur;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ogrod. bot. od­mia­na tui

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bra­bant Is­land – wyspa
  • Bra­bant – ni­der­landz­ka, fran­cu­ska i nie­miec­ka nazwa daw­nej pro­win­cji Bra­ban­cja
  • Bra­bant fla­mand – fran­cu­ska nazwa pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka
  • Bra­bant wal­lon – fran­cu­ska nazwa pro­win­cji Bra­ban­cja Wa­loń­ska
  • Bra­bant-en-Ar­gon­ne – gmina
  • Bra­bant-le-Roi – gmina
  • Bra­bant-sur-Meuse – gmina
  • Artur Bra­bant – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Frank Bra­bant – nie­miec­ki przed­się­bior­ca
  • bra­bant – od­mia­na ży­wot­ni­ka
  • Bra­bant – koń rasy bel­gij­skiej
  • Bra­bant – nor­we­ski sta­tek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­przągł de­re­szo­wa­te­go bra­ban­ta i za­czął orać.

 (1.2) Chłop­ka syp­nę­ła zia­rek swoim bra­ban­tom i znowu scho­wa­ła się w cha­łu­pie.

 (2.1) Ogrod­nik wie­dział, że wal­co­wa­te bra­ban­ty nie brą­zo­wie­ją na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

 przym. brabancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belg

 (1.2) brabant zagrodowy

Wiktionary


brabantczyk

rasa ma­łych psów bel­gij­skich; gry­fo­nik bra­banc­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­ban­cji

Wiktionary

Bra­bant­czyk – rasa psów na­le­żą­ca do grupy psów do to­wa­rzy­stwa, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji ma­łych psów bel­gij­skich. Znaj­du­je się w pod­sek­cji bra­bant­czy­ków. Typ do­go­wa­ty. We­dług FCI nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brabancja ż.

:: fż. Brabantka ż.

 przym. brabancki

Wiktionary


brabantka

miesz­kan­ka Bra­ban­cji (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­ban­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brabancja ż.

:: fm. Brabantczyk mos.

 przym. brabancki

Wiktionary


bracero

[czy­taj: braSEro] kon­trak­to­wy ro­bot­nik mek­sy­kań­ski, pra­cu­ją­cy zwy­kle w USA


SJP.pl


brach

po­u­fa­le: brat, kam­rat (naj­czę­ściej w wo­ła­czu: bra­chu!)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­u­fa­le o ko­le­dze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lm. od: ber

Wiktionary

Brach – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Ży­ron­da.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 188 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 7 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Brach pla­su­je się na 989. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 331.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Elo, zio­muś! – Sie­masz, bra­chu!

 (1.1) Mój brach to równy gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brax, AS: braχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brachol mos., bracholek mos.

 wykrz. brachu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjaciel, kumpel, kompan, towarzysz, kolega; przest. kamrat; daw. kumoter

Wiktionary


brachaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


brachiacja

na­drzew­ny spo­sób po­ru­sza­nia się niek­tó­rych ga­tun­ków małp


SJP.pl

Bra­chia­cja ( brachíōn ‘ramię’, ‘bark’) – spo­sób po­ru­sza­nia się w ko­ro­nach drzew cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niek­tó­rych ga­tun­ków małp. Po­le­ga na prze­mie­szcza­niu się z ga­łę­zi na gałąź przy po­mo­cy rąk i nóg w po­zy­cji zwisu. Czyn­ność tę ułat­wia wa­ha­dło­we ko­ły­sa­nie cia­łem. Do po­ru­sza­nia się tym spo­so­bem przy­sto­so­wa­ne są je­dy­nie te małpy, które mają sil­nie wyksz­tał­co­ne koń­czy­ny górne i obręcz bar­ko­wą, tj.: gib­bo­ny, oran­gu­ta­ny, a także cze­pia­ki i bo­no­bo.

Wikipedia


brachiodontyzm

u więk­szo­ści ssa­ków: zęby o sto­sun­ko­wo ni­skiej ko­ro­nie


SJP.pl

Bra­chio­don­tyzm – w kla­sy­fi­ka­cji uzę­bie­nia ssa­ków oz­na­cza zęby o sto­sun­ko­wo ogra­ni­czo­nym pro­ce­sie wzro­stu, ni­skiej i sze­ro­kiej ko­ro­nie. Wy­stę­pu­je u więk­szo­ści ssa­ków. Prze­ci­wień­stwem jest uzę­bie­nie hyp­so­don­tycz­ne.

Wikipedia


brachiopod

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­pław, ra­mie­nio­nóg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mor­ski bez­krę­go­wiec, po­dob­ny z wy­glą­du do małży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­kry­cie no­wych ska­mie­nia­ło­ści bra­chio­po­dów wzbo­ga­ci­ło naszą wie­dzę o pre­hi­sto­rii.

 (1.1) W mu­ze­um jest uni­ka­to­wy okaz bra­chio­po­da.

 (1.1) Współ­czes­ne bra­chio­po­dy żyją głów­nie na du­żych głę­bo­ko­ściach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈxʲjɔpɔt, AS: braχʹi ̯opot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ramienionóg

Wiktionary


brachiopody

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­pław, ra­mie­nio­nóg


SJP.pl


brachiozaur

di­no­za­ur z grupy za­u­ro­po­dów, naj­więk­sze zwie­rzę ży­ją­ce kie­dy­kol­wiek na Ziemi (nie­mal 13 me­trów wy­so­ko­ści i 80 ton wagi), ro­śli­no­żer­ny gi­gant o ostrych zę­bach, dłu­giej szyi, czwo­ro­noż­nym cho­dzie, po­trze­bu­ją­cy cią­gle jeść, aby za­o­pa­trzyć ciało w ener­gię (po­chła­niał 300-400 kg ro­ślin dzien­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bra­chio­sa­u­rus|Riggs|ref=tak., ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny bra­chio­za­u­rów;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju bra­chio­za­u­rów (1.1)

Wiktionary

Bra­chio­za­ur ("Bra­chio­sa­u­rus") – ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny bra­chio­za­u­rów (Bra­chio­sa­u­ri­dae), o „ży­ra­fiej” szyi i syl­wet­ce. Jeden z naj­więk­szych i naj­bar­dziej zna­nych ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jak inne za­u­ro­po­dy bra­chio­za­u­ry ży­wi­ły się ro­śli­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brachiosaurus mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachiosaurus

Wiktionary


brachistochrona

krzy­wa, po któ­rej czas sta­cza­nia się masy punk­to­wej od punk­tu A do punk­tu B pod wpły­wem sta­łej siły cięż­ko­ści jest naj­krót­szy


SJP.pl

Bra­chi­sto­chro­na, krzy­wa naj­krót­sze­go spad­ku (gr. βραχιστoς "bra­chi­stos" – „naj­krót­szy” + χρovoς "chro­nos" – „czas”) – krzy­wa, po któ­rej masa punk­to­wa pod wpły­wem sta­łej siły (siły cięż­ko­ści) sta­cza się w moż­li­wie naj­krót­szym cza­sie. Bra­chi­sto­chro­na jest frag­men­tem cy­klo­i­dy.

Wikipedia


brachman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bra­min

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraxmãn, AS: braχmãn

Wiktionary


brachmański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Brach­mań­ski – pol­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz, poseł na Sejm
  • Piotr Brach­mań­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Zyg­munt Brach­mań­ski – pol­ski rzeź­biarz i me­da­lier

Wikipedia


brachol

po­tocz­nie: brat; bra­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. brat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kam z bra­cho­lem i siorą.

 (1.1) Każ­dej zimy li­ga­li­śmy się z bra­cho­lem na li­ga­wie za domem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraxɔl, AS: braχol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., bratek mos./mrz., braciszek mos., bratowa ż.

:: zdrobn. bracholek m.

Wiktionary


brachu

po­u­fa­le: brat, kam­rat (naj­czę­ściej w wo­ła­czu: bra­chu!)


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. forma bar­dzo bez­poś­red­nie­go zwró­ce­nia się do kom­pa­na, to­wa­rzy­sza

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. W. od brach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bę­dzie­my sobie ża­ło­wać, bra­chu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brach mos., brachol mos., bracholek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bracie

Wiktionary


brachycefal

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się krót­ko­gło­wo­ścią; krót­ko­gło­wiec


SJP.pl


brachycefalia

kształt głowy ludz­kiej, wi­dzia­nej z góry, zbli­żo­ny do okrą­głe­go; ty­po­wy dla lud­no­ści środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py; krót­ko­gło­wość, krót­ko­gło­wie, bra­chy­ke­fa­lia


SJP.pl

Bra­chy­ce­fa­lia (po­cho­dzi od sta­ro­grec­kie­go "βραχύς", „krót­ki” i "κεφαλή", „głowa”) – kształt czasz­ki krót­szej niż prze­cięt­na u da­ne­go ga­tun­ku. Jest po­strze­ga­na jako cecha po­żą­da­na pod wzglę­dem este­tycz­nym u niek­tó­rych udo­mo­wio­nych ras psów i kotów, zwła­szcza u mop­sów i per­sów.

Wikipedia


brachycefaliczny

→ bra­chy­ce­fa­lia


SJP.pl

Patrz:

brachycefalia

brachycefalizacja

pro­ces skra­ca­nia się dłu­go­ści głowy ludz­kiej i zmia­ny jej kształ­tu na za­o­krą­glo­ny, ujaw­nia­ją­ca się u schył­ku pa­le­o­li­tu


SJP.pl


brachygrafia

książ­ko­wo: sztu­ka sto­so­wa­nia skró­tów w pi­śmie i ich od­czy­ty­wa­nia


SJP.pl

Bra­chy­gra­fia (gr. brachýs „krót­ki”, grap­ho „pisać”) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, bę­dą­ca dzia­łem pa­le­o­gra­fii. Zaj­mu­je się ba­da­niem i roz­szy­fro­wy­wa­niem skró­tów. Szcze­gól­nie istot­na dla hi­sto­ry­ków me­die­wi­stów (w śred­nio­wiecz­nej ła­ci­nie i grece bar­dzo czę­sto uży­wa­no skró­tów w pi­śmie). W szer­szym zna­cze­niu bra­chy­gra­fię można ro­zu­mieć jako naukę o skró­tach, bądź zdol­ność do po­słu­gi­wa­nia się skró­ta­mi w pi­śmie.

Wikipedia


brachygraficzny

→ bra­chy­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

brachygrafia

brachykefalia

kształt głowy ludz­kiej, wi­dzia­nej z góry, zbli­żo­ny do okrą­głe­go; ty­po­wy dla lud­no­ści środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py; krót­ko­gło­wość, krót­ko­gło­wie, bra­chy­ce­fa­lia


SJP.pl


brachykolon

wiersz skła­da­ją­cy się wy­łącz­nie z wy­ra­zów jed­no­sy­la­bo­wych


SJP.pl


brachylogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwię­złym wy­po­wia­da­niu się, sto­so­wa­niu elips oraz krót­kich zdań;

Wiktionary

Bra­chy­lo­gia (gr. βραχυλογία "brakhylogía"), bre­wi­lok­wen­cja ( bre­vi­lo­qu­en­tia) – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwię­zło­ści wy­po­wie­dzi, krót­ko­ści, tre­ści­wo­ści, la­pi­dar­no­ści, zwar­to­ści wy­ra­że­nia.

Przy­kład bra­chy­lo­gii we frag­men­cie wier­sza Je­rze­go Ju­ran­do­ta:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad­mier­ne sto­so­wa­nie bra­chy­lo­gii do­pro­wa­dza­ło do za­ciem­nie­nia sensu wy­po­wie­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbraxɨˈlɔɟja, AS: braχyloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brewilokwencja, brevitas

Wiktionary


brachyrofus

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z grupy igu­a­no­do­nów; kamp­to­za­ur, kum­no­ria


SJP.pl


brachysynklina

Bra­chy­syn­kli­na (Bra­chy­fałd) ("geol.") – syn­kli­na, któ­rej sze­ro­kość w przy­bli­że­niu od­po­wia­da dłu­go­ści.

Krót­ki fałd wy­gię­ty w dwie stro­ny w kie­run­kach pro­sto­pa­dłych do sie­bie, któ­re­go sze­ro­kość jest nieco mniej­sza od dłu­go­ści. War­stwy skal­ne fałdu (bra­chy­syn­kli­ny) na­chy­lo­ne są w kie­run­ku środ­ka niec­ki.

Wikipedia


brachyterapia

me­to­da le­cze­nia no­wot­wo­rów zło­śli­wych, po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu źró­dła pro­mie­niot­wór­cze­go (lub ukła­du źró­deł) bez­poś­red­nio w guzie lub w jamie ciała w jego oko­li­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. tech­ni­ka le­cze­nia w ra­dio­te­ra­pii;

Wiktionary

Bra­chy­te­ra­pia, te­ra­pia kon­tak­to­wa, cu­rie­te­ra­pia – ra­dio­te­ra­pe­u­tycz­na tech­ni­ka le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na bez­poś­red­nim na­pro­mie­nia­niu zmian cho­ro­bo­wych, przez umie­szcze­nie źró­dła pro­mie­nio­wa­nia w guzie lub jego są­siedzt­wie. Pod­sta­wo­wym za­sto­so­wa­niem bra­chy­te­ra­pii jest le­cze­nie zmian no­wot­wo­ro­wych, ale jest ona wy­ko­rzy­sty­wa­na także w te­ra­pii in­nych scho­rzeń (tocz­nia, bliz­now­ca).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbraxɨtɛˈrapʲja, AS: braχyterapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terapia kontaktowa

Wiktionary


bracia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (1.1) M. i W. lm. od: brat

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. bra­cia (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bra­cia – nazwa jed­nej z pod­sta­wo­wych re­la­cji ro­dzin­nych
  • bra­cia za­kon­ni, bra­cia mnisi – grupa męż­czyzn ży­ją­cych we­dług wspól­nej re­gu­ły re­li­gij­nej
  • bra­cia (cz. bratříci) – sa­mo­dziel­ne od­dzia­ły zło­żo­ne z by­łych bo­jow­ni­ków hu­syc­kich dzia­ła­ją­ce w la­tach 1445–1467 na te­re­nie dzi­siej­szej Sło­wa­cji, Moraw, pół­noc­nej Au­strii i po­łud­nio­wej Pol­ski.
  • Bra­cia – dra­mat Pla­u­ta z ro­dza­ju ko­me­dii po­my­łek
  • Bra­cia – dra­mat Te­ren­cju­sza
  • Bra­cia – po­wieść Ka­ro­la Buns­cha
  • Bra­cia – po­wieść Da Chena
  • Bra­cia – grupa mu­zycz­na braci Pio­tra i Woj­cie­cha Cu­gow­skich
  • Bra­cia (The Brot­hers) − film w re­ży­se­rii Jac­kie­go Chana z 1987 roku
  • Bra­cia (The Brot­hers) − film w re­ży­se­rii Gary’ego Hard­wic­ka z 2001 roku
  • Bra­cia (Bro­i­dit) − film w re­ży­se­rii Esa Il­lie­go z 2003 roku
  • Bra­cia (Brødre) – film w re­ży­se­rii Su­san­ne Bier z 2004 roku

Wikipedia


braciak

po­tocz­nie: brat; bra­chol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. brat

Wiktionary


bracianek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. brat stry­jecz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕãnɛk, AS: braćãnek

Wiktionary


bracianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. bra­ta­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracieniec m., braciszek m., brat m., braterstwo n., bratowa ż.

 przym. braterski

 czas. bratać się, zbratać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratanica, stpol. nieściora

Wiktionary


bracie

1. męski po­to­mek w sto­sun­ku do in­nych dzie­ci tych sa­mych ro­dzi­ców;
2. przy­ja­ciel, ktoś bli­ski ze wzglę­du na wspól­ne prze­ży­cia, za­in­te­re­so­wa­nia;
3. za­kon­nik;
4. czło­nek bract­wa, ugru­po­wa­nia


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) forma bar­dzo bez­poś­red­nie­go zwró­ce­nia się do kom­pa­na, to­wa­rzy­sza

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. Ms. i W. od brat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­cie, wyduś to z sie­bie! Tak trze­ba!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos.

 czas. bratać ndk., zbratać dk.

 przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

 przysł. bratersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. brachu

Wiktionary


bracieniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. brat

 (1.2) stpol. bra­ta­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: braćė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracianka m./ż.

Wiktionary


braciszek

zdrob­nie­nie od: brat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brat

 (1.2) mały, nie­do­ro­sły brat

 (1.3) pot. po­u­fa­le o bra­cie za­kon­nym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bra­ci­szek – ame­ry­kań­ski film niemy z 1927 roku
  • Bra­ci­szek – ra­dziec­ki film niemy z 1927 roku
  • Bra­ci­szek – pol­ski film z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mi­ko­łaj z nie­cier­pli­wo­ścią cze­kał na swo­je­go bra­cisz­ka.

 (1.3) Ubo­dzy po­dzię­ko­wa­li bra­cisz­ko­wi, który ich ob­da­ro­wał ta­le­rzem zupy i pajdą chle­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕiʃɛk, AS: braćišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracianka m./ż., brat m., braciak m., bracki m., bratowa ż., bratek m., brachol m., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., braterstwo n., brać ż., bratniak m., rozbrat m., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braciak m., bratanie n., zbratanie n.

 czas. bratać ndk., zbratać dk.

 przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

 przysł. bratnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) braciak, bracki, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio, bratek

Wiktionary


braciszewo

Zo­bacz też: Bra­ci­sze­wo (osada).

Bra­ci­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no. We wsi dwór z prze­ło­mu XIX/XX w.

Wieś du­chow­na, włas­ność ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


braciszku

zdrob­nie­nie od: brat


SJP.pl


braciszów

Bra­ci­szów ( Vratišovy, Bratsch) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest w Gó­rach Opaw­skich na po­gra­ni­czu z Pła­sko­wy­żem Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

Miej­sco­wość znaj­du­je się w Ob­sza­rze Chro­nio­ne­go Kra­jo­bra­zu Rejon Mokre – Le­wi­ce. Leży na te­re­nie Nad­le­śnict­wa Prud­nik (obręb Prud­nik).

Wikipedia


brack

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, nad rzeką An­ga­rą;

Wiktionary

Brack ( Братск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, nad rzeką An­ga­rą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bracczanin mos., bracczanka ż.

 przym. bracki

Wiktionary


bracket

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. uchwyt do mo­co­wa­nia lampy bły­sko­wej poz­wa­la­ją­cy na usta­wie­nie lampy w innym po­ło­że­niu i więk­szej od­le­gło­ści w sto­sun­ku do osi obiek­ty­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brac­ke­ty po­ma­ga­ją uni­knąć pro­ble­mu brzyd­kie­go cie­nia przy zdję­ciach pio­no­wych ro­bio­nych z lampą bły­sko­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracketing m.

Wiktionary


bracketing

[czy­taj: bra­ke­ting] me­to­da fo­to­gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na kil­ku­krot­nym naś­wiet­la­niu tego sa­me­go obra­zu ze zmia­ną pa­ra­me­trów ek­spo­zy­cji, sto­so­wa­na w celu uzy­ska­nia op­ty­mal­ne­go naś­wiet­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na fo­to­gra­fo­wa­niu tego sa­me­go kadru z lekko zmie­nio­ny­mi pa­ra­me­tra­mi ek­spo­zy­cji – od nie­doś­wiet­le­nia do prześ­wiet­le­nia, cza­sem także z różną ostro­ścią lub ba­lan­sem bieli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­ne lu­strzan­ki dy­spo­nu­ją au­to­ma­tycz­ny­mi funk­cja­mi brac­ke­tin­gu i po­tra­fią wy­ko­ny­wać całe serie ek­spo­zy­cji o cza­sach naś­wiet­la­nia dłuż­szych i krót­szych od tego wyz­na­czo­ne­go au­to­ma­tycz­nie. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bracket mrz.

Wiktionary


bracki

prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy bract­wa, zwią­za­ny z bract­wem


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy i re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z bract­wem, do­ty­czą­cy bract­wa, na­le­żą­cy do bract­wa

 (1.2) daw. zwią­za­ny z bra­tem, do­ty­czą­cy brata, na­le­żą­cy do brata

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z Brac­kiem, do­ty­czą­cy Brac­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrat͡sʲci, AS: bracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz.

 (2.1)

:: rzecz. Brack mrz.

Wiktionary


bractwo

1. krąg współ­to­wa­rzy­szy; kom­pa­nia, to­wa­rzy­stwo, brać;
2. świec­ki zwią­zek wier­nych, ma­ją­cy kon­kret­ne cele, np. bract­wo po­kut­ne;
3. daw­niej: zwią­zek, or­ga­ni­za­cja, sto­wa­rzy­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. grono zna­ją­cych się osób

 (1.2) rel. świec­kie sto­wa­rzy­sze­nie wier­nych o kon­kret­nych ce­lach

 (1.3) daw. zwią­zek osób kon­kret­ne­go za­wo­du lub za­in­te­re­so­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bract­wo re­li­gij­ne
    • Bract­wo Ró­żań­co­we
  • Bract­wo (cer­kiew)
  • Bract­wo (par­tia)
  • Bract­wo (po­wieść) (ang: The Breth­ren) – po­wieść Johna Gris­ha­ma
  • Bra­ter­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Bract­wo ry­cer­skie z Nie­miec przy­by­ło na tur­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., braciszek mos., bratanek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanie n.

 czas. zbratać, bratać

 przym. braterski, bratni

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) towarzystwo

 (1.2-3) konfraternia

Wiktionary


braczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. wy­mie­nia­ją­cy pie­nią­dze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrat͡ʃaʃ, AS: bračaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brakarz

Wiktionary


braczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od brak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brak m.

Wiktionary


bracław

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie nie­mi­row­skim, na pra­wym brze­gu rzeki Boh;

Wiktionary

Brac­ław (ukr. Брацлав, jid. בראָסלעוו, "bros­lew") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie nie­mi­row­skim, na pra­wym brze­gu rzeki Boh. Liczy ok. 5400 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu lniar­skie­go, spo­żyw­cze­go i ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bracławszczyzna ż.

 przym. bracławski

Wiktionary


bracławski

→ Brac­ław


SJP.pl

Patrz:

Bracław

brad

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brad − ze­spół roc­ko­wy
  • Brad − mia­sto
  • Brad – wieś w okrę­gu Bacău, w gmi­nie Fi­li­pe­ni
  • Brad – wieś w okrę­gu Bacău, w gmi­nie Negri
  • Brad – wieś w okrę­gu Bacău, w gmi­nie Berești-Bistrița

Wikipedia


bradbury

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lee Brad­bu­ry (ur. 1975) – pił­karz an­giel­ski
  • Mal­colm Brad­bu­ry (1932-2000) – an­giel­ski po­wie­ścio­pi­sarz, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Ray Brad­bu­ry (1920-2012) – pi­sarz scien­ce fic­tion
  • Ro­sa­mund Brad­bu­ry (ur. 1988) – bry­tyj­ska wio­ślar­ka
  • Ste­ven Brad­bu­ry (ur. 1973) – au­stra­lij­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Brad­bu­ry – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Brad­bu­ry (ang. Brad­bu­ry Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mille Lacs
  • Brad­bu­ry – miej­sco­wość w hrab­stwie Dur­ham (An­glia)
  • Brad­bu­ry – mia­sto w sta­nie Au­stra­lia Po­łud­nio­wa

Wikipedia


bradecki

naz­wi­sko


SJP.pl


brades

fak­tycz­na sto­li­ca Mont­ser­ra­tu (sie­dzi­ba rządu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, fak­tycz­na sto­li­ca Mont­ser­ra­tu, bry­tyj­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go po­ło­żo­ne­go w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li;

Wiktionary

Bra­des rów­nież Bra­des Esta­te – fak­tycz­na sto­li­ca Mont­ser­ra­tu (ofi­cjal­nie sto­li­cą jest zni­szczo­ne przez wy­buch wul­ka­nu Soufrière Hills mia­sto Ply­mo­uth).

Po­ło­żo­ne jest w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści wyspy.

Wikipedia


bradford

[czy­taj: bred­ford] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Brad­ford – mia­sto ("city") w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, po­ło­żo­ne w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym i me­tro­po­li­tal­nym West Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym City of Brad­ford, około 26 km na za­chód od Leeds. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 546 976 miesz­kań­ców.

W po­bli­żu funk­cjo­nu­je mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy Leeds/Brad­ford.

Wikipedia


bradfordzki

→ Brad­ford


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brad­for­dem, do­ty­czą­cy Brad­for­du (mia­sta w Wiel­kiej Bry­ta­nii)

Wiktionary

Patrz:

Bradford

Powiązane:

 rzecz. Bradford mrz.

Wiktionary


bradiaga

(r. żeń­ski) daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca łazić, włó­czyć się, wa­łę­sać się; bro­dia­ga, bra­dzia­ga; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl


bradiażyć

daw­niej: wieść hu­la­szczy tryb życia; bra­dzia­żyć (się)


SJP.pl


bradley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brad­ley – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie La­fa­y­et­te
  • Brad­ley – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Mon­te­rey
  • Brad­ley – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Pe­nob­scot
  • Brad­ley – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Kan­ka­kee
  • Brad­ley – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Grady
  • Brad­ley – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Gre­en­wo­od
  • Brad­ley – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Clark
  • Brad­ley – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ra­le­igh
  • Brad­ley – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Lin­coln
  • Brad­ley (ang. Brad­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ou­a­chi­ta
  • Brad­ley (ang. Brad­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Van Buren
  • Brad­ley (ang. Brad­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Jack­son

Wikipedia


bradykardia

spo­wol­nie­nie skur­czów serca po­ni­żej 60 na mi­nu­tę; rzad­ko­skurcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan, kiedy czę­stość akcji serca wy­no­si po­ni­żej pięć­dzie­się­ciu razy na mi­nu­tę;

Wiktionary

Bra­dy­kar­dia ( bra­dy­car­dia) – stan, kiedy czę­stość akcji serca wy­no­si po­ni­żej 60 razy na mi­nu­tę (we­dług Kon­tur­ka). Le­cze­nia wy­ma­ga tylko bra­dy­kar­dia ob­ja­wo­wa, tzn. po­wo­du­ją­ca np. omd­le­nia, utra­ty przy­tom­no­ści itp. Bra­dy­kar­dia może pro­wa­dzić do asy­sto­lii.

Wy­tre­no­wa­ni spor­tow­cy lub młode, zdro­we osoby mogą rów­nież mieć wolny spo­czyn­ko­wy rytm serca, np. za­wo­do­wy ko­larz Mi­gu­el In­du­ra­in, któ­re­go spo­czyn­ko­we tętno wy­no­si­ło 29 ude­rzeń na mi­nu­tę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbradɨˈkardʲja, AS: bradykardʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadkoskurcz

Wiktionary


bradykinezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spo­wol­nie­nie ru­cho­we czę­sto to­wa­rzy­szą­ce cho­ro­bom ukła­du ner­wo­we­go, ob­ja­wia­ją­ce się nie­zdol­no­ścią do wy­ko­ny­wa­nia szyb­kich ru­chów oraz opóź­nio­ną ini­cja­cją ruchu;

Wiktionary

Bra­dy­ki­nez­ja (gr. βραδυκινησία; z gr.: βραδυ = po­wol­ny + κίνηση = ruchy) to ina­czej spo­wol­nie­nie ru­cho­we, ob­ja­wia­ją­ce się ubó­stwem ru­chów oraz opóź­nio­ną ini­cja­cją ruchu.

Bra­dy­ki­nez­ja oz­na­cza spo­wol­nie­nie ru­chów, aki­nez­ja – ich brak, zaś hi­po­ki­nez­ja – zmniej­szo­ną licz­bę lub am­pli­tu­dę ru­chów. Czę­sto jed­nak w li­te­ra­tu­rze po­ję­cie bra­dy­ki­nez­ji obej­mu­je wszyst­kie wyżej wy­mie­nio­ne sy­tu­a­cje.

Wikipedia


bradykinina

hor­mon tkan­ko­wy wy­dzie­la­ny przy dużym wy­sił­ku oraz przy nad­mier­nym wy­dzie­la­niu in­nych sub­stan­cji or­ga­nicz­nych za­wie­ra­ją­cych pro­te­a­zę - re­cep­tor bó­lo­wy usz­ko­dzo­nych tka­nek, po­wo­du­ją­cy także miej­sco­we pod­wyż­sze­nie ci­śnie­nia krwi przez roz­sze­rze­nie na­czyń krwio­no­śnych


SJP.pl

Bra­dy­ki­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy oli­go­pep­ty­dów zbu­do­wa­ny z 9 ami­nok­wa­sów (no­na­pep­tyd), pep­ty­do­wy hor­mon tkan­ko­wy. Pow­sta­je w or­ga­niz­mie przez dzia­ła­nie pro­te­az, znaj­du­ją­cych się m.in. w pocie, śli­nie i wy­dzie­li­nach gru­czo­łów wy­dzie­la­nia zew­nętrz­ne­go.

Wikipedia


bradytelia

po­wol­ne tempo ewo­lu­cji szcze­pów, np. mał­żów, ryb trzo­no­płet­wych


SJP.pl


bradziaga

(r. żeń­ski) daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca łazić, włó­czyć się, wa­łę­sać się; bra­dia­ga, bro­dia­ga; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl


bradziażenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­dzia­żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bradziażyć

Wiktionary


bradziażyć

daw­niej: włó­czyć się po lo­ka­lach, spe­lun­kach, pro­wa­dzić hu­la­szcze życie; łaj­da­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. wiecz­nie włó­czyć się po knaj­pach, spe­lu­nach, żyć hu­la­szczo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bra­dzia­żyć się

 (2.1) bra­dzia­żyć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Facet pół życia stał pod budką z piwem, roz­ra­biał, bra­dzia­żył się. I nie wia­do­mo, czy w wię­zie­niu by skoń­czył, czy w rynsz­to­ku […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈd͡ʑaʒɨt͡ɕ, AS: braʒ́ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bradziażenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hulać

Wiktionary


brafiterski

zwią­za­ny z pro­fe­sjo­nal­nym do­bie­ra­niem biu­sto­no­szy; bra­fit­ter­ski


SJP.pl


brafitter

spe­cja­li­sta w za­kre­sie do­bo­ru biu­sto­no­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie do­bo­ru wła­ści­we­go biu­sto­no­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brafitting mrz.

:: fż. brafitterka ż.

Wiktionary


brafitterka

[czy­taj: bra­fi­ter­ka] spe­cja­list­ka w za­kre­sie do­bo­ru biu­sto­no­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w za­kre­sie do­bo­ru wła­ści­we­go biu­sto­no­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­o­bra­żam sobie w roli bra­fit­ter­ki ko­bie­ty, która ma trud­no­ści z na­wią­zy­wa­niem kon­tak­tów, jest in­tro­wer­tycz­na, bar­dzo nie­śmia­ła – lub prze­ciw­nie – agre­syw­na i za­wsze prze­ko­na­na o swo­jej racji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brafitter mos., brafitting mrz.

 przym. brafitterski, brafittingowy

Wiktionary


brafitterski

→ bra­fit­ter [czy­taj: bra­fi­ter­ski]; bra­fi­ter­ski


SJP.pl


brafitting

[czy­taj: bra­fi­ting] pro­fe­sjo­nal­ne do­bie­ra­nie biu­sto­no­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sztu­ka in­dy­wi­du­al­ne­go do­bie­ra­nia biu­sto­no­sza

Wiktionary

Bra­fit­ting – me­to­do­lo­gia i tech­ni­ka do­bie­ra­nia biu­sto­no­szy oraz ar­ty­ku­łów bie­liź­nia­nych ma­ją­cych kon­struk­cję po­dob­ną do biu­sto­no­sza, np. bas­que, uwz­ględ­nia­jąc wa­run­ki ana­to­micz­ne oraz oso­bi­ste pre­fe­ren­cje i ak­tyw­ność klient­ki lub klien­ta.

Hi­sto­ria i za­po­trze­bo­wa­nie na pro­fe­sjo­nal­ny dobór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na adept­kę bra­fit­tin­gu czeka wiele „pu­ła­pek”, a więc ide­al­nie by było, gdyby na po­cząt­ku mogła pra­co­wać pod okiem doś­wiad­czo­nej bra­fit­ter­ki – to jed­nak na razie po­zo­sta­je w sfe­rze ma­rzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brafitterka ż., brafitter m.

 przym. brafittingowy, brafitterski

Wiktionary


braford

rasa bydła po­cho­dzą­ca z krzy­żo­wa­nia ras brah­man i he­re­ford


SJP.pl


braga

mia­sto w Por­tu­ga­lii


SJP.pl

Braga – mia­sto i gmina, sto­li­ca pół­noc­no-za­chod­nie­go dy­stryk­tu Braga i hi­sto­rycz­nej kra­i­ny Minho. Dy­strykt Braga li­czy­ła 193 324 miesz­kań­ców (w 2021 r.), sta­no­wi siód­mą co do wiel­ko­ści gminę w Por­tu­ga­lii pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Braga jest mia­stem cen­tral­nym Wiel­kiej Aglo­me­ra­cji Minho (port. "Gran­de Área Me­tro­po­li­ta­na do Minho"), która liczy ponad 800 tys. miesz­kań­ców. W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Braga[].

Wikipedia


braha

cie­kły pro­dukt ubocz­ny pow­sta­ją­cy przy pro­duk­cji spi­ry­tu­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wywar po­zo­sta­ły po pę­dze­niu wódki, słu­żą­cy za po­karm dla trzo­dy i bydła

Wiktionary

Braha ( Брага) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim. W 2001 roku li­czy­ła 175 miesz­kań­ców.

Miej­sco­wość leży na pra­wym brze­gu Dnie­stru, na­prze­ciw twier­dzy cho­cim­skiej.

Wikipedia


brahe

[czy­taj: BRA-e] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tycho Brahe – duń­ski astro­nom
  • Per Brahe star­szy
  • Per Brahe – gu­ber­na­tor Turku
  • Brahe – trze­cia pla­ne­ta ukła­du Co­per­ni­cus (55 Can­cri)

Wikipedia


brahma

rasa du­żych kur po­cho­dzą­cych z Indii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. mit. w hin­du­iz­mie naj­wy­żej wy­nie­sio­na po­boż­na żywa isto­ta, która wraz z Wisz­nu i Śiwą two­rzy Trój­cę;

Wiktionary

Nie mylić z: Brah­ma­nem ani Bra­mi­nem.

Brah­ma (de­wa­na­ga­ri ब्रह्मा, பிரம்மா) – w hin­du­iz­mie wraz z Wisz­nu i Śiwą two­rzy Tri­mur­ti. W każ­dym z niez­li­czo­nej ilo­ści wszechś­wia­tów, stwa­rza­nych przez Ma­ha­wisz­nu Brah­ma jest pier­wszą, śmier­tel­ną, żywą isto­tą, zro­dzo­ną z formy "virat" – kwia­tu lo­to­su wy­ra­sta­ją­ce­go z je­zio­ra umiej­sco­wio­ne­go w pępku Garb­ho­da­ka­śa­ji Wisz­nu, stąd bie­rze się jego inne imię "Aja".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brah­ma jest naj­czę­ściej przed­sta­wia­ny z czte­re­ma gło­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrama, AS: brama

Wiktionary


brahman

prze­sta­rza­le: czło­nek naj­wyż­szej kasty ka­płań­skiej w tra­dy­cyj­nym spo­łe­czeń­stwie hin­du­skim; bra­man, bra­min


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. filoz. (w fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej i hin­du­iz­mie) tran­scen­dent­ny, wiecz­ny aspekt Ab­so­lu­tu, be­zo­so­bo­wa naj­wyż­sza nied­wo­i­sta ist­ność, pier­wot­ne źró­dło i osta­tecz­ny cel wszyst­kich ist­nień, nie bę­dą­cy obiek­tem kultu re­li­gij­ne­go, lecz me­dy­ta­cji i wie­dzy

Wiktionary

Brah­man (san­skryt: ब्रह्मन्) – w hin­du­iz­mie fun­da­men­tal­ne, me­ta­fi­zycz­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce ab­so­lut­ną, osta­tecz­ną rze­czy­wi­stość. Jest to be­zo­so­bo­wa, wiecz­na i nie­skoń­czo­na za­sa­da bytu, która sta­no­wi źró­dło, po­dło­że i isto­tę wszyst­kie­go, co ist­nie­je. W sy­ste­mie fi­lo­zo­ficz­nym we­dan­ty oraz w "Upa­ni­sza­dach" Brah­man sta­no­wi cen­tral­ny ele­ment, utoż­sa­mia­ny z jed­nią prze­kra­cza­ją­cą czas, prze­strzeń i całą zja­wi­sko­wość świa­ta.

Wikipedia


brahmana

świę­te pismo in­dyj­skie z IX-VI wieku p.n.e., poś­wię­co­ne na­u­cza­niu bra­mi­nów wy­ko­ny­wa­nia ry­tu­a­łów we­dyj­skich


SJP.pl


brahmanizm

przej­ścio­wy okres w In­diach po­mię­dzy we­dyz­mem a hin­du­iz­mem (ok. X-V wiek p.n.e.), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­li­te­iz­mem, wzmoc­nie­niem obrzę­do­wo­ści re­li­gij­nej, zwła­szcza ry­tu­a­łów (ofiar) spra­wo­wa­nych przez ka­pła­nów (bra­mi­nów) na pod­sta­wie ksiąg zwa­nych brah­ma­na­mi, ka­sto­wo­ścią spo­łe­czeń­stwa i roz­wo­jem nauki o wę­drów­ce dusz; bra­ma­nizm, bra­mi­nizm


SJP.pl


brahmany

tek­sty na­pi­sa­ne prozą, pier­wsza war­stwa Wed z ko­men­ta­rza­mi do mantr i opi­sa­mi ce­re­mo­nii ofiar­nych


SJP.pl

Brah­ma­ny (de­wa­na­ga­ri ब्राह्मण, trl. brāhmana) – ob­szer­ne ko­men­ta­rze prozą do Wed, przy­na­le­żą­ce do li­te­ra­tu­ry śruti. Za­wie­ra­ją eg­ze­ge­zę ry­tu­a­łów śra­u­ta (ofia­ry we­dyj­skiej) oraz tek­stów san­hit nie­zbęd­nych do wy­ko­na­nia tego ry­tu­a­łu.

Każda brah­ma­na od­no­si się do okre­ślo­nej san­hi­ty (wedy) w kon­kret­nej re­dak­cji.

Wikipedia


brahmaputra

rzeka w Chi­nach, In­diach i Ban­gla­de­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Chi­nach, In­diach i Ban­gla­de­szu;

Wiktionary

Brah­ma­pu­tra – rzeka w Chi­nach, In­diach i Ban­gla­de­szu. Jej dłu­gość wy­no­si 2840 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 935 tys. km². Źró­dło­we po­to­ki w lo­dow­cach ma­sy­wów gór­skich Hi­ma­la­jów i Trans­hi­ma­la­jów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbraxmaˈputra, AS: braχmaputra

Wiktionary


brahmsowski

[czy­taj: bram­sow­ski] taki jak u Brahm­sa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ut­wo­rów Brahm­sa


SJP.pl


brahmsowy

[czy­taj: bram­so­wy] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Brahm­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


braille

[czy­taj: brejl, brajl] naz­wi­sko, np. Louis Bra­il­le (1809-1852); Fran­cuz, twór­ca al­fa­be­tu dla nie­wi­do­mych


SJP.pl


brailski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­i­łą, do­ty­czą­cy Bra­i­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braiła ż.

Wiktionary


brainrot

ab­sur­dal­ne tre­ści lub zja­wi­ska in­ter­ne­to­we uz­na­wa­ne za ogłu­pia­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. pejor. ni­skiej ja­ko­ści, czę­sto ab­sur­dal­ne czy bez­sen­sow­ne tre­ści, po­pu­lar­ne w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych głów­nie poś­ród po­ko­le­nia Alfa

 (1.2) slang. pejor. ogół kul­tu­ry in­ter­ne­to­wej po­ko­le­nia Alfa

 (1.3) slang. pejor. szkod­li­we efek­ty, takie jak krót­ki za­kres uwagi, wy­wo­ła­ne przez nad­mier­ne kon­su­mo­wa­nie bra­in­ro­tu (1.1)

Wiktionary

Bra­in­rot, rza­dziej brain rot ( gni­cie mózgu) – slan­go­we okre­śle­nie na tre­ści in­ter­ne­to­we po­zba­wio­ne okre­ślo­ne­go zna­cze­nia i celu oraz ne­ga­tyw­nych skut­ków (psy­cho­lo­gicz­nych, poz­naw­czych itp.) przez nie wy­wo­ła­nych, po­tocz­nie przy­rów­ny­wa­nych do „gni­cia mózgu”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bra­in­rot ewo­lu­u­je, a jego ostat­nim prze­ja­wem jest ita­lian bra­in­rot.

 (1.2) Prze­cho­dzi­łam obok bo­i­ska, gdzie ba­wi­ły się dzie­ci. Cały czas mó­wi­ły bra­in­ro­tem, do­da­jąc co jakiś czas „ja pi­di­di”, okre­śle­nie, które też jest teraz bar­dzo po­pu­lar­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brainrotowy

 czas. brainrotować

Wiktionary


braiła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej czę­ści Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­i­ła (1.2), nad brze­giem Du­na­ju;

 (1.2) geogr. okręg we wschod­niej Ru­mu­nii (Wo­ło­szczyz­na);

Wiktionary

Bra­i­ła ( "Brăila") – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­i­ła, nad brze­giem Du­na­ju. We­dług da­nych z 2002 r. liczy 216 292 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brailski

Wiktionary


brajan

po­gard­li­wie: chło­piec, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, gdyż uważa się je za prze­jaw błę­dów wy­cho­waw­czych ro­dzi­ców; Bra­jan, Bra­ja­nek, bra­ja­nek, Pio­ter, pio­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Bra­jan ( Brian, "Bryan") – imię mę­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go, wy­wo­dzą­ce się naj­praw­do­po­dob­niej od słów "bru­a­ich" „wzgó­rze”, "brigh" „wy­so­ki”; „szla­chet­nie uro­dzo­ny” lub "bri" „silny”. Do Pol­ski tra­fi­ło z ję­zy­ka an­giel­skie­go i za­czę­ło być na­da­wa­ne czę­ściej do­pie­ro w la­tach 90. XX wieku. Po­pu­lar­ne jest w kra­jach an­glo­sa­skich, gdzie funk­cjo­nu­je za­rów­no jako sa­mo­dziel­ne imię, jak i jako forma zdrob­nia­ła od Ber­nar­da i Bar­na­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nia­łeś Bra­ja­no­wi o den­ty­ście?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Brajanek mos.

Wiktionary


brajanek

po­gard­li­wie: chło­piec, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, gdyż uważa się je za prze­jaw błę­dów wy­cho­waw­czych ro­dzi­ców; Bra­jan, bra­jan, Bra­ja­nek, Pio­ter, pio­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Bra­jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­je­cha­ła cio­cia z Gdań­ska razem ze swoim pię­cio­let­nim Bra­jan­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brajan mos.

Wiktionary


brajdak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. brat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat, braciak, bratniak, braciszek, brachol

Wiktionary


brajka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. dawna po­tra­wa na bazie roz­go­to­wa­nych zia­ren, pier­wot­nie prosa, póź­niej psze­ni­cy, jęcz­mie­nia, or­ki­szu lub żyta z róż­ny­mi do­dat­ka­mi

Wiktionary


brajl

al­fa­bet dla nie­wi­do­mych, od­czy­ty­wa­ny za po­mo­cą do­ty­ku


SJP.pl


brajlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­słu­gi­wa­nie się al­fa­be­tem Bra­il­le’a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brajlować

Wiktionary


brajlować

po­tocz­nie: uży­wać al­fa­be­tu Bra­il­le'a


SJP.pl


brajlowski

→ brajl


SJP.pl

Patrz:

brajl

brajter

naz­wi­sko


SJP.pl


brajtszwanc

skór­ka fu­ter­ko­wa z nie­do­no­szo­nych lub przedw­cze­śnie uro­dzo­nych ja­gniąt ka­ra­ku­łów lub in­nych owiec tłu­sto­o­go­nia­stych, uży­wa­na do wy­ro­bu cen­nych futer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) skóra na futro z ja­gnię­cia ka­ra­ku­ła uro­dzo­ne­go przedw­cze­śnie lub nie­do­no­szo­ne­go

 (1.2) brajtsz­wan­ce → futro z brajtsz­wan­ców (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrajṭʃfãnt͡s, AS: brai ̯ṭšfãnc

Wiktionary


brajtszwance

cenne futro ze skór nie­do­no­szo­nych lub przedw­cze­śnie uro­dzo­nych ja­gniąt ka­ra­ku­łów lub in­nych owiec tłu­sto­o­go­nia­stych


SJP.pl


brajtszwancowy

do­ty­czą­cy brajtsz­wan­ca


SJP.pl


brajłów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, po­ło­żo­ne przy uj­ściu rzeki Rów do Bohu;

Wiktionary

Braj­łów (hist. "Bra­hi­łów"; Браїлів, "Bra­ji­liw") – osied­le na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie żme­ryń­skim, w hro­ma­dzie Żme­ryn­ka, przy uj­ściu rzeki Riw do Bohu. W 2019 roku li­czy­ło ok. 4,6 tys. miesz­kań­ców.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Braj­łów, po­ło­żo­na na linii Odes­sa – Kijów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brajłowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Brahiłów, Braiłów

Wiktionary


brak

pro­dukt z uster­ka­mi, nie­od­po­wia­da­ją­cy nor­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fakt nie­ist­nie­nia cze­goś

 (1.2) de­fekt, wada, uster­ka

wyraz pre­dy­ka­tyw­ny

 (2.1) gw-pl|oko­li­ce Kras­no­jar­ska. trze­ba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brak – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Brak – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Brak
  • Brak – cze­ski film z 2002 roku, reż. Karel Spěváček
  • Brak (Man­can­za) – wło­ski film z 2011 roku, reż. Ste­fa­no Odo­ar­di

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brak bez­poś­red­nich do­wo­dów na pot­wier­dze­nie tej tezy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brak, AS: brak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brakowanie n., braknięcie n., wybrakowanie n., wybrakowywanie n., wybrakówka ż., niebraknięcie n., niebrakowanie n.

:: zdrobn. braczek m.

 czas. braknąć, brakować ndk., wybrakować dk., wybrakowywać ndk.

 ims. wybrakowany

 przym. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedostatek, posucha

Wiktionary


brakarka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się oceną su­row­ca lub wy­ro­bów


SJP.pl


brakarnia

po­mie­szcze­nie w fa­bry­ce, gdzie do­ko­nu­je się prze­glą­du su­row­ca lub to­wa­ru; sor­tow­nia


SJP.pl


brakarski

przy­miot­nik od: bra­karz


SJP.pl


brakarstwo

1. pro­fe­sja bra­ka­rza
2. ocena stanu ja­ko­ści su­row­ców, to­wa­rów przed pro­duk­cją czy wy­sył­ką, w celu wy­e­li­mi­no­wa­nia bra­ków


SJP.pl


brakarz

pra­cow­nik kon­tro­li tech­nicz­nej w fa­bry­ce oce­nia­ją­cy ja­kość go­to­wych wy­ro­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. pra­cow­nik oce­nia­ją­cy ja­kość wy­ro­bu lub su­row­ca

 (1.2) stpol. wy­mie­nia­ją­cy pie­nią­dze

Wiktionary

Bra­karz – pra­cow­nik kon­tro­li w fa­bry­ce oce­nia­ją­cy ja­kość go­to­wych wy­ro­bów.

W prze­my­śle drzew­nym osoba zaj­mu­ją­ca się kla­sy­fi­ka­cją ja­ko­ścio­wą i wy­mia­ro­wą su­row­ca drzew­ne­go.

Bra­ka­rze w opar­ciu o Pol­ską Normę do­ty­czą­cą wad drew­na, spo­so­bu ich po­mia­ru i wpły­wu na po­szcze­gól­ne klasy ja­ko­ści, oraz ko­rzy­sta­jąc z Ra­mo­wych Wa­run­ków Tech­nicz­nych na Drew­no Okrą­głe lub w opar­ciu o inne normy usta­lo­ne ze zle­ce­nio­daw­cą prac, okre­śla­ją ja­kość su­row­ca drzew­ne­go, wa­run­ku­jąc tym samym jego ewen­tu­al­ne przez­na­cze­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrakaʃ, AS: brakaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brakowanie n.

:: fż. brakarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) braczarz

Wiktionary


braki

pro­dukt z uster­ka­mi, nie­od­po­wia­da­ją­cy nor­mie


SJP.pl

Braki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Nowa Sucha.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Braki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


braknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. braknąć

 rzecz. brak mrz.

Wiktionary


braknąć

być w zbyt małej ilo­ści lub licz­bie; bra­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny lub do­ko­na­ny

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­bra­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: braknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brakować ndk., wybrakować dk., zabraknąć dk.

 rzecz. braknięcie n., brak

 przym. wybrakowany

 ims. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabraknąć

Wiktionary


brakoniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


brakorób

po­tocz­nie: czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy nied­ba­le swoją pracę; kno­ciarz, pa­ta­łach, fu­szer, par­tacz


SJP.pl


brakoróbczy

do­ty­czą­cy bra­ko­rób­stwa, po­wo­du­ją­cy braki


SJP.pl


brakoróbstwo

pro­du­ko­wa­nie bra­ków


SJP.pl


brakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­ko­wać.

Wiktionary

Bra­ko­wa­nie – w cho­wie zwie­rząt: pla­no­we usu­wa­nie ze stada osob­ni­ków nie­po­żą­da­nych z punk­tu wi­dze­nia celów ho­dow­la­nych czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bra­ko­wa­nie do­ku­men­ta­cji nie­ar­chi­wal­nej po­le­ga na oce­nie jej przy­dat­no­ści do celów prak­tycz­nych, wy­dzie­le­niu do­ku­men­ta­cji nie­przy­dat­nej i jej zni­szcze­niu w spo­sób wła­ści­wy dla danej tech­no­lo­gii za­pi­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrakɔˈvãɲɛ, AS: brakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brak m., brakarz mos., brakarka ż.

 czas. brakować ndk., wybrakować dk.

Wiktionary


brakować

kon­tro­lo­wać ja­kość to­wa­rów lub wy­ro­bów, odrzu­ca­jąc braki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bra­knąć, przest. za­bra­ko­wać)

 (1.1) być w zbyt małej ilo­ści lub licz­bie, nie wy­star­czać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bra­ko­wać)

 (2.1) urz. kon­tro­lo­wać ja­kość to­wa­rów, wy­ro­bów po­przez odrzu­ca­nie bra­ków

 (2.2) stpol. wy­bie­rać, prze­bie­rać w czymś

 (2.3) stpol. po­gar­dzać, odrzu­cać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­ku­je mi moich ulu­bio­nych butów, które zo­sta­wi­łem w domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈkɔvat͡ɕ, AS: brakovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) rzecz. brak

 (1.1) czas. braknąć dk.; zabraknąć dk.

 (2.1) rzecz. brakowanie; czas. wybrakować dk.

Wiktionary


brakownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym oce­nia się ja­kość su­row­ca lub to­wa­rów; sor­tow­nia; bra­kar­nia


SJP.pl


brakowny

daw­niej: ma­ją­cy braki, nie­wie­le wart; bra­ko­wy, lichy, wy­bra­ko­wa­ny


SJP.pl


brakowy

daw­niej:
1. ma­ją­cy braki, nie­wie­le wart; bra­kow­ny, lichy, wy­bra­ko­wa­ny;
2. do­sko­na­ły, wy­śmie­ni­ty


SJP.pl


brakteat

śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta wy­bi­ta jed­no­stron­nie z cien­kiej blasz­ki na mięk­kiej pod­kład­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. cien­ka, jed­no­stron­nie bita w śred­nio­wie­czu srebr­na mo­ne­ta de­na­ro­wa w Eu­ro­pie XII-XV wieku ;

Wiktionary

Brak­te­at ("num­mus brac­te­a­tus", od łac. "brac­tea, brat­tea" – blasz­ka) – śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta srebr­na wy­bi­ja­na jed­no­stron­nie z cien­kiej blasz­ki krusz­co­wej na mięk­kim pod­kła­dzie.

W po­sta­ci brak­te­a­tów bito prze­de wszyst­kim w XII–XIV wieku w środ­ko­wej Eu­ro­pie ni­sko­war­to­ścio­we de­na­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­ze­um po­sia­da dwa brak­te­a­ty bite w cza­sach Miesz­ka III Sta­re­go.

 (1.1) Inni zbie­ra­cze pot­wier­dzi­li fakt po­sia­da­nia brak­te­a­tu przez pana Pie­trza­ka od nie­pa­mięt­nych wie­ków.

Wiktionary


brakujący

kon­tro­lo­wać ja­kość to­wa­rów lub wy­ro­bów, odrzu­ca­jąc braki


SJP.pl


brakówka

gwa­ro­wo: owca przez­na­czo­na na chów


SJP.pl


bralczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


braletka

mięk­ki biu­sto­nosz bez fisz­bin w po­sta­ci trój­kąt­ne­go topu, wy­ko­na­ny zwy­kle z cien­kich ko­ro­nek


SJP.pl


bralin

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bra­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, sie­dzi­ba gm. Bra­lin
  • Bra­lin – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gm. Bra­lin
  • Bra­lin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gm. Ka­lisz Po­mor­ski
  • Bra­lin – gro­ma­da
  • Bra­lin – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bra­li­nie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


braliński

przy­miot­nik od: Bra­lin, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl


bralęcin

Bra­lę­cin ( Bral­len­tin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce, po­ło­żo­na 6 km na pół­noc­ny wschód od Dolic (sie­dzi­by gminy) i 16 km na po­łud­nio­wy wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


bram

część omasz­to­wa­nia, oża­gle­nia albo oli­no­wa­nia, znaj­du­ją­ca się bez­poś­red­nio nad sten­gą masz­tu


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: brama

Wiktionary

Bram – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Aude. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Fres­qu­el.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2899 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 164 osoby/km² (wśród 1545 gmin Lang­we­do­cji-Ro­us­sil­lon Bram pla­su­je się na 136. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 442.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãm, AS: brãm

Wiktionary


brama

1. zam­knię­cie ot­wo­ru wej­ścio­we­go lub wja­zdo­we­go do bu­dyn­ku, po­se­sji itp.; sam ten otwór
2. przej­ście pro­wa­dzą­ce w obręb twier­dzy wraz z mu­ro­wa­nym obu­do­wa­niem obron­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ru­cho­me zam­knię­cie wej­ścia bądź wja­zdu;

 (1.2) hist. wojsk. ufor­ty­fi­ko­wa­ny wjazd lub wej­ście do twier­dzy lub mia­sta

 (1.3) ar­chit. bu­dow­la wzno­szo­na na cześć zwy­cię­skie­go wodza dla trium­fal­ne­go wja­zdu wojsk

 (1.4) sym­bo­licz­na bu­dow­la zaz­na­cza­ją­ca wjazd do cze­goś

 (1.5) ar­chit. rel. cha­rak­te­ry­stycz­na ja­poń­ska bu­dow­la o sym­bo­licz­nym, mi­stycz­nym zna­cze­niu;

 (1.6) geogr. kra­i­na sta­no­wią­ca przej­ście mię­dzy pas­ma­mi gór­ski­mi

 (1.7) książk. coś, co daje w przysz­ło­ści moż­li­wość osią­gnię­cia tego, co lep­sze i bar­dziej po­żą­da­ne

 (1.8) stpol. ozdo­ba no­szo­na przez ko­bie­ty na ręce lub nodze

 (1.9) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Brama brama|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny bra­mo­wa­tych;

 (1.10) rzem. ozdob­na fu­trza­na obra­mów­ka sukna

Wiktionary

Brama ("wrota") – głów­ne wej­ście lub wjazd na teren zam­knię­ty, otwór, naj­czę­ściej za­my­ka­ny, umie­szczo­ny w okre­ślo­nej bu­dow­li (ogro­dze­niu, murze, bu­dyn­ku) ujęty w obu­do­wę kon­struk­cyj­no-ar­chi­tek­to­nicz­ną.

Ze wzglę­du na funk­cję można roz­róż­nić na­stę­pu­ją­ce bramy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód-pu­łap­ka z pół­to­no­wym ma­te­ria­łem wy­bu­cho­wym ek­splo­do­wał przed bramą głów­nej sie­dzi­by władz ko­a­li­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãma, AS: brãma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-7)

 rzecz. bramkarz m., bramkarka ż.

:: zdrobn. bramka ż.

 przym. bramowy, bramny

 (1.9)

 rzecz. bramowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) łuk triumfalny

 (1.5) torii

 (1.10) bram, bramowanie

Wiktionary


braman

czło­nek naj­wyż­szej kasty ka­płań­skiej w tra­dy­cyj­nym spo­łe­czeń­stwie hin­du­skim; brah­man, bra­min


SJP.pl

Bra­man – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Kay.

Wikipedia


bramanizm

przej­ścio­wy okres w In­diach po­mię­dzy we­dyz­mem a hin­du­iz­mem (ok. X-V wiek p.n.e.), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­li­te­iz­mem, wzmoc­nie­niem obrzę­do­wo­ści re­li­gij­nej, zwła­szcza ry­tu­a­łów (ofiar) spra­wo­wa­nych przez ka­pła­nów (bra­mi­nów) na pod­sta­wie ksiąg zwa­nych brah­ma­na­mi, ka­sto­wo­ścią spo­łe­czeń­stwa i roz­wo­jem nauki o wę­drów­ce dusz; brah­ma­nizm, bra­mi­nizm


SJP.pl


brambulec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. grud­ka kału przy­le­pio­na do wło­sów przy od­by­cie

Wiktionary


brameczka

zdrob­nie­nie od: bram­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. bram­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramkarz mos., bramka ż.

Wiktionary


bramiasty

o przej­ściu, ot­wo­rze: sze­ro­ki


SJP.pl


bramin

czło­nek naj­wyż­szej kasty ka­płań­skiej w tra­dy­cyj­nym spo­łe­czeń­stwie hin­du­skim; bra­man, brah­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. ka­płan hin­du­ski, który po­sia­da świę­tą wie­dzę; naj­wyż­szy stan spo­łecz­ny daw­nych Indii

Wiktionary

Bra­min (De­wa­na­ga­ri: ब्राह्मण trl. "brāhmaṇa") – w hin­du­iz­mie czło­nek naj­wyż­szej warny: klasy ka­płań­skiej. Przy­na­leż­ność do warny bra­miń­skiej, jak i po­zo­sta­łych jest dzie­dzicz­na.

We­dług mi­to­lo­gii in­dyj­skiej bra­mi­ni pow­sta­li przy stwo­rze­niu świa­ta z ust "Pu­ru­szy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­róż­nia­ne są czte­ry warny: ka­pła­nów (bra­mi­ni), wo­jow­ni­ków (ksza­tri­ja), chło­pów (wajś­ja), sług (śudra).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmʲĩn, AS: brãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bramiński

Wiktionary


braminizm

przej­ścio­wy okres w In­diach po­mię­dzy we­dyz­mem a hin­du­iz­mem (ok. X-V wiek p.n.e.), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­li­te­iz­mem, wzmoc­nie­niem obrzę­do­wo­ści re­li­gij­nej, zwła­szcza ry­tu­a­łów (ofiar) spra­wo­wa­nych przez ka­pła­nów (bra­mi­nów) na pod­sta­wie ksiąg zwa­nych brah­ma­na­mi, ka­sto­wo­ścią spo­łe­czeń­stwa i roz­wo­jem nauki o wę­drów­ce dusz; brah­ma­nizm, bra­ma­nizm


SJP.pl

Bra­mi­nizm, brah­ma­nizm – etap roz­wo­ju re­li­gii in­dyj­skiej mię­dzy we­dyz­mem a wła­ści­wym hin­du­iz­mem. Obej­mu­je roz­po­wszech­nio­ne mię­dzy X–VI w. p.n.e. formy życia re­li­gij­ne­go, opie­ra­ją­ce się na We­dach (głów­nie Ja­dźur­we­dzie i At­har­wa­we­dzie), brah­ma­nach, upa­ni­sza­dach i prze­ni­ka­ją­cych do już póź­ne­go we­dyz­mu wie­rze­niach lu­do­wych.

Wikipedia


braminka

→ bra­min


SJP.pl

Patrz:

bramin

bramiński

od­no­szą­cy się do bra­mi­na lub bra­mi­niz­mu


SJP.pl


bramka

1. przej­ście w ogro­dze­niu; furt­ka;
2. urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się z dwóch pio­no­wych słup­ków po­łą­czo­nych po­przecz­ką, od tyłu zwy­kle ogra­ni­czo­ne siat­ką, uży­wa­ne w spor­to­wych grach ze­spo­ło­wych;
3. punkt zdo­by­ty w grach ze­spo­ło­wych, które po­le­ga­ją na wbi­ciu piłki do bram­ki;
4. dawna ozdo­ba ko­bie­cej głowy; czół­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: brama

 (1.2) sport. dwa słup­ki za­koń­czo­ne łą­czą­cą je po­przecz­ką;

 (1.3) sport. punkt zdo­by­ty po­przez umie­szcze­nie piłki lub krąż­ka w bram­ce (1.2)

 (1.4) techn. ele­ment re­a­li­zu­ją­cy funk­cję lo­gicz­ną;

 (1.5) sport. w nar­ciar­stwie i ka­ja­kar­stwie dwa słup­ki mię­dzy któ­ry­mi na­le­ży prze­je­chać

 (1.6) pot. przej­ście strze­żo­ne przed oso­ba­mi nie­po­żą­da­ny­mi

 (1.7) sport. w kry­kie­cie trzy słup­ki wraz z le­żą­cy­mi na nich po­przecz­ka­mi;

 (1.8) daw. ko­bie­ce przy­bra­nie głowy w kształ­cie opa­ski dia­de­mo­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bram­ka – zdo­bie­nie ubio­rów
  • bram­ka – w piłce noż­nej
  • bram­ka (FET) – elek­tro­da tran­zy­sto­ra uni­po­lar­ne­go
  • Bram­ka – skała w Dubiu na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Bram­ka – skała w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Bram­ka – szczyt w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich
  • Bram­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec
  • Bram­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Bram­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg
  • Bram­ka – dawna gmina
  • Bram­ka – gro­ma­da
  • bram­ka GSM – urzą­dze­nie GSM

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zesz­ły z ga­necz­ku i pręd­ko prze­szedł­szy ogród wysz­ły przez bram­kę w par­ka­nie na ulicę.

 (1.2) Kilka minut póź­niej akcja prze­nio­sła się pod bram­kę biało-czer­wo­nych.

 (1.6) Dwóch jego ludzi stało na bram­ce i uważ­nie ob­ser­wo­wa­ło wcho­dzą­cych.

 (1.8) (…) kolce, pier­ście­nie, ka­na­ki, bram­ki, ma­ne­le, alsz­ban­ty i wszyst­ko co do stro­ju, bia­ło­głow­skie­go zwła­szcza, na­le­ża­ło, wy­cho­dzi­ło spod jego rąk pię­kne, pie­ści­we i tchnie­niem ar­tyz­mu udu­cho­wio­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmka, AS: brãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brama ż., bramkarz m., bramkarka ż., bramkowanie n.

:: zdrobn. brameczka ż.

 przym. bramkowy, podbramkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtka

 (1.3) gol

 (1.4) bramka logiczna

 (1.8) czółko

Wiktionary


bramkarka

1. za­wod­nicz­ka bro­nią­ca bram­ki w wielu spor­tach dru­ży­no­wych, cza­sem po­sia­da­ją­ca pewne przy­wi­le­je w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych za­wod­ni­ków; gol­ki­per­ka;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję ochro­nia­rza przy wej­ściu do lo­ka­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: bram­karz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bram­kar­ka wpu­ści­ła tylko dwa gole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãmˈkarka, AS: brãmkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brama ż., bramka ż.

:: fm. bramkarz m.

 przym. bramkarski

Wiktionary


bramkarski

przy­miot­nik od: bram­karz


SJP.pl


bramkarz

1. za­wod­nik bro­nią­cy bram­ki w wielu spor­tach dru­ży­no­wych, cza­sem po­sia­da­ją­cy pewne przy­wi­le­je w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych za­wod­ni­ków; gol­ki­per;
2. po­tocz­nie: ochro­niarz w klu­bie, dy­sko­te­ce, sto­ją­cy przy wej­ściu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec, któ­re­go głów­nym za­da­niem pod­czas gry jest obro­na bram­ki przed strza­łem;

 (1.2) pot. ochro­niarz sto­ją­cy „na bram­ce” przy wej­ściu do lo­ka­lu

Wiktionary

Bram­karz – w grach ze­spo­ło­wych – czło­nek ze­spo­łu, któ­re­go za­da­niem jest bez­poś­red­nie unie­moż­li­wie­nie zdo­by­cia bram­ki (gola) za­wod­ni­kom dru­ży­ny prze­ciw­nej.

W wielu grach spor­to­wych ist­nie­je po­zy­cja bram­ka­rza, który jest od­po­wie­dzial­ny za bez­poś­red­nie prze­ciw­dzia­ła­nie zdo­by­ciu gola przez dru­ży­nę prze­ciw­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dru­ży­nie pił­kar­skiej jeden z je­de­na­stu gra­czy jest bram­ka­rzem.

 (1.2) Nie wesz­li­śmy do klubu, bo bram­karz był bucem i nas nie wpu­ścił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmkaʃ, AS: brãmkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brama ż., bramka ż., brameczka ż.

:: fż. bramkarka ż.

 przym. bramkarski, bramny, bramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golkiper

 (1.2) selekcjoner, wykidajło

Wiktionary


bramki

1. przej­ście w ogro­dze­niu; furt­ka;
2. urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się z dwóch pio­no­wych słup­ków po­łą­czo­nych po­przecz­ką, od tyłu zwy­kle ogra­ni­czo­ne siat­ką, uży­wa­ne w spor­to­wych grach ze­spo­ło­wych;
3. punkt zdo­by­ty w grach ze­spo­ło­wych, które po­le­ga­ją na wbi­ciu piłki do bram­ki;
4. dawna ozdo­ba ko­bie­cej głowy; czół­ko


SJP.pl

Bram­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Bło­nie. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży ok. 35 km na za­chód od cen­trum War­sza­wy, nad rzeką Ko­ryt­ni­cą.

Wikipedia


bramkostrzelność

→ bram­ko­strzel­ny


SJP.pl

Patrz:

bramkostrzelny

bramkostrzelny

(w spor­cie, m.in. w piłce noż­nej, w ho­ke­ju) zdo­by­wa­ją­cy wiele bra­mek


SJP.pl


bramkowanie

se­lek­tyw­nie prze­pu­szczać albo blo­ko­wać in­for­ma­cje lub bodź­ce przy usta­lo­nych wa­run­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bram­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramka ż.

 czas. bramkować

Wiktionary


bramkować

se­lek­tyw­nie prze­pu­szczać albo blo­ko­wać in­for­ma­cje lub bodź­ce przy usta­lo­nych wa­run­kach


SJP.pl


bramkowy

→ bram­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bram­ki

 (1.2) sport. za­koń­czo­ny zdo­by­ciem bram­ki (gola), zwią­za­ny ze zdo­by­wa­niem bra­mek

Wiktionary

Patrz:

bramka

Powiązane:

 rzecz. bramka ż.

 przym. podbramkowy

Wiktionary


bramny

1. zwią­za­ny z bramą; bra­mo­wy;
2. dom bram­ny - typ bu­dow­li w niek­tó­rych zam­kach


SJP.pl


bramo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: brama

Wiktionary


bramowanie

1. ozdo­ba w kształ­cie pasa cze­goś, przy­mo­co­wa­ne­go na brze­gach czę­ści ubra­nia;
2. daw­niej: la­mów­ka, ob­szyw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bramować ndk.

Wiktionary


bramować

ob­szy­wać, la­mo­wać, stro­ić, ozda­biać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kraw. ota­czać brze­gi la­mów­ką

 (1.2) śrpol. fał­szy­wie oskar­żać, szka­lo­wać da­ta­def|1570|1610.

 (1.3) gw-pl|Bie­drzy­chów. do­ku­czać, plot­ko­wać o kimś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bra­mo­wać się

 (2.1) śrpol. przy­stra­jać się da­ta­def|1568.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈmɔvat͡ɕ, AS: brãmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramowanie n.

Wiktionary


bramownica

urzą­dze­nie dźwi­go­we uży­wa­ne zwy­kle poza za­bu­do­wa­nia­mi; suw­ni­ca bra­mo­wa


SJP.pl


bramowy

1. zwią­za­ny z bramą; bram­ny;
2. suw­ni­ca bra­mo­wa - urzą­dze­nie dźwi­go­we uży­wa­ne zwy­kle poza za­bu­do­wa­nia­mi; bra­mow­ni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bramą, do­ty­czą­cy bramy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramkarz mos., brama ż.

Wiktionary


bramreja

czwar­ta, li­cząc od po­kła­du, reja przy­mo­co­wa­na do masz­tu, słu­żą­ca do mo­co­wa­nia gór­nej czę­ści żagla re­jo­we­go


SJP.pl

Bram­re­ja - "żegl." czwar­ta, li­cząc od po­kła­du, reja przy­mo­co­wa­na do bram­sten­gi masz­tu, słu­żą­ca do mo­co­wa­nia gór­nej czę­ści żagla re­jo­we­go. W za­leż­no­ści od masz­tu bram­re­ja otrzy­mu­je do­dat­ko­wą nazwę, np. fok­bram­re­ja, grot­bram­re­ja itd.

Wikipedia


bramsel

w że­glar­stwie: pro­sto­kąt­ny lub tra­pe­zo­wy ża­giel pod­no­szo­ny na bram­rei; bram­ża­giel


SJP.pl

Bram­sel lub bram­ża­giel – pro­sto­kąt­ny ża­giel re­jo­wy pod­no­szo­ny na bram­rei. W za­leż­no­ści od tego, na któ­rym masz­cie jest pod­no­szo­ny, otrzy­mu­je do­dat­ko­wą nazwę, np. fok­bram­sel, grot­bram­sel itd.

Wikipedia


bramstenga

trze­cia od po­kła­du część masz­tu ża­glow­ca, umo­co­wa­na do sten­gi, sta­no­wią­ca jej prze­dłu­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. dru­gie od po­kła­du prze­dłu­że­nie masz­tu ża­glow­ca;

Wiktionary

Bram­sten­ga – druga, li­cząc od po­kła­du, część masz­tu ża­glow­ca, umo­co­wa­na do sten­gi i sta­no­wią­ca jej prze­dłu­że­nie. Bram­sten­gę łączy ze sten­gą spe­cjal­ne mo­co­wa­nie zwane sa­lin­giem. W za­leż­no­ści od masz­tu otrzy­mu­je do­dat­ko­wą nazwę, np. fok­bram­sten­ga, grot­bram­sten­ga itd.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãmˈstɛ̃ŋɡa, AS: brãmstẽŋga

Wiktionary


bramówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈmufka, AS: brãmufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


bramżagiel

w że­glar­stwie: pro­sto­kąt­ny lub tra­pe­zo­wy ża­giel pod­no­szo­ny na bram­rei; bram­sel


SJP.pl


bramżaglowy

zwią­za­ny z bram­ża­glem


SJP.pl


brana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. brama

 (1.2) fiz. (w te­o­rii strun) punk­ty za­mo­co­wa­nia strun;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przym. bier­ny ż. od: brać

Wiktionary

Brany – obiek­ty uży­wa­ne w te­o­rii strun, M-te­o­rii oraz jej po­chod­nej, kos­mo­lo­gii bran.

W te­o­rii strun brany uży­wa­ne są jako punk­ty za­mo­co­wa­nia strun. Od­po­wied­nio 0-brana przy­trzy­mu­je jed­no­wy­mia­ro­wą stru­nę, 1-brana – dwu­wy­mia­ro­wą, itd.

W M-te­o­rii p-brany (nazwa po­cho­dzą­ca od uo­gól­nie­nia mem­bra­ny) to obiek­ty ist­nie­ją­ce w hi­per­prze­strze­ni o p wy­mia­rach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãna, AS: brãna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brona

Wiktionary


branchiozaur

czwo­ro­noż­ne zwie­rzę ko­pal­ne z wy­mar­łej grupy pła­zów pan­cer­nych


SJP.pl

Bran­chio­sa­u­rus (z gr. "skrze­lo­wa­ta ja­szczur­ka") jest nazwą pro­ble­ma­tycz­nych ska­mie­nia­ło­ści płaza ży­ją­ce­go w okre­sie od końca kar­bo­nu po po­czą­tek permu (około 300 mi­lio­nów lat temu). Naj­praw­do­po­dob­niej jest to nazwa ro­dza­jo­wa zwie­rzę­cia, które w rze­czy­wi­sto­ści nigdy nie ist­nia­ło.

Wikipedia


brand

[czy­taj: brend] pro­dukt wy­róż­nia­ją­cy się wśród po­dob­nych, łatwo roz­poz­na­wa­ny przez kon­su­men­tów dzię­ki za­sto­so­wa­niu od­po­wied­niej re­kla­my


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brand – gmina w kraju związ­ko­wym Vo­rarl­berg, w po­wie­cie Blu­denz
  • Brand-La­a­ben – gmina w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie St. Pölten-Land
  • Brand-Na­gel­berg – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Gmünd
  • Brand – dziel­ni­ca Zwic­kau
  • Brand – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Tirs­chen­re­uth
  • Brand – dawny ob­szar wolny ad­mi­ni­stra­cyj­nie w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Donau-Ries
  • Brand New – ame­ry­kań­ska grupa
  • Brand New Eyes – album
  • Brand Nu­bian – ame­ry­kań­ska grupa
  • Adolf Brand – nie­miec­ki dzien­ni­karz
  • Elton Brand – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Franz Brand – nie­miec­ki du­chow­ny

Wikipedia


brandenburczyk

miesz­ka­niec Bran­den­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bran­den­bur­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ra­mach nie­miec­kiej świa­do­mo­ści na­ro­do­wej miesz­kań­cy NRD byli zo­rien­to­wa­ni na swój re­gion oj­czy­sty; tzn. iden­ty­fi­ko­wa­li się jako Sak­soń­czy­cy, Bran­den­bur­czy­cy, Po­mo­rza­nie, Tu­ryń­czy­cy, Ślą­za­cy itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., brandenburka ż., brandenburczyk mos.

:: fż. Brandenburka ż.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburg

1. mia­sto w Niem­czech; Bran­den­burg an der Havel;
2. mia­sto w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. skr. Bran­den­burg an der Havel, mia­sto w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, po­ło­żo­ne nad rzeką Ha­we­lą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bran­den­burg – nie­miec­ka nazwa wsi Bran­den­bo­urg (lb. Bra­ne­bu­erg) w gmi­nie Tan­del
  • Bran­den­bur­gia (niem. Bran­den­burg) – kraj związ­ko­wy
  • Bran­den­burg an der Havel – mia­sto w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, daw­niej: Bren­na
  • Bran­den­burg – dawna nazwa osied­la Usza­ko­wo w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim
  • Bran­den­burg – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Meade
  • Bran­den­burg (ang. Bran­den­burg Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Bran­den­bur­gia (niem. Bran­den­burg) – dawna pro­win­cja Kró­le­stwa Prus
  • Bran­den­burg – dawna nie­miec­ka jed­nost­ka woj­sko­wa przez­na­czo­na do zadań spe­cjal­nych
  • pan­cer­ni­ki typu Bran­den­burg – typ nie­miec­kich pan­cer­ni­ków z prze­ło­mu XIX i XX wieku
  • SMS Bran­den­burg – nie­miec­ki pan­cer­nik typu Bran­den­burg
  • Frie­drich Wil­helm von Bran­den­burg – pru­ski po­li­tyk
  • Hu­ber­tus Bran­den­burg – nie­miec­ki bi­skup

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛ̃nburk, AS: brãndẽnburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburgia

kraj związ­ko­wy Nie­miec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec ze sto­li­cą w Pocz­da­mie;

Wiktionary

Bran­den­bur­gia ( Bran­den­burg, Bram­bor­ska) – jeden z 16 kra­jów związ­ko­wych Nie­miec. Sto­li­cą oraz naj­więk­szym mia­stem jest Pocz­dam. Obec­ny pre­mier Bran­den­bur­gii to Diet­mar Wo­id­ke (SPD).

Ob­szar Bran­den­bur­gii w la­tach 1949–1990 wcho­dził w skład Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ki De­mo­kra­tycz­nej. Zo­sta­ła odt­wo­rzo­na jako kraj związ­ko­wy po zjed­no­cze­niu Nie­miec w 1990 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bran­den­bur­gia gra­ni­czy z Pol­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., Brandenburg mrz., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburka

miesz­kan­ka Bran­den­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bran­den­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., Brandenburka ż., Brandenburczyk mos.

:: fm. brandenburczyk mos.

 przym. brandenburski

Wiktionary


brandenburski

przy­miot­nik od: Bran­den­burg, Bran­den­bur­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Bran­den­burg

 (1.2) od Bran­den­bur­gia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­gra­bio­wie bran­den­bur­scy dla po­skro­mie­nia buty pol­skiej za­mor­do­wa­li w niem skry­to­bój­czo króla pol­skie­go Prze­my­sła­wa, który od nich odzy­skał Po­mo­rze dla Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci, AS: brãndẽnbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brandenburg, Brandenburgia, Brandenburczyk, Brandenburka, brandenburczyk, brandenburka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. braniborski

Wiktionary


brander

jed­nost­ka pły­wa­ją­ca, za­ła­do­wa­na ma­te­ria­ła­mi wy­bu­cho­wy­mi lub łat­wo­pal­ny­mi, uży­wa­na do pod­pa­la­nia mo­stów i nie­przy­ja­ciel­skich okrę­tów w cza­sie dzia­łań wo­jen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. wojsk. jed­nost­ka pły­wa­ją­ca wy­peł­nio­na ma­te­ria­ła­mi łat­wo­pal­ny­mi, którą po opu­szcze­niu przez za­ło­gę i pod­pa­le­niu pu­szcza­no w stro­nę okrę­tów nie­przy­ja­cie­la, aby wznie­cić na nich pożar;

Wiktionary

Bran­der (z niem. "brand" – pożar) – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca wy­peł­nio­na ma­te­ria­ła­mi łat­wo­pal­ny­mi (np. drew­no, smoła, ży­wi­ca, oliwa itp.), którą po opu­szcze­niu przez za­ło­gę i pod­pa­le­niu pu­szcza­no z wia­trem lub prą­dem w stro­nę okrę­tów nie­przy­ja­cie­la, aby wznie­cić na nich pożar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bran­de­ry były sku­tecz­ne prze­ciw za­kot­wi­czo­nym okrę­tom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛr, AS: brãnder

Wiktionary


branding

1. w mar­ke­tin­gu: tech­ni­ka kre­o­wa­nia marki i utr­wa­la­nia u kon­su­men­tów jej po­zy­tyw­ne­go od­bio­ru;
2. śro­do­wi­sko­wo: tech­ni­ka zdo­bie­nia ciała przez wy­pa­la­nie wzo­rów na skó­rze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­do­wa­nie świa­do­mo­ści marki
  • Per­so­nal bran­ding
  • Em­plo­y­er Bran­ding

Wikipedia


brandingowy

→ bran­ding


SJP.pl

Patrz:

branding

brandmur

daw­niej: ścia­na bu­dyn­ku wy­sta­ją­ca ponad dach, ogra­ni­cza­ją­ca roz­prze­strze­nia­nie się po­ża­ru; ognio­mur, ścia­na ognio­wa


SJP.pl


brando

1. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka;
2. naz­wi­sko, np. Mar­lon Bran­do (1924-2004), sław­ny ame­ry­kań­ski aktor


SJP.pl

Bran­do (kors. "Bran­du") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Górna Kor­sy­ka.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1334 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km².

Wikipedia


brandon

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bran­don – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia, w de­par­ta­men­cie Saône-et-Loire
  • Bran­don – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Ma­ni­to­ba
  • Bran­don – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land
  • Bran­don – mia­sto i gmina w hrab­stwie Suf­folk, An­glia.
  • Bran­don – miej­sco­wość w hrab­stwie Dur­ham (An­glia)
  • Bran­don – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re (An­glia)
  • Bran­don – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)
  • Bran­don – miej­sco­wość w hrab­stwie War­wicks­hi­re (An­glia)
  • Bran­don – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Hills­bo­ro­ugh
  • Bran­don – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Kiowa
  • Bran­don – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Bu­cha­nan
  • Bran­don – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Do­u­glas

Wikipedia


brandować

oz­na­czać okre­ślo­ną marką


SJP.pl


brandowy

→ brand [czy­taj: bren­do­wy]


SJP.pl


brandt

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Brandt (1868–1925) – pol­ski skrzy­pek, kon­cer­tu­ją­cy so­li­sta wir­tu­oz
  • Betsy Brandt (ur. 1973) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Bill Brandt (1904–1983) – fo­to­graf bry­tyj­ski
  • Bo­gu­sław Brandt (1909–1983) – pol­ski ar­ty­sta gra­fik
  • Elmar Brandt (ur. 1971) – nie­miec­ki ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się głów­nie imi­ta­cją gło­sów po­li­ty­ków
  • Fran­ci­szek Brandt (1777–1837) – pol­ski le­karz
  • Franz Brandt (1893–1954) – nie­miec­ki as my­śliw­ski z cza­sów I wojny świa­to­wej z 10 pot­wier­dzo­ny­mi zwy­cię­stwa­mi po­wietrz­ny­mi
  • Ge­or­ge Brandt (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Heinz Brandt (1907–1944) – nie­miec­ki ofi­cer w ran­dze puł­kow­ni­ka, za­stęp­ca ge­ne­ra­ła He­u­sin­ge­ra
  • Hen­ryk Brandt, niem. He­in­rich von Brandt (1789–1868) – pru­ski ge­ne­rał, ofi­cer Legii Nad­wi­ślań­skiej, autor pa­mięt­ni­ków i wielu prac woj­sko­wych
  • Jan Al­fons Brandt herbu Przy­słu­ga (1812–1846) – le­karz war­szaw­ski, oj­ciec ma­la­rza Jó­ze­fa Brand­ta, ko­le­ga szkol­ny Fry­de­ry­ka Cho­pi­na
  • Jan Apo­li­na­ry Brandt (1860–1911) – lu­doz­naw­ca, re­gio­na­li­sta bił­go­raj­ski, dzia­łacz na­ro­do­wy i nie­pod­le­gło­ścio­wy, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


brandwica

Brand­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca. Po­ło­żo­na na pra­wym brze­gu Sanu.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­nod­wa so­łect­wa: "Brand­wi­ca" i "Bąków".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


brandy

[czy­taj: bren­dy] napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny przez de­sty­la­cję wina, za­fer­men­to­wa­nej miaz­gi wi­no­gro­no­wej lub prze­fer­men­to­wa­ne­go soku owo­co­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. napój al­ko­ho­lo­wy pow­sta­ły po­przez de­sty­la­cję wina;

Wiktionary

Bran­dy (pol. "wy­pa­lan­ka", "wi­niak") – napój al­ko­ho­lo­wy (wy­traw­na wódka) de­sty­lo­wa­ny z wina, głów­nie gro­no­we­go. Bran­dy może być de­sty­lo­wa­na rów­nież z wina owo­co­we­go, wów­czas jed­nak po­win­na być od­po­wied­nio oz­na­czo­na, np. "Cher­ry Bran­dy" – bran­dy wi­śnio­wa itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) służ­ba po­u­sta­wia­ła skła­da­ne krze­sła płó­cien­ne, a dla star­szych panów przy­go­to­wa­ła sy­fo­ny z wodą so­do­wą i bran­dy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winiak, wypalanka

Wiktionary


brandys

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Bran­dys (1886 –1970) – ksiądz, pow­sta­niec ślą­ski, ge­ne­rał.
  • Ka­zi­mierz Bran­dys (1916–2000) – pro­za­ik, ese­i­sta, sce­na­rzy­sta.
  • Lud­wik Bran­dys (1902–1988) – dzia­łacz ple­bi­scy­to­wy, urzęd­nik.
  • Ma­rian Bran­dys (1912–1998) – pro­za­ik, re­por­ta­ży­sta.
  • Paweł Bran­dys (1869–1950) – ksiądz, poseł, se­na­tor.
  • Ta­de­usz Bran­dys (1936–2010) – pra­łat.
  • Bran­dys nad Łabą-Stará Bo­les­lav – mia­sto w Cze­chach, w kraju środ­ko­wo­cze­skim.
  • Brandýs nad Orlicí – mia­sto w Cze­chach, w kraju par­du­bic­kim.
  • Bran­dys – herb szla­chec­ki.

Wikipedia


brandzel

cien­ka, ela­stycz­na skóra do okła­da­nia po­desz­wy wew­nątrz obu­wia i łą­czą­ca spód obu­wia z jego wierz­chem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. skó­rza­ne, wew­nętrz­ne po­łą­cze­nie wierz­chu buta z jego spo­dem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãnd͡zɛl, AS: brãnʒel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brandzlowy

 czas. branzlować

Wiktionary


brandzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. ona­ni­zo­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branzlowanie n.

 czas. branzlować, brandzlować się, brandzlować ndk., zbrandzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. onanizowanie, masturbowanie

Wiktionary


brandzlować

brandz­lo­wać się:
1. ma­stur­bo­wać się, ona­ni­zo­wać się;
2. zbyt długo wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność; cac­kać się


SJP.pl


brandzlowy

przy­miot­nik od: bran­dzel


SJP.pl


brandzlówka

wyrób ze skóry brandz­lo­wej


SJP.pl


brangelina

[czy­taj: bran­dże­li­na] po­tocz­nie: mał­żeń­stwo Brada Pitta i An­ge­li­ny Jolie, ame­ry­kań­skich ak­to­rów i ce­le­bry­tów; Brad­ge­li­na


SJP.pl


brangus

ame­ry­kań­ska rasa bydła mięs­ne­go po­cho­dzą­ca z krzy­żo­wa­nia ras angus i brah­man


SJP.pl


braniborski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. bran­den­bur­ski

Wiktionary


branica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bra­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec
  • Bra­ni­ca – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec
  • Bra­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce
  • Bra­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Bra­ni­ca – część wsi Mni­szek w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wo­la­nów
  • Bra­ni­ca – przy­sió­łek wsi Su­szec w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Su­szec
  • Bra­ni­ca – gro­ma­da
  • Bra­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie Cha­sko­wo, gmi­nie Char­man­li
  • Bra­ni­ca Ra­dzyń­ska, Bra­ni­ca Ra­dzyń­ska-Ko­lo­nia, Bra­ni­ca Su­cho­wol­ska

Wikipedia


branice

1. wieś w Pol­sce;
2. część Kra­ko­wa


SJP.pl

Bra­ni­ce ( Bránice, Bra­nitz) – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim. Sie­dzi­ba gminy Bra­ni­ce.

W Bra­ni­cach znaj­du­je się m.in. szpi­tal psy­chia­trycz­ny za­ło­żo­ny przez bi­sku­pa Jó­ze­fa Na­ta­na.

Wikipedia


branicki

→ Bra­ni­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­ni­ca­mi, do­ty­czą­cy Bra­nic

Wiktionary

Patrz:

Branice

Powiązane:

 rzecz. Branice nmos.

Wiktionary


branie

je­dze­nie przy­nę­ty znaj­du­ją­cej się na ha­czy­ku przy wędce przez rybę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|brać.

 (1.2) wędk. chwy­ta­nie przy­nę­ty przez rybę

 (1.3) żart. po­wo­dze­nie w mi­ło­ści

Wiktionary

Bra­nie – w węd­kar­stwie: atak ryby na przy­nę­tę, dla węd­ka­rza sy­gnał do za­cię­cia.

Ryba po wzię­ciu przy­nę­ty do pa­szczy albo ak­cep­tu­je ją jako po­karm i usi­łu­je poł­knąć, albo usi­łu­je wy­pluć. Bra­nie sy­gna­li­zo­wa­ne jest węd­ka­rzo­wi wzro­ko­wo (drga­nie spła­wi­ka) lub do­ty­ko­wo (szarp­nię­cie). W przy­pad­ku spin­nin­go­wa­nia bra­nie sy­gna­li­zu­je za­trzy­ma­nie ruchu przy­nę­ty. Bra­niem pu­stym okre­śla się atak ryby na przy­nę­tę nie za­koń­czo­ny za­cię­ciem lub po nie­u­da­nej pró­bie za­cię­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­wa­nie ła­pó­wek jest tak samo złe jak ich bra­nie.

 (1.2) Tej nocy mia­łem pięć brań, więc do domu wró­ci­łem z czte­re­ma le­szcza­mi i oko­niem.

 (1.3) Mał­goś­ka ma już dość tego bra­nia u fa­ce­tów, nie dają jej spo­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛ, AS: brãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. braniec mos., pobór mrz., pobory nmos., poborowy mos., zebranie n., pobieranie n., branka ż., pobranie n., zbieranie, zbieractwo n., biorca m.

 czas. brać ndk., pobierać ndk., pobrać dk., zbierać ndk., zebrać dk.

 przym. biorczy, zebraniowy, poborowy, zbieracki

 przysł. biernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabieranie

Wiktionary


braniec

męż­czyz­na wzię­ty do nie­wo­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba wzię­ta do nie­wo­li w trak­cie dzia­łań wo­jen­nych; je­niec

 (1.2) hist. osoba wzię­ta przy­mu­so­wo do woj­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛt͡s, AS: brãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branka ż., branie n., pobór m.

:: fż. branka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeniec

Wiktionary


braniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


braniewianin

miesz­ka­niec Bra­nie­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­nie­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bra­nie­wa, uro­dzo­na w Bra­nie­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braniewo n.

:: fż. braniewianka ż.

 przym. braniewski

Wiktionary


braniewianka

miesz­kan­ka Bra­nie­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­nie­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bra­nie­wa, uro­dzo­na w Bra­nie­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­nie­wian­ki naj­lep­sze w wo­je­wództ­wie. Pie­nięż­nian­ki trze­cie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braniewo n.

:: fm. braniewianin mos.

 przym. braniewski

Wiktionary


braniewo

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Bra­nie­wo ( Bra­uns­berg) – mia­sto na War­mii w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu bra­niew­skie­go. Po­ło­żo­ne jest na Rów­ni­nie War­miń­skiej, nad rzeką Pa­słę­ką w po­bli­żu uj­ścia do Za­le­wu Wi­śla­ne­go.

Naj­star­sze mia­sto na War­mii i jej pier­wsza sto­li­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek o go­dzi­nie 16, na placu przy­ko­sza­ro­wym 9 Bry­ga­dy Ka­wa­le­rii Pan­cer­nej w Bra­nie­wie od­bę­dzie się kon­kurs spraw­no­ścio­wy dla mło­dych ro­we­rzy­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈɲɛvɔ, AS: brãńevo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. braniewianin mos., braniewianka ż.

 przym. braniewski

Wiktionary


braniewski

→ Bra­nie­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bra­nie­wa, zwią­za­ny z Bra­nie­wem

Wiktionary

Patrz:

Braniewo

Wymowa:

IPA: brãˈɲɛfsʲci, AS: brãńefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braniewo n., braniewianin mos., braniewianka ż.

Wiktionary


branka

daw­niej:
1. ko­bie­ta wzię­ta do nie­wo­li;
2. przy­mu­so­wy pobór do woj­ska;
3. w cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: zmu­sza­nie do wy­ja­zdu na ro­bo­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wy­wo­że­nie na przy­mu­so­we ro­bo­ty

 (1.2) hist. w okre­sie pow­sta­nia stycz­nio­we­go: przy­mu­so­wy pobór do woj­ska ro­syj­skie­go

 (1.3) hist. przy­mu­so­wy pobór do woj­ska

 (1.4) ko­bie­ta wzię­ta do nie­wo­li

Wiktionary

Bran­ka – po­tocz­na nazwa po­bo­ru do Car­skiej Armii Ro­syj­skiej, za­rzą­dzo­ne­go w Kró­le­stwie Pol­skim 6 paź­dzier­ni­ka 1862 z ini­cja­ty­wy na­czel­ni­ka rządu cy­wil­ne­go Alek­san­dra Wie­lo­pol­skie­go, który nie chciał do­pu­ścić do wy­bu­chu pow­sta­nia. Pobór miał objąć około 8 ty­się­cy re­kru­tów spoś­ród osób po­dej­rze­wa­nych o dzia­łal­ność kon­spi­ra­cyj­ną, za­miesz­ka­łych w mia­stach, a zwła­szcza w War­sza­wie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãnka, AS: brãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branie n., pobór m.

:: fm. braniec (1.4)

 czas. brać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński asynt, asyntyrunek

Wiktionary


brankard

kryty wagon po­cią­gu to­wa­ro­we­go, przez­na­czo­ny dla kie­row­ni­ka i ob­słu­gi po­cią­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. kryty wagon przez­na­czo­ny dla ob­słu­gi po­cią­gu;

Wiktionary

Bran­kard (z fr. "bran­card", do­słow­nie: nosze) – wagon służ­bo­wy przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu per­so­ne­lu ko­le­jo­we­go (kie­row­ni­ka po­cią­gu, dru­ży­ny ma­ne­wro­wej i ba­ga­żo­wych) w po­cią­gu to­wa­ro­wym. Słu­żył do użyt­ku wew­nętrz­ne­go, prze­waż­nie na li­niach lo­kal­nych (dru­go­rzęd­nych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­że­gna­łem MacCormicka i umie­ści­łem się w bran­kar­dzie razem z ob­słu­gą po­cią­gu.

 (1.1) Nie zwró­cił­bym na to uwagi, gdyby nie nie­miec­cy ko­le­ja­rze, któ­rzy nic nie mó­wiąc za­czę­li ze­ska­ki­wać z bran­kar­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brankardier m.

 przym. brankardowy

Wiktionary


brankardier

sa­ni­ta­riusz w woj­sku Księ­stwa War­szaw­skie­go


SJP.pl


brankardowy

przy­miot­nik od: bran­kard


SJP.pl


branle

[czy­taj: brąl]
1. sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy w tem­pie umiar­ko­wa­nym;
2. utwór mu­zycz­ny sty­li­zo­wa­ny na ten ta­niec


SJP.pl

Bran­le (fr. "bran­ler", "ko­ły­sać się") – grupa dwor­skich tań­ców z XV i XVI w.

Wy­wo­dzi­ły się z fran­cu­skie­go "bran­le­ra", cho­ciaż mogły być znane od XIV w. i po­cho­dzić od je­szcze star­szej ca­ro­le. Miały wiele lo­kal­nych od­mian, z któ­rych licz­ne na­le­ża­ły do typu tań­ców „za przod­ku­ją­cy­mi”. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą bran­le były ruchy ko­ły­szą­ce oraz to­wa­rzy­sze­nie śpie­wu.

Wikipedia


branno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bran­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Bran­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Rzgów

Wikipedia


branny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bru­nat­ny (o maści konia)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. koń maści bru­nat­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Bran­ny – pol­ska ak­tor­ka
  • Prze­my­sław Bran­ny – cze­sko-pol­ski aktor i pie­śniarz
  • Brann

Wikipedia


bransoleta

duża, ma­syw­na bran­so­let­ka, ozdo­ba w kształ­cie małej obrę­czy no­szo­na zwy­kle na nad­garst­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdo­ba, bi­żu­te­ria no­szo­na na nad­garst­ku lub ra­mie­niu

 (1.2) me­ta­lo­wy pasek od ze­gar­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jak one sta­ran­nie cze­sa­ły się, jakie no­si­ły szpil­ki, za­usz­ni­ce, pier­ście­nie i bran­so­le­ty (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bransoletka ż.

 przym. bransoletowy, bransoletkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manela

Wiktionary


bransoletka

1. ozdo­ba w kształ­cie małej obrę­czy;
2. po­tocz­nie: kaj­dan­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdo­ba w for­mie opa­ski, no­szo­na na nad­garst­ku lub (rza­dziej) na nodze;

Wiktionary

Bran­so­let­ka (fr. "bra­ce­let"), sta­ro­pol. ma­ne­la – ko­li­sta ozdo­ba no­szo­na na nad­garst­ku, bę­dą­ca jed­nym z ele­men­tów bi­żu­te­rii oso­bi­stej.

Bran­so­let­ki ro­bio­ne są ze skóry, tka­nin, me­ta­lu, si­li­ko­nu, a nawet szkła. Bran­so­let­ki mogą być ozda­bia­ne ele­men­ta­mi z drew­na, ka­mie­nia lub musz­la­mi. Bran­so­let­ki są rów­nież uży­wa­ne w ce­lach te­ra­pe­u­tycz­nych, czy też dla iden­ty­fi­ka­cji, np. "bran­so­let­ki an­ty­a­ler­gicz­ne", "bran­so­let­ki iden­ty­fi­ka­cyj­ne" w szpi­ta­lach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona ma bran­so­let­kę ze sre­bra.

 (1.1) Nie mogę nosić bran­so­le­tek, po­nie­waż moje nad­garst­ki są zbyt chude.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrãw̃zɔˈlɛtka, AS: brãũ̯zoletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bransoleta ż.

Wiktionary


bransoletki

1. ozdo­ba w kształ­cie małej obrę­czy;
2. po­tocz­nie: kaj­dan­ki


SJP.pl


branson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bran­son – chiń­ski pro­du­cent mo­to­cy­kli
  • Bran­son – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Las Ani­mas
  • Bran­son – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Taney
  • Bran­son (ang. Bran­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Taney

Wikipedia


brant

daw­niej: wytop złota lub sre­bra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henry Brant – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Jan Brant – kom­po­zy­tor i te­o­lof je­zu­ic­ki
  • Brant (ang. Brant Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Sa­gi­naw
  • Brant (ang. Brant Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie
  • Brant – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie
  • Brant – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio
  • Brant
  • Brant II
  • Brand
  • Brandt

Wikipedia


branzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|branz­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brandzlowanie n.

 czas. branzlować ndk., brandzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brandzlować

Wiktionary


branzlować

slan­go­wo: branz­lo­wać się - ona­ni­zo­wać się; brandz­lo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zob. brandz­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brandzel m., brandzlowanie n., branzlowanie n., wybrandzlowanie n.

 czas. brandzlować ndk., wybrandzlować dk., wybranzlować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brandzlować

Wiktionary


branża

gałąź pro­duk­cji, hand­lu lub usług obej­mu­ją­ca jeden typ to­wa­ru lub dzia­łal­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gałąź pro­duk­cji, hand­lu lub usług obej­mu­ją­ca jeden typ to­wa­ru lub dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Bran­ża (z bran­che – gałąź, dzie­dzi­na) – najm­niej­sza jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji go­spo­dar­czej.

We­dług "Słow­ni­ka ję­zy­ka pol­skie­go" PWN jest to gałąź go­spo­dar­ki (hand­lu lub pro­duk­cji), która obej­mu­je usłu­gi lub pro­du­ko­wa­ne to­wa­ry jed­ne­go ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Firma ugrun­to­wa­ła swoją po­zy­cję li­de­ra w bran­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãw̃ʒa, AS: brãũ̯ža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branżysta m., branżystka ż., branżowość ż.

 czas. przebranżowić

 przym. branżowy, wewnątrzbranżowy

 przysł. branżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gałąź, sektor, specjalizacja, specjalność

Wiktionary


branżowiec

osoba pra­cu­ją­ca w danej bran­ży; spe­cja­li­sta w danej dzie­dzi­nie


SJP.pl


branżowość

→ bran­żo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bran­żo­we; cecha tych, któ­rzy są bran­żo­wi

Wiktionary

Patrz:

branżowy

Powiązane:

 rzecz. branża ż., branżowiec m.

 przym. branżowy

 przysł. branżowo

Wiktionary


branżowy

przy­miot­nik od: bran­ża


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy (danej) bran­ży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branża ż., branżowiec m., branżowość ż.

Wiktionary


branżysta

spe­cja­li­sta z danej bran­ży; bran­żo­wiec


SJP.pl


branżystka

→ bran­ży­sta


SJP.pl

Patrz:

branżysta

branżówka

po­tocz­nie: szko­ła bran­żo­wa


SJP.pl


braque

[czy­taj: brak] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Ge­or­ges Bra­que (1882-1963) - ma­larz, gra­fik i rzeź­biarz


SJP.pl


bras

w że­glar­stwie: lina umo­co­wa­na przy koń­cach rei, słu­żą­ca do ma­ne­wro­wa­nia ża­gla­mi w pła­szczyź­nie po­zio­mej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina do obra­ca­nia rei w pła­szczyź­nie po­zio­mej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bras – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Li­bra­mont-Che­vi­gny w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Luk­sem­burg, w okrę­gu Neufchâteau
  • Bras – gmina
  • Bras-d’Asse – gmina
  • Bras de Bros­ne – rzeka, do­pływ Can­che
  • Bras-Panon – mia­sto na Re­u­nio­nie
  • Bras-sur-Meuse – gmina
  • Bras d’Or Lake – po­wierzch­nia wodna
  • Bruno le Bras – fran­cu­ski ko­larz
  • Jean-Cla­u­de Bras – fran­cu­ski pił­karz
  • Bras – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go słu­żą­cy do re­gu­la­cji usta­wie­nia rei
  • Bras Basah – sta­cja metra w Sin­ga­pu­rze
  • Qu­a­tre Bras

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bras, AS: bras

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brasować

 rzecz. brasowanie n.

Wiktionary


brasiliana

[czy­taj: bra­zy­lia­na] bra­zy­lia­na;
1. sy­stem gry w piłce noż­nej po­le­ga­ją­cy na tym, że w linii obro­ny i w ataku gra po czte­rech za­wod­ni­ków, a w po­mo­cy dwóch;
2. po­tocz­nie: popis szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści pod­czas gry w piłkę nożną


SJP.pl

Bra­si­lia­na – sy­stem gry w piłkę nożną, w któ­rym w linii obro­ny gra czte­rech za­wod­ni­ków, po­mo­cy – dwóch, a ataku – czte­rech, czyli 4-2-4. Mimo iż na­ro­dził się na po­cząt­ku lat 50. w Pa­rag­wa­ju, naj­peł­niej­sze za­sto­so­wa­nie zna­lazł w wy­ko­na­niu re­pre­zen­ta­cji Bra­zy­lii pod­czas mun­dia­lu 1958, na któ­rym „Ca­na­rin­hos” zdo­by­li tytuł mi­strza świa­ta.

Wikipedia


brasilianin

[czy­taj: braz-ilia­nin] miesz­ka­niec Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lij­czyk


SJP.pl


brasilianka

[czy­taj: braz-ilian­ka] miesz­kan­ka Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lij­ka


SJP.pl


brasiliański

przy­miot­nik od: Bra­si­lia, sto­li­ca Bra­zy­lii


SJP.pl


brasilijczyk

[czy­taj: braz-ilij­czyk] miesz­ka­niec Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brasílii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu bra­si­lij­czy­ków lubi spę­dzać w tym parku nie­dziel­ne po­po­łud­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brasʹilʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., Brasília ż., Brazylia ż.

:: fż. brasilijka ż.

 przym. brasilijski

Wiktionary


brasilijka

[czy­taj: braz-ilij­ka] miesz­kan­ka Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brasílii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijka, AS: brasʹilʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż.

:: fm. brasilijczyk mos.

 przym. brasilijski

Wiktionary


brasilijski

→ Brasília [czy­taj: braz-ilij­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Brasília

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijsʲci, AS: brasʹilʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk mos., brasilijczyk mos., Brazylia ż.

Wiktionary


brasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. obra­ca­nie rej w pła­szczyź­nie po­zio­mej za po­mo­cą bra­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bras m.

 czas. brasować ndk.

Wiktionary


brasować

w że­glar­stwie obra­cać reje za po­mo­cą bra­sów


SJP.pl


brasse

[czy­taj: bras] spo­sób pły­wa­nia na pier­siach lub grzbie­cie, bez wy­rzu­ca­nia rąk ponad po­wierzch­nię wody


SJP.pl


brasserie

[czy­taj: braseRI]
1. bro­war; pi­wiar­nia;
2. po­łą­cze­nie dużej re­sta­u­ra­cji z ka­wiar­nią


SJP.pl


braszowianin

miesz­ka­niec Bra­szo­wa (mia­sta w Ru­mu­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braszów mrz.

:: fż. braszowianka ż.

 przym. braszowski

Wiktionary


braszowianka

miesz­kan­ka Bra­szo­wa (mia­sta w Ru­mu­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braszów mrz.

:: fm. braszowianin mos.

 przym. braszowski

Wiktionary


braszowice

Bra­szo­wi­ce ( Ba­um­gar­ten) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie, nad rzeką Bra­szów­ką.

Wikipedia


braszowski

przy­miot­nik od: Bra­szów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­szo­wem, do­ty­czą­cy Bra­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Braszów mrz., braszowianin mos., braszowianka ż.

Wiktionary


braszpil

wcią­gar­ka do pod­no­sze­nia kot­wic; bratsz­pil, winda kot­wicz­na


SJP.pl


braszów

mia­sto w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środ­ko­wej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Bra­szów ( Brașov IPA: [braˈʃov], 1951–1961: "(Orașul) Sta­lin", Bras­só, Kron­stadt, saski dia­lekt sied­mio­grodz­ki "Kru­nen") – mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, na Wy­ży­nie Tran­syl­wań­skiej, w okrę­gu Bra­szów (Sied­mio­gród), ok. 166 km od Bu­ka­resz­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. braszowianin mos., braszowianka ż.

 przym. braszowski

Wiktionary


brasília

[czy­taj: braZ-ILja] sto­li­ca Bra­zy­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bra­zy­lii;

Wiktionary

Brasília (wym. []) – sto­li­ca Bra­zy­lii i sie­dzi­ba rządu Dy­stryk­tu Fe­de­ral­ne­go. Mia­sto jest po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Bra­zy­lij­skiej, w środ­ko­wo-za­chod­niej czę­ści kraju. Sza­cu­je się, że Bra­si­lia jest trze­cim naj­bar­dziej za­lud­nio­nym mia­stem w Bra­zy­lii.

Bra­si­lia zo­sta­ła za­pro­jek­to­wa­na i wy­bu­do­wa­na przez Lucio Costę, Osca­ra Nie­me­y­e­ra i Jo­a­qu­i­ma Car­do­zo w 1956 roku, w ra­mach planu prze­nie­sie­nia sto­li­cy Bra­zy­lii do bar­dziej cen­tral­nej lo­ka­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Brasílii trwa kar­na­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk, brasilijczyk m.

Wiktionary


brasław

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Bra­sław ( Браслаў, "Bra­słau"; Браслав, "Bra­sław") – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu bra­sław­skie­go. W 2010 roku li­czy­ło ok. 9,5 tys. miesz­kań­ców.

Bra­sław leży na Po­je­zie­rzu Bra­sław­skim, nad je­zio­rem Dry­wia­ty. Bra­sław­ska Grupa Je­zior leży na ob­sza­rze Parku Na­ro­do­we­go „Je­zio­ra Bra­sław­skie”.

Wikipedia


brasławski

→ Bra­sław


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bra­sła­wia, zwią­za­ny z Bra­sła­wiem

Wiktionary

Patrz:

Brasław

Przykłady

 (1.1) Rejon bra­sław­ski po­ło­żo­ny jest w bia­ło­ru­skiej czę­ści Po­je­zie­rza Bra­sław­skie­go (roz­cią­ga­ją­ce­go się na Litwę i Łotwę).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brasław m., Brasławszczyzna ż., brasławianin m., brasławianka ż.

Wiktionary


brat

1. męski po­to­mek w sto­sun­ku do in­nych dzie­ci tych sa­mych ro­dzi­ców;
2. przy­ja­ciel, ktoś bli­ski ze wzglę­du na wspól­ne prze­ży­cia, za­in­te­re­so­wa­nia;
3. za­kon­nik;
4. czło­nek bract­wa, ugru­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­to­mek płci mę­skiej (w sto­sun­ku do ro­dzeń­stwa); syn tego sa­me­go ojca; syn tej samej matki;

 (1.2) rel. za­kon­nik, mnich

 (1.3) to­wa­rzysz broni, przy­ja­ciel, brat ślub­ny

 (1.4) czło­nek braci szla­chec­kiej

Wiktionary

Brat – nazwa re­la­cji ro­dzin­nej dla krew­ne­go dru­gie­go stop­nia w linii bocz­nej o płci mę­skiej, na­le­żą­ce­go do ro­dzeń­stwa. Brat może mieć z pro­ban­tem tych sa­mych oboje ro­dzi­ców (brat ro­dzo­ny) bądź tylko jed­ne­go wspól­ne­go (brat przy­rod­ni). "Sensu stric­to" tzw. brat przy­bra­ny (syn oj­czy­ma lub ma­co­chy z ich po­przed­nich związ­ków, bę­dą­cy pa­sier­bem dla ro­dzo­ne­go ojca lub matki) nie jest krew­nym ani po­wi­no­wa­tym. Syn brata to bra­ta­nek, a córka brata to bra­ta­ni­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał dwoje ro­dzeń­stwa: brata i sio­strę.

 (1.2) Nie wie­dział, kim jest ta­jem­ni­czy mnich, ten dziw­ny brat Jan.

 (1.3) Bądź mi od dziś bra­tem!

 (1.4) Brać­mi zwano krew­nych i wszel­kich po­wi­no­wa­tych, a że szlach­ta pol­ska cała wy­wo­dzi­ła swój ród z jed­ne­go pnia, bra­tem lub panem bra­tem na­zy­wa­no każ­de­go szlach­ci­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brat, AS: brat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos.

:: zdrobn. braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos.

:: zgrub. brachol mos., braciak mos., bracki mos.

 czas. bratać ndk., zbratać dk.

 przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

 przysł. bratersko

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachol, braciak, braciszek

 (1.2) frater

 (1.4) pan brat

Wiktionary


bratanek

syn brata; sy­no­wiec (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn brata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój naj­star­szy bra­ta­nek koń­czy jutro 18 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtãnɛk, AS: bratãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek m., braterstwo n., bractwo n.

:: fż. bratanica ż., przest. bratanka ż.

 przym. braterski, bratni

 czas. zbratać, bratać

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. synowiec

Wiktionary


bratanica

córka brata; bra­tan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka brata

Wiktionary

Bra­ta­ni­ca ( Братаница) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Pa­zar­dżik, w gmi­nie Pa­zar­dżik. W 2024 roku li­czy­ła 1562 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za sto­łem uj­rza­łam moją bra­ta­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratãˈɲit͡sa, AS: bratãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratanek m.

:: zdrobn. brataniczka

 przym. bratni, braterski

 czas. zbratać, bratać

 wykrz. bracie

Wiktionary


bratanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bratać ndk.

 rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz., bractwo n., braterstwo n.

 przym. bratni, braterski

Wiktionary


brataniec

prze­sta­rza­łe: bra­ta­nek


SJP.pl


bratanka

córka brata; bra­ta­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. bra­ta­ni­ca.

Wiktionary

Gru­sza 'Bra­tan­ka' – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) gru­szy na­le­żą­ca do grupy grusz za­chod­nich. Od­mia­na pow­sta­ła w Sa­dow­ni­czo-Szkół­kar­skim Za­kła­dzie Doś­wiad­czal­nym w Al­bi­go­wej, w Pol­sce, w roku 1987 jako siew­ka z wol­ne­go za­py­le­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 wykrz. bracie

 rzecz. braciszek mos., brat mos., bratanek mos., bratek mos./mrz.

 czas. bratać

Wiktionary


bratać

1. łą­czyć, jed­no­czyć, ze­spa­lać;
2. bra­tać się - za­wie­rać przy­jaźń z kimś, na­wią­zy­wać za­ży­łe sto­sun­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) łą­czyć, jed­no­czyć, ze­spa­lać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bra­tać się (dk. brak)

 (2.1) na­wią­zy­wać z kimś za­ży­łe, przy­ja­ciel­skie sto­sun­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mos., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., bratanie n., pobratanie n., rozbratanie n., zbratanie n.

 czas. pobratać dk., rozbratać dk., zbratać dk.

 przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

 przysł. bratersko

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


bratczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bratek

zdrob­nie­nie od: brat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ogrod. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Viola wit­troc­kia­na|ref=tak., dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na o ak­sa­mit­nych, róż­no­barw­nych kwia­tach, bę­dą­ca skrzy­żo­wa­niem dzi­kich ga­tun­ków fioł­ka;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Viola tri­co­lor|ref=tak., jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na polna o pię­cio­płat­ko­wych, zwy­kle fio­le­to­wo-żół­tych kwia­tach

 (1.3) więz. krata w wię­zien­nym oknie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. zdrobn. od: brat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fio­łek ogro­do­wy – Bra­tek ogro­do­wy, po­pu­lar­na ro­śli­na ozdob­na.
  • Fio­łek trój­barw­ny – Bra­tek polny.
  • Bra­tek (gra­mo­fon).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do nóg ście­le nam brat­ków ak­sa­mit, / cu­dow­ny­mi upaja wo­nia­mi, / ek­splo­du­je pą­ko­wia sal­wa­mi, / póki wargi tu­li­my do warg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbratɛk, AS: bratek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek m., braciak m., brachol m., bratul m., brateńko m., bracki m., braciś m., bratuszek m., braciszeńko m., bratunio m., bratowa ż., bratanica ż., bratanek m., bratanka ż., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braterstwo n., bratanie n., zbratanie n., brać ż., rozbrat m., pobratanie n.

 czas. bratać ndk., zbratać dk., pobratać dk.

 przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

 przysł. bratnio, bratersko

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratek ogrodowy, fiołek ogrodowy

 (1.2) bratek polny, fiołek trójbarwny, macoszka

 (2.1) braciszek, braciak, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio

 (1.3) firanki

Wiktionary


braterski

1. przy­ja­ciel­ski, ser­decz­ny;
2. wła­ści­wy bratu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do brata, braci

 (1.2) przy­ja­ciel­ski, przy­jaz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrsʲci, AS: bratersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. braterstwo n., brat m., braciszek m., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

 czas. bratać się

 przym. bratni

 przysł. bratersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bratni

Wiktionary


bratersko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bra­ter­ski, so­li­dar­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go w  roku Gie­rek po­wi­tał w Pol­sce ra­dziec­kie­go ge­ne­se­ka niez­wy­kle "bra­ter­sko", a jak niek­tó­rzy wów­czas twier­dzi­li - wręcz czo­ło­bit­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrskɔ, AS: bratersko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. braterski, bratni

 rzecz. brat m., braterstwo n., bratek mos./mrz.

 czas. zbratać, bratać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po bratersku, przyjacielsko, przyjaźnie

Wiktionary


braterskość

→ bra­ter­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bra­ter­skie; cecha tych, któ­rzy są bra­ter­scy

Wiktionary

Patrz:

braterski

Powiązane:

 przym. braterski

 przysł. bratersko

Wiktionary


braterstwo

1. więzy po­kre­wień­stwa łą­czą­ce synów jed­nych ro­dzi­ców
2. uczu­cia bra­ter­skie, opar­te na za­u­fa­niu, szcze­ro­ści; przy­jaźń, so­li­dar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kre­wień­stwo mię­dzy sy­na­mi jed­nych ro­dzi­ców

 (1.2) bra­ter­skie uczu­cia, jak m.in. za­u­fa­nie, szcze­rość, so­li­dar­ność, poś­wię­ce­nie

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (2.1) brat ze swoją żoną

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sto­sun­ki mię­dzy brać­mi → brat
  • bra­ter­stwo – brat z żoną
  • Wol­ność, rów­ność, bra­ter­stwo
  • Bra­ter­stwo i jed­ność
  • Bra­ter­stwo – or­ga­ni­za­cja z książ­ki Rok 1984 Ge­or­ge’a Or­wel­la
  • Bra­ter­stwo – film z 1968 w re­ży­se­rii Mar­ti­na Ritta
  • Bra­ter­stwo – film w reż. Ni­co­lo Do­na­to, Dania 2009
  • Bra­ter­stwo – ame­ry­kań­ski se­rial
  • Bra­ter­stwo – album pol­skiej grupy mu­zycz­nej Hemp Gru z 2012 roku
  • Au­to­stra­da Bra­ter­stwo i Jed­ność
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Bra­ter­stwo Ad­wen­ty­stów Dnia Siód­me­go
  • Kra­jo­we Bra­ter­stwo In­dian

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) „Wol­ność, rów­ność, bra­ter­stwo” to motto re­wo­lu­cji fran­cu­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrstfɔ, AS: braterstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek mos., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., bratek mos./mrz.

 przym. braterski, bratni

 przysł. bratersko

Wiktionary


bratian

1. gmina w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bra­tian – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bra­tian, przy uj­ściu rzeki Wel do Drwę­cy. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Po­zo­sta­ły tu ruiny śred­nio­wiecz­ne­go zamku krzy­żac­kie­go w Bra­tia­nie.

Wikipedia


bratiański

→ Bra­tian (gmina w Pol­sce)


SJP.pl


bratkartofle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sma­żo­ne ziem­nia­ki

Wiktionary

Brat­kar­to­fle (z bra­ten – „piec”, „sma­żyć”) – pro­sta po­tra­wa ziem­nia­cza­na, po­pu­lar­na w Niem­czech, i na Gór­nym Ślą­sku oraz War­mii, Ma­ło­pol­sce (Ga­li­cji) i Ma­zu­rach. Przy­go­to­wa­na z ugo­to­wa­nych wcze­śniej i po­kro­jo­nych na małe ka­wał­ki lub pla­ster­ki ziem­nia­ków.

Wikipedia


bratkasta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pie­kar­nik

Wiktionary


bratkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brat­ko­wi­ce – wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Świl­cza
  • Brat­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da
  • Brat­ko­wi­ce – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie gró­dec­kim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Brat­ko­wi­ce – dawna gmina wiej­ska funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1941–1944
  • Brat­ko­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


bratkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Brat­kow­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • An­drzej Brat­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, pu­bli­cy­sta, poseł na Sejm, mi­ni­ster
  • Ar­ka­diusz Brat­kow­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Da­riusz Brat­kow­ski – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Piotr Brat­kow­ski – pol­ski poeta, kry­tyk li­te­rac­ki i pu­bli­cy­sta
  • Ste­fan Brat­kow­ski – pol­ski praw­nik, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i pi­sarz
  • Ste­fan Ja­nusz Brat­kow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta, urzęd­nik kon­su­lar­ny, ofi­cer
  • Wła­dy­sław Brat­kow­ski – pol­ski tech­no­log włó­kien­nict­wa i kon­struk­tor ma­szyn włó­kien­ni­czych
  • Zeke Brat­kow­ski (właśc. Ed­mund Ra­y­mond Brat­kow­ski) – ame­ry­kań­ski fut­bo­li­sta
  • Zyg­munt Brat­kow­ski – pol­ski in­ży­nier bu­dow­la­ny

Wikipedia


bratkowy

→ bra­tek


SJP.pl

Patrz:

bratek

bratku

zdrob­nie­nie od: brat


SJP.pl


bratnal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. przest. zob. bret­nal.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] W każde z ma­ko­wych ziar­ne­czek / Wbij mi takie trzy brat­na­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbratnal, AS: bratnal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bratnalik m.

Wiktionary


bratni

1. zwią­za­ny po­kre­wień­stwem ro­dzin­nym lub na­ro­do­wym, np. brat­nia dusza;
2. przy­ja­ciel­ski, ser­decz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bra­ter­ski

 (1.2) zwią­za­ny po­kre­wień­stwem, np. ro­dzin­nym, na­ro­do­wym, ide­o­lo­gicz­nym , du­cho­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

 przym. braterski

 przysł. bratersko

Wiktionary


bratny

naz­wi­sko


SJP.pl


bratobójca

za­bój­ca włas­ne­go brata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. za­bój­ca brata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg jed­nak nie uka­rał zbrod­nia­rza. Dla­cze­go uli­to­wał się nad bra­to­bój­cą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójstwo n.

:: fż. bratobójczyni ż.

 przym. bratobójczy

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratobójczy

za­bi­ja­ją­cy brata lub kogoś zwią­za­ne­go po­kre­wień­stwem, przy­jaź­nią, związ­ka­mi ple­mien­ny­mi lub prze­ko­na­nia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bra­to­bój­cy lub bra­to­bój­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego sa­me­go ar­cha­icz­ne­go za­so­bu po­ję­cio­we­go wy­wo­dzi się wciąż funk­cjo­nu­ją­ce w pol­szczyź­nie okre­śle­nie wojny do­mo­wej: "walka bra­to­bój­cza".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bratobui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż., bratobójstwo n.

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratobójczyni

za­bój­czy­ni włas­ne­go brata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­bój­czy­ni brata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójstwo n.

:: fm. bratobójca mos.

 przym. bratobójczy

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratobójstwo

za­bój­stwo brata albo osoby zwią­za­nej po­kre­wień­stwem, przy­jaź­nią itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. za­bój­stwo brata lub in­ne­go krew­ne­go, także kogoś, z kim jest się zwią­za­nym przy­jaź­nią, przy­na­leż­no­ścią do jed­nej grupy itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du twar­de­go po­stę­po­wa­nia wobec po­zo­sta­łych cze­skich ksią­żąt, a może też w związ­ku z bra­to­bój­stwem, otrzy­mał przy­do­mek Okrut­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujstfɔ, AS: bratobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż.

 przym. bratobójczy

 przysł. bratobójczo

Wiktionary


bratostwo

brat z żoną


SJP.pl


bratoszewice

Bra­to­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków.

Bra­to­sze­wi­ce uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską przed 1458 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1661 roku. Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Bra­to­sze­wi­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gminy Bra­to­sze­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w ów­czes­nym wo­je­wództ­wie łódz­kim.

Wikipedia


bratoszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


bratowa

żona brata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona brata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam z bra­to­wą na za­ku­pach, szu­ka­ły­śmy pre­zen­tu dla mo­je­go brata na czter­dzie­ste uro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɔva, AS: bratova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat m., braciszek m., bratostwo n., braterstwo n., bractwo n., bratek mos./mrz.

 przym. braterski, bratni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieszcz. bratówka; daw. gw. Kraków bratowicha

Wiktionary


bratowicha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gw-pl|Kra­ków. bra­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., braterstwo n., bratowa ż.

:: zdrobn. braciszek

 przym. braterski

Wiktionary


bratowy

→ brat (daw­niej); bra­ter­ski


SJP.pl


bratrura

w gwa­rze lwow­skiej: pie­kar­nik


SJP.pl


bratruła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pie­kar­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hyjd­la wcie­pła ko­łocz do bra­tru­ły.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratrura, blatrura, bratrula, bradruła, bradrura, rura, ruła

Wiktionary


bratszpil

wcią­gar­ka do pod­no­sze­nia kot­wic; brasz­pil, winda kot­wicz­na


SJP.pl


bratucice

Bra­tu­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Rze­za­wa.

Wieś kró­lew­ska w te­nu­cie nie­po­ło­mic­kiej w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Bra­tu­ci­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Bró­dek, Łazek, Mole, Pod­le­sie, Ra­dzie­jów.

Wikipedia


bratul

po­u­fa­ły zwrot kie­ro­wa­ny zwy­kle do bli­skie­go ko­le­gi; brat; bra­tek


SJP.pl


bratumiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bra­tu­mi­ły lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


bratumił

imię mę­skie


SJP.pl

Bra­tu­mił, Bra­to­mił, Brat­mił, (zniem.) Bre­to­mił, Bret­mił – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Bratu-" ("bratu", "człon­ko­wi wspól­no­ty ro­do­wej", "czło­wie­ko­wi bli­skie­mu") i "-mił" ("miły"). Zna­cze­nie imie­nia: "miły swoim bli­skim".

Żeń­skie formy: Bra­tu­mi­ła, Bra­to­mi­ła, Brat­mi­ła.

Wikipedia


bratumiła

imię żeń­skie


SJP.pl

Bra­tu­mi­ła, Bra­to­mi­ła, Brat­mi­ła – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Bratu-" ("bratu", "człon­ko­wi wspól­no­ty ro­do­wej", "czło­wie­ko­wi bli­skie­mu") i "-miła" ("miła"). Zna­cze­nie imie­nia: "miła swoim bli­skim". W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


bratumiłostwo

Bra­tu­mił z mał­żon­ką; Bra­tu­mi­ło­wie


SJP.pl


bratumiłowie

imię mę­skie


SJP.pl


bratumiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bra­tu­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bratunio

pie­szczot­li­wie: brat


SJP.pl


bratwa

brat­wa bar­wier­ska: ro­śli­na użyt­ko­wa z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych, do­star­cza­ją­ca cen­ne­go barw­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku brat­wa bar­wier­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bap­ti­sia tinc­to­ria|L.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baptysja

Wiktionary


bratysława

sto­li­ca Sło­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Sło­wa­cji;

Wiktionary

Bra­ty­sła­wa ( i Bra­tis­la­va, wym. ; Press­burg; Poz­so­ny; pol. daw­niej "Pożoń", także "Presz­burg") – sto­li­ca oraz naj­więk­sze mia­sto Sło­wa­cji pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (478 040 miesz­kań­ców) i po­wierzch­ni (367,5 km²). Jest je­dy­ną sto­li­cą na świe­cie, która gra­ni­czy z dwoma pań­stwa­mi, tj. na po­łud­niu z Wę­gra­mi, a na za­cho­dzie z Au­strią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bra­ty­sła­wa jest je­dy­ną sto­li­cą na świe­cie, która gra­ni­czy z dwoma pań­stwa­mi, tj. na po­łud­niu z Wę­gra­mi, a na za­cho­dzie z Au­strią.

 (1.1) Dzi­siej­sze te­ry­to­rium Bra­ty­sła­wy pow­sta­ło pier­wot­nie w wy­ni­ku łą­cze­nia osad, a na­stęp­nie przy­łą­cza­nia miej­sco­wo­ści z po­bli­skiej oko­li­cy.

 (1.1) Zwie­dzi­łem Bra­ty­sła­wę pod­czas wy­ciecz­ki po Sło­wa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswava, AS: bratysu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bratysławianin mos., bratysławianka ż.

 przym. bratysławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Pożoń, Preszburg

Wiktionary


bratysławianin

miesz­ka­niec Bra­ty­sła­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­ty­sła­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bratysu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bratysława ż.

:: fż. bratysławianka ż.

 przym. bratysławski

Wiktionary


bratysławianka

miesz­kan­ka Bra­ty­sła­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­ty­sła­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjãnka, AS: bratysu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bratysława ż.

:: fm. bratysławianin mos.

 przym. bratysławski

Wiktionary


bratysławski

przy­miot­nik od: Bra­ty­sła­wa (sto­li­ca Sło­wa­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bra­ty­sła­wy, zwią­za­ny z Bra­ty­sła­wą

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bra­ty­sła­wy lub bra­ty­sła­wian, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bra­ty­sła­wie lub bra­ty­sła­wia­nom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswafsʲci, AS: bratysu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bratysława ż., bratysławianin mos., bratysławianka ż.

Wiktionary


braun

marka AGD i elek­tro­ni­ki oso­bi­stej oraz firma


SJP.pl


brauning

marka ręcz­ne­go pi­sto­le­tu au­to­ma­tycz­ne­go i firma; Brow­ning


SJP.pl


braunista

osoba iden­ty­fi­ku­ją­ca się z dzia­łal­no­ścią lub ide­o­lo­gią Grze­go­rza Bra­u­na; bra­u­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. neol. zwo­len­nik Grze­go­rza Bra­u­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sym­bo­lem bra­u­ni­stów stała się ga­śni­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. braunistka

Wiktionary


braunistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. neol. zwo­len­nicz­ka Grze­go­rza Bra­u­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. braunista mos.

Wiktionary


braunit

krze­mian ma­gne­zu, czar­ny mi­ne­rał o me­ta­licz­nym po­ły­sku, sto­so­wa­ny jako naj­waż­niej­sza ruda man­ga­nu, głów­nie do pro­duk­cji że­la­zo­man­ga­nu; pi­ro­fa­nit


SJP.pl

Bra­u­nit – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, tle­no­krze­mian man­ga­nu o wzo­rze #PATRZ (tle­nek man­ga­nu(III)). Jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go ba­da­cza K. Bra­u­na.

Wikipedia


braunmileryt

mi­ne­rał od­kry­ty przez Lor­ri­na Tho­ma­sa Brown­mil­le­ra (stąd nazwa), wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w Niem­czech i w Iz­ra­e­lu


SJP.pl


braunschweig

[czy­taj: brałnsz­wajg] mia­sto w Niem­czech; Brunsz­wik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brunsz­wik – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Bra­uns­chwe­ig – były po­wiat
  • Bra­uns­chwe­ig – miej­sco­wość w pro­win­cji Mpu­ma­lan­ga
  • Bra­uns­chwe­ig – miej­sco­wość w pro­win­cji Ost­kap
  • Ein­tracht Brunsz­wik
  • Fre­i­sta­at Bra­uns­chwe­ig
  • Księ­stwo Brunsz­wi­ku

Wikipedia


braunsztyn

mi­ne­rał, dwut­le­nek man­ga­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. dwut­le­nek man­ga­nu wy­stę­pu­ją­cy w przy­ro­dzie w po­sta­ci pi­ro­lu­zy­tu

Wiktionary

Bra­unsz­tyn – naj­waż­niej­sza ruda man­ga­nu za­wie­ra­ją­ca głów­nie tle­nek man­ga­nu(IV) (#PATRZ). Wy­stę­pu­je razem z ru­da­mi że­la­za (wy­ta­pia się je razem, otrzy­mu­jąc że­la­zo­man­gan). Mi­ne­ra­ły: pi­ro­lu­zyt, po­lio­nit, psy­lo­me­lan.

Głów­ne złoża bra­unsz­ty­nu wy­stę­pu­ją na Uralu, w In­diach i w po­łud­nio­wej Afry­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrawn͇ʃtɨ̃n, AS: brau̯ṇštỹn

Wiktionary


brauny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Mosz­na,Chrzą­sto­wi­ce (po­wiat opol­ski),Sowin (po­wiat nyski). bru­nat­ny

 (1.2) o uma­szcze­niu konia:

:: (1.2.1) gw-pl|Za­rze­cze (po­wiat cie­szyń­ski),Sowin (po­wiat nyski). kasz­ta­no­wa­te

:: (1.2.2) gw-pl|Mi­li­ce,Prę­ży­na,Sowin (po­wiat nyski). gnia­de

:: (1.2.3) gw-pl|Ryb­nik. o cięż­kim do okre­śle­nia ko­lo­rze

Wiktionary


brauza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Mar­klo­wi­ce,Odra,Żory,Jan­ko­wi­ce Ryb­nic­kie,Ruda Ślą­ska,Za­brze. prysz­nic, na­trysk

 (1.2) gw-pl|Żory,Ryb­nik,Ruda Ślą­ska,Pa­niów­ki,La­so­wi­ce Wiel­kie. oran­ża­da

Wiktionary


brava

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl

Brava – wyspa na­le­żą­ca do Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka. Jest najm­niej­szą za­miesz­ka­ną wyspą w ar­chi­pe­la­gu Wysp Pod­wietrz­nych. Pier­wsze sied­li­ska pow­sta­ły w la­tach 40. XVI wieku, a licz­ba lud­no­ści wzro­sła po erup­cji Mount Fogo w 1680 na są­sied­niej wy­spie Fogo. Długo głów­nym prze­my­słem po­zo­sta­wa­ło wie­lo­ryb­nict­wo, a obec­nie jest nim rol­nict­wo.

Wikipedia


bravissimo

okrzyk bę­dą­cy wy­ra­zem za­chwy­tu, naj­więk­sze­go uz­na­nia; nadz­wy­czaj­nie! ge­nial­nie! wy­bor­nie! wspa­nia­le! do­sko­na­le! ba­jecz­nie! świet­nie! pię­knie! cu­dow­nie! ka­pi­tal­nie! bosko!


SJP.pl


bravo

cza­so­pis­mo zaj­mu­ją­ce się pop­kul­tu­rą


SJP.pl

Bravo – dwu­ty­god­nik dla mło­dzie­ży, po­cho­dzą­cy z Nie­miec, uka­zu­ją­cy się też w wielu in­nych kra­jach Eu­ro­py. W Pol­sce po­ja­wił się po raz pier­wszy w 1991 roku i wy­da­wa­ny był przez Wy­daw­nict­wo Bauer. Ostat­ni numer pol­skie­go wy­da­nia "Bravo" uka­zał się w grud­niu 2017.

Wikipedia


brawa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: brawo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brawa były w tym przy­pad­ku w pełni uza­sad­nio­ne.

Wiktionary


brawada

daw­niej:
1. bra­wu­ra na pokaz;
2. zu­chwa­łość, prze­chwał­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. bra­wu­ra na pokaz, za­dzie­rzy­ste prze­chwał­ki, efek­ciar­skie zu­chwal­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawo n.

 wykrz. brawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekciarstwo, szpan, szpanowanie, pokazówa, zuchowatość

Wiktionary


brawko

zdrob­nie­nie od: brawo (okla­ski)


SJP.pl


brawo

okla­ski i okrzy­ki, wy­ra­ża­ją­ce uz­na­nie, po­dziw, za­chwyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwy­kle w lm. wyraz uz­na­nia; okla­ski

wy­krzy­knik

 (2.1) … po­ka­zu­ją­cy en­tuz­ja­stycz­ną apro­ba­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­blicz­ność gło­śny­mi bra­wa­mi na­gro­dzi­ła prze­bo­jo­wą arię te­no­ra.

 (2.1) — Oje­cha­li­śmy ich 3:0! — Brawo, piona!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbravɔ, AS: bravo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawada ż.

 przym. brawurowy

 wykrz. bravissimo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oklaski, aplauz, owacje

 (2.1) wiwat, wspaniale, pięknie, świetnie

Wiktionary


brawowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brawować ndk.

Wiktionary


brawować

po­pi­sy­wać się od­wa­gą, wy­sta­wiać się nie­po­trzeb­nie na nie­bez­pie­czeń­stwo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) śrpol. ha­ła­so­wać da­ta­def|od XVII w..

 (1.2) przest. na­ra­żać się na nie­bez­pie­czeń­stwo, cheł­pić się od­wa­gą, hasać, ju­na­ko­wać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. lek­ce­wa­żyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kwi­ryn bra­wo­wał, wi­docz­nie dla świad­ków, chcąc się oka­zać od­waż­nym i pew­nym sie­bie.

 (2.1) Za­ko­cha­ny (…) wziął sobie za punkt ho­no­ru, oka­zać, że ko­chał pannę tak mocno, iż dla niej nawet ospę gotów był bra­wo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈvɔvat͡ɕ, AS: bravovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawowanie n., brawura ż.

Wiktionary


brawura

po­sta­wa lek­ce­wa­żą­ca nie­bez­pie­czeń­stwo, od­wa­ga na pokaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­pi­sy­wa­nie się od­wa­gą

Wiktionary

Bra­wu­ra (ang. "Test Pilot") – ame­ry­kań­ski film z 1938 roku w re­ży­se­rii Vic­to­ra Fle­min­ga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niem­niej jed­nak wy­ka­zał się niez­wy­kłą bra­wu­rą pod­czas od­wro­tu Bry­tyj­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawurowość n., brawurowanie n., brawo n.

 czas. brawować, brawurować ndk.

 przym. brawurowy

 przysł. brawurowo

 wykrz. brawo

Wiktionary


brawurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­pi­sy­wa­nie się bra­wu­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawurowość ż.

 czas. brawurować ndk.

 przym. brawurowy

 przysł. brawurowo

Wiktionary


brawurowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bra­wu­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da­mian Wi­niar­czyk po­cząt­ko­wo je­chał bra­wu­ro­wo, jed­nak gdy mało co nie wy­le­ciał z trasy na wi­ra­żu, koń­czył wy­ścig ostroż­niej i był szó­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbravuˈrɔvɔ, AS: bravurovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawurowanie n., brawurowość ż.

 przym. brawurowy

Wiktionary


brawurowość

→ bra­wu­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest bra­wu­ro­we; cecha tych, któ­rzy są bra­wu­ro­wi

Wiktionary

Patrz:

brawurowy

Powiązane:

 rzecz. brawura ż., brawurowanie n.

 czas. brawurować ndk.

 przym. brawurowy

 przysł. brawurowo

Wiktionary


brawurowy

zwią­za­ny z bra­wu­rą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­pi­su­ją­cy się od­wa­gą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brawurowanie n., brawo n., brawura ż., brawurowość ż.

 przysł. brawurowo

 wykrz. brawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryzykancki, zuchwały

Wiktionary


brawędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­wę­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brawędzić

Wiktionary


brawędzić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. żart. lek­cew. ma­ru­dzić, gadać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobrawędzić

 rzecz. brawędzenie n.

Wiktionary


braz.

skrót od: bra­zy­lij­ski


SJP.pl


brazauskas

naz­wi­sko


SJP.pl


brazos

rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Bra­zos ( Bra­zos River, pier­wot­nie Rio Bra­zos de Dios) – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas. Jej dłu­gość wy­no­si 1352 km, a do­rze­cze ma 116 tys. km².

Jej źró­dła znaj­du­ją się na wy­ży­nie Llano Esta­ca­do. Ucho­dzi do Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w mie­ście Fre­e­port, w oko­li­cach Ho­u­ston.

Wikipedia


brazylia

pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; Fe­de­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Bra­zy­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) rzad. geogr. Brasília, sto­li­ca Bra­zy­lii (1.1)

Wiktionary

Bra­zy­lia ( Bra­sil,), ofi­cjal­nie Fe­de­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Bra­zy­lii ( República Fe­de­ra­ti­va do Bra­sil,) – pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Naj­więk­sze i naj­lud­niej­sze pań­stwo tego kon­ty­nen­tu, a jed­no­cze­śnie jedno z naj­więk­szych i naj­lud­niej­szych państw świa­ta. Zaj­mu­je ob­szar 8 515 767 km² (5. pod wzglę­dem po­wierzch­ni na świe­cie), a za­miesz­ka­ne jest przez 213 562 666 ludzi (szac. 2026, 7. na świe­cie). Sto­li­cą kraju jest Brasília.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bra­zy­lia jest kra­jem po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈzɨlʲja, AS: brazylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylianit mrz., brasilijczyk mos., brasilijka ż.

 przym. brazylijski, brasilijski, daw. brazylski

Wiktionary

Synonimy:

nazwa oficjalna: Federacyjna Republika Brazylii

Wiktionary


brazyliana

1. sy­stem gry w piłce noż­nej po­le­ga­ją­cy na tym, że w linii obro­ny i w ataku gra po czte­rech za­wod­ni­ków, a w po­mo­cy dwóch; bra­si­lia­na;
2. po­tocz­nie: popis szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści pod­czas gry w piłkę nożną; bra­si­lia­na;
3. po­tocz­nie: de­pi­la­cja oko­lic ło­no­wych u ko­biet;
4. po­tocz­nie: te­le­no­we­la, któ­rej akcja kon­cen­tru­je się wokół skom­pli­ko­wa­nych wąt­ków mi­łos­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. czar­na kawa

 (1.2) kos­met. eufem. stan oko­lic ło­no­wych po ich cał­ko­wi­tej de­pi­la­cji

 (1.3) gra ba­zu­ją­ca na piłce noż­nej po­le­ga­ją­ca na tym, że paru gra­czy stoi w kó­łecz­ku, w któ­rym to po­da­ją sobie piłkę tak, by ta nie dot­knę­ła ziemifakt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brazylijski

 rzecz. Brazylia, Brazylijka, Brazylijczyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fusy

Wiktionary


brazylianin

miesz­ka­niec Bra­zy­lii - mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Porto Ale­gre. Bra­zy­lij­czyk

Wiktionary


brazylianit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał peg­ma­ty­to­wy;

Wiktionary

Bra­zy­lia­nit – przez­ro­czy­sty mi­ne­rał peg­ma­ty­to­wy. Nazwa po­cho­dzi od miej­sca gdzie go od­kry­to w 1945 roku - w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Con­sel­he­ria Peua w Minas Ge­ra­is (Bra­zy­lia). Wy­glą­dem przy­po­mi­na chry­zo­be­ryl i żółte od­mia­ny be­ry­lu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit, AS: brazylʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż.

Wiktionary


brazylianka

miesz­kan­ka Bra­zy­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii)


SJP.pl


brazyliany

1. sy­stem gry w piłce noż­nej po­le­ga­ją­cy na tym, że w linii obro­ny i w ataku gra po czte­rech za­wod­ni­ków, a w po­mo­cy dwóch; bra­si­lia­na;
2. po­tocz­nie: popis szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści pod­czas gry w piłkę nożną; bra­si­lia­na;
3. po­tocz­nie: de­pi­la­cja oko­lic ło­no­wych u ko­biet;
4. po­tocz­nie: te­le­no­we­la, któ­rej akcja kon­cen­tru­je się wokół skom­pli­ko­wa­nych wąt­ków mi­łos­nych


SJP.pl


brazylijczyk

oby­wa­tel Bra­zy­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bra­zy­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­la­cy nie byli fa­wo­ry­ta­mi star­cia z Bra­zy­lij­czy­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brazylʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., brasilijczyk mos., brasilijka ż., brazyliana ż.

:: fż. Brazylijka ż.

 przym. brazylijski, brasilijski

Wiktionary


brazylijka

oby­wa­tel­ka Bra­zy­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bra­zy­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ru­mun­kom nie udało się po­ko­nać Bra­zy­li­jek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijka, AS: brazylʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., brazyliana ż., brasilijczyk mos.

:: fm. Brazylijczyk mos.

 przym. brazylijski

Wiktionary


brazylijski

zwią­za­ny z pań­stwem Bra­zy­lia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­zy­lią, do­ty­czą­cy Bra­zy­lii lub Bra­zy­lij­czy­ków, wy­wo­dzą­cy się z Bra­zy­lii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bra­zy­lii i Bra­zy­lij­czy­ków, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bra­zy­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­zy­lij­ska flaga jest zie­lo­na, żółta i nie­bie­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijsʲci, AS: brazylʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazylia ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylijskość ż.

 przysł. brazylijsko

Wiktionary


brazylijskość

→ bra­zy­lij­ski


SJP.pl

Patrz:

brazylijski

brazylit

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyr­ko­nu, od­kry­ty przez Jo­sep­ha Bad­de­le­ya; ba­de­le­it, bad­de­le­it


SJP.pl


brazzaville

[czy­taj: brazaWIL] sto­li­ca Konga


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Konga;

Wiktionary

Braz­za­vil­le – naj­więk­sze mia­sto, sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na i fi­nan­so­wa Konga, po­ło­żo­ne nad rzeką Kongo. Mia­sto za­miesz­ku­je ponad 2,1 mln osób, co sta­no­wi ponad jedną trze­cią (35%) lud­no­ści tego kraju. Na­prze­ciw­ko Braz­za­vil­le, po dru­giej stro­nie rzeki, znaj­du­je się Kin­sza­sa (sto­li­ca De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga), gdzie żyje ponad 17 mi­lio­nów osób.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

 przym. brazzawilski

Wiktionary


brazzawilczyk

[czy­taj: bra­za­wil­czyk] miesz­ka­niec Braz­za­vil­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Braz­za­vil­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilt͡ʃɨk, AS: bra•zavʹilčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazzaville n.

:: fż. brazzawilka ż.

 przym. brazzawilski

Wiktionary


brazzawilka

[czy­taj: bra­za­wil­ka] miesz­kan­ka Braz­za­vil­le (sto­li­cy Konga)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Braz­za­vil­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilka, AS: bra•zavʹilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazzaville n.

:: fm. brazzawilczyk mos.

 przym. brazzawilski

Wiktionary


brazzawilski

[czy­taj: bra­za­wil­ski] przy­miot­nik od: Braz­za­vil­le


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Braz­za­vil­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilsʲci, AS: bra•zavʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brazzaville n., brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

Wiktionary


brać

1. uj­mo­wać, chwy­tać;
2. obej­mo­wać w po­sia­da­nie;
3. za­bie­rać coś siłą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wziąć)

 (1.1) chwy­tać coś ręką, uno­sić coś

 (1.2) pot. prze­kra­czać, mijać coś

 (1.3) ko­rzy­stać z cze­goś

 (1.4) wy­ko­rzy­sty­wać kogoś do cze­goś; zo­bo­wią­zy­wać kogoś

 (1.5) zo­bo­wią­zy­wać się do cze­goś

 (1.6) chwy­tać, łapać, znie­wa­lać

 (1.7) ro­zu­mieć, przyj­mo­wać coś

 (1.8) weź, weźmy, weź­cie uży­wa­ne jako za­chę­ta do wy­ko­na­nia czyn­no­ści

 (1.9) pot. wziąć jako cza­sow­nik po­sił­ko­wy w try­bie roz­ka­zu­ją­cym

 (1.10) kie­ro­wać czymś/kimś, pro­wa­dzić coś, usta­wiać coś

 (1.11) za­ży­wać coś

 (1.12) kupić lub wy­na­jąć coś

 (1.13) po­siąść kogoś w sen­sie sek­su­al­nym

 (1.14) uwa­żać, po­strze­gać

 (1.15) pot. przyj­mo­wać ko­rzy­ści ma­jąt­ko­we

 (1.16) daw. środ. polit. aresz­to­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny brać się (dk. wziąć się)

 (2.1) roz­po­czy­nać jakąś czyn­ność

 (2.2) chwy­tać sie­bie wza­jem­nie

 (2.3) zma­gać się z czymś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) bract­wo, grupa ludzi do­brze się zna­ją­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzią­łem sobie z wy­sta­wy ulot­ki re­kla­mo­we, dłu­go­pi­sy i fol­de­ry.

 (1.2) Kie­row­ca wziął za­kręt na peł­nej szyb­ko­ści.

 (1.3) Li­te­rat z upo­do­ba­niem brał do swo­ich dzieł cy­ta­ty z So­kra­te­sa.

 (1.4) Biorę wszyst­kich na świad­ków, że je­stem nie­win­ny!

 (1.5) Prze­kup­stwo cel­ni­ków biorę na sie­bie.

 (1.6) Nie brać jeń­ców!

 (1.7) Przy niej nie można za­żar­to­wać, wszyst­ko bie­rze do­słow­nie.

 (1.8) Weź, skończ­my już z tym!

 (1.9) Weź­cie zam­knij­cie drzwi!

 (1.10) Weźmy kurs z wia­trem.

 (1.11) Panie dok­to­rze, je­stem już zdro­wy i nie biorę już leków.

 (1.12) Mimo ni­skie­go stan­dar­du, zde­cy­do­wa­łem się brać to miesz­ka­nie.

 (1.13) Chło­pa­ki, mówię wam, bra­łem tę laskę dziś dwa razy.

 (1.14) Bie­rzesz mnie za kogoś, kim nie je­stem.

 (2.1) Nie­chęt­nie brał się do ro­bo­ty.

 (3.1) Ry­cerz zo­stał przy­ję­ty do braci jo­an­ni­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brat͡ɕ, AS: brać

Wiktionary

Powiązane:

 (1) czas. brać się, dobierać / dobrać, nabierać / nabrać, pobierać / pobrać, wybierać / wybrać, zabierać / zabrać

 (3.1) rzecz. brat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) podejmować się

 (3.1) bractwo

Wiktionary


brałniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. osoba za­ży­wa­ją­ca he­ro­i­nę

Wiktionary


brałza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bra­u­za.

Wiktionary


brańka

naz­wi­sko


SJP.pl


brańsk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Brańsk – mia­sto i gmina we wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim.

Brańsk jest sie­dzi­ba władz wiej­skiej gminy Brańsk, a także rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãj̃sk, AS: brãĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brańszczanin m., brańszczanka ż.

 przym. brański

Wiktionary


brański

przy­miot­nik od: Brańsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brań­ska, zwią­za­ny z Brań­skiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãj̃sʲci, AS: brãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brańsk m., brańszczanin m., brańszczanka ż.

Wiktionary


brańszczanin

miesz­ka­niec Brań­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brań­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: brãĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brańsk m.

:: fż. brańszczanka

 przym. brański

Wiktionary


brańszczanka

miesz­kan­ka Brań­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brań­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: brãĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brańsk m.

:: fm. brańszczanin m.

 przym. brański

Wiktionary


brańszczycki

→ Brań­szczyk


SJP.pl


brańszczyk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Brań­szczyk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na nad rzeką Bug w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Brań­szczyk. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Brań­szczyk.

Wikipedia


brb

skrót od: Be Right Back - zaraz wra­cam; ZW (zw)


SJP.pl


brczko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nej Bośni i Her­ce­go­wi­nie;

Wiktionary

Brczko (bośn., chor. "Brčko", serb. "Брчко") – mia­sto w pół­noc­nej Bośni i Her­ce­go­wi­nie, sie­dzi­ba Dy­stryk­tu Brczko. Leży przy uj­ściu rzeki Brki do Sawy. W 2013 roku li­czy­ło 39 893 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Ser­bo­wie.

Sta­no­wi oś­ro­dek prze­my­słu (go­rzel­nie) i hand­lu w re­gio­nie sa­dow­ni­czym (śliwy).

Wikipedia


brda

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;

Wiktionary

Brda (niem. "Brahe") – rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ Wisły, naj­więk­szy w jej dol­nym biegu. Dolny frag­ment Brdy jest frag­men­tem drogi wod­nej Wisła-Odra, mię­dzy­na­ro­do­wej drogi wod­nej E70 oraz Byd­go­skie­go Węzła Wod­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy dział­kę re­kre­a­cyj­ną po­ło­żo­ną na skar­pie nad pię­knym roz­le­wi­skiem Brdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brda, AS: brda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brdziański

Wiktionary


brdulak

naz­wi­sko


SJP.pl


brdysanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg. bry­ka­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brdysać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykanie, skakanie, podskakiwanie

Wiktionary


brdysać

rzad­ko: ska­kać, bry­kać, do­ka­zy­wać, za­cho­wy­wać się nies­for­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. pod­ska­ki­wać, za­cho­wy­wać się nies­for­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brdysanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skakać, brykać, dokazywać

Wiktionary


brdyujście

dziel­ni­ca Byd­go­szczy, w któ­rej Brda wpada do Wisły


SJP.pl

Brdy­uj­ście – osied­le w Byd­go­szczy w re­jo­nie uj­ścia rzeki Brdy do Wisły. Znaj­du­je się tam tor re­ga­to­wy oraz śluzy, jaz i elek­trow­nia wodna, bę­dą­ce ele­men­tem Byd­go­skie­go Węzła Wod­ne­go. W 1939 w Brdy­uj­ściu znaj­do­wał się port Od­dzia­łu Wy­dzie­lo­ne­go Rzeki Wisły (tzw. flo­tyl­li wi­śla­nej).

Wikipedia


brdziański

przy­miot­nik od: Brda


SJP.pl


brdów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Brdów – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ba­biak; po­ło­żo­na na po­gra­ni­czu Kujaw i Wiel­ko­pol­ski, na Po­je­zie­rzu Ku­jaw­skim, na tzw. Ku­ja­wach Bo­ro­wych, nad Je­zio­rem Brdow­skim. Daw­niej mia­sto: sie­dzi­ba bur­mi­strzów i wój­tów.

Wikipedia


bre

skrót od: Bank Roz­wo­ju Ek­spor­tu SA


SJP.pl


break

[czy­taj: brejk] w bok­sie: ko­men­da wy­po­wia­da­na przez sę­dzie­go rin­go­we­go w sy­tu­a­cji zbyt dłu­gie­go prze­trzy­my­wa­nia się przez za­wod­ni­ków w zwar­ciu, na­ka­zu­ją­ca im chwi­lo­we za­prze­sta­nie walki i od­stą­pie­nie o krok w tył


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) sport. ko­men­da w bok­sie na­ka­zu­ją­ca przer­wa­nie walki

rze­czow­nik

 (2.1) sport. w sno­o­ke­rze: licz­ba punk­tów zdo­by­ta przy jed­nym po­dej­ściu do stołu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bre­ak­dan­ce – ro­dzaj tańca pow­sta­łe­go na prze­ło­mie lat 60. i 70. XX wieku
  • break sno­o­ke­ro­wy – licz­ba punk­tów zdo­by­ta we frag­men­cie meczu sno­o­ke­ra roz­gry­wa­ne­go nie­przer­wa­nie przez jed­ne­go za­wod­ni­ka (w cza­sie jed­ne­go po­dej­ścia do stołu)
  • break – słowo klu­czo­we w ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia, sto­so­wa­ne do oz­na­cze­nia in­struk­cji opu­szcze­nia
  • Break – kla­wisz
  • break (brek) – nad­wo­zie sa­mo­cho­do­we
  • break (brek) – powóz konny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɛjk, AS: brei ̯k

Wiktionary


breakbeat

ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej, o tem­pie poś­red­nim mię­dzy hip-hopem a house'em


SJP.pl

Bre­ak­be­at – ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej, w któ­rej mocno ak­cen­to­wa­ne są in­stru­men­ty per­ku­syj­ne, czę­sto przez sam­ple, jak rów­nież bębny i wszel­kie­go ro­dza­ju in­stru­men­ty two­rzą­ce ryt­micz­ne ude­rze­nia (tzw. beaty).

Wikipedia


breakbeatowy

→ bre­ak­be­at [czy­taj: brejk­bi­to­wy]


SJP.pl


breakdance

[czy­taj: brejk­dens, brejk­dans] niez­wy­kle dy­na­micz­ny ta­niec wy­ko­rzy­stu­ją­cy wiele ele­men­tów z gim­na­sty­ki spor­to­wej, akro­ba­ty­ki itp., po­pu­lar­ny głów­nie wśród mło­dzie­ży; break dance


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. jeden ze sty­lów ulicz­ne­go tańca z ele­men­ta­mi akro­ba­cji na rę­kach i ewo­lu­cji w par­te­rze; część sub­kul­tu­ry hip hopu;

Wiktionary

Bre­ak­dan­ce, bre­ak­dan­cing (inne nazwy: break, bre­a­king, bbo­y­ing) – ro­dzaj spe­cy­ficz­ne­go i uni­ka­to­we­go tańca z dużą licz­bą ele­men­tów si­ło­wo-spraw­no­ścio­wych, oraz kro­ków wy­ko­ny­wa­nych „w par­te­rze”, czyli rę­ka­mi i no­ga­mi (a czę­sto całym cia­łem) na ziemi. Osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce to b-boy/"biboj" (męż­czyz­na) lub b-girl/"bi­gerl" (ko­bie­ta). Jest to skrót od słowa break-boy/bre­ak­dan­ce-boy. Po raz pier­wszy słowa "b-boy" użył DJ Kool Herc na jed­nej z mię­dzy­blo­ko­wych im­prez (block party/stre­et jam).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. breakdansowy, breakdance'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połamaniec

Wiktionary


breakdance'owy

→ bre­ak­dan­ce [czy­taj: brejk­den­so­wy lub brejk­dan­so­wy]; bre­ak­dan­so­wy


SJP.pl


breakdancer

[czy­taj: brejk­den­ser lub brejk­dan­ser] osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce; b-boy


SJP.pl


breakdancerka

→ bre­ak­dan­cer [czy­taj: brejk­den­ser­ka lub brejk­dan­ser­ka]


SJP.pl


breakdansowy

→ bre­ak­dan­ce [czy­taj: brejk­dan­so­wy]; bre­ak­dan­ce'owy


SJP.pl


breaking

[czy­taj: brej­king] niez­wy­kle dy­na­micz­ny ta­niec wy­ko­rzy­stu­ją­cy wiele ele­men­tów z gim­na­sty­ki spor­to­wej, akro­ba­ty­ki itp., po­pu­lar­ny głów­nie wśród mło­dzie­ży; break dance, bre­ak­dan­ce


SJP.pl


breakingowy

→ bre­a­king [czy­taj: brej­kin­go­wy]


SJP.pl


breakpoint

[czy­taj: brejk­pojnt] break point; w te­ni­sie: sy­tu­a­cja, gdy stro­nie bro­nią­cej bra­ku­je jed­nej piłki do wy­gra­nia gema; też ta piłka


SJP.pl


breatharianizm

[czy­taj: bre­ta­ria­nizm] rze­ko­ma zdol­ność czło­wie­ka do życia bez po­ży­wie­nia dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza; bre­ta­ria­nizm, ine­dia


SJP.pl


brecha

po­tocz­nie:
1. ubaw, coś śmiesz­ne­go; heca, beka, po­lew­ka, zlewa, zlew, zwała;
2. łom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. łom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brechta ż., breszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Poznań brechsztanga

Wiktionary


brechacz

kłam­ca, oszczer­ca; czło­wiek mó­wią­cy bred­nie


SJP.pl


brechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. posp. mó­wie­nie dużo i bez sensu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brechać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bajtlowanie, gdakanie, klekotanie, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; kłapanie dziobem

Wiktionary


brechać

mówić dużo, a bez sensu; pleść


SJP.pl


brechnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Bu­ko­wi­na, Kra­kow­skie. kłam­stwo, bred­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Bukowina bagatela

Wiktionary


brechsztanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. łom

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. brecha

Wiktionary


brecht

po­tocz­nie: śmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. przest. śmiech

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brecht – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Ant­wer­pia, w okrę­gu Ant­wer­pia
  • Brecht – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Eifel Bit­burg-Prüm
  • Ber­tolt Brecht – nie­miec­ki pi­sarz
  • Ge­or­ge Brecht – ame­ry­kań­ski ar­ty­sta sztu­ki
  • (12298) Brecht – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Powiązane:

 czas. brechtać ndk.

Wiktionary


brechta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pot. głup­stwo, nie­do­rzecz­ność, bred­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brecha ż., brechacz mos., brechtanie n.

 czas. brechtać ndk.

Wiktionary


brechtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|brech­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛxˈtãɲɛ, AS: breχtãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brechtać

 rzecz. brechta ż.

Wiktionary


brechtać

po­tocz­nie:
1. mówić dużo, a bez sensu; pleść, bre­chać;
2. brech­tać się - śmiać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) slang. śmiać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny brech­tać się (dk. brak)

 (2.1) slang. śmiać się

 (2.2) gw-pl|Poz­nań. ta­plać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę jakoś brech­tać na „Mart­wi­cy mózgu”… zbyt jest oble­śna jak dla mnie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛxtat͡ɕ, AS: breχtać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brecht mrz., brechtanie n., brechta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rechotać

Wiktionary


brechtowski

taki jak u Brech­ta, ma­ją­cy styl Brech­ta


SJP.pl


breda

mia­sto w Ho­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ho­lan­dii;

Wiktionary

Breda – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ho­lan­dii, w pro­win­cji Bra­ban­cja Pół­noc­na, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rot­ter­da­mu, w po­bli­żu gra­ni­cy z Bel­gią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy się z ciot­ką Luizą do Bredy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bredzki

Wiktionary


brednia

coś, co nie ma sensu lub odz­wier­cied­le­nia w rze­czy­wi­sto­ści; nie­do­rzecz­ność, bzdu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­sens, bzdu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam ocho­ty słu­chać tych bred­ni!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛdʲɲa, AS: bredʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bredzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdura, absurd, niedorzeczność, nonsens, farmazon, tere-fere, w lm. androny, banialuki, dyrdymały, koszałki opałki, trele-morele

Wiktionary


bredzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bre­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bredzić

Wiktionary


bredzić

1. mówić o rze­czach nie ma­ją­cych sensu lub odz­wier­cied­le­nia w rze­czy­wi­sto­ści;
2. wy­po­wia­dać pod­czas snu lub wy­so­kiej go­rącz­ki słowa, które naj­czę­ściej nie mają ze sobą żad­ne­go związ­ku; ma­ja­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mówić bez sensu we śnie lub w cho­ro­bie

 (1.2) mówić głup­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziew­czy­na duby sma­lo­ne bre­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛd͡ʑit͡ɕ, AS: breʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bredzenie n., brednia ż.

 przym. bredny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majaczyć; gw. Górny Śląsk bamoncić

Wiktionary


bredzki

przy­miot­nik od: Breda (mia­sto w Ho­lan­dii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bredą, do­ty­czą­cy Bredy, po­cho­dzą­cy z Bredy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Breda ż.

Wiktionary


brega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na i kró­le­stwo w śred­nio­wiecz­nej Ir­lan­dii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brega – ro­dzaj mu­zy­ki bra­zy­lij­skiej
  • Brega – kra­i­na w śred­nio­wiecz­nej Ir­lan­dii
  • Marsa al-Bu­raj­ka – mia­sto w Libii

Wikipedia


bregencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Au­strii, nad Je­zio­rem Bo­deń­skim, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Prze­da­ru­la­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu;

Wiktionary

Zo­bacz też: Bre­genz.

Bre­gen­cja (niem. "Bre­genz") – mia­sto w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Vo­rarl­berg oraz sie­dzi­ba po­wia­tu Bre­gen­cja. Leży nad Je­zio­rem Bo­deń­skim, u uj­ścia Bre­gen­zer Ach, u stóp góry Pfänder na­le­żą­cej do ma­sy­wu Lasu Bre­genc­kie­go w Pół­noc­nych Al­pach Wa­pien­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­dzór nad ana­li­zo­wa­nym ob­sza­rem spra­wo­wał ród hra­biów bre­genc­kich (z sie­dzi­bą w Bre­gen­cji) spo­krew­nio­ny z Ka­ro­lem Wiel­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bregencki

Wiktionary


bregencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­gen­cją, do­ty­czą­cy Bre­gen­cji, po­cho­dzą­cy z Bre­gen­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­dzór nad ana­li­zo­wa­nym ob­sza­rem spra­wo­wał ród hra­biów bre­genc­kich (z sie­dzi­bą w Bre­gen­cji) spo­krew­nio­ny z Ka­ro­lem Wiel­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bregencja ż.

Wiktionary


bregeryt

mi­ne­rał pro­mie­niot­wór­czy, tle­nek uranu lub toru


SJP.pl


breguła

naz­wi­sko


SJP.pl

Bre­gu­ła – przy­sió­łek wsi Gro­dzi­sko w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie.

Wikipedia


brehm

[czy­taj: brem] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brehm – nie­miec­ka nazwa lieu-dit Ma­i­son Brehm
  • Al­fred Brehm – nie­miec­ki zo­o­log
  • Chri­stian Lud­wig Brehm – nie­miec­ki or­ni­to­log
  • (7054) Brehm – pla­ne­to­i­da
  • Brem
  • Bremm
  • Ma­i­son Brehm

Wikipedia


breja

gęsta, pół­płyn­na masa, czę­sto o nie­przy­jem­nym wy­glą­dzie; bryja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. brud­na, nie­przy­jem­nie wy­glą­da­ją­ca ciecz

 (1.2) pot. nie­a­pe­tycz­ne je­dze­nie w po­sta­ci papki

 (1.3) pot. błoto zmie­sza­ne z to­pią­cym się śnie­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kranu, za­miast wody, wy­le­cia­ła jakaś ohyd­na breja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛja, AS: brei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryja ż., bryjka ż.

:: zdrobn. brejka ż.

 przym. brejowaty, bryjowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bryja, żybura

Wiktionary


brejdak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Lu­blin. brat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest mój brej­dak Krzy­siek.

Wiktionary


brejk

w sno­o­ke­rze: licz­ba punk­tów zdo­by­tych przez za­wod­ni­ka w danym po­dej­ściu; break


SJP.pl


brejnak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Brej­nak – pol­ski pilot
  • Zyg­munt Brej­nak – pol­ski żoł­nierz

Wikipedia


brejneryt

wę­gla­no­wy mi­ne­rał zło­żo­ny z izo­mor­ficz­nych do­mie­szek me­ta­li (man­ga­nu, że­la­za lub ma­gne­zu)


SJP.pl


brejo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: zob. breja.

Wiktionary


brejowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du breję, nie­przy­jem­ny, ma­zio­wa­ty; bry­jo­wa­ty


SJP.pl


brejowie

naz­wi­sko


SJP.pl


brek

1. od­kry­ty, czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny na re­so­rach
2. budka przy wa­go­nie to­wa­ro­wym przez­na­czo­na dla ha­mu­ją­ce­go po­ciąg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­kry­ty czte­ro­ko­ło­wy po­jazd wie­lo­kon­ny z re­so­ra­mi i bocz­ny­mi ław­ka­mi;

 (1.2) kolej. budka umiej­sco­wio­na na krót­szej ścia­nie wa­go­nu to­wa­ro­we­go przez­na­czo­na dla czło­wie­ka ha­mu­ją­ce­go po­ciąg

Wiktionary

Brek (rów­nież brake oraz break) – wóz po­pu­lar­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku. Nie po­sia­dał osłon z boku, miał za to stały, mięk­ki dach, utrzy­mu­ją­cy się na prę­tach jak bal­da­chim.

Roz­wią­za­nie kon­struk­cyj­ne na­śla­do­wa­ło konny brek my­śliw­ski (tzn. powóz, do któ­re­go pa­sa­że­ro­wie wsia­da­li od tyłu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zza węgła wy­jeż­dża rze­czy­wi­ście czte­ro­kon­ny brek i po­wo­zy.

Wiktionary


brekcja

zli­ty­fi­ko­wa­na skała zło­żo­na z ostro­kra­wę­dzi­stych zia­ren, po­dob­na do zle­pień­ca; druz­got; okru­cho­wiec


SJP.pl

Brek­cja ( brec­cia ‘prze­łom, wyłom’), in. druz­got, okru­cho­wiec – zli­ty­fi­ko­wa­na skała okru­cho­wa skła­da­ją­ca się z ostro­kra­wę­dzi­stych frag­men­tów in­nych skał i mi­ne­ra­łów (blo­ków i gruzu) sce­men­to­wa­nych ze sobą przy po­mo­cy spo­i­wa krze­mion­ko­we­go, wa­pien­ne­go, że­la­zi­ste­go, ila­ste­go lub in­ne­go.

Wikipedia


brekinia

ga­tu­nek ja­rzę­bu, drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; brzęk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. brzęk, ja­rząb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sa­dzi­my bre­ki­nie wzdłuż szosy do Ka­li­sza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bereka, brzęk, jarząb brekinia

Wiktionary


brekowy

zwią­za­ny z bre­kiem


SJP.pl


brel

naz­wi­sko, m.in. Ja­qu­es Brel (1929-1978) - bel­gij­ski pio­sen­karz, kom­po­zy­tor i poeta, aktor i re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl


brele

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oku­la­ry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryle

Wiktionary


breloczek

mały bre­lok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bre­lok

 (1.2) mały wi­sio­rek do spi­na­nia klu­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­pro­du­ko­wa­no kil­ka­dzie­siąt bre­locz­ków do klu­czy z po­do­biz­ną pre­zy­den­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brelok m.

Wiktionary


brelok

ozdob­ny wi­sio­rek z me­ta­lu lub na me­ta­lo­wym za­cze­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wi­sio­rek, ozdo­ba na łań­cusz­ku lub bran­so­le­cie

 (1.2) ozdo­ba spi­na­ją­ca klu­cze w jeden pęk

Wiktionary

Bre­lok – czę­sto uży­wa­na ozdo­ba do­cze­pia­na spi­na­czem lub łań­cusz­kiem do klu­czy spię­tych kół­kiem lub ka­ra­biń­czy­kiem. Naj­czę­ściej wy­ko­na­na z me­ta­lu, two­rzy­wa sztucz­ne­go lub skóry.

Funk­cja este­tycz­na wy­ko­rzy­sty­wa­na jest m.in. przez firmy, które czę­sto uży­wa­ją bre­lo­ków jako ga­dże­tów re­kla­mo­wych. W takim przy­pad­ku bre­lok ozdo­bio­ny jest nazwą firmy, jej logo lub na­wią­zu­je kształ­tem i ko­lo­rem do łatwo roz­poz­na­wal­ne­go pro­duk­tu (np. felgi mar­ko­we­go sa­mo­cho­du czy bu­tel­ki na­po­ju) albo ma­skot­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nosił na łań­cusz­ku bre­lok w kształ­cie owocu gra­na­tu wy­ko­na­ny z masy per­ło­wej.

 (1.2) Z Mek­sy­ku przy­wio­złam ci bre­lok do klu­czy w kształ­cie som­bre­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. breloczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) breloczek

Wiktionary


brema

1. kraj związ­ko­wy w Niem­czech; Bre­men;
2. mia­sto nad We­ze­rą, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nych Niem­czech nad We­ze­rą;

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy Nie­miec, zło­żo­ny z dwóch miast: Bremy (1.1) i Bre­mer­ha­ven;

Wiktionary

Brema, Wolne Han­ze­a­tyc­kie Mia­sto Brema (niem. "Bre­men", "Freie Han­se­stadt Bre­men") – mia­sto (niem. "Stadt­ge­me­in­de") w pół­noc­nych Niem­czech, sto­li­ca najm­niej­sze­go kraju związ­ko­we­go Brema, do któ­re­go na­le­ży rów­nież Bre­mer­ha­ven. Leży nad rzeką We­ze­rą w od­le­gło­ści ok. 60 km od jej uj­ścia do Morza Pół­noc­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy się z ciot­ką Helgą do Bremy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃ma, AS: brẽma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bremeńczyk mos., bremenka ż., Bremeńczyk mos., Bremenka ż.

 przym. bremeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema

Wiktionary


bremen

kraj związ­ko­wy w Niem­czech; Brema


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bre­men – mia­sto (pol. Brema)
  • Bre­men – kraj związ­ko­wy (pol. Brema)
  • Bre­men – dziel­ni­ca Geisy
  • Bre­men – dziel­ni­ca Ense
  • Bre­men – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ha­ral­son
  • Bre­men – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mars­hall
  • Bre­men – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Muh­len­berg
  • Bre­men – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Lin­coln
  • Bre­men – mia­stecz­ko w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Cull­man
  • Bre­men – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Fa­ir­field
  • Bre­men (ang. Bre­men Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cook
  • Bre­men (ang. Bre­men Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie De­la­wa­re

Wikipedia


bremenka

miesz­kan­ka Bremy (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bremy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛ̃ˈmɛ̃nka, AS: brẽmẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brema ż.

:: fm. bremeńczyk m.

 przym. bremeński

Wiktionary


bremer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bre­mer – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Bre­mer (Gle­i­son Bre­mer Silva Na­sci­men­to, ur. 1997) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Bre­mer – rzeka w Au­stra­lii, w po­łud­nio­wej czę­ści stanu Au­stra­lia Za­chod­nia

Wikipedia


bremerhaven

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech;

Wiktionary

Bre­mer­ha­ven – mia­sto ("Stadt­ge­me­in­de") w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Brema, któ­re­go jest eks­kla­wą. Leży u uj­ścia We­ze­ry do Morza Pół­noc­ne­go. Naj­więk­sze mia­sto w Niem­czech le­żą­ce nad Mo­rzem Pół­noc­nym.

Porty Bremy sta­no­wią drugi co do wiel­ko­ści port w Niem­czech, po por­cie w Ham­bur­gu (4,4 mln TEU w 2024 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dar Mło­dzie­ży wła­śnie wpły­nął do portu w Bre­mer­ha­ven.

Wiktionary


bremeńczyk

miesz­ka­niec Bremy (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bremy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: brẽmẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brema ż.

:: fż. bremenka ż.

 przym. bremeński

Wiktionary


bremeński

przy­miot­nik od: Brema


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bremy, zwią­za­ny z Bremą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bremeńczyk mos., Bremenka ż., Brema ż., bremenka ż., bremeńczyk mos.

Wiktionary


bremza

daw­niej: ha­mu­lec w wa­go­nie


SJP.pl


brenda

imię żeń­skie


SJP.pl

Bren­da – żeń­skie imię, które jest od­po­wied­ni­kiem mę­skie­go imie­nia Bren­dan. Imię po­pu­lar­ne w kul­tu­rze ame­ry­kań­skiej i an­giel­skiej.

Wikipedia


brendan

Zo­bacz też: Bren­dan (łódź).

Bren­dan, Bran­don – imię mę­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go wy­wo­dzą­ce się z wa­lij­skie­go "bre­en­hin", 'ksią­żę'.

Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Bren­dan Że­glarz, VI-wiecz­ny mnich i ere­mi­ta ir­landz­ki, który we­dług le­gen­dy w po­szu­ki­wa­niu odo­sob­nie­nia wy­ru­szył ło­dzią na ocean At­lan­tyc­ki.

Wikipedia


breneka

amu­ni­cja my­śliw­ska


SJP.pl

Bre­ne­ka (Bren­ne­ke) – po­pu­lar­na nazwa cięż­kich po­ci­sków mo­no­li­tycz­nych przy­sto­so­wa­nych do wy­strze­li­wa­nia z broni gład­ko­lu­fo­wej za­pro­jek­to­wa­nych w 1898. Nazwa wy­wo­dzi się od twór­cy, nie­miec­kie­go kon­struk­to­ra broni i amu­ni­cji Wil­hel­ma Bren­ne­ke (1865–1951). Firma "Bren­ne­ke", za­rzą­dza­na przez ro­dzi­nę wy­na­laz­cy, ist­nie­je do dziś.

Wikipedia


breneński

przy­miot­nik od: Bren­na (wieś w Pol­sce, miej­sco­wość we Wło­szech lub gród sło­wac­ki nad Ha­we­lą); bren­niań­ski, bren­neń­ski


SJP.pl


brenieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bren­nej, zwią­za­ny z Bren­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenna ż., brennianin mos., brennianka ż.

Wiktionary


brenna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie cie­szyń­skim;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Como;

 (1.3) geogr. hist. pra­sło­wiań­ska twier­dza nad Ha­we­lą w Bran­den­bur­gii;

Wiktionary

Bren­na (daw­niej "Brina, Brena") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na. Sie­dzi­ba gminy Bren­na, obej­mu­ją­cej rów­nież Górki Wiel­kie i Górki Małe.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na za­wo­dach w Bren­nej zdo­by­ła dru­gie miej­sce.

 (1.3) W 991 w wy­pra­wie i oblę­że­niu Bren­ny przez ce­sa­rza Ot­to­na brał udział Miesz­ko I, a w 992 ce­sa­rza wsparł swo­i­mi wo­ja­mi Bo­le­sław Chro­bry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nːa, AS: brẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brennianin mos., brennianka ż.

 przym. brenieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hist. Branibór, Brennabor

Wiktionary


brenner

prze­łęcz na gra­ni­cy Au­strii i Włoch


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedna z naj­waż­niej­szych al­pej­skich prze­łę­czy na gra­ni­cy Au­strii i Włoch;

Wiktionary

Bren­ner (wł. "Passo del Bren­ne­ro", niem. "Bren­ner­pass") – jedna z naj­waż­niej­szych al­pej­skich prze­łę­czy na gra­ni­cy Au­strii i Włoch, po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 1374 m n.p.m. Od­dzie­la Alpy Zil­ler­tal­skie od Alp Sztu­baj­skich w Al­pach Cen­tral­nych.

Ze wzglę­du na sto­sun­ko­wo małą wy­so­kość n.p.m. przez Bren­ner pro­wa­dzi naj­do­god­niej­sza linia tran­zy­to­wa sta­no­wią­ca po­łą­cze­nie Nie­miec przez Au­strię z Wło­cha­mi – au­striac­ka au­to­stra­da A13 i wło­ska au­to­stra­da A22, obie bę­dą­ce czę­ścią trasy eu­ro­pej­skiej E45.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wło­scy po­li­cjan­ci i ka­ra­bi­nie­rzy star­li się na prze­łę­czy Bren­ner z 500 anar­chi­sta­mi ma­ni­fe­stu­ją­cy­mi prze­ciw­ko zam­knię­ciu gra­ni­cy przez Au­strię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nɛr, AS: brẽner

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brennerski

Wiktionary


brennerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bren­ne­rem, do­ty­czą­cy Bren­ne­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenner mrz.

Wiktionary


brenneński

przy­miot­nik od: Bren­na (wieś w Pol­sce, miej­sco­wość we Wło­szech lub gród sło­wac­ki nad Ha­we­lą); bre­neń­ski, bren­niań­ski


SJP.pl


brennianin

miesz­ka­niec Bren­nej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bren­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bren­nia­nom udało się po­ko­nać wi­ślan 3 do 0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenna ż.

:: fż. brennianka ż.

 przym. brenieński

Wiktionary


brennianka

miesz­kan­ka Bren­nej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bren­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brenna ż.

:: fm. brennianin mos.

 przym. brenieński

Wiktionary


brenniański

przy­miot­nik od: Bren­na (wieś w Pol­sce, miej­sco­wość we Wło­szech lub gród sło­wac­ki nad Ha­we­lą); bre­neń­ski, bren­neń­ski


SJP.pl


brenno

Bren­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Wi­je­wo.

Wikipedia


brentano

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cle­mens Bren­ta­no (1778–1842) – nie­miec­ki pi­sarz
  • Franz Bren­ta­no (1838–1917) – nie­miec­ki psy­cho­log, so­cjo­log i fi­lo­zof
  • Georg Josef von Bren­ta­no – ży­ją­cy w XVIII wieku nie­miec­ki baron i dy­plo­ma­ta w służ­bie fran­cu­skiej i szwedz­kiej
  • Georg Anton von Bren­ta­no (1746–1798) szwedz­ki dy­plo­ma­ta i fran­cu­ski woj­sko­wy
  • He­in­rich von Bren­ta­no (1904–1964) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Lujo Bren­ta­no (1844–1931) – nie­miec­ki praw­nik, fi­lo­zof i eko­no­mi­sta
  • (8054) Bren­ta­no (4581 P-L) – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


bresaola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na wło­ska so­lo­na wo­ło­wi­na, która doj­rze­wa przez dwa, trzy mie­sią­ce su­szo­na na po­wie­trzu, aż stward­nie­je i zmie­ni kolor na ciem­no­czer­wo­ny, pra­wie fio­le­to­wy

Wiktionary


brescia

[czy­taj: BRESZja] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Lom­bar­dii; sie­dzi­ba władz pro­win­cji Bre­scia (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści kraju, w Lom­bar­dii;

Wiktionary

Bre­scia [] – mia­sto i gmina miej­ska ("co­mu­ne") w pół­noc­nych Wło­szech. Jest sto­li­cą pro­win­cji Bre­scia; dru­gie po Me­dio­la­nie pod wzglę­dem po­pu­la­cji mia­sto Lom­bar­dii.

Za­cho­wa­ny tu mo­nu­men­tal­ny teren "Forum Ro­ma­num" oraz kom­pleks klasz­tor­ny "San Sal­va­to­re-Santa Giu­lia" zo­sta­ły wpi­sa­ne na Listę Świa­to­we­go Dzie­dzict­wa UNESCO i są czę­ścią ze­spo­łu za­byt­ków o naz­wie „Lon­go­bar­do­wie we Wło­szech. Oś­rod­ki wła­dzy, 568–774 n.e.”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­ko­mi­tym po­zio­mem rze­mio­sła, ory­gi­nal­no­ścią i ozdob­no­ścią form wy­róż­niał się oś­ro­dek rusz­ni­kar­ski w Bre­scii. Świet­ne lufy do tej broni wyt­wa­rza­no w warsz­ta­tach w miej­sco­wo­ści Gar­do­ne, w do­li­nie Trom­pia, opo­dal Bre­scii, pro­wa­dzo­nych przez ro­dzi­nę Co­mi­naz­zo. Pi­sto­le­ty i strzel­by po­cho­dzą­ce z Bre­scii odz­na­cza­ły się niez­wy­kłą de­li­kat­no­ścią form, lufy o nadz­wy­czaj cien­kich ścian­kach opra­wia­no w łoża z drew­na orze­cho­we­go, ry­to­wa­ne w sub­tel­ne or­na­men­ty o mo­ty­wach wici, pta­ków i zwie­rząt (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brescianin mos., brescianka ż.

 przym. bresciański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Bryksja

Wiktionary


brescianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bre­scii, osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niem­cy sto­wa­rzy­sze­ni z jedną z fak­cji stu­den­tów wło­skich, tak zwa­ny­mi bre­scia­na­mi, przy­go­to­wa­li kan­dy­da­ta i 140 zbroj­nych, ma­ją­cych niby to za­pew­nić po­rzą­dek, w isto­cie jed­nak od­po­wied­ni prze­bieg wy­bo­rów. Po­la­cy i druga wło­ska fak­cja, win­cen­tyń­ska, mu­sie­li dzia­łać szcze­gól­nie prze­zor­nie i ostroż­nie, by prze­przeć kan­dy­da­ta swo­je­go i zjed­nać dlań głosy in­nych nacji.

 (1.1) Gdy tylko bre­scia­nin pu­szczał mnie do domu, wy­ru­sza­łem w mia­sto w po­szu­ki­wa­niu ko­niecz­nych skład­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brescia ż.

:: fż. brescianka ż.

 przym. bresciański

Wiktionary


bresciański

→ Bre­scia [czy­taj: breszJAŃski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­scią, do­ty­czą­cy Bre­scii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­do­wał in­stru­men­ty wzo­ru­jąc się na mo­de­lach bre­sciań­skich i kre­moń­skich.

 (1.1) W pier­wot­nym To­wa­rzy­stwie spo­ty­ka­my dziew­czę­ta pra­gną­ce poś­wię­cić się Bogu pod opie­ką swych wy­cho­waw­czyń, bo­ga­tych wdów z ary­sto­kra­cji bre­sciań­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brescia ż., brescianin mos., brescianka ż.

Wiktionary


bresler

naz­wi­sko


SJP.pl


bresson

[czy­taj: breSĄ] naz­wi­sko, m.in. Ro­bert Bres­son (1907-1999) - fran­cu­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy


SJP.pl

Bres­son – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Isère.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 753 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 271 osób/km² (wśród 2880 gmin re­gio­nu Rodan-Alpy Bres­son pla­su­je się na 940. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1659.).

Wikipedia


brest

mia­sto we Fran­cji, port wo­jen­ny z bazą okrę­tów ato­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia;

Wiktionary

Brest – mia­sto i gmina w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Finistère, naj­więk­sze mia­sto Dol­nej Bre­ta­nii, naj­da­lej wy­su­nię­te na za­chód duże mia­sto fran­cu­skie, usy­tu­o­wa­ne nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, li­czą­ce 140 993 miesz­kań­ców (2022 r.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɛst, AS: brest

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bresteński

Wiktionary


bresteński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­stem, do­ty­czą­cy Bre­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brest mrz.

Wiktionary


bresza

wyłom w murze twier­dzy wy­ko­na­ny przez oble­ga­ją­cych


SJP.pl


breszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. łom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bresz­ka – re­gio­nal­nie okre­śle­nie na łom
  • Mi­chał Bresz­ka – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brecha

Wiktionary


breszyć

re­gio­nal­nie: mówić głu­po­ty, pleść bzdu­ry; bre­dzić


SJP.pl


bretania

re­gion we Fran­cji nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Bre­ta­nia ( Bre­ta­gne, Bre­izh, gal. "Bertaèyn") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji, po­ło­żo­na na Pół­wy­spie Bre­toń­skim, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Obej­mu­je fa­li­ste i pa­gór­ko­wa­te te­re­ny Pół­wy­spu Bre­toń­skie­go, z kul­mi­na­cja­mi na wzno­szą­cych się w cen­trum wzgó­rzach d’Arrée (To­us­sa­i­nes, 384 m n.p.m.) i No­i­res (326 m n.p.m.). Wśród re­gio­nów fran­cu­skich wy­róż­nia się dużą odręb­no­ścią kul­tu­ro­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bre­ta­nia to fran­cu­ski re­gion, zło­żo­ny z czte­rech de­par­ta­men­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtãɲja, AS: bretãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bretończyk mos., Bretonka ż., breton mrz., bretoński mrz.

 przym. bretoński

Wiktionary


bretarianin

w in­dyj­skiej sek­cie tan­trycz­nej: osoba nie­przyj­mu­ją­ca po­kar­mów, ży­ją­ca dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza


SJP.pl


bretarianizm

rze­ko­ma zdol­ność czło­wie­ka do życia bez po­ży­wie­nia dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza; ine­dia, bre­at­ha­ria­nizm


SJP.pl


bretnal

długi gwóźdź że­laz­ny z dużym łeb­kiem; gon­tal (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. gwóźdź o pła­skim i dużym łebku do przy­bi­ja­nia papy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛtnal, AS: bretnal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bretnalówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratnal

Wiktionary


bretnalówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. mocna wódka, do któ­rej wrzu­ca­no ka­wa­łek że­la­za, czę­sto gwóźdź, rze­ko­mo dla na­da­nia więk­szej mocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɛtnaˈlufka, AS: bretnalufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bretnal

Wiktionary


breton

zwie­rzę na­le­żą­ce do rasy koni za­przę­go­wych, pow­sta­łej ze skrzy­żo­wa­nia kuców z Pół­wy­spu Bre­toń­skie­go z końmi ras cięż­kich i z nor­fol­ski­mi kłu­sa­ka­mi


SJP.pl


bretonka

miesz­kan­ka Bre­ta­nii (re­gio­nu we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bre­ta­nii

Wiktionary

Bre­ton­ka – obraz pol­skiej ma­lar­ki Olgi Boz­nań­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

 przym. bretoński

Wiktionary


bretończyk

miesz­ka­niec Bre­ta­nii (re­gio­nu we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bre­ta­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bretania ż., breton mzw., bretoński mrz.

:: fż. Bretonka ż.

 przym. bretoński

Wiktionary


bretoński

przy­miot­nik od: Bre­ta­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­ta­nią, do­ty­czą­cy Bre­ta­nii lub Bre­toń­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język cel­tyc­ki, któ­rym po­słu­gu­ją się Bre­toń­czy­cy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃sʲci, AS: bretõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bretania ż., Bretończyk mos., Bretonka ż., bretońskość ż.

 przym. antybretoński, probretoński

Wiktionary


bretońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem bre­toń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem bre­toń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku bre­toń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bretõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


breughel

[czy­taj: bröchel, bre­chel albo broj­gel] naz­wi­sko, np. Piotr (albo Peter) Bre­ug­hel (ok. 1528-69), ma­larz ni­der­landz­ki; Bru­e­gel


SJP.pl


breughlowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bre­ugh­la (Bru­e­gla) lub z nim zwią­za­ny; Bru­e­glow­ski


SJP.pl


breve

1. de­kret pa­pie­ski od­no­śnie mniej istot­nych spraw; brewe;
2. w mu­zy­ce: utwór krót­szy od stan­dar­du danej formy, np. sym­fo­nia breve, so­na­ta breve


SJP.pl


brevier

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy je­de­na­stu punk­tom (4,1349 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛvʲjɛr, AS: brevʹi ̯er

Wiktionary


breviter

z ła­ci­ny: krót­ko, w skró­cie


SJP.pl


brew

pasmo wło­sków nad oczo­do­łem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pasmo krót­kich wło­sów nad oczo­do­łem

Wiktionary

Brew ( su­per­ci­lium) – łu­ko­wa­ta wy­pu­kłość na kości czo­ło­wej nad oczo­do­łem po­ra­sta­ją­ca krót­ki­mi wło­sa­mi. Pod­sta­wo­wą jej funk­cją jest ochro­na oka przed do­sta­niem się do niego potu i wody de­szczo­wej (rów­nież krwi przy ura­zach głowy).

Włosy brwi róż­nią się bu­do­wą hi­sto­lo­gicz­ną od tych po­ra­sta­ją­cych więk­szą część ludz­kie­go ciała. Cecha wy­róż­nia­ją­ca to część rdzen­na. Upo­dab­nia ona włosy ludz­kich brwi i rzęs do sier­ści in­nych zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel pod­niósł brwi ze zdzi­wie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛf, AS: bref

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brwiowy

Wiktionary


brewczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


brewe

de­kret pa­pie­ski od­no­śnie mniej istot­nych spraw


SJP.pl

Brewe (także breve, z breve – krót­kie pismo) – urzę­do­we pismo pa­pie­skie do­ty­czą­ce spraw mniej­szej wagi. W odróż­nie­niu od bulli ma mniej uro­czy­sty cha­rak­ter, jest pi­sa­ne zwy­kłą ła­ci­ną na cien­kim per­ga­mi­nie i opa­trzo­ne czer­wo­ną wo­sko­wą pie­czę­cią pa­pie­ską, którą jest od­ci­śnię­ty Pier­ścień Ry­ba­ka.

Wikipedia


breweria

1. kłót­nia, awan­tu­ra, burda; bre­we­rie;
2. daw­niej: za­wa­diact­wo, ju­nact­wo, za­dzie­rzy­stość; ju­na­kie­ria


SJP.pl


breweriant

osoba wy­pra­wia­ją­ca bre­we­rie; awan­tur­nik


SJP.pl


brewerie

za­cho­wa­nie za­kłó­ca­ją­ce po­rzą­dek, wy­wo­łu­ją­ce za­mie­sza­nie; burda, kłót­nia, awan­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) awan­tu­ry

Wiktionary


brewiarz

zbiór mod­litw uło­żo­ny na różne czę­ści dnia, roku lub świę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. co­dzien­na li­tur­gicz­na mod­lit­wa Ko­ścio­ła, mod­lit­wa Li­tur­gią go­dzin;

 (1.2) liter. rel. księ­ga z tek­sta­mi do od­ma­wia­nia Li­tur­gii go­dzin;

Wiktionary

Bre­wiarz ( bre­via­rium – skrót) – w chrze­ści­jań­stwie księ­ga li­tur­gicz­na do od­pra­wia­nia li­tur­gii go­dzin, czyli co­dzien­nej mod­lit­wy Ko­ścio­ła.

Zna­cze­nie ter­mi­nu „bre­wiarz” i hi­sto­ria bre­wia­rza.

W pier­wot­nym chrze­ści­jań­stwie ce­le­bra­cja li­tur­gii go­dzin miała cha­rak­ter wspól­no­to­wy, a po­trzeb­ne tek­sty znaj­do­wa­ły się w kilku róż­nych księ­gach (m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­dział, że gwar­dian wró­cił, bo wi­dział go rano na bre­wia­rzu.

 (1.2) Za­kon­ni­ca trzy­ma­ła w bre­wia­rzu obra­zek pry­mi­cyj­ny swo­je­go pro­bo­szcza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brewiarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Liturgia godzin

 (1.2) Liturgia godzin

Wiktionary


brewiarzowy

→ bre­wiarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bre­wia­rzem, od­no­szą­cy się do bre­wia­rza

Wiktionary

Patrz:

brewiarz

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku od­mó­wi­my hymn bre­wia­rzo­wy ze stro­ny 408.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brewiarz m.

Wiktionary


brewier

czcion­ka o wy­so­ko­ści 11 punk­tów


SJP.pl


brewilokwencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­kość i zwię­złość wy­po­wie­dzi przy za­cho­wa­niu tre­ści­wo­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɛvʲilɔˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: brevʹilokfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachylogia, lakonizm

Wiktionary


brewis

znak dia­kry­tycz­ny w kształ­cie łuku, umie­szcza­ny nad li­te­rą


SJP.pl

Bre­wis (znak krót­ko­ści; od łac. bre­vis: „krót­ki”) – znak dia­kry­tycz­ny sto­so­wa­ny w al­fa­be­cie ru­muń­skim, tu­rec­kim, wiet­nam­skim i in­nych. W cy­ry­li­cy wy­stę­pu­je w ro­syj­skim Й, й oraz bia­ło­ru­skim Ў. W tran­skryp­cji fo­ne­tycz­nej służy zwy­kle do oz­na­cza­nia sa­mo­gło­sek sła­bych, tzw. krót­kich (np. w ła­ci­nie).

Wikipedia


brewiński

naz­wi­sko


SJP.pl


brewka

1. zdrob­nie­nie od: brew;
2. jedno z dwu ciem­nych, uko­śnych pasm zmar­szczo­nej kory, kry­ją­cych pod sobą zro­śnię­ty sęk


SJP.pl

Brew­ka, brew­ki – wada drew­na z grupy sęków za­ro­śnię­tych. Są to sy­me­trycz­ne pasma uko­śnych zmar­szczeń kory, bie­gną­ce stycz­nie do okrą­głej, owal­nej lub trój­kąt­nej bliz­ny, za­kry­wa­ją­cej zro­śnię­ty sęk. Od kory pnia róż­nią się (naj­czę­ściej) ciem­niej­szym za­bar­wie­niem.

Wikipedia


brexit

po­tocz­nie: wyj­ście Wiel­kiej Bry­ta­nii z Unii Eu­ro­pej­skiej; bri­xit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ekon. polit. wyj­ście Wiel­kiej Bry­ta­nii z Unii Eu­ro­pej­skiej

Wiktionary

Bre­xit ( Bre­xit, od Bri­tish – bry­tyj­skie i exit – wyj­ście) – pro­ces opu­szcza­nia przez Wiel­ką Bry­ta­nię struk­tur Unii Eu­ro­pej­skiej. Wiel­ka Bry­ta­nia opu­ści­ła Unię Eu­ro­pej­ską 31 stycz­nia 2020 o godz. 24:00 CET (o go­dzi­nie 23:00 czasu lo­kal­ne­go – GMT). Do 21 marca 2019 zgod­nie z trak­ta­tem li­zboń­skim ter­mi­nem tym był 29 marca 2019, po czym, zgod­nie z przy­ję­ty­mi po­ro­zu­mie­nia­mi, do 10 kwiet­nia 2019 ter­mi­nem był 12 kwiet­nia 2019, a do 28 paź­dzier­ni­ka 2019 ter­mi­nem był 31 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bre­xit jest re­al­ny, choć oz­na­czał­by ogrom­ne kosz­ty dla UE oraz dla sa­mych Bry­tyj­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brexitowiec mos.

 przym. brexitowy

Wiktionary


brexitowiec

po­tocz­nie: zwo­len­nik bre­xi­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik opu­szcze­nia Unii Eu­ro­pej­skiej przez Wiel­ką Bry­ta­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par­la­men­ta­rzy­sta, chcąc do­trzeć do za­nie­po­ko­jo­nych roz­mia­rem imi­gra­cji ro­da­ków, pa­ra­dok­sal­nie przy­słu­żył się tylko bre­xi­tow­com.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brexit m.

 przym. brexitowy

Wiktionary


brexitowy

→ bre­xit


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z opu­szcze­niem Unii Eu­ro­pej­skiej przez Wiel­ką Bry­ta­nię

Wiktionary

Patrz:

brexit

Przykłady

 (1.1) Na razie do po­nie­dział­ku May ma czas, żeby przed­sta­wić par­la­men­to­wi po­pra­wio­ną wer­sję umowy bre­xi­to­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brexit m., brexitowiec m.

Wiktionary


breza

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Breza – pol­skie naz­wi­sko
  • Breza – herb szla­chec­ki
  • Breza – gmina w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Breza – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie w gmi­nie Breza
  • Breza – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w gmi­nie Klana
  • Breza – wieś w Czar­no­gó­rze
  • Breza – wieś w Ser­bii
  • Breza – wieś w Sło­we­nii
  • Breza – wieś w Chor­wa­cji
  • Breza – wieś w Chor­wa­cji

Wikipedia


brezencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bre­zent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brezent m.

 przym. brezentowy

Wiktionary


brezent

gruba tka­ni­na nie­prze­ma­kal­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba, nie­prze­ma­kal­na tka­ni­na, uży­wa­na do wy­ro­bu na­mio­tów, plan­de­ka­an­dek, ple­ca­ków itp.;

Wiktionary

Bre­zent – gruba, mocna, wy­ko­na­na z włó­kien na­tu­ral­nych (np. ba­weł­nia­nych, lnia­nych) tka­ni­na im­pre­gno­wa­na, uży­wa­na do wy­ro­bu nie­prze­ma­kal­nej odzie­ży, na­mio­tów, plan­dek, po­krow­ców i ple­ca­ków. Cha­rak­te­ry­zu­je się nie­prze­ma­kal­no­ścią i dużą wy­trzy­ma­ło­ścią. W celu po­lep­sze­nia wła­ści­wo­ści, przy jej pro­duk­cji sto­su­je się im­pre­gna­cje wo­do­od­por­ną, ognio­od­por­ną i prze­ciw­gnil­ną oraz do­dat­ki włó­kien syn­te­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na par­king wje­cha­ła woj­sko­wa cię­ża­rów­ka kryta bre­zen­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛzɛ̃nt, AS: brezẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. brezencik mrz.

 przym. brezentowy

Wiktionary


brezentowy

przy­miot­nik od: bre­zent


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny, zro­bio­ny z bre­zen­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzą­dze­nia do akro­ba­cji zo­sta­ną przy­kry­te folią lub plan­de­ka­mi bre­zen­to­wy­mi, tak, jak na­ka­zu­je in­struk­cja pro­du­cen­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brezent m., brezencik m.

Wiktionary


brezno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Sło­wa­cji

Wiktionary

Brez­no (1927–1948 "Brez­no nad Hro­nom"), niem. "Brie­sen", węg. "Breznóbánya") – mia­sto po­wia­to­we w środ­ko­wej Sło­wa­cji, w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Ho­reh­ro­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. breźnianin, breźnianka

 przym. breźniański

Wiktionary


brezylia

prze­sta­rza­le:
1. drze­wo lub pnący krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ce­zal­pi­nia, bre­zyl­ka;
2. drew­no lub kora bre­zyl­ki - drze­wa


SJP.pl


brezyliowate

po­dro­dzi­na ro­ślin obej­mu­ją­ca drze­wa i pnące krze­wy stre­fy tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej; bre­zyl­ko­wa­te


SJP.pl


brezyliowaty

o ce­chach bre­zy­lio­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


brezylka

drze­wo lub pnący krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ce­zal­pi­nia, bre­zy­lia


SJP.pl

Bre­zyl­ka, ce­zal­pi­nia ("Ca­e­sal­pi­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (po­dro­dzi­na bre­zyl­ko­wych "Ca­e­sal­pi­nio­i­de­ae"). W sze­ro­kim (tra­dy­cyj­nym) uję­ciu za­li­cza­no tu 140–162 ga­tun­ki, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, z nie­licz­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi się­ga­ją­cy­mi także stref umiar­ko­wa­nych.

Wikipedia


brezylkowate

po­dro­dzi­na ro­ślin obej­mu­ją­ca drze­wa i pnące krze­wy stre­fy tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej; bre­zy­lio­wa­te


SJP.pl


brezylkowaty

o ce­chach bre­zyl­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


breń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Breń – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie dą­brow­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Breń – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Lisia Góra
  • Breń – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Breń – rzeka, do­pływ Wisły
  • Breń – kanał, do­pływ Wi­sło­ki
  • Breń – stru­ga, do­pływ Sta­rej Regi
  • Breń – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Do­bie­gniew­skim, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik

Wikipedia


breżniew

naz­wi­sko, np. Le­o­nid Breż­niew (1906-1982), dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, se­kre­tarz Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Związ­ku Ra­dziec­kie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­nid Breż­niew
  • Breż­niew... uj­rza­łem śmierć na sce­nie

Wikipedia


breżniewizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. sy­stem po­li­tycz­ny pa­nu­ją­cy w ZSRR gdy u wła­dzy był Le­o­nid Breż­niew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. breżniewizacja ż.

Wiktionary


breżniewowski

taki jak u Breż­nie­wa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Breż­nie­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z po­sta­cią ra­dziec­kie­go przy­wód­cy Le­o­ni­da Breż­nie­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Breżniew mos.

 przym. Breżniewowski

Wiktionary


brian

[czy­taj: bra­jan] obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stop­nio­wo wła­dzę Bria­na uz­na­ły nie­mal wszyst­kie ple­mię­e­mio­na iryj­skie, a nawet sze­reg osied­li skan­dy­naw­skich.

Wiktionary


briand

[czy­taj: briJĄ lub brian] naz­wi­sko


SJP.pl


briard

ow­cza­rek fran­cu­ski briard – rasa psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych


SJP.pl


briańsk

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Rosji, nad Desną, sto­li­ca ob­wo­du briań­skie­go;

Wiktionary

Briańsk (ros. Брянск) – mia­sto ob­wo­do­we w za­chod­niej czę­ści Rosji, nad Desną, w po­bli­żu gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią i Ukra­i­ną. Leży na ob­sza­rze hi­sto­rycz­nej Sie­wier­szczyz­ny.

Ważny węzeł ko­le­jo­wy, oś­ro­dek prze­my­sło­wy, na­u­ko­wy (4 szko­ły wyż­sze) i kul­tu­ral­ny (2 muzea). We­dług spisu po­wszech­ne­go z 2010 roku mia­sto li­czy­ło 415 721, a okręg miej­ski 435 245 miesz­kań­ców. W 2015 roku było to od­po­wied­nio 407 256 i 426 255 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie wojny Zyg­mun­ta III z Mosk­wą płk Alek­san­der Li­sow­ski na czele ok. ty­sią­ca żoł­nie­rzy wkro­czył na Sie­wier­szczyz­nę i obległ Briańsk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. briańszczanin m., briańszczanka ż., Briańszczyzna ż.

 przym. briański

Wiktionary


briański

→ Briańsk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Briań­skiem, do­ty­czą­cy Briań­ska

Wiktionary

Patrz:

Briańsk

Powiązane:

 rzecz. Briańsk m., briańszczanin mos., briańszczanka ż.

Wiktionary


briańszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Briań­ska; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Briańsk mrz.

:: fż. briańszczanka ż.

 przym. briański

Wiktionary


briańszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Briań­ska; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Briańsk ż.

:: fm. briańszczanin mos.

 przym. briański

Wiktionary


bric-à-brac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zbiór przed­mio­tów o cha­rak­te­rze an­tyk­wa­rycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­rocz­ny i tra­dy­cyj­ny jar­mark na szyn­ki roz­po­czął się wczo­raj na bul­wa­rze Ri­chard-Le­no­ir, trwa z wiel­kiem oży­wie­niem i za­koń­czy się po­ju­trze wie­czór; obok niego od­by­wa się też jar­mark tzw. bric-à-brac'ów (…).

Wiktionary


bricolage

[czy­taj: brikoLAŻ] maj­ster­ko­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bri­co­la­ge (album) – płyta Amona To­bi­na.
  • Bri­co­la­ge (re­li­gioz­naw­stwo) – hi­po­te­za na­u­ko­wa z za­kre­su te­o­rii re­li­gii.
  • Bri­co­la­ge (cms) – sy­stem za­rzą­dza­nia tre­ścią.
  • Bri­co­la­ge – tech­ni­ka w sztu­ce.

Wikipedia


brics

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ekon. grupa współ­pra­cu­ją­cych kra­jów roz­wi­ja­ją­cych się: Bra­zy­lia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

Wiktionary

BRICS (ang. "Bra­zil, Rus­sia, India, China, South Afri­ca") – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­rzą­do­wa skła­da­ją­ca się z dzie­się­ciu państw człon­kow­skich: Bra­zy­lii, Rosji, Indii, Chin, Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki, Egip­tu, Etio­pii, In­do­nez­ji, Iranu i Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tów Arab­skich, a od szczy­tu w Ka­za­niu w 2024 r. także z trzy­na­stu państw part­ner­skich. Pań­stwa BRICS za­miesz­ku­je ok. 45% lud­no­ści świa­ta, a ich łącz­ny PKB we­dług pa­ry­te­tu siły na­byw­czej sta­no­wi ok. 40% świa­to­we­go PKB, prze­wyż­sza­jąc udział G7.

Wikipedia


brideoreksja

[czy­taj: braj­do­rek­sja] ob­se­syj­ne od­chu­dza­nie się panny mło­dej przed ślu­bem


SJP.pl


bridge

[czy­taj: bridż] mu­zy­ka: drugi temat cho­ru­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. środ­ko­wa część ut­wo­ru jaz­zo­we­go łą­czą­ca dwie skraj­ne czę­ści o po­dob­nym cha­rak­te­rze

 (1.2) karc. brydż

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brid­ge (most) – urzą­dze­nie sie­cio­we
  • łącz­nik (ang. brid­ge) – ele­ment formy mu­zycz­nej
  • Adobe Brid­ge – opro­gra­mo­wa­nie do za­rzą­dza­nia mul­ti­me­dia­mi
  • brid­ge – opro­gra­mo­wa­nie w sy­ste­mie Linux słu­żą­ce do emu­la­cji mostu sie­cio­we­go
  • brydż – gra kar­cia­na
  • Brid­ge – ja­poń­skie stu­dio ani­ma­cji
  • Brid­ge – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Kent
  • USS „Brid­ge” – dwa okrę­ty US Navy
  • brid­ge pier­cing – ro­dzaj pier­cin­gu zlo­ka­li­zo­wa­ne­go na twa­rzy
  • Frank Brid­ge – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor
  • Mark Brid­ge – au­stra­lij­ski pił­karz
  • Wayne Brid­ge – an­giel­ski pił­karz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brʲit͡ʃ, AS: brʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydżysta mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łącznik, middle part

Wiktionary


bridges

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beau Brid­ges – ame­ry­kań­ski aktor
  • Chloe Brid­ges – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Elisa Brid­ges – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i mo­del­ka
  • Jeff Brid­ges – ame­ry­kań­ski aktor i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Kevin Brid­ges – szkoc­ki komik
  • Lloyd Brid­ges – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ro­bert Brid­ges – an­giel­ski poeta
  • Tho­mas Brid­ges – an­giel­ski mi­sjo­narz i ję­zy­koz­naw­ca
  • (4029) Brid­ges – pla­ne­to­i­da
  • Brid­ges – album Adama Bał­dy­cha i Helge Lien Trio
  • Brid­ges – album Josha Gro­ba­na
  • Brid­ges – sin­gel Aliki

Wikipedia


bridgestone

[czy­taj: bridż­stołn] marka opon i firma


SJP.pl

Brid­ge­sto­ne Cor­po­ra­tion (jap. 株式会社ブリヂストン Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha Bu­ri­ji­su­ton) – naj­więk­szy pro­du­cent wy­ro­bów gu­mo­wych i opon na świe­cie. Przed­się­bior­stwo zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1931 roku przez Shōjirō Is­hi­bas­hie­go w mie­ście Ku­ru­me w Ja­po­nii.

Nazwa "Brid­ge­sto­ne" po­cho­dzi z do­słow­ne­go tłu­ma­cze­nia z ję­zy­ka ja­poń­skie­go na an­giel­ski naz­wi­ska za­ło­ży­cie­la, a na­stęp­nie prze­sta­wie­nia i po­łą­cze­nia wy­ra­zów.

Wikipedia


bridgetown

[czy­taj: bridż­tałn] sto­li­ca Bar­ba­do­su


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bar­ba­do­su;

Wiktionary

Brid­ge­town – sto­li­ca, głów­ne mia­sto i naj­więk­szy port Bar­ba­do­su, nad At­lan­ty­kiem. Je­dy­ny port wy­wo­zo­wy Bar­ba­do­su; leży na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu wyspy, na wy­brze­żu za­to­ki Char­lis­le.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1628 r. przez An­gli­ków i no­si­ło nieg­dyś nazwę "Mia­sto Świę­te­go Mi­cha­ła" (Town of Saint Mi­cha­el). W 1854 r. epi­de­mia cho­le­ry po­chło­nę­ła około 20 tys. ofiar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas rejsu po Ka­ra­i­bach zwie­dzi­łem Brid­ge­town.

Wiktionary


bridż

czte­ro­o­so­bo­wa gra w karty 52-kar­to­wą talią, gdzie gra­cze pa­ra­mi roz­gry­wa­ją par­tie zło­żo­ne z li­cy­ta­cji i roz­gryw­ki; brydż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. gra roz­gry­wa­na jedną talią kart przez czte­ry osoby, two­rzą­ce dwie pary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś gry­wa­li­śmy w bri­dża w zi­mo­we wie­czo­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

 przym. bridżowy

Wiktionary


bridżista

osoba gra­ją­ca w bry­dża; bri­dży­sta, bry­dży­sta


SJP.pl


bridżistka

→ bri­dżi­sta; bri­dżyst­ka, bry­dżyst­ka


SJP.pl


bridżorama

urzą­dze­nie po­ka­zu­ją­ce ki­bi­com mi­strzostw bry­dżo­wych układ kart za­wod­ni­ków; bry­dżo­ra­ma


SJP.pl


bridżowiec

rzad­ko: ama­tor bry­dża; bry­dżo­wiec, bry­dży­sta, bri­dży­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. osoba gra­ją­ca w bri­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twój dzia­dek, za­pa­lo­ny bri­dżo­wiec, jeź­dził nawet na tur­nie­je bri­dżo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżysta mos., bridżystka ż.

 przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bridżysta

Wiktionary


bridżowy

zwią­za­ny z bri­dżem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) karc. do­ty­czą­cy bri­dża, zwią­za­ny z bri­dżem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wod­ni­cy z tur­nie­ju bri­dżo­we­go zje­dzą u nas obiad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

Wiktionary


bridżyk

zdrob­nie­nie od: bridż


SJP.pl


bridżysta

osoba gra­ją­ca w bry­dża; bry­dży­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. osoba gra­ją­ca w bry­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku bri­dży­stów już usia­dło przy sto­li­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fż. bridżystka ż.

 przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bridżowiec

Wiktionary


bridżystka

ko­bie­ta gra­ją­ca w bry­dża; bry­dżyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ko­bie­ta gra­ją­ca w bri­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ny raz pol­skie bri­dżyst­ki zdo­by­ły me­da­le na mi­strzo­stwach świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fm. bridżysta mos.

 przym. bridżowy

Wiktionary


brie

[czy­taj: bri] mięk­ki ser otrzy­my­wa­ny z mleka kro­wie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. fran­cu­ski ser ple­śnio­wy wyt­wa­rza­ny z kro­wie­go mleka, o de­li­kat­nej woni pleś­ńe­śni oraz dymu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brie – gmina w re­gio­nie Bre­ta­nia
  • Brie – gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Brie – gmina w re­gio­nie Pi­kar­dia, w de­par­ta­men­cie Aisne
  • Brie – gmina w re­gio­nie Pi­kar­dia, w de­par­ta­men­cie Somma
  • Brie – gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes, w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te
  • Brie – gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes, w de­par­ta­men­cie Deux-Sèvres
  • Brie-Comte-Ro­bert – gmina w re­gio­nie Ile-de-Fran­ce
  • Brie Bella – ame­ry­kań­ska wrest­ler­ka
  • Brie Lar­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Ali­son Brie – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Brie – re­gion hi­sto­rycz­ny we Fran­cji
  • brie – ro­dzaj sera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolę brie od ca­mem­ber­ta.

Wiktionary


brief

[czy­taj: brif] do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy za­ło­że­nia twór­cze oraz naj­waż­niej­sze dane do­ty­czą­ce kam­pa­nii re­kla­mo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar­ket. do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy ze­staw za­ło­żeń i istot­nych in­for­ma­cji od klien­ta, sta­no­wią­cy pod­sta­wę do two­rze­nia kam­pa­nii lub kre­a­cji re­kla­mo­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brief – do­ku­ment do­ty­czą­cy za­ma­wia­nej kam­pa­nii re­kla­mo­wej
  • Brief – mie­sięcz­nik o te­ma­ty­ce mar­ke­tin­go­wej i re­kla­mo­wej
  • Brief – czyt­nik ka­na­łów (roz­sze­rze­nie Mo­zil­li Fi­re­fo­xa)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zbriefować dk.

 rzecz. briefing mrz.

Wiktionary


briefing

[czy­taj: bri­fing] krót­ka kon­fe­ren­cja pra­so­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­pra­wa dla dzien­ni­ka­rzy, ro­dzaj kon­fe­ren­cji pra­so­wej, zwy­kle na jeden temat

 (1.2) lotn. od­pra­wa dla pi­lo­tów przed od­lo­tem

Wiktionary

Brie­fing (wym. "bri­fing", rów­nież "brie­fing pra­so­wy") – krót­ka kon­fe­ren­cja pra­so­wa, zwy­kle poś­wię­co­na jed­ne­mu pro­ble­mo­wi lub sy­tu­a­cji. Jest to na­rzę­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pu­blic re­la­tions. W szcze­gól­no­ści ko­rzy­sta­ją z niej po­li­ty­cy. Może ono przy­bie­rać formę szyb­kiej pre­zen­ta­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po brie­fin­gu po­czę­sto­wa­no dzien­ni­ka­rzy ka­nap­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrʲifʲĩŋk, AS: brʹifʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brief mrz.

 czas. zbriefować

Wiktionary


briefować

[czy­taj: bri­fo­wać] prze­ka­zy­wać na­ji­stot­niej­sze in­for­ma­cje na dany temat


SJP.pl


brifkastla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyn­ka pocz­to­wa

Wiktionary


briftasza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. port­fel

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tecz­ka na akta

Wiktionary


briftreger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. li­sto­nosz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) briftryger, briftriger

Wiktionary


briggs

[czy­taj: brigz] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Briggs – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Okla­ho­ma
  • Briggs Barry (ur. 1934) – żuż­lo­wiec no­wo­ze­landz­ki
  • Briggs Ben­ja­min (1835–1872) – że­glarz ame­ry­kań­ski
  • Briggs Henry (1561–1630) – ma­te­ma­tyk an­giel­ski
  • Briggs Paul (ur. 1975) – bok­ser au­stra­lij­ski
  • Briggs Shan­non (ur. 1971) – bok­ser ame­ry­kań­ski
  • Briggs Al­fred (zm. 1925), Briggs Ed­ward i Briggs John – za­ło­ży­cie­le Przę­dzal­ni w Mar­kach
  • The Briggs – ze­spół pun­kroc­ko­wy z USA

Wikipedia


brighton

[czy­taj: braj­ton] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Brigh­ton – mia­sto w po­łud­nio­wej An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym East Sus­sex, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Brigh­ton and Hove, po­ło­żo­ne nad ka­na­łem La Man­che. Two­rzy zwar­ty or­ga­nizm miej­ski z są­sied­nim Hove; łącz­na licz­ba miesz­kań­ców obu miast wy­no­si 229 700 (2011). Ze­spół miej­ski, obej­mu­ją­cy także są­sied­nie mia­sta Sho­re­ham-by-Sea, Wort­hing i Litt­le­hamp­ton, liczy 474 485 miesz­kań­ców (2011).

Wikipedia


brigida

imię żeń­skie


SJP.pl


brigitte

[czy­taj: bri­żit] obce imię żeń­skie


SJP.pl


briks

typ gaź­ni­ka w sil­ni­ku spa­li­no­wym


SJP.pl


brillante

[czy­taj: briJĄT] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bły­skot­li­wie


SJP.pl


brindisi

[czy­taj: brin­diz-i] toast, pieśń bie­siad­na śpie­wa­na w ope­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we i gmina we Wło­szech, w Apu­lii, po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie Sa­len­tyń­skim;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w Apu­lii;

Wiktionary

([], Brun­di­sium, Βρεντέσιον, me­sa­pij­skie "Bren­tion") – mia­sto por­to­we i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Brin­di­si.

Nazwa mia­sta praw­do­po­dob­nie po­cho­dzi od me­sa­pij­skie­go słowa "bren­tion", co zna­czy „głowa je­le­nia” i zdaje się od­no­sić do na­tu­ral­ne­go kształ­tu portu mia­sta, przy­po­mi­na­ją­ce­go głowę tego zwie­rzę­cia. Od sta­ro­żyt­nej nazwy mia­sta po­cho­dzi okre­śle­nie brązu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­wój ta­kich oś­rod­ków hand­lo­wych, jak Ne­a­pol, Gaeta, Amal­fi, czy nawet Bari lub Brin­di­si, wią­zał się z ich po­ło­że­niem w miej­scu prze­ci­na­nia się trzech wiel­kich krę­gów eko­no­micz­nych ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go: bi­zan­tyj­skie­go, arab­skie­go i za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Brundyzjum

Wiktionary


brinkmanship

[czy­taj: BRInkmanszyp] z an­giel­skie­go: ba­lan­so­wa­nie na kra­wę­dzi (wojny); w okre­sie zim­nej wojny: stan, w któ­rym nie­wiel­ki in­cy­dent mógł do­pro­wa­dzić do wy­bu­chu kon­flik­tu zbroj­ne­go


SJP.pl


brio

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żwawo, bły­skot­li­wie, z werwą; brio­so


SJP.pl

BRIO – sło­weń­ski kanał te­le­wi­zyj­ny na­le­żą­cy do przed­się­bior­stwa Pro Plus. Zo­stał uru­cho­mio­ny w 2013 roku.

Wikipedia


brioche

[czy­taj: brjosz] fran­cu­skie ciast­ko droż­dżo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zob. briosz­ka.

Wiktionary

Brio­che, briosz­ka – fran­cu­skie lekko słod­kie pie­czy­wo droż­dżo­we, pie­czo­ne z cia­sta bo­ga­te­go w masło i jaja, o cien­kiej jak pa­pier zło­ci­sto­brą­zo­wej skór­ce i mięk­kiej, de­li­kat­nej oś­ród­ce. Ma­śla­ny "brio­che" ma cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ciast. Ist­nie­ją licz­ne od­mia­ny "brio­che" ze wzglę­du na formę czy do­da­ne skład­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze wzmian­ki o brio­che po­ja­wi­ły się już w XV wieku, a na prze­strze­ni stu­le­ci sta­wa­ła się ona coraz bar­dziej bo­ga­ta w masło i jajka, coraz bar­dziej po­pu­lar­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brioszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brioszka

Wiktionary


briofag

zwie­rzę ży­wią­ce się mchem


SJP.pl


briofil

or­ga­nizm ży­ją­cy w śro­do­wi­sku two­rzo­nym przez sku­pi­ska mchów; or­ga­nizm mcho­lub­ny


SJP.pl


briofilum

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych o kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­cho­gro­na; ży­wo­ród­ka; płod­no­list


SJP.pl


briolog

bo­ta­nik zaj­mu­ją­cy się msza­ka­mi


SJP.pl


briologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się msza­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki, nauka o msza­kach

Wiktionary

Brio­lo­gia (gr. "bryon" – mech, "logos" – nauka) – nauka o msza­kach (czyli o gle­wi­kach, wą­tro­bow­cach i mchach), jeden z dzia­łów bo­ta­ni­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. briolog

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót briol.

Wiktionary


briologiczny

→ brio­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

briologia

brioso

[czy­taj: brio­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z werwą, z ży­ciem; brio


SJP.pl


brioszka

śnia­da­nio­we cia­sto droż­dżo­we z cha­rak­te­ry­stycz­nym czo­pem na wierz­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. fran­cu­skie lekko słod­kie pie­czy­wo droż­dżo­we, pie­czo­ne z cia­sta bo­ga­te­go w masło i jaja, o cien­kiej jak pa­pier, zło­ci­sto­brą­zo­wej skór­ce i mięk­kiej, de­li­kat­nej oś­ród­ce;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. brioche ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brioche

Wiktionary


brioszkowy

→ briosz­ka


SJP.pl

Patrz:

brioszka

brisbane

Bris­ba­ne (wym.) – mia­sto w Au­stra­lii po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Ko­ra­lo­wym Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, sto­li­ca stanu Qu­e­ens­land. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem Au­stra­lii i Oce­a­nii z licz­bą lud­no­ści na po­zio­mie 2,8 mln miesz­kań­ców, miesz­ka w nim ponad 10% po­pu­la­cji pań­stwa.

Wikipedia


bristol

bry­stol;
1. biały wie­lo­war­stwo­wy kar­ton wy­so­kiej ja­ko­ści, od­por­ny na ście­ra­nie;
2. po­tocz­nie: każdy kar­ton do ry­so­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej An­glii;

Wiktionary

Bri­stol (wal. Bry­ste, IPA /ˈbrɪstəl/) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej An­glii, po­ło­żo­ne przy uj­ściu rzeki Avon do Ka­na­łu Bri­stol­skie­go, 185 km na za­chód od Lon­dy­nu. Z po­pu­la­cją 428,2 tys. miesz­kań­ców (2011) Bri­stol zaj­mu­je szó­ste miej­sce w An­glii i dzie­wią­te w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrʲistɔl, AS: brʹistol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bristol mrz., brystol mrz.

 przym. bristolski

Wiktionary


bristolczyk

miesz­ka­niec Bri­sto­lu (mia­sta w An­glii)


SJP.pl


bristolka

miesz­kan­ka Bri­sto­lu (mia­sta w An­glii)


SJP.pl


bristolski

przy­miot­nik od: Bri­stol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bri­sto­lem, do­ty­czą­cy Bri­sto­lu (mia­sta w An­glii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bristol mrz.

Wiktionary


britannia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sre­brzy­sty stop me­ta­li za­wie­ra­ją­cy 92% cyny, 6% an­ty­mo­nu i 2% mie­dzi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bri­tan­nia (Bry­ta­nia) – nazwa sto­so­wa­na przez Rzy­mian w od­nie­sie­niu do dwóch naj­więk­szych Wysp Bry­tyj­skich:
    • Bri­tan­nia Hi­ber­nia – hi­sto­rycz­na, na­da­na przez Rzy­mian, nazwa Ir­lan­dii (wyspy)
    • Bri­tan­nia Maior – hi­sto­rycz­na, na­da­na przez Rzy­mian, nazwa Wiel­kiej Bry­ta­nii (wyspy)
  • Bri­tan­nia – per­so­ni­fi­ka­cja na­ro­do­wa Wiel­kiej Bry­ta­nii
    • Bri­tan­nia – motyw zdob­ni­czo-pro­pa­gan­do­wy umie­szcza­ny na re­wer­sach niek­tó­rych monet bry­tyj­skich
  • Bri­tan­nia – seria bry­tyj­skich monet bu­lio­no­wych
  • Bri­tan­nia – stop me­ta­li za­wie­ra­ją­cy 92% cyny, 6% an­ty­mo­nu i 2% mie­dzi
  • Bri­tan­nia – epos John Ogil­vie­go
  • Bri­stol Bri­tan­nia – bry­tyj­ski sa­mo­lot pa­sa­żer­ski
  • HMY Bri­tan­nia – dawny jacht kró­lo­wej Elż­bie­ty II
  • Bri­tan­nia Be­ut­hen – pier­wsza nazwa ślą­skie­go klubu pił­kar­skie­go Be­ut­he­ner SuSV
  • FC Bri­tan­nia XI – gi­bral­tar­ski klub pił­kar­ski

Wikipedia


britney

[czy­taj Bryt­nej] obce imię żeń­skie


SJP.pl


britpop

nurt mu­zycz­ny z Wiel­kiej Bry­ta­nii z lat 90.; brit pop


SJP.pl


britpopowy

→ brit­pop


SJP.pl

Patrz:

britpop

britten

[czy­taj: britn] naz­wi­sko


SJP.pl


briusow

naz­wi­sko


SJP.pl


brixit

po­tocz­nie: wyj­ście Wiel­kiej Bry­ta­nii z Unii Eu­ro­pej­skiej; bre­xit


SJP.pl


brizol

sma­żo­na po­lęd­wi­ca wo­ło­wa lub koń­ska; bry­zol


SJP.pl


brnenka

miesz­kan­ka Brna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brno n.

:: fm. brneńczyk mos.

 przym. brneński

Wiktionary


brneńczyk

miesz­ka­niec Brna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brno n.

:: fż. brnenka ż.

 przym. brneński

Wiktionary


brneński

przy­miot­nik od: Brno


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brna, zwią­za­ny z Brnem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cześć sku­tecz­nej obro­ny w 1653 roku w każ­dym brneń­skim ko­ście­le wisi obraz Matki Bożej […]

 (1.1) Brno jest pełne lo­kal­nych pa­trio­tów, któ­rzy dumni są z tego, że po­tra­fią mówić brneń­ską han­tyr­ką (dia­lek­tem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrnɛ̃j̃sʲci, AS: brnẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brno n., brneńczyk mos., brnenka ż.

Wiktionary


brnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|brnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brnąć

Wiktionary


brno

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 2889;

Wiktionary

Brno (, Brünn, Bruna, dawna nazwa pol­ska "Berno") – mia­sto sta­tu­tar­ne na Mo­ra­wach w Cze­chach, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju u zbie­gu rzek Svrat­ki i Svi­ta­vy. Naj­więk­sze mia­sto Moraw, sto­li­ca kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skie­go. Z po­pu­la­cją wy­no­szą­cą ponad 400 tys., Brno zaj­mo­wa­ło w 2024 roku dru­gie miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści wśród cze­skich miast, ustę­pu­jąc je­dy­nie sto­łecz­nej Pra­dze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brno jest pełne lo­kal­nych pa­trio­tów, któ­rzy dumni są z tego, że po­tra­fią mówić brneń­ską han­tyr­ką (dia­lek­tem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brnɔ, AS: brno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brneńczyk mos., brnenka ż.

 przym. brneński

Wiktionary


brnąć

po­su­wać się z tru­dem, czę­sto po grzą­skim, błot­ni­stym te­re­nie; wcho­dzić w coś coraz głę­biej


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zabr­nąć)

 (1.1) z tru­dem po­ko­ny­wać jakiś teren (wodny, grzą­ski, pia­szczy­sty)

 (1.2) być w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji, z któ­rej cięż­ko zna­leźć wyj­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cię­ża­rów­ka mo­zol­nie brnę­ła przez zaspy śnież­ne.

 (1.1) A my brnie­my i brnie­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: brnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brnięcie n., wybrnięcie n., przebrnięcie n., zabrnięcie n.

 czas. wybrnąć dk., przebrnąć dk., zabrnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodzić

Wiktionary


bro

rze­czow­nik

 (1.1) slang. piwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro – fran­ko-pro­wan­sal­ska nazwa gminy Broc
  • Bro – miej­sco­wość
    • Bro – sta­cja ko­le­jo­wa w Bro
  • B.R.O – pol­ski raper
  • Bro – duń­ski so­li­sta
  • Ni­co­las Bro – duń­ski aktor
  • (10128) Bro – pla­ne­to­i­da
  • Big Bro
  • Braux
  • Breau
  • Bre­a­ux
  • Broe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idziesz z nami na bro?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ, AS: bro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bronek, bronks

Wiktionary


broadcastingowy

→ bro­ad­ca­sting [czy­taj: brołd­ka­stin­go­wy]


SJP.pl


broadway

[czy­taj: bro­dłej] ulica w Nowym Jorku, na któ­rej znaj­du­je się wiele pre­sti­żo­wych te­a­trów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ad­way – ulica w Nowym Jorku bie­gną­ca wzdłuż dziel­ni­cy Man­hat­tan
  • Bro­ad­way – ze­spół te­a­trów na Man­hat­ta­nie zgru­po­wa­ny wokół ulicy Bro­ad­way
  • Bro­ad­way – pro­ce­sor pro­duk­cji IBM użyty w kon­so­li Wii
  • Teatr Bro­ad­way – pra­ski teatr
  • Bro­ad­way – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Lee
  • Bro­ad­way – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie War­ren
  • Bro­ad­way – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Roc­king­ham
  • Bro­ad­way – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)
  • Bro­ad­way – miej­sco­wość w hrab­stwie Wor­ce­sters­hi­re (An­glia)
  • Bro­ad­way – sta­cja metra w Nowym Jorku na Asto­ria Line
  • Bro­ad­way – sta­cja metra w Nowym Jorku na Cros­stown Line

Wikipedia


broadwayowski

[czy­taj: bro­dłe­jow­ski] do­ty­czą­cy Bro­ad­wa­yu, ulicy w Nowym Jorku, przy któ­rej mie­szczą się głów­ne te­a­try ko­mer­cyj­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Bro­ad­wa­yu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teatr bro­ad­wa­y­ow­ski musi mieć mi­ni­mum 500 miejsc sie­dzą­cych na wi­dow­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔdwɛˈjɔfsʲci, AS: brodwejofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Broadway m.

Wiktionary


brobdingnag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. fan­ta­stycz­na kra­i­na ol­brzy­mów, gdzie wszyst­ko jest ogrom­ne z Po­dró­ży Gu­li­we­ra Jo­nat­ha­na Swif­ta

Wiktionary


broca

[czy­taj: broKA] naz­wi­sko


SJP.pl


broch

po­tocz­nie:
1. żeń­ski organ płcio­wy; pipa, picza, ku­cia­pa;
2. w wy­ra­że­niu: nie twoja bro­cha - to cię nie do­ty­czy, nie twój in­te­res


SJP.pl

Broch ( broch) – typ ka­mien­nych bu­dow­li o kształ­cie ma­syw­nej wieży, wzno­szo­nych w epoce że­la­za i da­to­wa­nych na pier­wsze wieki n.e. Wszyst­kie bu­dow­le tego typu znaj­du­ją się na te­re­nie Szko­cji, w więk­szo­ści na Wy­spach Szet­landz­kich.

Bro­chy usy­tu­o­wa­ne są zwy­kle na pła­skim te­re­nie w po­bli­żu wy­brze­ża mor­skie­go, bu­do­wa­ne były z lo­kal­ne­go ka­mie­nia bez uży­cia za­pra­wy. Były bu­dyn­ka­mi obron­ny­mi, nie jest jed­nak jasne, czy były za­miesz­ki­wa­ne, czy też uży­wa­ne były tylko w mo­men­tach za­gro­że­nia.

Wikipedia


brocha

po­tocz­nie:
1. żeń­ski organ płcio­wy; pipa, picza, ku­cia­pa;
2. w wy­ra­że­niu: nie twoja bro­cha - to cię nie do­ty­czy, nie twój in­te­res


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spra­wa, in­te­res

 (1.2) pot. żeń­ski na­rząd płcio­wy, po­chwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) broszka

 (1.2) cipa, broszka, picza, piczka

Wiktionary


brochantyt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy siar­czan mie­dzi


SJP.pl

Bro­chan­tyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go ge­o­lo­ga i mi­ne­ra­lo­ga André Bro­chan­ta de Vil­liers (1772-1840).

Wikipedia


brochaus

nie­miec­kie wy­daw­nict­wo


SJP.pl


brochocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan To­masz Bro­choc­ki − pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Ro­ści­sław Bro­choc­ki − pol­ski ma­larz
  • Wa­le­ry Bro­choc­ki − pol­ski ma­larz

Wikipedia


brochowski

przy­miot­nik od: Bro­chów


SJP.pl


brochwicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Bro­chwicz-Le­wiń­ski (1902–1990) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go II RP i Pol­skich Sił Zbroj­nych na Za­cho­dzie, mia­no­wa­ny przez pre­zy­den­ta RP na uchodź­stwie ge­ne­ra­łem bry­ga­dy
  • Anna Ra­du­chow­ska-Bro­chwicz (ur. 1963) – pol­ska urzęd­nicz­ka, am­ba­sa­dor RP w RPA (2012–2017), żona Woj­cie­cha Bro­chwi­cza
  • Bro­ni­sław Bro­chwicz-Ro­go­y­ski (1861–1921) – pol­ski ar­chi­tekt, przed­sta­wi­ciel hi­sto­ryz­mu
  • Ja­nusz Bro­chwicz-Le­wiń­ski (1920–2017) – ofi­cer Armii Kra­jo­wej, ge­ne­rał WP
  • Sta­ni­sław Bro­chwicz (1910–1941) – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz, ko­re­spon­dent pra­so­wy
  • Wła­dy­sław Bro­chwicz (1901–1958) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Woj­ciech Bro­chwicz (ur. 1960) – pol­ski praw­nik, puł­kow­nik Stra­ży Gra­nicz­nej
  • Bro­chwicz (herb szla­chec­ki) – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Bro­chwicz III – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


brochów

ro­dzaj obron­nej wieży ka­mien­nej, wy­stę­pu­ją­cej na wy­brze­żach za­chod­niej i pół­noc­nej Szko­cji, wzno­szo­nej w epoce że­la­za


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­chów – osied­le we Wroc­ła­wiu
  • Bro­chów – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Bro­chów
  • Bro­chów – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim
  • Bro­chów – wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bro­cho­wie-Ko­lo­nii, w gmi­nie Bro­chów, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Bro­chów-Ko­lo­nia, Bro­chów­ka, Wroc­ław Bro­chów, Park Bro­chow­ski

Wikipedia


brockhaus

[czy­taj: brok­hałs] naz­wi­sko


SJP.pl

Bi­blio­grap­his­ches In­sti­tut & F.A. Brock­ha­us AG – grupa wy­daw­ni­cza, która w nie­miec­kim ob­sza­rze ję­zy­ko­wym jest po­wszech­nie znana szcze­gól­nie z wy­daw­nictw słow­ni­ków i en­cy­klo­pe­dii oraz lek­sy­ko­nów.

Wikipedia


brocki

→ Brok; bro­czań­ski, bro­kow­ski


SJP.pl


broczanin

miesz­ka­niec Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­ko­wia­nin


SJP.pl


broczanka

miesz­kan­ka Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­ko­wian­ka


SJP.pl


broczański

→ Brok; broc­ki, bro­kow­ski


SJP.pl


broczyno

Bro­czy­no ( Brot­zen) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek.

Wikipedia


broczyć

1. o krwi: ciec, wy­pły­wać (np. krew bro­czy z rany);
2. wy­dzie­lać krew (np. rana bro­czy krwią); krwa­wić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tra­cić krew, krwa­wić

 (1.2) (o krwi) ciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni po­rów­ny­wa­ją te dni do apo­kry­fów, wsu­nię­tych po­ta­jem­nie mię­dzy roz­dzia­ły wiel­kiej księ­gi roku, do pa­limp­se­stów, skry­cie włą­czo­nych po­mię­dzy jej stro­ni­ce, albo do tych bia­łych nie za­dru­ko­wa­nych kar­tek, na któ­rych oczy, na­czy­ta­ne do syta i pełne tre­ści, bro­czyć mogą obra­za­mi i gubić ko­lo­ry na tych pu­stych stro­ni­cach, coraz bla­dziej i bla­dziej, ażeby wy­po­cząć na ich ni­co­ści, zanim wcią­gnię­te zo­sta­ną w la­bi­ryn­ty no­wych przy­gód i roz­dzia­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybroczyna ż., broczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawić

Wiktionary


broda

1. wy­sta­ją­ca część twa­rzy po­ni­żej ust;
2. za­rost po­ni­żej ust, na pod­bród­ku i na szczę­kach;
3. u zwie­rząt:
a) pęk dłu­giej sier­ści pod py­skiem;
b) pęk wy­sta­ją­cych piór na pod­gard­lu lub na pier­si (u pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. przed­nia część żu­chwy czło­wie­ka

 (1.2) za­rost na bro­dzie (1.1);

 (1.3) pszcz. grono pszczół sku­pio­nych przed wlo­tem do ula, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ce brodę (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • broda – dolna część twa­rzy
  • broda – ro­dzaj za­ro­stu
  • Broda – film pol­ski z 1974 roku
  • Broda – herb szla­chec­ki
  • „Broda 53” – jeden z od­dzia­łów Armii Kra­jo­wej
  • broda – okre­śle­nie nie­re­gu­lar­nej czę­ści drew­na, pow­sta­łej przy ścin­ce drzew lub pod­czas prze­rzyn­ki na czole dłu­ży­cy lub kłody
  • Alek­san­der Broda (1899-1939) – żoł­nierz, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Alek­san­der Broda (ur. 1957) – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Ania Broda (ur. 1973) – wo­ka­list­ka, cym­ba­list­ka, kom­po­zy­tor­ka, au­tor­ka tek­stów
  • Bog­dan Broda (1939-2012) – przed­się­bior­ca i mistrz Pol­ski w za­pa­sach
  • Cze­sław Broda (1885-1940) – ksiądz
  • Josz­ko Broda (ur. 1972) – muzyk i kom­po­zy­tor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) An­drzej przy­szedł dziś do pracy z pla­ste­ra­strem na bro­dzie.

 (1.2) W sta­ro­żyt­nym Egip­cie brody no­szo­ne były tylko przez naj­wyż­szych rangą miesz­kań­ców. Fa­ra­o­no­wie no­si­li fał­szy­we brody z drew­na lub me­ta­lu, do­cze­pia­ne do pod­bród­ka, co było sym­bo­lem wła­dzy naj­wyż­szej.

 (1.3) W go­rą­ce wie­czo­ry pszczo­ły wy­le­ga­ją z gnia­zda two­rząc na most­ku cha­rak­te­ry­stycz­ne brody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔda, AS: broda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodacz m.

:: zdrobn. bródka ż.

 przym. brodaty

 czas. brodacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbródek

Wiktionary


brodacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bro­da­cieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔdaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: brodacẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodacieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. po­ra­stać brodą, za­ro­stem na twa­rzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: brodaćėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., bródka ż., podbródek m., brodacenie n., zbrodacenie n., brodacz m., brodawka ż.

 czas. zbrodacieć dk.

 przym. brodaty

Wiktionary


brodacki

naz­wi­sko


SJP.pl


brodacz

czło­wiek ma­ją­cy brodę, bro­da­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który nosi brodę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) kynol. pies rasy szna­u­cer mi­nia­tu­ro­wy, daw­niej na­zy­wa­ny bro­da­czem mo­na­chij­skim

 (2.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pi­to­ni­dae|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny bro­da­czy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia przym­knę­ła po­wie­ki i wy­wo­ła­ła przed ocza­mi duszy wizję bro­da­cza, który trzy­ma ją w ra­mio­nach, py­ta­jąc ak­sa­mit­nie: „Dla­cze­go? Dla­cze­go?!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdat͡ʃ, AS: brodač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., bródka ż.

:: fż. brodaczka ż.

 przym. brodaty

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodaczka

krzacz­ko­wa­ty po­rost wy­stę­pu­ją­cy głów­nie na drze­wach


SJP.pl


brodaczkowaty

opląt­wa bro­dacz­ko­wa­ta - ro­śli­na bez­ko­rze­nio­wa, o zwi­sa­ją­cych ło­dy­gach i drob­nych nie­po­zor­nych kwia­tach, uży­wa­na w ta­pi­cer­stwie lub ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl


brodacznik

przy­le­pek bro­dacz­nik - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


brodaczyk

ryba z ro­dzi­ny wie­lo­cier­nio­wa­tych, ho­do­wa­na w ak­wa­riach


SJP.pl

Bro­da­czyk ("Mo­no­cirr­hus po­ly­a­cant­hus") – ga­tu­nek tro­pi­kal­nej, słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny Po­ly­cen­tri­dae. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Mo­no­cirr­hus". Bywa ho­do­wa­ny w ak­wa­riach.

Wikipedia


brodal

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny tu­ka­no­wa­tych


SJP.pl


brodatość

cecha osoby lub zwie­rzę­cia ma­ją­ce­go brodę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bro­da­te; cecha tych, któ­rzy są bro­da­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brodaty

 przysł. brodato

Wiktionary


brodaty

ma­ją­cy za­rost na dol­nej czę­ści twa­rzy, u zwie­rząt: po­sia­da­ją­cy pęk sier­ści lub piór pod py­skiem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy za­rost na dol­nej czę­ści twa­rzy

 (1.2) u zwie­rząt: ma­ją­cy pęk sier­ści lub piór pod py­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie wie­rzę w za­przań­stwo tem­pla­riu­szy, od­da­wa­nie przez nich czci dia­błu pod po­sta­cią bro­da­te­go kozła, Ba­fo­me­ta, i ry­tu­al­ne plu­cie na krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdatɨ, AS: brodaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., bródka ż., brodacz m., brodatość ż.

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodawczaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bro­daw­czak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawczak m.

Wiktionary


brodawczak

1. nie­zło­śli­wy no­wot­wór na­błon­ko­wy;
2. rasa go­łę­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. no­wot­wór ła­god­ny wy­wo­dzą­cy się z na­błon­ka, two­rzą­cy bro­daw­ko­wa­te i bul­wia­ste struk­tu­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bro­daw­czak splo­tu na­czy­niów­ko­we­go
  • bro­daw­czak od­wró­co­ny jam nosa i zatok przy­no­so­wych
  • bro­daw­cza­ki krta­ni
  • wirus bro­daw­cza­ka ludz­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wszech­nie wia­do­mo, że bro­daw­cza­ki mają zwy­kle etio­lo­gię wi­ru­so­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdaft͡ʃak, AS: brodafčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż., brodaweczka ż., brodawkowatość ż.

:: zdrobn. brodawczaczek m.

 przym. brodawkowy, brodawkowaty

Wiktionary


brodawka

1. na­rośl na skó­rze;
2. zgru­bie­nie na ro­śli­nach lub owo­cach;
3. sutek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pra­wi­dło­wa, ana­to­micz­na wy­pu­kłość na skó­rze

 (1.2) med. więk­sza, cho­ro­bo­wa wy­pu­kłość na skó­rze

Wiktionary

Bro­daw­ka (łac. "ver­ru­ca") – grud­ko­wa zmia­na skór­na, po­tocz­nie na­zy­wa­na także ku­rzaj­ką, znaj­du­ją­ca się na sze­ro­kiej pod­sta­wie, czę­sto o nie­rów­nej, hi­per­ke­ra­to­tycz­nej po­wierzch­ni wy­wo­ła­na za­ka­że­niem wi­ru­sem HPV (ang. "human pa­pil­lo­ma virus"). Są zwy­kle nie­bo­les­ne, a ota­cza­ją­ca bro­daw­ki skóra nie ulega sta­no­wi za­pal­ne­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brodawczak m., brodawnik m., brodawczyca ż.

 przym. brodawkowy, brodawkowaty

 czas. brodacieć

Wiktionary


brodawkonos

ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny bro­daw­ko­no­so­wa­tych


SJP.pl

Bro­daw­ko­nos ("Rhi­no­po­ma") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny bro­daw­ko­no­so­wa­tych (Rhi­no­po­ma­ti­dae).

Wikipedia


brodawkowany

bro­daw­ni­ca bro­daw­ko­wa­na - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


SJP.pl


brodawkowaty

1. wy­glą­da­ją­cy jak bro­daw­ka; po­kry­ty bro­daw­ka­mi;
2. brzo­za bro­daw­ko­wa­ta - ga­tu­nek brzo­zy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­glą­da­ją­cy jak bro­daw­ka, przy­po­mi­na­ją­cy bro­daw­kę, ma­ją­cy kształt bro­daw­ki

 (1.2) po­kry­ty bro­daw­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

 przym. brodawkowy

Wiktionary


brodawkować

o ro­śli­nach: po­kry­wać się bro­daw­ka­mi na sku­tek in­fek­cji


SJP.pl


brodawkowiec

1. bro­daw­ko­wiec czy­sty - ga­tu­nek mchu;
2. ro­dzaj węży z rzędu łu­sko­no­śnych


SJP.pl


brodawkowy

przy­miot­nik od: bro­daw­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bro­daw­ką, do­ty­czą­cy bro­daw­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

 przym. brodawkowaty

Wiktionary


brodawnica

bro­daw­ni­ca bro­daw­ko­wa­na - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bro­daw­ni­ca (Bry­o­de­ma) – ro­dzaj owa­dów
  • bro­daw­ni­ca (Ver­ru­ca­ria) – ro­dzaj grzy­bów

Wikipedia


brodawnik

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), o li­ściach ze­bra­nych w przy­ziem­ną ro­ze­tę, żół­tych kwia­tach i owo­cach za­o­pa­trzo­nych w puch, wy­stę­pu­ją­ca w Eu­raz­ji; dmu­cha­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­on­to­don|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

Wiktionary

Bro­daw­nik ("Le­on­to­don" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Do ro­dza­ju na­le­ży 41 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go i na po­zo­sta­łym ob­sza­rze Eu­ro­py. Na po­cząt­ku XXI wieku do­wie­dzio­no braku bli­skie­go po­kre­wień­stwa mię­dzy dwoma po­dro­dza­ja­mi tu za­li­cza­ny­mi i wy­o­dręb­nio­no jeden z nich jako ro­dzaj "Sco­rzo­ne­ro­i­des". W Pol­sce ro­śnie pięć ga­tun­ków z tego ro­dza­ju w tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu lub trzy w wą­skim uję­ciu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z obu stron każdéj drogi, szérokim pasem bie­la­ły bujne ru­mian­ki i wyż­sze od nich kwia­ty mar­chew­ni­ka, słały się po drze­wach fio­le­to­we ro­hu­le, żół­ty­mi gwiazd­ka­mi świéciły bro­daw­ni­ki i kurza śle­po­ta, li­lio­we ska­bio­zy polne wyléwały ze swo­ich stu­list­nych koron mio­do­we wonie, chwia­ły się całe lasy delikatnéj miet­li­cy, kos­ma­te kwia­ty babki stały na swo­ich wy­so­kich ło­dy­gach, ru­mia­no­ścią za­wa­diac­ką po­sta­wą stwier­dza­jąc, na­da­ną im nazwę ko­za­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodawka ż.

Wiktionary


brodawski

naz­wi­sko


SJP.pl


brodecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bro­dec­ki (1949–2010) – pol­ski le­karz, łyż­wiarz fi­gu­ro­wy i po­li­tyk
  • An­to­ni Bro­dec­ki (1888–1948) – pol­ski dzia­łacz chłop­ski i woj­sko­wy
  • Bal­ta­zar Bro­dec­ki – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Jan Ka­zi­mierz Bro­dec­ki – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ka­zi­mierz Bro­dec­ki – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Piotr Bro­dec­ki – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia


brodek

mech z ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych, któ­re­go dwa ga­tun­ki ob­ję­te są w Pol­sce ochro­ną


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bro­dek – ro­dzaj mchów Tor­tu­la Hedw.
  • Bro­dek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Bro­dek – część wsi Ol­szo­wa w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ja­strzę­bia
  • Bro­dek – przy­sió­łek wsi Mech­ni­ca w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś
  • Bro­dek – część wsi Oksa w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Oksa
  • Bro­dek – część wsi Bej­sce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Bej­sce
  • Bro­dek – część dziel­ni­cy Rój w Żo­rach
  • Bro­dek – stru­ga, do­pływ Bry­ni­cy
  • Bro­dek – stru­ga, do­pływ Ił­żan­ki
  • Bro­dek – stru­ga, do­pływ Ja­wor­ki
  • Bro­dek – stru­ga, do­pływ Mo­ska­wy
  • Bro­dek – potok, do­pływ Sanu

Wikipedia


broderia

rze­czy zdo­bio­ne haf­ta­mi


SJP.pl


broderie

rze­czy zdo­bio­ne haf­ta­mi


SJP.pl


brodiaga

(r. żeń­ski) daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca łazić, włó­czyć się, wa­łę­sać się; bra­dia­ga, bra­dzia­ga; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl


brodka

naz­wi­sko


SJP.pl

Brod­ka, właśc. Mo­ni­ka Maria Brod­ka (ur. 7 lu­te­go 1988 w Żywcu) – pol­ska pio­sen­kar­ka al­ter­na­tyw­na, kom­po­zy­tor­ka, au­tor­ka tek­stów i gi­ta­rzyst­ka. Człon­ki­ni Aka­de­mii Fo­no­gra­ficz­nej ZPAV.

W 2004 zwy­cię­ży­ła w fi­na­le trze­ciej edy­cji pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go "Idol", po czym wy­da­ła de­biu­tanc­ki album stu­dyj­ny pt. "Album", który uzy­skał sta­tus zło­tej płyty w Pol­sce, sprze­da­jąc się w na­kła­dzie 35 tys. eg­zem­pla­rzy. Na kon­cie ma pięć al­bu­mów stu­dyj­nych oraz dzie­więć Fry­de­ry­ków.

Wikipedia


brodnia

na­rzę­dzie do po­ło­wu ryb; brod­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. brod­nik

Wiktionary

Zo­bacz też: inne miej­sco­wo­ści o tej naz­wie.

Brod­nia – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew. Leży na wschod­nim brze­gu zbior­ni­ka Je­zior­sko.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie sie­radz­kim w po­wie­cie sie­radz­kim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) na wi­dłach i szcze­bla­stych żer­dziach ko­ły­sa­ły się za wia­trem wy­sta­wio­ne na sprze­daż przez gdań­skich Niem­ców sieci ry­bac­kie na rybę mor­ską, je­zior­ną i rzecz­ną, wię­cie­rze i włoki, po­dryw­ki i saki, dry­ga­wi­ce, skrzyd­la­ki, wi­rasz­ki, su­wa­ty, kło­mie, żaki, brod­nie, sieci z mat­nią, ką­tów­ki, i bez matni, wierz­chów­ki, wszel­kie­go ro­dza­ju wędy i osęki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲa, AS: brodʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodnik

Wiktionary


brodnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

Wiktionary

Brod­ni­ca (; Stras­burg in Westpreußen, "Stras­burg an der Dre­wenz") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu brod­nic­kie­go i gminy wiej­skiej Brod­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sa, AS: brodʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodniczanin m., brodniczanka ż.

 przym. brodnicki, podbrodnicki

Wiktionary


brodnicki

przy­miot­nik od: Brod­ni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brod­ni­cy, zwią­za­ny z Brod­ni­cą

 (1.2) do­ty­czą­cy Brod­na, zwią­za­ny z Brod­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sʲci, AS: brodʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodniczanka ż., brodniczanin mos., Brodnica ż., Brodno n.

Wiktionary


brodniczanin

miesz­ka­niec Brod­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brod­ni­cy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Brod­ni­cy, uro­dzo­na w Brod­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brodnica ż.

:: fż. brodniczanka ż.

 przym. brodnicki

Wiktionary


brodniczanka

miesz­kan­ka Brod­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brod­ni­cy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Brod­ni­cy, uro­dzo­na w Brod­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naj­bliż­szy wto­rek wszyst­kie brod­ni­czan­ki za­pra­sza­my na bez­płat­ną mam­mo­gra­fię.

 (1.2) Ciot­ka Emi­lia z uro­dze­nia jest brod­ni­czan­ką, ale od lat miesz­ka w To­ru­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brodnica ż.

:: fm. brodniczanin mos.

 przym. brodnicki

Wiktionary


brodnik

na­rzę­dzie do po­ło­wu ryb; brod­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. na­rzę­dzie po­ło­wo­we do po­ło­wów w płyt­kiej wo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli mocne brod­ni­ki, a tymi znowu wy­gar­nia­li pi­sko­rze (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲik, AS: brodʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodnia

Wiktionary


brodno

Brod­no (niem. "Bre­i­te­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska.

Wikipedia


brodofiasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. żart. bro­dacz

Wiktionary


brodowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Bro­do­wicz - pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. no­si­ło je ponad 900 osób.

Wikipedia


brodowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­do­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze
  • Bro­do­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Ra­dzi­łów
  • Bro­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Iłowo-Osada
  • Bro­do­wo – przy­sió­łek wsi Giże w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ełk
  • Bro­do­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Bro­do­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Bro­do­wo-Bą­bo­ły, Bro­do­wo-Kuce, Bro­do­wo-Wity

Wikipedia


brodowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­dow­ski – mia­sto w Bra­zy­lii, w sta­nie São Paulo
  • Alek­san­der Bro­dow­ski (1794–1865) – pol­ski dzia­łacz go­spo­dar­czy i po­li­tycz­ny, zie­mia­nin, ofi­cer
  • Alek­san­der Bro­dow­ski (1856–1899) – pol­ski in­ży­nier ko­le­jo­wy, pra­cu­ją­cy w Bra­zy­lii
  • An­to­ni Bro­dow­ski (1784–1832) – pol­ski ma­larz-por­tre­ci­sta, przed­sta­wi­ciel kla­sy­cyz­mu
  • Fe­liks Bro­dow­ski (1864–1934) – pol­ski pi­sarz, kry­tyk li­te­rac­ki, pu­bli­cy­sta i no­we­li­sta
  • Józef Bro­dow­ski (ok. 1780–1853) – pol­ski ma­larz
  • Józef Bro­dow­ski (1828–1900) – pol­ski ma­larz
  • Kar­sten Bro­dow­ski (ur. 1985) – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Paweł Bro­dow­ski (ur. 1947) – pol­ski muzyk i dzien­ni­karz mu­zycz­ny,
  • Piotr Bro­dow­ski (ur. 1989) – pol­ski sza­chi­sta
  • Ta­de­usz Bro­dow­ski (1821–1848) – pol­ski ma­larz
  • Wło­dzi­mierz Bro­dow­ski (1823–1903) – pol­ski le­karz, spe­cja­li­sta ana­to­mii pa­to­lo­gicz­nej, pro­fe­sor zwy­czaj­ny

Wikipedia


brodski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Brod­ski – ro­syj­ski skrzy­pek
  • Boris Brod­ski – ra­dziec­ki sce­na­rzy­sta
  • Iosif Brod­ski – ro­syj­ski poeta i ese­i­sta
  • Isaak Brod­ski – ro­syj­ski ma­larz
  • Wadim Brod­ski – ukra­iń­ski skrzy­pek

Wikipedia


brodwino

dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa So­po­tu


SJP.pl

Brod­wi­no (kaszb. "Brod­wi­no") – pół­noc­no-za­chod­nie osied­le So­po­tu, oto­czo­ne z trzech stron Trój­miej­skim Par­kiem Kra­jo­bra­zo­wym, od wscho­du gra­ni­czy z Ka­mien­nym Po­to­kiem. Nazwa po­cho­dzi od słowa „bro­dzić”, czyli prze­cho­dzić przez rzekę bro­dem w miej­scu pły­ciz­ny, i od­wo­łu­je się do pły­ną­ce­go tu Ka­mien­ne­go Po­to­ku.

Wikipedia


brody

1. wy­sta­ją­ca część twa­rzy po­ni­żej ust;
2. za­rost po­ni­żej ust, na pod­bród­ku i na szczę­kach;
3. u zwie­rząt:
a) pęk dłu­giej sier­ści pod py­skiem;
b) pęk wy­sta­ją­cych piór na pod­gard­lu lub na pier­si (u pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści w Pol­sce

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa dwóch miej­sco­wo­ści na Ukra­i­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brody – mia­sto w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody
  • Brody – część mia­sta Opole
  • Brody – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Brody – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów
  • Brody – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Brody – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska
  • Brody – część wsi Węgrz­ce Wiel­kie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Brody – część wsi Po­mie­chó­wek w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie. Po­mie­chó­wek
  • Brody – część wsi So­bien­ki w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Osieck
  • Brody – część wsi Ru­do­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bielsk
  • Brody – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Płońsk
  • Brody – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ja­strzę­bia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdɨ, AS: brody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodowianin m., brodowianka ż.

 przym. brodowy, brodowski, brodzki

Wiktionary


brodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bro­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: broʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodzik m., brodzące nmos.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary


brodziak

naz­wi­sko


SJP.pl


brodzianin

miesz­ka­niec Bro­dów (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brodzianka

miesz­kan­ka Bro­dów (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brodziec

ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Trin­ga|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­dziec – wieś na Ukra­i­nie
  • Bro­dziec – stru­ga, do­pływ Moł­sto­wy
  • Bro­dziec – stru­ga, do­pływ Pulwy
  • brodź­ce (ptaki)
  • bro­dziec ciem­no­rzyt­ny
  • bro­dziec pis­kli­wy
  • bro­dziec żół­to­no­gi
  • bro­dziec pie­go­wa­ty
  • bro­dziec śnia­dy
  • bro­dziec pław­ny
  • bro­dziec pla­mi­sty
  • bro­dziec sa­mot­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑɛt͡s, AS: broʒ́ec

Wiktionary


brodziecki

→ Brój­ce; bró­jec­ki


SJP.pl


brodzik

1. płyt­ki basen dla dzie­ci;
2. płyt­ki ba­se­nik pod prysz­ni­cem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie pod prysz­ni­cem (płyt­ka wanna) zbie­ra­ją­ce wodę z na­try­sku

 (1.2) sport. płyt­ki basen, przez­na­czo­ny dla dzie­ci

Wiktionary

Bro­dzik – płyt­ki basen dla dzie­ci. Ter­min ten okre­śla rów­nież nie­wiel­ki zbior­nik z wodą sta­no­wią­cy ele­ment ka­bi­ny prysz­ni­co­wej, słu­żą­cy do zbie­ra­nia wody z na­try­sku, a także za­głę­bie­nie do ob­my­cia nóg przed wej­ściem na basen.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On jest za­ję­ty za­kła­da­niem bro­dzi­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑik, AS: broʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodzenie n., brodzące nmos.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary


brodzikowy

→ bro­dzik


SJP.pl

Patrz:

brodzik

brodziszów

Bro­dzi­szów ( Ditt­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie.

W la­tach 1945–1946 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gminy Bro­dzi­szów, po jej lik­wi­da­cji w gmi­nie Zwró­co­na, po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nej w la­tach 1954-1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bro­dzi­szów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Zwró­co­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Wikipedia


brodzisław

imię mę­skie


SJP.pl

Bro­dzi­sław, Broc­sław, Barc­sław, Barc­ław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Bro­dzi-" ("bro­dzić") i "-sław" ("sława, chwa­ła"). Być może zna­czy­ło "ten, kto pławi się w chwa­le".

Bro­dzi­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 stycz­nia, 30 maja i 1 sierp­nia.

Wikipedia


brodzisława

imię żeń­skie


SJP.pl


brodzisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­dzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


brodzisławostwo

Bro­dzi­sław z mał­żon­ką; Bro­dzi­sła­wo­wie


SJP.pl


brodzisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


brodzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­dzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


brodziuszka

bro­dziusz­ka wie­cho­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych


SJP.pl


brodzić

cho­dzić po czymś pod­mo­kłym, rza­dziej syp­kim


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) cho­dzić po czymś grzą­skim

 (1.2) cho­dzić w płyt­kiej wo­dzie

 (1.3) przen. książk. cho­dzić nu­rza­jąc nogi w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śli­wi bro­dzi­li po ba­gnach.

 (1.2) Mały Jacuś zdjął buty i bro­dził po ka­łu­żach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: broʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bród m., brodzik m., brodzenie n., brodzące nmos.

Wiktionary


brodziński

naz­wi­sko


SJP.pl


brodzki

przy­miot­nik od: Brody (jedna z wielu wsi w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bro­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Most Brodz­ki (We­i­stritz Brücke)
  • Ga­ze­ta Brodz­ka
  • Zalew Brodz­ki
  • Sy­na­go­ga Brodz­ka w Odes­sie
  • Po­wiat brodz­ki
  • Rejon brodz­ki
  • Tama Brodz­ka
    • Tama Brodz­ka (sta­cja ko­le­jo­wa)
  • Bródz­ki
  • Alina Brodz­ka-Wald
  • Ewa Brodz­ka
  • Hen­ryk Brodz­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brody lm.

Wiktionary


brodzące

rząd obej­mu­ją­cy ponad sto ga­tun­ków prze­waż­nie du­żych pta­ków wodno-błot­nych, o wy­so­kich no­gach, do­sto­so­wa­nych do swo­bod­ne­go bro­dze­nia po ba­gnach i płyt­kich wo­dach, oraz o dłu­gim dzio­bie ułat­wia­ją­cym wy­szu­ki­wa­nie po­ży­wie­nia (wy­łącz­nie zwie­rzę­ce­go) z po­dło­ża; na­le­żą do niego mię­dzy in­ny­mi: bo­cia­ny, cza­ple, ibisy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­co­nii­for­mes|Bo­na­par­te|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych, obej­mu­je ga­tun­ki wodno-błot­ne, w więk­szo­ści wę­drow­ne;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od bro­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część ga­tun­ków bro­dzą­cych gnieź­dzi się w ko­lo­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brodzenie n., brodzik mrz., bród mrz.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocianowce, bocianowe

Wiktionary


brodzący

o ce­chach bro­dzą­cych (rząd pta­ków)


SJP.pl


brodźcowaty

bie­gus brodź­co­wa­ty - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


SJP.pl


brodźczyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


SJP.pl


brogowy

→ bróg


SJP.pl

Patrz:

bróg

brogsy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) buty z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ażu­ro­wy­mi per­fo­ra­cja­mi i zwy­kle także ro­ze­to­wym zdo­bie­niem na nosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brog­sy pełne mają ząb­ko­wa­nia wzdłuż tych kra­wę­dzi, które ozdo­bio­ne są dziur­ko­wa­niem, wy­bi­ty na nosku wzór, zwany me­da­lio­nem, a nosek jest na­kła­da­ny i ma kształt skrzy­de­łek.

 (1.1) Brog­sy w wer­sji spec­ta­tor wy­ko­na­ne są ze skóry w dwóch ko­lo­rach, zwy­kle bia­łym i czar­nym lub brą­zo­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ćwierćbrogsy nmos., półbrogsy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golfy, szkoty

Wiktionary


broholmer

rasa psów z grupy mo­lo­sów; ma­stif duń­ski


SJP.pl

Bro­hol­mer – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie ma­sti­fa, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wiecz­nej Danii. Psy tej rasy wy­ko­rzy­sty­wa­no do po­lo­wań i stró­żo­wa­nia. Wy­mar­ła w pier­wszej po­ło­wie XX wieku, na­stęp­nie zo­sta­ła zre­kon­stru­o­wa­na przez ho­dow­ców. Obec­nie jej przed­sta­wi­cie­le peł­nią funk­cję psów do to­wa­rzy­stwa, stró­żu­ją­cych i obron­nych.

Wikipedia


broić

pso­cić, pła­tać figle, bawić się, przesz­ka­dza­jąc; daw­niej: czy­nić coś złego


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbro­ić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|zbro­ić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔjit͡ɕ, AS: broi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brojenie n.

Wiktionary


brojce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Broj­ce ( Bro­itz) – wieś gmin­na w Pol­sce po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Broj­ce. 2 wrze­śnia 2013 r. wieś miała 1287 miesz­kań­ców.

Broj­ce leżą na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, we wschod­niej czę­ści Po­brze­ża Szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


brojecki

→ Broj­ce


SJP.pl

Patrz:

Brojce

brojek

naz­wi­sko


SJP.pl


brojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|broić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. broić

Wiktionary


brojler

in­ten­syw­nie tu­czo­na kura, kacz­ka, gęś (także indyk lub kró­lik), przez­na­czo­na na ubój


SJP.pl

Broj­le­ry – młody, bar­dzo in­ten­syw­nie tu­czo­ny (w zam­knię­ciu) drób, przez­na­czo­ny na ubój.

Okre­śle­nie to sto­su­je się dla dro­biu (kur­czę­ta, kacz­ki, in­dy­ki, gęsi) oraz kró­li­ków. Broj­le­ry osią­ga­ją szyb­ki przy­rost masy w krót­kim cza­sie, dzię­ki czemu są sto­sun­ko­wo tanie w pro­duk­cji i ho­do­wa­ne na skalę prze­my­sło­wą.

Wikipedia


brojlernia

za­kład zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą broj­le­rów


SJP.pl

Broj­ler­nia – w cho­wie dro­biu: spe­cja­li­stycz­ny bu­dy­nek w obrę­bie fermy dro­biu, przez­na­czo­ny do ho­dow­li broj­le­rów.

Broj­ler­nia to naj­czę­ściej nie­pod­piw­ni­czo­ny bu­dy­nek par­te­ro­wy, po­zba­wio­ny okien, z wy­dzie­lo­ny­mi: halą pro­duk­cyj­ną i za­ple­czem po­moc­ni­czo-usłu­go­wym, umie­szczo­nym z re­gu­ły przy jed­nej ze ścian szczy­to­wych.

Wikipedia


brojlerowy

→ broj­ler


SJP.pl

Patrz:

brojler

brok

drob­ny śrut my­śliw­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Brok – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brok.

Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1501 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1922 roku. Mia­sto rzą­do­we Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­ne było w 1827 roku w po­wie­cie ostro­łęc­kim, ob­wo­dzie ostro­łęc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔk, AS: brok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broczanin m., broczanka ż.

 przym. brocki, broczański

Wiktionary


brokacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bro­kat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bro­kat, lecz tylko mały bro­ka­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brokat m.

Wiktionary


brokat

1. świe­cą­ce, drob­ne płat­ki słu­żą­ce do ozdo­by;
2. jed­wab­na tka­ni­na prze­ty­ka­na złotą nitką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­łys­kli­we dro­bin­ki uży­wa­ne m.in. do zdo­bie­nia przed­mio­tów oraz do pro­duk­cji kos­me­ty­ków upięk­sza­ją­cych;

 (1.2) włók. kraw. jed­wab­na tka­ni­na z wy­pu­kłym, wzo­rem, prze­ty­ka­na złotą lub srebr­ną nicią;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bro­kat (tka­ni­na)
  • bro­kat (ozdo­ba)
  • Bro­kat – pol­ski se­rial oby­cza­jo­wy plat­for­my Net­flix z 2022 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkat, AS: brokat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brokatowy

 rzecz. brokacik mrz.

Wiktionary


brokatela

gruba tka­ni­na jed­wab­na lub prze­ty­ka­na jed­wa­biem, z wy­pu­kłym wzo­rem z nici srebr­nych lub zło­tych; bro­kat


SJP.pl

Bro­ka­te­la, bru­ka­te­la (fr. "bro­ca­tel­le", wł. "bro­ca­tel­lo") – gruba, pół­jed­wab­na, wzo­rzy­sta tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na, wie­lo­wąt­ko­wa i dwu­os­no­wo­wa.

Tło bro­ka­tel­li tkano zaz­wy­czaj splo­tem rząd­ko­wym, a wzór atła­so­wym. Wzór po­sia­dał cha­rak­te­ry­stycz­ny lekki re­lief, który otrzy­my­wa­no przez za­sto­so­wa­nie gru­be­go lnia­ne­go wątku pod­sta­wo­we­go oraz przez od­po­wied­nie na­cią­gnię­cie osnów i wąt­ków.

Wikipedia


brokatowo

→ bro­ka­to­wy


SJP.pl

Patrz:

brokatowy

brokatowy

zwią­za­ny z bro­ka­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) włók. kraw. zro­bio­ny z bro­ka­tu (tka­ni­ny)

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy bro­kat, po­kry­ty bro­ka­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brokat mrz.

Wiktionary


broker

osoba zaj­mu­ją­ca się poś­red­nict­wem w tran­sak­cjach hand­lo­wych lub fi­nan­so­wych; poś­red­nik, agent, ma­kler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fi­nans. osoba zaj­mu­ją­ca się poś­red­nict­wem w tran­sak­cjach to­wa­ro­wych, pie­nięż­nych, frach­to­wych lub ubez­pie­cze­nio­wych

Wiktionary

Bro­ker – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie uży­wa­ne na rynku fi­nan­so­wym i ka­pi­ta­ło­wym w kilku kon­tek­stach zna­cze­nio­wych. W naj­bar­dziej ge­ne­ral­nym uję­ciu bro­ke­rem jest pod­miot (osoba praw­na, osoba fi­zycz­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej) świad­czą­cy okre­ślo­ne usłu­gi (z re­gu­ły poś­red­nict­wa) dzia­ła­ją­cy na cudzy ra­chu­nek (w prze­ci­wień­stwie do np. de­a­le­ra, czyli pod­mio­tu dzia­ła­ją­ce­go na włas­ny ra­chu­nek).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkɛr, AS: broker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. brokerka ż.

 przym. brokerski

Wiktionary


brokerka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się poś­red­nict­wem w tran­sak­cjach hand­lo­wych lub fi­nan­so­wych; poś­red­nicz­ka, agent­ka;
2. poś­red­nict­wo hand­lo­we lub fi­nan­so­we, za­ję­cie bro­ke­ra


SJP.pl


brokerski

→ bro­ker


SJP.pl

Patrz:

broker

brokerstwo

za­ję­cie bro­ke­ra


SJP.pl


brokowianin

miesz­ka­niec Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­cza­nin


SJP.pl


brokowianka

miesz­kan­ka Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­czan­ka


SJP.pl


brokowski

→ Brok; bro­czań­ski, broc­ki


SJP.pl


brokuł

jed­no­rocz­na ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych (ka­pu­sto­wa­tych), ma­ją­ca licz­ne zie­lo­ne kwia­to­sta­ny (tzw. róże), spo­ży­wa­ne wraz z pędem i liść­mi; bro­kuł wło­ski, ka­pu­sta szpa­ra­go­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub pot. mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea|var=ita­li­ca|L.|ref=tak., od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej o cha­rak­te­ry­stycz­ny zie­lo­nym kwia­to­sta­nie;

 (1.2) spoż. kulin. ja­rzy­na z kwia­to­sta­nów bro­ku­łu (1.1)

Wiktionary

Bro­kuł, ka­pu­sta szpa­ra­go­wa ("Bras­si­ca ole­ra­cea" var. "ita­li­ca" Plenck) – od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest ro­śli­ną jed­no­rocz­ną na­le­żą­cą do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, []. Był po­wszech­nie upra­wia­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie, pod nazwą cyma. Znany jest wy­łącz­nie z upra­wy, nie wy­stę­pu­je na sta­no­wi­skach na­tu­ral­nych. Nazwa wy­wo­dzi się z wło­skie­go broc­co­lo, zaś ła­ciń­ski od­po­wied­nik bra­chium oz­na­cza gałąź, ramię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na obiad zjemy bro­ku­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkuw, AS: brokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brokułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kapusta szparagowa

Wiktionary


brokułek

zdrob­nie­nie od: bro­kuł


SJP.pl


brokułowy

→ bro­kuł


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do bro­ku­łu

 (1.2) kulin. zro­bio­ny z bro­ku­łu, za­wie­ra­ją­cy bro­ku­ły

Wiktionary

Patrz:

brokuł

Przykłady

 (1.2) Zjesz tro­chę zupy bro­ku­ło­wej?

 (1.2) Tor­tel­li­ni w sosie bro­ku­ło­wym jest bar­dzo smacz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔkuˈwɔvɨ, AS: brokuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brokuł m., brokułek m.

Wiktionary


brokuły

po­tra­wa z ja­dal­nych kwia­to­sta­nów i łodyg bro­ku­łu


SJP.pl


brol

naz­wi­sko


SJP.pl


brolly

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. na­miot lub osło­na prze­ciw­de­szczo­wa o kon­struk­cji pa­ra­so­la

Wiktionary


brom

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Br


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Br i licz­bie ato­mo­wej 35;

 (1.2) farm. pot. bro­mek po­ta­su, śro­dek uspo­ka­ja­ją­cy ha­mu­ją­cy li­bi­do

Wiktionary

Brom (Br, βρῶμος, "bró­mos", oz­na­cza „mocno pach­ną­cy” lub „smród”, bro­mum) – pier­wia­stek che­micz­ny, nie­me­tal z grupy flu­o­row­ców w ukła­dzie okre­so­wym. W wa­run­kach nor­mal­nych jest bru­nat­no­czer­wo­ną cie­czą o ostrym, nie­przy­jem­nym za­pa­chu zbli­żo­nym do za­pa­chu chlo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma brom?

 (1.2) Mówi się o tym, że brom pod po­sta­cią brom­ku po­ta­su wy­ko­rzy­sty­wa­ny był w woj­sku. Miał on za za­da­nie stłu­mić na­pię­cie sek­su­al­ne u żoł­nie­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃m, AS: brõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bromek m., bromian m., bromowanie n.

 czas. bromować ndk.

 przym. bromowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Br

Wiktionary


bromal

ole­i­sta, be­zbarw­na ciecz; zwią­zek or­ga­nicz­ny uzy­ski­wa­ny w re­ak­cji bromu z al­ko­ho­lem


SJP.pl


bromance

[czy­taj: bro­mans] bar­dzo bli­ska, nie­sek­su­al­na re­la­cja mię­dzy męż­czyz­na­mi; bro­mans


SJP.pl

Bro­man­ce – bli­ska, emo­cjo­nal­na, nie­sek­su­al­na re­la­cja po­mię­dzy dwoma lub wię­cej męż­czyz­na­mi, głęb­sza i bar­dziej in­tym­na niż "friends­hip" (przy­jaźń). Ros­ną­ca po­pu­lar­ność tego kon­cep­tu na po­cząt­ku XXI wieku po­strze­ga­na jest jako odz­wier­cied­le­nie za­cho­dzą­cych w spo­łe­czeń­stwie zmian, prze­de wszyst­kim zwięk­szo­nej ot­war­to­ści na kwe­stie toż­sa­mo­ści płcio­wej i sek­su­al­no­ści.

Wikipedia


bromans

bar­dzo bli­ska, nie­sek­su­al­na re­la­cja mię­dzy męż­czyz­na­mi; bro­man­ce


SJP.pl


bromansowy

→ bro­mans


SJP.pl

Patrz:

bromans

bromargiryt

mi­ne­rał, bro­mek sre­bra


SJP.pl


bromatolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się żyw­no­ścią (jej pro­duk­cją, prze­cho­wy­wa­niem, przet­wór­stwem i obro­tem)


SJP.pl


bromatologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się żyw­no­ścią: pro­duk­cją, prze­cho­wy­wa­niem, przet­wór­stwem i obro­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem żyw­no­ści;

Wiktionary

Bro­ma­to­lo­gia (gr. "brὂma" ‘po­ży­wie­nie’, "lógos" ‘nauka’) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem żyw­no­ści: war­to­ścią odżyw­czą, skła­dem che­micz­nym, za­war­to­ścią skład­ni­ków odżyw­czych i an­ty­o­dżyw­czych (np. fi­ty­nia­ny, in­hi­bi­to­ry tryp­sy­ny), straw­no­ścią i przys­wa­jal­no­ścią przez or­ga­nizm, za­nie­czy­szcze­nia­mi (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­stęp­nych jest także kilka cza­so­pism zaj­mu­ją­cych się bro­ma­to­lo­gią, cho­ciaż cza­sa­mi na­zy­wa­ją sie­bie pis­ma­mi o "ży­wie­niu", "die­te­ty­ce" i nie za­wsze uży­wa­ją słowa "bro­ma­to­lo­gia" w swo­ich ar­ty­ku­łach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: brõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bromatolog m.

 przym. bromatologiczny

Wiktionary


bromatologiczny

→ bro­ma­to­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

bromatologia

bromawy

kwas bro­ma­wy - jeden z tle­no­wych kwa­sów bromu; kwas bro­mo­wy(III), hy­drok­sy­do­ok­sy­do­brom


SJP.pl


bromber

re­gio­nal­nie: je­ży­na


SJP.pl


bromboszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


brombrać

po­tocz­nie: od­by­wać sto­su­nek płcio­wy; bzy­kać, dmu­chać, rżnąć, ciup­ciać


SJP.pl


bromek

sól kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek bromu jed­no­war­to­ścio­we­go, sól kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­blem szkod­li­wo­ści dla zdro­wia reszt­ko­wych po­zo­sta­ło­ści brom­ku me­ty­lu w pro­duk­tach de­zyn­se­ko­wa­nych musi być roz­pa­try­wa­ny w dwu aspek­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brom m., bromian m., bromin m., bromowanie n., debromowanie n.

 czas. bromować ndk., debromować ndk.

 przym. bromowy, bromianowy, bromkowy

 temsłow. bromo-

Wiktionary


bromelia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ana­na­so­wa­tych, do któ­re­go za­li­cza się około pięć­dzie­się­ciu ga­tun­ków, wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) Bro­me­lia - ro­dzaj ro­ślin z bro­me­lio­wa­tych o dłu­gich sztyw­nych li­ściach usta­wio­nych w ro­ze­ty

Wiktionary

Bro­me­lia ("Bro­me­lia" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae"), wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Ame­ry­ce Środ­ko­wej. Do tego ro­dza­ju za­li­cza­nych jest około 60 ga­tun­ków ro­ślin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈmɛlʲja, AS: brõmelʹi ̯a

Wiktionary


bromelina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. kom­bi­na­cja róż­nych en­zy­mów z grupy pro­te­az wspo­ma­ga­ją­cych tra­wie­nie bia­łek;

Wiktionary

Bro­me­li­na, bro­me­la­i­na – mie­sza­ni­na en­zy­mów pro­te­o­li­tycz­nych wyt­wa­rza­na przez ro­śli­ny naz ro­dza­ju bro­me­lio­wa­tych. Ana­na­sy za­wie­ra­ją co najm­niej pięć en­zy­mów zna­nych pod wspól­ną nazwą bro­me­li­ny, dwa głów­ne en­zy­my okre­śla­ne są jako bro­me­li­ny A i B. Wyt­wa­rza­nie przez ro­śli­ny en­zy­mów pro­te­o­li­tycz­nych jest stra­te­gią obron­ną przed lar­wa­mi owa­dów, dla któ­rych są one tok­sycz­ne.

Wikipedia


bromeliowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych li­czą­ca około 2000 ga­tun­ków, głów­nie z wil­got­nych lasów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej; ana­na­so­wa­te, za­pyl­co­wa­te


SJP.pl

Bro­me­lio­wa­te, ana­na­so­wa­te, za­pyl­co­wa­te ("Bro­me­lia­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Na­le­ży tu około 4 tys. ga­tun­ków sku­pio­nych w około 80 ro­dza­jów. Nie­mal wszyst­kie, z jed­nym tylko wy­jąt­kiem ("Pit­ca­ir­nia fe­li­cia­na" – en­de­mit wy­ży­ny Futa Dża­lon w Gwi­nei w za­chod­niej Afry­ce), wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej, głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej. Naj­da­lej na pół­no­cy bro­me­lio­wa­te się­ga­ją do Wir­gi­nii i Tek­sa­su, naj­da­lej na po­łud­niu rosną w środ­ko­wej Ar­gen­ty­nie i Chile.

Wikipedia


bromeliowaty

o ce­chach bro­me­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


bromiak

ciało ko­pal­ne, w skład któ­re­go wcho­dzi brom


SJP.pl


bromian

sól kwasu bro­mo­we­go


SJP.pl


bromiany

sól kwasu bro­mo­we­go


SJP.pl


bromin

sól kwasu bro­mo­we­go, w któ­rej brom ma war­to­ścio­wość III


SJP.pl


bromirski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Bro­mir­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Jerzy Bro­mir­ski – pol­ski in­ży­nier
  • Józef Bro­mir­ski – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Wik­tor Bro­mir­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


bromki

sól kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

Brom­ki – grupa nie­or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, soli kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go (HBr). Brom w brom­kach jest za­wsze jed­no­war­to­ścio­wy (wy­stę­pu­je w po­sta­ci anio­nu brom­ko­we­go), np. bro­mek sodu, bro­mek po­ta­su, czy bro­mek sre­bra.

Do brom­ków za­li­cza­ją się rów­nież związ­ki pow­sta­łe z po­łą­cze­nia bromu z grupą al­ki­lo­wą lub grupą ary­lo­wą, w któ­rych brom nie wy­stę­pu­je w po­sta­ci jo­no­wej, zaś wyt­wa­rza wią­za­nie ko­wa­len­cyj­ne spo­la­ry­zo­wa­ne, np. bro­mek me­ty­lu lub bro­mek fe­ny­lu.

Wikipedia


bromkowy

→ bro­mek


SJP.pl

Patrz:

bromek

bromlit

mi­ne­rał bę­dą­cy izo­mor­ficz­ną mie­sza­ni­ną wę­gla­nu baru i wę­gla­nu wap­nia, kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie trój­sko­śnym; al­sto­nit


SJP.pl


bromoaceton

cie­kły zwią­zek or­ga­nicz­ny, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy pod­czas I wojny świa­to­wej; mar­to­nit


SJP.pl

Bro­mo­a­ce­ton – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny jako draż­nią­cy bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy z grupy la­kry­ma­to­rów.

Jest cie­czą o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia (z roz­kła­dem) 409 K (136 °C). Jest mało trwa­ły che­micz­nie. Po­li­me­ry­zu­je pod­czas prze­cho­wy­wa­nia. Otrzy­my­wa­ny jest przez bro­mo­wa­nie ace­to­nu.

Wikipedia


bromobenzen

bro­mek fe­ny­lu, be­zbarw­na ciecz o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu


SJP.pl

Bro­mo­ben­zen (bro­mek fe­ny­lu) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bro­mo­wa po­chod­na ben­ze­nu. Ciecz o dużej gę­sto­ści, pra­wie nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie, roz­pu­szczal­na w eta­no­lu, ete­rze i więk­szo­ści roz­pu­szczal­ni­ków or­ga­nicz­nych. Bro­mo­ben­zen sto­so­wa­ny jest jako roz­pu­szczal­nik oraz w syn­te­zach or­ga­nicz­nych. Otrzy­my­wa­ny przez bro­mo­wa­nie ben­ze­nu w obec­no­ści że­la­za. Po­sia­da przy­jem­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach.

Wikipedia


bromocyjan

Bro­mo­cy­jan – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pse­u­do­ha­lo­ge­nów. Sto­so­wa­ny w cza­sie I wojny świa­to­wej jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy. Współ­cze­śnie używa się go jako od­czyn­nik do sek­wen­cjo­no­wa­nia pep­ty­dów po­przez se­lek­tyw­ne zry­wa­nie wią­zań pep­ty­do­wych pow­sta­łych z udzia­łem grup kar­bok­sy­lo­wych (ko­niec C) me­tio­ni­ny.

Wikipedia


bromoetan

zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na etanu za­wie­ra­ją­ca w czą­stecz­ce atom bromu


SJP.pl


bromoform

be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu po­dob­nym do chlo­ro­for­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bro­mo­wa po­chod­na me­ta­nu, be­zbarw­na ciecz o nie­przy­jem­nym za­pa­chu;

Wiktionary

Bro­mo­form ("tri­bro­mo­me­tan"), CHBr3 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ha­lo­gen­ków al­ki­lu, bro­mo­wa po­chod­na me­ta­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bromoformowy

Wiktionary


bromolej

tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na


SJP.pl

Bro­mo­lej, me­to­da bro­mo­le­jo­wa – jedna ze szla­chet­nych tech­nik fo­to­gra­ficz­nych, poz­wa­la­ją­ca na uzy­ska­nie obra­zów o cha­rak­te­rze ma­lar­skim po­przez za­stą­pie­nie obra­zu sre­bro­we­go w wy­wo­ła­nej od­bit­ce fo­to­gra­ficz­nej farbą olej­ną lub spe­cjal­nym tu­szem. Na­le­ży do grupy pro­ce­sów pig­men­to­wych i wy­ko­rzy­stu­je zja­wi­sko gar­bo­wa­nia ko­lo­i­dów (w tym przy­pad­ku że­la­ty­ny) pod wpły­wem związ­ków chro­mu.

Wikipedia


bromolejowy

→ bro­mo­lej


SJP.pl

Patrz:

bromolej

bromosrebrowy

pa­pier bro­mos­re­bro­wy - pa­pier fo­to­gra­ficz­ny o dużej czu­ło­ści, po­kry­ty emul­sją za­wie­ra­ją­cą bro­mek sre­bra, przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia od­bi­tek po­więk­szo­nych; pa­pier bro­mo­wy


SJP.pl


bromowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej brom przy­łą­cza się do czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­ak­cje bro­mo­wa­nia ben­ze­nu i cy­klo­hek­sa­die­nu wy­ma­ga­ją róż­nych wa­run­ków, aby mogły zajść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brom mrz., bromek mrz.

 czas. bromować ndk.

Wiktionary


bromowodorek

zwią­zek bromu i wo­do­ru, np. bro­mo­wo­do­rek dek­stro­me­tor­fa­nu - zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako śro­dek ha­mu­ją­cy ka­szel


SJP.pl


bromowodorowy

zwią­za­ny z bro­mo­wo­do­rem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bro­mo­wo­do­rem, do­ty­czą­cy bro­mo­wo­do­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bromowodór mrz.

Wiktionary


bromowodór

1. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tok­sycz­ny gaz do­brze roz­pu­szczal­ny w wo­dzie;
2. zwy­cza­jo­wa nazwa kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. be­zbarw­ny gaz, sil­nie dy­mią­cy na po­wie­trzu,

Wiktionary

Bro­mo­wo­dór – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­łą­cze­nie bromu i wo­do­ru, be­zbarw­ny gaz, mocno dy­mią­cy w po­wie­trzu. Jest ana­lo­giem chlo­ro­wo­do­ru. Ma wła­ści­wo­ści re­du­ku­ją­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tem­pe­ra­tu­rze 530°C bro­mo­wo­dór roz­kła­da się na pier­wiast­ki skła­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur, AS: brõmovodur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bromowodorowy

Wiktionary


bromowy

przy­miot­nik od: brom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy bromu, za­wie­ra­ją­cy brom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brom m., bromek mrz.

Wiktionary


bromski

naz­wi­sko


SJP.pl


bromural

nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go i na­sen­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go bro­mi­zo­wal


SJP.pl


brona

1. na­rzę­dzie do spulch­nia­nia gleby;
2. drew­nia­na krata za­my­ka­ją­ca wej­ście przez bramę w murze obron­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. na­rzę­dzie w po­sta­ci że­laz­nej kraty z kol­ca­mi, uży­wa­ne do spulch­nia­nia i wy­rów­ny­wa­nia za­o­ra­nej ziemi oraz przy­kry­wa­nia ziar­na po sie­wie;

 (1.2) hist. ar­chit. że­laz­na krata spu­szcza­na z góry w bra­mach zam­ko­wych;

 (1.3) stpol. brama

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brona – kon­struk­cja bu­dow­la­na
  • brona – na­rzę­dzie rol­ni­cze
  • Brona – wznie­sie­nie w Pol­sce, w Gó­rach Bardz­kich w Su­de­tach Środ­ko­wych
  • Brona – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • Grze­gorz Brona (ur. 1980) – dok­tor fi­zy­ki, od 2018 dy­rek­tor Pol­skiej Agen­cji Kos­micz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był w szo­pie, gdzie z Wężem opa­try­wał pług, sochę i brony, mo­ty­ki a inne pro­ste ów­czes­ne go­spo­dar­skie na­rzę­dzia…

 (1.2) Pod­nio­sły się że­laz­ne brony we wro­tach, opadł most zwo­dzo­ny i garść za­kon­ni­ków sta­no­wią­ca za­ło­gę, wy­stą­pi­ła na spot­ka­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃na, AS: brõna

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. bronować, pobronować

Wiktionary


bronchicum

[czy­taj: bron­chi­kum] nazwa hand­lo­wa leku zio­ło­we­go sto­so­wa­ne­go przy kasz­lu i cho­ro­bach dróg od­de­cho­wych, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg z ziela ty­mian­ku


SJP.pl


bronchit

za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej os­krze­li; nie­żyt os­krze­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej os­krze­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­nald nigdy już się z bron­chi­tu nie wy­le­czył.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bronchitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapalenie oskrzeli

Wiktionary


bronchitowy

do­ty­czą­cy bron­chi­tu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. od­no­szą­cy się do bron­chi­tu, zwią­za­ny z bron­chi­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­nald do­stał ataku kasz­lu bron­chi­to­we­go i mu­siał przer­wać kon­fe­ren­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bronchit mrz.

Wiktionary


bronchografia

rent­ge­no­lo­gicz­na me­to­da ba­da­nia os­krze­li po wpro­wa­dze­niu środ­ka kon­tra­stu­ją­ce­go


SJP.pl


bronchopneumonia

odos­krze­lo­we za­pa­le­nie płuc


SJP.pl


bronchoskop

wzier­nik słu­żą­cy do wew­nętrz­ne­go ba­da­nia ścian tcha­wi­cy i os­krze­li


SJP.pl


bronchoskopia

me­to­da ba­da­nia wew­nętrz­nych ścian tcha­wi­cy i os­krze­li za po­mo­cą bron­cho­sko­pu


SJP.pl

Bron­cho­sko­pia – dia­gno­stycz­ne ba­da­nie en­do­sko­po­we dróg od­de­cho­wych, wy­ko­ny­wa­ne za po­mo­cą bron­cho­sko­pu, spe­cjal­ne­go urzą­dze­nia wpro­wa­dzo­ne­go przez nos lub usta. Za­bieg naj­czę­ściej wy­ko­nu­je się w ce­lach dia­gno­stycz­nych, głów­nie roz­poz­na­nia ewen­tu­al­ne­go pro­ce­su no­wot­wo­ro­we­go, ale nie­kie­dy rów­nież ze wska­zań te­ra­pe­u­tycz­nych (usu­nię­cie ciała ob­ce­go, odes­sa­nie za­le­ga­ją­cej wy­dzie­li­ny).

Wikipedia


bronchoskopowy

→ bron­cho­skop, → bron­cho­sko­pia


SJP.pl

Patrz:

bronchoskop, → bronchoskopia

bronchotomia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu tcha­wi­cy w jej czę­ści szyj­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja, AS: brõnχotõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tracheotomia

Wiktionary


bronco

[czy­taj: bron­ko] w za­chod­nich sta­nach USA: nie cał­kiem lub w ogóle nie­u­jeż­dżo­ny koń


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bron­co – sin­ga­pur­ski tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny
  • Ford Bron­co – sa­mo­chód spor­to­wo-użyt­ko­wy pro­du­ko­wa­ny przez Ford Motor Com­pa­ny w la­tach 1966–1996
  • Rock­well OV-10 Bron­co – ame­ry­kań­ski lekki sa­mo­lot sztur­mo­wo-roz­poz­naw­czy
  • Bron­co – ame­ry­kań­ski se­rial z lat 1958–1962

Wikipedia


broneczek

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław (imię mę­skie); Bro­nek


SJP.pl


broneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Bro­ni­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Bro­necz­ka i za­czę­ła u nas pra­co­wać pod ko­niec marca ubie­głe­go roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary


bronek

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. środ. polit. broń palna

Wiktionary


bronia

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Bro­ni­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Bro­nia i śpie­wa­ła jak sło­wik.

 (1.1) Na gro­bie ciot­ki Broni świe­ci­ły się już trzy zni­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bronka, Broneczka, Bronisława

Wiktionary


broniarek

naz­wi­sko


SJP.pl


broniarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­gniew Bro­niarz – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, in­ży­nier che­mik
  • Sła­wo­mir Bro­niarz – pol­ski pe­da­gog i dzia­łacz związ­ko­wy
  • Lu­bo­mi­ra Bro­niarz-Press – pol­ska che­micz­ka

Wikipedia


bronica

zgru­bie­nie od: brona


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­ca – wieś w re­jo­nie dro­ho­byc­kim, w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Bro­ni­ca – wieś w re­jo­nie mo­hy­low­skim, w ob­wo­dzie win­nic­kim, nad Dnie­strem
  • Bro­ni­ca – wieś w re­jo­nie ka­mień­skim, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim

Wikipedia


bronicki

naz­wi­sko


SJP.pl


broniek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław, Bro­nisz (imio­na mę­skie)


SJP.pl


bronienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie obro­ny, od­pie­ra­nie ataku

 (1.2) osła­nia­nie lub chro­nie­nie kogoś lub cze­goś

 (1.3) wy­peł­nia­nie roli obroń­cy przed sądem lub innym po­dob­nym or­ga­nem

 (1.4) nie­poz­wa­la­nie na coś

 (1.5) zda­wa­nie eg­za­mi­nu lub wy­stę­po­wa­nie przed ko­mi­sją w celu uzy­ska­nia ja­kie­goś ty­tu­łu np. ma­gi­stra, dok­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gmina tutaj two­rzy pań­stwo w pań­stwie, roz­strzy­ga pra­wie wszyst­kie in­te­re­sy sa­mo­dziel­nie, bez udzia­łu pań­stwa, któ­re­mu po­zo­sta­wio­ne jest, i to nie za­wsze, wy­mie­rza­nie spra­wied­li­wo­ści oraz bro­nie­nie gra­nic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: brõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obrońca mos., obrończyni ż., obrona ż.

 czas. bronić ndk., obronić dk.

 przym. obrończy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osłanianie, chronienie

 (1.3) adwokatowanie

 (1.4) zabranianie

Wiktionary


broniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


broniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Bro­niew­ski – pol­ski in­ży­nier ar­chi­tekt
  • Boh­dan Bro­niew­ski, herbu Tar­na­wa – prze­my­sło­wiec, dzia­łacz go­spo­dar­czy
  • Hie­ro­nim Bro­niew­ski, herbu Le­li­wa – de­pu­tat na Try­bu­nał Głów­ny Ko­ron­ny, poseł wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go na sejmy
  • Ka­je­tan Bro­niew­ski – pol­ski wio­ślarz i dzia­łacz spor­to­wy
  • Karol Bro­niew­ski
    • Karol Bro­niew­ski – pol­ski dy­ry­gent chó­ral­ny, pe­da­gog mu­zycz­ny, kom­po­zy­tor i dzia­łacz ruchu śpie­wa­cze­go
    • Karol Bro­niew­ski – pod­puł­kow­nik lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go, uczest­nik II wojny świa­to­wej
  • Łu­kasz Bro­niew­ski – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Mi­ko­łaj Fir­lej Bro­niew­ski (Bro­niow­ski), herbu Le­wart – kasz­te­lan chełm­ski, pod­ko­mo­rzy czer­ni­how­ski
  • Mar­cin Bro­niew­ski (ok. 1564–1624), herbu Le­li­wa – dzia­łacz re­for­ma­cji, poseł na sejm
  • Mar­cin Bro­niew­ski (po­dróż­nik), herbu Tar­na­wa – po­dróż­nik, hi­sto­ryk, kar­to­graf, dy­plo­ma­ta, kro­ni­karz, pa­mięt­ni­karz
  • Sa­mu­el Fir­lej Bro­niew­ski, herbu Le­wart – kasz­te­lan chełm­ski, pod­ko­mo­rzy czer­ni­how­ski

Wikipedia


bronikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­ko­wo – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Zbą­szy­nek
  • Bro­ni­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mły­na­ry
  • Bro­ni­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel
  • Bro­ni­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Mi­ro­sła­wiec
  • Bro­ni­ko­wo – gro­ma­da

Wikipedia


bronikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bronimir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Bro­ni­mir – imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Broni-" ("bro­nić, strzec") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Za­pi­sy ta­kie­go imie­nia nie prze­cho­wa­ły się w do­ku­men­tach sta­ro­pol­skich, jed­nak o jego ist­nie­niu może świad­czyć prze­cho­wa­nie się w naz­wach miej­sco­wych – ta­kich jak Bro­mierz, Bro­mie­rzyk – formy Bro­mir, która mogła sta­no­wić jego formę skró­co­ną.

Wikipedia


bronioznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o broni


SJP.pl


bronioznawczy

zwią­za­ny ze zna­jo­mo­ścią broni


SJP.pl


bronioznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o broni


SJP.pl


bronioznawstwo

nauka, wie­dza o broni


SJP.pl

Bro­nioz­naw­stwo – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na badań, zaj­mu­ją­ca się uz­bro­je­niem jako ele­men­tem kul­tu­ry ma­te­rial­nej i sze­rzej – kul­tu­ry w ogóle. Choć nie funk­cjo­nu­je jako sa­mo­dziel­na dy­scy­pli­na aka­de­mic­ka, roz­wi­ja się na styku róż­nych nauk hu­ma­ni­stycz­nych i przy­rod­ni­czych: ar­che­o­lo­gii, hi­sto­rii, hi­sto­rii sztu­ki, tech­no­lo­gii i in­nych nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii.

Wikipedia


bronisz

1. od­pie­rać na­paść;
2. osła­niać, chro­nić coś;
3. wsta­wiać się za kimś, być czy­imś obroń­cą;
4. za­bra­niać, nie poz­wa­lać;
5. bro­nić się:
a) od­pie­rać atak na włas­ną osobę;
b) być włas­nym obroń­cą;
c) chro­nić się, za­po­bie­gać cze­muś


SJP.pl


broniszewice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wo wiel­ko­pol­skie;

Wiktionary

Bro­ni­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Czer­min, nad Pros­ną.

Wieś skła­da się z trzech odręb­nych za­ło­żeń ur­ba­ni­stycz­nych: ze­spo­łu fol­warcz­ne­go Ma­ria­nin na po­łud­niu, za­ło­że­nia pa­ła­co­we­go w cen­tral­nej czę­ści oraz ze­spo­łu fol­warcz­ne­go w przy­siół­ku Pol­skie na pół­noc­nym wscho­dzie.

Wikipedia


broniszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Bro­ni­sze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Ty­ko­cin
  • Bro­ni­sze­wo – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mły­na­ry
  • Bro­ni­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Prze­decz
  • Bro­ni­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Bro­ni­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia

Wikipedia


broniszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał Bro­ni­szew­ski – pol­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Mie­czy­sław Bro­ni­szew­ski – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia


broniszostwo

Bro­nisz z mał­żon­ką; Bro­ni­szo­wie


SJP.pl


broniszowie

imię mę­skie


SJP.pl


broniszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­ni­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bronisław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Bro­ni­sła­wa

Wiktionary

, Bron­sław, Bar­ni­sław, (zniem.) Bru­ni­sław, Bro­sław – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek nosił imię Bro­ni­sław i su­mia­ste wąsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲiswaf, AS: brõńisu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisławów m.

:: zdrobn. Bronek m., Bronuś m.

:: fż. Bronisława ż.

Wiktionary


bronisława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Bro­ni­sław

Wiktionary

– sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Broni-" („bro­nić, strzec”) i "-sława" („sława”). Być może zna­czy­ło „ta, która broni sławy”. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne od XIII wieku.

Bro­ni­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 wrze­śnia, na pa­miąt­kę bł. Bro­ni­sła­wy.

Mę­skie od­po­wied­ni­ki: Bro­ni­sław, Bron­sław, Bar­ni­sław, Bru­ni­sław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­li­śmy się u ciot­ki Bro­ni­sła­wy w Ple­sze­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃ɲiˈswava, AS: brõńisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisław mos.

:: zdrobn. Bronia ż., Bronka ż., Broneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bronia, Bronka, Broneczka

Wiktionary


bronisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­ni­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


bronisławostwo

Bro­ni­sław z mał­żon­ką; Bro­ni­sła­wo­wie


SJP.pl


bronisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


bronisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­ni­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


broniwoj

imię mę­skie


SJP.pl

Bro­ni­woj – mę­skie imię sło­wiań­skie, nie­no­to­wa­ne we wczes­nych źró­dłach pol­skich, zło­żo­ne jed­nak z czło­nów wy­stę­pu­ją­cych w au­ten­tycz­nych sta­ro­pol­skich imio­nach, tj.: Broni- ("bro­nić, strzec") oraz -woj ("wo­jow­nik, wojna"). Imie­ni­ny: 22 czerw­ca.

W 1994 roku imię Bro­ni­woj no­si­ła 1 osoba w Pol­sce.

Wikipedia


bronić

1. od­pie­rać na­paść;
2. osła­niać, chro­nić coś;
3. wsta­wiać się za kimś, być czy­imś obroń­cą;
4. za­bra­niać, nie poz­wa­lać;
5. bro­nić się:
a) od­pie­rać atak na włas­ną osobę;
b) być włas­nym obroń­cą;
c) chro­nić się, za­po­bie­gać cze­muś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) od­pie­rać atak

 (1.2) sta­wać w obro­nie kogoś lub cze­goś; wsta­wiać się za kimś; czymś, być czy­imś obroń­cą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bro­nić się

 (2.1) chro­nić sie­bie przed ata­kiem, od­pie­rać atak na sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgi­nął jak przy­sta­ło na żoł­nie­rza, bro­niąc z orę­żem w dłoni sto­li­cy Nie­miec – Ber­li­na.

 (1.2) Gór­ski re­pli­ko­wał, bro­nił swej słusz­no­ści spraw­nie i mą­drze, ale za­ra­zem ata­ko­wał, obra­żał i po­ni­żał osobę prze­ciw­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: brõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obrona ż., obrońca m., obrończyni ż., bronienie n.

 przym. obronny, obrończy

Wiktionary


bronk

naz­wi­sko


SJP.pl

Bronk ("Bronc­ke, Bronc­ki, Bron­nec­ke, Bru­ni­ken, Brun­nec­ke") – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


bronka

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Bro­ni­sła­wa

Wiktionary

Bron­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk. Leży na lewym brze­gu Bron­ki.

Wieś du­chow­na, włas­ność pro­bo­stwa brań­skie­go, po­ło­żo­na była w 1575 roku w po­wie­cie brań­skim w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Bron­ka i przy­je­cha­łam z Cie­szy­na.

 (1.1) Szko­da, że ciot­ki Bron­ki nie ma już mię­dzy nami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bronisława ż., Bronek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bronia, Broneczka, Bronisława

Wiktionary


bronkobus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. au­to­bus wy­bor­czy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kam­pa­niach pol­skie­go po­li­ty­ka Bro­ni­sła­wa Ko­mo­row­skie­go

Wiktionary


bronkowie

naz­wi­sko


SJP.pl


bronkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bron­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bronks

po­tocz­nie: kufel piwa; bro­war


SJP.pl


bronny

daw­niej: za­bro­nio­ny


SJP.pl


bronowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bro­no­wać.

Wiktionary

Bro­no­wa­nie – za­bieg upra­wo­wy (upraw­ka) wy­ko­ny­wa­ny broną w celu płyt­kie­go spulch­nie­nia roli, po­kru­sze­nia brył i sko­ru­py gle­bo­wej, zni­szcze­nia chwa­stów, przer­wa­nia pa­ro­wa­nia wody, wy­rów­na­nia po­wierzch­ni pola oraz przy­kry­cia ma­te­ria­łu siew­ne­go ro­ślin.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niebronowanie n., brona ż.

 czas. bronować ndk.

Wiktionary


bronować

płyt­ko spulch­niać glebę, kru­szyć bryły i wy­rów­ny­wać po­wierzch­nię na polu upraw­nym za po­mo­cą brony


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roln. spulch­niać zie­mię za po­mo­cą brony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rol­nik bro­no­wał zie­mię.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarz­mo na wspa­nia­łą szyję, / sam Efra­i­ma za­przę­gnę, / orać bę­dzie Juda, / Jakub zaś bę­dzie bro­no­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: brõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brona ż., bronka ż., bronowanie n., bronowisko n.

Wiktionary


bronowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bli­na;
3. dziel­ni­ca Kra­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­noc­no-za­chod­nia dziel­ni­ca Kra­ko­wa, daw­niej pod­kra­kow­ska wieś;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­no­wi­ce – Dziel­ni­ca VI Kra­ko­wa, jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy
  • Bro­no­wi­ce – ob­szar Kra­ko­wa
  • Bro­no­wi­ce Małe – część Kra­ko­wa w gra­ni­cach Dziel­ni­cy VI Bro­no­wi­ce
  • Bro­no­wi­ce Wiel­kie – część Kra­ko­wa w gra­ni­cach Dziel­ni­cy IV Prąd­nik Biały
  • Bro­no­wi­ce – dziel­ni­ca Lu­bli­na
  • Bro­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Pu­ła­wy
  • Bro­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie
  • Bro­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Bro­no­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Bro­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie brze­ziń­skim
  • Bro­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie pu­ław­skim
  • Bro­no­wi­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bro­no­wi­cach

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bronowiczanin m., bronowiczanka ż.

 przym. bronowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. Bronx

Wiktionary


bronowicki

przy­miot­nik od: Bro­no­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bro­no­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Bro­no­wic

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Bro­no­wic­ki – pol­ski pił­karz
  • Hen­ryk Bro­no­wic­ki – pol­ski pilot, in­struk­tor lot­ni­czy
  • Ma­te­usz Bro­no­wic­ki – pol­ski sza­chi­sta
  • Piotr Bro­no­wic­ki – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bronowice nmos.

Wiktionary


bronowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bronowisko

teren bro­no­wa­ny


SJP.pl


bronowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Wizna
  • Bro­no­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Bro­no­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Bro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Susz
  • Bro­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Bro­no­wo – gro­ma­da
  • Bro­no­wo Kmie­ce, Bro­no­wo-Za­le­sie

Wikipedia


bronowski

1. → Bro­no­wi­ce; bro­no­wic­ki;
2. → Bro­nów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

Wikipedia

Patrz:

Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

bronowy

→ brona


SJP.pl

Patrz:

brona

bronson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bron­son – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Levy
  • Bron­son – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Wo­od­bu­ry
  • Bron­son – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Bo­ur­bon
  • Bron­son – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Branch
  • Bron­son (ang. Bron­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Branch
  • Bron­son (ang. Bron­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Huron
  • Char­les Bron­son (1921–2003) – aktor ame­ry­kań­ski
  • Bron­son – wło­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy me­lo­dyj­ny hard­co­re

Wikipedia


brontoterium

wy­mar­ły ssak z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


SJP.pl

Bron­to­te­rium ("Bron­tot­he­rium") – wy­mar­ły ssak z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, ży­ją­cy w póź­nym eo­ce­nie.

Bron­to­te­ria wy­stę­po­wał w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Ska­mie­nia­ło­ści "Em­bo­lot­he­rium" wska­zu­ją, że miały kost­ne wy­rost­ki na nosie. Nie były to jed­nak praw­dzi­we rogi, po­nie­waż te są ut­wo­rzo­ne z ke­ra­ty­ny. Róg bron­to­te­riów był kost­ny, po­kry­ty skórą.

Wikipedia


brontozaur

ro­dzaj du­że­go za­u­ro­po­da z po­dro­dzi­ny apa­to­za­u­rów


SJP.pl

Bron­to­za­ur ("Bron­to­sa­u­rus") – duży za­u­ro­pod ży­ją­cy około 150 mln lat temu w póź­nej jurze na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Zo­stał od­kry­ty i opi­sa­ny w 1879 przez Oth­nie­la C. Mars­ha. Nieg­dyś uwa­ża­no „bron­to­za­u­ra” za sy­no­nim „apa­to­za­u­ra”, w 2015 wy­ka­za­no jed­nak istot­ne róż­ni­ce mię­dzy tymi ro­dza­ja­mi. Było to jedno z naj­więk­szych zwie­rząt lą­do­wych, jakie kie­dy­kol­wiek żyło na ziemi. Osią­gał śred­nio około 20 m dłu­go­ści i mniej wię­cej 23 t wagi. Nazwa bron­to­za­ur oz­na­cza z gr. „grzmią­cy ja­szczur”.

Wikipedia


brontë

[czy­taj: BRONti] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­lot­te Brontë – au­tor­ka Dziw­nych losów Jane Eyre, Vi­let­te, Shir­ley, Pro­fe­sor
  • Emily Brontë – au­tor­ka Wi­chro­wych Wzgórz
  • Anne Brontë – au­tor­ka Agnes Grey
  • Bran­well Brontë – ma­larz an­giel­ski, brat Char­lot­te, Emily i Anne
  • Ro­dzi­na Brontë – ro­dzi­na li­te­rac­ka zwią­za­na z mia­stem Ha­worth w Yorks­hi­re w An­glii

Wikipedia


bronuś

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


bronx

jeden z pię­ciu okrę­gów No­we­go Jorku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. okręg (po­tocz­nie okre­śla­ny „dziel­ni­cą”) No­we­go Jorku w USA, obej­mu­ją­cy pół­noc­ną część aglo­me­ra­cji;

 (1.2) geogr. adm. hrab­stwo w sta­nie Nowy Jork w USA

 (1.3) geogr. hy­dron. rzeka w USA prze­pły­wa­ją­ca przez po­łud­nio­wo-wschod­ni Nowy Jork

 (1.4) geogr. gmina w USA, w hrab­stwie Su­blet­te Co­un­ty, w sta­nie Wy­o­ming

 (1.5) geogr. żart. kra­kow­ska dziel­ni­ca Bro­no­wi­ce

Wiktionary

Bronx – jeden z pię­ciu okrę­gów ("bo­ro­ughs") No­we­go Jorku oraz hrab­stwo ("co­un­ty") w sta­nie Nowy Jork. Bronx po­ło­żo­ny jest w pół­noc­nej czę­ści mia­sta, głów­nie na sta­łym lą­dzie, choć obej­mu­je swoim za­się­giem także parę mniej­szych wysp.

Wikipedia


brony

1. na­rzę­dzie do spulch­nia­nia gleby;
2. drew­nia­na krata za­my­ka­ją­ca wej­ście przez bramę w murze obron­nym


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: brona

Wiktionary

Brony – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Sie­mie­nicz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃nɨ, AS: brõny

Wiktionary


bronzer

kos­me­tyk do ściem­nia­nia skóry; brą­zer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk na­da­ją­cy cerze efekt de­li­kat­nej opa­le­niz­ny, zwy­kle za­stę­pu­ją­cy róż

Wiktionary

Bron­zer (rów­nież brą­zer) – kos­me­tyk na­da­ją­cy cerze efekt de­li­kat­nej opa­le­niz­ny. Można nim mo­de­lo­wać kształt twa­rzy. Bron­zer naj­czę­ściej jest na­kła­da­ny na czoło, brodę i po­licz­ki. Może za­stę­po­wać róż. Jego od­cień po­wi­nien być do­pa­so­wa­ny do kar­na­cji. W za­leż­no­ści od kar­na­cji, bron­ze­ry można po­dzie­lić na te do cery: cie­płej, chłod­nej, ne­u­tral­nej. Od­po­wied­ni od­cień bron­ze­ra można do­brać na pod­sta­wie ana­li­zy ko­lo­ry­stycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bron­zer sto­so­wa­ny na całą twarz po­wi­nien być ma­to­wy lub ewen­tu­al­nie sa­ty­no­wy (dla cery bez nie­do­sko­na­ło­ści).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃w̃zɛr, AS: brõũ̯zer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmetyk brązujący

Wiktionary


bronzyt

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów


SJP.pl

Bron­zyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo po­spo­li­tych i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych.

Nazwa po­cho­dzi od cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


bronów

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Bro­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Do­bro­mierz
  • Bro­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów
  • Bro­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Bro­nów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce
  • Bro­nów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce
  • Bro­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • Bro­nów – gro­ma­da w po­wie­cie opo­czyń­skim
  • Bro­nów – gro­ma­da w po­wie­cie ple­szew­skim
  • Bro­nów – sta­cja ko­le­jo­wa w Bro­no­wie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


brook

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brook – mia­sto w sta­nie In­dia­na (USA)
  • Brook – miej­sco­wość w hrab­stwie Kent (An­glia)
  • Brook (New Fo­rest) – miej­sco­wość w hrab­stwie Hamps­hi­re (An­glia)
  • Brook – miej­sco­wość w hrab­stwie Sur­rey (An­glia)
  • Brook (Test Val­ley) – miej­sco­wość w hrab­stwie Hamps­hi­re (An­glia)
  • Brook – miej­sco­wość na wy­spie Wight (An­glia)
  • Brook – po­stać anime

Wikipedia


brookit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. zob. bru­kit.

Wiktionary

Bro­o­kit (Bru­kit) – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, bę­dą­cy dwut­len­kiem ty­ta­nu.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go mi­ne­ra­lo­ga i kry­sta­lo­gra­fa Henry’ego Ja­me­sa Bro­o­ke’a (1771-1857).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary


brooklińczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bro­o­kly­nu

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bro­o­kly­nu, uro­dzo­na na Bro­o­kly­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubra­nia bro­o­kliń­czy­ka przy­wo­dzą na myśl ko­stiu­my bo­ha­te­rek kre­skó­wek albo ubran­ka dla lalek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brooklyn mrz.

 przym. brookliński

Wiktionary


brookliński

→ Bro­o­klyn [czy­taj: bru­kliń­ski]; bro­o­klyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bro­o­kly­nu, zwią­za­ny z Bro­o­kly­nem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bro­o­kly­nu, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bro­o­kly­no­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­ślisz, że je­steś bez­piecz­ny w swoim nowym, taj­nym domu, w cie­niu uko­cha­ne­go mostu bro­o­kliń­skie­go?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brooklyn mrz., brooklińczyk mos.

Wiktionary


brooklyn

[czy­taj: bru­klyn] dziel­ni­ca No­we­go Jorku po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści Long Is­land, daw­niej od­dziel­ne mia­sto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. dziel­ni­ca No­we­go Jorku;

Wiktionary

Bro­o­klyn – jeden z pię­ciu okrę­gów (bo­ro­ughs) No­we­go Jorku oraz jed­no­cze­śnie hrab­stwo w sta­nie Nowy Jork, o naz­wie "Kings Co­un­ty". W 2019 roku li­czył ok. 2 559 903 miesz­kań­ców, co daje naj­więk­szą po­pu­la­cję ze wszyst­kich okrę­gów No­we­go Jorku.

Wcze­śniej Bro­o­klyn był od­dziel­nym mia­stem (do 1898 r.), roz­wi­nął się z małej osady po­ło­żo­nej nad East River, którą za­ło­ży­li Ho­len­drzy, na­zy­wa­jąc ją „Bre­uc­ke­len” (od mia­sta w Ho­lan­dii o naz­wie Bre­u­ke­len).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No­wo­jor­ski Bro­o­klyn sta­no­wi duże sku­pi­sko Po­lo­nii.

 (1.1) Na fla­dze Bro­o­kly­nu wid­nie­je bo­gi­ni spra­wied­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruklʲĩn, AS: bruklʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brooklińczyk mos.

 przym. brookliński

Wiktionary


brooklyński

→ Bro­o­klyn [czy­taj: bru­kliń­ski]; bro­o­kliń­ski


SJP.pl


brooks

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­oks – miej­sco­wość w pro­win­cji Al­ber­ta
  • Bro­oks – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Fa­y­et­te
  • Bro­oks – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Bul­litt
  • Bro­oks – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Waldo
  • Bro­oks – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Red Lake
  • Bro­oks – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Ma­rion
  • Bro­oks (ang. Bro­oks Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Waldo
  • Bro­oks (ang. Bro­oks Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ne­wa­y­go
  • hrab­stwo Bro­oks (ang. Bro­oks Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo Bro­oks (ang. Bro­oks Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Mel Bro­oks – aktor i re­ży­ser ame­ry­kań­ski
  • Bro­oks – ho­len­der­ski DJ i pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia


brosimum

ro­dzaj drze­wa z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych


SJP.pl

Bro­si­mum, mle­ko­wiec ("Bro­si­mum" Swartz) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ("Mo­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Są to zi­mo­zie­lo­ne drze­wa z so­kiem mlecz­nym ros­ną­ce w tro­pi­kach obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich – od Mek­sy­ku i Kuby na pół­no­cy po Bo­li­wię, Pa­rag­waj i po­łud­nio­wą Bra­zy­lię. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne przed­sta­wi­cie­le tego ga­tun­ku rosną także na Flo­ry­dzie i w Wiet­na­mie. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych.

Wikipedia


brosma

ryba z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych


SJP.pl

Bros­ma ("Bros­me bros­me") – ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae). Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Bros­me.

Wikipedia


brosza

1. duża, cięż­ka brosz­ka;
2. ele­ment rzeź­bio­ny na prze­cię­ciu żeber skle­pień go­tyc­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spora, oka­za­ła brosz­ka

 (1.2) ar­chit. rzeź­bio­ny ele­ment znaj­du­ją­cy się na prze­cię­ciu żeber skle­pie­nia go­tyc­kie­go

Wiktionary

Bro­sza, brosz­ka – ro­dzaj bi­żu­te­rii, ozdo­ba, współ­cze­śnie no­szo­na nie­mal wy­łącz­nie przez ko­bie­ty. Umo­co­wa­na od dołu szpil­ka służy przy­cze­pia­niu brosz­ki do ubrań oraz scze­pia­niu po­szcze­gól­nych czę­ści ubra­nia. Brosz­ki mają różne kształ­ty: od pro­stych, owal­nych do fan­ta­stycz­nie po­wy­gi­na­nych. Także wiel­ko­ści tych ozdób są zróż­ni­co­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obra­zi­ła się, gdy jej mąż po­wie­dział, że jej bro­sza jest tylko agraf­ką z ka­my­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃa, AS: broša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszka ż.

Wiktionary


broszeczka

mała brosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: brosz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈʃɛt͡ʃka, AS: brošečka

Wiktionary


broszka

ozdo­ba stro­ju ko­bie­ce­go z umo­co­wa­ną od spodu spin­ką, przy­pi­na­na do sukni, szala itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment bi­żu­te­rii; ozdo­ba przy­pi­na­na do stro­ju ko­bie­ce­go przy po­mo­cy za­pin­ki;

 (1.2) pot. spra­wa, in­te­res

 (1.3) pot. żeń­ski na­rząd płcio­wy, po­chwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃka, AS: broška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brosza ż.

:: zgrub. brocha ż.

 przym. broszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brocha

 (1.3) brocha, pochwa

Wiktionary


broszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Brosz­kie­wicz (1922–1993) – pol­ski pro­za­ik, dra­ma­to­pi­sarz, ese­i­sta i pu­bli­cy­sta oraz autor fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej.
  • Jerzy Brosz­kie­wicz (1925–2018) – pol­ski uczest­nik kon­spra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wej w cza­sie II wojny świa­to­wej, pod­puł­kow­nik WP w sta­nie spo­czyn­ku dzia­łacz kom­ba­tanc­ki
  • Ma­riusz Brosz­kie­wicz (ur. 1959) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf.
  • Sta­ni­sław Brosz­kie­wicz (1926–1984) – pol­ski pi­sarz, pro­za­ik, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta

Wikipedia


broszkowice

Brosz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Oś­wię­cim.

Wikipedia


broszkowy

→ brosz­ka


SJP.pl

Patrz:

broszka

broszków

Brosz­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Kotuń. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­to­nie­go w Ko­tu­niu.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


broszniów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie roż­nia­tow­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kow­skie­go;

Wiktionary

Brosz­niów (ukr. Брошнів) – wieś na Ukra­i­nie, do lipca 2020 r. w re­jo­nie roż­nia­tow­skim, obec­nie w re­jo­nie ka­łu­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. broszniowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Brożniów, Proszniów

Wiktionary


broszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia or­na­men­tu na tka­ni­nach po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do­dat­ko­we­go wątku de­se­nio­we­go (zwy­kle z dro­gich nici) prze­bie­ga­ją­ce­go czę­ścio­wo ponad za­sad­ni­czą tka­ni­ną i two­rzą­ce­go na niej jakby haft

Wiktionary

Powiązane:

 czas. broszować ndk.

Wiktionary


broszura

1. nie­wiel­ka pu­bli­ka­cja o tre­ści in­for­ma­cyj­nej, adre­so­wa­na do sze­ro­kiej pu­blicz­no­ści,
2. książ­ka w mięk­kiej nietr­wa­łej opra­wie lub nie­o­pra­wio­na,
3. ar­ty­kuł lub roz­praw­ka pro­pa­gan­do­wa wy­da­na jako sa­mo­dziel­ny druk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka książ­ka, nie­o­pra­wio­na lub w mięk­kiej opra­wie;

 (1.2) ar­ty­kuł lub nie­wiel­ka roz­pra­wa wy­da­na jako sa­mo­dziel­ny druk

 (1.3) nie­wiel­ka pu­bli­ka­cja o tre­ści in­for­ma­cyj­nej

Wiktionary

Bro­szu­ra (franc. "bro­chu­re" od "bro­che" – bro­sza, z wł. "broc­ca" dzban) – wy­daw­nict­wo zwar­te, wyrób po­li­gra­ficz­ny o małej ob­ję­to­ści, mak­sy­mal­nie 3 ar­ku­sze dru­kar­skie (do 48 stron, daw­niej od 4 do 64 stron) o tre­ści in­for­ma­cyj­nej, biz­ne­so­wej lub pro­pa­gan­do­wej, adre­so­wa­ny do sze­ro­kiej pu­blicz­no­ści. Jest to ro­dzaj druku łą­czo­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) na pół­kach umie­szczo­nych we wnęce muru le­ża­ły stosy ksią­żek. Wy­brał kil­ka­na­ście bro­szur i podał Mur­ko­wi.

 (1.2) Na dowód tego przy­ta­czam niek­tó­re ustę­py z moich bro­szur i ar­ty­ku­łów.

 (1.3) Po­dat­ni­cy mieli do dy­spo­zy­cji rów­nież bro­szu­ry in­for­ma­cyj­ne i pre­zen­ta­cje mul­ti­me­dial­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈʃura, AS: brošura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszurowanie n., zbroszurowanie n.

:: zdrobn. broszurka ż.

 czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

 przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) folder, ulotka

Wiktionary


broszurka

zdrob­nie­nie od: bro­szu­ra


SJP.pl


broszurkowy

zwią­za­ny z bro­szur­ką


SJP.pl


broszurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zszy­wa­nie, bin­do­wa­nie lub łą­cze­nie w inny spo­sób kar­tek w celu wy­ko­na­nia bro­szu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbroszurowanie n., broszura ż., broszurka ż.

 czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

 przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary


broszurowy

zwią­za­ny z bro­szu­rą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bro­szu­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broszura ż., broszurka ż., broszurowanie n.

 czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

 przym. broszurkowy

Wiktionary


brotbiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­jem­nik na chleb

Wiktionary


brotfas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. na­czy­nie na chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔtfas, AS: brotfas

Wiktionary


brotzupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wo­dzion­ka

Wiktionary


browalia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Bro­wa­lia ("Bro­wal­lia" L.) – ro­dzaj z ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je 24 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie od Ari­zo­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na po­łud­nie, po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą i An­ty­le po środ­ko­wą część Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Roz­prze­strze­nio­ne obec­ne są poza tym na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go bo­ta­ni­ka Jo­han­ne­sa Bro­wal­liu­sa (1707–1755). Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


browar

za­kład przet­wór­stwa spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa; pi­wo­war­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­kład, w któ­rym warzy się (pro­du­ku­je) piwo;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. piwo (bu­tel­ka, pusz­ka itp.)

Wiktionary

Bro­war – za­kład pro­duk­cyj­ny, w któ­rym wyt­wa­rza­ne jest piwo, czyli napój pow­sta­ły ze słodu, wody i chmie­lu pod­da­ny fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej przy uży­ciu droż­dży.

Pier­wsze bro­wa­ry or­ga­ni­zo­wa­no ok. 1000 roku w klasz­to­rach. Naj­star­szym dzia­ła­ją­cym bro­wa­rem jest We­i­hen­step­han w ba­war­skim Fre­i­sing, funk­cjo­nu­ją­cy od 1040. W miarę se­ku­la­ry­za­cji od XIX wieku pow­sta­wa­ły bro­wa­ry o cha­rak­te­rze prze­my­sło­wym, z sa­mo­dziel­ny­mi za­bu­do­wa­nia­mi fa­brycz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że naj­lep­sze piwo pow­sta­je w bro­wa­rach na Ślą­sku.

 (2.1) Wy­pi­łem trzy bro­wa­ry i zro­bi­ło mi się nie­do­brze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvar, AS: brovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. browarnictwo n., browarnik m.

 przym. browarniczy, browarny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) browiec

Wiktionary


browarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


browarek

zdrob­nie­nie od: bro­war (za­kład przet­wór­stwa spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. piwo

Wiktionary

Bro­wa­rek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka do­rze­cza Pi­li­cy, Biał­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. browarniczy

Wiktionary


browaring

żar­to­bli­wie: spę­dza­nie czasu na piciu piwa


SJP.pl


browarnia

po­tocz­nie:
1. za­kład pro­du­ku­ją­cy piwo;
2. lokal ser­wu­ją­cy pro­du­ko­wa­ne na miej­scu piwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­lew­nia piwa

Wiktionary


browarniany

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże bro­war­nia­ne), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z bro­war­nict­wem lub bro­war­ni­kiem (np. cech bro­war­nia­ny); bro­war­ni­czy, bro­war­ny, pi­wo­war­ski


SJP.pl


browarnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­duk­cja piwa na skalę prze­my­sło­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. browar mzw./mrz.

Wiktionary


browarniczka

→ bro­war­nik


SJP.pl

Patrz:

browarnik

browarniczy

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże bro­war­ni­cze), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z bro­war­nict­wem lub bro­war­ni­kiem (np. cech bro­war­ni­czy); bro­war­nia­ny, bro­war­ny, pi­wo­war­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bro­war­nict­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔvarʲˈɲit͡ʃɨ, AS: brovarʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. browar m., browarek m., browarnictwo n., browarnik m.

 przym. browarniany, browarny, browarowy

Wiktionary


browarnik

osoba pra­cu­ją­ca w bro­war­nict­wie (pi­wo­war­stwie, prze­my­śle spo­żyw­czym zaj­mu­ją­cym się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek); pi­wo­war


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel lub za­rząd­ca bro­wa­ru

Wiktionary

Bro­war­nik – wła­ści­ciel lub osoba za­rzą­dza­ją­ca bro­wa­rem. Słowo to zo­sta­ło ut­wo­rzo­ne od rze­czow­ni­ka bro­war z do­dat­kiem for­man­tu -nik. Pow­sta­ły wyraz może oz­na­czać rów­nież osobę dzia­ła­ją­cą w prze­my­śle bro­war­ni­czym, pra­cu­ją­cą w bro­wa­rze. W odróż­nie­niu od pi­wo­wa­ra, który bez­poś­red­nio zaj­mu­je się wa­rze­niem piwa, bro­war­nik nie jest okre­śle­niem za­wo­du lub funk­cji, lecz osoby zwią­za­nej z prze­my­słem bro­war­ni­czym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. browar mzw./mrz.

Wiktionary


browarny

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże bro­war­ne), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z bro­war­nict­wem lub bro­war­ni­kiem (np. cech bro­war­ny); bro­war­nia­ny, bro­war­ni­czy, pi­wo­war­ski


SJP.pl


browarowy

→ bro­war


SJP.pl

Patrz:

browar

browarski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bro­wa­ra­mi, do­ty­czą­cy Bro­wa­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Browary mrz.

Wiktionary


browary

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu bro­war­skie­go, w ob­wo­dzie ki­jow­skim

Wiktionary

Bro­wa­ry ( Бровари; wcze­śniej także Броварі "Bro­wa­ri") – mia­sto na pół­noc­nej Ukra­i­nie; sto­li­ca re­jo­nu bro­war­skie­go w ob­wo­dzie ki­jow­skim.

Jest dru­gim pod wzglę­dem po­wierzch­ni mia­stem w aglo­me­ra­cji ki­jow­skiej.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł me­ta­lur­gii nie­że­laz­nej, drzew­ny oraz dzie­wiar­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔˈva.rɘ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. browarski

Wiktionary


browarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pi­wo­war

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvaʃ, AS: brovaš

Wiktionary


browiec

po­tocz­nie: piwo; bro­war


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. piwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idziesz na brow­ca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvʲjɛt͡s, AS: brovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwo, pot. browar, slang. bro

Wiktionary


brown

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Clay
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mon­roe
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Han­cock
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Hen­dricks
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mor­gan
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ri­pley
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Linn
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ma­ni­stee
  • Brown (ang. Brown Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Do­u­glas

Wikipedia


brownie

[czy­taj: brał­ni] ciem­no­brą­zo­we cia­sto z gorz­kiej cze­ko­la­dy, mąki, jajek i cukru, czę­sto także z ba­ka­lia­mi i orze­cha­mi


SJP.pl

Brow­nie ("wym." bra­u­ni) – cia­sto cze­ko­la­do­we ty­po­we dla kuch­ni ame­ry­kań­skiej. Nazwa po­cho­dzi od cha­rak­te­ry­stycz­ne­go, ciem­no­brą­zo­we­go ko­lo­ru wy­pie­ku (z brown = brą­zo­wy).

Cia­sto przy­go­to­wu­je się z gorz­kiej cze­ko­la­dy, jajek, cukru, masła i nie­wiel­kiej ilo­ści mąki. []

Wikipedia


browning

[czy­taj: bra­u­ning] marka ręcz­ne­go pi­sto­le­tu au­to­ma­tycz­ne­go i firma; Bra­u­ning


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki, pła­ski, po­ręcz­ny pi­sto­let szyb­ko­strzel­ny, w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym po­pu­lar­ny jako broń „kie­szon­ko­wa”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brow­ning Arms Com­pa­ny – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia uz­bro­je­nia
  • nazwa pi­sto­le­tów sa­mo­pow­ta­rzal­nych, m.in. Brow­ning HP
  • nazwa ka­ra­bi­nów ma­szy­no­wych, m.in. ame­ry­kań­skich Brow­ning M1917, Brow­ning M1919, pol­skich Brow­ning wz. 1928, ckm wz. 30 (Brow­ning)
  • po­tocz­nie prze­sta­rza­łe: pi­sto­let
  • John Moses Brow­ning – ame­ry­kań­ski kon­struk­tor broni
  • Eli­za­beth Bar­rett Brow­ning – po­et­ka an­giel­ska
  • Ro­bert Brow­ning – an­giel­ski poeta i dra­ma­to­pi­sarz
  • Chri­stop­her Brow­ning – ame­ry­kań­ski hi­sto­ryk
  • Brow­ning – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Schu­y­ler
  • Brow­ning – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Sul­li­van
  • Brow­ning – miej­sco­wość w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Gla­cier
  • Brow­ning – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ta­y­lor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­dział uko­sem, by nie na­ci­skać tyl­nej kie­sze­ni, którą roz­py­chał brow­ning.

 (1.1) Na biur­ku, pra­wie nie­wi­docz­ny poza żół­tym krę­giem lampy, leżał mały, czar­ny brow­ning.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brauning; gw. Warszawa bronek

Wiktionary


browser

[czy­taj: brał­zer] pro­gram kom­pu­te­ro­wy słu­żą­cy do prze­glą­da­nia stron in­ter­ne­to­wych; prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa


SJP.pl


broz-tito

Josip Broz-Tito (1892-1980) - po­li­tyk ju­go­sło­wiań­ski


SJP.pl


brozda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. bru­zda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔzda, AS: brozda

Wiktionary


brozilian

[czy­taj: broz-ilian] de­pi­lo­wa­nie mę­skich miejsc in­tym­nych; bo­y­zy­lian, bo­y­zi­lian


SJP.pl


brołtzupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wo­dzion­ka; zupa z chle­ba za­la­ne­go wrzą­cą wodą z do­dat­kiem czosn­ku i tłu­szczu, np. smal­cu

Wiktionary


broń

1. na­rzę­dzie walki; oręż;
2. for­ma­cja woj­sko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. na­rzę­dzie walki, słu­żą­ce do obro­ny lub ataku na wroga;

 (1.2) śro­dek lub spo­sób walki

 (1.3) for­ma­cja woj­sko­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od bro­nić

Wiktionary

Broń – ogół środ­ków tech­nicz­nych przez­na­czo­nych do za­mie­rzo­ne­go ra­że­nia celu, tj. obez­wład­nia­nia lub za­bi­ja­nia ludzi i zwie­rząt, ni­szcze­nia obiek­tów ma­te­rial­nych itp.

W szer­szym zna­cze­niu do broni za­li­cza się także jej nie­ra­żą­ce od­po­wied­ni­ki – broń ćwi­czeb­ną (do nauki ob­słu­gi) i spor­to­wą (do ry­wa­li­za­cji spor­to­wej) oraz ogół środ­ków słu­żą­cych do obro­ny przed ra­że­niem – broń ochron­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta broń ma dużą siłę ra­że­nia.

 (1.2) Naj­lep­sza broń to nagłe na­tar­cie.

 (1.3) Dy­wiz­ja czoł­gów to naj­sku­tecz­niej­sza broń.

 (2.1) Pie­sku, broń pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ɲ, AS: brõń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzbrojenie, oręż, rynsztunek

Wiktionary


brończyn

Broń­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Broń­czyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bo­ry­sła­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go; wcze­śniej, od 1938 r. do 31 maja 1975, z przer­wą na oku­pa­cję nie­miec­ką, do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go i po­wia­tu ka­li­skie­go.

Wikipedia


broński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Broń­ski − pol­ski ofi­cer
  • Wło­dzi­mierz Broń­ski − ksiądz ka­to­lic­ki
  • Woj­ciech Skal­mow­ski − pol­ski orien­ta­li­sta, li­te­ra­tu­roz­naw­ca, ese­i­sta, pi­sarz, pu­bli­cy­sta, kry­tyk li­te­rac­ki
  • Zdzi­sław Broń­ski − pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


broś

naz­wi­sko


SJP.pl


brożec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­żec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin
  • Bro­żec – wieś w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Walce
  • Bro­żec – zbio­ro­wa gmina wiej­ska w po­wie­cie prud­nic­kim, re­jen­cji opol­skiej
  • Bro­żec – gro­ma­da w po­wie­cie krap­ko­wic­kim
  • Bro­żec – gro­ma­da w po­wie­cie strze­liń­skim

Wikipedia


brożek

nie­wiel­ka sieć uży­wa­na do ło­wie­nia pta­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bro­żek – po­jazd konny
  • Bro­żek – herb szla­chec­ki
  • Bro­żek – po­la­na w Gor­cach
  • Bro­żek (841 m) – szczyt w ma­sy­wie Lu­ba­nia w Pa­śmie Lu­ba­nia w Gor­cach
  • Bro­żek – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim
  • Anna Bro­żek (ur. 1980) – pol­ska fi­lo­zof
  • Bar­tosz Bro­żek (ur. 1977) – pol­ski fi­lo­zof i praw­nik
  • Jan Bro­żek (Jo­an­nes Bro­scius) (1585–1652) – pol­ski ma­te­ma­tyk i astro­nom, rek­tor Aka­de­mii Kra­kow­skiej
  • Fran­ci­szek Bro­żek (1890–1940) – pol­ski ofi­cer, czło­nek i współ­za­ło­ży­ciel To­wa­rzy­stwa Spor­to­we­go Wisła Kra­ków
  • Lud­wik Bro­żek (1907–1976) – bi­blio­te­karz, bi­blio­graf, ku­stosz Mu­ze­um w Cie­szy­nie, pu­bli­cy­sta.
  • Mie­czy­sław Bro­żek (1911–2000) – pol­ski fi­lo­log kla­sycz­ny
  • Paweł Bro­żek (ur. 1983) – pol­ski pił­karz, na­past­nik, re­pre­zen­tant Pol­ski

Wikipedia


broży

imię mę­skie


SJP.pl


brożyna

drąg zat­knię­ty w brogu, sta­no­wią­cy jego oś­ro­dek


SJP.pl

Bro­ży­na (niem. "Karls­berg", 570 m n.p.m.) – góra w środ­ko­wej czę­ści Gór Oło­wia­nych, koń­czą­ca nie­wiel­ki grzbie­cik od­cho­dzą­cy na po­łud­nie od Oło­wia­nej, w pa­śmie Gór Ka­czaw­skich.

Zbu­do­wa­na jest z zie­leń­ców i łup­ków zie­leń­co­wych oraz łup­ków kwar­co­wo-ska­le­nio­wych, am­fi­bo­li­tów, fyl­li­tów i fyl­li­tów gra­fi­to­wych.

Wikipedia


brożyński

naz­wi­sko


SJP.pl


brożówka

1. wieś w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Bro­żów­ka ( Gan­sen­ste­in) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki. Leży nad je­zio­rem Bro­żów­ka,

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


brr

brrr;
1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie wstrę­tu lub obrzy­dze­nia;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie zimna; drr, drrr


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. dźwięk wy­da­wa­ny, pod­czas trzę­sie­nia się (np. z zimna lub ze stra­chu)

 (1.2) dźwięk. od­głos wy­ra­ża­ją­cy odra­zę, wstręt wzglę­dem cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest zimno. Pucio się trzę­sie: brr!

Wiktionary


brrr

brr;
1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie wstrę­tu lub obrzy­dze­nia;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie zimna; drr, drrr


SJP.pl


brt

[czy­taj: be-er-TE] (skrót od: Brut­to Re­gi­ster To­na­ge) tona re­je­stro­wa brut­to - oz­na­cze­nie po­jem­no­ści stat­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BRT (niem. Brut­to­re­gi­ster­ton­ne) – tona re­je­stro­wa brut­to
  • BRT (ang. bus rapid tran­sit) – szyb­ka ko­mu­ni­ka­cja au­to­bu­so­wa
  • BRT – obec­nie Vla­am­se Radio- en Te­le­vi­sie­om­ro­e­por­ga­ni­sa­tie

Wikipedia


bruce

[czy­taj: bru:s]
1. obce imię mę­skie;
2. obce naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bruce – szkoc­kie naz­wi­sko i nazwa klanu.
  • Bruce – szczyt po­ło­żo­ny w gó­rach Ha­mers­ley
  • Bruce – pół­wy­sep w pro­win­cji On­ta­rio, Ka­na­da
  • Bruce – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na ka­na­dyj­skiej pro­win­cji On­ta­rio
  • Bruce – fik­cyj­ny rekin z filmu Szczę­ki
  • Elek­trow­nia ją­dro­wa Bruce – ka­na­dyj­ska elek­trow­nia ją­dro­wa
  • Bruce – sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza i ra­pe­ra White’a 2115 oraz Flex­xy i Kuqe
  • Bruce – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • Bruce – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Bro­o­kings
  • Bruce – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Cal­ho­un
  • Bruce (ang. Bruce Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie LaSalle
  • Bruce (ang. Bruce Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ben­ton

Wikipedia


brucela

bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca bru­ce­lo­zę


SJP.pl


bruceloza

przew­le­kła, za­kaź­na, bak­te­ryj­na cho­ro­ba zwie­rząt głów­nie ho­dow­la­nych mo­gą­ca prze­no­sić się na ludzi (zo­o­no­za); go­rącz­ka mal­tań­ska; cho­ro­ba Banga; go­rącz­ka fa­lu­ją­ca; go­rącz­ka kozia; go­rącz­ka skal­na; go­rącz­ka gi­bral­tar­ska; go­rącz­ka Rio-gran­de


SJP.pl

Bru­ce­lo­za (łac. "Bru­cel­lo­sis" lub "Abor­tus epi­zo­o­ti­cus") – przew­le­kła i za­kaź­na bak­te­ryj­na cho­ro­ba róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt do­mo­wych i dzi­kich, jak rów­nież czło­wie­ka. Cho­ro­ba ta u czło­wie­ka znana jest rów­nież pod naz­wa­mi: go­rącz­ka mal­tań­ska, cho­ro­ba Banga, go­rącz­ka fa­lu­ją­ca, go­rącz­ka kozia, go­rącz­ka skal­na, go­rącz­ka gi­bral­tar­ska, go­rącz­ka Rio Gran­de.

Wikipedia


brucelozowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z bru­ce­lo­zą, do­ty­czą­cy bru­ce­lo­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruceloza ż., brucela ż.

Wiktionary


bruchnal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, rejon ja­wo­row­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bruchnalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ternowycia

Wiktionary


brucki

naz­wi­sko


SJP.pl


bruckner

[czy­taj: brükner] naz­wi­sko, np. Alek­san­der Brückner (1856 - 1939), pol­ski fi­lo­log i hi­sto­ryk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anton Bruc­kner (1824-1896) – au­striac­ki kom­po­zy­tor, przed­sta­wi­ciel ro­man­tyz­mu
  • Alek­san­der Brückner (1856-1939) – pol­ski pro­fe­sor, fi­lo­log i sla­wi­sta, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry pol­skiej
  • Agnes Bruc­kner (1985) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Amy Bruc­kner (1991) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Karel Brückner (1939) – cze­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Chri­sti­ne Brückner (1921-1996) – pi­sar­ka nie­miec­ka
  • Edu­ard Brückner (1862-1927) – nie­miec­ki ge­o­graf i kli­ma­to­log
  • Ro­land Brückner (1955) – nie­miec­ki gim­na­styk
  • Wil­helm Brückner (1884-1954) – nie­miec­ki woj­sko­wy, puł­kow­nik, adiu­tant Adol­fa Hit­le­ra
  • Fer­di­nand Bruc­kner (1891-1958) – au­striac­ko-nie­miec­ki pi­sarz
  • Bruc­kner (1871-1942) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Karl Bruc­kner (1906-1986) – au­striac­ki pi­sarz

Wikipedia


bruclik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. męska ka­mi­zel­ka w stro­ju gó­ral­skim

Wiktionary

Bruc­lik – ro­dzaj ka­mi­zel­ki z fa­brycz­ne­go sukna, no­szo­nej na Ży­wiec­czyź­nie i w Be­ski­dzie Ślą­skim. Wy­stę­pu­je w stro­jach gó­ra­li ślą­skich i gó­ra­li ży­wiec­kich. Ozda­bia­ny był np. czer­wo­nym sznur­kiem i me­ta­lo­wy­mi gu­zi­ka­mi albo chwo­sta­mi, np. gra­na­to­wy­mi lub czer­wo­ny­mi, w kon­tra­sto­wym ko­lo­rze do ko­lo­ru bruc­li­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U gó­ra­li ślą­skich zwy­cza­jo­wo pan młody zdej­mo­wał swój czer­wo­ny ka­wa­ler­ski bruc­lik i za­kła­dał czar­ny, jaki no­si­li star­si go­spo­da­rze.

Wiktionary


brucski

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. bruk­sel­ski, z Bruk­se­li

Wiktionary


brucyna

al­ka­lo­id z grupy strych­ni­ny, za­wie­ra­ją­cy w czą­stecz­ce ugru­po­wa­nie ben­zo­pi­ro­lu; sub­stan­cja kry­sta­licz­na, roz­pu­szczal­na w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych


SJP.pl

Bru­cy­na – al­ka­lo­id in­do­lo­wy wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach kul­czy­by, po­chod­na strych­ni­ny. Sub­stan­cja kry­sta­licz­na, o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia 178 °C. Jest roz­pu­szczal­na w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych.

Wy­ka­zu­je sil­nie tok­sycz­ne dzia­ła­nie na or­ga­nizm. Dzia­ła 50-krot­nie sła­biej niż strych­ni­na. Ze wzglę­du na bar­dzo gorz­ki smak sto­so­wa­na jest jako wskaź­nik go­ry­czy.

Wikipedia


brucyt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek ma­gne­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków ma­gne­zu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. do otrzy­my­wa­nia ma­gne­zu i pro­duk­cji ma­te­ria­łów ogniotr­wa­łych;

Wiktionary

Bru­cyt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków Mg(OH)2.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go mi­ne­ra­lo­ga Ar­chi­bal­da Bruce’a, który po raz pier­wszy opi­sał ten mi­ne­rał (1777–1818).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przy­ro­dzie wo­do­rot­le­nek ma­gne­zu wy­stę­pu­je w po­sta­ci mi­ne­ra­łu bru­cy­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brucytowy

Wiktionary


bruczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


brud

za­nie­czy­szcze­nie, brak czy­sto­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każde za­nie­czy­szcze­nie osia­dłe na czymś

 (1.2) przen. wina, grzech lub wy­rzą­dzo­ne zło

Wiktionary

Zo­bacz też: "Brud" – bry­tyj­ski film fa­bu­lar­ny z 2013 roku.

Brud – ogól­ne okre­śle­nie wszel­kie­go ro­dza­ju za­nie­czy­szczeń osia­dłych na ja­kiej­kol­wiek po­wierzch­ni.

Brud gro­ma­dzą­cy się na ciele czło­wie­ka zwy­kle jest mie­sza­ni­ną sadzy, krze­mion­ki (SiO2), soli mi­ne­ral­nych oraz sub­stan­cji py­li­stych. Cząst­ki te zle­pio­ne są po­zo­sta­ło­ścia­mi potu (głów­nie tłu­szcza­mi i biał­ka­mi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tych szaf­kach jest tyle brudu, że aż mnie mdli.

 (1.2) Nie ma co wy­cią­gać sta­rych bru­dów na wierzch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudas m., brudzenie n., zabrudzenie n., brudownik m.

 przym. brudny

 przysł. brudno

 czas. ubrudzić, brudzić ndk., pobrudzić dk., zabrudzać ndk., zabrudzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieczystość, zanieczyszczenie, pot. wulg. gnój, syf

Wiktionary


brudas

po­tocz­nie: czło­wiek brud­ny, za­nied­ba­ny, nie­po­rząd­ny; flej­tuch, fleja, niech­luj, niech­lu­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. osoba nied­ba­ją­ca o hi­gie­nę; cza­sem też przed­miot bę­dą­cy w niech­luj­nym sta­nie

 (1.2) po­gard. osoba o ciem­nej kar­na­cji

 (1.3) po­gard. slang. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry me­ta­lo­wej lub pun­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umyj się w końcu, bru­da­sie.

 (1.2) Ostat­nio na stra­ga­nach jest coraz wię­cej bru­da­sów z po­dra­bia­ny­mi to­wa­ra­mi.

 (1.3) Co we­e­kend w parku spo­ty­ka­ją się ja­kieś bru­da­sy i chle­ją ja­bo­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudas, AS: brudas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

:: zdrobn. brudasek m.

:: fż. brudaska ż.

 czas. ubrudzić dk., brudzić ndk.

 przym. brudny, brudnawy

 przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flejtuch, fleja, niechluj, kocmołuch, abnegat, syfiarz; reg. pozn. szuszwol

 (1.2) czarnuch

Wiktionary


brudasek

ek­spre­syw­nie: bru­das - czło­wiek brud­ny, za­nied­ba­ny, nie­po­rząd­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pieszcz. o brud­nym dziec­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈdasɛk, AS: brudasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudas m., brudaska ż., brud m., brudzenie n., zabrudzenie n.

 przym. brudny

 przysł. brudno

 czas. ubrudzić

Wiktionary


brudaska

po­tocz­nie: ko­bie­ta brud­na, za­nied­ba­na, nie­po­rząd­na; flej­tu­cha, fleja, niech­lu­ja, sy­fia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta o ciem­nej kar­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrudzenie n.

Wiktionary


brudek

zdrob­nie­nie od: brud


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brud

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrudzenie n.

Wiktionary


bruderszaft

[czy­taj: BRUderszaft] ce­re­mo­niał usta­na­wia­ją­cy wza­jem­ne mó­wie­nie sobie po imie­niu i przej­ście "na ty"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwy­czaj po­prze­dza­ją­cy zwra­ca­nie się do kogoś po imie­niu, po­le­ga­ją­cy na wspól­nym wy­pi­ciu przez dwie osoby kie­lisz­ka al­ko­ho­lu i po­ca­łun­ku w po­li­czek;

Wiktionary

Bru­der­szaft, ina­czej bru­dzio (z niem. "Bru­ders­chaft" – bra­ter­stwo) – ce­re­mo­niał po­prze­dza­ją­cy przej­ście jego uczest­ni­ków "na ty" (po imie­niu), re­zy­gnu­jąc ze zwro­tów grzecz­no­ścio­wych "Pan", "Pani". Od­by­wa się on czę­sto przy wspól­nym wy­pi­ciu kie­lisz­ka al­ko­ho­lu. Cza­sem do­da­wa­ny jest do tego po­ca­łu­nek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bruˈdɛrʃaft, AS: bruderšaft

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzio

Wiktionary


brudnawy

lekko brud­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nieco brud­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brudny

 przysł. brudnawo, brudno

 rzecz. brudas mos./mzw.

Wiktionary


brudnica

motyl nocny śred­niej wiel­ko­ści, bia­ła­wy lub bru­nat­ny, któ­re­go gą­sie­ni­ce żywią się liść­mi drzew i krze­wów, wy­rzą­dza­jąc znacz­ne szko­dy


SJP.pl


brudnice

motyl nocny śred­niej wiel­ko­ści, bia­ła­wy lub bru­nat­ny, któ­re­go gą­sie­ni­ce żywią się liść­mi drzew i krze­wów, wy­rzą­dza­jąc znacz­ne szko­dy


SJP.pl

Brud­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go. Ist­nie­je tu stara elek­trow­nia wodna oraz tama.

Wikipedia


brudnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


brudnicowate

po­dro­dzi­na mo­ty­li z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych; brud­ni­ce


SJP.pl

Brud­ni­co­wa­te, brud­ni­ce (Ly­man­trii­nae) – po­dro­dzi­na mo­ty­li z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je około 2500 ga­tun­ków. Kos­mo­po­li­tycz­na. Sa­mi­ce mie­wa­ją zre­du­ko­wa­ne skrzy­dła, a nie­kie­dy także od­nó­ża. Samce do­brze la­ta­ją, czę­sto także w dzień. Na cia­łach gą­sie­nic wy­stę­pu­ją bro­daw­ki i róż­nej bu­do­wy szcze­cin­ki. Licz­ne ga­tun­ki no­to­wa­ne jako szkod­ni­ki drzew i krze­wów.

Wikipedia


brudnicowaty

o ce­chach brud­ni­co­wa­tych (po­dro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


brudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: brud­no


SJP.pl


brudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: brud­ny


SJP.pl


brudno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) będąc po­zba­wio­nym czy­sto­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brud­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Brud­no – je­zio­ro w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Wola Uh­ru­ska
  • Brud­no – wznie­sie­nie w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Sła­wo­bo­rze, na Wy­so­czyź­nie Ło­be­skiej
  • Brud­no­wo, Bru­dzień
  • Bród­no – osied­le miesz­ka­nio­we w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy byłeś kie­dyś w Kut­nie na dwor­cu w nocy? Jest tak brud­no i brzyd­ko, że pę­ka­ją oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrudzenie n., brudzenie n., brudasek mzw., brud mrz., brudas mos., brudaska ż.

 czas. brudzić, ubrudzić

 przym. brudny, brudnawy

 temsłow. brudno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieczysto

Wiktionary


brudnobiały

biały o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru bia­łe­go z od­cie­niem sza­rym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płat­ki wew­nątrz są prze­waż­nie żół­ta­we lub brud­no­bia­łe, a z wierz­chu sza­ro­fio­le­to­we.

Wiktionary


brudnoczerwony

czer­wo­ny o bru­nat­nym od­cie­niu; bru­nat­no­czer­wo­ny


SJP.pl


brudnofioletowy

fio­le­to­wy o brud­nym od­cie­niu


SJP.pl


brudnoniebieski

nie­bie­ski o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl


brudnopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tekst ro­bo­czy

 (1.2) ze­szyt do za­pi­sy­wa­nia no­ta­tek, tek­stów ro­bo­czych;

Wiktionary

Brud­no­pis, bru­lion – ro­dzaj no­te­su słu­żą­cy do za­pi­sy­wa­nia no­ta­tek „na brud­no”, czyli w spo­sób nie­o­fi­cjal­ny; rów­nież tekst na­pi­sa­ny „na brud­no”.

No­tat­ki takie są przez­na­czo­ne tylko dla pi­szą­ce­go, więc nie są one zbyt ro­zbu­do­wa­ne. Czę­sto cha­rak­te­ry­zu­ją się pro­stym sty­lem. Nie­kie­dy brud­no­pis jest sto­so­wa­ny do za­pi­sy­wa­nia tek­stów przed ich prze­pi­sa­niem „na czy­sto”. Bywa cza­sem zbio­rem pro­stych ry­sun­ków i szki­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piszę tak nie­czy­tel­nie w swoim brud­no­pi­sie, że je­dy­nie ja je­stem w sta­nie sie­bie od­czy­tać.

 (1.2) Na­u­czy­ciel dyk­to­wał no­tat­kę, a ucz­nio­wie pil­nie prze­pi­sy­wa­li jego słowa do swo­ich brud­no­pi­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brudˈnɔpʲis, AS: brudnopʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brudnopisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkic, konspekt, brulion

 (1.2) notatnik, brulion

Wiktionary


brudnopisowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z brud­no­pi­sem, do­ty­czą­cy brud­no­pi­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudnopis m.

Wiktionary


brudnopopielaty

po­pie­la­ty o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl


brudnoróżowoczerwony

ró­żo­wo­czer­wo­ny o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl


brudnoróżowy

ró­żo­wy o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy o bru­nat­nym od­cie­niu

Wiktionary


brudnoszary

szary o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu; bu­ro­sza­ry


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sza­re­go z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­gi­na Pla­u­ta-Vin­cen­ta to cho­ro­ba bak­te­ryj­na do­ty­ka­ją­ca głów­nie męż­czyzn. Cha­rak­te­ry­zu­je ją brud­no­sza­ry nalot na mig­dał­ku (zwy­kle za­a­ta­ko­wa­ny jest tylko jeden).

Wiktionary


brudnota

by­li­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, o pię­cio­ra­mien­nych kwia­tach wy­dzie­la­ją­cych za­pach pad­li­ny; zam­szy­ca, sta­pe­lia


SJP.pl


brudnozielony

zie­lo­ny o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru zie­lo­ne­go z bru­nat­nym lub sza­rym od­cie­niem

Wiktionary


brudność

→ brud­ny


SJP.pl

Patrz:

brudny

brudnożółty

żółty o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru żół­te­go o od­cie­niu „przy­bru­dzo­nym” ko­lo­rem sza­rym lub bru­nat­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Retz pa­trzył z sza­lu­py na nad­bu­dów­kę śró­do­krę­cia, z któ­rej za­czę­ły wy­do­by­wać się chmu­ry brud­no­żół­te­go dymu.

Wiktionary


brudny

1. pełen brudu, po­kry­ty bru­dem, nie­czy­sty;
2. odz­na­cza­ją­cy się bled­szym od­cie­niem ja­kiejś barwy;
3. taki, który dzia­ła nie­e­tycz­nie, nie­ucz­ci­wie


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy na swo­jej po­wierzch­ni za­nie­czy­szcze­nia, brud

 (1.2) pot. na­gan­ny, niez­god­ny z nor­ma­mi etycz­ny­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Brud­ny (1863-1940) – pol­ski poeta
  • Sta­ni­sław Brud­ny (ur. 1930) – pol­ski aktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pracy na polu jego buty były tak brud­ne, że po­sta­no­wił je zdjąć przed wej­ściem do domu.

 (1.2) Marek za­wsze miał ten­den­cję do an­ga­żo­wa­nia się w brud­ne in­te­re­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudnɨ, AS: brudny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudas m., brudasek m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

 czas. brudzić ndk., ubrudzić dk., zabrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

 przysł. brudno

 przym. brudnawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabrudzony, zanieczyszczony; gw. Górny Śląsk zmazany; pot. uświniony, pot. zasyfiony; wulg. upierdolony, wulg. ujebany

 (1.2) grzeszny, nieuczciwy, niemoralny, nieprzyzwoity

Wiktionary


brudownik

po­mie­szcze­nie na skła­da­nie brud­nej bie­liz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­ga­zyn na brud­ną po­ściel, bie­liz­nę itp., zwy­kle w szpi­ta­lu

 (1.2) po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się mycie i prze­cho­wy­wa­nie ka­czek i ba­se­nów szpi­tal­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈdɔvʲɲik, AS: brudovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabrudzić, ubrudzić

 rzecz. brud mrz., brudas mos., brudzenie n.

 przym. brudny

Wiktionary


brudy

1. śmie­cie, nie­czy­sto­ści;
2. za­bru­dzo­na bie­liz­na, ubra­nie;
3. nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie; nie­ucz­ci­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. brud­ne ubra­nia, brud­na bie­liz­na

 (1.2) śmie­cie, od­pad­ki, nie­czy­sto­ści, od­cho­dy

 (1.3) przen. nie­mo­ral­ność, nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie, zło

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: brud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odłóż te spod­nie do bru­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudɨ, AS: brudy

Wiktionary


brudzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bru­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrudzenie n., brud mrz., brudasek mzw., brudownik mrz., brudas mos.

 czas. ubrudzić, brudzić ndk., zabrudzić dk., nabrudzić dk., pobrudzić dk., przybrudzić dk., wybrudzić dk.

 przym. brudny

 przysł. brudno

Wiktionary


brudzew

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bru­dzew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Bru­dzew – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów
  • Bru­dzew – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Bru­dzew
  • Bru­dzew – gro­ma­da w po­wie­cie ka­li­skim
  • Bru­dzew – gro­ma­da w po­wie­cie tu­rec­kim
  • Bru­dzew – gmina wiej­ska
  • Bru­dzew – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w woj. łódz­kim i poz­nań­skim
  • Bru­dze­wo
  • Bru­dzyń

Wikipedia


brudzewczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bru­dzew­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku bru­dzew­czan po­par­ło po­mysł soł­ty­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzewek mrz.

:: fż. brudzewczanka ż.

 przym. brudzewecki

Wiktionary


brudzewczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bru­dzew­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dy­sko­te­ce Oskar poz­nał jedną miłą bru­dzew­czan­kę o nie­bie­skich oczach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzewek mrz.

:: fm. brudzewczanin mos.

 przym. brudzewecki

Wiktionary


brudzewecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bru­dzew­ka, zwią­za­ny z Bru­dzew­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na bru­dze­wec­kim przy­stan­ku ro­ze­grał się dra­mat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzewek mrz., brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

Wiktionary


brudzewek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Chocz;

Wiktionary

Bru­dze­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Chocz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pią­tek 13 maja w Bru­dzew­ku bę­dzie bez­płat­ne ba­da­nie wzro­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

 przym. brudzewecki

Wiktionary


brudzewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bru­dze­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bru­dze­wa, uro­dzo­na w Bru­dze­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez wąt­pie­nia naj­słyn­niej­szym bru­dze­wia­ni­nem jest Woj­ciech z Bru­dze­wa.

 (1.2) Zyg­munt, ro­do­wi­ty bru­dze­wia­nin, miesz­ka teraz gdzieś pod Kę­trzy­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzew m.

:: fż. brudzewianka ż.

 przym. brudzewski

Wiktionary


brudzewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bru­dze­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Bru­dze­wa, uro­dzo­na w Bru­dze­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do­ro­ta, ro­do­wi­ta bru­dze­wian­ka, miesz­ka teraz gdzieś pod Bar­to­szy­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brudzew m.

:: fm. brudzewianin m.

 przym. brudzewski

Wiktionary


brudzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bru­dze­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Szcza­niec
  • Bru­dze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Puck
  • Bru­dze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo
  • Bru­dze­wo – gro­ma­da

Wikipedia


brudzewski

→ Bru­dzew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bru­dze­wa, zwią­za­ny z Bru­dze­wem

Wiktionary

Patrz:

Brudzew

Powiązane:

 rzecz. Brudzew m., brudzewianin m., brudzewianka ż.

Wiktionary


brudzeński

→ Bru­dzeń Duży (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


brudziec

bru­dziec sos­no­wy, bru­dziec zwy­czaj­ny - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny brudź­co­wa­tych


SJP.pl


brudzio

po­tocz­ne, żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: bru­der­szaft


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. bru­der­szaft

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wie­czor­ku za­poz­naw­czym było tak miło, że wy­pi­łam bru­dzia z po­ło­wą tur­nu­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrud͡ʑɔ, AS: bruʒ́o

Wiktionary


brudzić

za­nie­czy­szczać, śmie­cić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­bru­dzić, ubru­dzić)

 (1.1) czy­nić brud­nym, po­kry­wać bru­dem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bru­dzić się (dk. po­bru­dzić się, ubru­dzić się)

 (2.1) po­kry­wać sa­me­go sie­bie bru­dem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudas mos., brudaska ż., zabrudzenie n., brudzenie n.

 czas. pobrudzić dk., ubrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

 przym. brudny

 przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić, daw. brukać, daw. kalać, pot. tytłać, pot. babrać, ślabrać, ciorać

Wiktionary


brudziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Bru­dziń­ski (ur. 1959) – pol­ski sę­dzia spor­to­wy
  • Jo­a­chim Bru­dziń­ski (ur. 1968) – pol­ski po­li­tyk
  • Józef Bru­dziń­ski (1874–1917) – pol­ski le­karz
  • Ta­de­usz Bru­dziń­ski (1902–1960) – pol­ski in­ży­nier
  • Wie­sław Bru­dziń­ski (1920–1996) – pol­ski dzien­ni­karz i sa­ty­ryk
  • Zyg­munt Bru­dziń­ski (1905–1959) – uczest­nik wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej i III pow­sta­nia ślą­skie­go
    • objaw Bru­dziń­skie­go

Wikipedia


brudzowice

Bru­dzo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim w po­wie­cie bę­dziń­skim, w gmi­nie Sie­wierz.

Wikipedia


brudzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


brudźcowate

o ce­chach brudź­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl

Brudź­co­wa­te (Rhy­pa­ro­chro­mi­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny Ly­ga­e­o­i­dea. Obej­mu­je około 1850 opi­sa­nych ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­na jest kos­mo­po­li­tycz­nie. Więk­szość to fi­to­fa­gi wy­sy­sa­ją­ce na­sio­na ro­ślin, ale spo­ty­ka się też w tej ro­dzi­nie he­ma­to­fa­gię krę­gow­ców oraz okaz­jo­nal­ne dra­pież­nict­wo na sta­wo­no­gach.

Wikipedia


brudźcowaty

o ce­chach brudź­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


bruegel

[czy­taj: bröchel, bre­chel albo broj­gel] naz­wi­sko, np. Piotr (albo Peter) Bru­e­gel (ok. 1528-69), ma­larz ni­der­landz­ki; Bre­ug­hel


SJP.pl

Bru­e­gel – Bru­e­gel – to nie­za­leż­ny, eu­ro­pej­ski, eko­no­micz­ny "think tank" z sie­dzi­bą w Bruk­se­li, któ­re­go dzia­łal­ność sku­pia się głów­nie na ba­da­niach z za­kre­su po­li­ty­ki go­spo­dar­czej i eko­no­mii. Bru­e­gel funk­cjo­nu­je w opar­ciu o za­rzą­dza­nie i fi­nan­so­wa­nie z państw człon­kow­skich Unii Eu­ro­pej­skiej, mię­dzy­na­ro­do­wych kor­po­ra­cji oraz in­nych in­sty­tu­cji.

Wikipedia


brueglowski

[czy­taj: brech­low­ski, broch­low­ski, broj­glow­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bru­e­gla (Bre­ugh­la) lub z nim zwią­za­ny; Bre­ugh­low­ski


SJP.pl


brugia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia;

Wiktionary

Bru­gia (nld. "Brug­ge", wym. []; fr. "Bru­ges" []; niem. "Brügge") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia oraz okrę­gu Bru­gia. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 140,99 km², a licz­ba miesz­kań­ców 1 stycz­nia 2024 r. wy­no­si­ła 119 869. Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców jest naj­więk­szym mia­stem w pro­win­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam w Bru­gii srebr­ny na­szyj­nik dla La­ti­ki.

 (1.1) Zwie­dzi­my Bru­gię z miej­sco­wym prze­wod­ni­kiem, który mówi po pol­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brugijczyk mos., brugijka ż.

 przym. brugijski

Wiktionary


brugijczyk

miesz­ka­niec Bru­gii (mia­sta w Bel­gii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bru­gii; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) R. Mols uważa, że J. To­us­sa­ert był zbyt oszczęd­ny, gdy cho­dzi o wy­li­cze­nie łyków wina, które prze­cięt­ny bru­gij­czyk XV wieku mógł skon­su­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brugia ż.

:: fż. brugijka ż.

 przym. brugijski

Wiktionary


brugijka

miesz­kan­ka Bru­gii (mia­sta w Bel­gii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bru­gii; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brugia ż.

:: fm. brugijczyk mos.

 przym. brugijski

Wiktionary


brugijski

przy­miot­nik od: Bru­gia (mia­sto w Bel­gii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bru­gią, do­ty­czą­cy Bru­gii, po­cho­dzą­cy z Bru­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brugijka ż., brugijczyk mos., Brugia ż.

Wiktionary


bruhatkajozaur

jeden z naj­więk­szych di­no­za­u­rów


SJP.pl

Bru­hat­ka­jo­za­ur ("Bru­hath­ka­y­o­sa­u­rus") – wąt­pli­wy ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nach sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go. Za­wie­ra jeden ga­tu­nek - "B. mat­le­yi". Naj­pew­niej był to te­ro­pod, przy czym do tego ro­dza­ju przy­pi­sy­wa­ne były rów­nież kości za­u­ro­po­da, uz­na­wa­ne za na­le­żą­ce do jed­ne­go z naj­więk­szych zna­nych di­no­za­u­rów. Wszyst­kie znane ska­mie­nia­ło­ści ule­gły zni­szcze­niu.

Wikipedia


bruityzm

kie­ru­nek w mu­zy­ce XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą dy­na­mi­ką i wy­ko­rzy­sta­niem dźwię­ków o cha­rak­te­ry­sty­ce ha­ła­su, zwła­szcza o nie­o­kre­ślo­nej wy­so­ko­ści


SJP.pl

Bru­i­tyzm ( bruit „hałas”) – nurt w mu­zy­ce XX w. wy­ro­sły na grun­cie fu­tu­ryz­mu, za­po­cząt­ko­wa­ny przez Lu­i­gie­go Rus­so­lo, ek­spo­nu­ją­cy dy­na­mizm, ruch i ener­gię, in­spi­ro­wa­ny osią­gnię­cia­mi prze­my­słu i tech­ni­ki, nie­kie­dy mu­zycz­nie je na­śla­du­ją­cy.

Fu­tu­ry­ści stwier­dzi­li, że nowa mu­zy­ka staje się coraz bar­dziej skom­pli­ko­wa­na, więc w tej sy­tu­a­cji nie po­zo­sta­je nic in­ne­go, jak za­stą­pić ją szme­ra­mi.

Wikipedia


bruk

na­wierzch­nia dro­go­wa z ka­mie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­wierzch­nia ulicy lub drogi wy­ło­żo­na ka­mie­niem na­tu­ral­nym lub kost­ką;

 (1.2) geol. ka­mie­ni­sta po­kry­wa sko­ru­py ziem­skiej wyt­wo­rzo­na w war­stwach o skła­dzie mie­sza­nym na sku­tek wy­płu­ka­nia drob­niej­szych skład­ni­ków osadu

Wiktionary

Bruk – na­wierzch­nia ulicy, placu lub chod­ni­ka ut­war­dzo­na za po­mo­cą ukła­da­nia na niej war­stwy przy­le­ga­ją­cych do sie­bie ści­śle ka­mie­ni, ko­stek ka­mien­nych, be­to­no­wych lub ce­ra­micz­nych. Na­wierzch­nię ukła­da się na od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nej pod­bu­do­wie z tłucz­nia i pia­sku, które służą wy­rów­na­niu po­dło­ża i dre­na­żo­wi wody opa­do­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­tar­nia prze­wró­ci­ła się i ro­zbi­ła się o bruk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruk, AS: bruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n.

 czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

 przym. brukowy, brukarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kocie łby

Wiktionary


brukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. przy­no­sze­nie ujmy komuś lub cze­muś

 (1.2) przest. czy­nie­nie brud­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbrukanie n.

 czas. brukać ndk., zbrukać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbienie, kalanie, plamienie

 (1.2) brudzenie, plamienie

Wiktionary


brukarski

przy­miot­nik od: bru­karz


SJP.pl


brukarstwo

zawód bru­ka­rza (po­kry­wa­nie, wy­kła­da­nie bru­kiem)


SJP.pl


brukarz

ro­bot­nik wy­kła­da­ją­cy bru­kiem na­wierzch­nię drogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, ro­bot­nik, który zaj­mu­je się ukła­da­niem bruku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., brukarka ż.

 czas. brukować ndk., wybrukować dk.

 przym. brukarski, brukowy

Wiktionary


brukać

1. nie­e­tycz­nym po­ste­po­wa­niem przy­no­sić ujmę cze­muś nie­ska­zi­tel­ne­mu; pla­mić, kalać, znie­sła­wiać;
2. czy­nić brud­nym, bru­dzić, pla­mić


SJP.pl


brukiew

1. dwu­let­nia ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; kar­piel;
2. ko­rzeń ro­śli­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na ja­dal­na lub pa­stew­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca napus|var=ra­pi­fe­ra|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. ja­dal­ny ko­rzeń bruk­wi (1.1)

Wiktionary

Bru­kiew, kar­piel, kwaki (nazwa re­gio­nal­na na Pod­be­ski­dziu) ("Bras­si­ca napus" L. var. "na­po­bras­si­ca") – od­mia­na ka­pu­sty rze­pak, ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (krzy­żo­wych). Nie ro­śnie dziko, wy­stę­pu­je tylko w upra­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia upra­wia­ła bru­kiew.

 (1.2) Wrzuć te bruk­wie do garn­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrucɛf, AS: bruḱef

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brukwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaki, kraków|karpiel.

Wiktionary


brukit

mi­ne­rał, od­mia­na po­li­mor­ficz­na dwut­len­ku ty­ta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brookit

Wiktionary


brukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ukła­da­nie bruku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrukɔˈvãɲɛ, AS: brukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukarz mos.

 czas. brukować ndk.

 przym. brukowy, brukarski

Wiktionary


brukować

cza­sow­nik

 (1.1) ukła­dać bruk

 (1.2) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. po­trze­bo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wznie­sio­no także drugi szpi­tal i teatr miej­ski, za­ło­żo­no oś­wiet­le­nie elek­trycz­ne ulic, bru­ko­wa­no jezd­nie i chod­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈkɔvat͡ɕ, AS: brukovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk m., brukarz m., brukowanie n.

 czas. wybrukować

 przym. brukarski, brukowy

Wiktionary


brukowiec

bul­wa­rów­ka, szma­tła­wiec, ta­blo­id, pi­śmi­dło; po­gard­li­wie:
1. ga­ze­ta po­da­ją­ca głów­nie wia­do­mo­ści mało ważne, sen­sa­cyj­ne i nie za­wsze praw­dzi­we; ga­ze­ci­dło;
2. cza­so­pis­mo bez­war­to­ścio­we, na ni­skim po­zio­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. publ. ga­ze­ta za­wie­ra­ją­ca dużo ko­lo­ro­wych ilu­stra­cji i nie­wiel­ką ilość tre­ści o sen­sa­cyj­nym cha­rak­te­rze

 (1.2) ka­mień przez­na­czo­ny na bruk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bru­kow­cu uka­za­ły się zdję­cia pre­mie­ra po­dej­rza­ne­go na ur­lo­pie przez pa­pa­raz­zich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk mrz.

 przym. brukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tabloid, piśmidło, szmatławiec, bulwarówka, popołudniówka

Wiktionary


brukowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bru­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brukowy

 przysł. brukowo

Wiktionary


brukowy

przy­miot­nik od: bruk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bru­kiem, do­ty­czą­cy bruku

 (1.2) pot. ma­ją­cy cha­rak­ter po­spo­li­ty

 (1.3) pot. odz­na­cza­ją­cy się wul­gar­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­jusz wszedł do sali dol­nej, za­brał be­czuł­kę z pro­chem i ko­rzy­sta­jąc z dymu i ciem­nej mgły, za­peł­nia­ją­cej wnę­trze ba­ry­ka­dy, do­tarł do bru­ko­wej nory, w którą zat­knię­tą była po­chod­nia.

 (1.2) Szcze­gół z życia ru­de­go Mi­gu­e­la wska­zał pra­sie bru­ko­wej drogę do wy­ja­śnie­nia draż­nią­cej za­gad­ki.

 (1.3) Nie przy­stoi na try­bu­nie par­la­men­tar­nej uży­wa­nie bru­ko­we­go słow­nict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruk mrz., brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n., brukowość ż.

 czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

 przym. brukarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tandetny

 (1.3) nieparlamentarny, podwórkowy, uliczny

Wiktionary


brukoza

zbyt wiele miejsc po­kry­tych kost­ką bru­ko­wą w prze­strze­ni pu­blicz­nej; kost­ko­za


SJP.pl


bruksela

sto­li­ca Bel­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bel­gii;

 (1.2) przen. polit. wła­dze Unii Eu­ro­pej­skiej

Wiktionary

Bruk­se­la ( Bru­xel­les, Ville de Bru­xel­les; Brus­sel, Stad Brus­sel; Brüssel, Stadt Brüssel) – sto­li­ca Bel­gii, mia­sto i gmina po­ło­żo­ne w środ­ko­wej czę­ści kraju nad rzeką Senne. Aglo­me­ra­cja bruk­sel­ska (w sen­sie ge­o­gra­ficz­nym) prócz ob­sza­ru dwu­ję­zycz­ne­go Re­gio­nu Sto­łecz­ne­go Bruk­se­li, w skład któ­re­go wcho­dzi Okręg Sto­łecz­ny Bruk­se­li, obej­mu­je także pewną licz­bę gmin fla­mandz­kich. Sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na Re­gio­nu Fla­mandz­kie­go. Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców jest naj­więk­szym mia­stem re­gio­nu sto­łecz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bruk­se­la jest sie­dzi­bą wielu in­sty­tu­cji eu­ro­pej­skich.

 (1.1) Niech Bruk­se­la nie robi tego, co le­piej może zro­bić Rzym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛla, AS: bruksela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

 przym. brukselski, podbrukselski

Wiktionary


brukselczyk

miesz­ka­niec Bruk­se­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bruk­se­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlt͡ʃɨk, AS: brukselčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselizm mrz.

:: fż. brukselka ż.

 przym. brukselski

Wiktionary


brukselizm

pe­jo­ra­tyw­nie: wyraz lub zwrot za­czerp­nię­ty z do­ku­men­tów Unii Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. na­le­cia­łość ję­zy­ko­wa rodem z do­ku­men­tów biu­ro­kra­cji bruk­sel­skiej; na­pu­szo­ny styl wy­po­wie­dzi, pełen zag­mat­wa­nych zwro­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej wy­po­wie­dzi up­strzo­ne są bruk­se­liz­ma­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselczyk m.

 przym. brukselski

Wiktionary


brukselka

dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; ka­pu­sta bruk­sel­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej;

 (1.2) miesz­kan­ka Bruk­se­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bruk­sel­ka z punk­tu wi­dze­nia hi­sto­rycz­ne­go jest względ­nie młoda, ro­śli­nę za­czę­to ho­do­wać w po­bli­żu Bruk­se­li „do­pie­ro” w 1821 (ty­siąc osiem­set dwu­dzie­stym pier­wszym) roku.

 (1.2) Prze­by­wa­jąc w Bel­gii poz­nał pewną sym­pa­tycz­ną bruk­sel­kę, która za­pro­si­ła go i opro­wa­dzi­ła po sto­li­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlka, AS: brukselka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż.

:: fm. brukselczyk mos.

 przym. brukselski, brukselkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapusta brukselska

Wiktionary


brukselkowy

→ bruk­sel­ka


SJP.pl

Patrz:

brukselka

brukselski

przy­miot­nik od: Bruk­se­la (sto­li­ca Bel­gii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bruk­se­li, do­ty­czą­cy Bruk­se­li, po­cho­dzą­cy z Bruk­se­li

 (1.2) przen. zwią­za­ny z oś­rod­kiem de­cy­zyj­nym Unii Eu­ro­pej­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­ło­żo­nym tu pi­śmie "Rów­ność" ogło­szo­no w 1879 r. pier­wszy pro­gram so­cja­li­stów pol­skich, opra­co­wy­wa­ny je­szcze w War­sza­wie, a z kon­spi­ra­cyj­nych wzglę­dów naz­wa­ny "bruk­sel­skim".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlsʲci, AS: brukselsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż., brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

Wiktionary


bruksizm

mi­mo­wol­ne zgrzy­ta­nie zę­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sto­mat. mi­mo­wol­ne za­ci­ska­nie zębów,

Wiktionary

Bruk­sizm (z gr. βρυγμός, zgrzy­tać zę­ba­mi) – jest to pow­ta­rzal­ne za­ci­ska­nie lub zgrzy­ta­nie zę­ba­mi oraz na­pi­na­nie lub wy­su­wa­nie żu­chwy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrucɕism̥, AS: bruḱśism̦

Wiktionary


brukwiaczek

cho­wacz bruk­wia­czek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


brukwianka

gęsta, po­żyw­na zupa z bruk­wi


SJP.pl


brukwiowy

zwią­za­ny z bruk­wią


SJP.pl


brulion

1. tekst pi­sa­ny na brud­no; brud­no­pis;
2. gruby ze­szyt, zaz­wy­czaj z twar­dą okład­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­szyt do ro­bie­nia no­ta­tek, zwy­kle gruby, w sztyw­nej okład­ce

 (1.2) pier­wot­ny szkic, tekst na­pi­sa­ny na brud­no, czę­sto z po­praw­ka­mi i skre­śle­nia­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bru­lion – ro­dzaj no­te­su lub ze­szy­tu
  • „bru­lion” – cza­so­pis­mo li­te­rac­kie i kul­tu­ral­ne
  • Bru­lion Bebe B. – po­wieść Mał­go­rza­ty Mu­sie­ro­wicz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrulʲjɔ̃n, AS: brulʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brulionowy

 rzecz. brulionik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszyt

 (1.2) brudnopis, daw. raptularz

Wiktionary


brulionik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bru­lion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brulion m.

Wiktionary


brulionowość

→ bru­lio­no­wy


SJP.pl

Patrz:

brulionowy

brulionowy

zwią­za­ny z bru­lio­nem


SJP.pl


bruliński

naz­wi­sko


SJP.pl


brum

za­kłó­ce­nie te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne prze­ja­wia­ją­ce się jako cha­rak­te­ry­stycz­ne bu­cze­nie w ra­dio­od­bior­ni­kach i te­le­wi­zo­rach po­dłą­czo­nych do sieci elek­trycz­nej; przydź­więk


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. …na­śla­du­ją­cy od­głos pracy sil­ni­ka sa­mo­cho­du

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) te­le­kom. za­kłó­ce­nie ob­ja­wia­ją­ce się cha­rak­te­ry­stycz­nym bu­cze­niem od­bior­ni­ków po­dłą­czo­nych do sieci

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brum – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny dla dzie­ci z 1991 roku
  • Brum – mie­sięcz­nik mu­zycz­ny o te­ma­ty­ce roc­ko­wej wy­da­wa­ny w Pol­sce w la­tach 90
  • Brum – au­dy­cja mu­zycz­na, pro­wa­dzo­na kie­dyś na an­te­nie Pro­gra­mu III Pol­skie­go Radia
  • Przydź­więk (brum) – za­kłó­ce­nie w ob­wo­dach wzmac­nia­czy aku­stycz­nych
  • Bal­ta­sar Brum (1883–1933) – urug­waj­ski po­li­tyk
  • Da­niel, właśc. David Brum (ur. 1954) − ame­ry­kań­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Tony de Brum (1945–2017) – mar­szal­ski po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­to­rów­ka zro­bi­ła "brum, brum".

Wiktionary


brumacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. stra­te­gia przetr­wa­nia zimna u niek­tó­rych gadów po­le­ga­ją­ca na dużym ob­ni­że­niu tempa me­ta­bo­liz­mu bez za­pa­da­nia w sen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brumowanie n.

 czas. brumować ndk.

 przym. brumacyjny

Wiktionary


brumacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bru­ma­cją, do­ty­czą­cy bru­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brumacja ż., brumowanie n.

 czas. brumować ndk.

Wiktionary


brumaire

[czy­taj: brüMER] drugi mie­siąc fran­cu­skie­go ka­len­da­rza re­pu­bli­kań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa dru­gie­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Bru­ma­i­re (z fr. "brume" = 'gęsta mgła') – drugi mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, drugi mie­siąc je­sien­ny. Za­czy­nał się 22, 23 lub 24 paź­dzier­ni­ka i trwał do 20, 21 lub 22 li­sto­pa­da.

Po bru­ma­i­re na­stę­po­wał mie­siąc fri­ma­i­re.

Wikipedia


brumby

[czy­taj: bram­bi] koń go­rą­cokr­wi­sty wolno ży­ją­cy w au­stra­lij­skich re­zer­wa­tach


SJP.pl

Zo­bacz też: Brum­by (An­glia) – miej­sco­wość w Lin­colns­hi­re (An­glia).

Brum­by lub Brum­bee – zdzi­cza­łe konie au­stra­lij­skie, które po­cho­dzą od wielu ras i typów koni oraz kuców, spro­wa­dzo­nych na ten kon­ty­nent z wielu stron świa­ta. Zwie­rzę­ta te czło­wiek uwal­niał lub same ucie­ka­ły do buszu.

Wikipedia


brun

naz­wi­sko


SJP.pl


brunat

1. kolor lub barw­nik o bar­wie bru­nat­nej;
2. daw­niej: ma­te­riał w bru­nat­nym ko­lo­rze


SJP.pl


brunatek

po­wsze­la­tek bru­na­tek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


brunatnawo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem barwy zbli­żo­nej do bru­nat­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są­sie­dzi po­ma­lo­wa­li płot na bru­nat­na­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatnawy, brunatny

Wiktionary


brunatnawy

zbli­żo­ny do bru­nat­ne­go, nie do końca bru­nat­ny, pra­wie bru­nat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w ko­lo­rze po­dob­nym do bru­nat­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał na sobie za duży bru­nat­na­wy swe­ter.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatnawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brązowawy

Wiktionary


brunatnica

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów glo­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wie­lo­ko­mór­ko­wy glon mor­ski o bru­nat­nej ple­cha­e­sze, two­rzą­cy gro­ma­dę pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phe­o­sia|Hübner|ref=tak., ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych

 (1.3) wada drew­na jako nie­jed­no­li­te za­bar­wie­nie bie­la­stej czę­ści drew­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bru­nat­ni­ca – wada drew­na z grupy za­bar­wień
  • bru­nat­ni­ca (Phe­o­sia) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych
  • bru­nat­ni­ca – glon z gro­ma­dy bru­nat­nic (Pha­e­op­hy­ta)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brunatny

Wiktionary


brunatnice

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów glo­nów


SJP.pl

Bru­nat­ni­ce ("Pha­e­op­hy­ta") – gro­ma­da pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych, za­li­cza­nych do glo­nów.

Wikipedia


brunatnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) rzad. z uży­ciem barwy bru­nat­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatno

Wiktionary


brunatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: bru­nat­nie, bru­nat­no


SJP.pl


brunatniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bru­nat­ny


SJP.pl


brunatnienie

1. za­bar­wiać na kolor bru­nat­ny;
2. bru­nat­nić się - od­ci­nać się bru­nat­ną plamą od tła; być bru­nat­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. pro­ces two­rze­nia się gleb bru­nat­nych

 (1.2) przy­bie­ra­nie barwy bru­nat­nej

 (1.3) za­bar­wia­nie cze­goś na bru­nat­no

 (1.4) odróż­nia­nie się bru­nat­ną barwą od tła

 (1.5) polit. hist. przyj­mo­wa­nie ele­men­tów ide­o­lo­gii fa­szy­stow­skiej

Wiktionary

Bru­nat­nie­nie – pro­ces gle­bot­wór­czy po­le­ga­ją­cy na bio­che­micz­nym wie­trze­niu "in situ" ma­te­ria­łu gle­bo­we­go pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia pod po­zio­mem próch­nicz­nym w gle­bie bru­nat­ne­go po­zio­mu wzbo­ga­ce­nia.

Pro­ces bru­nat­nie­nia za­cho­dzi za­rów­no w gle­bach pow­sta­łych z żyz­nych skał syp­kich, ta­kich jak gliny, lessy, pyły les­so­po­dob­ne lub iły, jak i w kwa­śnych zwie­trze­li­nach pia­skow­ców, łup­ków lub gra­ni­to­i­dów.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. brunatnić ndk., brunatnić się ndk., brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny, brunatnawy

 przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary


brunatnieć

1. na­bie­rać ko­lo­ru bru­nat­ne­go;
2. odróż­niać się od tła bru­nat­nym ko­lo­rem; bru­nat­nić się;
3. prze­no­śnie: na­bie­rać cech po­wią­za­nych z ne­o­na­ziz­mem, skraj­ną pra­wi­cą itp.


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbru­nat­nieć)

 (1.1) przy­bie­rać barwę bru­nat­ną

 (1.2) odróż­niać się bru­nat­ną barwą od tła

 (1.3) polit. hist. przyj­mo­wać ele­men­ty ide­o­lo­gii fa­szy­stow­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnić, zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny, brunatnawy

 przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brunatnić się

Wiktionary


brunatnić

1. za­bar­wiać na kolor bru­nat­ny;
2. bru­nat­nić się - od­ci­nać się bru­nat­ną plamą od tła; być bru­nat­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­bar­wiać na bru­nat­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bru­nat­nić się (dk. brak)

 (2.1) odróż­niać się bru­nat­ną barwą od tła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatnie, brunatno

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) brunatnieć

Wiktionary


brunatno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem barwy bru­nat­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lesie zro­bi­ło się bru­nat­no i po­nu­ro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatnienie n.

 czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

 przym. brunatny

 przysł. brunatnie

Wiktionary


brunatno-biały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: bru­nat­ny i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy bru­nat­no-biała para niedz­wie­dzi jest w ogóle moż­li­wa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brũnatno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


brunatno-czarny

w czę­ści czar­ny, w czę­ści bru­nat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bru­nat­ny i czar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bru­nat­no-czar­ne kom­po­zy­cje kwia­to­we są rzad­ko spo­ty­ka­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatno‿čarny

Wiktionary


brunatno-oliwkowy

zło­żo­ny z dwóch ko­lo­rów: bru­nat­ne­go i oliw­ko­we­go


SJP.pl


brunatno-żółto-rdzawy

zło­żo­ny z trzech ko­lo­rów: bru­nat­ne­go, żół­te­go i rdza­we­go


SJP.pl


brunatnobiały

biały o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl


brunatnobrązowy

brą­zo­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl


brunatnoceglasty

ce­gla­sty o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ce­gla­sty z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­dow­lań­cy zo­sta­wi­li mnó­stwo bru­nat­no­ce­gla­stych smug na ele­wa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡sɛɡˈlastɨ, AS: brũnatnoceglasty

Wiktionary


brunatnoczarny

czar­ny o od­cie­niu bru­nat­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor czar­ny o od­cie­niu bru­nat­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bru­nat­no­czar­ne opary elik­si­ru wy­do­by­wa­ły się z fla­ko­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatnočarny

Wiktionary


brunatnoczerwony

czer­wo­ny o bru­nat­nym od­cie­niu; brud­no­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czer­wo­ny z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była łatwo roz­poz­na­wal­na po tej bru­nat­no­czer­wo­nej spin­ce, z którą się nie roz­sta­wa­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: brũnatnočervõny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. czerwonobrunatny

Wiktionary


brunatnofioletowy

fio­le­to­wy o od­cie­niu bru­nat­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru fio­le­to­we­go o od­cie­niu bru­nat­nym

Wiktionary


brunatnogłowy

sta­rzyk bru­nat­no­gło­wy - ame­ry­kań­ski ptak z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bru­nat­ną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈɡwɔvɨ, AS: brũnatnogu̯ovy

Wiktionary


brunatnokasztanowy

kasz­ta­no­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl


brunatnopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bru­nat­ne pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈpʲjurɨ, AS: brũnatnopʹi ̯ury

Wiktionary


brunatnopopielaty

bru­nat­ny o sza­rym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­pie­la­ty z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę zdra­pać tego bru­nat­no­po­pie­la­te­go osadu ze szklan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: brũnatnopopʹi ̯elaty

Wiktionary


brunatnordzawy

rdza­wy o od­cie­niu bru­nat­nym


SJP.pl


brunatnorudy

rudy o od­cie­niu bru­nat­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rudy z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U star­szych osob­ni­ków można spot­kać bru­nat­no­ru­de pla­ma­a­my na pod­gard­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈrudɨ, AS: brũnatnorudy

Wiktionary


brunatnoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bru­nat­ne skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈskʃɨdwɨ, AS: brũnatnoskšydu̯y

Wiktionary


brunatnoszarawy

nieco szary o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl


brunatnoszary

szary o od­cie­niu bru­nat­nym; brą­zo­wo­sza­ry, bury


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szary z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po de­szczu jego bru­nat­no­sza­re fu­ter­ko trze­ba było za­wsze do­brze wy­cze­sać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʃarɨ, AS: brũnatnošary

Wiktionary


brunatnowiśniowy

wi­śnio­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl


brunatnozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu bru­nat­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary


brunatność

→ bru­nat­ny


SJP.pl

Patrz:

brunatny

brunatnożółtozielony

żół­to­zie­lo­ny o bru­nat­nym od­cie­niu


SJP.pl


brunatnożółty

żółty o od­cie­niu bru­nat­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żółty z bru­nat­nym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzy­dzą ich bru­nat­no­żół­te, wy­so­ko­biał­ko­we ro­ba­ki, a ze sma­kiem zja­da­ją sple­śnia­łe sery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʒuwtɨ, AS: brũnatnožuu̯ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izabelowy

Wiktionary


brunatny

ma­ją­cy rdza­wy, ru­da­wy kolor


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor ciem­no­brą­zo­wy

 (1.2) przen. na­zi­stow­ski, na­ro­do­wo­so­cja­li­stycz­ny, hit­le­row­ski, fa­szy­stow­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem, gdy już był na pier­wszym pię­trze, oto­czy­ło go kilku ludzi w bru­nat­nych opoń­czach, któ­re­mi za­sła­nia­li kaf­ta­ny w czar­ne i białe pasy.

 (1.2) Po opa­no­wa­niu Cze­cho­sło­wa­cji dy­plo­ma­cja bru­nat­na roz­wi­nę­ła oży­wio­ną dzia­łal­ność na sze­ro­kim fron­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnatnɨ, AS: brũnatny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunatność ż., brunatnienie n., brunatnica ż.

 czas. brunatnić ndk., brunatnieć ndk.

 przym. brunatnawy

 przysł. brunatno, brunatnawo, brunatnie

Wiktionary


brunawy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Go­sto­mia (po­wiat prud­nic­ki). brą­zo­wy

Wiktionary


brunch

[czy­taj: brancz] po­si­łek spo­ży­wa­ny mię­dzy śnia­da­niem a obia­dem, zwy­kle o po­sił­ku po­da­wa­nym go­ściom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­si­łek bę­dą­cy po­łą­cze­niem śnia­da­nia i obia­du, ja­da­ny póź­nym ran­kiem lub wczes­nym przed­po­łud­niem, pier­wot­nie w nie­dzie­lę;

Wiktionary

Brunch ( bre­ak­fast + lunch) – po­si­łek ja­da­ny póź­nym ran­kiem lub wczes­nym przed­po­łud­niem (w go­dzi­nach od 10 do 11:30), w cza­sie któ­re­go spo­ży­wa się pro­duk­ty za­rów­no ty­po­wo śnia­da­nio­we, jak i wła­ści­we obia­dom. Wy­wo­dzi się z tra­dy­cji an­glo­sa­skiej, ma wiele cech wspól­nych z dru­gim śnia­da­niem, zna­nym w kuch­ni pol­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­szcząc u Jadzi w Sta­nach, cza­sem za­ma­wia­li­śmy ty­po­wy brunch w po­bli­skiej re­sta­u­ra­cji nad za­to­ką.

 (1.1) Czym różni się dru­gie śnia­da­nie od brun­chu?

Wiktionary


brunchowy

→ brunch [czy­taj: bran­czo­wy]


SJP.pl


brunecik

zdrob­nie­nie od: bru­net; szczu­pły bru­net


SJP.pl


brunei

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ban­dar Seri Be­ga­wan; Pań­stwo Bru­nei Da­rus­sa­lam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Bru­nei ( Bru­nei, Bru­nei Da­rus­sa­lam), ofi­cjal­nie Pań­stwo Bru­nei Da­rus­sa­lam (ma­laj­ski Ne­ga­ra Bru­nei Da­rus­sa­lam) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, na pół­noc­nym wy­brze­żu wyspy Bor­neo. Bru­nei gra­ni­czy z Ma­lez­ją. Ma do­stęp do Morza Po­łud­nio­wo­chiń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bru­nei jest nie­wiel­kim pań­stwem w pół­noc­nej czę­ści wyspy Bor­neo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛji, AS: brũnei ̯i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunejczyk mos., Brunejka ż.

 przym. brunejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Państwo Brunei Darussalam, Sułtanat Brunei

Wiktionary


brunejczyk

oby­wa­tel Bru­nei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bru­nei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjt͡ʃɨk, AS: brũnei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunei n.

:: fż. Brunejka ż.

 przym. brunejski

Wiktionary


brunejka

oby­wa­tel­ka Bru­nei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bru­nei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjka, AS: brũnei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

 przym. brunejski

Wiktionary


brunejski

zwią­za­ny z Bru­nei


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bru­nei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjsʲci, AS: brũnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

Wiktionary


brunelleschi

naz­wi­sko, m.in.: Fi­lip­po Bru­nel­les­chi (1377-1446), ar­chi­tekt re­ne­san­su


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­lip­po Bru­nel­les­chi
  • Um­ber­to Bru­nel­les­chi
  • (6055) Bru­nel­les­chi

Wikipedia


brunello

czer­wo­ne wino to­skań­skie


SJP.pl

Bru­nel­lo – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Va­re­se.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 953 osoby, 953 os./km².

Wikipedia


brunera

bru­ne­ra wiel­ko­list­na - ozdob­na ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; brun­ne­ra


SJP.pl

Bru­ne­ra ("Brun­ne­ra") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki ros­ną­ce na ob­sza­rze od wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go, po­przez re­gion Ka­u­ka­zu, po za­chod­nią Sy­be­rię. Gra­ni­ca po­łud­nio­wa za­się­gu ro­dza­ju sięga po Pa­le­sty­nę i za­chod­ni Iran.

Wikipedia


brunet

męż­czyz­na o czar­nych wło­sach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek o wło­sach czar­ne­go ko­lo­ru

Wiktionary

Bru­net – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Alpy Gór­nej Pro­wan­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z tych ludzi był An­gli­kiem, drugi Fran­cu­zem; obyd­waj szczu­pli, wy­so­kie­go wzro­stu, jeden bru­net, jako po­łud­nio­wiec z Pro­wan­sji, ​drugi rudy jak praw­dzi­wy gent­le­man z Lan­cas­hi­re.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɛt, AS: brũnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruneteczka ż.

:: zdrobn. brunecik m.

:: fż. brunetka ż., bruneta ż.

Wiktionary


bruneta

żart. bru­net­ka (ko­bie­ta)


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: bru­net

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brunet mos., brunetka ż.

Wiktionary


bruneteczka

zdrob­nie­nie od: bru­net­ka


SJP.pl


brunetka

1. ko­bie­ta o czar­nych wło­sach; czar­no­wło­sa;
2. żar­to­bli­wie: pchła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o wło­sach czar­ne­go ko­lo­ru

 (1.2) daw. środ. polit. wa­liz­ka w ciem­nym ko­lo­rze słu­żą­ca do tran­spor­tu ma­te­ria­łów agi­ta­cyj­nych (bi­bu­ły)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem się wczo­raj ze ślicz­ną bru­net­ką.

 (1.1) Jed­ne­go dnia Ku­ne­gun­da, prze­cha­dza­jąc się wpod­le zamku po małym lasku, który na­zy­wa­no par­kiem, uj­rza­ła w gę­stwi­nie dok­to­ra (…), jak dawał lek­cję ek­spe­ry­men­tal­nej fi­zy­ki po­ko­jów­ce jej matki, fer­tycz­nej bru­net­ce, bar­dzo ład­nej i nies­ro­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛtka, AS: brũnetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruneta ż., brunecik m.

:: fm. brunet m.

:: zdrobn. bruneteczka ż.

Wiktionary


brunhilda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brun­hil­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • Brun­hil­da – kró­lo­wa Au­straz­ji
  • Brun­hil­da – jedna z Wal­ki­rii (mi­to­lo­gia nor­dyc­ka)
  • Brun­hil­da – ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ducha Brun­hil­dy wi­du­je się w zam­ko­wej wieży.

Wiktionary


brunner

brun­ne­ra wiel­ko­list­na - ozdob­na ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; bru­ne­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brun­ner – je­zio­ro na Wy­spie Po­łud­nio­wej w Nowej Ze­lan­dii
  • Alois Brun­ner – nie­miec­ki zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Her­mann Brun­ner – fik­cyj­na po­stać
  • Jerzy Brun­ner – pol­ski le­karz, bak­te­rio­log
  • Jerzy Brun­ner – pol­ski spor­to­wiec, lek­ko­at­le­ta
  • Man­fred Brun­ner – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­ski
  • Step­ha­nie Brun­ner – au­striac­ka nar­ciar­ka al­pej­ska

Wikipedia


brunnera

brun­ne­ra wiel­ko­list­na - ozdob­na ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; bru­ne­ra


SJP.pl


brunny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ko­za­ko­wi­ce Górne,Po­bor­szów,Wro­nin (po­wiat kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­ski),Smo­lar­nia (po­wiat krap­ko­wic­ki),Opole,Chrzą­sto­wi­ce (po­wiat opol­ski),Nakło (po­wiat opol­ski),Dzier­ży­sła­wi­ce. bru­nat­ny

 (1.2) hipol. gw-pl|Chrzą­sto­wi­ce (po­wiat opol­ski),Stare Bud­ko­wi­ce,Dzier­ży­sła­wi­ce. gnia­dy

 (1.3) hipol. gw-pl|Łomna Górna,Pszczy­na,Bytom,Żę­do­wi­ce. o cięż­kim do okre­śle­nia ko­lo­rze

 (1.4) gw-pl|Mech­ni­ca,Dzier­ży­sła­wi­ce. o czło­wie­ku: opa­lo­ny na śnia­do

Wiktionary


bruno

Gior­da­no Bruno (1548-1600), wło­ski fi­lo­zof, do­mi­ni­ka­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bruno – imię mę­skie
  • Bruno – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Bruno – po­e­mat To­ma­sza Oli­za­row­skie­go
  • Bruno – ko­me­dio­dra­mat pro­duk­cji USA, 2000
  • Brüno – ame­ry­kań­ski film z 2009 r.
  • Bruno Gior­da­no – XVI-wiecz­ny fi­lo­zof
  • Bruno – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Bruno (Bruno Fer­nan­des das Dores de Souza, ur. 1984) – bra­zy­lij­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza
  • Bruno (Bruno I Wiel­ki z Ko­lo­nii, ur. ok. 925, zm. 965) – kanc­lerz kró­le­stwa pań­stwa wschod­nio­fran­kij­skie­go, ar­cy­bi­skup Ko­lo­nii, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Bruno (zm. 1029) – kanc­lerz, bi­skup Augs­bur­ga
  • Bruno (Bruno z Würzburga, Bruno Ka­rync­ki, ur. ok. 1005; zm. 1045) – kanc­lerz Włoch i bi­skup Würzburga, świę­ty ka­to­lic­ki
  • Bruno (Bruno Vet­to­raz­zo vel Cla­u­dio Vet­to­raz­zo, 1936-1994) – wło­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny, bi­skup die­cez­ji Ak­wi­lei i pół­noc­nych Włoch Pol­skie­go Au­to­ke­fa­licz­ne­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bruno po­je­chał z Ja­siem na narty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ, AS: brũno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Brunonik mos., Brunio mos., Brunik mos., Brunonek mos.

Wiktionary


brunon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witek z Bru­no­nem uzbie­ra­li 3087 zło­tych.

 (1.1) W pa­ra­fii św. Bru­no­na z Kwer­fur­tu roz­po­czy­na­ją się re­ko­lek­cje wiel­ko­post­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ̃n, AS: brũnõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruno m.

:: zdrobn. Brunonek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Brunonek

Wiktionary


brunonek

zdrob­nie­nie od: Bru­non (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Bru­non

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bru­non­ku, pomóż dzia­dzio­wi wnieść spra­wun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunon mos., Bruno mos.

Wiktionary


brunonostwo

Bru­non z mał­żon­ką; Bru­no­no­wie


SJP.pl


brunonowie

imię mę­skie


SJP.pl


brunonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bru­no­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


brunost

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mlecz. spoż. ro­dzaj nor­we­skie­go sera pro­du­ko­wa­ne­go z ser­wat­ki mleka kro­wie­go i ko­zie­go, o słod­kim smaku z nutą kar­me­lu;

Wiktionary

Bru­nost, brą­zo­wy ser nor­we­ski – ro­dzaj nor­we­skie­go sera, który jest pro­du­ko­wa­ny z ser­wat­ki mleka kro­wie­go i ko­zie­go.

Bru­nost pow­sta­je z ser­wat­ki, do któ­rej do­da­je się mleko i na­stęp­nie śmie­ta­nę, po czym mie­sza­ni­nę go­tu­je się przez kilka go­dzin do od­pa­ro­wa­nia wody, dzię­ki czemu lak­to­za kry­sta­li­zu­je się, a mie­szan­ka gęst­nie­je i za­mie­nia się w kar­mel, który na­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ny kolor, za­pach i smak. Tak przy­go­to­wa­ny pro­dukt wlewa się do form i chło­dzi. Sprze­da­wa­ny jest w kost­kach.

Wikipedia


brunszwicki

przy­miot­nik od: Brunsz­wik, mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brunsz­wi­kiem, do­ty­czą­cy Brunsz­wi­ku

Wiktionary

Brunsz­wic­ki ("Brunś­wic­ki", "Bra­uns­chwe­igk") – pol­ski herb szla­chec­ki z in­dy­ge­na­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brunszwik m., brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

Wiktionary


brunszwiczanin

miesz­ka­niec Brunsz­wi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brunsz­wi­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunszwik mrz.

:: fż. brunszwiczanka ż.

 przym. brunszwicki

Wiktionary


brunszwiczanka

miesz­kan­ka Brunsz­wi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brunsz­wi­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brunszwik mrz.

:: fm. brunszwiczanin mos.

 przym. brunszwicki

Wiktionary


brunszwik

1. mia­sto w Niem­czech; Bra­uns­chwe­ig;
2. nie­miec­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na;
3. Nowy Brunsz­wik - pro­win­cja w Ka­na­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia;

Wiktionary

Brunsz­wik (niem. "Bra­uns­chwe­ig", dol­no­saks. "Bruns­wiek") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w środ­ko­wej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, na pół­no­cy ma­sy­wu gór­skie­go Harz, nad rzeką Oker. Ważny oś­ro­dek prze­my­sło­wy, roz­wi­nię­ty zwła­szcza prze­mysł ma­szy­no­wy, środ­ków tran­spor­tu (głów­nie au­to­bu­sy i sa­mo­cho­dy cię­ża­ro­we), elek­tro­tech­nicz­ny, elek­tro­nicz­ny, me­ta­lo­wy, pre­cy­zyj­ny, spo­żyw­czy, in­stru­men­tów mu­zycz­nych; węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny; po­li­tech­ni­ka (za­ło­żo­na w 1745) z bi­blio­te­ką i inne wyż­sze szko­ły (pe­da­go­gicz­na, sztuk pię­knych), in­sty­tu­ty na­u­ko­we, wy­daw­nict­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

 przym. brunszwicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Brunświk

Wiktionary


bruntalski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Brun­tal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruntal m.

Wiktionary


bruny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ryb­nik,Opole,Bo­ga­ci­ca,Prze­chód,Sowin (po­wiat nyski),Stara Jamka. bru­nat­ny

 (1.2) gw-pl|Wro­nin (po­wiat kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­ski),Ja­nusz­ko­wi­ce (po­wiat krap­ko­wic­ki),Narok,Stare Sioł­ko­wi­ce,Prze­chód,Stara Jamka. o uma­szcze­niu konia: gnia­de

 (1.3) gw-pl|Prze­chód,Dzier­ży­sła­wi­ce. o czło­wie­ku: opa­lo­ny na śnia­do

 (1.4) gw-pl|Stara Jamka. o po­tra­wie: przy­pie­czo­ny

Wiktionary

Bruny (niem. "Brune")– wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


brus

1. ka­mień szli­fier­ski do ostrze­nia na­rzę­dzi me­ta­lo­wych; to­czy­dło, oseł­ka
2. grube drew­no bu­dul­co­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. to­czy­dło, ka­mień szli­fier­ski do ostrze­nia na­rzę­dzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brus – gro­dzi­ca
  • brus – oseł­ka
  • Brus – osied­le w Łodzi
  • Brus – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Brus – dawna gmina
  • Brus – miej­sco­wość
  • Brus – gmina
  • Brus – wład­ca Gotów
  • Brüs

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brus, AS: brus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruśnik m., obrus m., brusiarz mos.

 czas. bruszyć, pobruszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toczak

Wiktionary


bruscamente

[czy­taj: bru­ska­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szorst­ko


SJP.pl


bruschetta

[czy­taj: bru­sket­ta] wło­ska grzan­ka pos­ma­ro­wa­na oliwą i roz­tar­tym czosn­kiem, po­da­wa­na z kozim serem lub sa­łat­ką po­mi­do­ro­wą i świe­ży­mi zio­ła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ska prze­ką­ska w po­sta­ci grzan­ki pos­ma­ro­wa­nej oliwą i roz­tar­tym czosn­kiem; czę­sto po­da­wa­na z kozim serem lub sa­łat­ką po­mi­do­ro­wą i świe­ży­mi zio­ła­mi;

Wiktionary

Brus­chet­ta [bruskétta] – ro­dzaj prze­ką­ski (wł. "an­ti­pa­sto") ty­po­wej dla Włoch.

Jest to grzan­ka z pie­czy­wa pos­ma­ro­wa­ne­go oliwą i roz­tar­tym czosn­kiem. Ist­nie­je wiele jej od­mian; naj­czę­ściej po­da­wa­na jest z mie­sza­ni­ną świe­żo po­kro­jo­nych po­mi­do­rów i ba­zy­lii, rów­nież jako do­da­tek do niek­tó­rych zup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Smak brus­chet­ty mo­żesz do­wol­nie mo­dy­fi­ko­wać do­dat­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brusˈkɛtːa, AS: bruske•ta

Wiktionary


brusek

mały brus


SJP.pl

Bru­sek (zwany rów­nież Bru­nek, czes. "Bro­u­sek") – szczyt o wy­so­ko­ści 1115,9 m n.p.m., w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Gó­rach Bial­skich w Su­de­tach Wschod­nich.

Wikipedia


brushing

[czy­taj: bra­szing] za­bieg kos­me­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na po­wierzch­nio­wym oczy­szcza­niu skóry twa­rzy


SJP.pl


brusianin

miesz­ka­niec Brus (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brusianka

miesz­kan­ka Brus (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brusiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. techn., także. gw-pl|Woj­no­wi­ce, Ryb­nik, Strze­biń, Rosz­ków (po­wiat ra­ci­bor­ski). osoba zaj­mu­ją­ca ostrze­niem na­rzę­dzi przy uży­ciu brusa; szli­fierz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brus mrz., brusełka ż., bruśnik mos., bruszenie n.

:: zdrobn. brusek mrz., brusik mrz.

 czas. brusić ndk., brusiować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruśnik, szlifierz, ostrzyciel, wecownik, toczownik, gładzielniczy

Wiktionary


brusić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ostrzyć bru­sem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostrzyć

 (1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­ku­czać, draż­nić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. brus mrz.

:: czas. nabrusić dk.

Wiktionary


bruski

→ Brusy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bru­ski – wieś na Bia­ło­ru­si
  • De­ka­nat bru­ski – jeden z 30 de­ka­na­tów w rzym­sko­ka­to­lic­kiej die­cez­ji pel­pliń­skiej
  • Aloj­zy Bru­ski
  • Dawid Bru­ski (1897–1980) – dzia­łacz spo­łecz­ny, se­na­tor w II RP
  • Ire­ne­usz Bru­ski (ur. 1961) – pre­zbi­ter ar­chi­die­cez­ji war­miń­skiej
  • Jan Jacek Bru­ski (ur. 1969) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Józef Lud­wik Bru­ski (1908–1974) – pol­ski le­karz, ga­wę­dziarz ka­szub­ski
  • Józef Bru­ski (1909–1986) – pol­ski po­li­tyk i na­u­czy­ciel
  • Rafał Bru­ski (ur. 1962) – pol­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Byd­go­szczy

Wikipedia

Patrz:

Brusy

brusno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brus­no – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Brus­no – wieś na Sło­wa­cji
  • Brus­no – uz­dro­wi­sko na Sło­wa­cji
  • Nowe Brus­no
  • Stare Brus­no

Wikipedia


brusonecja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia|L’Hér. ex Vent.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ros­ną­cych w Azji; jeden z ga­tun­ków tych ro­ślin (bru­so­ne­cja chiń­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia pa­py­ri­fe­ra|ref=tak.) sta­no­wi su­ro­wiec do wy­ro­bu pa­pie­ru;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju bru­so­ne­cja (1.1)

Wiktionary

Bru­so­ne­cja, pa­pie­rów­ka ("Bro­us­so­ne­tia" L'Hér. ex Vent.) – ro­dzaj krze­wów i drzew li­ścia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ("Mo­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 4 ga­tun­ki (w szer­szym uję­ciu do­mi­nu­ją­cym w końcu XX wieku i na po­cząt­ku XXI – 7–8 ga­tun­ków). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji – od pół­noc­no-wschod­nich Indii po­przez Pół­wy­sep In­do­chiń­ski, Chiny kon­ty­nen­tal­ne i Taj­wan po Ja­po­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­dal­ne owoce ma rów­nież (…) dwu­pien­na bru­so­ne­cja chiń­ska (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) papierówka

Wiktionary


bruspłat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. na­pier­śnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruspwat, AS: bruspu̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruzblach

Wiktionary


brustasza

mała, górna kie­szon­ka w ma­ry­nar­ce na ozdob­ną chu­stecz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zew­nętrz­na kie­szon­ka w gór­nej czę­ści ma­ry­nar­ki;

Wiktionary

Bru­sta­sza ( Brust­tas­che, od "Brust" „pierś” i "Tas­che" „kie­szon­ka”) – mała kie­szon­ka zew­nętrz­na w ma­ry­nar­ce.

Uży­wa­na do no­sze­nia po­szet­ki. Czę­sto myl­nie wkła­da­ny jest do niej bu­kie­cik kwia­tów, który po­wi­nien znaj­do­wać się w bu­to­nier­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan po­pra­wił tylko jed­wab­ną po­szet­kę w bru­sta­szy, lekko wy­gła­dził ma­ry­nar­kę i był gotów do wyj­ścia.

Wiktionary


brustlaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świ­der

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk borek, borer, brustlajsta, świyder

Wiktionary


brustlajsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świ­der

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk borek, borer, brustlaja, świyder

Wiktionary


brusy

1. ka­mień szli­fier­ski do ostrze­nia na­rzę­dzi me­ta­lo­wych; to­czy­dło, oseł­ka
2. grube drew­no bu­dul­co­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Brusy (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Brusë, Bruß, daw­niej "Bru­ski") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brusy. Brusy są po­ło­żo­ne w Bo­rach Tu­chol­skich na po­łud­nio­wych Ka­szu­bach.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zesz­łym roku byłem na fe­sti­wa­lu ka­szub­skim w Bru­sach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrusɨ, AS: brusy

Wiktionary


bruszanin

miesz­ka­niec Brus (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


bruszanka

miesz­kan­ka Brus (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


bruszczewo

Bru­szcze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel.

Wikipedia


bruszewo

Bru­sze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły. Leży nad rzecz­ką Śliną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia NMP w So­ko­łach.

Wikipedia


bruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­bi­na Bru­szew­ska (ur. 1982) – pol­ska re­ży­ser­ka, sce­na­rzyst­ka i fo­to­graf­ka
  • Mie­czy­sław Bru­szew­ski (1923–2021) – pol­ski woj­sko­wy, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Woj­ciech Bru­szew­ski (1947–2009) – pol­ski re­ży­ser, ope­ra­tor fil­mo­wy i ar­ty­sta mul­ti­me­dial­ny

Wikipedia


brusznica

ro­śli­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; ja­go­da tej ro­śli­ny; bo­rów­ka brusz­ni­ca, bo­rów­ka wiecz­no­zie­lo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. bo­rów­ka brusz­ni­ca.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A tam się czer­wie­ni­ły wrzo­si­ste pa­gór­ki, stroj­ne w brusz­ni­ce jakby w ko­ra­lów pa­cior­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruʃʲˈɲit͡sa, AS: brušʹńica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borówka czerwona, borówka brusznica, borówka, bruśnica, borówka jesienna, barszczownik

Wiktionary


brusznicowy

przy­miot­nik od: brusz­ni­ca


SJP.pl


bruszyt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny wo­do­ro­fos­fo­ran wap­nia


SJP.pl


bruszyć

cza­sow­nik

 (1.1) daw. mie­lić, trzeć obra­ca­jąc bru­sem (w żar­nach lub kole do ostrze­nia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruʃɨt͡ɕ, AS: brušyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brus m., bruśnik m., obrus m.

 czas. pobruszyć

Wiktionary


brut

[czy­taj: brit] o szam­pa­nie: bar­dzo wy­traw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o szam­pa­nie lub winie mu­su­ją­cym: bar­dzo wy­traw­ny

Wiktionary

Brut – epos śred­nio­wiecz­ne­go an­giel­skie­go poety La­y­a­mo­na. Za­wie­ra on cel­tyc­kie le­gen­dy, mię­dzy in­ny­mi o daw­nych wład­cach, królu Ar­tu­rze i królu Le­a­rze. Utwór skła­da się z około szes­na­stu ty­się­cy wer­sów, skom­po­no­wa­nych zgod­nie z za­sa­da­mi wier­sza ali­te­ra­cyj­ne­go.

Wikipedia


brutal

czło­wiek bru­tal­ny, na­du­ży­wa­ją­cy swo­jej siły lub prze­wa­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek bru­tal­ny, agre­syw­ny, gru­biań­ski, na­du­ży­wa­ją­cy swo­jej prze­wa­gi nad słab­szy­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bru­tal – album Black Uhuru
  • Bru­tal – marka kos­me­ty­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To de­li­kat­na dziew­czy­na, a wysz­ła za mąż za ta­kie­go bru­ta­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrutal, AS: brutal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n.

:: fż. brutalka ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalny

 przysł. brutalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubianin

Wiktionary


brutalista

osoba po­stę­pu­ją­ca jak bru­tal, trak­tu­ją­ca kogoś bru­tal­nie


SJP.pl


brutalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bru­ta­li­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalizm m., brutalność ż.

 przym. brutalistyczny, brutalny

 przysł. brutalistycznie, brutalnie

Wiktionary


brutalistyczny

→ bru­ta­lizm


SJP.pl

Patrz:

brutalizm

brutalizacja

na­da­wa­nie lub na­bie­ra­nie cech bru­tal­no­ści


SJP.pl


brutalizm

1. skłon­ność do bru­ta­li­zo­wa­nia; bru­tal­ność;
2. oz­na­ka bru­tal­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. jeden z nur­tów ar­chi­tek­tu­ry póź­ne­go mo­der­niz­mu;

 (1.2) książk. bru­tal­ność

 (1.3) książk. prze­jaw bru­tal­no­ści

Wiktionary

Bru­ta­lizm – nurt ar­chi­tek­tu­ry póź­ne­go mo­der­niz­mu pow­sta­ły w końcu lat 40. XX wieku.

Prze­ło­mo­wym obiek­tem była szko­ła w Hun­stan­ton w An­glii zbu­do­wa­na przez Pe­te­ra i Ali­son Smith­son w 1949. Miała ona wy­ek­spo­no­wa­ną sta­lo­wą kon­struk­cję, nie­o­tyn­ko­wa­ne ce­gla­ne mury, od­sło­nię­te belki stro­po­we i prze­wo­dy in­sta­la­cyj­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n., brutalistyczność ż., neobrutalizm m., brutalista m., brutalistka ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalny, brutalski, brutalistyczny

 przysł. brutalnie, brutalsko, brutalistycznie

Wiktionary


brutalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś bru­tal­nym

 (1.2) przest. po­stę­po­wa­nie w bru­tal­ny spo­sób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalizacja ż., brutalizm m., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż.

 czas. brutalizować ndk.

 przym. brutalny, brutalski

 przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalizacja, barbaryzowanie

Wiktionary


brutalizować

czy­nić coś bru­tal­nym


SJP.pl


brutalka

→ bru­tal


SJP.pl

Patrz:

brutal

brutalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bru­tal­ny, pełen prze­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­rod­nia­lec bru­tal­nie pobił bez­bron­ne­go czło­wie­ka, który w wy­ni­ku od­nie­sio­nych obra­żeń spę­dził w szpi­ta­lu kilka mie­się­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalʲɲɛ, AS: brutalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

 czas. brutalizować ndk.

 przym. brutalny, brutalski

 przysł. brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. brutalsko

Wiktionary


brutalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bru­tal­nie


SJP.pl


brutalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bru­tal­ny


SJP.pl


brutalność

bru­tal­ne po­stę­po­wa­nie; skłon­ność do bru­tal­ne­go za­cho­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co bru­tal­ne, agre­syw­ne, pełne prze­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bru­tal­ność po­li­cji i jej prze­moc, która w nie­pro­por­cjo­nal­nie dużym stop­niu jest wy­mie­rzo­na w osoby czar­ne i inne mniej­szo­ści, ma swoje ko­rze­nie w ame­ry­kań­skim ka­pi­ta­liz­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalnɔɕt͡ɕ, AS: brutalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalskość ż., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalny, brutalski

 przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalizm

Wiktionary


brutalny

bezwz­ględ­ny, gru­biań­ski;
1. za­cho­wu­ją­cy się bezwz­ględ­nie, gru­biań­sko;
2. bę­dą­cy oz­na­ką bezwz­ględ­no­ści, gru­biań­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) dzia­ła­ją­cy za po­mo­cą siły, agre­syw­ny

 (1.2) bezwz­ględ­ny, nie li­czą­cy się z od­czu­cia­mi in­nych

 (1.3) po­ka­zu­ją­cy bru­tal­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bru­tal­ny faul zo­stał prze­o­czo­ny przez sę­dzie­go.

 (1.2) Taka jest bru­tal­na praw­da.

 (1.3) To był bru­tal­ny film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalnɨ, AS: brutalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutalność ż., brutalizacja ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

 czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

 przym. brutalski

 przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) brutalski

Wiktionary


brutka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia. na­rze­czo­na, panna młoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fm. brutkan

Wiktionary


brutkan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia,Ma­zu­ry,Ostródz­kie. na­rze­czo­ny, pan młody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brutkaństwo n.

:: fż. brutka ż.

 czas. brutkanić się

 przym. brutny

Wiktionary


brutto

cię­żar da­ne­go to­wa­ru łącz­nie z opa­ko­wa­niem


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bez po­trą­ceń

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) środ. kolej. po­ciąg to­wa­ro­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płaca brut­to – płaca cał­ko­wi­ta, bez od­li­cze­nia po­dat­ku, skła­dek, po­trą­ceń, itp.
  • war­tość brut­to – war­tość to­wa­ru (usłu­gi) wraz z na­leż­nym po­dat­kiem od to­wa­rów i usług
  • masa brut­to – cał­ko­wi­ta masa to­wa­ru wraz z opa­ko­wa­niem, zo­bacz też: tara
  • po­jem­ność brut­to – miara po­jem­no­ści stat­ków
  • Brut­to – bia­ło­ru­ska grupa punk-roc­ko­wa
  • netto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cena li­czo­na brut­to.

 (2.1) Spa­li­nów­ka z cięż­kim brut­tem prze­je­cha­ła wła­śnie przez Byd­goszcz Głów­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrutːɔ, AS: bru•to

Wiktionary


brutus

1. Mar­cus Iu­nius Bru­tus; (ok. 85-42 p.n.e.), po­li­tyk rzym­ski;
2. Lu­cius Iu­nius Bru­tus; (VI/V w. p.n.e.), wg tra­dy­cji rzym­skiej przy­wód­ca pow­sta­nia prze­ciw Tark­wi­niu­szo­wi Pysz­ne­mu;


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. to­po­nim, nazwa wsi w wo­je­wództ­wie łódz­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Ju­niusz Bru­tus – po­li­tyk, do­wód­ca woj­sko­wy, mówca i pi­sarz rzym­ski; w 44 r. p.n.e. jeden z za­bój­ców Ce­za­ra
  • Lu­cjusz Ju­niusz Bru­tus – pier­wszy kon­sul rzym­ski, w 510 r. p.n.e. wy­pę­dził ostat­nie­go króla Tark­wi­niu­sza Pysz­ne­go
  • De­cy­mus Ju­niusz Bru­tus – adiu­tant Ce­za­ra
  • Bru­tus – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny uży­wa­ny przez Qe­ma­la Stafę
  • Bru­tus – wieś w woj. łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Bru­tus – mia­sto w USA, w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • Bru­tus – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Emmet
  • Akcja Bru­tus – pol­ski dra­mat sen­sa­cyj­ny z 1971 w re­ży­se­rii Je­rze­go Pas­sen­dor­fe­ra
  • Bru­tus – po­stać mi­to­lo­gicz­na
  • Bru­tus – po­pier­sie au­tor­stwa Mi­cha­ła Anio­ła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I ty, Bru­tu­sie, prze­ciw mnie?

 (2.1) Ilu miesz­kań­ców ma Bru­tus?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Brutusowy

Wiktionary


bruzblach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. na­pier­śnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruzblax, AS: bruzblaχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruspłat

Wiktionary


bruzda

1. rowek wy­ko­na­ny w ziemi na­rzę­dziem rol­ni­czym;
2. po­dłuż­ne za­głę­bie­nie na ja­kiejś po­wierzch­ni;
3. głę­bo­ka zmarszcz­ka na twa­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. wgłę­bie­nie pow­sta­łe po za­sto­so­wa­niu pługa;

 (1.2) anat. po­dłuż­ne za­głę­bie­nie na po­wierzch­ni or­ga­nu

 (1.3) kos­met. głę­bo­ka zmarszcz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bru­zda – rowek po­zo­sta­ją­cy po wy­o­ra­niu i odło­że­niu skiby pod­czas orki
  • Bru­zda – książ­ka za­wie­ra­ją­ca myśli i za­pi­ski św. Jo­se­ma­rii Es­cri­vy, za­ło­ży­cie­la Opus Dei.
  • bru­zda – sze­ro­kie, płyt­kie wgłę­bie­nie wzdłuż głow­ni broni siecz­nej
  • bru­zdy – wgłę­bie­nia na wew­nętrz­nej po­wierzch­ni bru­zdo­wa­nej lufy broni pal­nej lub pne­u­ma­tycz­nej, na­da­ją­ce ruch obro­to­wy prze­cho­dzą­ce­mu przez lufę po­ci­sko­wi w celu sta­bi­li­za­cji jego lotu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bru­zda środ­ko­wa (…) od­dzie­la płat czo­ło­wy pół­kul móz­go­wych od płata cie­mie­nio­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bruzdka ż.

 przym. bruzdowy

 czas. bruzdować

Wiktionary


bruzdka

zdrob­nie­nie od: bru­zda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. zdrobn. od bru­zda (rów wy­ko­na­ny płu­giem)

 (1.2) kos­met. zdrobn. od bru­zda (za­głę­bie­nie na po­wierzch­ni)

 (1.3) anat. zdrobn. od bru­zda (zmarszcz­ka na twa­rzy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy na­le­ży­tym przy­go­to­wa­niu roli pod bu­ra­ki dobre wy­ni­ki daje siew red­li­ca­mi o pła­skim spo­dzie (…) w tym wy­pad­ku cięż­ka red­li­ca ugnia­ta dno bruzd­ki, a wy­sy­pu­ją­ce się na­sie­nie zo­sta­je wgnie­cio­ne w dno bruzd­ki.

 (1.2) Rząd­ca czer­wie­niał po­wo­li, aż gdy na­sią­knął krwią do bru­zdek koło nosa, zak­witł pra­wie fio­le­to­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzdowanie n., bruzdkowanie n., bruzda ż.

 czas. bruzdować

Wiktionary


bruzdkowanie

pier­wszy etap roz­wo­ju za­rod­ko­we­go; po­dział ko­mór­ki ja­jo­wej na coraz mniej­sze ko­mór­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ciąg bru­zdek na po­wierzch­ni cze­goś

 (1.2) biol. pro­ces po­le­ga­ją­cy na po­dzia­le za­płod­nio­nej ko­mór­ki ja­jo­wej czło­wie­ka lub zwie­rząt na sze­reg ko­mó­rek po­tom­nych

Wiktionary

Bruzd­ko­wa­nie (ang. "cle­a­va­ge"), seg­men­ta­cja – pier­wszy etap roz­wo­ju za­rod­ko­we­go zwie­rząt tkan­ko­wych; seria mi­to­tycz­nych po­dzia­łów za­płod­nio­nej (lub roz­wi­ja­ją­cej się par­te­no­ge­ne­tycz­nie) ko­mór­ki ja­jo­wej na coraz mniej­sze ko­mór­ki — bla­sto­me­ry; w wy­ni­ku bruzd­ko­wa­nia pow­sta­je mo­ru­la, a na­stęp­nie bla­stu­la.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

 czas. bruzdkować ndk.

 przym. bruzdowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żłobkowanie

Wiktionary


bruzdkowiec

bruzd­ko­wiec za­chod­ni - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


bruzdkowy

przy­miot­nik od: bruzd­ka


SJP.pl


bruzdnica

glon, naj­czę­ściej jed­no­ko­mór­ko­wy, za­li­cza­ny do kró­le­stwa pro­ti­stów; di­no­fit


SJP.pl


bruzdnice

glon, naj­czę­ściej jed­no­ko­mór­ko­wy, za­li­cza­ny do kró­le­stwa pro­ti­stów; di­no­fit


SJP.pl

Bruzd­ni­ce ("Di­no­fla­gel­la­ta") – tak­son glo­nów, jedna z grup Pro­ti­sta. Więk­szość bruzd­nic to or­ga­niz­my jed­no­ko­mór­ko­we, choć cza­sa­mi można spot­kać je w po­sta­ci ko­lo­nii. Bruzd­ni­ce czę­sto po­sia­da­ją pan­ce­rzyk skła­da­ją­cy się z pły­tek ce­lu­lo­zo­wych oraz dwie wici.

Wikipedia


bruzdniczek

1. ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny dzwon­ków­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bruzd­ni­czek (Cli­to­pi­lus) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny dzwon­ków­ko­wa­tych
  • bruzd­ni­czek (Lep­ta­ci­nus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych

Wikipedia


bruzdobrzuch

mor­ski mię­czak denny


SJP.pl


bruzdobrzuchy

pod­gro­ma­da mię­cza­ków z gro­ma­dy bez­płyt­kow­ców; bru­zdo­no­gi


SJP.pl

Bru­zdo­brzu­chy (So­le­no­ga­stres), bru­zdo­no­gi (Ne­o­me­nio­morp­ha) – pod­gro­ma­da bez­płyt­kow­ców (Apla­cop­ho­ra). Są to wy­dłu­żo­ne, ro­ba­ko­wa­te­go kształ­tu mię­cza­ki mor­skie o ciele obłym, z po­dłuż­ną bru­zdą na stro­nie brzusz­nej i słabo wy­o­dręb­nio­ną, szcząt­ko­wą głową. Ciało dwu­bocz­nie sy­me­trycz­ne, zwy­kle od 3 do 30 mm dłu­go­ści.

Wikipedia


bruzdodzioby

kor­mo­ran bru­zdo­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kor­mo­ra­nów


SJP.pl


bruzdogłowiec

ta­sie­miec pa­so­ży­tu­ją­cy w je­li­cie cien­kim ssa­ków ry­bo­żer­nych


SJP.pl


bruzdonogi

pod­gro­ma­da mię­cza­ków z gro­ma­dy bez­płyt­kow­ców; bru­zdo­brzu­chy


SJP.pl


bruzdowanie

układ bruzd na po­wierzch­ni cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) układ bruzd na po­wierzch­ni cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

 czas. bruzdować ndk., bruzdkować ndk.

 przym. bruzdowaty

Wiktionary


bruzdowaty

w kształ­cie bru­zdy


SJP.pl


bruzdować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbru­zdo­wać)

 (1.1) bud. wy­ko­ny­wać bru­zdę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdowanie n.

Wiktionary


bruzdownica

bru­zdow­ni­ca pę­dów­ka - nie­wiel­ka błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych, szkod­nik róż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. elek­tro­na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia w mu­rach wgłę­bień pod kable i rury;

Wiktionary

Bru­zdow­ni­ca – elek­tro­na­rzę­dzie ułat­wia­ją­ce wy­ko­ny­wa­nie w mu­rach wgłę­bień pod kable i rury. Sil­nik elek­trycz­ny bru­zdow­ni­cy na­pę­dza dwie dia­men­to­we tar­cze (iden­tycz­ne jak sto­so­wa­ne w szli­fier­kach ką­to­wych). Od­stęp po­mię­dzy tar­cza­mi jest re­gu­lo­wa­ny dzię­ki za­sto­so­wa­niu tu­le­jek dy­stan­so­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bru­zdow­ni­ca jest przy­dat­na przy wy­ko­ny­wa­niu in­sta­la­cji elek­trycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbruzdɔvʲˈɲit͡sa, AS: bruzdovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż., bruzdkowanie n., bruzdowanie n.

Wiktionary


bruzdownik

na­rzę­dzie do two­rze­nia bruzd


SJP.pl


bruzdowy

zwią­za­ny z bru­zdą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z rowem po­dłuż­nym wy­ko­na­nym w ziemi płu­giem lub innym rol­ni­czym na­rzę­dziem (za­głę­bie­nie mię­dzy ski­ba­mi, rów mię­dzy za­go­na­mi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ty­ka się u nas moż­li­wo­ści roz­pro­wa­dze­nia wody po polu sy­ste­mem bru­zdo­wym z po­to­ków lub zbior­ni­ków wody wyżej po­ło­żo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bruzda ż.

Wiktionary


bruździak

młot jed­no­stron­ny o dłu­gim i wą­skim ostrzu do wy­ci­na­nia (wy­ku­wa­nia) bruzd


SJP.pl


bruździć

1. robić bru­zdy;
2. przesz­ka­dzać komuś, psuć szyki, wcho­dzić w drogę


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przesz­ka­dzać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko by­ło­by do­brze, ale szef za­czął nam bruź­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brużdżenie

 czas. nabruździć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkadzać, robić przeszkody, rzucać kłody pod nogi, zakłócać

Wiktionary


brużdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przesz­ka­dza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bruździć, nabruździć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkadzanie, zakłócanie, szkodzenie

Wiktionary


brużewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


brwi

ochron­ny ele­ment owło­sie­nia u ssa­ków, prze­waż­nie czło­wie­ka


SJP.pl


brwice

Brwi­ce (niem. "Blan­ken­fel­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na. Za­miesz­ku­je ją 210 osób.

We wsi znaj­du­je się XIII-wiecz­ny, za­byt­ko­wy ko­ściół pa­ra­fial­ny pod wez­wa­niem św. An­to­nie­go (Kl.V.-0/101/56 z dnia 27 lipca 1956). Bu­dow­la pro­ste­go kształ­tu oto­czo­na za­byt­ko­wym, ka­mien­nym murem.

Wikipedia


brwinowianin

miesz­ka­niec Brwi­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brwinowianka

miesz­kan­ka Brwi­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brwinowski

przy­miot­nik od: Brwi­nów


SJP.pl


brwinów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Brwi­nów () – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brwi­nów, 25 km od cen­trum War­sza­wy. Mia­sto wcho­dzi w skład aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

We­dług da­nych ze­bra­nych przez przed­sta­wi­cie­li Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 31 grud­nia 2019 r. mia­sto li­czy­ło 13 698 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­ciech i Jó­ze­fa za­war­li mał­żeń­stwo dnia 3. czerw­ca 1838 r. w pa­ra­fii Brwi­nów pod War­sza­wą, gdzie miesz­ka­li ro­dzi­ce panny mło­dej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrvʲĩnuf, AS: brvʹĩnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brwinowski

Wiktionary


brwiowy

zwią­za­ny z brwią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy brwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brew ż.

Wiktionary


bryan

[czy­taj: bra­jan] obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bryan, Brian, Bra­jan – imię mę­skie
  • Bryan – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Wil­liams
  • Bryan – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Bra­zos
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Boone
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Izard
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Jack­son
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Stone
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Thur­ston
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Surry
  • Bryan (ang. Bryan Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Griggs

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do mojej szko­ły cho­dzi: dwóch Bra­ja­nów, Bryan i Brian.

Wiktionary


bryant

[czy­taj: bra­jant] naz­wi­sko, m.in. Wil­liam Cul­len Bry­ant (1794-1878) - ame­ry­kań­ski pi­sarz; Kobe Bry­ant (1978-2020) - ame­ry­kań­ski ko­szy­karz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bry­ant – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Sa­li­ne
  • Bry­ant – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ful­ton
  • Bry­ant – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jay
  • Bry­ant – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ham­lin
  • Bry­ant – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Sno­ho­mish
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Sa­li­ne
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Gra­ham
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Fill­mo­re
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Logan
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ed­munds
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Faulk
  • Bry­ant (ang. Bry­ant Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ro­berts

Wikipedia


brych

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Brych-Pająk (1975–), pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Felix Brych (1975–), nie­miec­ki sę­dzia pił­kar­ski
  • Ja­nusz Brych (1929–2011), pol­ski po­li­tyk, dy­plo­ma­ta, poseł na Sejm PRL
  • Sta­ni­sław Brych (1887–1933), pol­ski major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


brycz

naz­wi­sko


SJP.pl


bryczany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii;

Wiktionary

Bry­cza­ny ( Bri­ce­ni) – mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii; sto­li­ca re­jo­nu Bry­cza­ny; liczy 9 ty­się­cy miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bryczański

Wiktionary


bryczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bry­cza­na­mi, do­ty­czą­cy Bry­czan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bryczany nmos.

Wiktionary


bryczek

lekki, od­kry­ty powóz konny


SJP.pl


bryczesy

spod­nie do kon­nej jazdy, do kolan bu­fia­ste, po­ni­żej ob­ci­słe


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) jeźdz. wy­god­ne, nie krę­pu­ją­ce ru­chów spod­nie słu­żą­ce do jazdy kon­nej;

Wiktionary

Bry­cze­sy – spe­cjal­ne spod­nie do jazdy kon­nej za­pew­nia­ją­ce swo­bo­dę ru­chów, nie­po­sia­da­ją­ce cias­nych szwów po wew­nętrz­nej stro­nie no­ga­wek (tam, gdzie nogi przy­le­ga­ją do sio­dła lub konia). Chro­nią przed ob­tar­cia­mi, poz­wa­la­ją na wy­god­ny i pra­wi­dło­wy do­siad. Mogą być ob­ci­słe i do­kład­nie opi­nać nogi jeźdź­ca (zwane wtedy raj­tu­za­mi, z niem. „Re­it­ho­se”), lub bu­fia­ste w czę­ści udo­wej, jak na przy­kład bry­cze­sy ka­wa­le­ryj­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­dzę w bry­cze­sach i dłu­gich bu­tach, bo na razie in­nych nie mamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈt͡ʃɛsɨ, AS: bryčesy

Wiktionary


bryczka

lekki, od­kry­ty powóz konny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lekki powóz konny bez za­da­sze­nia, z mięk­kim sie­dze­niem z tyłu i miej­scem dla woź­ni­cy z przo­du;

 (1.2) pot. mot. pieszcz. sa­mo­chód, naj­czę­ściej no­wo­czes­ny, godny po­dzi­wu

Wiktionary

Brycz­ka – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd za­przę­go­wy, lekki, od­kry­ty, re­so­ro­wa­ny, od XVIII wieku czę­sto uży­wa­ny w Pol­sce, na wsi, w ce­lach go­spo­dar­czych i ko­mu­ni­ka­cyj­nych. W Eu­ro­pie Za­chod­niej brycz­ka była po­ja­zdem po­dróż­nym.

Ak­tu­al­nie brycz­ki używa się głów­nie w ce­lach tu­ry­stycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magda i Rafał za­je­cha­li do ślubu brycz­ką.

 (1.2) Mar­cin kupił nie­złą brycz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨt͡ʃka, AS: bryčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bryczuszka ż.

:: zgrub. bryka ż.

 przym. bryczkowy

 czas. brykać

Wiktionary


bryczkowy

przy­miot­nik od: brycz­ka


SJP.pl


bryczuszka

zdrob­nie­nie od: brycz­ka


SJP.pl


bryda

naz­wi­sko


SJP.pl


brydak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Bry­dak − pol­ski praw­nik, żoł­nierz po­dzie­mia, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ewa Dró­bec­ka-Bry­dak − pol­ska oku­list­ka
  • Ję­drzej Bry­dak − pol­ski li­to­graf, ry­sow­nik i ma­larz
  • Lidia Bry­dak − pol­ska mi­kro­bio­log i wi­ru­so­log

Wikipedia


brydż

współ­czes­na gra kar­cia­na roz­gry­wa­na 52 kar­ta­mi po­mię­dzy dwie­ma pa­ra­mi gra­czy, po­le­ga­ją­ca na zdo­by­ciu mak­sy­mal­nej ilo­ści punk­tów, dzie­lą­ca się na dwie od­mia­ny: brydż to­wa­rzy­ski i spor­to­wy; bridż (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. gra roz­gry­wa­na jedną talią kart przez czte­ry osoby, two­rzą­ce dwie pary;

Wiktionary

Brydż (ang. "brid­ge") – lo­gicz­na gra kar­cia­na, w któ­rej bie­rze udział czte­rech gra­czy two­rzą­cych dwie ry­wa­li­zu­ją­ce ze sobą pary. Gra­cze sta­no­wią­cy parę sie­dzą na­prze­ciw­ko sie­bie. Każda para stara się uzy­skać lep­szy wynik punk­to­wy od wy­ni­ku prze­ciw­ni­ków. Gra skła­da się z dwóch odręb­nych czę­ści: li­cy­ta­cji oraz roz­gryw­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znam za­sa­dy gry w bry­dża, ale je­szcze nie umiem li­cy­to­wać.

 (1.1) Wy­pa­li­my po cy­ga­rze przy bry­dżu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨt͡ʃ, AS: bryč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

:: zdrobn. brydżyk mrz.

 przym. brydżowy

Wiktionary


brydżomania

nad­mier­ne za­in­te­re­so­wa­nie bry­dżem


SJP.pl


brydżorama

urzą­dze­nie po­ka­zu­ją­ce ki­bi­com mi­strzostw bry­dżo­wych układ kart za­wod­ni­ków; bri­dżo­ra­ma


SJP.pl


brydżowiec

rzad­ko: ama­tor bry­dża; bri­dżo­wiec, bry­dży­sta, bri­dży­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. osoba gra­ją­ca w bry­dża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżysta mos., brydżystka ż.

 przym. brydżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brydżysta

Wiktionary


brydżowy

przy­miot­nik od: brydż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) karc. do­ty­czą­cy bry­dża, zwią­za­ny z bry­dżem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze zat­wier­dzi­ły nowy sta­tut or­ga­ni­za­cji bry­dżo­wej ist­nie­ją­cej od 1919 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

Wiktionary


brydżyk

zdrob­nie­nie od: brydż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. pieszcz. o bry­dżu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może strze­li­my par­tyj­kę bry­dży­ka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

 przym. brydżowy

Wiktionary


brydżysta

osoba gra­ją­ca w bry­dża; bri­dży­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. męż­czyz­na gra­ją­cy w bry­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­scy bry­dży­ści zdo­by­wa­ją me­da­le na mi­strzo­stwach Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mrz., bridge m.

:: fż. brydżystka ż.

 przym. brydżowy

 przysł. brydżowo

Wiktionary


brydżystka

ko­bie­ta gra­ją­ca w bry­dża; bri­dżyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ko­bie­ta gra­ją­ca w bry­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ny raz pol­skie bry­dżyst­ki zdo­by­wa­ją medal na mi­strzo­stwach Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw.

:: fm. brydżysta mos.

 przym. brydżowy

Wiktionary


bryfok

pro­sto­kąt­ny ża­giel pod­no­szo­ny na przed­nim masz­cie przy sil­nych wia­trach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. czwo­ro­kąt­ny ża­giel przed­nie­go masz­tu

Wiktionary

Bry­fok – sto­so­wa­ny na szku­ne­rach, sta­wia­ny z bry­fo­krei, ża­giel re­jo­wy fok­masz­tu. Jak na ża­giel re­jo­wy jest bar­dzo wys­mu­kły (pio­no­we liki są zde­cy­do­wa­nie dłuż­sze od po­zio­mych). Ża­giel przez­na­czo­ny na pełne wia­try (nie tylko for­de­win­dy, ale o ile ża­giel jest od­po­wied­nio skro­jo­ny, a za­ło­ga ma doś­wiad­cze­nie w pro­wa­dze­niu żagla re­jo­we­go, także na ostre baksz­ta­gi) o umiar­ko­wa­nej i śred­niej sile.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na fok­masz­cie bra­ko­wa­ło bry­fo­ka.

Wiktionary


bryftreger

daw­niej: li­sto­nosz; bryf­try­gier, pocz­ty­lion, li­sto­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. li­sto­nosz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) listonosz

Wiktionary


bryftrygier

daw­niej: li­sto­nosz; bryf­tre­ger, pocz­ty­lion, li­sto­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. li­sto­nosz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) listonosz

Wiktionary


bryg

w że­glar­stwie: ża­glo­wiec dwu­masz­to­wy z oża­glo­wa­niem re­jo­wym i do­dat­ko­wym ża­glem ga­flo­wym na tyl­nym masz­cie, uży­wa­ny daw­niej jako sta­tek hand­lo­wy i po­moc­ni­czy okręt wo­jen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. ża­glo­wiec ma­ją­cy dwa masz­ty; obyd­wa masz­ty niosą oża­glo­wa­nie re­jo­we;

Wiktionary

Bryg – typ oża­glo­wa­nia stat­ku, po­sia­da­ją­cy dwa masz­ty, oba z oża­glo­wa­niem re­jo­wym. Masz­ty brygu, li­cząc od dzio­bu, to fok­maszt oraz grot­maszt.

Bryg to także hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ża­glo­wych, uży­wa­nych w XVII–XIX w. Okręt ten, znacz­nie mniej­szy od fre­gat, uży­wa­ny był za­rów­no do ochro­ny por­tów i wy­brze­ży, jak i do służ­by roz­poz­naw­czej oraz walki na peł­nym morzu, także jako okręt eskor­to­wy stat­ków hand­lo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pa­choł­ka cu­mo­wał bryg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary


bryg.

skrót od:
1. bry­ga­da;
2. bry­ga­dier


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = wojsk. bry­ga­da, bry­ga­dy

 (1.2) = bry­ga­dier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rek­to­rem aka­de­mii zo­stał gen. bryg. Ju­liusz Abra­ha­mo­wicz.

 (1.2) Bryg. Mar­cin Dulas po ponad 20 la­tach służ­by w ko­men­dzie Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej w To­ma­szo­wie Ma­zo­wiec­kim roz­stał się z jed­nost­ką i awan­so­wał na sta­no­wi­sko za­stęp­cy ko­men­dan­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brygada ż.

 skr. nadbryg.

Wiktionary


brygada

1. zwią­zek tak­tycz­ny kilku puł­ków lub ba­ta­lio­nów
2. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi wy­ko­nu­ją­ca jakąś pracę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. zwią­zek tak­tycz­ny zło­żo­ny z kilku puł­ków lub ba­ta­lio­nów, bę­dą­cy czę­ścią dy­wiz­ji

 (1.2) wojsk. sa­mo­dziel­na jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na ma­ry­nar­ki wo­jen­nej, skła­da­ją­ca się z przy­najm­niej dwóch dy­wiz­jo­nów

 (1.3) zor­ga­ni­zo­wa­ny ze­spół ludzi wy­ko­nu­ją­cy okre­ślo­ną pracę albo za­da­nie

Wiktionary

Bry­ga­da – po­ję­cie uży­wa­ne w si­łach zbroj­nych państw od­no­szą­ce się do:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku wojny każ­dej bry­ga­dzie pod­le­ga­ła ba­te­ria ar­ty­le­ryj­ska.

 (1.3) W lesie bry­ga­da pra­cow­ni­ków le­śnych zaj­mo­wa­ła się wy­rę­bem drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brygadier m., brygadzista m., brygadzistka ż.

 przym. brygadowy, brygadierski

 skr. bryg.

Wiktionary


brygadier

bry­ga­dzi­sta, kie­row­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dawny sto­pień woj­sko­wy; także. ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień

 (1.2) piąty sto­pień ofi­cer­ski w Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej

Wiktionary

Bry­ga­dier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie I wojny świa­to­wej Józef Pił­sud­ski miał sto­pień bry­ga­die­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈɡadʲjɛr, AS: brygadʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

 przym. brygadierski

Wiktionary


brygadierka

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca bry­ga­dą; bry­ga­dzist­ka


SJP.pl


brygadierski

→ bry­ga­dier


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bry­ga­die­rem, do­ty­czą­cy bry­ga­die­ra

Wiktionary

Patrz:

brygadier

Powiązane:

 rzecz. brygadier mos., brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

Wiktionary


brygadowy

zwią­za­ny z bry­ga­dą


SJP.pl


brygadzista

kie­row­nik bry­ga­dy, grupy ludzi wy­ko­nu­ją­cej jakąś pracę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kie­row­nik bry­ga­dy ro­bot­ni­ków

Wiktionary

Bry­ga­dzi­sta – kie­row­nik bry­ga­dy ro­bo­czej, osoba od­po­wie­dzial­na za na­dzo­ro­wa­nie pracy wy­ko­ny­wa­nej przez bry­ga­dę ro­bot­ni­ków. Bry­ga­dzi­ści są za­trud­nia­ni m.in. w fir­mach pro­duk­cyj­nych i bu­dow­la­nych. Pracę wy­ko­nu­ją na ob­sza­rze za­kła­du pracy oraz w te­re­nie.

W za­kre­sie obo­wiąz­ków bry­ga­dzi­sty leżą na­stę­pu­ją­ce za­da­nia:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brygada ż.

:: fż. brygadzistka ż.

 przym. brygadierski

Wiktionary


brygadzistka

→ bry­ga­dzi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kie­row­nicz­ka bry­ga­dy ro­bot­ni­ków

Wiktionary

Patrz:

brygadzista

Powiązane:

 rzecz. brygada ż.

:: fm. brygadzista m.

 przym. brygadierski

Wiktionary


brygadzistowski

→ bry­ga­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

brygadzista

brygant

w wiel­kiej re­wo­lu­cji fran­cu­skiej: czło­nek od­dzia­łów ochot­ni­czych, ni­szczą­cych po­sia­dło­ści ma­gnac­kie; ro­zbój­nik


SJP.pl


brygantka

→ bry­gant; ro­zbój­nicz­ka


SJP.pl


brygantyna

1. ża­glo­wiec dwu­masz­to­wy, z mie­sza­nym oża­glo­wa­niem;
2. ro­dzaj zbroi w po­sta­ci skó­rza­nej lub jed­wab­nej kurt­ki z na­szy­ty­mi płyt­ka­mi me­ta­lo­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj pan­ce­rza uży­wa­ne­go w okre­sie od XII do XV wieku; (cza­sem bry­gan­dy­na)

 (1.2) wojsk. klasa okrę­tów ża­glo­wych, uży­wa­nych w służ­bie czyn­nej od XVI do XIX wieku;

 (1.3) żegl. typ oża­glo­wa­nia, po­sia­da­ją­cy dwa masz­ty, nio­są­cy na przed­nim masz­cie oża­glo­wa­nie re­jo­we, a na tyl­nym oża­glo­wa­nie sko­śne

 (1.4) żegl. sta­tek ża­glo­wy z dwoma masz­ta­mi: przed­nim z oża­glo­wa­niem re­jo­wym, a tyl­nym ga­flo­wym;

Wiktionary

Bry­gan­ty­na ina­czej szku­ner­bryg – hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ża­glo­wych, uży­wa­nych w służ­bie czyn­nej od XVI do XIX w. Po­cząt­ko­wo bry­gan­ty­na po­sia­da­ła za­rów­no żagle, jak i wio­sła. Ze wzglę­du na szyb­kość i zwrot­ność była ulu­bio­nym okrę­tem pi­ra­tów śró­dziem­no­mor­skich, a nazwę swą zaw­dzię­cza­ła wło­skie­mu słowu „bri­gan­ti­no” (zbó­jec­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bry­gan­ty­ny były uży­wa­ne w Eu­ro­pie i Azji.

 (1.2) Po brygu bry­gan­ty­na była naj­bar­dziej po­pu­lar­nym okrę­tem uży­wa­nym przez kor­sa­rzy na Ka­ra­i­bach.

 (1.3) Można po­wie­dzieć, że bry­gan­ty­na jest po­łą­cze­niem brygu (tylko oża­glo­wa­nie re­jo­we) ze szku­ne­rem (tylko oża­glo­wa­nie sko­śne).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na, AS: brygãntỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) szkunerbryg

Wiktionary


brygantyzm

daw­niej: ro­zbój­nict­wo, zbó­ject­wo


SJP.pl


brygida

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Bry­gi­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go. Po­cho­dzi od imie­nia bo­gi­ni cel­tyc­kiej Bri­gid lub od słów "brigh" „siła”, „mę­stwo”, „cnota”, "bri­gan­ti" „wy­so­ki”. Jego pier­wot­ne zna­cze­nie można ob­ja­śnić jako „wy­so­ka”, „do­stoj­na”, „po­tęż­na”. Imię to po­ja­wi­ło się w Pol­sce już w śred­nio­wie­czu, za­pi­sy­wa­no je jako Bry­gi­da, Bry­ji­da, Bryda, Bryta, Bryt­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj imie­ni­ny ob­cho­dzą: Apo­li­na­ry, Ar­che­la­us, Be­ni­cjusz, Bry­gi­da, Sy­do­nia i Te­o­nil­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈɟida, AS: bryǵida

Wiktionary


brygidka

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go "Zakon Najś­więt­sze­go Zba­wi­cie­la św. Bry­gi­dy";
2. śro­do­wi­sko­wo: po­stać li­te­rac­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­sad­ną ni­ja­ko­ścią i sza­ro­ścią na wzór bo­ha­ter­ki po­wie­ści "Dzien­ni­ki Brid­get Jones"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia św. Bry­gi­dy

Wiktionary


brygidki

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go "Zakon Najś­więt­sze­go Zba­wi­cie­la św. Bry­gi­dy";
2. śro­do­wi­sko­wo: po­stać li­te­rac­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­sad­ną ni­ja­ko­ścią i sza­ro­ścią na wzór bo­ha­ter­ki po­wie­ści "Dzien­ni­ki Brid­get Jones"


SJP.pl

Bry­gid­ki, Zakon Świę­tej Bry­gi­dy, Zakon Najś­więt­sze­go Zba­wi­cie­la (łac. "Ordo Sanc­tis­si­mi Sal­va­to­ris Sanc­tae Bri­git­tae", skrót O.SS.S), zakon po­cząt­ko­wo kon­tem­pla­cyj­ny, na­stęp­nie apo­stol­sko-kon­tem­pla­cyj­ny, za­ło­żo­ny w Vad­ste­nie w Szwe­cji przez św. Bry­gi­dę w 1350 r.

Wikipedia


brygidziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bry­gi­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


brygoła

naz­wi­sko


SJP.pl


bryja

1. gęsta, pół­płyn­na masa, czę­sto o nie­przy­jem­nym wy­glą­dzie; breja;
2. daw­niej: zupa z roz­go­to­wa­nej mąki, kaszy czy ro­ślin strącz­ko­wych, z do­dat­kiem sło­ni­ny, ja­rzyn lub mięsa;
3. zupa obo­zo­wa, wię­zien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. breja.

 (1.2) środ. wię­zien­na lub obo­zo­wa zupa

Wiktionary

Bryja – rzad­ka kasza lub za­cier­ka, po­tra­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla sta­ro­żyt­nych Ger­ma­nów, Cel­tów i Sło­wian spo­rzą­dza­na na bazie roz­go­to­wa­ne­go ziar­na lub kaszy, która sta­no­wi­ła ich pod­sta­wo­wy ro­dzaj po­ży­wie­nia, a także nazwa tra­dy­cyj­nej ślą­skiej po­tra­wy przy­rzą­dza­nej na Boże Na­ro­dze­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨja, AS: bryi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. breja ż.

Wiktionary


bryjowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du bryję, nie­przy­jem­ny, ma­zio­wa­ty; bre­jo­wa­ty


SJP.pl


bryjów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Nowy Sącz. Stary Sączfakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lezę do Bry­jo­wa na ba­ciar­kę.

Wiktionary


bryk

pomoc na­u­ko­wa, za­wie­ra­ją­ca stre­szcze­nia lek­tur, go­to­we wy­pra­co­wa­nia, ma­te­riał z lek­cji z róż­nych przed­mio­tów itp., uży­wa­na przez ucz­niów nie­le­gal­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym

 (1.1) pot. skok, wy­skok, zmia­na miej­sca

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) pot. zwin­nie, szyb­ko zmie­nić miej­sce

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) pot. stre­szcze­nie tre­ści, lista roz­wią­zań, słow­ni­czek wy­dru­ko­wa­ny jako bro­szu­ra, zaz­wy­czaj o ob­ni­żo­nej ja­ko­ści druku lub opra­wy

 (3.2) lek­cew. po­wierz­chow­ny skrót ut­wo­ru

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: bryka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Bryk (1820–1881), pol­ski, le­karz chi­rurg, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Ed­ward Bryk (1923–1991), pol­ski le­karz oku­li­sta, pro­fe­sor Aka­de­mii Me­dycz­nej w Kra­ko­wie, pi­sarz i ma­larz
  • Jan Bryk (1899–1940), pol­ski pre­hi­sto­ryk i ar­che­o­log, bur­mistrz Ka­mion­ki Stru­mi­ło­wej, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Iwan Bryk (1879–1947), ukra­iń­ski fi­lo­log, sła­wi­sta, pe­da­gog, dzia­łacz spo­łecz­ny, pre­zes Proś­wi­ty
  • Ma­te­usz Bryk (1989–), pol­ski ho­ke­i­sta, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Ry­szard Bryk (1931–2020), pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII ka­den­cji
  • Zenon Bryk (1940–), ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • bryk – ścią­ga
  • Brik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) daw. ezelbryk

Wiktionary


bryka

1. dawny powóz konny, naj­czę­ściej kryty, bez re­so­rów;
2. po­tocz­nie o sa­mo­cho­dzie do­brej marki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża brycz­ka

 (1.2) pot. mot. sa­mo­chód

 (1.3) przest. re­so­ro­wa­ny wóz konny;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: bryk

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: bry­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mój stary jest bar­dzo wy­lu­zo­wa­ny i za­wsze zo­sta­wia mi swą brykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨka, AS: bryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryczka ż.

 czas. brykać

Wiktionary


brykalski

naz­wi­sko


SJP.pl


brykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) o zwie­rzę­tach: pod­ska­ki­wa­nie w cza­sie biegu

 (1.2) o dzie­ciach: do­ka­zy­wa­nie

 (1.3) pot. ucie­ka­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryknięcie n.

 czas. brykać ndk., bryknąć dk.

Wiktionary


brykać

po­tocz­nie:
1. pod­ska­ki­wać w biegu;
2. ucie­kać; pry­skać, wiać, spa­dać;
3. o dziec­ku: bawić się, bie­ga­jąc i ska­cząc; hasać;
4. uda­wać się gdzieś;
5. prze­ciw­sta­wiać się komuś; pod­ska­ki­wać, bun­to­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bry­knąć)

 (1.1) pot. bie­gać żwawo, pod­ska­ku­jąc

 (1.2) pot. ucie­kać skądś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryk mrz., bryczka ż., bryczuszka ż., bryka ż., brykanie n.

 czas. bryknąć dk.

 wykrz. bryk

Wiktionary


brykcjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Bryk­cjusz – imię mę­skie. Zla­ty­ni­zo­wa­na forma "Bri­cius" jed­ne­go z cel­tyc­kich imion.

Wikipedia


brykczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Bryk­czyń­ski – szam­be­lan Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go, poseł na sejm 1818
  • An­to­ni Bryk­czyń­ski (ps. Gwiaż­dzic, 1843–1913) – du­chow­ny, hi­sto­ryk sztu­ki, bi­blio­graf
  • Józef Bryk­czyń­ski (ur. 1797 w Ossie, zm. kwie­cień 1823 w Pa­ry­żu) – syn An­to­nie­go, poeta, tłu­macz i fe­lie­to­ni­sta
  • Sta­ni­sław Bryk­czyń­ski (ur. 5 grud­nia 1841, zm. 2 stycz­nia 1912) – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji V, VI, VII, VIII i IX ka­den­cji (1885–1912), wła­ści­ciel dóbr Pa­cy­ków (z Dęb­ni­kiem), pre­zes Ga­li­cyj­skie...
  • Ste­fan Bryk­czyń­ski (ur. w 1847 w Ossie, zm. 27 maja 1934 w Kra­ko­wie) – li­te­rat, tech­no­log, pow­sta­niec stycz­nio­wy, Sy­bi­rak, dzia­łacz oś­wia­to­wy i na­ro­do­wy

Wikipedia


brykieciarka

urzą­dze­nie do wy­ro­bu bry­kie­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prasa do wy­ro­bu bry­kie­tów

Wiktionary

Bry­kie­ciar­ka (prasa bry­kie­to­wa) – ma­szy­na tech­no­lo­gicz­na, słu­żą­ca do pro­duk­cji bry­kie­tów (tzw. bry­kie­to­wa­nia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarka, AS: bryḱėćarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet mrz., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary


brykieciarnia

wyt­wór­nia bry­kie­tów; bry­kie­tow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. bry­kie­tow­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarʲɲa, AS: bryḱėćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet m., brykieciarka ż., brykietownia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykietownia

Wiktionary


brykiecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bry­kiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet m.

Wiktionary


brykiel

sta­lo­wa lub fisz­bi­no­wa li­stew­ka w gor­se­cie; bry­kla


SJP.pl


brykiet

ma­te­riał opa­ło­wy wy­ko­na­ny jako mie­szan­ka róż­nych pal­nych skład­ni­ków (np.: tro­cin, torfu, miału, węgla drzew­ne­go, słomy, itp.), cza­sa­mi z do­dat­kiem le­pi­szcza, spra­so­wa­nych pod bar­dzo dużym ci­śnie­niem, w kształ­cie odłam­ków o prze­kro­ju ko­ło­wym lub pro­sto­kąt­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bryła spra­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu syp­kie­go z do­dat­kiem le­pi­szcza pal­ne­go;

 (1.2) do­wol­na sub­stan­cja lub ma­te­riał spra­so­wa­ne w kost­kę

Wiktionary

Bry­kiet, bry­kie­ty – ma­te­riał opa­ło­wy w po­sta­ci brył spra­so­wa­ne­go drob­no­ziar­ni­ste­go pa­li­wa sta­łe­go i op­cjo­nal­nie le­pi­szcza. Do pro­duk­cji bry­kie­tów wy­ko­rzy­stu­je się tro­ci­ny, torf, miał węgla ka­mien­ne­go lub drzew­ne­go, słomę, od­pa­dy pro­duk­cji rol­nej itp. Ro­dza­jem bry­kie­tów są też pel­le­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨcɛt, AS: bryḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

:: zdrobn. brykiecik mrz.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy, brykietujący

Wiktionary


brykietowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) for­mo­wa­nie bry­kie­tów

Wiktionary

Bry­kie­to­wa­nie − for­mo­wa­nie syp­kich, luź­nych, drob­no­ziar­ni­stych sub­stan­cji, jak np. rud czy miału wę­glo­we­go, w zwię­złe bryły o kształ­cie naj­czę­ściej pro­sto­pa­dło­ścia­nu lub kuli, na­zy­wa­nych bry­kie­ta­mi.

W cza­sie ich for­mo­wa­nia, które od­by­wa się w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze i ci­śnie­niu w pra­sach na­zy­wa­nych bry­kie­ciar­ka­mi, do­da­je się zaz­wy­czaj pal­ne­go le­pi­szcza, któ­rym prze­waż­nie jest smoła. W przy­pad­ku bry­kie­to­wa­nia drew­na (tro­cin) do­da­wa­nie sub­stan­cji spa­ja­ją­cych naj­czę­ściej nie jest ko­niecz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brykiet m., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary


brykietownia

wyt­wór­nia bry­kie­tów; bry­kie­ciar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia bry­kie­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛˈtɔvʲɲa, AS: bryḱetovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brykiet mrz., brykieciarka ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

 czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

 przym. brykietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykieciarnia

Wiktionary


brykietowy

zwią­za­ny z bry­kie­tem


SJP.pl


brykla

sta­lo­wa lub fisz­bi­no­wa li­stew­ka w gor­se­cie; bry­kiel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) (w gor­se­tach) fisz­bi­no­wa lub sta­lo­wa li­stew­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨkla, AS: brykla

Wiktionary


bryknięcie

po­tocz­nie:
1. pod­sko­czyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bry­knąć się;
4. bry­knąć się - spę­dzić jakiś czas, jadąc lub idąc


SJP.pl


bryknąć

po­tocz­nie:
1. pod­sko­czyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bry­knąć się;
4. bry­knąć się - spę­dzić jakiś czas, jadąc lub idąc


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bry­kać)

 (1.1) pot. po­biec żwawo, pod­ska­ku­jąc

 (1.2) pot. uciec skądś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brykać

 rzecz. brykanie n.

Wiktionary


brykowy

→ bryk


SJP.pl

Patrz:

bryk

bryl

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bryl – pol­skie naz­wi­sko.
  • An­drzej Bryl (1957–2020) – pol­ski dok­tor nauk spo­łecz­nych, mię­dzy­na­ro­do­wy ek­spert w dzie­dzi­nie;
  • Da­mian Bryl (ur. 1969) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dok­tor nauk te­o­lo­gicz­nych, bi­skup po­moc­ni­czy poz­nań­ski w la­tach 2013–2021;
  • Janka Bryl (1917–2006) – bia­ło­ru­ski pi­sarz, tłu­macz, woj­sko­wy;
  • Mi­chał Bryl (ur. 1994) – pol­ski siat­karz pla­żo­wy po­cho­dzą­cy z Łasku.

Wikipedia


brylancik

zdrob­nie­nie od: bry­lant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bry­lant

 (1.2) mały bry­lant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­lio­do­xa|Gould|ref=tak., nie­wiel­ki ptak z po­dro­dzi­ny pa­zia­ków, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Cen­tral­nej i Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie jest bry­lant, tylko mały bry­lan­cik.

 (2.1) Spo­ty­ka­ne w Ko­sta­ry­ce bry­lan­ci­ki bu­du­ją gnia­zda z włó­kien ro­ślin­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylant mrz., brylantyna ż.

 czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

 przym. brylantowy

 przysł. brylantowo

Wiktionary


brylant

1. osz­li­fo­wa­ny dia­ment;
2. ro­dzaj szli­fu ka­mie­ni szla­chet­nych;
3. sto­pień czcion­ki równy trzem punk­tom ty­po­gra­ficz­nym (1,128 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. osz­li­fo­wa­ny dia­ment;

 (1.2) przen. ktoś lub coś bar­dzo war­to­ścio­we­go, cen­ne­go

 (1.3) druk. ty­pogr. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień pisma od­po­wia­da­ją­cy trzem punk­tom (1,1277 mm)

Wiktionary

Bry­lant – fa­cho­wa nazwa dia­men­tu o szli­fie bry­lan­to­wym.

W ter­mi­no­lo­gii ju­bi­ler­skiej bry­lant to dia­ment formy okrą­głej z peł­nym szli­fem bry­lan­to­wym. Wszyst­kie po­zo­sta­łe ro­dza­je szli­fu na­le­ży okre­ślać, uży­wa­jąc ich do­kład­nych nazw (CIBJO, 1991 r.).

W hand­lu, w ję­zy­ku po­tocz­nym jed­nak mia­nem bry­lan­tów okre­śla się zwy­kle wszyst­kie osz­li­fo­wa­ne dia­men­ty, a nie tylko dia­men­ty o szli­fie bry­lan­to­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem na­rze­czo­nej pier­ścio­nek z bry­lan­tem.

 (1.2) W zna­nym klu­bie spor­to­wym grają tylko praw­dzi­we bry­lan­ty.

 (1.3) Bry­lant jest za mały, le­piej na­pisz­my to pe­ti­tem, albo nawet więk­szym pis­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨlãnt, AS: brylãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. brylancik m.

 czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

 przym. brylantowy

 przysł. brylantowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klejnot, as, śmietanka

Wiktionary


brylantowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bry­lan­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brylantowy

 przysł. brylantowo

Wiktionary


brylantowy

przy­miot­nik od: bry­lant


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bry­lan­tem, za­wie­ra­ją­cy bry­lant, taki jak bry­lant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy­mał ją pod szyją sznur za­cze­pio­ny o agra­fy bry­lan­to­we, któ­ry­mi cała delia była na­szy­ta […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylancik mzw./mrz., brylant mrz., brylantowość ż., brylantyna ż.

Wiktionary


brylantyna

kos­me­tyk na­bły­szcza­ją­cy i usz­tyw­nia­ją­cy włosy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. śro­dek kos­me­tycz­ny do na­bły­szcza­nia wło­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylant m., brylancik m., brylantynowanie n.

 czas. brylantynować ndk.

 przym. brylantynowy, brylantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomada

Wiktionary


brylantynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. na­bły­szcza­nie wło­sów bry­lan­ty­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylantyna ż.

 czas. brylantynować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomadowanie

Wiktionary


brylantynować

sma­ro­wać (włosy) bry­lan­ty­ną


SJP.pl


brylasty

zbity w bryłę, skła­da­ją­cy się z brył; bry­ło­wa­ty


SJP.pl


bryle

1. prze­strzen­na fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na;
2. nie­fo­rem­ny kawał cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań., łódź., gw-pl|Górny Śląsk. oku­la­ry

 (1.2) pot. żart. oku­la­ry z gru­by­mi szkła­mi

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) C. i Ms. lp. od: bryła

Wiktionary

Zo­bacz też: Bryle (rejon mia­dziel­ski).

Bryle (kaszb. "Brëłë") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła. Osadę sta­no­wi po­je­dyn­cza za­gro­da po­ło­żo­na poś­ród lasu, na po­łud­nio­wy wschód od Biel­ska.

Osada wcho­dzi w skład so­lect­wa "Biel­sko"

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Za­sto­so­wa­ne de­ta­le wy­koń­czeń oraz użyte na­tu­ral­ne ma­te­ria­ły, jak cegła czy drew­no, do­da­ją uroku pro­stej bryle domu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulary, patrzałki, brele, pingle

Wiktionary


brylewski

naz­wi­sko


SJP.pl


bryliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Bry­liń­ski (1844-1912) – ku­piec, uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Artur Bry­liń­ski (ur. 1965) – pol­ski przed­się­bior­ca, ska­za­ny na 25 lat za za­bój­stwo
  • Paweł Bry­liń­ski (1814-1890) – wiel­ko­pol­ski rzeź­biarz lu­do­wy
  • Ro­bert Bry­liń­ski (ur. 1991) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


brylowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bry­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brylować ndk.

Wiktionary


brylować

wy­róż­niać się czymś w oto­cze­niu, być w ja­kiejś dzie­dzi­nie szcze­gól­nie do­brym; bły­szczeć, po­pi­sy­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­róż­niać się czymś i być przed­mio­tem po­wszech­ne­go po­dzi­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyr­mand po­trze­bo­wał ki­bi­ców, po­trze­bo­wał tłumu, w któ­rym mógł­by bry­lo­wać, uważa Sier­piń­ski.

 (1.1) Przy­stu­pa prze­ło­ży­ła go na ta­lerz i po­da­ła, potem po­le­co­no jej bawić dzie­ci w kącie sa­lo­nu, by Hyra, umo­ści­wszy się na ka­na­pie, mogła bry­lo­wać, a mąż uwi­jać przy wódce i kie­lisz­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brylowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczeć, popisywać się

Wiktionary


brylowski

naz­wi­sko


SJP.pl


brylski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Bryl­ska (ur. 1941) – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa;
  • Ed­ward Bryl­ski (1841–1913) – pol­ski in­ży­nier w sa­mo­rzą­dzie po­wia­to­wym;
  • Ry­szard Bryl­ski (ur. 1950) – pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy.

Wikipedia


brymucha

bim­ber, sa­mo­gon


SJP.pl


bryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. de­na­tu­rat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryniol mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryndka, brynol, denaturka, dykta, dynks, jagodzianka, jagodzianka na kościach, likier na kościach, błękit Paryża

Wiktionary


brynczeć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zob. brę­czeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brynkot

 czas. brynkot

Wiktionary


bryndal

naz­wi­sko


SJP.pl


bryndza

1. ser z mleka ow­cze­go (cza­sem z do­miesz­ką mleka kro­wie­go) o ostrym smaku;
2. po­tocz­nie: bieda, nędza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mięk­ki, pod­puszcz­ko­wy ser wy­ra­bia­ny z ow­cze­go mleka;

 (1.2) pot. przen. bieda, nędza

 (1.3) reg. kulin. twa­ro­żek przy­pra­wio­ny ce­bu­lą

Wiktionary

Bryn­dza – mięk­ki pod­puszcz­ko­wy ser pro­du­ko­wa­ny z ow­cze­go mleka w Pol­sce,

Sło­wa­cji, Ru­mu­nii, Au­strii, Cze­chach, Rosji i Ukra­i­nie.

Otrzy­ma­ny z ow­cze­go mleka bundz kru­szy się i po­zo­sta­wia w cie­ple przez około 2 ty­god­nie (do doj­rze­nia pod wpły­wem en­zy­mów wy­dzie­la­nych przez pleśń "Oi­dium lac­tis"). Jest to tra­dy­cyj­ny spo­sób otrzy­my­wa­nia bryn­dzy. Obec­nie w za­kła­dach mle­czar­skich pro­du­ko­wa­ne są także od­mia­ny bryn­dzy z mie­sza­nek mleka kro­wie­go i ow­cze­go, z do­dat­ka­mi sma­ko­wy­mi itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam dziś na dru­gie śnia­da­nie bułkę z bryn­dzą i rzod­kiew­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨ̃nd͡za, AS: brỹnʒa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bryndzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bieda

Wiktionary


bryndzarski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bryn­dzar­stwa

Wiktionary


bryndzarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­ra­bia­ją­ca bryn­dzę

Wiktionary


bryndzowy

→ bryn­dza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy bryn­dzę

Wiktionary

Patrz:

bryndza

brynek

Bry­nek (niem. "Bryn­nek") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Two­róg. W daw­nych cza­sach sta­no­wi­ła po­sia­dłość Don­ners­marc­ków.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się ogród bo­ta­nicz­ny oraz Ze­spół Szkół Le­śnych i Eko­lo­gicz­nych im.

Wikipedia


bryniarski

naz­wi­sko


SJP.pl


brynica

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. nazwa kilku rzek w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bry­ni­ca – część mia­sta i so­łect­wo mia­sta Mia­stecz­ko Ślą­skie
  • Bry­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Jeżów
  • Bry­ni­ca – osada w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn
  • Bry­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn
  • Bry­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Łub­nia­ny
  • Bry­ni­ca – przy­sió­łek wsi Ko­lo­nia Łom­nic­ka w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Bry­ni­ca – część wsi Piń­czy­ce w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Bry­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów
  • Bry­ni­ca – gro­ma­da
  • Bry­ni­ca – prawy do­pływ Czar­nej Przem­szy
  • Bry­ni­ca – lewy do­pływ Drwę­cy
  • Bry­ni­ca – lewy do­pływ Bud­ko­wi­czan­ki

Wikipedia


brynkot

rze­czow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ma­ru­da, zrzę­da

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brynczeć

Wiktionary


brynowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bry­no­wa, zwią­za­ny z Bry­no­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wrze­śniu za­koń­czo­no prace na bry­now­skiej pętli tram­wa­jo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brynów mrz., brynowianin mos., brynowianka ż.

Wiktionary


brynów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Ka­to­wic;

Wiktionary

Bry­nów (niem. "Bry­now") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w środ­ko­wym re­jo­nie mia­sta, w gra­ni­cach czte­rech dziel­nic: Bry­no­wa czę­ści wschod­niej-Osied­la Zgrzeb­nio­ka, Pio­tro­wic-Ochoj­ca, Śród­mie­ścia i Za­łę­skiej Hałdy-Bry­no­wa czę­ści za­chod­niej.

Po­cząt­ki Bry­no­wa się­ga­ją XV wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy tym tram­wa­jem do­ja­dę do Bry­no­wa?

 (1.1) Ko­ściół św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła na Bry­no­wie prze­nie­sio­no z Sy­ry­ni w roku 1938.

 (1.1) W wy­bo­rach ko­mu­nal­nych 1919 roku listy pol­skie zdo­by­ły w Bry­no­wie 7 z 9 man­da­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brynowianin mos., brynowianka ż.

 przym. brynowski

Wiktionary


bryonia

ro­śli­na ziel­na z dy­nio­wa­tych, czę­sta w par­kach, sto­so­wa­na w zio­ło­lecz­nict­wie; prze­stęp


SJP.pl


brystol

bri­stol;
1. biały wie­lo­war­stwo­wy kar­ton wy­so­kiej ja­ko­ści, od­por­ny na ście­ra­nie;
2. po­tocz­nie: każdy kar­ton do ry­so­wa­nia


SJP.pl

Bry­stol (lub bri­stol) – ro­dzaj pa­pie­ru. Gruby (ponad 0,006 cala, tj. 0,15 mm), sztyw­ny (o gra­ma­tu­rze 150-300 g/m²) kar­ton kre­ślar­ski lub ry­sun­ko­wy, sprze­da­wa­ny w ar­ku­szach (kla­sycz­ny for­mat 22,5"×28,5", tj. 571,5×723,9 mm, bli­ski tra­dy­cyj­ne­mu an­glo­sa­skie­mu for­ma­to­wi "elep­hant" – 23"×28"). Naj­czę­ściej biały, wyt­wa­rza­ny także w wer­sjach ko­lo­ro­wych.

Wikipedia


brystolowy

→ bry­stol


SJP.pl

Patrz:

brystol

bryt

pas tka­ni­ny lub płót­na że­glar­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pas płót­na wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy szy­ciu żagli;

 (1.2) pas lub klin ma­te­ria­łu na spód­ni­cę

Wiktionary

Bryt – pas płót­na, z któ­re­go po ze­spo­le­niu pow­sta­ją żagle. Mogą one, czyli bryty, prze­bie­gać rów­no­le­gle wzglę­dem dol­ne­go liku żagla albo ukła­dać się pro­sto­pad­le w sto­sun­ku do jego tyl­ne­go liku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɨt, AS: bryt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. poła

Wiktionary


bryt.

skrót od: bry­tyj­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bry­tyj­ski

Wiktionary


brytan

silny, duży pies


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wiel­ki i silny pies pod­wó­rzo­wy

 (1.2) daw. łow. pies my­śliw­ski uży­wa­ny przy po­lo­wa­niu na dziki, wilki

 (1.3) daw. kynol. rasa psa wy­ho­do­wa­ne­go w Wiel­kiej Bry­ta­nii jako krzy­żów­ka in­nych ras, wy­ko­rzy­sty­wa­na do walki z dzi­ki­mi zwie­rzę­ta­mi (praw­dop. ma­stiff)

 (1.4) daw. kynol. osob­nik rasy bry­tan (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to wiel­ki, smo­li­ście czar­ny pies, bry­tan, no­szą­cy na karku na­je­żo­ną kol­ca­mi obro­żę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. bryś mzw., zgrub. brytanisko n.

Wiktionary


brytania

nazwa jed­nej z pro­win­cji rzym­skich ist­nie­ją­cej I-V w. n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. srebr­no­bia­ły stop cyny, an­ty­mo­nu i mie­dzi, a także czę­sto cynku i biz­mu­tu, uży­wa­ny do wy­ro­bu na­czyń ku­chen­nych

Wiktionary

Nie mylić z: re­gio­nem Bre­ta­nia we Fran­cji.

Bry­ta­nia ( Bri­tan­nia) – nazwa sto­so­wa­na przez Rzy­mian w od­nie­sie­niu do Wysp Bry­tyj­skich; także nazwa pro­win­cji rzym­skiej ist­nie­ją­cej w la­tach 43–410, obej­mu­ją­cej w szczy­to­wym okre­sie dzi­siej­szą An­glię, Walię i po­łud­nio­wą część Szko­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż.

Wiktionary


brytański

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. bry­tyj­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtãj̃sʲci, AS: brytãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


brytfanka

pła­skie na­czy­nie do pie­cze­nia; mała bryt­fan­na


SJP.pl


brytfanna

pła­skie na­czy­nie do pie­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pła­skie na­czy­nie do wy­pie­ków i pie­cze­ni, cza­sem o owal­nym kształ­cie, zwy­kle z przy­kryw­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­tel­ni sma­ży­ła się młoda pa­pu­ga, a na bryt­fan­nie piekł się za­ją­czek, nasz­pi­ko­wa­ny sło­ni­ną.

 (1.1) Pan ku­charz kacz­kę sta­ran­nie / Piekł, jak na­le­ży, w bryt­fan­nie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨtˈfãnːa, AS: brytfã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. brytfanka ż.

Wiktionary


brytka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel­ka ludu cel­tyc­kie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Bry­ta­nię przed na­ja­zdem An­glów i Sasów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż.

:: fm. Bryt mos.

 przym. brytyjski

Wiktionary


brytol

po­gard­li­wie: Bry­tyj­czyk; Bry­tol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. Bry­tyj­czyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., brytyjskość ż.

:: fż. brytolka ż.

 przym. brytyjski, brytolski, probrytyjski, antybrytyjski

Wiktionary


brytolka

po­gard­li­wie: Bry­tyj­ka; Bry­tol­ka


SJP.pl


brytowie

lud cel­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy w sta­ro­żyt­no­ści Bry­ta­nię


SJP.pl

Bry­to­wie (łac. "Brit­to­nes", bryt. "Pri­ta­ni" lub "Pri­te­ni") – lud cel­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy Bry­ta­nię przed na­ja­zdem An­glów i Sasów.

Wikipedia


brytoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bry­ta­mi, do­ty­czą­cy Bry­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bryt mos., Brytania ż., Brytyjczyk mos., Brytyjka ż.

 przym. brytyjski

Wiktionary


brytyjczyk

kot bry­tyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wiel­kiej Bry­ta­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Unia Eu­ro­pej­ska w końcu za­ak­cep­to­wa­ła fakt, że Bry­tyj­czy­cy nie zre­zy­gnu­ją ze swo­ich tra­dy­cyj­nych jed­no­stek miar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjt͡ʃɨk, AS: brytyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brytania ż.

:: fż. Brytyjka ż.

 przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. brytol

Wiktionary


brytyjka

1. chust­ka ko­lo­ru czar­ne­go i khaki;
2. po­tocz­nie: dwu­dzie­sto­wiecz­ne pro­te­stanc­kie tłu­ma­cze­nie Bi­blii na język pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Wiel­kiej Bry­ta­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 67-let­nia Bry­tyj­ka miała szczę­ście w nie­szczę­ściu. Lecąc do USA do­sta­ła za­wa­łu serca – to przy­kre. Na po­kła­dzie sa­mo­lo­tu było jed­nak… 15 kar­dio­chi­rur­gów – to szczę­śli­wy traf. Oczy­wi­ście, ura­to­wa­li jej życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjka, AS: brytyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brytol mzw./mos., Brytania ż., Brytyjczyk m.

 przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary


brytyjski

przy­miot­nik od: Wiel­ka Bry­ta­nia, Bry­ta­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wiel­kiej Bry­ta­nii jako pań­stwa

 (1.2) od­no­szą­cy się do Wiel­kiej Bry­ta­nii jako wyspy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bry­tyj­ski poseł prze­ka­zał sza­cho­wi ży­cze­nia od kró­lo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjsʲci, AS: brytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brytol mzw./mos., Brytka ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., Brytania ż., Bryt mos.

 przym. brytoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. brytański

Wiktionary


brytyjskość

→ bry­tyj­ski


SJP.pl

Patrz:

brytyjski

bryza

okre­so­wy wiatr lo­kal­ny zmie­nia­ją­cy kie­ru­nek dwa razy na dobę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. lekki wiatr wie­ją­cy mię­dzy lądem a mo­rzem;

Wiktionary

Bryza ( brise) – wiatr wie­ją­cy na gra­ni­cy dwóch ob­sza­rów. Zmia­ny kie­run­ku, wy­stę­pu­ją­ce zwy­kle w ryt­mie do­bo­wym, wy­wo­ła­ne są róż­ni­ca­mi w tem­pie na­grze­wa­nia się tych ob­sza­rów.

Na przy­kład na wy­brze­żu mor­skim w dzień ląd na­grze­wa się szyb­ciej niż woda, dla­te­go cie­plej­sze po­wie­trze nad lądem unosi się (po­wo­du­jąc spa­dek ci­śnie­nia na po­wierzch­ni lądu), a na jego miej­sce nad­cho­dzi chłod­niej­sze i wil­got­niej­sze po­wie­trze znad morza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­rzy­sta­jąc z le­ciut­kiej bryzy ża­glów­ka su­nę­ła dalej na za­chód uno­szo­na prą­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨza, AS: bryza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bryzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatr

Wiktionary


bryzeida

mit. gr. wg "Il­lia­dy" bran­ka Achil­le­sa, córka ka­pła­na za­bi­te­go przez he­ro­sa


SJP.pl


bryzejda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. uko­cha­na bran­ka Achil­le­sa, córka Bry­ze­sa

Wiktionary

Bry­zej­da (także Hip­po­da­me­ja, Hip­po­da­mia, Βρισηίς "Brisēís", Ἱπποδάμεια "Ippodámeia", łac. "Bri­se­is", "Hip­po­da­me­ia", "Hip­po­da­mia") – córka ka­pła­na Bry­ze­sa i bran­ka Achil­le­sa w mi­to­lo­gii grec­kiej, po­stać w "Ilia­dzie" Ho­me­ra.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Hippodameja, Hippodamia

Wiktionary


bryzek

naz­wi­sko


SJP.pl


bryzg

1. po­tocz­nie: roz­pry­sku­ją­ce się kro­ple wody lub cząst­ki błota; roz­prysk, roz­bryzg;
2. bryzg chro­mos­fe­rycz­ny - cien­ki, jasny stru­mień ma­te­rii wy­rzu­ca­ny z dol­nych warstw chro­mos­fe­ry sło­necz­nej na wy­so­kość do 10 ty­się­cy ki­lo­me­trów; flo­kuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rozch­la­pu­ją­cy się stru­mień cie­czy, błota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbryzg m., bryzganie n., rozbryzganie n., rozbryzgiwanie n.

 czas. bryzgać ndk., rozbryzgać dk., rozbryzgiwać ndk.

 przym. rozbryzgowy

Wiktionary


bryzganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne wy­la­ty­wa­nie kro­pel lub stru­mie­ni płynu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryznięcie n., bryzg m.

 czas. bryzgać ndk., bryznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryskanie, pryskanie

Wiktionary


bryzgać

1. roz­pry­ski­wać się w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów;
2. roz­pra­szać, roz­rzu­cać coś, zwła­szcza wodę lub błoto, w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bryz­nąć, bryz­gnąć)

 (1.1) try­skać w po­sta­ci kro­pli lub stru­mie­ni cie­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryzganie n., bryzg mrz.

Wiktionary


bryzgowia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, mię­dzy Renem a Schwarz­wal­dem;

Wiktionary

Bryz­go­wia ( "Bre­is­gau") – kra­i­na hi­sto­rycz­na o po­wierzch­ni ok. 4000 km², zlo­ka­li­zo­wa­na w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, mię­dzy Renem (Ni­zi­ną Gór­no­reń­ską) a Schwarz­wal­dem, obec­nie w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia.

W sta­ro­żyt­no­ści była to część gra­nicz­ne­go re­gio­nu ce­sar­stwa rzym­skie­go, tzw.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bryzgowijski

Wiktionary


bryzgowijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bryz­go­wią, do­ty­czą­cy Bryz­go­wii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bryzgowia ż.

Wiktionary


bryzgun

błon­ków­ka z ro­dzi­ny bryz­gu­no­wa­tych, szkod­nik brzóz


SJP.pl


bryzgunowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych, szkod­ni­ki drzew i krze­wów


SJP.pl

Bryz­gu­no­wa­te (Cim­bi­ci­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i po­drzę­du ro­śli­nia­rek, obej­mu­ją­ca około 150 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Na­le­żą tu błon­ków­ki o roz­mia­rach od śred­nich do du­żych, osią­ga­ją­ce do około 30 mm dłu­go­ści ciała. Są sil­nie zbu­do­wa­ne i szyb­ko la­ta­ją.

Wikipedia


bryzgunowaty

o ce­chach bryz­gu­no­wa­tych


SJP.pl


bryznąć

bryz­gnąć;
1. roz­prys­nąć się w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów;
2. roz­pro­szyć, roz­rzu­cić coś, zwła­szcza wodę lub błoto, w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów


SJP.pl


bryzol

sma­żo­na po­lęd­wi­ca wo­ło­wa lub koń­ska; bri­zol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ro­dzaj sma­żo­nej bitki, naj­czę­ściej z po­lęd­wi­cy wo­ło­wej lub wie­przo­wej, lekko opró­szo­nej mąką;

Wiktionary

Bry­zol (fr. "brésolles" zra­zi­ki) – po­lęd­wi­ca wo­ło­wa, wie­przo­wa lub koń­ska, po­kro­jo­na w po­przek, ubita, spe­cjal­nie przy­pra­wio­na i us­ma­żo­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Wy­o­braź­cie sobie, że am­ba­sa­dor był za­chwy­co­ny – pe­ro­ro­wał Rosz­ko. – Zjed­li­śmy wy­bor­ną zupę ziem­nia­cza­ną, potem był bry­zol z pie­czar­ka­mi, kom­pot, kilka bu­te­lek wina, szar­lot­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryzolik mrz.

Wiktionary


bryzolik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bry­zol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryzol m.

Wiktionary


bryzowy

przy­miot­nik od: bryza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bryzą, do­ty­czą­cy bryzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryza ż.

Wiktionary


bryła

1. prze­strzen­na fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na;
2. nie­fo­rem­ny kawał cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. fi­gu­ra trój­wy­mia­ro­wa, ści­ślej – zbiór punk­tów eu­kli­de­so­wej prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej;

 (1.2) więk­sza zwar­ta masa ja­kiejś sub­stan­cji

 (1.3) trój­wy­mia­ro­wy kształt jako cecha pew­ne­go obiek­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bryła ge­o­me­trycz­na – fi­gu­ra prze­strzen­na
    • bryła nie­wy­pu­kła
    • bryła obro­to­wa
    • bryła pla­toń­ska
    • bryła wy­pu­kła
  • bryła brze­go­wa – ele­ment w gra­fi­ce 3D
  • bryła sztyw­na – po­ję­cie z za­kre­su me­cha­ni­ki kla­sycz­nej
  • osoby o naz­wi­sku Bryła:
    • An­to­ni Bryła – pol­ski praw­nik, dzia­łacz ruchu lu­do­we­go, żoł­nierz po­dzie­mia, pod­puł­kow­nik
    • Jad­wi­ga Bryła – pol­ska bio­che­mik
    • Jerzy Bryła – pol­ski ksiądz, pro­to­no­ta­riusz apo­stol­ski
    • Jo­lan­ta Bryła – pol­ska po­li­to­log

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bryła to trój­wy­mia­ro­wy od­po­wied­nik fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej.

 (1.2) Na rów­ni­nach abi­sal­nych znaj­du­ją się złoża kon­kre­cji po­li­me­ta­licz­nych – brył zbu­do­wa­nych ze związ­ków man­ga­nu, niklu, że­la­za, ko­bal­tu, mie­dzi z do­miesz­ka­mi in­nych me­ta­li, bę­dą­ce obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia ze stro­ny ludzi pod kątem ich go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia.

 (1.2) Od zbo­cza oder­wa­ła się wiel­ka ka­mien­na bryła i pom­knę­ła w dół.

 (1.3) Jaką no­wa­tor­ską bryłę ma ten bu­dy­nek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨwa, AS: bryu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbrylacz m., zbrylanie n., zbrylenie n.

:: zdrobn. bryłka ż., bryłeczka ż.

 czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

 przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryła geometryczna

Wiktionary


bryłka

mała bryła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: bryła

 (1.2) mała bryła

Wiktionary

Brył­ka – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku 2023 roku w Pol­sce no­si­ły je 1 378 osoby.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨwka, AS: bryu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryła ż., bryłeczka ż., zbrylenie n., zbrylanie n., bryłowatość ż.

 czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

 przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryłeczka ż.

 (1.2) grudka

Wiktionary


bryłkowatość

→ brył­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

bryłkowaty

bryłkowaty

w kształ­cie brył­ki; skła­da­ją­cy się z bry­łek


SJP.pl


bryłonosek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ry­nor­hi­nus|H. Allen|ref=tak., ro­dzaj nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju bry­ło­no­sków (1.1)

Wiktionary

Bry­ło­no­sek ("Co­ry­nor­hi­nus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków (Ve­sper­ti­lio­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żadne bry­ło­no­ski nie wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie.

Wiktionary


bryłowatość

→ bry­ło­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

bryłowaty

bryłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du bryłę; zbity w bryłę, skła­da­ją­cy się z brył


SJP.pl


bryłowy

zwią­za­ny z bryłą, do­ty­czą­cy bryły


SJP.pl


bryński

naz­wi­sko


SJP.pl


bryś

naz­wi­sko


SJP.pl


bryż

daw­niej: róż­no­ko­lo­ro­wa, haf­to­wa­na ozdo­ba stro­ju; gar­ni­ro­wa­nie; sza­me­ru­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. śrpol. kryza

 (1.2) śrpol. haft, ko­lo­ro­we ob­szy­cie ubra­nia

 (1.3) śrpol. wy­pust­ka drze­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨʃ, AS: bryš

Wiktionary


bryżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bry­żo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bryżować ndk.

Wiktionary


bryżować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. ozda­biać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈʒɔvat͡ɕ, AS: bryžovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bryżowanie n.

Wiktionary


brzana

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w rze­kach eu­ro­pej­skich, az­ja­tyc­kich i afry­kań­skich; bar­bat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. dziew­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brza­na po­spo­li­ta – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • Brza­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Bo­bo­wa
    • Brza­na Dolna – dawna wieś
    • Brza­na Górna – dawna wieś
  • Sta­nis­la­us Brza­na – du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brza­na bywa ho­do­wa­na w ak­wa­riach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒãna, AS: bžãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzana pospolita

Wiktionary


brzanka

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny traw; ty­mot­ka
2. nie­wiel­ka ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa zwy­cza­jo­wa wielu słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae), cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się dużą ruch­li­wo­ścią, stad­nym try­bem życia oraz obec­no­ścią wą­si­ków u więk­szo­ści przed­sta­wi­cie­li;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bar­bus|Cu­vier & Clo­qu­et|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.3) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Des­mo­pun­tius|Kot­te­lat|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

 (1.4) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pet­hia|Pet­hiy­a­go­da, Me­e­ga­skum­bu­ra & Ma­du­wa­ge|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.5) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pun­ti­grus|Kot­te­lat|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.6) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pun­tius|Ha­mil­ton|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.7) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­hy­a­dria|Rag­ha­van, Phi­lip, Ali & Da­ha­nu­kar|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

 (1.8) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phle­um|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych

Wiktionary

Brzan­ka – nazwa zwy­cza­jo­wa ryby kar­pioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae), wy­stę­pu­ją­cej w gór­nych od­cin­kach kar­pac­kich do­pły­wów Wisły oraz w Wiśle. Ze wzglę­du na brak zna­cze­nia go­spo­dar­cze­go, nie­wiel­ką li­czeb­ność oraz zaj­mo­wa­ne sied­li­ska, jest jed­nym z naj­sła­biej poz­na­nych ga­tun­ków pol­skiej ich­tio­fa­u­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brzana ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. brzana

 (1.8) tymotka

Wiktionary


brzanowy

→ brza­na


SJP.pl

Patrz:

brzana

brzany

wyt­wo­rzo­ny z beru (ro­śli­ny zbo­żo­wej upra­wia­nej głów­nie na Da­le­kim Wscho­dzie)


SJP.pl


brzask

świa­tło na nie­bie przed wscho­dem słoń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pora dnia, kiedy koń­czy się noc i niebo stop­nio­wo się roz­ja­śnia

 (1.2) świa­tło wi­docz­ne na nie­bie przed wscho­dem słoń­ca

 (1.3) książk. blask rzu­ca­ny przez okre­ślo­ne źró­dło świa­tła

 (1.4) książk. przen. po­czą­tek ja­kie­goś zja­wi­ska lub pro­ce­su

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzask (wie­rze­nia)
  • Brzask – pismo bę­dą­ce or­ga­nem Związ­ku Pol­skiej Mło­dzie­ży De­mo­kra­tycz­nej w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym
  • Brzask – pismo wy­da­wa­ne w kon­spi­ra­cji przez AK w War­sza­wie
  • Brzask – organ pra­so­wy Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Pol­ski
  • Brzask – film z 1939 roku
  • Brzask – film z 1988 roku
  • Brzask – album Sku­ba­sa wy­da­ny przez Kayax w 2014 roku
  • Brzask – pse­u­do­nim Jó­ze­fa Mał­czu­ka, żoł­nie­rza AK i an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go.
  • Brzask – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gmi­nie Bli­żyn, to także miej­sce zbio­ro­wej mo­gi­ły, gdzie do­ko­na­no eg­ze­ku­cji oby­wa­te­li pol­skich w cza­sie II wojny Świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jezus na­to­miast udał się na Górę Oliw­ną, ale o brza­sku zja­wił się znów w świą­ty­ni.

 (1.1) Ale z na­sta­niem brza­sku dnia na­stęp­ne­go Bóg ze­słał ro­bacz­ka, aby usz­ko­dził krzew, tak iż usechł.

 (1.1) Wy­cią­gnął Moj­żesz rękę nad morze, które o brza­sku dnia wró­ci­ło na swoje miej­sce.

 (1.3) Zło­ta­we prze­sło­ny okien i obi­cia ścian roz­sie­wa­ły wdzięcz­ne brza­ski, w któ­rych pod­ko­mo­rzy­na ja­wi­ła się pię­kną jak nigdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒask, AS: bžask

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedświt, zaranie

 (1.2) poet. jutrzenka, zorza

 (1.3) odblask, odbłysk

 (1.4) początek, zaranie, świt

Wiktionary


brzdąc

po­tocz­nie: małe dziec­ko; ber­beć, bobas, ma­luch, bąk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. pot. małe dziec­ko

Wiktionary

Brzdąc ( The Kid) – peł­no­me­tra­żo­wy, czar­no-biały, niemy ko­me­dio­dra­mat z 1921 wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Char­lie­go Cha­pli­na. Film opo­wia­da o przy­jaź­ni tram­pa z po­zo­sta­ją­cym pod jego opie­ką mło­dym sie­ro­tą.

Cha­plin w 1971 po­pra­wił mon­taż filmu i dodał do niego mu­zy­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pia­skow­ni­cy sie­dział mały brzdąc.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berbeć, dzieciak, malec, maluch, skrzat; gw. Śląsk Cieszyński pyrtek

Wiktionary


brzdąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie dźwię­ków za po­mo­cą stru­no­wych in­stru­men­tów mu­zycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzdąknięcie n.

 czas. brzdąkać ndk., brzdąknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brząkanie, brzękanie

Wiktionary


brzdąkać

brzdę­kać, brzę­kać, brzą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl


brzdąknięcie

brzdę­knąć, brzę­knąć, brzą­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


SJP.pl


brzdąknąć

brzdę­knąć, brzę­knąć, brzą­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


SJP.pl


brzdęk

dźwięk wy­wo­ła­ny brzdą­ka­niem


SJP.pl


brzdękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie krót­kich dźwię­ków przy uży­ciu in­stru­men­tów mu­zycz­nych, naj­czę­ściej stru­no­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzdęknięcie n., brzdęk m.

 czas. brzdękać ndk., brzdęknąć dk.

Wiktionary


brzdękać

brzdą­kać, brzę­kać, brzą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl


brzdęknięcie

brzdą­knąć, brzą­knąć, brzę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


SJP.pl


brzdęknąć

brzdą­knąć, brzą­knąć, brzę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


SJP.pl


brzechać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Dro­hi­czyn,Ty­ko­cin,Cie­cha­no­wiec. szcze­kać

 (1.2) gw-pl|Cie­cha­no­wiec. kła­mać

 (1.3) gw-pl|Mo­ści­ska. krzy­czeć

 (1.4) gw-pl|Mo­ści­ska. kasz­leć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxat͡ɕ, AS: bžeχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzechanie n.

Wiktionary


brzechun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. szcze­kacz; kun­del

Wiktionary


brzechwa

tylna część po­ci­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. tylna część bomby lot­ni­czej lub sa­mo­lo­tu, sta­bi­li­zu­ją­ca lot;

 (1.2) książk. środ­ko­wa, drew­nia­na część strza­ły; pro­mień; Glo­ger.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brze­chwa, sta­tecz­nik – sta­bi­li­za­tor lotu po­ci­sku
  • Adam Brze­chwa-Aj­du­kie­wicz (1894–1954) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • An­drzej Brze­chwa (zm. 1593) – be­ne­dyk­tyn, opat klasz­to­ru w Tyńcu
  • An­to­ni Brze­chwa (ur. ok. 1765) – major w pow­sta­niu ko­ściusz­kow­skim
  • Jan Brze­chwa (1898–1966) – poeta, autor wielu zna­nych bajek i wier­szy dla dzie­ci
  • Kry­sty­na Brze­chwa (ur. 1928) – pol­ska ma­lar­ka i po­et­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Obacz­cie, już nie tylko że­leź­ce, ale i brze­chwa cał­kiem mu się scho­wa­ła pod ło­pat­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxfa, AS: bžeχfa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) statecznik

Wiktionary


brzeczka

wodny rozt­wór skład­ni­ków wy­ek­stra­ho­wa­nych ze słodu pi­wo­war­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rozt­wór wodny skład­ni­ków wy­o­dręb­nio­nych z ro­ślin, pod­da­wa­ny dal­szej prze­rób­ce tech­nicz­nej

Wiktionary

Brzecz­ka (w mio­do­syt­nict­wie zwana też syta) – pół­pro­dukt sto­so­wa­ny przy pro­duk­cji piwa lub miodu pit­ne­go.

Wikipedia


brzecław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto nad rzeką Dyją w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim w Cze­chach;

Wiktionary

Brzec­ław (czes. "Břeclav", niem. "Lun­den­burg") – mia­sto w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu Brzec­ław. Leży 50 km na po­łud­nio­wy wschód od Brna, w po­bli­żu gra­ni­cy z Au­strią i Sło­wa­cją, nad rzeką Dyją. Jego po­wierzch­nia wy­no­si 77,19 km² i liczy około 25000 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. brzecławski

Wiktionary


brzecławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brzec­ła­wiem, do­ty­czą­cy Brzec­ła­wia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brzecław mrz.

Wiktionary


brzeg

1. gra­ni­ca mię­dzy lądem a wodą;
2. wszel­ki pas nad­gra­nicz­ny, krań­co­wy;
3. kra­wędź ścian przed­mio­tów; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "brze­ga" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niach:
a) pier­wszy z brze­ga - ja­ki­kol­wiek, pier­wszy z kolei;
b) nie wia­do­mo, kto z brze­ga - nie wia­do­mo, kto pier­wszy umrze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pas lądu ogra­ni­cza­ją­cy zbior­nik wodny;

 (1.2) krań­co­wa linia cze­goś

 (1.3) mat. zbiór punk­tów fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej, ta­kich, że w każ­dym oto­cze­niu każ­de­go z nich znaj­du­ją się za­rów­no punk­ty tej fi­gu­ry, jak i punk­ty nie na­le­żą­ce do niej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brzeg – linia zet­knię­cia się lądu z wodą (mo­rzem, je­zio­rem, rzeką)
  • Brzeg – mia­sto w woj. opol­skim
  • Brzeg – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew
  • Brzeg – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Rze­czy­ca
  • Brzeg – część wsi Łap­czy­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Brzeg – część wsi Że­go­ci­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Że­go­ci­na
  • Brzeg – część wsi Bo­rzę­cin w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Bo­rzę­cin
  • Brzeg – część wsi Wo­ło­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Brzeg – część wsi Prze­gi­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia
  • Brzeg – część wsi Wil­ko­wi­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Brzeg – część wsi Stara Wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Brzeg – część wsi Bo­rzę­ta w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­spie widać bi­tew­ne przy­go­to­wa­nia. Nad brze­giem po­ja­wia­ją się łucz­ni­cy i pro­ca­rze. W dal­szych sze­re­gach mio­ta­cze oszcze­pów i cięż­koz­broj­ni.

 (1.1) Łódź do­bi­ła do brze­gu je­zio­ra.

 (1.2) Sie­dział na brze­gu fo­te­la.

 (1.3) Brze­giem koła jest okrąg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛk, AS: bžek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybrzeże n., obrzeże n., nabrzeże n., brzegówka ż., brzegowiec mrz., brzeżyca ż., brzegowanie n., brzegownica ż., Brzeg mrz., Brzesko n., Brzegi mrz.

:: zdrobn. brzeżek mrz.

 czas. brzegować ndk., obrzeżyć dk.

 przym. brzegowy, brzeżny, przybrzeżny, nabrzeżny, nadbrzeżny

 przysł. brzegowo, brzeżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybrzeże, linia brzegowa

 (1.2) krawędź, kant, rant, koniuszek, brzeżek, obrzeże, skraj, kraniec

Wiktionary


brzegarka

fre­zar­ka sto­lar­ska słu­żą­ca do wy­gła­dza­nia brze­gów ści­śnię­tych w pa­kie­ty ar­ku­szy for­ni­ru przed ich spo­je­niem


SJP.pl


brzegi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku pol­skich wsi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brze­gi – część mia­sta An­dry­chów
  • Brze­gi – część mia­sta Ustroń
  • Brze­gi – część wsi Wa­wrzeń­czy­ce w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce
  • Brze­gi – część wsi Lu­si­na w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny
  • Brze­gi – część wsi Go­łu­cho­wi­ce w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na
  • Brze­gi – część wsi Ra­dzi­szów w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na
  • Brze­gi – część wsi Bębło w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś
  • Brze­gi – część wsi Dobra w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Brze­gi – część wsi Za­le­sie w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Ka­mie­ni­ca
  • Brze­gi – część wsi Za­sad­ne w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Ka­mie­ni­ca
  • Brze­gi – przy­sió­łek wsi Ka­si­na Wiel­ka w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Brze­gi – przy­sió­łek wsi Ka­sin­ka Mała w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­dzia od­wie­dzi­ła swoją bab­cię w Brze­gach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., Brzeg m., brzegowe n.

 przym. brzegowy, przybrzeżny

Wiktionary


brzegoskłon

brze­gos­kłon fa­szy­no­wy - umoc­nie­nie z fa­szy­ny, sto­so­wa­ne przy bu­dow­lach ziem­nych na­ra­żo­nych na za­la­nie wodą


SJP.pl


brzegosłon

Brze­go­słon – ro­dzaj bu­dow­li re­gu­la­cyj­nej, sto­so­wa­nej w hy­dro­tech­ni­ce i me­lio­ra­cjach, któ­rej funk­cją jest umoc­nie­nie i za­bez­pie­cze­nie przed eroz­ją ist­nie­ją­ce­go brze­gu cieku lub zbior­ni­ka wod­ne­go. Taki ro­dzaj umoc­nie­nia za­li­cza­ny jest do bio­tech­nicz­nej obu­do­wy cieku, opar­tej na na­tu­ral­nych ma­te­ria­łach.

Wikipedia


brzegowce

duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; manat, la­man­ty­na


SJP.pl

Brze­gow­ce, sy­re­ny, noz­drza­ki (Si­re­nia) – rząd du­żych ssa­ków ło­ży­sko­wych z na­drzę­du afro­te­rów (Afrot­he­ria) pro­wa­dzą­cych wy­łącz­nie wodny tryb życia. Brze­gow­ce zaj­mu­ją szcze­gól­ne miej­sce w eko­sy­ste­mie, po­nie­waż są je­dy­ny­mi ro­śli­no­żer­ny­mi ssa­ka­mi wod­ny­mi. Po­dob­nie jak sło­nio­wa­te, gó­ral­kow­ce i rur­ko­zęb­ne wy­wo­dzą się od ssa­ków pra­ko­pyt­nych. Nie jest znana przy­czy­na za­ję­cia przez nie śro­do­wi­ska od­mien­ne­go niż u więk­szo­ści in­nych ssa­ków.

Wikipedia


brzegowe

→ brzeg; brzeż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. opła­ta za skła­do­wa­nie drze­wa na brze­gu rzek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fli­sa­cy za­pła­ci­li już brze­go­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., Brzeg m., Brzegi nmos.

 przym. brzegowy

Wiktionary


brzegowianin

Brze­ża­nin;
1. miesz­ka­niec Brze­gu;
2. miesz­ka­niec Brze­gu Dol­ne­go


SJP.pl


brzegowianka

Brze­żan­ka;
1. miesz­kan­ka Brze­gu;
2. miesz­kan­ka Brze­gu Dol­ne­go


SJP.pl


brzegowiec

duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; manat, la­man­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­li­dris vir­ga­ta|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy na kon­ty­nen­cie ame­ry­kań­skim;

Wiktionary

Brze­go­wiec ("Ca­li­dris vir­ga­ta") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae). Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: bžegovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m.

 przym. przybrzeżny

Wiktionary


brzegownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie do uci­na­nia lub wy­rów­ny­wa­nia brze­gów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przybrzeżny

 rzecz. brzeg mrz.

Wiktionary


brzegowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest brze­go­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzegowy

 przysł. brzegowo

Wiktionary


brzegowy

→ brzeg; brzeż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od brzeg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewo­lu­cja oce­a­nu za­cho­dzi po­wo­li. To­wa­rzy­szą jej stop­nio­we zmia­ny za­ry­sów linii brze­go­wej, ob­ję­to­ści ba­se­nów oce­a­nicz­nych, skła­du wody mor­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., brzegowe n., Brzegi nmos., brzegowość ż.

 przym. nadbrzeżny, przybrzeżny

Wiktionary


brzegówka

ga­tu­nek ja­skół­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ri­pa­ria ri­pa­ria|ref=tak., ja­skół­ka brze­gów­ka, ga­tu­nek ja­skół­ki po­spo­li­cie wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brze­gów­ka – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych (Hi­run­di­ni­dae).
  • Brze­gów­ka – ro­dzaj nie­du­żych śli­ma­ków mor­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡufka, AS: bžegufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg mrz.

 przym. przybrzeżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka brzegówka

Wiktionary


brzemienna

ko­bie­ta w ciąży; cię­żar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta w ciąży

Wiktionary

Brze­mien­na (rów­nież: Por­tret brze­mien­nej ko­bie­ty, La Donna Gra­vi­da) – obraz olej­ny na­ma­lo­wa­ny przez Ra­fa­e­la w la­tach 1505–1506 lub w 1507 roku. Znaj­du­je się w zbio­rach Pa­laz­zo Pitti we Flo­ren­cji.

Niez­na­na jest toż­sa­mość spor­tre­to­wa­nej ko­bie­ty, praw­do­po­dob­nie była to żona flo­renc­kie­go pa­try­cju­sza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brzemię n.

 przym. brzemienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężarna

Wiktionary


brzemienniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: brze­mien­nie


SJP.pl


brzemienniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: brze­mien­ny; zwy­kle w wy­ra­że­niu: coś jest brze­mien­niej­sze w skut­ki (w skut­kach) - coś jest bar­dziej zna­mien­ne, ob­fi­te w kon­sek­wen­cje


SJP.pl


brzemienność

okres no­sze­nia płodu w łonie matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ciąża

 (1.2) przen. zna­cze­nie, waga, waż­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzemienny

 rzecz. brzemię n.

Wiktionary


brzemienny

1. o ko­bie­cie: bę­dą­ca w ciąży; cię­żar­ny;
2. taki, jaki ma cię­żar­na ko­bie­ta, np. brze­mien­ny brzuch;
3. wa­żą­cy na czymś, co na­stą­pi w przysz­ło­ści;
4. ob­cią­żo­ny, na­ła­do­wa­ny czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (tylko ż.) książk. o ko­bie­cie: cię­żar­na

 (1.2) książk. ob­fi­tu­ją­cy w skut­ki lub moż­li­wo­ści, wa­żą­cy na przysz­łych wy­da­rze­niach

 (1.3) poet. ob­cią­żo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni­ko­go nie nę­ci­ła per­spek­ty­wa ożen­ku z brze­mien­ną panną.

 (1.2) Była to de­cyz­ja brze­mien­na w kon­sek­wen­cje.

 (1.3) Bo każda chmu­ra inna: na przy­kład je­sien­na / Pełź­nie jak żółw le­ni­wa, ulewą brze­mien­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzemienna ż., brzemię n., brzemienność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężarny

Wiktionary


brzemionko

zdrob­nie­nie od: brze­mię


SJP.pl


brzemię

cię­żar, kło­pot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co jest trud­ne do znie­sie­nia

 (1.2) daw. cię­żar dźwi­ga­ny na ple­cy­e­cach lub obu­rącz przed sobą

 (1.3) stpol. zob. wrze­mię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃mʲjɛ, AS: bžẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzemienna ż., brzemienność ż.

 przym. brzemienny

 przysł. brzemiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balast, ciężar, garb, jarzmo, kamień u szyi, kula u nogi, krzyż

 (1.2) ciężar

Wiktionary


brzerzasty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. (o kro­wie) z bia­łym grzbie­tem i brzu­chem

Wiktionary


brzeski

przy­miot­nik od:
1. Brzeg, Brze­sko, Brześć, Brześć nad Bu­giem;
2. Brzeg Dolny; dol­no­brze­ski;
3. Brze­szcze; brze­szczań­ski;
4. Brześć Ku­jaw­ski; brze­sko­ku­jaw­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Brze­gu, zwią­za­ny z Brze­giem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Brze­ska, zwią­za­ny z Brze­skiem

 (1.3) od­no­szą­cy się do Brze­ścia, zwią­za­ny z Brze­ściem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Brze­ski z Nie­bo­ro­wa – pod­sta­ro­ści piń­ski
  • – pol­ski zie­mia­nin i par­la­men­ta­rzy­sta w Pru­sach
  • Łu­kasz Brze­ski – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Ta­de­usz Brze­ski – pol­ski eko­no­mi­sta, pro­fe­sor i rek­tor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go
  • Brze­scy herbu Boń­cza
  • Brze­ski – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Brze­ski – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Klwów
  • trak­tat brze­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiat brze­ski obej­mu­je hi­sto­rycz­ne czę­ści za­rów­no Dol­ne­go jak i Gór­ne­go Ślą­ska.

 (1.2) W brze­skim her­bie wid­nie­je biały gryf na czer­wo­nym tle.

 (1.3) W lutym 1918 r., na wia­do­mość o po­ko­ju brze­skim, w któ­rym Au­stria od­stę­po­wa­ła Ukra­i­nie zie­mię chełm­ską, w Kra­ko­wie od­by­ły się kil­kud­nio­we spon­ta­nicz­ne de­mon­stra­cje an­ty­nie­miec­kie i an­ty­a­u­striac­kie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. brzeg m., brzeżanin m., brzeżanka ż., brzegowianin m., brzegowianka ż.

 przym. przybrzeżny

 (1.2)

 rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

 przym. przybrzeżny

 (1.3)

 rzecz. Brześć m., brześcianin m., brześcianka ż.

Wiktionary


brzesko

przy­miot­nik od:
1. Brzeg, Brze­sko, Brześć, Brześć nad Bu­giem;
2. Brzeg Dolny; dol­no­brze­ski;
3. Brze­szcze; brze­szczań­ski;
4. Brześć Ku­jaw­ski; brze­sko­ku­jaw­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Brze­sko – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu brze­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Brze­sko. Jest po­ło­żo­ne na Pod­gó­rzu Wi­śnic­kim, nad rzeką Usz­wi­cą.

Brze­sko uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1289 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1317 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich około 1385 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choch­lik dru­kar­ski wkradł się do wczo­raj­szej in­for­ma­cji do­ty­czą­cej wi­zy­ty w Brze­sku eu­ro­de­pu­to­wa­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛskɔ, AS: bžesko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

 przym. brzeski, przybrzeżny

Wiktionary


brzeskokujawski

→ Brześć Ku­jaw­ski; brze­ski


SJP.pl


brzeszczanin

1. miesz­ka­niec Brzeszcz;
2. miesz­ka­niec Brze­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brze­ska

Wiktionary


brzeszczanka

1. miesz­kan­ka Brzeszcz;
2. miesz­kan­ka Brze­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brze­ska

Wiktionary


brzeszczański

przy­miot­nik od: Brze­szcze; brze­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brzeszcz, zwią­za­ny z Brze­szcza­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brzeszcze nmos., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

Wiktionary


brzeszcze

ostrze kosy i in­nych na­rzę­dzi tną­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

Wiktionary

Brze­szcze – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, nad rzeką Wisłą. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brze­szcze.

Brze­szcze zo­sta­ły za­ło­żo­ne praw­do­po­dob­nie przez osad­ni­ków fla­mandz­kich w XV wieku. Roz­wój Brzeszcz jest w dużej mie­rze zwią­za­ny z ko­pal­nią, która od­gry­wa klu­czo­wą rolę w lo­kal­nej go­spo­dar­ce i miała wpływ na roz­wój de­mo­gra­ficz­ny w I po­ło­wie XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od Brzeszcz pro­wa­dzi ser­pen­ty­no­wa droga (licz­ne stawy) przez Raj­sko do Oś­wię­ci­mia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʃt͡ʃɛ, AS: bžešče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

 przym. brzeszczański

Wiktionary


brzeszczot

1. ostrze broni bia­łej typu siecz­ne­go; głow­nia, klin­ga;
2. część tnąca piły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ostrze na­rzę­dzia tną­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mie­ni­łem brze­szczot w pi­lar­kach, bo był stę­pio­ny.

Wiktionary


brzeszczotek

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny brze­szczot­ko­wa­tych


SJP.pl


brzeszczotkowate

ro­dzi­na ryb z rzędu kost­no­ję­zy­koksz­tałt­nych; no­żow­ce, śle­dziów­ki


SJP.pl

Brze­szczot­ko­wa­te, brze­szczo­to­wa­te, no­żow­ce, śle­dziów­ki (No­top­te­ri­dae) – ro­dzi­na ryb z rzędu kost­no­ję­zy­koksz­tałt­nych. Więk­szość ga­tun­ków jest po­ła­wia­na jako ryby kon­sump­cyj­ne, niek­tó­re są ho­do­wa­ne w ak­wa­riach. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są co najm­niej z póź­nej kredy (ce­no­man).

Wikipedia


brzeszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


brzetysław

1. Brze­ty­sław I (ok. 1012-1055), z dy­na­stii Prze­my­śli­dów, ksią­żę cze­ski od 1035;
2. Brze­ty­sław II (?-1100), z dy­na­stii Prze­my­śli­dów, ksią­żę cze­ski od 1092


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brze­ty­sław – sło­wiań­skie imię mę­skie po­pu­lar­ne w Cze­chach
  • Brze­ty­sław I (1002–1055) – ksią­żę Czech od 1035 z dy­na­stii Prze­my­śli­dów, znany z na­ja­zdu na Pol­skę
  • Brze­ty­sław II (ok. 1060–1100) – ksią­żę Czech z dy­na­stii Prze­my­śli­dów
  • Brze­ty­sław (zm. po 1130) – ksią­żę cze­ski, syn Brze­ty­sła­wa II
  • Brze­ty­sław (zm. przed 1201) – ksią­żę oło­mu­niec­ki od 1189 r. do śmier­ci

Wikipedia


brzeziański

przy­miot­nik od: Brze­zie (nazwa wielu wsi w Pol­sce)


SJP.pl


brzezicki

naz­wi­sko


SJP.pl


brzezie

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brze­zie – część mia­sta Opole
  • Brze­zie – część mia­sta Ra­ci­bórz
  • Brze­zie – część mia­sta Wo­dzi­sław
  • Brze­zie – część wsi Bru­nów w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lwó­wek Ślą­ski
  • Brze­zie – wieś w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Brze­zie Kar­ko­no­skie – dziel­ni­ca mia­stecz­ka Kar­pacz w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Kar­pacz
  • Brze­zie – wieś w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Brze­zie – część wsi Kalsk w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów
  • Brze­zie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Brze­zie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców
  • Brze­zie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Brze­zie – osada wsi Pas­krzyn w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Ręcz­no

Wikipedia


brzeziecki

naz­wi­sko


SJP.pl


brzezień

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ma­rzec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʑɛ̇̃ɲ, AS: bžeźė̃ń

Wiktionary


brzezieński

przy­miot­nik od: Brzeź­no; brze­ziń­ski


SJP.pl


brzezina

1. las brzo­zo­wy;
2. drew­no, cięte ga­łę­zie brzo­zo­we;
3. rzad­ko o brzo­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lasek brzo­zo­wy

 (1.2) ga­łę­zie brzo­zo­we o zie­lo­nych list­kach, czę­sto uży­wa­ne jako de­ko­ra­cja

 (1.3) drew­no brzo­zy

 (1.4) zob. brzo­za.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Brze­zi­na – muzyk
  • Maria Stry­char­ska-Brze­zi­na – po­lo­nist­ka, prof. Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Brze­zi­na − wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków
  • Brze­zi­na − wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra
  • Brze­zi­na − wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Brze­zi­na – część wsi Ko­rze­szy­nek w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Brze­zi­na – część wsi Kozia Góra w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Brze­zi­na – część wsi Te­re­biń w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce
  • Brze­zi­na – część wsi Ku­li­ków w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sułów
  • Brze­zi­na – część wsi Czar­no­ży­ły w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Czar­no­ży­ły
  • Brze­zi­na – część wsi Książ­nicz­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • Brze­zi­na – część wsi Prąd­nik Korz­kiew­ski w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koź­larz ro­śnie prze­waż­nie w brze­zi­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛˈʑĩna, AS: bžeźĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzózka ż., Brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos.

:: zdrobn. brzezinka ż.

 przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary


brzezinecki

przy­miot­nik od: Brze­zin­ka; brze­ziń­ski (lo­kal­nie)


SJP.pl


brzeziniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od brze­zi­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeziniak m.

Wiktionary


brzeziniak

lasek brzo­zo­wy; brzeź­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. las lub za­gaj­nik brzo­zo­wy

Wiktionary

Brze­zi­niak – część wsi Bajdy w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W roku 1973 jako ko­lo­nia Brze­zi­niak na­le­żał do po­wia­tu mo­rą­skie­go, gmina i pocz­ta Za­le­wo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

:: zdrobn. brzeziniaczek m.

 przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzeźniak, brzezina, brzezinka

Wiktionary


brzezinianin

miesz­ka­niec Brze­zin


SJP.pl


brzezinianka

miesz­kan­ka Brze­zin


SJP.pl


brzezinka

mały lasek brzo­zo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brze­zin­ka – część mia­sta Gli­wi­ce
  • Brze­zin­ka – część mia­sta My­sło­wi­ce
  • Brze­zin­ka – część mia­sta Oś­wię­cim
  • Brze­zin­ka – część mia­sta Ryki
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Bo­bro­wi­ce
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Zwie­rzyn
  • Brze­zin­ka – część wsi Bar­to­chów w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Oś­wię­cim
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie An­dry­chów
  • Brze­zin­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca

Wikipedia


brzezinowy

zwią­za­ny z brze­zi­ną


SJP.pl


brzeziny

1. las brzo­zo­wy;
2. drew­no, cięte ga­łę­zie brzo­zo­we;
3. rzad­ko o brzo­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Brze­zi­ny – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim. Po­ło­żo­ne jest 20 km na wschód od Łodzi, w po­bli­żu Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Wznie­sień Łódz­kich, w do­li­nie rzeki Mro­ży­cy. Były mia­stem szla­chec­kim. Obec­nie są sie­dzi­bą gminy Brze­zi­ny oraz po­wia­tu brze­ziń­skie­go. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 11 949 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług le­gen­dy na te­re­nie obec­nych Brze­zin w cza­sach wczes­no­pia­stow­skich ist­niał gród o naz­wie Kra­kó­wek. (z Wi­ki­pe­dii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛˈʑĩnɨ, AS: bžeźĩny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzeziński

 rzecz. brzezinianin, brzezinianka

Wiktionary


brzeziński

1. przy­miot­nik od: Brze­zi­ny;
2. przy­miot­nik od: Brzeź­no; brze­zień­ski;
3. lo­kal­nie: przy­miot­nik od: Brze­zin­ka; brze­zi­nec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Brze­ziń­ski (ur. 1953) – pol­ski na­u­ko­wiec
  • An­drzej Brze­ziń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bła­żej Brze­ziń­ski (ur. 1987) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Bog­dan Brze­ziń­ski (1911–1980) – pol­ski pi­sarz i sa­ty­ryk
  • Bog­dan Brze­ziń­ski (?) − pol­ski hi­sto­ryk ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • Bo­gu­mił Brze­ziń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bro­ni­sław Brze­ziń­ski (zm. ok. 1865) – ostat­ni przed­sta­wi­ciel Rządu Na­ro­do­we­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • Eu­ge­niusz Brze­ziń­ski (1939–2008) – pol­ski in­ży­nier i po­li­tyk
  • Fran­ci­szek Brze­ziń­ski (1867–1944) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Jan Brze­ziń­ski (1850–1913) – pol­ski le­karz, li­te­rat
  • Jan Dunin-Brze­ziń­ski (1883–1940) – pod­po­rucz­nik ce­sar­skiej i kró­lew­skiej Armii, pod­puł­kow­nik ka­wa­le­rii WP
  • Jerzy Brze­ziń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


brzezno

Brzez­no (pol. hist. "Brzeź­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz.

Wikipedia


brzezowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Brze­zow­ski (1879–1964) – pol­ski do­wód­ca woj­sko­wy
  • Mi­chał Brze­zow­ski (1920–1940) – sier­żant pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Woj­ciech Brze­zow­ski (ur. 1945) – spe­cja­li­sta z za­kre­su ar­chi­tek­tu­ry ba­ro­ku i kon­ser­wa­cji za­byt­ków

Wikipedia


brzezówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brze­zów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Brze­zów­ka – część wsi Wola Za­bie­rzow­ska, w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Nie­po­ło­mi­ce
  • Brze­zów­ka – część wsi Mie­chów-Ko­lo­nia, w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów
  • Brze­zów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Tar­no­wiec
  • Brze­zów­ka – przy­sió­łek wsi Do­mat­ków, w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Kol­bu­szo­wa
  • Brze­zów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce
  • Brze­zów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Hyżne
  • Brze­zów­ka – wieś w woj. ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Haż­lach
  • Brze­zów­ka – potok, do­pływ Raby (Je­zio­ra Dob­czyc­kie­go)
  • Brze­zów­ka – potok, do­pływ Wi­sło­ki
  • Brze­zów­ka – potok, do­pływ Nilu

Wikipedia


brześcianin

miesz­ka­niec Brze­ścia, Brze­ścia Ku­jaw­skie­go, Brze­ścia nad Bu­giem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brze­ścia

 (1.2) miesz­ka­niec Brze­ścia Ku­jaw­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) Wła­dze od­mó­wi­ły brze­ścia­nom zmia­ny nazwy ulicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brześć m.

:: fż. brześcianka ż.

 przym. brzeski

Wiktionary


brześcianka

1. miesz­kan­ka Brze­ścia;
2. miesz­kan­ka Brze­ścia Ku­jaw­skie­go;
3. miesz­kan­ka Brze­ścia nad Bu­giem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka lub za­wod­nicz­ka Brze­ścia

 (1.2) miesz­kan­ka Brze­ścia Ku­jaw­skie­go

Wiktionary

Brze­ścian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Pra­wo­sław­ni miesz­kań­cy wsi na­le­żą do św. Jana Te­o­lo­ga w Au­gu­sto­wie, a wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Łu­bi­nie Ko­ściel­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O osta­tecz­nym zwy­cię­stwie ko­szy­ka­rek z Miń­ska za­de­cy­do­wa­ła zła kon­dy­cja brze­ścia­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brześć m.

:: fm. brześcianin m.

 przym. brzeski

Wiktionary


brześkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


brześć

brześć za­czy­na - ar­cha­icz­ne okre­śle­nie pory przed wscho­dem słoń­ca, roz­wid­nie­nie, świ­ta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si, przy gra­ni­cy z Pol­ską;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca;

Wiktionary

Brześć, do 1923 Brześć Li­tew­ski, w la­tach 1923–1939 Brześć nad Bu­giem ( Брэст, Берасьць, Берасьце – "Brest", "Bie­raść", "Bie­ra­ście"; Брест, Берестье – "Brest", "Bie­riest­je", lit. "Bre­stas", ‏בּריסק‎, ‏ברסט ליטובסק‎) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, u uj­ścia Mu­chaw­ca do Bugu, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du brze­skie­go i re­jo­nu brze­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Brze­ściu uro­dzi­ła się pol­ska ak­tor­ka Nina An­drycz.

 (1.1-2) Wy­pro­wa­dzi­ła się z Brze­ścia i nie zo­sta­wi­ła nu­me­ru te­le­fo­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brześcianin m., brześcianka ż., Brzeszczyzna ż.

 przym. brzeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem

Wiktionary


brzeźce

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzeź­ce – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Brzeź­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Bia­ło­brze­gi
  • Brzeź­ce – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa
  • Brzeź­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Pszczy­na
  • Brzeź­ce – gro­ma­da
  • Ko­lo­nia Brzeź­ce

Wikipedia


brzeźniak

1. za­gaj­nik z mło­dych brzóz; brze­zi­na;
2. dłuto ka­mie­niar­skie do obrób­ki mięk­kich ga­tun­ków ka­mie­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzeź­niak – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Brzeź­niak – stru­ga, do­pływ Ślą­skiej Ochli
  • Brzeź­niak – przy­sió­łek ko­lo­nii Ma­ziar­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Brzeź­niak – część wsi Gro­miec w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Li­biąż
  • Brzeź­niak – część wsi Gwi­zda­ły w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów
  • Brzeź­niak – część wsi Szew­na w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim w gmi­nie Bo­dze­chów
  • Brzeź­niak – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na
  • Brzeź­niak – część wsi Borek w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
  • Brzeź­niak – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no
  • Brzeź­niak – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa

Wikipedia


brzeźnica

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie ra­ci­bor­skim, gmi­nie Rud­nik;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Bardo
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Brzeź­ni­ca – część wsi Mę­drze­chów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Mę­drze­chów
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ra­dłów
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ko­zie­ni­ce
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Biała
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca
  • Brzeź­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Brańsk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Brzeź­ni­cy znaj­du­ją się ruiny pa­ła­cu z 1645 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛʑˈɲit͡sa, AS: bžeźńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeźniczanin m.

 przym. brzeźnicki

Wiktionary


brzeźnicki

→ Brzeź­ni­ca, → Nowa Brzeź­ni­ca


SJP.pl

Brzeź­nic­ki ("Brzez­nic­ki") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia

Patrz:

Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

brzeźniczanin

miesz­ka­niec Brzeź­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


brzeźniczanka

miesz­kan­ka Brzeź­ni­cy


SJP.pl


brzeźnio

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Brzeź­nio – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio. Po­ło­żo­na w środ­ko­wym ob­ni­że­niu Wy­so­czyz­ny Zło­czew­skiej. Licz­ba lud­no­ści wy­no­si 742 (2011 r.)

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Brzeź­nio.

Wikipedia


brzeźniowski

→ Brzeź­nio


SJP.pl

Patrz:

Brzeźnio

brzeźno

1. dziel­ni­ca Gdań­ska;
2. nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzeź­no – dziel­ni­ca mia­sta Gdańsk
  • Brzeź­no – część mia­sta Wie­luń
  • Brzeź­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Brzeź­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • Brzeź­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Brzeź­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Pruszcz
  • Brzeź­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz
  • Brzeź­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Brzeź­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Brzeź­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Brzeź­no – przy­sió­łek wsi Nowe Go­rzyc­ko w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Pszczew
  • Brzeź­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin

Wikipedia


brzeżanin

Brze­go­wia­nin;
1. miesz­ka­niec Brze­gu;
2. miesz­ka­niec Brze­gu Dol­ne­go


SJP.pl


brzeżanka

Brze­go­wian­ka;
1. miesz­kan­ka Brze­gu;
2. miesz­kan­ka Brze­gu Dol­ne­go


SJP.pl

Brze­żan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Strzy­żów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


brzeżany

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Brze­ża­ny ( Бережани, "Be­re­ża­ny") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie tar­no­pol­skim, nad Złotą Lipą, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na hro­ma­dy Brze­ża­ny. W 2020 roku li­czy­ło ok. 17,4 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


brzeżański

przy­miot­nik od: Brze­ża­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brze­ża­na­mi, do­ty­czą­cy Brze­żan

Wiktionary

Brze­żań­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brzeżany nmos.

Wiktionary


brzeżdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. brzask

Wiktionary


brzeżek

zdrob­nie­nie od: brzeg


SJP.pl


brzeżeński

→ Brzeż­no


SJP.pl

Patrz:

Brzeżno

brzeżno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Brzeż­no (niem. "Brie­sen"; do 26 wrze­śnia 1993 "Brzeź­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no. Jest sie­dzi­bą tejże gminy (do końca 1993 "gmina Brzeź­no").

Wikipedia


brzeżny

→ brzeg; brze­go­wy


SJP.pl


brzeżyca

bar­dzo rzad­ka ro­śli­na z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych, ros­ną­ca w je­zio­rach i sta­wach


SJP.pl

Brze­ży­ca ("Lit­to­rel­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Brze­ży­ca jed­nok­wia­to­wa ("L. uni­flo­ra") wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie, w tym także w Pol­sce, "L. ame­ri­ca­na" ro­śnie w stre­fie umiar­ko­wa­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a "L. au­stra­lis" w ta­kiej samej stre­fie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Wszyst­kie ga­tun­ki są ro­śli­na­mi wod­ny­mi, ros­ną­cy­mi w je­zio­rach zwy­kle o wo­dzie kwa­śnej. Rosną na dnie pia­szczy­stym lub żwi­ro­wym, się­ga­jąc 4 m głę­bo­ko­ści, ale kwit­ną tylko wów­czas, gdy są wy­nu­rzo­ne.

Wikipedia


brzidok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. brzy­dal

Wiktionary


brzmienie

cha­rak­te­ry­sty­ka dźwię­ko­wa stylu mu­zycz­ne­go, głosu lub in­stru­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­spół cech dźwię­ko­wych da­ne­go in­stru­men­tu, sprzę­tu lub głosu

 (1.2) okre­ślo­na po­stać słow­na, okre­ślo­na treść lub myśl za­war­ta w tek­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja gi­ta­ra ma rze­czy­wi­ście fajne brzmie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bžmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzmiącość ż., brzmieniowość ż., współbrzmienie n.

 czas. rozbrzmieć, brzmieć ndk.

 przym. brzmieniowy

 przysł. brzmieniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwięk, odgłos, ton

Wiktionary


brzmieniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób brzmie­nio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzmienie n.

 przym. brzmieniowy

Wiktionary


brzmieniowy

przy­miot­nik od: brzmie­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy brzmie­niem, po­le­ga­ją­cy na brzmie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­zy­ka eu­ro­pej­ska po­słu­gu­je się w ok­ta­wie 12 sa­mo­ist­ny­mi ja­ko­ścia­mi brzmie­nio­wy­mi, które sta­no­wią jej ma­te­riał dźwię­ko­wy, czyli strój mu­zycz­ny.

 (1.1) Dźwię­ki róż­nią­ce się od sie­bie o ok­ta­wę mają po­mi­mo róż­ni­cy wy­so­ko­ści te samą ja­kość brzmie­nio­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brzmieć ndk.

 rzecz. brzmienie n.

 przysł. brzmieniowo

Wiktionary


brzmieć

1. być sły­sza­nym; roz­le­gać się;
2. wy­da­wać dźwięk (zwy­kle o in­stru­men­tach mu­zycz­nych);
3. za­wie­rać okre­ślo­ną treść;
4. mieć okre­ślo­ną wy­mo­wę, wydź­więk


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być sły­sza­nym, prze­ja­wiać się jako dźwięk

 (1.2) książk. zwy­kle o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: wy­da­wać dźwięk

 (1.3) książk. za­wie­rać okre­ślo­ną treść, myśl, wy­mo­wę, wydź­więk

 (1.4) daw. puch­nąć, pęcz­nieć, nabrz­mie­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś w od­da­li brzmi stru­mień. Sły­szę jego szum!

 (1.2) Ten Ste­in­way brzmi nie­sa­mo­wi­cie! Nie dzi­wię się, dla­cze­go wszy­scy lubią na nich grać.

 (1.3) Dziw­nie brzmia­ły w jego ustach słowa prze­pro­sin. Ta jego korna, pełna uni­żo­no­ści po­sta­wa nie pa­so­wa­ła do jego oso­bo­wo­ści.

 (1.3) Prze­pra­szam, jak brzmia­ło py­ta­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: bžmʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabrzmieć, rozbrzmieć, wybrzmieć, przebrzmieć, nabrzmieć, współbrzmieć

 rzecz. brzmienie n.

 przym. brzmieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwięczeć

Wiktionary


brzmik

po­dro­dzaj du­żych, krę­pych pszczół


SJP.pl


brzmiący

zwy­kle o gło­sie: dźwięcz­ny


SJP.pl


brzoska

→ Brzo­zie (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Brzo­ska – aktor te­a­tral­ny, te­le­wi­zyj­ny i fil­mo­wy
  • Sła­wo­mir Brzo­ska – pol­ski ar­ty­sta współ­czes­ny, per­for­mer, po­dróż­nik
  • Woj­ciech Brzo­ska – pol­ski poeta
  • Zbi­gniew Brzo­ska – pol­ski na­u­ko­wiec, żoł­nierz AK
  • Rafał Brzo­ska - pol­ski przed­się­bior­ca, za­ło­ży­ciel firmy InPost

Wikipedia


brzoski

→ Brzo­zie (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


brzoskiew

od­mia­na ka­pu­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. Bras­si­ca rapa L. subsp. cam­pe­stris (L.) A. R. Clap­ham, pod­ga­tu­nek ka­pu­sty wła­ści­wej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapusta polna, kapusta właściwa polna

Wiktionary


brzoskowski

naz­wi­sko


SJP.pl


brzoskwinia

1. drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o li­ściach lan­ce­to­wa­tych, kwia­tach ró­żo­wych roz­wi­ja­ją­cych się przed ulist­nie­niem i o om­szo­nych, żół­tych z czer­wo­nym ru­mień­cem owo­cach, po­cho­dzą­ce z Chin; brzosk­wi­nia zwy­czaj­na;
2. owoc tego drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Per­si­ca|Mill.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoc brzosk­wi­ni (1.1)

Wiktionary

Brzosk­wi­nia ("Per­si­ca") – tak­son w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go de­fi­nio­wa­ny jako ro­dzaj, po­dro­dzaj lub sek­cja, przy czym we współ­czes­nych kla­sy­fi­ka­cjach z re­gu­ły w tej ostat­niej ran­dze w ra­mach po­dro­dza­ju mig­da­ło­wiec "Amyg­da­lus" i ro­dza­ju śliwa "Pru­nus". Obej­mu­je 6–7 ga­tun­ków, z tym brzosk­wi­nię zwy­czaj­ną ("Pru­nus per­si­ca") – drze­wo owo­co­we o istot­nym zna­cze­niu eko­no­micz­nym, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w upra­wie (upra­wia­ne także w Pol­sce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owoce brzosk­wi­ni za­wie­ra­ją wiele mi­kro­e­le­men­tów.

 (1.2) Dzień za­czę­łam od jo­gur­tu z brzosk­wi­nią, grusz­ką i ziar­na­mi dyni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɔsˈkfʲĩɲa, AS: bžoskfʹĩńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brzoskwinia ż., brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż.

:: zdrobn. brzoskwinka ż.

 przym. brzoskwiniowy

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk aprikółza, gw. Poznań aprykoza

Wiktionary


brzoskwiniaczek

sko­śnik brzosk­wi­nia­czek - motyl z ro­dzi­ny sko­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


brzoskwiniarnia

szklar­nia, w któ­rej upra­wia się brzosk­wi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. szklar­nia z upra­wą brzosk­wiń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wej­ściem do brzosk­wi­niar­ni stoją becz­ki z na­wo­zem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniowiec mrz.

 przym. brzoskwiniowy

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary


brzoskwiniolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście przy­po­mi­na­ją­ce li­ście brzosk­wi­ni

Wiktionary


brzoskwiniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ko­lo­rze brzosk­wi­nio­wym, w od­cie­niu po­ma­rań­czo­we­go z do­dat­kiem kremu

 (1.2) pach­nąc jak brzosk­wi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokój po­ma­lo­wa­łam na brzosk­wi­nio­wo.

 (1.2) Babka pach­nia­ła jakoś tak brzosk­wi­nio­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinianin mos., brzoskwinianka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

 przym. brzoskwiniowy, brzoskwiniański

Wiktionary


brzoskwiniowy

zwią­za­ny z brzosk­wi­nią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy brzosk­wiń (drzew i owo­ców)

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzo­ny z brzosk­wiń, z do­dat­kiem brzosk­wiń

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przy­po­mi­na­ją­cy owoc brzosk­wi­ni ma­ją­cy po­wierzch­nię lub kolor owocu brzosk­wi­ni, de­li­kat­ny jak brzosk­wi­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ, AS: bžoskfʹĩńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinia ż., brzoskwinka ż.

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary


brzoskwiniówka

1. na­lew­ka na brzosk­wi­niach;
2. de­sty­lat z wina brzosk­wi­nio­we­go


SJP.pl


brzoskwinka

zdrob­nie­nie od: brzosk­wi­nia; brzosk­wiń­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od brzosk­wi­nia

 (1.2) eufem. żeń­ski organ płcio­wy

Wiktionary

Brzosk­win­ka ("Sanka") – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Sanki o dłu­go­ści 8,29 km i po­wierzch­ni zlew­ni 19,88 km².

Potok wy­pły­wa ze źró­dła Brzosk­win­ki w cen­trum wsi Brzosk­wi­nia w Do­li­nie Brzosk­win­ki w po­wie­cie kra­kow­skim. Prze­pły­wa przez miej­sco­wo­ści: Brzosk­wi­nia, Mo­ra­wi­ca i Cho­le­rzyn. Jego do­pły­wem jest Alek­san­drów­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­siu, Tomku, weź­cie sobie po brzosk­win­ce!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż.

 przym. brzoskwiniowy

 przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary


brzoskwińka

zdrob­nie­nie od: brzosk­wi­nia (le­piej: brzosk­win­ka)


SJP.pl


brzost

drze­wo li­ścia­ste, ga­tu­nek wiązu; wiąz gór­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ulmus gla­bra|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wią­zo­wa­tych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiąz górski

Wiktionary


brzostecki

→ Brzo­stek


SJP.pl

Patrz:

Brzostek

brzostek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce;

Wiktionary

Brzo­stek – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brzo­stek.

Miej­sco­wość leży nad rzeką Wi­sło­ką. W mie­ście znaj­du­je się przedsz­ko­le, szko­ła pod­sta­wo­wa, jed­nost­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej, a także kilka nie­wiel­kich za­kła­dów prze­my­sło­wych – sta­no­wi ono cen­trum usłu­go­wo-hand­lo­we dla oko­licz­nych wsi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔstɛk, AS: bžostek

Wiktionary


brzostkowianin

miesz­ka­niec Brzost­ku (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brzostkowianka

miesz­kan­ka Brzost­ku (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


brzostowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


brzostowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzo­sto­wo – część mia­sta Szcze­ci­nek
  • Brzo­sto­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Brzo­sto­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Brzo­sto­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Mia­stecz­ko Kra­jeń­skie
  • Brzo­sto­wo – przy­sió­łek wsi Jed­li­ce w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Li­pia­ny
  • Brzo­sto­wo – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, w gmi­nie Tur­gie­le
  • Brzo­sto­wo – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, w gmi­nie Tur­gie­le

Wikipedia


brzostowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Brzo­stow­ski (1722–1790) – kasz­te­lan po­łoc­ki, kon­fe­de­rat bar­ski
  • Alek­san­der Brzo­stow­ski (1743–1820) – ostat­ni kasz­te­lan ma­zo­wiec­ki
  • Cy­prian Brzo­stow­ski (?–1688) – se­kre­tarz kró­lew­ski, wo­je­wo­da troc­ki
  • Ed­ward Brzo­stow­ski (1935–2020) – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca i dzia­łacz spor­to­wy
  • Edwin Brzo­stow­ski (1924–1997) – gru­dziądz­ki dzia­łacz kul­tu­ral­ny
  • Em­ma­nu­el Brzo­stow­ski (?–1689) – pi­sarz wiel­ki li­tew­ski w 1685 roku
  • Hen­ryk Brzo­stow­ski (1912–1976) – pol­ski agro­tech­nik
  • Jan Wła­dy­sław Brzo­stow­ski (1646–1710) – pi­sarz li­tew­ski, póź­niej re­fe­ren­darz li­tew­ski
  • Józef Brzo­stow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Karol Brzo­stow­ski (1796–1854) – pol­ski re­for­ma­tor spo­łecz­ny, wła­ści­ciel ziem­ski, twór­ca Rze­czy­po­spo­li­tej Szta­biń­skiej
  • Kon­stan­ty Brzo­stow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ksa­we­ry Brzo­stow­ski (XVIII w.) – sta­ro­sta dow­gowsk

Wikipedia


brzostowy

zwią­za­ny z brzo­stem


SJP.pl

Brzo­sto­wy – nie­o­fi­cjal­na część wsi Bycz­ki w Pol­sce w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Go­dzia­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Nazwa z na­da­nym iden­ty­fi­ka­to­rem SIMC wy­stę­pu­je w ze­sta­wie­niach ar­chi­wal­nych TERYT z 1999 roku.

Wikipedia


brzoza

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nej bia­łej lub sza­rej korze, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i zim­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Be­tu­la|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, ma­ją­ce białą korę;

 (1.2) techn. drew­no brzo­zo­we

Wiktionary

Brzo­za ("Be­tu­la" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych. Obej­mu­je trud­ną do spre­cy­zo­wa­nia licz­bę ga­tun­ków, po­nie­waż w obrę­bie ro­dza­ju łatwo pow­sta­ją mie­szań­ce mię­dzy­ga­tun­ko­we o trud­nym do usta­le­nia sta­tu­sie tak­so­no­micz­nym. Wy­róż­nia się zaz­wy­czaj ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad 43 hek­ta­ry nie­mal 50-let­nich brzóz, to­po­li, olch i sosen może pójść pod topór.

 (1.2) Kon­stan­ty, do­trzy­mu­jąc słowa, przy­wiózł furę drew­na. I to ja­kie­go, brzo­za, sosna, świerk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔza, AS: bžoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

:: zdrobn. brzózka ż.

 przym. brzozowy, brzezinowy, brzózkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. brzezia

Wiktionary


brzozie

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nej bia­łej lub sza­rej korze, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i zim­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzo­zie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Brzo­zie
  • Brzo­zie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Brzo­zie – część wsi Skrzęt­la-Ro­jów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ło­so­si­na Dolna
  • Brzo­zie – przy­sió­łek wsi Wólka Kro­wic­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Lu­ba­czów
  • Brzo­zie – gmina
  • Brzo­zie – gro­ma­da
  • Brzo­zie Lu­baw­skie
  • Brzo­za, Brzo­zo­gaj, Brzo­zo­wo, Brzo­zów, Brzo­zów­ka, Brzo­zo­wy Kąt

Wikipedia


brzozowa

przy­miot­nik od: brzo­za


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzo­zo­wa – część wsi Przy­syp­ka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Brzo­zo­wa – osada w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Ułęż
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Krze­szy­ce
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Grom­nik
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło
  • Brzo­zo­wa – przy­sió­łek wsi Ste­blów w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Jaś­wi­ły
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Tar­łów
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Po­ła­niec
  • Brzo­zo­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min
  • Brzo­zo­wa – gro­ma­da w po­wie­cie opa­tow­skim

Wikipedia


brzozowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów dwu­li­ścien­nych o kwia­to­sta­nach w po­sta­ci kotek


SJP.pl

Brzo­zo­wa­te ("Be­tu­la­ce­ae" A. Gray) – ro­dzi­na za­li­cza­na w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go do rzędu bu­kow­ców lub le­szczy­now­ców. W wą­skim uję­ciu (np. sy­stem Re­ve­a­la) obej­mu­je dwa ro­dza­je (olsza i brzo­za), w uję­ciu szer­szym (np. we­dług sy­ste­mów APG i An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te) za­li­cza się tu 6 ro­dza­jów ze 145–167 ga­tun­ka­mi, które w innym wy­pad­ku wy­o­dręb­nia­ne są w ro­dzi­ny le­szczy­no­wa­tych "Co­ry­la­ce­ae" i gra­bo­wa­tych "Car­pi­na­ce­ae".

Wikipedia


brzozowaty

o ce­chach brzo­zo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


brzozowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: brzo­zo­wy

Wiktionary


brzozowianin

miesz­ka­niec Brzo­zo­wa


SJP.pl


brzozowianka

miesz­kan­ka Brzo­zo­wej lub Brzo­zo­wa


SJP.pl

Brzo­zo­wian­ka – potok, prawy do­pływ Du­naj­ca o dłu­go­ści 12,74 km i po­wierzch­ni zlew­ni 43,83 km².

Naj­wy­żej po­ło­żo­ne źró­dła po­to­ku znaj­du­ją się na pół­noc­nych sto­kach grzbie­tu Su­chej Góry na Po­gó­rzu Roż­now­skim. Za­si­la­ny jest wie­lo­ma po­to­ka­mi, naj­więk­szym z nich jest potok Sie­mie­cho­wian­ka.

Wikipedia


brzozowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Brzo­zo­wicz – dzien­ni­karz
  • Woj­ciech Brzo­zo­wicz – aktor

Wikipedia


brzozowiec

1. krę­pak brzo­zo­wiec - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych;
2. ogło­dek brzo­zo­wiec - chrząszcz z ro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych;
3. pazik brzo­zo­wiec - motyl z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych;
4. płast brzo­zo­wiec - błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych;
5. prze­zier­nik brzo­zo­wiec - motyl z ro­dzi­ny prze­zier­ni­ko­wa­tych;
6. tut­karz brzo­zo­wiec - wie­lo­żer­ny chrząszcz z ro­dzi­ny tut­ka­rzo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzo­zo­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka
  • Brzo­zo­wiec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Deszcz­no
  • Brzo­zo­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Brzo­zo­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Lu­tu­tów
  • Brzo­zo­wiec – część wsi Kępie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Brzo­zo­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów
  • Brzo­zo­wiec – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Brzo­zo­wiec – przy­sió­łek wsi Cza­szyn w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Za­górz
  • Brzo­zo­wiec – część wsi Galów w woj. świę­to­krzy­skim w pow. bu­skim w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Brzo­zo­wiec – część wsi Mu­rzy­no­wo Leśne w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy
  • Brzo­zo­wiec – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Iwie­niec

Wikipedia


brzozowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzo­zo­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Ki­je­wo Kró­lew­skie
  • Brzo­zo­wo – część wsi Ur­szu­lin w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Gra­je­wo
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Brzo­zo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Przy­bier­nów
  • Brzo­zo­wo – dawna gro­ma­da
  • Brzo­zo­wo – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Tur­ko­wo.

Wikipedia


brzozowski

przy­miot­nik od: Brzo­zów, Brzo­zo­wa


SJP.pl

Brzo­zow­ski (forma żeń­ska: Brzo­zow­ska; licz­ba mnoga: Brzo­zow­scy) – naz­wi­sko pol­skie.

Wikipedia


brzozowy

przy­miot­nik od: brzo­za


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z brzóz

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści brzo­zy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią brzo­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Palce po­wy­krę­ca­ne przez re­u­ma­tyzm przy­po­mi­na­ły sę­ka­te brzo­zo­we pa­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɔˈzɔvɨ, AS: bžozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

 przym. brzezinowy

Wiktionary


brzozów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;

 (1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce

Wiktionary

Zo­bacz też: Brzo­zów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Brzo­zów – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, sie­dzi­ba gminy Brzo­zów. Mia­sto jest po­ło­żo­ne cen­tral­nie na Po­gó­rzu Dy­now­skim, nad rzeką Stob­ni­cą. Przez Brzo­zów prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 886 z Do­ma­ra­dza w kie­run­ku Sa­no­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gra­cjan i po­cho­dzę z Brzo­zo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔzuf, AS: bžozuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzozowianin m., brzozowianka ż., brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzeziniak mrz.

 przym. brzozowski, brzozowy

Wiktionary


brzozówka

motyl z ro­dzi­ny sówek; sówka brzo­zów­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Brzo­zów­ka – ko­lo­nia wsi Ros­sosz w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ros­sosz
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Sza­star­ka
  • Brzo­zów­ka – przy­sió­łek wsi Brzo­zo­wa w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Krze­szy­ce
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Brzo­zów­ka – część wsi Sie­cie­cho­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Iwa­no­wi­ce
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Zie­lon­ki
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • Brzo­zów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Lisia Góra
  • Brzo­zów­ka – część wsi Osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin

Wikipedia


brzuch

część tu­ło­wia czło­wie­ka i wyż­szych zwie­rząt, ogra­ni­czo­na kość­mi mied­ni­cy i prze­po­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. dolna część tu­ło­wia;

 (1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy oty­ło­ści

 (1.3) pot. brzuch (1.1), ale pod­czas ciąży

Wiktionary

Brzuch

Brzuch ( ab­do­men) – w ana­to­mii czło­wie­ka dolna część tu­ło­wia po­mię­dzy klat­ką pier­sio­wą a mied­ni­cą. W osło­nię­tym mię­śnia­mi brzu­chu znaj­du­je się jama brzusz­na (ca­vi­tas ab­do­mi­na­lis).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­od­po­wied­nie odży­wia­nie wy­wo­łu­je bóle brzu­cha.

 (1.2) Dzię­ki od­po­wied­nim ćwi­cze­niom po­zby­łem się brzu­cha w czte­ry ty­god­nie.

 (1.3) Po­dob­no żona Adama cho­dzi z brzu­chem już od trzech mie­się­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒux, AS: bžuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchacz mos., brzuchal mos., brzusiec mrz., wybrzuszanie n., wybrzuszenie n.

:: zdrobn. brzuszek mrz., brzusio mrz.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

 czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

 przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

 przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. brzuszek, brzusio; zgrub. brzuszysko; daw. żywot; pot. bęben; posp. bebech, brzucho, kałdun; kraków|bandzioch.; warszawa|maciek.; gw. Górny Śląsk kalfas; gw. Mazowsze bełk

 (1.2) żart. mięsień piwny; żart. gw. Górny Śląsk bas, kastel

Wiktionary


brzuchacz

czło­wiek o dużym brzu­chu; brzu­chal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na z dużym brzu­chem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusio mrz.

 przym. brzuchaty

Wiktionary


brzuchal

po­tocz­nie:
1. duży brzuch; brzu­szy­sko, brzu­szy­dło, kał­dun, bęben;
2. męż­czyz­na z dużym brzu­chem; brzu­chacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na z dużym brzu­chem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. wiel­ki brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­bli­żu skał le­ża­ło dwóch brzu­cha­li, opa­la­jąc ol­brzy­mie swe po­wierzch­nie.

 (2.1) Jej brzu­chal zwi­sał znad dżin­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio mrz., brzuszek mrz., brzuszysko n., brzucho n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) brzuszysko

Wiktionary


brzuchatka

1. gięta, zdo­bio­na ko­mo­da ba­ro­ko­wa;
2. po­tocz­nie: cię­żar­na ko­bie­ta


SJP.pl


brzuchaty

1. ma­ją­cy duży brzuch
2. prze­no­śnie: pę­ka­ty, ba­nia­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy duży brzuch

 (1.2) przen. ma­ją­cy wy­raź­nie wy­pu­kły kształt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pło­myk lizał szczap­ki, strze­lał przez krąż­ki fa­je­rek, os­ma­lał brzu­cha­ty czaj­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m., brzuszek m., brzusio m., brzucho n., brzuszysko n., brzuchacz m., wybrzuszenie n., wybrzuszanie n.

 czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

 przym. brzuszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baniasty, baryłkowaty, beczkowaty, beczułkowaty, bombiasty, pękaty

Wiktionary


brzucho

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, be­bech, wan­cioch, wan­cioł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale masz brzu­cho!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuxɔ, AS: bžuχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal m.

 przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzuchal

Wiktionary


brzuchol

zgru­bie­nie od: brzuch; beb­zon, kał­dun, bęben, boj­ler


SJP.pl


brzuchomowca

daw­niej: brzu­cho­mów­ca


SJP.pl


brzuchomowstwo

daw­niej: umie­jęt­ność mó­wie­nia bez ot­wie­ra­nia ust; brzu­cho­mów­stwo


SJP.pl


brzuchomówca

czło­wiek, który opa­no­wał brzu­cho­mów­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba po­tra­fią­ca mówić bez po­ru­sza­nia usta­mi, przez co wy­da­je się, że głos po­cho­dzi od innej osoby lub przed­mio­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzu­cho­mów­ca – zawód
  • Brzu­cho­mów­ca (Dummy) – film z 2002 roku
  • Brzu­cho­mów­ca (Tri­lo­qu­ist) – film z 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzu­cho­mów­cy bar­dzo czę­sto uży­wa­ją rek­wi­zy­tów, ta­kich jak lalki, z któ­ry­mi udają roz­mo­wę.

 (1.1) Z za­pi­sów hi­sto­rycz­nych wy­ni­ka, że pierw­si brzu­cho­mów­cy po­ja­wi­li się około 2000 lat p.n.e. w Egip­cie. Byli ka­pła­na­mi, któ­rzy strze­gli se­kre­tów tej sztu­ki przed pleb­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa, AS: bžuχõmufca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fż. brzuchomówczyni ż.

 przym. brzuchomówczy

Wiktionary


brzuchomówczy

→ brzu­cho­mów­ca


SJP.pl

Patrz:

brzuchomówca

brzuchomówczyni

ko­bie­ta, która opa­no­wa­ła brzu­cho­mów­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. fż. od: brzu­cho­mów­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃mufˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: bžuχõmufčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fm. brzuchomówca m.

 przym. brzuchomówczy

Wiktionary


brzuchomówstwo

umie­jęt­ność mó­wie­nia bez ot­wie­ra­nia ust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zdol­ność mó­wie­nia bez po­ru­sza­nia usta­mi, przez co wy­da­je się, że głos po­cho­dzi od innej osoby lub przed­mio­tu;

Wiktionary

Brzu­cho­mów­stwo – sztu­ka mó­wie­nia bez po­ru­sza­nia usta­mi.

Brzu­cho­mów­stwo w ogrom­nym upro­szcze­niu po­le­ga na mó­wie­niu z lekko ot­war­ty­mi usta­mi, zmie­nia­niu głosu i two­rze­niu iluz­ji dia­lo­gu z np. lalką. Nie­moż­li­we do wy­po­wie­dze­nia w ten spo­sób gło­ski, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sta­ro­żyt­no­ści tą sztu­ką pa­ra­li się (…) ka­pła­ni grec­cy, któ­rzy gło­si­li bo­skie wy­ro­ki. Stali oni nie­ru­cho­mo pod­czas wie­szcze­nia, a słu­cha­ją­cym zda­wa­ło się, iż sły­szą głos wy­do­by­wa­ją­cy się z głębi trze­wi. Po­nie­waż ich usta po­zo­sta­wa­ły nie­ru­cho­me, a wier­ni ule­ga­li złu­dze­niu, że sły­szą głos z ich brzu­cha, oglą­da­ne zja­wi­sko przy­ję­li na­zy­wać brzu­cho­mów­stwem, który to ter­min przetr­wał do na­szych cza­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ, AS: bžuχõmufstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuchomówca m., brzuchomówczyni ż.

 przym. brzuchomówczy

Wiktionary


brzuchonogi

wolno peł­za­ją­cy mię­czak o ciele po­kry­tym ślu­zem; śli­mak


SJP.pl


brzuchonóg

wolno peł­za­ją­cy mię­czak o ciele po­kry­tym ślu­zem; śli­mak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mię­cza­ków, po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą dużej, umię­śnio­nej stopy znaj­du­ją­cej się na brzusz­nej stro­nie ciała

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślimak

Wiktionary


brzuchopłetwy

ma­ją­cy płet­wy usa­do­wio­ne na brzu­chu, z tyłu za pier­sio­wy­mi


SJP.pl


brzuchorzęska

mi­kro­sko­pij­ne wodne zwie­rzę bez­krę­go­we o ce­chach bu­do­wy zbli­żo­nych do wir­ków i obleń­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. mi­kro­sko­pij­ne zwie­rzę bez­krę­go­we, wolno ży­ją­ce w śro­do­wi­sku wod­nym, po­sia­da­ją­ce rzę­ski je­dy­nie w czę­ści brzusz­nej tu­ło­wia

Wiktionary


brzuchorzęski

typ mi­kro­sko­pij­nych wod­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych, obej­mu­ją­ca około 700 ga­tun­ków


SJP.pl

Brzu­cho­rzę­ski (Ga­stro­tri­cha) – typ mi­kro­sko­pij­nych wod­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych, daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­nych jako gro­ma­da obleń­ców. Obej­mu­je około 800 ga­tun­ków trój­war­stwo­wych, ace­lo­ma­tycz­nych zwie­rząt o dłu­go­ści od 80 μm do 3 mm.

Wikipedia


brzusiec

wy­brzu­sze­nie ja­kie­goś przed­mio­tu, na­rzę­dzia, na­czy­nia itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. sku­pie­nie włó­kien mię­śnio­wych, część kurcz­li­wa mię­śnia;

 (1.2) szt. wy­pu­kła część na­czy­nia

Wiktionary

Brzu­siec, głowa ( ven­ter, caput) – sku­pie­nie włó­kien mię­śnio­wych, sta­no­wią­ce część kurcz­li­wą mię­śnia szkie­le­to­we­go. Brzu­siec zwy­kle po­łą­czo­ny jest z kość­cem za po­mo­cą jed­ne­go lub kilku ścię­gien. Mię­sień może mieć jeden brzu­siec (głowę) lub wię­cej, np. mię­sień dwu­gło­wy ra­mie­nia ("bi­ceps") skła­da się z dwóch, mię­sień trój­gło­wy ra­mie­nia ("tri­ceps") z trzech, a mię­sień czwo­ro­gło­wy uda ("qu­a­dri­ceps") z czte­rech brzu­śców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile brzu­śców ma mię­sień zgi­nacz długi pal­ców stóp?

 (1.2) Zna­le­zio­na waza za­wie­ra­ła wy­ry­te na brzu­ścu sceny ka­ma­su­try.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuɕɛt͡s, AS: bžuśec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuchal mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowa mięśnia

Wiktionary


brzusio

zdrob­nia­le, pie­szczot­li­wie o brzu­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­mon­ku, nie jedz już śli­wek, bo cię bę­dzie brzu­sio bolał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzuszek mrz., wybrzuszenie n., brzuchacz mos., wybrzuszanie n.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

 czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

 przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

 przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzuszek

Wiktionary


brzuski

przy­miot­nik od: Brzu­ze, mia­sto gmin­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl


brzuskowola

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim


SJP.pl

Brzu­sko­wo­la – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Bo­ro­wie.

Wieś szla­chec­ka Wola Brze­ska po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


brzuskowolski

→ Brzu­sko­wo­la


SJP.pl

Patrz:

Brzuskowola

brzuszek

zdrob­nie­nie od: brzuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brzuch

 (1.2) łódź. su­ro­wy bo­czek (ele­ment mięs­ny)

 (1.3) nie­wiel­kie uwy­pu­kle­nie cze­goś

 (1.4) sport. zob. brzusz­ki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod jego ko­szu­lą wy­raź­nie ry­so­wał się brzu­szek piwny.

 (1.2) Taki chu­dziut­ki brzu­szek ku­pi­łam, bę­dzie dużo skwar­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃɛk, AS: bžušek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. brzuch.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzusio

Wiktionary


brzuszki

zdrob­nie­nie od: brzuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. ćwi­cze­nie fi­zycz­ne mię­śni brzu­cha po­le­ga­ją­ce na pod­no­sze­niu tu­ło­wia, leżąc na wznak

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|brzu­szek.

Wiktionary

Brzusz­ki – po­pu­lar­na nazwa na skło­ny tu­ło­wia w przód z le­że­nia tyłem. Ćwi­cze­nie fi­zycz­ne wy­ko­ny­wa­ne w le­żą­cej po­zy­cji z no­ga­mi ugię­ty­mi pod kątem 60–90°. Brzusz­ki wy­ko­nu­je się w celu wzmoc­nie­nia mię­śni brzu­cha i zgi­na­czy bio­der.

W celu wy­ko­na­nia brzusz­ków na­le­ży po­ło­żyć się na po­dło­dze na ple­cach z no­ga­mi na ziemi, ewen­tu­al­nie za­ha­czo­ny­mi o jakiś przed­miot.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po roz­cią­ga­niu, pomp­kach i brzusz­kach uzu­peł­niam swoją co­dzien­ną gim­na­sty­kę pe­da­ło­wa­niem przez pół go­dzi­ny na ro­we­rze sta­cjo­nar­nym.

Wiktionary


brzuszkowanie

le­że­nie nie­mow­la­ka na brzusz­ku


SJP.pl


brzuszkowe

1. → brzu­szek;
2. sesja brzusz­ko­wa - sesja fo­to­gra­ficz­na z udzia­łem ko­bie­ty w za­a­wan­so­wa­nej ciąży


SJP.pl


brzuszkowy

1. → brzu­szek;
2. sesja brzusz­ko­wa - sesja fo­to­gra­ficz­na z udzia­łem ko­bie­ty w za­a­wan­so­wa­nej ciąży


SJP.pl


brzusznie

przy­słó­wek

 (1.1) po stro­nie brzusz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błona bę­ben­ko­wa u gar­bat­ko­wa­tych zwró­co­na jest brzusz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuszenie n., brzuszność ż., brzuszyna ż., brzuszynka ż., brzuszysko n.

 czas. brzuszyć się ndk.

 przym. brzuszny

Wiktionary


brzuszny

zwią­za­ny z brzu­chem, do­ty­czą­cy brzu­cha


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z brzu­chem, do­ty­czą­cy brzu­cha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃnɨ, AS: bžušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m.

:: zdrobn. brzuszek m.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

 przym. brzuchaty

 przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. abdominalny

Wiktionary


brzuszydło

zgru­bie­nie od: brzuch; brzu­szy­sko


SJP.pl


brzuszyna

zdrob­nia­le lub lek­ce­wa­żą­co o brzu­chu


SJP.pl


brzuszysko

zgru­bie­nie od: brzuch; brzu­szy­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. brzuch, zwła­szcza po­kaź­ny i wy­sta­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek ma brzu­szy­sko jak u fa­ce­ta po pięć­dzie­siąt­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒuˈʃɨskɔ, AS: bžušysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal mos./mrz.

 przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bebech, bęben, brzuszydło, kałdun, maciek, reg. pozn. korbol

Wiktionary


brzuze

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Brzu­ze – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze.

Wikipedia


brzuś

zdrob­nie­nie od: brzuch; brzu­szek, brzu­sio


SJP.pl


brzuścowy

bę­dą­cy wy­pu­kłą czę­ścią cze­goś


SJP.pl


brzydactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brzyd­ka osoba lub rzecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­cie­ka­we, ko­ści­ste brzy­dact­wo prze­mie­ni­ło się w cał­kiem atrak­cyj­ne i po­nęt­ne dziew­czę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzydki

 rzecz. brzydula ż., brzydal mos., brzydota ż.

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzydal

po­tocz­nie: czło­wiek nie­ład­ny, nie­u­ro­dzi­wy; brzy­dul, pa­sku­da, po­kra­ka, szka­ra­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek brzyd­ki

 (1.2) osoba ro­bią­ca brzyd­kie rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz na tego brzy­da­la pod pło­tem! Ależ mu uszy ster­czą.

 (1.2) Ty brzy­da­lu! Prze­stań grze­bać w nosie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fż. brzydula ż.

 czas. brzydnąć ndk.

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. brzidok

Wiktionary


brzydalek

→ brzy­dal; brzy­du­la


SJP.pl


brzydalka

→ brzy­dal; brzy­du­la


SJP.pl


brzydkawy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ra­czej nie­zbyt ładny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydkość ż., brzydota ż.

 przym. brzydki

 przysł. brzydkawo, brzydko

Wiktionary


brzydki

1. taki, który się nie po­do­ba; nie­ład­ny;
2. niez­god­ny z nor­ma­mi, za­sa­da­mi; nie­przyz­wo­i­ty;
3. na­gan­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) su­biek­tyw­nie po­zba­wio­ny pię­kna, war­to­ści este­tycz­nych

 (1.2) mo­ral­nie na­gan­ny, niez­god­ny z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi

 (1.3) me­te­o­rol. o po­go­dzie: wy­wo­łu­ją­cy nie­przy­jem­ne sa­mo­po­czu­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy do­pie­ro za­u­wa­żył, że nie była taka brzyd­ka, jakby się zda­wa­ło na pier­wszy rzut oka.

 (1.2) W szkol­nej to­a­le­cie po­ja­wił się wczo­raj brzyd­ki napis na „H”.

 (1.3) Dziś po­go­da była bar­dzo brzyd­ka – cały dzień pa­da­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtʲci, AS: bžytʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

 czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

 przym. obrzydliwy, brzydkawy

 przysł. brzydko, obrzydliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieładny, nieestetyczny; gw. Górny Śląsk rzadny

 (1.2) nieładny, niegodziwy, nieprzyzwoity, nieetyczny

 (1.3) niepogodny, nieładny, pochmurny, deszczowy, ponury, dżdżysty

Wiktionary


brzydko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w brzyd­ki spo­sób

 (1.2) nie­grzecz­nie, nie­kul­tu­ral­nie

 (1.3) w spo­sób wul­ga­ry­zu­ją­cy sferę ludz­kiej płcio­wo­ści

 (1.4) poch­mur­nie, de­szczo­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elż­bie­ta za­wsze przy­cho­dzi tak brzyd­ko ubra­na.

 (1.2) Mu­sisz przyz­nać, że Rafał brzyd­ko się za­cho­wał, nie pu­szcza­jąc ich przo­dem.

 (1.3) Pro­szę pani, Janek znowu brzyd­ko po­ka­zu­je.

 (1.3) Jakiś szcze­niak wciąż brzyd­ko baz­grze na murze od stro­ny par­kin­gu.

 (1.4) Było brzyd­ko i sie­dzie­li­śmy cały czas w domu wcza­so­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

 czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

 przym. brzydki, obrzydliwy, brzydkawy

 przysł. obrzydliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie

 (1.2) nieładnie, niegrzecznie, nieparlamentarnie

 (1.3) nieprzyzwoicie, sprośnie

 (1.4) pochmurnie, dżdżysto

Wiktionary


brzydkooki

ma­ją­cy brzyd­kie oczy


SJP.pl


brzydkość

daw­niej: brzy­do­ta;
1. cecha kogoś lub cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go ne­ga­tyw­ne wra­że­nia este­tycz­ne;
2. po­tocz­nie: osoba lub rzecz brzyd­ka; brzy­dact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest brzyd­ke; cecha tych, któ­rzy są brzyd­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brzydki, brzydkawy

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzydliwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) śrpol. obrzyd­li­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɨˈdlʲivɨ, AS: bžydlʹivy

Wiktionary


brzydota

1. cecha kogoś lub cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go ne­ga­tyw­ne wra­że­nia este­tycz­ne;
2. po­tocz­nie: osoba lub rzecz brzyd­ka; brzy­dact­wo;
3. cecha cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go nie­przy­jem­ne uczu­cia; szpe­to­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­a­trak­cyj­ność, zaz­wy­czaj fi­zycz­na

 (1.2) pot. osoba lub rzecz brzyd­ka, brzy­dact­wo

Wiktionary

Brzy­do­ta – jedna z ka­te­go­rii este­tycz­nych, okre­śla­na naj­czę­ściej jako prze­ci­wień­stwo pię­kna i przy­pi­sy­wa­na tym zja­wi­skom i przed­mio­tom, które nie są pię­kne we­dług ka­no­nu pię­kna przy­ję­te­go w danym miej­scu i cza­sie. W związ­ku z tym hi­sto­rycz­ne zmia­ny ro­zu­mie­nia po­ję­cia brzy­do­ty pra­wie za­wsze łączą się ści­śle z ana­lo­gicz­ny­mi zmia­na­mi ro­zu­mie­nia po­ję­cia pię­kna – kiedy więc za pię­kne uz­na­wa­no to, co sy­me­trycz­ne i har­mo­nij­ne (jak np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɨˈdɔta, AS: bžydota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydactwo n., brzydal m., brzydula ż.

 przym. brzydki, brzydkawy

 przysł. brzydko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpetność, szpetota, niezgrabność, nieurodziwość, szkarada, szkaradność

 (1.2) reg. śl. gid, reg. śl. gizd

Wiktionary


brzydowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzy­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki
  • Brzy­do­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki
  • Brzy­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Brzy­do­wo – gro­ma­da w po­wie­cie mo­rą­skim
  • Brzy­do­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ostródz­kim

Wikipedia


brzydszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: brzyd­ki


SJP.pl


brzydul

rzad­ko, po­tocz­nie: czło­wiek nie­ład­ny, nie­u­ro­dzi­wy; brzy­dal, pa­sku­da, po­kra­ka, szka­ra­da


SJP.pl


brzydula

po­tocz­nie: ko­bie­ta brzyd­ka, nie­a­trak­cyj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obraź. brzyd­ka ko­bie­ta

Wiktionary

Brzy­du­la (hiszp. "Yo soy Betty, la fea") – ko­lum­bij­ska te­le­no­we­la o cha­rak­te­rze tra­gi­ko­micz­nym wy­re­ży­se­ro­wa­na przez Mario Ri­be­ro na pod­sta­wie sce­na­riu­sza au­tor­stwa Fer­nan­do Gaitána. Ty­tu­ło­wą rolę za­gra­ła Ana Maria Oroz­co.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­rem­ne są próby tej nie­speł­na wów­czas dzie­się­cio­let­niej brzy­du­li, zwa­nej Lizią, zwró­ce­nia na sie­bie uwagi matki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fm. brzydal

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzydulka

zdrob­nie­nie od: brzy­du­la


SJP.pl


brzydziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: brzyd­ko


SJP.pl


brzydzić

1. bu­dzić w kimś wstręt, nie­chęć do cze­goś
2. brzy­dzić się - od­czu­wać wstręt do kogoś lub do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­wo­do­wać obrzy­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny brzy­dzić się (dk. brak)

 (2.1) od­czu­wać wstręt do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­ty­ka za­wsze brzy­dzi­ła pro­stych ludzi.

 (2.1) Dobry czło­wiek brzy­dzi się wszel­kim wy­stęp­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzydzenie n.

 czas. obrzydzać ndk., obrzydzić dk.

 przym. brzydki

 przysł. brzydko

Wiktionary


brzyków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzy­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Brzy­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Brzy­ków – gro­ma­da

Wikipedia


brzyska

→ Brzy­ska


SJP.pl

Zo­bacz też: Brzy­ska w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Brzy­ska (dawn. "Brzy­ski") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Brzy­ska; sie­dzi­ba gminy Brzy­ska. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś opact­wa be­ne­dyk­ty­nów ty­niec­kich w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

Brzyska

brzyski

→ Brzy­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igor Brzy­ski – pol­ski pił­karz
  • To­masz Brzy­ski (ur. 1982) – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Patrz:

Brzyska

brzyskorzystewecki

→ Brzy­sko­rzy­stew­ko


SJP.pl

Patrz:

Brzyskorzystewko

brzyskorzystewko

osada w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim


SJP.pl

Brzy­sko­rzy­stew­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin. Leży w od­le­gło­ści 5,5 km na pół­noc od Żnina, po za­chod­niej stro­nie drogi kra­jo­wej nr 5, na kra­wę­dzi rynny je­zior żniń­skich. Jest to duże osied­le miesz­ka­nio­we pra­cow­ni­ków Pa­łuc­kiej Ho­dow­li Ro­ślin.

Wikipedia


brzyszów

Brzy­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Mstów.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Brzy­szów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Mstów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


brzytewka

zdrob­nie­nie od: brzyt­wa


SJP.pl


brzytwa

1. ostre na­rzę­dzie, zwy­kle skła­da­ne, słu­żą­ce do go­le­nia;
2. prze­no­śnie: czło­wiek su­ro­wy, sta­now­czy, wy­ma­ga­ją­cy;
3. prze­no­śnie: czło­wiek o ogrom­nej wie­dzy, zna­ją­cy od­po­wiedź na każde py­ta­nie; cho­dzą­ca en­cy­klo­pe­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ostry nóż do usu­wa­nia za­ro­stu;

 (1.2) pot. przen. czło­wiek bar­dzo wy­ma­ga­ją­cy wobec in­nych, su­ro­wy

 (1.3) pot. przen. czło­wiek po­sia­da­ją­cy ogrom­ną wie­dzę z ja­kiejś dzie­dzi­ny

 (1.4) daw. gwara. więz. karta do gry

Wiktionary

Brzyt­wa – na­rzę­dzie uży­wa­ne kie­dyś po­wszech­nie (obec­nie spo­ra­dycz­nie) do go­le­nia. W kształ­cie przy­po­mi­na ostrze noża, osa­dzo­ne prze­gu­bo­wo w drew­nia­nej lub pla­sti­ko­wej rącz­ce. Ostrze wy­ko­na­ne było naj­czę­ściej ze stali wy­so­ko­wę­glo­wej, rza­dziej ze stali nier­dzew­nej. Rącz­ki mogą być ozdob­ne, wy­ko­ny­wa­ne z rzad­kich i dro­gich ma­te­ria­łów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam goli się brzyt­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtfa, AS: bžytfa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piła

Wiktionary


brzytwodzioby

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych, bli­sko spo­krew­nio­ny z me­wa­mi i ry­bit­wa­mi


SJP.pl

Brzyt­wo­dzio­by (Ryn­cho­pi­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych (La­ri­dae).

Wikipedia


brzytwodziób

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych, bli­sko spo­krew­nio­ny z me­wa­mi i ry­bit­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ryn­chops|ref=tak.;

Wiktionary


brzyzek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le, Górny Śląsk. niski brzeg

 (1.2) gw-pl|Pod­ha­le. pa­gó­rek, wszel­ka wy­nio­słość grun­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ano kie tak, to nie ma redy, to me jus jedz, ino zeby mi zaś nie było żol długo umie­rać, to se na brzyz­ku sied­nij, oze­wrzyj kute, a jo sko­cem do tobie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. brzeżek

 (1.2) pagórek, górka, gwara. brzeżek

Wiktionary


brzyć

w ło­wiect­wie: wabić ptaki sy­pa­nym ziar­nem


SJP.pl


brzósecki

od: Brzó­ski Brze­ziń­skie (wieś)


SJP.pl


brzóska

naz­wi­sko


SJP.pl


brzóski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzó­ski Brze­ziń­skie – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie,
  • Brzó­ski Stare – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie,
  • Brzó­ski-Falki – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie,
  • Brzó­ski-Grom­ki – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie,
  • Brzó­ski-Mar­ko­wiz­na – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie,
  • Brzó­ski-Ta­ta­ry – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie,

Wikipedia


brzózecki

→ Brzóz­ka


SJP.pl

Patrz:

Brzózka

brzózka

mała brzo­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: brzo­za

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brzo­za
  • Brzóz­ka – część mia­sta Bla­chow­nia
  • Brzóz­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Brzóz­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie
  • Brzóz­ka – część wsi Zalew w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Lu­to­miersk
  • Brzóz­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Sto­czek
  • Brzóz­ka – część wsi Ry­bo­ty­cze w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol
  • Brzóz­ka – część wsi Ty­ra­wa Wo­ło­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Ty­ra­wa Wo­ło­ska
  • Brzóz­ka – część wsi Roz­pu­cie w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Ty­ra­wa Wo­ło­ska
  • Bar­tło­miej Brzóz­ka – pol­ski ar­chi­tekt
  • Bo­gu­mił Brzóz­ka – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ra­do­sław Brzóz­ka – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒuska, AS: bžuska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzoza ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

 przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary


brzączowice

Brzą­czo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce, nad Zbior­ni­kiem Dob­czyc­kim.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


brząkadło

po­tocz­nie: przed­miot me­ta­lo­wy wy­da­ją­cy prze­ry­wa­ny dźwięk przy po­trą­ca­niu; brzę­ka­dło


SJP.pl


brząkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie dźwię­ków pod­czas po­trą­ca­nia szkła albo me­ta­lu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brząkać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzękanie

Wiktionary


brząkać

brzę­kać, brzdę­kać, brzdą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl


brząkała

brzę­kać, brzdę­kać, brzdą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl


brząknąć

brzę­knąć, brzdą­knąć, brzdę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie: za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl


brzęczak

brzę­czak po­rzecz­ko­wy - po­spo­li­ty w Pol­sce nie­wiel­ki owad z rzędu błon­kó­wek, któ­re­go larwy że­ru­ją na li­ściach po­rzecz­ki i agre­stu


SJP.pl


brzęczek

urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne wyt­wa­rza­ją­ce dźwięk; brzę­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. brzę­czyk (urzą­dze­nie)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. do­wol­ny ptak z jed­ne­go z ro­dza­jów: nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­to­cer­cus|G.R. Gray|ref=tak. (1855), nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eu­li­dia|Mul­sant|ref=tak. (1877), nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mi­cro­stil­bon|Todd|ref=tak. (1913);

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: brzęcz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzę­czek – osada w Pol­sce, w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Brzę­czek – potok gór­ski w Pol­sce w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim w Su­de­tach Środ­ko­wych
  • Brzę­czek – re­zer­wat przy­ro­dy w woj. po­mor­skim
  • Brzę­czek ko­lum­bij­ski – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­brów
  • Bry­gi­da Brzę­czek (ur. 1961) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ed­ward Brzę­czek (1939–2018) – pol­ski in­ży­nier i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Jerzy Brzę­czek (ur. 1971) – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Józef Brzę­czek – pol­ski bok­ser
  • Ni­co­la Brzę­czek (ur. 2002) – pol­ska pił­kar­ka
  • Brzę­czak

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛk, AS: bžẽṇček

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brzęczeć

 rzecz. brzęczyk mrz.

Wiktionary


brzęczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pow­ta­rza­ją­ce się brzę­ki; cha­o­tycz­ny zbiór róż­nych dźwię­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­chać było je­dy­nie brzę­cze­nie much.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bžẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brzęczeć, zabrzęczeć, pobrzękiwać, brzdąkać

 rzecz. brzęczyk m., brzęk

Wiktionary


brzęczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o me­ta­lo­wych lub szkla­nych przed­mio­tach: wy­da­wać brzęk

 (1.2) o owa­dach: wy­da­wać brzęk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­la­ry brzę­cza­ły w sa­kiew­ce.

 (1.2) Wśród kwia­tów we­so­ło brzę­czą pszczo­ły.

 (1.2) Grały jej tedy do snu der­ka­cze i prze­piór­ki, mi­go­ta­ły gwia­zdy, gdy po­wiew po­ru­szył ga­łę­zie, brzę­cza­ły chrzą­szcze na dę­bo­wych li­ściach – i us­nę­ła wresz­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bžẽṇčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęczek, brzęczenie, brzęczyk, brzęk, brzękadełko, brzękadło, brzękanie, brzękliwość, pobrzęk, pobrzękiwanie, zabrzęknięcie

 czas. brzękać, brzęknąć, pobrzękać, pobrzękiwać, rozbrzęczeć się, wybrzękiwać, zabrzęczeć, zabrzękać

 przym. brzęczykowy, brzękliwy

 przysł. brzękliwie

Wiktionary


brzęczka

ptak z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych, za­miesz­ku­je nad brze­ga­mi wód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lo­cu­stel­la lu­sci­nio­i­des|Savi|ref=tak. (1824), drob­ny ptak z rzędu wró­blo­wa­tych o nie­po­zor­nym upie­rze­niu;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: brzę­czek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brzęcz­ka (ptak) – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny świer­szcza­ków
  • Brzęcz­ka (ja­ski­nia) – ja­ski­nia na wzgó­rzu Świ­niusz­ka w po­bli­żu wsi Ro­da­ki na Jurze Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃka, AS: bžẽṇčka

Wiktionary


brzęczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Brzęcz­kow­ski – pol­ski i fran­cu­ski ar­chi­tekt
  • Sta­ni­sław Brzęcz­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta gra­fik, ty­po­graf, pe­da­gog

Wikipedia


brzęczny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. dźwięcz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: bžẽṇčny

Wiktionary


brzęczyk

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce dźwięk cią­gły dla celów sy­gna­li­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­trycz­ne urzą­dze­nie aku­stycz­ne wyt­wa­rza­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk (brzę­cze­nie)

Wiktionary

Brzę­czyk (lub z buz­zer, ew. "buzer", be­e­per, bu­czek) – ste­ro­wa­ny elek­trycz­nie sy­gna­li­za­tor aku­stycz­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɨk, AS: bžẽṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęczek m., brzęczenie n.

 czas. brzęczeć ndk.

 przym. brzęczykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzęczek

Wiktionary


brzęczykowaty

przy­po­mi­na­ją­cy dźwię­kiem brzę­czyk


SJP.pl


brzęczykowy

przy­miot­nik od: brzę­czyk


SJP.pl


brzęczący

→ brzę­czeć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk

Wiktionary

Patrz:

brzęczeć

brzęk

1. dźwięk wy­wo­ła­ny przez ude­rze­nie lub po­trą­ce­nie przed­mio­tu
2. ga­tu­nek ja­rzę­bu, drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; bre­ki­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­tłu­mio­ny, wi­bru­ją­cy dźwięk

 (1.2) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sor­bus tor­mi­na­lis|L.|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce­go w Eu­ro­pie, Azji Mniej­szej, na Ka­u­ka­zie i w Afry­ce Pół­noc­nej;

 (1.3) dendr. drze­wo z ga­tun­ku brzę­ków (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­fi­no­wa­ni bi­blio­fi­le wsłu­chu­ją się w sze­lest kar­tek, skrzy­pie­nie opra­wy, brzęk okuć.

 (1.3) Za­par­ko­wał obok usch­nię­te­go brzę­ku na skra­ju lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ŋk, AS: bžẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzękadło n., brzękanie n., brzękliwość ż., brzęknięcie n.

:: zdrobn. brzękadełko n.

 czas. brzęczeć ndk., brzękać ndk., brzęknąć dk.

 przym. brzękliwy

 przysł. brzękliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzękanie, brzęknięcie, pobrzęk

 (1.2) bereka, brekinia, jarząb brekinia

Wiktionary


brzękadełko

zdrob­nie­nie od: brzę­ka­dło; brzą­ka­deł­ko


SJP.pl


brzękadło

po­tocz­nie: przed­miot me­ta­lo­wy wy­da­ją­cy prze­ry­wa­ny dźwięk przy po­trą­ca­niu; brzą­ka­dło


SJP.pl


brzękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wyt­wa­rza­nie przez kogoś dźwię­ków przez po­trą­ca­nie przed­mio­tów szkla­nych lub me­ta­lo­wych

 (1.2) wy­da­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­nych dźwię­ków przez przed­mio­ty szkla­ne lub me­ta­lo­we

 (1.3) nie­u­dol­ne albo nied­ba­łe gra­nie na in­stru­men­cie stru­no­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęk m., brzęknięcie n., brzękadło n., brzękadełko n., brzękawka ż., brzękliwość ż., brzękacz m.

 czas. brzęczeć, brzękać ndk., brzęknąć dk.

 przym. brzękliwy

 przysł. brzękliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) brzdąkanie

Wiktionary


brzękać

brzą­kać, brzdą­kać, brzdę­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl


brzękliwość

→ brzę­kli­wy


SJP.pl

Patrz:

brzękliwy

brzęknąć

brzą­knąć, brzdą­knąć, brzdę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie: za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brzę­kać)

 (1.1) wydać krót­ki, me­ta­licz­ny dźwięk

 (1.2) pot. za­grać nied­ba­le na in­stru­men­cie stru­no­wym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. obrzę­knąć, zbrzę­knąć)

 (2.1) po­więk­szać swoją ob­ję­tość wsku­tek gro­ma­dze­nia płynu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­dło­gę spadł ta­lerz i brzę­knął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzęknięcie n., obrzęk mrz., brzęk mrz., brzękanie n.

 czas. brzęczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. brząknąć, zabrzęczeć

 (1.2) zarzępolić

 (2.1) nabrzmiewać, obrzmiewać, puchnąć

Wiktionary


brâtianu

[czy­taj: breTIAnu] naz­wi­sko


SJP.pl


bréal

[czy­taj: breAL] naz­wi­sko


SJP.pl


bród

płyt­kie miej­sce rzeki, je­zio­ra lub stawu moż­li­we do przej­ścia lub prze­je­cha­nia na drugi brzeg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyt­kie miej­sce w wo­dzie, zwła­szcza w rzece, umoż­li­wia­ją­ce prze­pra­wie­nie się na drugi brzeg

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: broda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bród – płyt­szy od­ci­nek ko­ry­ta rzecz­ne­go
  • Bród – część wsi Huta Że­le­chow­ska w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • Bród – część wsi Kot­fin w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Giel­niów
  • Bród – część wsi Roz­wa­dy w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Giel­niów
  • Bród – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Bród – przy­sió­łek wsi Se­ce­min w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min
  • Bród – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Bród – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gm. Cho­ci­wel
  • Bród – stru­ga, do­pływ Bia­łej Okszy
  • Bród – stru­ga, do­pływ Czar­nej
  • Bród – rzeka, do­pływ Sa­ni­cy
  • Bród – stru­ga, do­pływ Wie­prza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie było mostu przez rzekę, więc mu­sie­li po­szu­kać brodu.

 (1.1) Tak we trzech idąc, o słoń­ca za­cho­dzie / Nad brze­giem rzeki u brodu sta­nę­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brody nmos., brodzenie n.

:: zdrobn. brodzik m.

 czas. brodzić ndk.

Wiktionary


bródka

1. mała broda
2. ro­dzaj za­ro­stu po­kry­wa­ją­ce­go małą część pod­bród­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: broda

 (1.2) mi­zer­na lub krót­ka broda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Bród­ka – pol­ski fizyk
  • Fran­ci­szek Bród­ka (1906-1957) – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Zbi­gniew Bród­ka (ur. 1984) – pol­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • bród­ka (łac. men­tum) – ele­ment apa­ra­tu gę­bo­we­go sta­wo­no­gów wcho­dzą­cy w skład wargi dol­nej (la­bium)
  • bród­ka (łac. pro­tu­be­ran­tia men­ta­lis) – struk­tu­ra kost­na u czło­wie­ka
  • bród­ka – ro­dzaj za­ro­stu
  • Brod­ka (naz­wi­sko)
  • Brod­ki
  • Bród­ki
  • Bro­dek

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrutka, AS: brutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. broda ż., brodacz m.

 czas. brodacieć

 przym. brodaty

Wiktionary


bródkowy

1. → bród­ka;
2. ko­sa­ciec bród­ko­wy - ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; ko­sa­ciec nie­miec­ki;
3. gu­zo­wa­tość bród­ko­wa - struk­tu­ra kost­na czło­wie­ka w miej­scu po­łą­cze­nia trzo­nów żu­chwy


SJP.pl


bródno

dziel­ni­ca War­sza­wy


SJP.pl

Bród­no – osied­le miesz­ka­nio­we i ob­szar MSI w war­szaw­skiej dziel­ni­cy Tar­gó­wek.

Tra­dy­cyj­nie nazwą "Bród­no" okre­śla­no te­re­ny na za­chód i pół­noc od Tar­gów­ka i Za­ci­sza. W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym za­chod­nia część Bród­na, le­żą­ca bli­żej torów Kolei Nad­wi­ślań­skiej – tzw.

Wikipedia


bródnowski

przy­miot­nik od: Bród­no; bró­dzień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bród­na, zwią­za­ny z Bród­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bródno n.

 przym. bródzieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bródzieński

Wiktionary


bródzieński

przy­miot­nik od: Bród­no; bród­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy Bród­na, zwią­za­ny z Bród­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bródno n.

 przym. bródnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bródnowski

Wiktionary


bróg

ru­cho­my da­szek na czte­rech słu­pach wbi­tych w zie­mię, słu­żą­cy jako osło­na dla prze­cho­wy­wa­ne­go siana, zboża; stóg siana, zboża ochra­nia­ny przez taki da­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. roln. zo­o­techn. za­da­sze­nie na słomę lub zboże na czte­rech słu­pach;

 (1.2) roln. stóg na­kry­ty da­chem

 (1.3) daw. be­zład­ne na­gro­ma­dze­nie cze­goś

Wiktionary

Bróg – ru­cho­my dach prze­su­wa­ny na (naj­czę­ściej) czte­rech wko­pa­nych w zie­mię słup­kach (zwa­nych bro­ży­na­mi), osła­nia­ją­cy skła­do­wa­ne pod nim siano, słomę lub zboże przed opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Brożyna mos., geogr. Brożyna

:: zdrobn. brożek

 czas. brogować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brożyna, siennica

 (1.3) sterta, stos, kupa

Wiktionary


brójce

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brój­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel
  • Brój­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Brój­ce
  • Brój­ce – gmina w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim
  • Brój­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w woj. poz­nań­skim, zie­lo­no­gór­skim i go­rzow­skim (dzi­siej­sze woj. lu­bu­skie)
  • Brój­ce – gro­ma­da w po­wie­cie łódz­kim
  • Brój­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim

Wikipedia


brójczanin

miesz­ka­niec Brójc (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


brójczanka

miesz­kan­ka Brójc (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


brójecki

→ Brój­ce; bro­dziec­ki


SJP.pl


brózda

naz­wi­sko


SJP.pl


brółtbiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­jem­nik na chleb

Wiktionary


brückner

[czy­taj: brükner] naz­wi­sko, np. Alek­san­der Brückner (1856 - 1939), pol­ski fi­lo­log i hi­sto­ryk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Brückner – pol­ski pro­fe­sor, fi­lo­log i sla­wi­sta, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry pol­skiej
  • Chri­sti­ne Brückner − nie­miec­ka pi­sar­ka
  • Edu­ard Brückner – nie­miec­ki ge­o­graf i kli­ma­to­log
  • Karel Brückner – cze­ski pił­karz i tre­ner
  • Ro­land Brückner – nie­miec­ki gim­na­styk
  • Wil­helm Brückner – nie­miec­ki puł­kow­nik, adiu­tant Adol­fa Hit­le­ra
  • Bruc­kner

Wikipedia


brühl

[czy­taj: bryl] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brühl – gmina ka­ta­stral­na mia­sta We­i­tra, w Dol­nej Au­strii, w po­wie­cie Gmünd
  • Brühl – dziel­ni­ca mia­sta Ess­lin­gen am Nec­kar w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii
  • Brühl – dziel­ni­ca Fry­bur­ga Bryz­go­wij­skie­go w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii
  • Brühl – dziel­ni­ca mia­sta Sim­mern/Hunsrück w Na­dre­nii-Pa­la­ty­na­cie
  • Brühl – mia­sto w Na­dre­nii Pół­noc­nej-West­fa­lii, w po­wie­cie Rhein-Erft
  • Brühl – gmina w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii, w po­wie­cie Rhein-Nec­kar
  • Brühl – były urząd
  • Brühl – sta­cja ko­le­jo­wa w Brühl, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia
  • Aloj­zy Fry­de­ryk Brühl – syn hra­bie­go Hen­ry­ka von Brühla
  • Carl­ri­chard Brühl – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Da­niel Brühl – nie­miec­ki aktor
  • Frie­drich-Au­gust von Brühl – ofi­cer Wehr­mach­tu

Wikipedia


brühlowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Brühla lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


brąchać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić nie­wy­raź­nie, beł­ko­tać; opo­wia­dać głup­stwa, mówić bez sensu; na­rze­kać, ma­ru­dzić

 (1.2) pot. sta­wiać opór, sprze­ci­wiać się, rzu­cać się, sapać się

 (2.2) pot., głów­nie młodz. od­cho­dzić bez uprze­dze­nia i po­że­gna­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden taki [współ­wię­zień], wiel­kie chło­pi­sko […] mą­drzył się naj­bar­dziej. Od­dzia­ło­wy zro­bił go star­szym celi i duma roz­pie­ra­ła fra­je­ra strasz­li­wie […]. Brą­chał coś, że nie będę tutaj ban­dyc­kich zwy­cza­jów wpro­wa­dzał, bo wszy­scy chcą mieć spo­kój, i że kla­wisz go wyz­na­czył do tego, żeby trzy­mał po­rzą­dek i dy­scy­pli­nę.

 (1.1) Ta­tu­lo za­brał głos i nic mu to nie przy­da­ło god­no­ści, po­nie­waż oni do niego od­wró­ce­ni ty­ła­mi głów; mógł się w ogóle nie odzy­wać. Ale kto go zna, ten wie, że bę­dzie tak brą­chał do skut­ku, aż się do­cze­ka uwagi i poch­le­bie­nia.

 (1.1) Ile razy tak było, że brą­chał oczy­wi­ście swoje pod nosem, ma­ru­dził „Je­e­e­e­zu”, no ale przy­cho­dził.

 (1.2) Chciał za­brać ko­bie­cie pie­nią­dze, które uciu­ła­ła na sa­mo­chód, a ta, za­miast mu je oddać, za­czę­ła brą­chać. No to wsa­dził jej kil­ka­na­ście razy kosę, aż umar­ła.

 (2.1) Jakoś do­sta­łam się do cha­łu­py. Jerzy coś tam się brą­chał, ale na szczę­ście byłam zbyt zmę­czo­na, by zwra­cać na to uwagę. Po­ra­nek, o dziwo, nie był naj­gor­szy. Mój mąż wspa­nia­ło­myśl­nie podał mi szklan­kę z al­ka­pri­mem, co uz­na­łam za akt wy­ba­cze­nia i tro­ski.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bełkotać, mamrotać; bredzić, pleść bzdury, fanzolić; narzekać, marudzić, gderać, zrzędzić, biadolić, stękać

 (1.2) stawiać się, rzucać się, pyskować, podskakiwać, ciskać się, sapać się

Wiktionary


brąchnowo

Brąch­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Łu­bian­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 551 miesz­kań­ców. Jest czwar­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Łu­bian­ka.

Wikipedia


brądzowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ni­dzi­ca. brą­zo­wy

Wiktionary


brągoszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


brąksowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ostródz­kie. brą­zo­wy

Wiktionary


brąswałd

Brąs­wałd ( Bra­uns­wal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty.

Wieś na War­mii po­ło­żo­na około 8 km na pół­noc od Olsz­ty­na, w po­bli­żu je­zio­ra Mosąg oraz rzeki Łyny. Usy­tu­o­wa­na w pa­gór­ko­wa­tym kra­jo­bra­zie po­lo­dow­co­wym z licz­ny­mi ma­ły­mi zbior­ni­ka­mi wod­ny­mi.

Wikipedia


brąszewice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Brą­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce.

Wieś kró­lew­ska (te­nu­ta) w po­wie­cie sie­radz­kim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


brąszewicki

→ Brą­sze­wi­ce (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


brąz

1. stop mie­dzi z in­ny­mi me­ta­la­mi (z wy­jąt­kiem cynku i niklu);
2. kolor brą­zo­wy;
3. przed­miot wy­ko­na­ny z brązu;
4. brą­zo­wy medal za trze­cie miej­sce w za­wo­dach;
5. pig­ment me­ta­licz­ny do wy­ro­bu farb i ema­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hutn. stop mie­dzi z cyną; także stopy mie­dzi z in­ny­mi me­ta­la­mi;

 (1.2) przed­miot (medal, rzeź­ba itp.) wy­ko­na­ny z brązu (1.1)

 (1.3) kolor brą­zo­wy – kolor brązu (1.1)

 (1.4) epoka brązu;

 (1.5) sport. brą­zo­wy medal

 (1.6) opa­le­niz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • brąz – barwa brą­zo­wa
  • brąz – stop mie­dzi
  • epoka brązu
  • brą­zo­wa­nie – usz­la­chet­nia­nie druku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um zgro­ma­dzo­no po­pier­sia z brązu por­tre­tu­ją­ce zna­nych Po­la­ków.

 (1.2) Po­sta­no­wi­łem zor­ga­ni­zo­wać wy­sta­wę włas­no­ręcz­nie wy­ko­na­nych brą­zów.

 (1.3) W sa­lo­nie biel ścian kon­tra­stu­je z cie­płym brą­zem.

 (1.4) Te cenne zna­le­zi­ska da­tu­je się na wczes­ny brąz.

 (1.5) To już piąty brąz w jego ka­rie­rze spor­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃s, AS: brõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązowienie n., brązownictwo n., brązownik m., brązik mrz., brązowanie n., brązosz mzw., zbrązowienie n., brązowniczka ż.

 czas. brązować ndk., brązowić ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowawy, brązowniczy, brązowy

 przysł. brązowo

 temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiż

Wiktionary


brązal

stop mie­dzi i alu­mi­nium; brąz alu­mi­nio­wy


SJP.pl

Brą­zal, brąz alu­mi­nio­wy – stop brązu z kil­ku­pro­cen­to­wym do­dat­kiem alu­mi­nium (4–11%) oraz nie­wiel­ką do­miesz­ką niklu, man­ga­nu i że­la­za. Jest od­por­ny na dzia­ła­nia wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i wody mor­skiej. Sto­so­wa­ny do wy­ro­bu śrub okrę­to­wych, za­wo­rów, apa­ra­tu­ry che­micz­nej.

Wikipedia


brązer

kos­me­tyk do ściem­nia­nia skóry; bron­zer


SJP.pl


brązik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od brąz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz m.

Wiktionary


brązka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. pas jed­ne­go ko­lo­ru w tka­ni­nie księ­żac­kiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prążka ż., brynga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. księstwo łowickie brynga

Wiktionary


brązosz

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny brą­zo­szo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oxy­no­tus cen­tri­na|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ryb z ro­dzi­ny brą­zo­szo­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku brą­zo­szy (1.1)

Wiktionary

Brą­zosz ("Oxy­no­tus cen­tri­na") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny brą­zo­szo­wa­tych (Oxy­no­ti­dae), wcze­śniej za­li­cza­ny był do ko­le­nio­wa­tych (Squ­a­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brą­zo­sze są ga­tun­kiem ja­jo­ży­wo­rod­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz.

Wiktionary


brązowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) met. po­kry­wa­nie po­wierzch­ni cze­goś war­stwą brązu

 (1.2) książk. przen. oce­nia­nie kogoś lub cze­goś w bez­kry­tycz­ny spo­sób, z nad­mier­nym uwy­pu­kle­niem za­sług lub zalet

Wiktionary

Brą­zo­wa­nie – tech­ni­ka zdob­ni­cza, po­le­ga­ją­ca na na­no­sze­niu na od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ną po­wierzch­nię druku spe­cjal­nej farby pod­kła­do­wej, na którą na­stęp­nie po­sy­pu­je się drob­ne płat­ki brązu. Płat­ki te mają gru­bość około 0,001 mm, są po­le­ro­wa­ne i za­bez­pie­czo­ne przed dzia­ła­niem czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych, co poz­wa­la uzy­skać in­ten­syw­ny, me­ta­licz­ny po­łysk prze­wyż­sza­ją­cy efekt tra­dy­cyj­ne­go druku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brąz m., brązownictwo n., brązownik m., brązowienie n., brązowniczka ż.

 czas. brązować ndk., brązowić ndk.

 przym. brązowy, brązowawy, brązowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brązowienie, apoteozowanie, idealizowanie, gloryfikowanie

Wiktionary


brązowawożółty

żółty o brą­zo­wa­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żółty o brą­zo­wa­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj wię­cej brą­zo­we­go pig­men­tu, bo na razie wy­cho­dzi ci od­cień brą­zo­wa­wo­żół­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvavɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovavožuu̯ty

Wiktionary


brązowawy

zbli­żo­ny do brą­zo­we­go, nie do końca brą­zo­wy, pra­wie brą­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­dob­ny do brą­zo­we­go; nie­zu­peł­nie brą­zo­wy, pra­wie brą­zo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy ziar­na na­bie­ra­ją cha­rak­te­ry­stycz­ne­go brą­zo­wa­we­go ko­lo­ru i spe­cy­ficz­ne­go dla kawy smaku i aro­ma­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ, AS: brõũ̯zovavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz m., brązowienie n., odbrązawianie n., odbrązowienie n., brązowanie n.

 czas. brązowić ndk., odbrązawiać ndk., odbrązowić dk.

 przym. brązowy

 przysł. brązowawo, brązowo

 temsłow. brązowo-

Wiktionary


brązowianka

bo­czan­ka brą­zo­wian­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wach­la­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


brązowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­bie­ra­nie barwy brą­zo­wej, sta­wa­nie się brą­zo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ule­ga­ją­ce brą­zo­wie­niu jabł­ka, wy­da­wa­ły dziw­ną woń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowanie n.

 czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowy, brązowawy

 przysł. brązowo

Wiktionary


brązowieć

zmie­niać kolor na brą­zo­wy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbrą­zo­wieć)

 (1.1) na­bie­rać barwy brą­zo­wej

 (1.2) odróż­niać się brą­zo­wą barwą od tła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jabł­ka na pa­te­rze w spi­żar­ni za­czę­ły już brą­zo­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowienie n., brązownictwo n.

 czas. zbrązowieć dk.

 przym. brązowy

 przysł. brązowo

 temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brązowić się

Wiktionary


brązowiutki

zdrob­nie­nie od: brą­zo­wy


SJP.pl


brązownia

za­kład, w któ­rym wy­ko­nu­je się od­le­wy z brązu


SJP.pl


brązownictwo

wy­ko­ny­wa­nie przed­mio­tów z brązu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem od­le­wów z brązu, zwła­szcza pom­ni­ków oraz po­kry­wa­niem przed­mio­tów brą­zem (brą­zo­wa­nie);

 (1.2) przed­sta­wia­nie cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem

Wiktionary

Brą­zow­nict­wo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem od­le­wów z brązu, zwła­szcza pom­ni­ków oraz po­kry­wa­niem przed­mio­tów brą­zem (brą­zo­wa­nie). W Pol­sce głów­nym oś­rod­kiem brą­zow­ni­czym i sie­dzi­bą cechu brą­zow­ni­ków była War­sza­wa.

Roz­wój brą­zow­nict­wa war­szaw­skie­go na­stą­pił w okre­sie Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, gdy brą­zow­nict­wo wy­o­dręb­nio­ne z mo­sięż­nict­wa stało się w War­sza­wie odręb­ną pro­fe­sją.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., brązownik mos., brązowanie n.

 przym. brązowy

 przysł. brązowo

 czas. brązowić ndk., brązowieć ndk.

Wiktionary


brązowniczka

1. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny tar­czow­ni­co­wa­tych;
2. rze­mieśl­nicz­ka wy­ko­nu­ją­ca przed­mio­ty z brązu;
3. pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta uka­zu­ją­ca kogoś lub coś w spo­sób wy­łącz­nie po­zy­tyw­ny, po­mi­ja­jąc wady


SJP.pl


brązownik

1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z brązu;
2. prze­no­śnie: kry­tyk li­te­rac­ki ide­a­li­zu­ją­cy opi­sy­wa­ną po­stać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z brązu lub zaj­mu­ją­cy się brą­zo­wa­niem

 (1.2) przen. kry­tyk li­te­rac­ki lub bio­graf ide­a­li­zu­ją­cy oma­wia­ne osoby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązownictwo n., brąz mrz., brązowanie n., brązowniczka ż.

 przym. brązowy

Wiktionary


brązowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem brą­zo­wej barwy, z obec­no­ścią brązu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­dzia z Tad­kiem urzą­dzi­li we­ran­dę na brą­zo­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., brązowienie n., zbrązowienie n., brązownictwo n.

 czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowy, brązowawy

 temsłow. brązowo-

Wiktionary


brązowo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wy od­cień barwy okre­ślo­nej przez drugi człon zło­że­nia

 (1.2) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wą barwę jed­nej lub wielu czę­ści wie­lo­barw­nej ca­ło­ści

 (1.3) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wą barwę tego, co na­zy­wa drugi, rze­czow­ni­ko­wy człon zło­że­nia

 (1.4) pier­wszy człon rze­czow­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wy kolor tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) brą­zo­woczer­wo­ny • brą­zo­woszary • brą­zo­wozłoty • brą­zo­wożółty

 (1.2) brą­zo­wo-biały • brą­zo­wo-czar­no-żółty • brą­zo­wo-czar­ny • brą­zo­wo-zie­lo­ny

 (1.3) brą­zo­wodzio­by • brą­zo­wogłowy • brą­zo­wooki • brą­zo­wopióry

 (1.4) brą­zo­wosza­rość • brą­zo­wożół­tość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brąz mrz., brązy lm nm.

 czas. brązowić ndk., brązowić się ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

 przym. brązowy, brązowawy

 przysł. brązowo

Wiktionary


brązowo-biały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: brą­zo­wy i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brą­zo­wo-białe ume­blo­wa­nie jest w pew­nych krę­gach tren­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brõũ̯zovo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


brązowo-czarno-żółty

zło­żo­ny z trzech ko­lo­rów: brą­zo­we­go, czar­ne­go i żół­te­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy trzy ko­lo­ry: brą­zo­wy, czar­ny i żółty

Wiktionary


brązowo-czarny

w czę­ści brą­zo­wy, w czę­ści czar­ny; czar­no-brą­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) brą­zo­wy i czar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak się spiekł w pie­kar­ni­ku, że za­miast bursz­ty­no­wej skór­ki miał brą­zo­wo-czar­ną sko­ru­pę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brõũ̯zovo‿čarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. czarnobrązowy

Wiktionary


brązowo-rdzawy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: brą­zo­wy i rdza­wy

Wiktionary


brązowo-zielony

w czę­ści brą­zo­wy, w czę­ści zie­lo­ny; zie­lo­no-brą­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy dwa ko­lo­ry: brą­zo­wy i zie­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te wi­szą­ce ko­ko­sy pod liść­mi palm two­rzy­ły na tle nieba brą­zo­wo-zie­lo­ną mo­za­i­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: brõũ̯zovo‿źelõny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zielono-brązowy

Wiktionary


brązowo-żółty

brą­zo­wy i żółty


SJP.pl


brązowobrzuchy

ziar­no­ja­dek brą­zo­wo­brzu­chy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl


brązowoczarny

czar­ny o od­cie­niu brą­zo­wym


SJP.pl


brązowoczekoladowy

ciem­no­brą­zo­wy; cze­ko­la­do­wy


SJP.pl


brązowoczerwony

czer­wo­ny o brą­zo­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny o od­cie­niu brą­zo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pióra pod­gard­la są brą­zo­wo­czer­wo­ne.

Wiktionary


brązowodzioby

tukan brą­zo­wo­dzio­by, nogal brą­zo­wo­dzio­by - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­wy dziób

Wiktionary


brązowofioletowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem brą­zo­wo­fio­le­to­wej barwy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brązowofioletowy

Wiktionary


brązowofioletowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) fio­le­to­wy o brą­zo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pióra na bar­ków­kach ba­żan­cia­ków prze­cho­dzą w barwę brą­zo­wo­fio­le­to­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. brązowofioletowo

Wiktionary


brązowogrzbiety

1. gołąb brą­zo­wogrz­bie­ty, wod­nik brą­zo­wogrz­bie­ty, kulik brą­zo­wogrz­bie­ty - ga­tun­ki pta­ków;
2. mi­kru­sek brą­zo­wogrz­bie­ty - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go


SJP.pl


brązowogłowy

ło­wiec brą­zo­wo­gło­wy, wi­re­o­nek brą­zo­wo­gło­wy, le­śniak brą­zo­wo­gło­wy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­wą głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: brõũ̯zovogu̯ovy

Wiktionary


brązowokasztanowaty

ma­ją­cy kolor brą­zo­we­go kasz­ta­na; ru­da­wo­brą­zo­wy


SJP.pl


brązowoogonowy

skal­niak brą­zo­wo­o­go­no­wy - ga­tu­nek kan­gu­ra


SJP.pl


brązowooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru brą­zo­we­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy brą­zo­we oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ame­ry­kań­ska te­ra­pe­ut­ka po­dzie­li­ła klasę na dwie grupy - nie­bie­sko­o­kich i brą­zo­wo­o­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈːci, AS: brõũ̯zov•oḱi

Wiktionary


brązowooliwkowy

oliw­ko­wy o od­cie­niu brą­zo­wym


SJP.pl


brązowopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­we pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpʲjurɨ, AS: brõũ̯zovopʹi ̯ury

Wiktionary


brązowopomarańczowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy o od­cie­niu brą­zo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sierść na grzbie­cie ban­di­ka miała kolor brą­zo­wo­po­ma­rań­czo­wy.

Wiktionary


brązowopopielaty

po­pie­la­ty o brą­zo­wym od­cie­niu


SJP.pl


brązowopłowy

płowy o od­cie­niu brą­zo­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) płowy o brą­zo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brą­zo­wo­pło­wej pla­ma­a­mie sa­wan­ny nie było końca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpwɔvɨ, AS: brõũ̯zovopu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płowobrązowy

Wiktionary


brązoworudy

rudy o brą­zo­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rudy o brą­zo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tej nocy znów wi­dzia­łem tę brą­zo­wo­ru­dą li­si­cę przy Ma­cie­jo­wym kur­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈrudɨ, AS: brõũ̯zovorudy

Wiktionary


brązoworóżowy

ró­żo­wy o brą­zo­wym od­cie­niu


SJP.pl


brązowosiny

siny o brą­zo­wym od­cie­niu


SJP.pl


brązowoskrzydły

1. ma­ją­cy brą­zo­we skrzy­dła;
2. piona brą­zo­wos­krzy­dła - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­we skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: brõũ̯zovoskšydu̯y

Wiktionary


brązowoszary

szary o od­cie­niu brą­zo­wym; bury, bru­nat­no­sza­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szary o brą­zo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czym oni palą w piecu, że ten dym z ko­mi­na jest tak in­ten­syw­nie brą­zo­wo­sza­ry?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʃarɨ, AS: brõũ̯zovošary

Wiktionary


brązowowłosy

ma­ją­cy brą­zo­we włosy


SJP.pl


brązowozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu brą­zo­wym


SJP.pl


brązowozłocisty

zło­ci­sty o brą­zo­wym od­cie­niu; brą­zo­wo­zło­ty


SJP.pl


brązowozłoty

złoty o brą­zo­wym od­cie­niu; brą­zo­wo­zło­ci­sty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor złoty o od­cie­niu brą­zo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we, jak Zby­szek uzy­skał tę brą­zo­wo­zło­tą barwę mie­szan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈzwɔtɨ, AS: brõũ̯zovozu̯oty

Wiktionary


brązowość

→ brą­zo­wy


SJP.pl

Patrz:

brązowy

brązowożółto

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem brą­zo­wo­żół­tej barwy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brązowożółty

Wiktionary


brązowożółty

żółty o od­cie­niu brą­zo­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żółty o brą­zo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzyn­ka była pełna brą­zo­wo­żół­tych ba­na­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovožuu̯ty

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. brązowożółto

Wiktionary


brązowy

1. wy­ko­na­ny z brązu;
2. o ko­lo­rze brązu; bru­nat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z brązu, zro­bio­ny z brązu

 (1.2) ma­ją­cy kolor brązu;

 (1.3) o spor­tow­cach: ten, który zdo­był brą­zo­wy (1.1) medal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hol zdo­bią ory­gi­nal­ne brą­zo­we po­sąż­ki zwie­rząt.

 (1.2) Do tego gar­ni­tu­ru będą pa­so­wać ele­ganc­kie brą­zo­we buty.

 (1.3) Prze­pro­wa­dzi­łem wy­wiad z te­go­rocz­nym brą­zo­wym me­da­li­stą Mi­strzostw Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: brõũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązowienie n., zbrązowienie n., brąz mrz., brązal mrz., brązownictwo n., brązownik mos., brązowanie n., brązownia ż.

 przym. brązowawy, brązowniczy

 przysł. brązowo

 czas. brązować, brązowić, brązowić się, brązowieć, zbrązowieć

 temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiżowy

Wiktionary


brązyt

ka­mień półsz­la­chet­ny


SJP.pl


brązówka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

Brą­zów­ka ("Anas ru­bri­pes") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


bręborowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bręczeć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ma­ru­dzić, zrzę­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bręcz mi tu, pró­bu­ję się sku­pić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bręczenie, bręk, brękot

Wiktionary


brętowo

dziel­ni­ca Gdań­ska


SJP.pl

Brę­to­wo ( Brentowò lub też "Brãtowò", Bren­tau) – dziel­ni­ca Gdań­ska po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści mia­sta, na skra­ju Lasów Oliw­skich, nad po­to­kiem Strzy­ża.

Dziel­ni­ca ma głów­nie cha­rak­ter miesz­ka­nio­wy. Na jego te­re­nie znaj­du­je się rów­nież Sank­tu­a­rium Matki Bożej Brze­mien­nej w Gdań­sku Ma­tem­ble­wie.

Wikipedia


bsa

skrót od: Bu­si­ness Soft­wa­re Al­lian­ce - or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca ko­mer­cyj­nych pro­du­cen­tów opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BSA – akro­nim z ang. Bo­vi­ne Serum Al­bu­min, su­ro­wi­cza al­bu­mi­na wo­ło­wa
  • Bit­stre­am Ac­cess
  • Bra­zi­lian Space Agen­cy
  • Bu­si­ness Soft­wa­re Al­lian­ce
  • Bir­ming­ham Small Arms Com­pa­ny – an­giel­ski pro­du­cent broni i mo­to­cy­kli

Wikipedia


bsd

1. (skrót od: Ber­ke­ley Soft­wa­re Di­stri­bu­tion) jedna z li­cen­cji zgod­nych z za­sa­da­mi Wol­ne­go Opro­gra­mo­wa­nia;
2. od­mia­na sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Unix wy­wo­dzą­ca się ze stwo­rzo­nych na Uni­wer­sy­te­cie Ka­li­for­nij­skim Ber­ke­ley


SJP.pl


bse

[czy­taj: be-es-E] (skrót od: Bo­vi­ne Spon­gi­form En­cep­ha­lo­pat­hy) cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez prio­ny, wy­stę­pu­ją­ca prze­de wszyst­kim u krów; en­ce­fa­lo­pa­tia gąb­cza­sta bydła, cho­ro­ba sza­lo­nych krów, (po­tocz­nie) cho­ro­ba wście­kłych krów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mo­ba­da­nie pier­si (ang. Bre­ast self-exa­mi­na­tion) – ele­ment pro­ce­su za­po­bie­ga­nia i wczes­ne­go wy­kry­wa­nia raka pier­si
  • Gąb­cza­sta en­ce­fa­lo­pa­tia bydła (ang. Bo­vi­ne Spon­gi­form En­cep­ha­lo­pat­hy) – cho­ro­ba bydła, tzw. „cho­ro­ba sza­lo­nych krów”
  • Me­dium-scale Bro­a­ding Sa­tel­li­te for Ex­pe­ri­men­tal pur­po­ses – ja­poń­ski sa­te­li­ta te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny
  • Bom­bay Stock Ex­chan­ge – Gieł­da Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w Mum­ba­ju
  • Gieł­da Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w Baku (ang. Baku Stock Ex­chan­ge)
  • Gieł­da Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w Bu­da­pesz­cie (ang. Bu­da­pest Stock Ex­chan­ge)

Wikipedia


bsk

skrót od: Bank Ślą­ski SA (w Ka­to­wi­cach)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oz­na­cze­nie IATA portu lot­ni­cze­go Bi­ski­ra
  • Kluby pił­kar­skie:
    • BSK Be­o­grad – po­przed­nia nazwa OFK Be­o­grad
    • BSK Borča
  • Od­dzia­ły i po­dod­dzia­ły Pol­skich Sił Zbroj­nych na Za­cho­dzie:
    • 1 Bry­ga­da Strzel­ców Kar­pac­kich (1 BSK)
      • 1 Ba­ta­lion Strzel­ców Kar­pac­kich (1 bsk)
      • 2 Ba­ta­lion Strzel­ców Kar­pac­kich (2 bsk)
      • 3 Ba­ta­lion Strzel­ców Kar­pac­kich (3 bsk)
    • 2 Bry­ga­da Strzel­ców Kar­pac­kich (2 BSK)
      • 4 Ba­ta­lion Strzel­ców Kar­pac­kich (4 bsk)
      • 5 Ba­ta­lion Strzel­ców Kar­pac­kich (5 bsk)

Wikipedia


bsm.

skrót od: bos­man; bosm.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. bos­man

Wiktionary

Powiązane:

 skr. bsmt

Wiktionary


bsmt

skrót

 (1.1) = wojsk. bos­man­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku wśród no­wych in­ży­nie­rów naj­lep­szy oka­zał się bsmt pchor. Ro­bert An­chi­mo­wicz, ab­sol­went wy­dzia­łu Me­cha­nicz­no-Elek­trycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. bsm.

Wiktionary


bsp

skrót od:
1. Bry­ga­da Strzel­ców Pol­skich;
2. Bry­ga­da Strzel­ców Pod­ha­lań­skich;
3. Bank Sta­ro­pol­ski SA w Poz­na­niu;
4. Buł­gar­ska Par­tia So­cja­li­stycz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny (bez­za­ło­go­wy sy­stem po­wietrz­ny, dron)
  • Bi­na­ry Space Par­ti­tio­ning (al­go­rytm)
  • Bil­ling and Sett­le­ment Plan (spo­sób dy­stry­bu­cji)
  • Bu­si­ness Ser­ver Pages (apli­ka­cje we­bo­we)
  • bro­mo­sul­fof­ta­le­i­na

Wikipedia


bt

skró­to­wiec

 (1.1) = Bi­blia Ty­siąc­le­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BT – seria czoł­gów
  • BT-1 – ame­ry­kań­ski bom­bo­wiec nur­ku­ją­cy
  • Bhu­tan (kod ISO 3166-1: BT) – pań­stwo az­ja­tyc­kie
  • Brian Tran­se­au (pse­u­do­nim: BT) – muzyk
  • Bri­tish Te­le­com – ope­ra­tor te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny
  • Blu­e­to­oth – stan­dard ko­mu­ni­ka­cji bez­prze­wo­do­wej
  • BitTorrent – pro­to­kół peer-to-peer słu­żą­cy wy­mia­nie pli­ków
  • drze­wo bi­nar­ne (ang. bi­na­ry tree) – struk­tu­ra da­nych w po­sta­ci drze­wa
  • Bi­blia Ty­siąc­le­cia – pol­ski prze­kład Bi­blii
  • Ba­cil­lus thu­rin­gien­sis – bak­te­ria pro­du­ku­ją­ca środ­ki owa­do­bój­cze, któ­rej geny uży­wa­ne są w GMO
    • Ku­ku­ry­dza Bt – trans­ge­nicz­na ku­ku­ry­dza z ge­na­mi Ba­cil­lus thu­rin­gien­sis

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawo Pana do­sko­na­łe – krze­pi ducha (…). (Ps 19,8 BT)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiblʲja ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛt͡ɕa, AS: bʹiblʹi ̯a tyśõncleća

Wiktionary


bta

skrót od: Buł­gar­ska Te­le­graf­na Agen­cij - Buł­gar­ska Agen­cja Te­le­gra­ficz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bez­poś­red­ni test an­ty­glo­bu­li­no­wy
  • BTA-6
  • BTA, właśc. BTA In­su­ran­ce Com­pa­ny S.E. – ło­tew­ska firma ubez­pie­cze­nio­wa

Wikipedia


bte

skró­to­wiec

 (1.1) = Baku-Tbi­li­si-Erzu­rum (ga­zo­ciąg na Ka­u­ka­zie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿tɛ‿ˈː, AS: be‿t•‿e

Wiktionary


btl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Below the line – stra­te­gia mar­ke­tin­go­wa.
  • Bia­ło­stoc­ki Teatr Lalek
  • Kod grupy ko­lar­skiej Bo­u­y­gu­es Télécom

Wikipedia


btmot

[czy­taj: be-te-MOT] skrót od: Biuro Tu­ry­sty­ki Mo­to­ro­wej


SJP.pl


btw

skrót od an­giel­skie­go zwro­tu: by the way - swoją drogą, przy okaz­ji, na­wia­sem mó­wiąc; btw, ATSD


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BTW – Byd­go­skie To­wa­rzy­stwo Wio­ślar­skie
  • BTW – Byd­go­ski Tram­waj Wodny
  • BTW (Mamy tylko sie­bie) – sin­gel ze­spo­łu Stra­chy na Lachy z al­bu­mu pt. Stra­chy na Lachy

Wikipedia


bu

wyraz ma­ją­cy na­śla­do­wać płacz lub bu­cze­nie; buu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …na­śla­du­ją­cy niski mo­no­ton­ny dźwięk, np. płacz lub bu­cze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu – tra­dy­cyj­na ja­poń­ska jed­nost­ka miary
  • Bu – sta­ro­żyt­ny chiń­ski śro­dek płat­ni­czy
  • Bû
  • BU – Bi­blio­te­ka Uni­wer­sy­tec­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bu, AS: bu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buu

Wiktionary


bub

zgru­bie­nie od: bubek (po­tocz­nie o oso­bie za­ro­zu­mia­łej, nie­po­waż­nej; laluś; py­sza­łek)


SJP.pl

Bub ( Буб) – wieś (sieło) w Rosji, w Kraju Perm­skim, w re­jo­nie si­wiń­skim. W 2010 li­czy­ła 987 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bubak

naz­wi­sko


SJP.pl


bubek

po­tocz­nie o oso­bie za­ro­zu­mia­łej, nie­po­waż­nej; laluś, py­sza­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. po­gard. nie­po­waż­ny męż­czyz­na o wy­gó­ro­wa­nej opi­nii na swój temat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) karc. walet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To skoń­czo­ny bubek, myśli, że świat kręci się wy­łącz­nie wokół niego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbubɛk, AS: bubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bubkowatość ż.

 przym. bubkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumialec, pyszałek, ważniak, megaloman, pępek świata

 (2.1) walet; pot. jopek, wacek; posp. dupek

Wiktionary


bubel

towar wy­bra­ko­wa­ny, bez war­to­ści, zep­su­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. towar złej ja­ko­ści, po­sia­da­ją­cy wady

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szek Bubel – pol­ski po­li­tyk
  • Ro­bert Bubel – pol­ski ma­larz
  • Po­tocz­nie: coś zep­su­te­go, byle ja­kie­go
  • Bubel-Gran­na
  • Bubel-Łu­ko­wi­ska
  • Stary Bubel
  • Bubel Stary (gro­ma­da)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bublowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, barachło, chłam, dziadostwo, fajans, niedoróbka, fuszerka, tandeta

Wiktionary


buber

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ga­re­te Buber-Ne­u­mann (1901–1989)
  • Mar­tin Buber (1878–1965)
  • Paula Buber (1877–1958)
  • Sa­lo­mon Buber (1827–1906)
  • (16355) Buber

Wikipedia


bubka

po­tocz­nie o oso­bie za­ro­zu­mia­łej, nie­po­waż­nej; laluś, py­sza­łek


SJP.pl


bubkowaty

ma­ją­cy cechy bubka


SJP.pl


bublewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bubliczek

ob­wa­rza­nek


SJP.pl


bubloróbstwo

pro­duk­cja bubli


SJP.pl


bublowacieć

sta­wać się bu­blo­wa­tym


SJP.pl


bublowaty

ma­ją­cy cechy bubla


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kiep­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bubel mrz.

Wiktionary


bublownia

po­tocz­nie:
1. sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciuch­land, ciu­cho­land, lum­peks, lum­pex, szma­teks, szmat­land;
2. sklep z ta­ni­mi to­wa­ra­mi ni­skiej ja­ko­ści; grajz­ler­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sklep z uży­wa­ną odzie­żą

Wiktionary


bubnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


bubno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok. karc. karo

Wiktionary


buc

py­sza­łek, za­ro­zu­mia­lec; bufon, na­dę­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś za­ro­zu­mia­ły, py­szał­ko­wa­ty, tępy, głupi

 (1.2) wulg. niez­wy­kle obraź­li­we okre­śle­nie męż­czyz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buc (Ter­ri­to­i­re de Bel­fort) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté
  • Buc (Yve­li­nes) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tego buca nic nie do­cie­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: but͡s, AS: buc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumialec

Wiktionary


bucchero

ce­ra­mi­ka etru­ska


SJP.pl


buccina

dęty in­stru­ment mu­zycz­ny w kształ­cie rogu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­li­czek
  • buc­ci­na – in­stru­ment mu­zycz­ny

Wikipedia


bucefał

na­ro­wi­sty, rączy koń, rumak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. żart. na­ro­wi­sty koń wierz­cho­wy

Wiktionary

Bu­ce­fa­los (Bu­ce­fał) (gr. Βουκέφαλος "Bu­ke­fa­los" – „by­czo­gło­wy”; łac. "Bu­cep­ha­lus") – ulu­bio­ny ogier te­sal­ski Alek­san­dra Wiel­kie­go. W po­tocz­nym słow­nict­wie sy­no­nim na­ro­wi­ste­go wierz­chow­ca, ogni­ste­go ru­ma­ka.

Jeden z naj­słyn­niej­szych koni w dzie­jach był czar­nej maści wierz­chow­cem z bia­łym zna­mie­niem, po­cho­dzą­cym ze skrzy­żo­wa­nia ber­be­ryj­skie­go ogie­ra z te­sal­ską kla­czą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bucefał mzw.

Wiktionary


buceria

po­tocz­nie: pycha, za­ro­zu­mia­łość, wy­nio­słość; na­dę­tość


SJP.pl


buch

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos ude­rze­nia lub wy­bu­chu


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. od­głos moc­ne­go ude­rze­nia obiek­tów o sie­bie

 (1.2) dźwięk. od­głos wy­do­sta­ją­cej się skądś gwał­tow­nie pary lub dymu

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. …opi­su­ją­cy czyn­ność wy­ma­ga­ją­cą szyb­kie­go i gwał­tow­ne­go wy­ko­ny­wa­nia ru­chów lub prze­mie­szcze­nia się

 (2.2) pot. …opi­su­ją­cy zja­wi­sko które stało się nagle, nie­spo­dzie­wa­nie i gwał­tow­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) slang. głę­bo­kie za­cią­gnię­cie do płuc dymu pa­pie­ro­so­we­go lub opa­rów ja­kiejś sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nej

 (3.2) slang. ilość dymu lub opa­rów jed­no­ra­zo­wo wdy­cha­na bu­chem (3.1)

 (3.3) slang. e-pa­pie­ros

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (4.1) żart. gruba książ­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buch – gmina w kraju związ­ko­wym Vo­rarl­berg, w po­wie­cie Bre­gen­cja
  • Buch in Tirol – gmina w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Schwaz
  • Buch-Ge­i­sel­dorf – dawna gmina
  • Buch-St. Mag­da­le­na – gmina w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Hart­berg-Fürstenfeld
  • Buch – dziel­ni­ca Ber­li­na
  • Buch – dziel­ni­ca He­u­bach
  • Buch – dziel­ni­ca Tangermünde
  • Buch – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Neu-Ulm
  • Buch – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Buch – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Lahn
  • Buch – wspól­no­ta ad­mi­ni­stra­cyj­na w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Neu-Ulm
  • Buch am Bu­chra­in – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Er­ding

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nie było tak, że le­ci­my, le­ci­my i nagle buch o zie­mię. Mu­sia­łem wy­mie­rzyć pre­cy­zyj­nie, żeby sa­mo­lot bez prze­chy­łów dot­knął pasa star­to­we­go.

 (1.1) Zbie­ra­my rze­czy. Wtem buch, buch — coś wali w nasz dom. To “Ty­grys” — dźwięk ostry, płyt­ki w mu­rach, bar­dzo przy­kry. Dom się trzę­sie.

 (1.2) Nagle — gwizd! / Nagle — świst! / Para — buch! / Koła — w ruch!

 (2.2) Otóż nasz bo­ha­ter – ongiś za­pa­lo­ny grzy­biarz tak wytr­wa­le zbie­rał grzy­by na Obło­niach, że po­czuł zmę­cze­nie. Gdy uło­żył się do snu, nagle – buch! – zszo­ko­wa­ny chło­pi­na zna­lazł się w ja­kiejś kom­na­cie ukry­tej pod zie­mią.

 (3.1) ''Je­stem przyz­wy­cza­jo­ny do zwy­kłych szlu­gów i tego, że za­wsze bar­dzo szyb­ko pa­li­łem — prak­tycz­nie za­cią­gnię­cie, wyd­mu­cha­nie i od razu ko­lej­ny buch.

 (3.3) Czemu mój buch skrze­czy, WTF?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz.

:: zdrobn. buszek mrz.

 czas. buszyć ndk., zabuszyć dk., buchnąć dk., buchać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1-2) sztach

Wiktionary


buchacz

prze­sta­rza­le: zło­dziej


SJP.pl

Bu­chacz (niem. "Bu­chatz") – dziel­ni­ca Ra­dzion­ko­wa, dawna osada młyń­ska na grun­tach Ra­dzion­ko­wa.

Wikipedia


buchalik

naz­wi­sko


SJP.pl


buchalski

naz­wi­sko


SJP.pl


buchalter

prze­sta­rza­łe: księ­go­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. księ­go­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­ku­je wpraw­dzie po­sa­da bu­chal­te­ra, jest miej­sce tech­ni­ka, ale to wszyst­ko nie dla pana: pen­sje małe i spe­cjal­no­ści, które trze­ba znać.

 (1.1) Bu­chal­ter firmy „Moj­żesz Katz” był gbu­rem. Pan Katz wy­rzu­cił go i przy­jął no­we­go bu­chal­te­ra. Był to anioł i wer­sal­czyk w jed­nej oso­bie: cichy, spo­koj­ny, grzecz­ny, układ­ny, słowa gło­śne­go nie umiał po­wie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈxaltɛr, AS: buχalter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchalteria ż.

:: fż. buchalterka ż.

 przym. buchalteryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. księgowy

Wiktionary


buchalteria

1. prze­sta­rza­łe: ra­chun­ko­wość, księ­go­wość;
2. po­gard­li­wie: nie­po­trzeb­ne, dro­biaz­go­we obli­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. księ­go­wość

 (1.2) pejor. nad­mier­nie dro­biaz­go­we prze­li­cza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchalter mos., buchalterka ż., buchalteryjność ż., buchalterskość ż.

 przym. buchalteryjny, buchalterski

 przysł. buchalteryjnie, buchaltersko

Wiktionary


buchalterka

pra­cow­ni­ca pro­wa­dzą­ca księ­gi ra­chun­ko­we; księ­go­wa


SJP.pl


buchalterski

→ bu­chal­ter


SJP.pl

Patrz:

buchalter

buchalteryjny

→ bu­chal­te­ria


SJP.pl

Patrz:

buchalteria

buchanan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­cha­nan – mia­sto w Li­be­rii
  • Bu­cha­nan – rzeka w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia
  • klan Bu­cha­nan – klan szkoc­ki
  • James Bu­cha­nan – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, 15. pre­zy­dent Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • James M. Bu­cha­nan – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta
  • James P. Bu­cha­nan – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, kon­gres­men z Tek­sa­su
  • Mark Bu­cha­nan – ame­ry­kań­ski fizyk te­o­re­tycz­ny
  • Pa­trick Bu­cha­nan – ame­ry­kań­ski po­li­tyk i pu­bli­cy­sta
  • Bu­cha­nan – miej­sco­wość w pro­win­cji Sa­skat­che­wan
  • Bu­cha­nan – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ha­ral­son
  • Bu­cha­nan – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ber­rien
  • Bu­cha­nan – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie West­che­ster

Wikipedia


buchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bu­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buchać

 rzecz. buchnięcie n., buch mzw./mrz.

 wykrz. buch

Wiktionary


buchanka

po­tocz­nie: wie­lo­za­da­nio­wy i do­staw­czy po­jazd UAZ-452


SJP.pl


buchara

nazwa ko­bier­ców tka­nych przez turk­meń­skie ple­mio­na re­gio­nu Bu­cha­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie nad rzeką Za­raf­szan, sto­li­ca wi­la­je­tu bu­char­skie­go;

Wiktionary

Bu­cha­ra ( ) – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, sto­li­ca wi­la­je­tu bu­char­skie­go, w do­li­nie rzeki Za­raf­szan.

Bu­cha­ra leży w re­jo­nie ek­splo­a­ta­cji bo­ga­tych złóż gazu ziem­ne­go (Gazli); prze­mysł m.in. fu­trzar­ski (ka­ra­ku­ły), jed­wab­ni­czy, spo­żyw­czy (w tym wi­niar­ski), oczy­szczal­nie ba­weł­ny; rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne (słyn­ne bu­char­skie dy­wa­ny). Oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny o mię­dzy­na­ro­do­wym zna­cze­niu i na­u­ko­wy (szko­ły wyż­sze). Węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny (port lot­ni­czy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hin­du­ku­skie prze­łę­cze od za­wsze były szla­kiem nie tylko ku­piec­kich ka­ra­wan, ale także na­jeźdź­czych armii, okrut­nych wo­jow­ni­ków z sy­be­ryj­skich ste­pów, opę­ta­nych snem o pod­bo­ju świa­ta i le­gen­dą o skar­bach Indii, Bu­cha­ry i Cho­ra­sa­nu (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucharczyk mos., bucharka ż., bucharski mrz.

 przym. bucharski

Wiktionary


bucharczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­cha­ry; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buchara ż.

:: fż. bucharka ż.

 przym. bucharski

Wiktionary


bucharin

naz­wi­sko


SJP.pl


bucharka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­cha­ry; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buchara ż.

:: fm. bucharczyk mos.

 przym. bucharski

Wiktionary


bucharski

przy­miot­nik od: Bu­cha­ra (mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­cha­rą, do­ty­czą­cy Bu­cha­ry

 (1.2) do­ty­czą­cy ję­zy­ka bu­char­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bu­char­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucharka ż., bucharczyk mos., Buchara ż.

Wiktionary


buchać

1. roz­prze­strze­niać się w spo­sób gwał­tow­ny, zwra­ca­ją­cy uwagę, np. ogień bucha z pieca;
2. wy­dzie­lać coś z sie­bie w spo­sób gwał­tow­ny;
3. rzad­ko: rzu­cać się gdzieś, ucie­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gwał­tow­nie się roz­prze­strze­niać

 (1.2) wy­ko­nać nagły od­skok, ude­rze­nie, ruch

 (1.3) pot. kraść

 (1.4) daw. wy­strze­lić, ek­splo­do­wać

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzać, ma­chać

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

 czas. buchnąć dk.

 wykrz. buch

Wiktionary


buchcice

Buch­ci­ce (do 1965 "Mesz­na Szla­chec­ka") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Tu­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia


buchnięcie

1. roz­prze­strze­nić się w spo­sób gwał­tow­ny, zwra­ca­ją­cy uwagę;
2. wy­dzie­lić coś z sie­bie w spo­sób gwał­tow­ny;
3. po­tocz­nie: wy­ko­nać nagły ruch, rzu­cić się, ude­rzyć;
4. po­tocz­nie: ukraść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|buch­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchanie n., buch mzw./mrz.

 czas. buchnąć dk., buchać ndk.

 wykrz. buch

Wiktionary


buchnąć

1. roz­prze­strze­nić się w spo­sób gwał­tow­ny, zwra­ca­ją­cy uwagę;
2. wy­dzie­lić coś z sie­bie w spo­sób gwał­tow­ny;
3. po­tocz­nie: wy­ko­nać nagły ruch, rzu­cić się, ude­rzyć;
4. po­tocz­nie: ukraść


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bu­chać)

 (1.1) roz­prze­strze­nić się w spo­sób gwał­tow­ny

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) rzu­cić się, ude­rzyć, wy­ko­nać nagły ruch

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (3.1) pot. ukraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju ktoś do­brał się do wzmac­nia­cza, po­dłą­czył swój ma­ga­zy­nek, buch­nę­ła mu­zy­ka nie­po­dob­na do ni­cze­go, czego tu słu­cha­łem.

 (3.1) Zło­dziej buch­nął mi port­fel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: buχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wybuch m., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

 czas. buchać

 wykrz. buch

Wiktionary


bucholc

naz­wi­sko


SJP.pl


buchowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


buchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


buchs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. część in­sta­la­cji wod­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buchs – gmina w kan­to­nie Ar­go­wia, w okrę­gu Aarau
  • Buchs – gmina w kan­to­nie St. Gal­len, w okrę­gu Wer­den­berg
  • Buchs – gmina w kan­to­nie Zu­rych, w okrę­gu Diels­dorf
  • Buchs – miej­sco­wość w gmi­nie Dag­mer­sel­len, w kan­to­nie Lu­cer­na, w okrę­gu Wil­li­sau
  • Ra­y­mond Buchs – szwaj­car­ski ma­larz
  • Vic­tor Buchs – szwaj­car­ski po­li­tyk
  • Bucks
  • Büchs

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buxs, AS: buχs

Wiktionary


buchta

1. miej­sce zryte przez dziki szu­ka­ją­ce żeru; buch­to­wi­sko
2. lina zwi­nię­ta w koło
3. gwa­ro­wo: ro­dzaj bułki droż­dżo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. zwi­nię­ta lina;

 (1.2) łow. miej­sce roz­grze­ba­ne przez dziki po­szu­ku­ją­ce po­ży­wie­nia;

 (1.3) przest. mała za­to­ka

 (1.4) kulin. reg-pl|Kra­ków. gw-pl|Górny Śląsk.

 (1.6) gw-pl|Poz­nań. prze­gro­da dla świń

 (1.7) gw-pl|Łódź. środ. pie­kar­skie duża, pocz­wór­na bułka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buch­ta – część wsi Ma­na­sterz, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Wią­zow­ni­ca
  • Buch­ta – mi­kro­re­jon na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w Wil­nie, w dziel­ni­cy Le­szczy­nia­ki
  • Buch­ta – dawna wieś na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w Wil­nie, w dziel­ni­cy Po­na­ry
  • buch­ty – droż­dżo­we cia­sto złą­czo­ne z mniej­szych bu­łe­czek (bucht)
  • buch­ta – re­gio­nal­nie, ro­dzaj cia­sta (plac­ka) droż­dżo­we­go
  • buch­ta – droż­dżo­wa klu­ska (pyza) go­to­wa­na na parze
  • buch­ta – zwój liny uło­żo­ny spe­cjal­nie w taki spo­sób, aby można było z tej liny od razu sko­rzy­stać (roz­wi­nąć) bez ry­zy­ka splą­ta­nia
  • buch­ta – miej­sce zryte przez dziki po­szu­ku­ją­ce po­ży­wie­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuxta, AS: buχta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buchtowisko

 czas. buchtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) buchtowisko

 (1.6) bucht

Wiktionary


buchtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. zwi­ja­nie liny w równy, łatwy do roz­wi­nię­cia kłę­bek

 (1.2) łow. o dzi­kach: two­rze­nie buch­to­wisk, rycie ziemi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • buch­to­wa­nie – spo­sób zwi­nię­cia lin w taki spo­sób, aby można było z tej liny od razu sko­rzy­stać (roz­wi­nąć) bez ry­zy­ka splą­ta­nia.
  • buch­to­wa­nie – ro­zo­ry­wa­nie przez dzika miejsc, w któ­rych po­szu­ku­je ukry­te­go w gle­bie po­ży­wie­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. buchta ż.; czas. buchtować ndk.

 (1.2) rzecz. buchta ż., buchtowisko n.; czas. buchtować ndk.

Wiktionary


buchtować

o dzi­kach: ryć ściół­kę leśną w po­szu­ki­wa­niu żo­łę­dzi


SJP.pl


buchtowisko

miej­sce zryte przez dziki szu­ka­ją­ce żeru; buch­ta


SJP.pl

Buch­to­wi­sko (także: "buch­ta") – miej­sce zryte przez dziki po­szu­ku­ją­ce po­ży­wie­nia, wy­stę­pu­ją­ce za­rów­no w la­sach, jak i na te­re­nach ot­war­tych. Za­cho­wa­nie pro­wa­dzą­ce do pow­sta­wa­nia buch­to­wisk jest w li­te­ra­tu­rze an­glo­ję­zycz­nej opi­sy­wa­ne jako "wild boar ro­o­ting".

Wikipedia


buchwald

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Art Bu­chwald – ame­ry­kań­ski sa­ty­ryk po­li­tycz­ny
  • Ber­nard Bu­chwald – ka­pi­tan pilot Pol­skich Sił Zbroj­nych
  • Eber­hard Bu­chwald – pro­fe­sor fi­zy­ki te­o­re­tycz­nej
  • Emi Bu­chwald – pol­ska re­ży­ser­ka i sce­na­rzy­sta fil­mo­wa
  • Guido Bu­chwald – nie­miec­ki pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Jan Bu­chwald – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny, te­le­wi­zyj­ny i ra­dio­wy
  • Ma­ciej Bu­chwald – pol­ski nie­za­leż­ny re­ży­ser fil­mo­wy, aktor i sce­na­rzy­sta
  • Niels Fa­bri­tius Bu­chwald – duń­ski my­ko­log i fi­to­pa­to­log
  • Pa­u­li­na Bu­chwald-Pel­co­wa – pol­ska hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry i bi­blio­log
  • Piotr Bu­chwald – pol­ski urzęd­nik
  • Sa­mu­el Bu­chwald – gdań­ski ma­larz okre­su ba­ro­ku
  • (3209) Bu­chwald – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


buchwel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) piłka do me­ta­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxfɛl, AS: buχfel

Wiktionary


buciak

ek­spre­syw­nie: but; bu­cior


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekspr. but

Wiktionary


buciar

daw­niej: bu­cior - duży but


SJP.pl


buciczek

zdrob­nie­nie od: bucik


SJP.pl


bucik

zdrob­nie­nie od: but; mały but; butek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od but

 (1.2) mały but

 (1.3) but o krót­kiej sznu­ro­wa­nej lub za­pi­na­nej cho­lew­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pra­wi­ła włosy, bluz­kę, wy­su­nę­ła bucik w taki spo­sób, żeby go pan re­dak­tor spo­strzegł od razu i nie od­pra­wił z kwit­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbut͡ɕik, AS: bućik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. but m., bucior mrz.

Wiktionary


bucina

[czy­taj: buc-ina] bla­sza­ny in­stru­ment mu­zycz­ny, pro­to­typ pu­zo­nu


SJP.pl


bucior

zgru­bie­nie od: but (okry­cie stopy); bu­ci­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od but

 (1.2) pot. duży, cięż­ki but

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wlazł w bu­cio­rach na dywan i do­stał burę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucik mrz., but mrz., butek mrz.

Wiktionary


bucisko

zgru­bie­nie od: but (okry­cie stopy); bu­cior


SJP.pl


bucki

1. przy­miot­nik od: Buk;
2. przy­miot­nik od: Bu­czek; bu­czec­ki, bucz­kow­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gaëtan Bucki – fran­cu­ski lek­ko­at­le­ta
  • Krzysz­tof Bucki – pol­ski ma­larz
  • Jakub Bucki – pol­ski siat­karz
  • Ru­dolf Bucki – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia
  • Wil­helm Bucki – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i kom­po­zy­tor

Wikipedia


buckingham

[czy­taj: BAkinem]
1. mia­sto w An­glii;
2. pałac Buc­king­ham - pałac kró­lew­ski w Lon­dy­nie


SJP.pl

Buc­king­ham – mia­sto i civil pa­rish w An­glii, w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re, w dy­stryk­cie ("uni­ta­ry aut­ho­ri­ty") Buc­king­hams­hi­re. Leży 81 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum Lon­dy­nu. W 2001 mia­sto li­czy­ło 11 572 miesz­kań­ców. W 2011 roku civil pa­rish li­czy­ła 12 043 miesz­kań­ców. Buc­king­ham zo­sta­ło wspom­nia­ne w Do­mes­day Book (1086) jako "Bo­ching­he­ham".

Wikipedia


buckle

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buc­kle – wyspa
  • Henry Tho­mas Buc­kle – bry­tyj­ski fi­lo­zof, hi­sto­ryk kul­tu­ry, so­cjo­log oraz sza­chi­sta
  • Bo­uc­le
  • Bukle

Wikipedia


buckskin

[czy­taj: bak­skin]
1. uma­szcze­nie konia o od­cie­niu pło­wym;
2. koń o takim uma­szcze­niu;
3. skóra wy­pra­wio­na w spe­cjal­ny spo­sób, uży­wa­na do wy­ro­bu butów, kur­tek itp.; skóra ko­zło­wa, skóra koźla


SJP.pl

Buck­skin – dziel­ni­ca mia­sta Ba­sing­sto­ke w An­glii, w hrab­stwie Hamps­hi­re, w dy­stryk­cie Ba­sing­sto­ke and Deane. Leży 3 km od cen­trum mia­sta Ba­sing­sto­ke. W 2018 miej­sco­wość li­czy­ła 7203 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bucol

ina­czej: buc


SJP.pl


bucowatość

→ bu­co­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

bucowaty

bucowaty

po­tocz­nie: ma­ją­cy cechy czło­wie­ka za­ro­zu­mia­łe­go, aro­ganc­kie­go; py­szał­ko­wa­ty


SJP.pl


bucz

1. wy­da­wać niski od­głos;
2. po­tocz­nie: gło­śno pła­kać; be­czeć, ry­czeć


SJP.pl

Nie mylić z: Bucza.

Zo­bacz też: Bucz (gro­ma­da), Bucz (gmina).

Bucz – so­łect­wo, wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt.

Wikipedia


bucza

bucz ol­szy­no­wiec (bucz ol­cho­wiec), bucz wią­zo­wiec, bucz dę­bo­wiec - ga­tun­ki błon­ków­ki z ro­dzi­ny trzpien­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim;

Wiktionary

Bucza ( Буча) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu bu­czań­skie­go. W 2020 roku li­czy­ło ok. 36,3 tys. miesz­kań­ców. W 2024 roku li­czy­ło ok. 33,4 tys. miesz­kań­ców.

Bucza leży nad Buczą i Ro­ka­czem, nie­wiel­ki­mi do­pły­wa­mi Ir­pie­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbu.t͡ʂa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buczański

Wiktionary


buczacki

przy­miot­nik od: Bu­czacz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Bu­czac­ki-Lit­wi­now­ski (zm. 1454) – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jakub Bu­czac­ki (zm. 1501) – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jakub Bu­czac­ki (zm. 1541) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan Murza Tarak Bu­czac­ki (1830- 1857) – pol­ski Tatar
  • Emir Bu­czac­ki (1935-1990) – pol­ski aktor

Wikipedia


buczacz

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, nad rzeką Stry­pą, sie­dzi­ba re­jo­nu bu­czac­kie­go;

Wiktionary

Ga­le­ria: zamek

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buczacki

Wiktionary


buczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Bu­czak – wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, we Wzgó­rzach Strze­liń­skich, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim.

Wikipedia


buczanin

miesz­ka­niec Buku (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


buczanka

miesz­kan­ka Buku (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


buczański

1. → Bucza (mia­sto na Ukra­i­nie);
2. → Buk (mia­sto w Pol­sce); bucki;
3. rejon bu­czań­ski - jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du ki­jow­skie­go Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Buczy, zwią­za­ny z Buczą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bucza ż., Buzca ż., buzcanin mos., buzcanka ż.

Wiktionary


buczecki

przy­miot­nik od: Bu­czek; bucki, bucz­kow­ski


SJP.pl


buczek

1. sy­re­na, gwi­zdek fa­brycz­ny;
2. sy­gnał dźwię­ko­wy;
3. młody buk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. zdrobn. mały buk

 (1.2) dendr. kij bu­ko­wy

 (1.4) techn. gwi­zdek fa­brycz­ny, sy­re­na

 (1.5) te­le­kom. silny sy­gnał dźwię­ko­wy w urzą­dze­niach te­le­fo­nii au­to­ma­tycz­nej, alar­mu­ją­cy abo­nen­ta, który po­mył­ko­wo nie odło­żył słu­chaw­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­czek – sy­gna­li­za­tor wyt­wa­rza­ją­cy bu­czą­cy dźwięk, ro­dzaj brzę­czy­ka
  • Bu­czek – osada leśna w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Bu­czek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bo­bro­wo
  • Bu­czek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Bu­czek – ko­lo­nia wsi Biel­czy­ny w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Bu­czek – część wsi Szczu­plin­ki w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Książ­ki
  • Bu­czek – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Szpro­ta­wa
  • Bu­czek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Bu­czek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Bu­czek
  • Bu­czek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Poś­więt­ne
  • Bu­czek – część wsi Drząz­na w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Wró­blew
  • Bu­czek – część wsi Stro­miec­ka Wola w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbut͡ʃɛk, AS: buček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. buk m., buczyna ż.

:: przym. bukowy

 (1.2-5)

:: rzecz. buczenie n.

:: czas. buczeć ndk., zabuczeć dk.

Wiktionary


buczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie dźwię­ków przez coś co buczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nym to­wa­rzy­szą­cym mu dźwię­kiem było bu­cze­nie oczy­szcza­czy po­wie­trza, które dziel­nie wal­czy­ły z bezwz­ględ­ną wil­got­no­ścią po­ro­śnię­te­go dżun­glą księ­ży­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buczeć

Wiktionary


buczeć

1. wy­da­wać niski od­głos;
2. po­tocz­nie: gło­śno pła­kać; be­czeć, ry­czeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bu­czeć)

 (1.1) wy­da­wać niski, jed­no­staj­ny dźwięk

 (1.2) pot. gło­śno pła­kać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­bu­czeć)

 (2.1) pot. oka­zy­wać komuś de­za­pro­ba­tę po­przez wy­da­wa­nie ni­skich, prze­cią­głych dźwię­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­biegł go bu­czą­cy dźwięk i po­ja­wi­ła się przed nim ho­lo­gra­ficz­na po­stać, nie więk­sza niż jego dłoń. Mi­nia­tu­ra lorda Va­de­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buczenie n.

Wiktionary


buczkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bucz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bucz­ko­wi­ce, któ­rej jest sie­dzi­bą od 1991 r. Po­przed­nio ob­szar gminy Bucz­ko­wi­ce, na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do gminy Szczyrk. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 653 ha, a licz­ba lud­no­ści 4102, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 628,2 os./km².

Wikipedia


buczkowicki

→ Bucz­ko­wi­ce (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


buczkowski

→ Bu­czek; bucki, bu­czec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Bucz­kow­ski (zm. 1425) – du­chow­ny
  • Jan Bucz­kow­ski (ur. 1939) – me­ne­dżer, wi­ce­mi­ni­ster skar­bu
  • Jan Bucz­kow­ski (ur. 1961) – ma­larz
  • Krzysz­tof Bucz­kow­ski (ur. 1986) – żuż­lo­wiec
  • Le­o­nard Bucz­kow­ski (1900–1967) – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Le­o­pold Bucz­kow­ski (1905–1989) – pro­za­ik, ma­larz
  • Ma­rian Ruth Bucz­kow­ski (1910–1989) – pi­sarz
  • Mie­czy­sław Bucz­kow­ski (1923–2025) – pol­ski le­karz, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Piotr Bucz­kow­ski (1950–2003) – po­li­tyk
  • Włado Bucz­kow­ski (ur. 1962) – pre­mier Ma­ce­do­nii
  • Zbi­gniew Bucz­kow­ski (ur. 1951) – aktor

Wikipedia


buczliwy

daw­niej: ję­kli­wy, ża­łos­ny


SJP.pl


buczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bucz­ne; cecha tych, któ­rzy są bucz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buczny

 przysł. bucznie

Wiktionary


buczyna

po­tocz­nie:
1. las lub za­gaj­nik, w któ­rym li­czeb­nie prze­wa­ża­ją drze­wa bu­ko­we;
2. drew­no z drze­wa bu­ko­we­go; buk;
3. owoce drze­wa bu­ko­we­go; bu­kiew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) las bu­ko­wy

 (1.2) owoce buku

 (1.3) drew­no bu­ko­we

Wiktionary

Bu­czy­na ("Fa­gion syl­va­ti­cae") – syn­tak­son w ran­dze związ­ku na­le­żą­cy do klasy eu­ro­pej­skich mezo- i eu­tro­ficz­nych lasów li­ścia­stych – ("Qu­er­co-Fa­ge­tea"). Leśne zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne, zaz­wy­czaj z do­mi­na­cją buka w drze­wo­sta­nie. Dno tych lasów jest sil­nie za­cie­nio­ne, wy­stę­pu­ją w nim ro­śli­ny cie­nio­lub­ne i takie, które kwit­ną przed list­nie­niem drzew (ge­o­fi­ty). W pod­szy­cie i po­dro­ście zwy­kle nie­mal wy­łącz­nie młode buki. Czę­sto runa nie­mal brak – jest tylko gruba war­stwa ściół­ki (tzw. bu­czy­ny nagie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. buk m., bukiew m., buczek m.

 przym. bukowy, buczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bukiew, orzeszek bukowy

Wiktionary


buczynka

zdrob­nie­nie od: bu­czy­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­czyn­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, po­wie­cie lu­biń­skim
  • Bu­czyn­ka – potok, do­pływ Gaj­du­szow­ca
  • Bu­czyn­ka – potok, do­pływ Glin­nej
  • Bu­czyn­ka (Góra Hun­ców, 1205 m) – szczyt w Gru­pie Pil­ska w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim
  • Bu­czyn­ka (Szla­ków­ka, 1092 m) – szczyt w Gru­pie Pil­ska w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim
  • Bu­czyn­ka – rzeka, do­pływ Bugu

Wikipedia


buczynowy

zwią­za­ny z bu­czy­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z bu­czy­ną, do­ty­czą­cy bu­czy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buczyna ż.

Wiktionary


buczynówka

pot­wo­ra bu­czy­nów­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


buczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­na­wen­tu­ra Bu­czyń­ski (1800-1872) – fran­cisz­ka­nin
  • Fran­ci­szek Bu­czyń­ski (zm. 1939) – lek­ko­at­le­ta
  • Hen­ryk Bu­czyń­ski (1901-1945) – dzia­łacz PPS-le­wi­cy
  • Józef Bu­czyń­ski (ur. 1949) – ge­ne­rał
  • Krzysz­tof Bu­czyń­ski (ur. 1958) – że­glarz, ta­ter­nik
  • Ła­dy­sław Bu­czyń­ski (1919-1943) – do­wód­ca od­dzia­łu GL
  • Ma­rian Bu­czyń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Paweł Bu­czyń­ski (1953-2015) – kom­po­zy­tor
  • Sta­ni­sław Bu­czyń­ski (1912-1982) – poeta
  • Wac­ław Bu­czyń­ski (1898-1969) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Win­cen­ty Bu­czyń­ski (1789-1853) – je­zu­i­ta

Wikipedia


bud.

skrót od: bu­dow­nict­wo, bu­dow­ni­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bu­dy­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cen­trum In­for­ma­cji i Biz­ne­su dzia­ła na na­szej uczel­ni od li­sto­pa­da 2021 r., a swoją sie­dzi­bę ma w bud. L-3.

Wiktionary


buda

1. nie­wiel­ki, skle­co­ny z byle czego bu­dy­nek, po­mie­szcze­nie dla zwie­rząt lub sprzę­tów;
2. po­tocz­nie: za­kład pracy lub szko­ła;
3. ru­cho­me na­kry­cie po­ja­zdu;
4. w cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: kryty po­li­cyj­ny sa­mo­chód nie­miec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie na sprzęt, na­rzę­dzia

 (1.2) za­nied­ba­ny bu­dy­nek

 (1.3) sto­i­sko na jar­mar­ku

 (1.4) schro­nie­nie dla psa

 (1.5) środ. uczn. szko­ła

 (1.6) szo­fer­ka, ka­bi­na pa­sa­żer­ska w sa­mo­cho­dzie

 (1.7) środ. sa­mo­chód po­li­cyj­ny

 (1.8) sport. pot. bram­ka (słup­ki z siat­ką)

 (1.9) przest. miej­sce pracy

 (1.10) przest. pry­mi­tyw­ny za­kład prze­my­sło­wy przet­wa­rza­ją­cy pro­duk­ty leśne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • buda – szopa bę­dą­ca schro­nie­niem dla psa
  • buda – daw­niej nazwa za­kła­du przet­wa­rza­ją­ce­go su­row­ce leśne
  • Klara Buda (ur. 1964) – al­bań­ska pi­sar­ka, ese­ist­ka i dzien­ni­kar­ka, re­dak­tor­ka na­czel­na al­bań­skie­go od­dzia­łu RFI do 2010 r.
  • Wal­de­mar Buda – pol­ski praw­nik, poseł na Sejm RP
  • Buda – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Haren-Buda, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w Bel­gii
  • Buda – wieś w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie ok­tiabr­skim
  • Buda – wieś w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie żyt­ko­wic­kim
  • Buda – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie dzier­żyń­skim, w siel­so­wie­cie De­mi­do­wi­cze
  • Buda – dawny fol­wark w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Mar­ko­wo
  • Buda – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim
  • Buda – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­złow­szczyz­na
  • Buda II – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­złow­szczyz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przez dwa lata miesz­ka­łem w tej bu­dzie.

 (1.4) Pim­pu­sio­wi chyba po­do­ba się nowa buda.

 (1.5) Cho­le­ra, dziś kla­sów­ka – nie idę do budy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuda, AS: buda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. budka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rudera

 (1.5) gamaja

Wiktionary


budapeszt

sto­li­ca Wę­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. urz. sto­li­ca Wę­gier;

Wiktionary

Bu­da­peszt ( Bu­da­pest) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Wę­gier, po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści kraju, nad Du­na­jem. For­mal­nie stwo­rzo­ny zo­stał w la­tach 1872–1873 z trzech po­łą­czo­nych ze sobą miast: Budy i Óbudy na pra­wym brze­gu Du­na­ju (ge­o­gra­ficz­nie – Śred­nio­gó­rze Za­du­naj­skie) oraz Pesz­tu – na lewym (ge­o­gra­ficz­nie – Śred­nio­gó­rze Pół­noc­no­wę­gier­skie i Wiel­ka Ni­zi­na Wę­gier­ska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy się uro­dzi­łem, sto­li­ca kraju, Bu­da­peszt, wła­śnie po­spiesz­nie się ma­dzia­ry­zo­wa­ła, wę­gier­skość bły­szcza­ła na niej jak ja­skra­wy kwiat, jak farba na świe­żo ma­lo­wa­nym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdapɛʃt, AS: budapešt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

 przym. budapesztański, podbudapesztański, budapeszteński, podbudapeszteński

Wiktionary


budapesztanka

miesz­kan­ka Bu­da­pesz­tu; Bu­da­pesz­ten­ka


SJP.pl


budapesztańczyk

miesz­ka­niec Bu­da­pesz­tu; Bu­da­pesz­teń­czyk


SJP.pl


budapesztański

do­ty­czą­cy Bu­da­pesz­tu, zwią­za­ny z Bu­da­pesz­tem; bu­da­pesz­teń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bu­da­pesz­tu (sto­li­cy Wę­gier)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trak­cie po­by­tu w bu­da­pesz­tań­skich przedsz­ko­lach zwró­ci­ły­śmy uwagę na wy­so­ki po­ziom umie­jęt­no­ści ar­ty­stycz­nych dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtãj̃sʲci, AS: budapeštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budapeszteńczyk m., budapesztenka ż., Budapeszt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budapeszteński

Wiktionary


budapesztenka

miesz­kan­ka Bu­da­pesz­tu; Bu­da­pesz­tan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­da­pesz­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃nka, AS: budapeštẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt mrz.

:: fm. budapeszteńczyk mos.

 przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary


budapeszteńczyk

miesz­ka­niec Bu­da­pesz­tu; Bu­da­pesz­tań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­da­pesz­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: budapeštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt mrz.

:: fż. budapesztenka ż.

 przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary


budapeszteński

do­ty­czą­cy Bu­da­pesz­tu, zwią­za­ny z Bu­da­pesz­tem; bu­da­pesz­tań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bu­da­pesz­tu (sto­li­cy Wę­gier)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reth­ly jest dy­rek­to­rem bu­da­pesz­teń­skie­go parku, gdzie zgro­ma­dzo­no pom­ni­ki z cza­sów ko­mu­niz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: budapeštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt mrz., budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budapesztański

Wiktionary


budański

→ Buda (część Bu­da­pesz­tu); bu­dziań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Budą, do­ty­czą­cy Budy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budzki

Wiktionary


budda

w bud­dyz­mie: osoba oś­wie­co­na, czło­wiek po­sia­da­ją­cy naj­wyż­szą mą­drość, wy­kra­cza­ją­cy poza cier­pie­nie ludz­kiej eg­zy­sten­cji, osią­ga­ją­cy po śmier­ci stan nir­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w bud­dyz­mie: czło­wiek oś­wie­co­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) po­są­żek lub posąg buddy (1.1)

Wiktionary

Budda (sanskr. Budd­ha „oś­wie­co­ny”, „prze­bu­dzo­ny”, „nie­uś­pio­ny”), właśc. Sidd­hart­ha Ga­u­ta­ma uro­dzo­ny jako ksią­żę około 560 p.n.e. we wsi Lum­bi­ni na te­re­nie współ­czes­ne­go Ne­pa­lu. Pier­wszą część swo­je­go życia spę­dził na doś­wiad­cza­niu przy­jem­no­ści, oto­czo­ny zbyt­kiem i luk­su­sem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budda prze­bu­dził się ze snu nie­wie­dzy i zo­ba­czył, ja­ki­mi rze­czy na­praw­dę są.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbudːa, AS: bu•da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budda mos., buddyjka ż.

Wiktionary


buddaistyczny

zwią­za­ny z bud­dyz­mem, Buddą; bud­dyj­ski


SJP.pl


buddaizm

bud­dyzm


SJP.pl


buddenbrookowie

Bud­den­bro­o­ko­wie. Dzie­je upad­ku ro­dzi­ny (niem. "Bud­den­bro­oks: Ver­fall einer Fa­mi­lie") – po­wieść Tho­ma­sa Manna, opu­bli­ko­wa­na w 1901 roku. Autor miał wtedy 26 lat. W 1903 roku uka­za­ło się dru­gie wy­da­nie po­wie­ści, które pot­wier­dzi­ło jej li­te­rac­ki suk­ces w Niem­czech.

Wikipedia


buddyjka

wyz­naw­czy­ni bud­dyz­mu; bud­dyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni bud­dyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budda mos., Budda mos., buddystka ż., buddyzm mrz.

:: fm. buddysta ż.

 przym. buddyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buddystka

Wiktionary


buddyjski

zwią­za­ny z bud­dyz­mem, Buddą; bud­da­i­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. rel. zwią­za­ny z bud­dyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój przy­ja­ciel, który jest bud­dy­stą, me­dy­to­wał kie­dyś w praw­dzi­wej świą­ty­ni bud­dyj­skiej w In­diach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨjsʲci, AS: bu•dyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyjka ż., Budda mos., buddysta mos., buddystka ż., buddyzm m.

Wiktionary


buddyjskość

→ bud­dyj­ski


SJP.pl

Patrz:

buddyjski

buddysta

wyz­naw­ca bud­dyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca bud­dyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bud­dy­ści i hin­du­i­ści wie­rzą w re­in­kar­na­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨsta, AS: bu•dysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyzm m., Budda m.

:: fż. buddystka ż., buddyjka ż.

 przym. buddyjski

 przysł. buddyjsko

Wiktionary


buddystka

wyz­naw­czy­ni bud­dyz­mu; bud­dyj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je bud­dyzm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨstka, AS: bu•dystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyzm m., buddyjka ż.

:: fm. buddysta mos.

 przym. buddyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buddyjka

Wiktionary


buddyzm

jedna z wiel­kich re­li­gii, która roz­wi­nę­ła się z sy­ste­mu etycz­no-so­te­rio­lo­gicz­ne­go, stwo­rzo­ne­go przez Buddę w V w. p.n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. sy­stem fi­lo­zo­ficz­no-etycz­ny, któ­re­go za­ło­ży­cie­lem był Siddhārtha Ga­u­ta­ma;

Wiktionary

Bud­dyzm (inna nazwa to: sanskr. "Budd­ha Dhar­ma"; pāli. "Budd­ha Dham­ma" lub "Budd­ha Sa­sa­na" – „Nauka Prze­bu­dzo­ne­go”) – non­te­i­stycz­ny sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny i re­li­gij­ny, któ­re­go za­ło­ży­cie­lem i twór­cą jego pod­sta­wo­wych za­ło­żeń był ży­ją­cy od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Ga­u­ta­ma (pāli. "Sidd­hatt­ha Go­ta­ma"), syn księ­cia z rodu Śākyów, wład­cy jed­ne­go z miast-państw w pół­noc­nych In­diach. Bud­dyzm jest za­li­cza­ny do re­li­gii dhar­micz­nych oraz do re­li­gii nie­te­i­stycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moda na bud­dyzm kwit­nie w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbudːɨsm̥, AS: bu•dysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buddyjka ż., buddysta mos., buddystka ż.

 przym. buddyjski

Wiktionary


budek

1. mała buda;
2. nie­du­że po­mie­szcze­nie lub część więk­sze­go, przez­na­czo­ne do spe­cjal­nych zadań;
3. dam­ski ka­pe­lusz po­pu­lar­ny w XIX w.;
4. kiosk ulicz­ny;
5. prze­sta­rza­łe: fu­trza­ny koł­nierz ko­bie­cy wy­so­ko za­cho­dzą­cy na szyję


SJP.pl


buderski

→ Budry (wieś w Pol­sce); budr­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­dra­mi, do­ty­czą­cy Budr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­der­ski sa­mo­rząd ufun­do­wał sty­pen­dia dla naj­zdol­niej­szych ucz­niów gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budry nmos., budrzanin m., budrzanka ż.

Wiktionary


budimex

Bu­di­mex SA – pol­skie przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne, no­to­wa­ne od 1995 roku na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie. Od 2024 roku spół­ka wcho­dzi w skład in­dek­su WIG20. Na rok 2023 była naj­więk­szą firmą bu­dow­la­ną w Pol­sce.

Wikipedia


budionnowski

do­ty­czą­cy Sie­mio­na Bu­dion­ne­go, mar­szał­ka ZSRR od 1935 roku


SJP.pl


budionny

naz­wi­sko, m. in.: Sie­mion Bu­dion­ny (1883-1973), współt­wór­ca ka­wa­le­rii bol­sze­wic­kiej, mar­sza­łek ZSRR


SJP.pl


budionnówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. hist. wojsk. spi­cza­sta czap­ka uży­wa­na w Armii Czer­wo­nej w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym;

Wiktionary

Bu­dion­nów­ka (bu­dio­nów­ka, z ros. будёновка) – spi­cza­sta czap­ka uży­wa­na w Armii Czer­wo­nej w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym.

Re­gu­la­mi­no­we na­kry­cie głowy przy­po­mi­na­ją­ce wy­glą­dem śred­nio­wiecz­ne szy­sza­ki ru­skich wojów. Jako do­sto­so­wa­ne rów­nież na okres zi­mo­wy wy­po­sa­żo­ne było w znane z in­nych ro­syj­skich cza­pek od­wi­ja­ne na­usz­ni­ki. Czap­ka była wy­ko­ny­wa­na z ba­weł­nia­ne­go dre­li­chu w ko­lo­rze khaki, z płó­cien­ny­mi pod­szew­ka­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. budionówka ż., Budionnowsk m.

 przym. budionnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budionówka, bogatyrka, frunzetka

Wiktionary


budka

1. mała buda;
2. nie­du­że po­mie­szcze­nie lub część więk­sze­go, przez­na­czo­ne do spe­cjal­nych zadań;
3. dam­ski ka­pe­lusz po­pu­lar­ny w XIX w.;
4. kiosk ulicz­ny;
5. prze­sta­rza­łe: fu­trza­ny koł­nierz ko­bie­cy wy­so­ko za­cho­dzą­cy na szyję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: buda

 (1.2) mała, wol­no­sto­ją­ca bu­dow­la

 (1.3) skrzyn­ka lę­go­wa dla pta­ków;

 (1.4) kiosk hand­lo­wy

 (1.5) kraw. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza zdo­bio­ne­go pas­man­te­rią, uży­wa­ne­go w XVIII-XIX wieku;

Wiktionary

Budka, ka­pot­ka – od­mia­na dam­skie­go ka­pe­lu­sza uży­wa­ne­go od XVIII wieku do lat 60. XX wieku.

W XVIII stu­le­ciu był to ro­dzaj ka­pe­lu­sza no­szo­ne­go pod­czas jazdy ot­war­tym po­wo­zem kon­nym. Pod­czas po­dró­ży stwa­rzał pewne po­czu­cie pry­wat­no­ści, osła­niał przed wia­trem, a także chro­nił przed śro­do­wi­sko­wo nie­sto­sow­ną (ko­ja­rzo­ną ze wsią) opa­le­niz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tekst po­pu­lar­nej pio­sen­ki lu­do­wej niósł się echem po całym dwor­cu, wdzie­ra­jąc się we wszyst­kie ko­le­jo­we za­ka­mar­ki, wnę­trza wa­go­nów i budki za­wia­dow­ców ruchu, oz­naj­mia­jąc ra­do­śnie każ­de­mu pa­sa­że­ro­wi, że odtąd spora grupa mło­dych ludzi nie bę­dzie już miała nic wspól­ne­go z mun­du­rem, bro­nią i re­żi­mem ko­sza­ro­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutka, AS: butka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budnik mos., buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) budka lęgowa, skrzynka lęgowa, domek dla ptaków

 (1.5) kapotka

Wiktionary


budkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. kra­marz, ku­piec, hand­larz miej­ski

 (1.2) ktoś, kto miesz­ka w bu­dzie, np. stróż przy lesie lub kolei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutkaʃ, AS: butkaš

Wiktionary


budkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bud­kie­wicz – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie pro­te­ty­ki sto­ma­to­lo­gicz­nej
  • Bro­ni­sław Bud­kie­wicz – pol­ski in­ży­nier, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, spo­łecz­ny i spół­dziel­czy
  • Jan Bud­kie­wicz – pol­ski pu­bli­cy­sta, kry­tyk fil­mo­wy, sce­na­rzy­sta i re­ży­ser
  • Józef Bud­kie­wicz – pol­ski in­ży­nier
  • Kon­stan­ty Bud­kie­wicz – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki
  • Sta­ni­sław Bud­kie­wicz – ra­dziec­ki ko­mu­ni­sta pol­skie­go po­cho­dze­nia, żoł­nierz Armii Czer­wo­nej

Wikipedia


budkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


budkowy

przy­miot­nik od: budka


SJP.pl


budleja

ro­śli­na ziel­na, krzew lub ni­skie drze­wo o fio­le­to­wych kwia­tach; omżyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Budd­le­ja|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych;

Wiktionary

Bud­le­ja ("Budd­le­ja" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych obej­mu­ją­cy ok. 140 ga­tun­ków (daw­niej za­li­cza­ny też do lo­ga­nio­wa­tych lub wy­o­dręb­nia­ny w mo­no­ty­po­wą ro­dzi­nę bud­le­jo­wa­tych). Bud­le­je wy­stę­pu­ją na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, od Utah na pół­no­cy po po­łud­nio­we krań­ce Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, ale w więk­szo­ści w stre­fie kli­ma­tu tro­pi­kal­ne­go i sub­tro­pi­kal­ne­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej.

Wikipedia


budner

naz­wi­sko


SJP.pl


budniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Bud­niak – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Piotr Bud­niak – pol­ski per­ku­si­sta i kom­po­zy­tor
  • Paweł Bud­niak – pol­ski fut­sa­li­sta

Wikipedia


budnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


budniczy

→ bud­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bud­ni­kiem

Wiktionary

Patrz:

budnik

Powiązane:

 rzecz. budnik mos.

Wiktionary


budnik

1. ptak z rzędu wró­blo­wych;
2. daw­niej: bu­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. kra­marz, wła­ści­ciel „budy” kra­mar­skiej

 (1.2) daw. straż­nik ko­le­jo­wy miesz­ka­ją­cy w budce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bud­nik (Prio­no­du­ra new­to­nia­na) – ptak z rzędu wró­blo­wych
  • Bud­nik – tytuł po­wie­ści Jó­ze­fa Igna­ce­go Kra­szew­skie­go, wy­da­nej po raz pier­wszy w 1848
  • bud­ni­cy – wolni lu­dzie zaj­mu­ją­cy się wy­rę­bem lasu, ży­ją­cy w bu­dach – kur­nych cha­tach-zie­mian­kach
  • lu­dzie:
    • Ja­ro­sław Bud­nik (ur. 16 lu­te­go 1973 w Świę­to­chło­wi­cach) – pol­ski aktor fil­mo­wy, te­le­wi­zyj­ny, oraz te­a­tral­ny.
    • Jerzy Bud­nik (ur. 30 maja 1951 w Wej­he­ro­wie) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy, poseł na Sejm III, IV, V i VI ka­den­cji.
    • Jo­wi­ta Bud­nik de domo Miond­li­kow­ska (ur. 28 li­sto­pa­da 1973 w War­sza­wie), - pol­ska ak­tor­ka te­le­wi­zyj­na i fil­mo­wa.
    • Krzysz­tof Bud­nik (ur. 28 sierp­nia 1960 we Wroc­ła­wiu) – praw­nik, po­li­tyk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbudʲɲik, AS: budʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buda ż., budka ż.

 przym. budniczy

Wiktionary


budnikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


budno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Budno – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Janów
  • Budno – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów

Wikipedia


budny

przy­miot­nik

 (1.1) daw., także. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we, Kresy pół­noc­ne. gw-pl|Bu­ko­wi­na, Ty­ko­cin, Lu­bel­szczyz­na wschod­nia, Tu­li­gło­wy, Sejny,Pszczół­ki, Rę­bielcz. o dniu: po­wszed­ni, zwy­kły

 (1.2) gw-pl|Cie­cha­no­wiec. o ubra­niu: no­szo­ny na co dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz w dzień budny w polu gło­śno / I hu­ka­nie grzmi do­no­śno (…)

Wiktionary


budo

zbiór metod walk sto­so­wa­nych w okre­sie fe­u­da­liz­mu ja­poń­skie­go


SJP.pl


budowa

1. bu­do­wa­nie, two­rze­nie cze­goś;
2. miej­sce, na któ­rym od­by­wa­ją się prace bu­dow­la­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie obiek­tu bu­dow­la­ne­go w okre­ślo­nym miej­scu

 (1.2) miej­sce wy­ko­ny­wa­nia obiek­tu bu­dow­la­ne­go, plac bu­do­wy (1.1)

 (1.3) od­bu­do­wa, ro­zbu­do­wa i nad­bu­do­wa obiek­tu bu­dow­la­ne­go

 (1.4) wza­jem­ne po­wią­za­nia i roz­mie­szcze­nie czę­ści skła­do­wych peł­nej ca­ło­ści, struk­tu­ra, kształt, pro­por­cje przed­mio­tu, ciała, ana­to­mia

 (1.5) two­rze­nie i or­ga­ni­zo­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Bu­do­wa – wy­ko­ny­wa­nie obiek­tu bu­dow­la­ne­go w okre­ślo­nym miej­scu, a także jego od­bu­do­wa, ro­zbu­do­wa i nad­bu­do­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ta bu­do­wa kie­dyś się skoń­czy? Nie, na tej bu­do­wie nikt się nie spie­szy.

 (1.2) Ale na tej bu­do­wie mają ba­ła­gan.

 (1.3) Bu­do­wa tego sta­dio­nu za­ję­ła im pięć lat.

 (1.4) Ana­to­mia czło­wie­ka opi­su­je bu­do­wę ludz­kie­go ciała.

 (1.5) Oni nie mogą być razem, bu­do­wa wza­jem­nych re­la­cji mię­dzy nimi to kom­plet­ne fia­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔva, AS: budova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowniczy m., budowlaniec m., budowlanka ż., budulec m., zabudowa ż., rozbudowa ż., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

 przym. budowlany, budujący, budowniczy

 czas. budować, wybudować, zbudować

 przysł. budująco

Wiktionary


budowalny

da­ją­cy się bu­do­wać


SJP.pl


budowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bu­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza firma zaj­mu­je się bu­do­wa­niem sze­ro­kiej gamy obiek­tów bu­dow­la­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔˈvãɲɛ, AS: budovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlanka ż., zbudowanie n., wybudowanie ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m., zabudowanie n., odbudowa ż.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

 przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowa

Wiktionary


budować

two­rzyć, wzno­sić bu­dyn­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) two­rzyć, wzno­sić bu­dyn­ki albo inne kon­struk­cje

 (1.2) ogól­nie: two­rzyć, kre­o­wać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) skła­dać się na coś; być bu­dul­cem, skład­ni­kiem cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bu­do­wać się (dk. brak)

 (3.1) być bu­do­wa­nym (1.1)

 (3.2) pot. wzno­sić sobie dom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie miesz­kam w bloku, ale – gdy za­ro­bię dość pie­nię­dzy – mam za­miar wy­bu­do­wać włas­ny dom.

 (1.2) Już na pier­wszych eta­pach wy­ści­gu lider za­czął bu­do­wać dużą prze­wa­gę nad ry­wa­la­mi.

 (1.2) Przyz­na­jąc ten order liczę, że bę­dzie pan w dal­szym ciągu bu­do­wał pokój i po­ro­zu­mie­nie po­mię­dzy na­szy­mi na­ro­da­mi.

 (2.1) Biał­ka bu­du­ją w or­ga­niz­mie czło­wie­ka mię­śnie, włosy i paz­nok­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvat͡ɕ, AS: budovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

 czas. zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

 przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wznosić, konstruować, stawiać, dźwigać, erygować

 (1.2) stwarzać

Wiktionary


budowla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. coś, co zo­sta­ło zbu­do­wa­ne

 (1.2) praw. obiekt bu­dow­la­ny nie­bę­dą­cy bu­dyn­kiem lub obiek­tem małej ar­chi­tek­tu­ry

 (1.3) łódź. bu­do­wa

Wiktionary

Bu­dow­la – obiekt, który zo­stał wy­bu­do­wa­ny.

Pol­ska usta­wa do­ty­czą­ca prawa bu­dow­la­ne­go z za­kre­su obiek­tów zwa­nych bu­dow­la­mi wy­łą­cza bu­dyn­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to bu­dow­la długa na pięć­dzie­siąt kro­ków, wy­so­ka na trzy pię­tra, ma­ją­ca z boku niby pię­cio­pię­tro­wą wieżę niez­wy­kłej formy.

 (1.2) Czy cmen­tarz jest bu­dow­lą w ro­zu­mie­niu prawa bu­dow­la­ne­go?

 (1.3) On pra­cu­je na bu­dow­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvla, AS: budovla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., budynek m., budownictwo n., budulec m., budowlany mos., budowniczy m., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowanie n., zabudowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

 czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk.

 przym. budowlowy, budowlany, budowniczy, budulcowy, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary


budowlaniec

osoba pra­cu­ją­ca w bran­ży bu­dow­la­nej; bu­dow­la­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pra­cow­nik bu­dow­la­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., budowla ż., budowlanka ż., budownictwo n., wybudowanie n., budowlany mos., zabudowanie n., zbudowanie n., budowanie n., budowniczy mos., budynek mrz.

 czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

 przym. budowlany, budowniczy, budujący, budulcowy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robotnik budowlany

Wiktionary


budowlanka

po­tocz­nie o śred­niej szko­le za­wo­do­wej o pro­fi­lu bu­dow­la­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bud. ogół prac bu­dow­la­nych

 (1.2) pot. eduk. szko­ła za­wo­do­wa kształ­cą­ca ro­bot­ni­ków bu­dow­la­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek jest po sa­mo­cho­dów­ce, ale się przek­wa­li­fi­ko­wał i od lat pra­cu­je w bu­dow­lan­ce.

 (1.2) Grze­siek skoń­czył bu­dow­lan­kę, a nie po­tra­fi zro­bić zwy­kłej gip­sów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowa ż., budowlany mos., budownictwo n., budowniczy mos., budowlaniec mos., budowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

 przym. budowlany, budujący, budowlankowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary


budowlany

do­ty­czą­cy bu­dow­li lub bu­do­wy; słu­żą­cy do bu­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z bu­do­wa­niem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ro­bot­nik pra­cu­ją­cy w bu­dow­nict­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza firma po­sia­da doś­wiad­cze­nie w przy­go­to­wy­wa­niu pro­jek­tów bu­dow­la­nych i wy­ko­naw­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔvˈlãnɨ, AS: budovlãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budulec m., budowniczy m., wybudowanie n., zbudowanie n., budowlaniec mos., przebudowanie n.

 czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

 przym. budujący, budulcowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) budowlaniec, budowniczy

Wiktionary


budowlowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z bu­dow­lą lub bu­do­wa­niem, do­ty­czą­cy bu­dow­li lub bu­do­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowlany

Wiktionary


budownictwo

1. dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą domów i in­nych obiek­tów;
2. ar­chi­tek­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział in­ży­nie­rii zaj­mu­ją­cy się wzno­sze­niem obiek­tów bu­dow­la­nych

 (1.2) ogół za­bu­do­wań we­dług usta­lo­ne­go pro­jek­tu, formy

Wiktionary

Bu­dow­nict­wo – dzie­dzi­na dzia­łal­no­ści zwią­za­nej ze wzno­sze­niem obiek­tów bu­dow­la­nych. Jej pod­sta­wą jest wie­dza te­o­re­tycz­na z za­kre­su in­ży­nie­rii lą­do­wej. Jest to jed­nak rów­nież gałąź wie­dzy prak­tycz­nej, tech­ni­ki sto­so­wa­nej przy bu­do­wa­niu.

Głów­nym za­da­niem bu­dow­nict­wa jest wzno­sze­nie no­wych obiek­tów bu­dow­la­nych. Zaj­mu­je się ono rów­nież prze­bu­do­wą, od­bu­do­wą, mo­der­ni­za­cją i kon­ser­wa­cją obiek­tów już ist­nie­ją­cych. Ze wzglę­du na umiej­sco­wie­nie tych obiek­tów wy­róż­nia się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bu­dow­nict­wie la­bra­do­ry­tu używa się w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych.

 (1.2) Gdy Te­o­doz­jusz Wiel­ki ogło­sił chrze­ści­jań­stwo re­li­gią pa­nu­ją­cą, dawne kulty za­czę­to sy­ste­ma­tycz­nie zwal­czać, a całą po­gań­ską kul­tu­rę i bu­dow­nict­wo sa­kral­ne ni­szczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlany mos., zbudowanie n., wybudowanie n., budowa ż., budowanie n., budowla ż., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowniczy mos., budujący m., budulec m.

 czas. budować, wybudować, zbudować

 przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) architektura

 (1.2) budynki, zabudowa, architektonika, konstrukcja

Wiktionary


budowniczowski

→ bu­dow­ni­czy


SJP.pl

Patrz:

budowniczy

budowniczy

1. czło­wiek bu­du­ją­cy bu­dow­lę, twór­ca bu­dow­li;
2. tech­nik bu­dow­la­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zaj­mu­je się bu­do­wa­niem, wzno­sze­niem bu­dyn­ków, bu­dow­li, in­fra­struk­tu­ry

 (1.2) osoba, która po­wo­du­je pow­sta­wa­nie cze­goś

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z bu­dow­nict­wem, do­ty­czą­cy bu­dow­nict­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­dow­ni­czy – spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie in­ży­nie­rii bu­dow­nict­wa, zaj­mu­ją­cy się wzno­sze­niem kon­struk­cji bu­dow­la­nych
  • bu­dow­ni­czy – po­my­sło­daw­ca i re­a­li­za­tor danej ini­cja­ty­wy lub idei (np. ide­o­lo­gii po­li­tycz­nej)
  • bu­dow­ni­czy in­stru­men­tów mu­zycz­nych – rze­mieśl­nik two­rzą­cy i na­pra­wia­ją­cy in­stru­men­ty
  • Bu­dow­ni­czy – urzęd­nik ziem­ski Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go
  • Order Bu­dow­ni­czych Pol­ski Lu­do­wej - naj­wyż­sze odz­na­cze­nie cy­wil­ne PRL, przyz­na­wa­ne za udział w roz­wo­ju i od­bu­do­wie so­cja­li­stycz­nej Pol­ski
  • Odz­na­ka „Bu­dow­ni­czy Huty im. Le­ni­na”
  • Odz­na­ka „Bu­dow­ni­czy Huty Ka­to­wi­ce”
  • Odz­na­ka „Bu­dow­ni­czy Nowej Huty”
  • Odz­na­ka „Bu­dow­ni­czy Pa­ła­cu Kul­tu­ry i Nauki im. J. Sta­li­na”
  • Bu­dow­ni­czy Pol­ski Lu­do­wej – tytuł odz­na­czo­ne­go Or­de­rem Bu­dow­ni­czych Pol­ski Lu­do­wej
  • Za­słu­żo­ny Bu­dow­ni­czy Re­pu­bli­ki Bia­ło­ruś – bia­ło­ru­skie odz­na­cze­nie, tytuł
  • Dawid IV Bu­dow­ni­czy – król Gruz­ji (1089–1125) z dy­na­stii Ba­gra­ty­dów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flo­rian Ko­wa­lew­ski był bu­dow­ni­czym, który pra­co­wał przy mon­ta­żu mo­stów, m.in.: w Wil­nie przez Wilię, Grod­nie przez Nie­men, War­sza­wie przez Wisłę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: budovʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowlaniec m., budowanie n., budowa ż., budowla ż., budowlany m., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n., przebudowywanie n., przebudowanie n., budowlanka ż., budynek m.

 czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk., przebudowywać ndk., przebudować dk.

 przym. budowlany, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowlaniec

Wiktionary


budownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. bu­dow­ni­czy

Wiktionary


budowny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. do­brze bu­do­wa­ny

 (1.2) stpol. kształt­ny

 (1.3) stpol. ozdob­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvnɨ, AS: budovny

Wiktionary


budrewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


budrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


budrski

→ Budry (wieś w Pol­sce); bu­der­ski


SJP.pl


budry

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Budry (niem. "Bud­dern") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Budry.

Wikipedia


budryk

naz­wi­sko


SJP.pl


budrys

żar­to­bli­wie o Lit­wi­nie


SJP.pl


budrysówka

długa kurt­ka w stylu spor­to­wym, z kap­tu­rem na głowę


SJP.pl

Bu­dry­sów­ka (ory­gi­nal­nie duf­fle coat) – krót­ki, męski płaszcz (naj­czę­ściej przed ko­la­na) uszy­ty z gru­bej, weł­nia­nej tka­ni­ny, po­sia­da­ją­cy kap­tur. Jest stro­jem pół­for­mal­nym. Zwy­kle wy­stę­pu­je w beżu i gra­na­cie. Swój ro­do­wód wy­wo­dzi z bry­tyj­skiej ma­ry­nar­ki wo­jen­nej.

Wikipedia


budrzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Budr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­cięz­cą ostat­nie­go tur­nie­ju sza­cho­we­go w Po­ze­drzu zo­stał bu­drza­nin Ja­nusz Ko­wal­czyk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budry nmos.

:: fż. budrzanka ż.

 przym. buderski

Wiktionary


budrzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Budr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­kurs na naj­lep­sze sto­i­sko do­żyn­ko­we wy­gra­ły bu­drzan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budry nmos.

:: fm. budrzanin mos.

 przym. buderski

Wiktionary


buduar

daw­niej: wyk­wint­ny po­ko­ik pani domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wyt­wor­nie urzą­dzo­ny pokój ko­bie­cy;

 (1.2) kulin. po­dłuż­ny bisz­kopt po­kry­ty skry­sta­li­zo­wa­nym cu­krem

Wiktionary

Bu­du­ar (fr. "bo­u­do­ir") – wyt­wor­nie ume­blo­wa­ny i wyk­wint­nie ozdo­bio­ny, nie­wiel­ki pokój zaj­mo­wa­ny przez panią domu.

Był to pokój nie­wiel­kich roz­mia­rów, któ­re­go ume­blo­wa­nie sta­no­wi­ły fo­te­le, sofy, sto­li­ki, biu­recz­ka.

Umie­szczo­ny był zaz­wy­czaj mię­dzy sa­lo­nem a sy­pial­nią. Peł­nił rolę go­to­wal­ni, miej­sca wy­po­czyn­ku pani domu, pry­wat­nych spot­kań, pi­sa­nia li­stów i in­nych zajęć. Był od­po­wied­ni­kiem ga­bi­ne­tu mę­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza hal­lem, ja­dal­nią i ga­bi­ne­tem miało jed­nak dwie ogrom­ne sy­pial­nie z ła­zien­ką przy każ­dej, po­łą­czo­ne ro­dza­jem bu­du­a­ru.

 (1.2) Po­dłuż­ny bisz­kopt po­kry­ty skry­sta­li­zo­wa­nym cu­krem to tzw. „bu­du­ar”, ten typ sto­su­je się np. do wło­skie­go de­se­ru ti­ra­mi­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buduarek m., buduarzyk m.

 przym. buduarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koci języczek

Wiktionary


buduarek

mały bu­du­ar


SJP.pl


buduarowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bu­du­a­ro­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buduarowy

 przysł. buduarowo

Wiktionary


buduarowy

zwią­za­ny z bu­du­a­rem


SJP.pl


buduchyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­du­cha­mi, do­ty­czą­cy Bu­du­chów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bu­du­chyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buduchowie lm m.

Wiktionary


budująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bu­du­ją­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɔ, AS: budui ̯õnco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

 przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konstruktywnie

Wiktionary


budujący

wy­wo­łu­ją­cy u kogoś uczu­cie po­dzi­wu, wpły­wa­ją­cy do­dat­nio na kogoś; dobry, po­zy­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy skład­ni­kiem, czę­ścią cze­goś

 (1.2) po­zy­tyw­ny, cie­szą­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: bu­do­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­te­ria­łem bu­du­ją­cym Tatry jest głów­nie gra­nit.

 (1.2) To bar­dzo bu­du­ją­ce, że rów­nież mło­dzi lu­dzie przy­łą­czy­li się do zbiór­ki na pomoc ofia­rom ka­ta­stro­fy.

 (2.1) Po­dzi­wiam ludzi bu­du­ją­cych ten most w takim wiel­kim upale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: budui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

 przym. budowlany, budulcowy, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzący

 (1.2) podnoszący na duchu

Wiktionary


budulcowy

przy­miot­nik od: bu­du­lec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z uży­ciem któ­re­go coś się bu­du­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To także ważny skład­nik bu­dul­co­wy - wpły­wa na pra­wi­dło­wy roz­wój i mi­ne­ra­li­za­cję ukła­du kost­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudulˈt͡sɔvɨ, AS: budulcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowanie n., budowla ż., budynek m., budowlaniec m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

 czas. budować, wybudować, przebudować, dobudować, zbudować

 przym. budowlany, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary


budulec

1. ma­te­riał bu­dow­la­ny;
2. to, z czego coś pow­sta­je; two­rzy­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ma­te­riał bu­dow­la­ny (szcze­gól­nie drew­no)

 (1.2) książk. istot­ny ele­ment cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­szczy­na sta­no­wi mier­ny bu­du­lec, gdyż jest mięk­ka i łatwo ją zgiąć.

 (1.2) Biał­ka są pod­sta­wo­wym bu­dul­cem or­ga­niz­mu czło­wie­ka.

 (1.2) Dzie­ci i mło­dzież w przysz­ło­ści będą sta­no­wić bu­du­lec na­sze­go spo­łe­czeń­stwa, dla­te­go w spo­sób szcze­gól­ny na­le­ży się tro­szczyć o ich roz­wój in­te­lek­tu­al­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdulɛt͡s, AS: budulec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowa ż., budowanie n., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

 czas. budować, wybudować, zbudować

 przym. budulcowy, budowlany, budujący

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) składnik

Wiktionary


budweiser

[czy­taj: bud­waj­zer lub BADłajzer] marka piwa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bud­we­i­ser Bud­var – piwo cze­skie pro­du­ko­wa­ne przez Budějovický Bud­var
  • Bud­we­i­ser Bier – piwo cze­skie pro­du­ko­wa­ne daw­niej przez Budějovický měšťanský pi­vo­var. Obec­nie na­wią­zu­je do niego piwo 1795 pro­du­ko­wa­ne przez Bro­war Sam­son.
  • Bud­we­i­ser – piwo ame­ry­kań­skie, znane także jako Bud, pro­du­ko­wa­ne przez An­he­u­ser-Busch (część kon­cer­nu AB InBev)
  • spór o markę Bud­we­i­ser

Wikipedia


budwig

naz­wi­sko


SJP.pl


budyneczek

zdrob­nie­nie od: bu­dy­nek


SJP.pl


budynek

obiekt bu­dow­la­ny, który jest trwa­le zwią­za­ny z grun­tem, wy­dzie­lo­ny z prze­strze­ni za po­mo­cą prze­gród, po­sia­da­ją­cy fun­da­men­ty i dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bu­dow­la na­ziem­na o funk­cji miesz­kal­nej lub użyt­ko­wej

Wiktionary

Bu­dy­nek (także gmach) – ro­dzaj bu­dow­li lub jej część, w za­kre­sie któ­rej wy­dzie­lo­no po­przez prze­gro­dy bu­dow­la­ne, takie jak ścia­ny zew­nętrz­ne i dach lub stro­po­dach, prze­strzeń użyt­ko­wa­ną przez czło­wie­ka w roz­ma­i­ty spo­sób (funk­cja miesz­kal­na, ma­ga­zy­no­wa, tech­nicz­na, pro­duk­cyj­na, prze­cho­wy­wa­nia zwie­rząt, prze­cho­wy­wa­nia dzieł sztu­ki itp.). Prze­strzeń ta może być wew­nętrz­nie dzie­lo­na po­przez ele­men­ty bu­dyn­ku takie jak ścia­ny stro­py.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten bu­dy­nek jest bar­dzo wy­so­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɨ̃nɛk, AS: budỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budowlaniec m., budowa ż., budowlany m., zabudowanie n., budowniczy mos.

 czas. budować ndk.

 przym. budulcowy, budowlany, budujący, budowniczy

 przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmach, dom

Wiktionary


budyniowaty

po­dob­ny do bu­dy­niu


SJP.pl


budyniowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z bu­dy­niem

Wiktionary


budyniowy

zwią­za­ny z bu­dy­niem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy smak, za­pach, kolor lub kon­sy­sten­cję bu­dy­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie na­szej babci rosły ma­ciej­ki o bu­dy­nio­wym za­pa­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budyń m., budyniek m.

Wiktionary


budyniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka no­szo­na przez ku­cha­rzy

 (1.2) cia­sto bu­dy­nio­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa czar­na czap­ka ku­char­ska (…). Jak każda kla­sycz­na bu­dy­niów­ka po­sia­da cha­rak­te­ry­stycz­ne mar­szcze­nie gór­nej czę­ści.

Wiktionary


budynkowy

→ bu­dy­nek


SJP.pl

Patrz:

budynek

budyłów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie ko­zow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dy­łów (obwód iwa­no­fran­kiw­ski)
  • Bu­dy­łów (obwód tar­no­pol­ski)
    • Bu­dy­łów (gmina)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. budyłowski

Wiktionary


budyń

ro­dzaj gę­ste­go de­se­ru ro­bio­ne­go na bazie mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ki­siel mlecz­ny, deser spo­rzą­dza­ny z mąki ziem­nia­cza­nej, cukru, mleka i in­nych do­dat­ków;

 (1.2) hand. spoż. go­to­wa mie­szan­ka skład­ni­ków słu­żą­cych do przy­go­to­wa­nia bu­dy­niu (1.1)

 (1.3) hand. gastr. por­cja bu­dy­niu (1.1) lub pacz­ka bu­dy­niu (1.2)

 (1.4) kulin. go­to­wa­na na parze lek­ko­straw­na po­tra­wa przy­rzą­dza­na na pod­sta­wie żół­tek jaj utar­tych z cu­krem lub ma­słem oraz piany ubi­tej z bia­łek;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • budyń – lek­ko­straw­na po­tra­wa przy­rzą­dza­na na parze, spulch­nio­na pianą z bia­łek
  • budyń – ki­siel mlecz­ny
  • Budyń – pol­ska wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec
  • Jacek „Budyń” Szym­kie­wicz – pol­ski wo­ka­li­sta
  • Budyń – żar­go­no­wa nazwa pol­skiej lo­ko­mo­ty­wy elek­trycz­nej EU07
  • bu­dy­nio­wiec – owoc fla­szow­ca pe­ru­wiań­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbudɨ̃ɲ, AS: budỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. budyniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) techn. gastr. kisiel mleczny

Wiktionary


budzanów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a daw­niej mia­sto, w re­jo­nie trem­bo­wel­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go Ukra­i­ny, po­ło­żo­na nad rzeką Seret;

Wiktionary

Bu­dza­nów (ukr. Буданів, "Bu­da­niw", ros. Буданов, "Bu­da­now") – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, w hro­ma­dzie Bia­ło­boż­ni­ca, le­żą­ca nad rzeką Seret w czwo­ro­bo­ku po­mię­dzy Czort­ko­wem, Bu­cza­czem, Trem­bow­lą a Ko­py­czyń­ca­mi. Lud­ność: 1634 osoby (2005).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. budzanowski

Wiktionary


budzenie

1. prze­ry­wać czyjś sen;
2. wy­wo­ły­wać ja­kieś uczu­cia, np. nies­mak, zaz­drość; wzbu­dzać;
3. prze­no­śnie: oży­wiać;
4. bu­dzić się:
a) prze­sta­wać spać;
b) o sta­nach uczu­cio­wych: pow­sta­wać;
c) prze­no­śnie: oży­wiać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­ry­wa­nie komuś snu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­dze­nie mo­je­go dziec­ka do szko­ły wy­ma­ga ogrom­nej cier­pli­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: buʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbudzenie n., obudzenie n., budzik m., pobudka ż.

 czas. budzić ndk., zbudzić dk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

 wykrz. pobudka

Wiktionary


budziacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­dzia­kiem, do­ty­czą­cy Bu­dzia­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziak mrz.

Wiktionary


budziak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na bę­dą­ca czę­ścią Be­sa­ra­bii, po­dzie­lo­na mię­dzy Ukra­i­nę a Moł­da­wię, roz­cią­ga­ją­ca się wzdłuż wy­brze­ża Morza Czar­ne­go mię­dzy Pru­tem, Dnie­strem i dol­nym Du­na­jem;

Wiktionary

Bu­dziak ( Буджак, rum. "Bu­ge­ac", gag./tur. "Bucak", cyr. Буӂак) – kra­i­na hi­sto­rycz­na bę­dą­ca czę­ścią hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii, obec­nie znaj­du­ją­ca się w gra­ni­cach ob­wo­du ode­skie­go Ukra­i­ny oraz po­łud­nio­wej Moł­da­wii.

Roz­cią­ga się wzdłuż wy­brze­ża Morza Czar­ne­go (na po­łud­nio­wym wscho­dzie), mię­dzy Pru­tem (na za­cho­dzie), Dnie­strem (na wscho­dzie) i dol­nym Du­na­jem (na po­łud­niu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­ta­rzy krym­scy prze­kra­cza­li Dniestr po­ni­żej Te­hi­nii i z Bu­dzia­ku po­dą­ża­li po­mię­dzy Pru­tem i Dnie­strem przez Moł­da­wię (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. budziacki

Wiktionary


budzianowski

naz­wi­sko


SJP.pl


budziaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


budziański

→ Buda (część Bu­da­pesz­tu); bu­dań­ski


SJP.pl


budziciel

ten, który budzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który budzi (do­słow­nie i w prze­no­śni)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budzik mrz.

 czas. budzić

Wiktionary


budzicielka

ko­bie­ta, która budzi


SJP.pl


budziejowice

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dzie­jo­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Cze­skie Bu­dzie­jo­wi­ce – mia­sto w Cze­chach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed 1998 ro­kiem Bu­dzie­jo­wi­ce ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziejowiczanin mos., budziejowiczanka ż.

 przym. budziejowicki

Wiktionary


budziejowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Cze­skie Bu­dzie­jo­wi­ce, do­ty­czą­cy Cze­skich Bu­dzie­jo­wic

 (1.2) zwią­za­ny z mia­stem Mo­raw­skie Bu­dzie­jo­wi­ce, do­ty­czą­cy Mo­raw­skich Bu­dzie­jo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziejowiczanin m., budziejowiczanka ż., Budziejowice nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeskobudziejowicki

 (1.2) morawskobudziejowicki

Wiktionary


budziejowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­dzie­jo­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bu­dzie­jo­wic, uro­dzo­na w Bu­dzie­jo­wi­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ro­dzi­ce Baśki są bu­dzie­jo­wi­cza­na­mi z dzia­da pra­dzia­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziejowice mrz.

:: fż. budziejowiczanka ż.

 przym. budziejowicki

Wiktionary


budziejowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­dzie­jo­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bu­dzie­jo­wic, uro­dzo­na w Bu­dzie­jo­wi­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Matka Ha­li­ny była bu­dzie­jo­wi­czan­ką z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziejowice mrz.

:: fm. budziejowiczanin mos.

 przym. budziejowicki

Wiktionary


budzigniew

imię mę­skie


SJP.pl

Bu­dzi­gniew – imię mę­skie ut­wo­rzo­ne na wzór sta­ro­pol­skich, nie­no­to­wa­ne w daw­nych do­ku­men­tach.

Bu­dzi­gniew imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 wrze­śnia.

Wikipedia


budzik

a) zegar za­o­pa­trzo­ny w me­cha­nizm wyt­wa­rza­ją­cy sy­gnał dźwię­ko­wy o go­dzi­nie, na którą był wcze­śniej na­sta­wio­ny;
b) me­cha­nizm wyt­wa­rza­ją­cy taki sy­gnał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zegar, który dzwon­kiem lub innym sy­gna­łem dźwię­ko­wym wska­zu­je na­dej­ście okre­ślo­nej go­dzi­ny, pory;

Wiktionary

Zo­bacz też: mie­sięcz­nik lub pro­gram te­le­wi­zyj­ny o tej naz­wie.

Bu­dzik – zegar za­pro­jek­to­wa­ny tak, aby o okre­ślo­nej przez użyt­kow­ni­ka porze wy­da­wał dźwięk.

Po­mysł ze­ga­ra sy­gna­li­zu­ją­ce­go (zaz­wy­czaj aku­stycz­nie) żą­da­ną go­dzi­nę po­cho­dzi ze sta­ro­żyt­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę na­sta­wić bu­dzik na piątą, bo mam po­ciąg o szó­stej.

 (1.1) […] obu­dzo­ny dzwon­kiem bu­dzi­ka, […] So­ło­min kon­sta­to­wał z go­ry­czą: je­szcze nie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑik, AS: buʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budzenie n., budziciel m., pobudka ż., obudzenie n.

:: zdrobn. budziczek mrz.

 czas. budzić ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

 wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ekscytarz

Wiktionary


budzikowy

→ bu­dzik


SJP.pl

Patrz:

budzik

budzimir

imię mę­skie


SJP.pl

Bu­dzi­mir – imię mę­skie ut­wo­rzo­ne na wzór sta­ro­pol­skich, nie­no­to­wa­ne w daw­nych do­ku­men­tach.

Bu­dzi­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 marca i 16 czerw­ca.

Wikipedia


budzinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


budzisk

Bu­dzisk (nazwa obocz­na: Bu­dzi­ska, Straż) – mała osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Czar­na Bia­ło­stoc­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


budzisko

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dzi­sko – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Kras­no­pol
  • Bu­dzi­sko – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Szy­plisz­ki

Wikipedia


budzistowo

Bu­dzi­sto­wo (do 1948 Alt­stadt) – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg, nad rzeką Par­sę­tą, 4 km od jej uj­ścia do morza.

Te­re­ny nad Par­sę­tą oraz przy­le­głe do pół­noc­nej czę­ści wsi zo­sta­ły ob­ję­te ob­sza­rem ochro­ny sied­lisk „Do­rze­cze Par­sę­ty”.

Wikipedia


budzisz

1. prze­ry­wać czyjś sen;
2. wy­wo­ły­wać ja­kieś uczu­cia, np. nies­mak, zaz­drość; wzbu­dzać;
3. prze­no­śnie: oży­wiać;
4. bu­dzić się:
a) prze­sta­wać spać;
b) o sta­nach uczu­cio­wych: pow­sta­wać;
c) prze­no­śnie: oży­wiać się


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dzisz – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Dzierz­goń
  • Bu­dzisz – część wsi Mo­de­rów­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Jed­li­cze
  • Bu­dzisz – część wsi Naw­sie w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Wie­lo­po­le Skrzyń­skie
  • Bu­dzisz – potok, lewy do­pływ po­to­ku By­strzy­ca
  • sta­ro­pol­ska forma imie­nia Bu­dzi­sław
  • Te­re­sa Bu­dzisz-Krzy­ża­now­ska
  • Bu­dzisz – herb szla­chec­ki

Wikipedia


budziszewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dzi­sze­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Bu­dzi­sze­wi­ce
  • Bu­dzi­sze­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Bu­dzi­sze­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


budziszewicki

→ Bu­dzi­sze­wi­ce


SJP.pl


budziszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


budziszyn

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­nich Niem­czech;

Wiktionary

Bu­dzi­szyn ( Ba­ut­zen, Budyšin, Budyšyn) – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, we wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Sak­so­nia, w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Drez­no, sie­dzi­ba po­wia­tu Bu­dzi­szyn, nad rzeką Spre­wą, liczy 38 690 miesz­kań­ców (2019). Nazwa mia­sta po­cho­dzi od imie­nia Bu­dzisz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król Bo­le­sław Chro­bry za­warł z Niem­ca­mi pokój w Bu­dzi­szy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈd͡ʑiʃɨ̃n, AS: buʒ́išỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziszynianin mos., budziszynianka ż.

 przym. budziszyński

Wiktionary


budziszynianin

miesz­ka­niec Bu­dzi­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­dzi­szy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziszyn mrz.

:: fż. budziszynianka ż.

 przym. budziszyński

Wiktionary


budziszynianka

miesz­kan­ka Bu­dzi­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­dzi­szy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budziszyn mrz.

:: fm. budziszynianin mos.

 przym. budziszyński

Wiktionary


budziszyński

zwią­za­ny z Bu­dzi­szy­nem, do­ty­czą­cy Bu­dzi­szy­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­dzi­szy­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbud͡ʑiˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: buʒ́išỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budziszynianka ż., budziszynianin mos., Budziszyn

Wiktionary


budzisław

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dzi­sław – imię mę­skie
  • Bu­dzi­sław – wieś w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń
    • Bu­dzi­sław – gro­ma­da
  • Bu­dzi­sław – wieś w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Bu­dzi­sław Górny – wieś w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew
  • Bu­dzi­sław Ko­ściel­ny – wieś w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew
  • Nowy Bu­dzi­sław – wieś w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Osiek Mały
  • Stary Bu­dzi­sław – wieś w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Osiek Mały
  • Bu­dzi­sław – wieś w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Słu­pia Ko­nec­ka
  • Bu­dzi­sław – część mia­sta Go­le­niów, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Bu­dzi­sław – dawna gmina wiej­ska w gu­ber­ni ka­li­skiej
  • Bu­dzi­sław – dawna gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie poz­nań­skim

Wikipedia


budzisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Bu­dzi­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Budzi-" ("bu­dzić") i "-sława" ("sława"). Mogło oz­na­czać "ta, która zy­sku­je sławę". Sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nie: Buch­na. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIV wieku (1362 rok).

Wikipedia


budziwoj

imię mę­skie


SJP.pl

Bu­dzi­woj, Budź­woj – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Budzi-", "Budź-" ("bu­dzić") i "-woj" ("wo­jow­nik"). Oz­na­cza "tego, który budzi wo­jow­ni­ków, wzywa do walki".

Wikipedia


budziwojów

imię mę­skie


SJP.pl

Bu­dzi­wo­jów (do 1945 niem. "Ba­ud­manns­dorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

W miej­sco­wo­ści był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Bu­dzi­wo­jów.

Wikipedia


budziwój

Bu­dzi­wój – część Rze­szo­wa od 1.01.2010 r, dziel­ni­ca nie­sta­no­wią­ca jed­nost­ki po­moc­ni­czej gminy, wcho­dzi w skład osied­la Nr XXIX Bu­dzi­wój, bę­dą­ce­go jed­nost­ką po­moc­ni­czą gminy miej­skiej Rze­szów.

Wikipedia


budzić

1. prze­ry­wać czyjś sen;
2. wy­wo­ły­wać ja­kieś uczu­cia, np. nies­mak, zaz­drość; wzbu­dzać;
3. prze­no­śnie: oży­wiać;
4. bu­dzić się:
a) prze­sta­wać spać;
b) o sta­nach uczu­cio­wych: pow­sta­wać;
c) prze­no­śnie: oży­wiać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. obu­dzić)

 (1.1) prze­ry­wać czyjś sen

 (1.2) wy­wo­ły­wać ja­kieś uczu­cia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bu­dzić się (dk. brak)

 (2.1) prze­sta­wać spać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama budzi mnie rano do szko­ły.

 (1.2) Ta spra­wa budzi moje wąt­pli­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑit͡ɕ, AS: buʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budzenie n., budziciel mos., budzicielka ż., budzik mrz., dobudzanie n., dobudzenie n., obudzanie n., obudzenie n., pobudka ż., pobudliwość ż., pobudzacz mrz., pobudzanie n., pobudzenie n., poprzebudzanie n., przebudzanie n., przebudzenie n., rozbudzanie n., rozbudzenie n., wybudzanie n., wybudzenie n., wzbudnica ż., wzbudnik mrz., wzbudność ż., wzbudzalnik mrz., wzbudzanie n., wzbudzenie n., zbudzanie n., zbudzenie n.

 czas. dobudzać ndk., dobudzić dk., obudzać ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk., poprzebudzać dk., przebudzać ndk., przebudzić dk., rozbudzać ndk., rozbudzić dk., wybudzać ndk., wybudzić dk., wzbudzać ndk., wzbudzić dk., zbudzać ndk., zbudzić dk.

 przym. pobudliwy, pobudzający, pobudzeniowy

 wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wzbudzać, wywoływać

Wiktionary


budziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Bu­dziń­ski – pol­ski wio­ślarz
  • Krzysz­tof Bu­dziń­ski – pol­ski dzia­łacz har­cer­ski
  • Mar­cin Bu­dziń­ski – pol­ski pił­karz
  • Ta­de­usz Bu­dziń­ski – pol­ski fo­to­graf
  • Przy­wi­lej bu­dziń­ski – przy­wi­lej na­da­ny pol­skiej szlach­cie

Wikipedia


budzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Budą, do­ty­czą­cy Budy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budański

Wiktionary


budzowski

przy­miot­nik od: Bu­dzów


SJP.pl


budzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


budzynianin

miesz­ka­niec Bu­dzy­nia (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


budzynianka

miesz­kan­ka Bu­dzy­nia (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


budzyń

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Bu­dzyń – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Bu­dzyń.

Wikipedia


budzyński

→ Bu­dzyń


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Bu­dzyń­ski (1888-1951) – dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Cze­sław Bu­dzyń­ski (1932-2010) – poeta, po­wie­ścio­pi­sarz, dy­plo­ma­ta
  • Eryk Bu­dzyń­ski (1917-2005) - pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca
  • Gu­staw Bu­dzyń­ski (1921-2018) – aku­styk, żoł­nierz AK i WiN
  • To­masz Bu­dzyń­ski (ur. 1962) – wo­ka­li­sta ze­spo­łu Armia, ma­larz i poeta
  • Marek Bu­dzyń­ski (ur. 1939) – ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Mi­chał Bu­dzyń­ski (1811-1864) – poeta
  • Wac­ław Bu­dzyń­ski (1891-1939) – pol­ski po­li­tyk, le­gio­ni­sta
  • Wie­sław Bu­dzyń­ski (ur. 1948) – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Wik­tor Bu­dzyń­ski (1906-1972) – ra­dio­wiec i dra­ma­to­pi­sarz
  • Wik­tor Bu­dzyń­ski (1888-1976) – dzia­łacz po­lo­nij­ny na Lit­wie
  • Wik­tor Bu­dzyń­ski (1921-2007) – fil­mo­wiec

Wikipedia

Patrz:

Budzyń

budzów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­dzów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Sto­szo­wi­ce
  • Bu­dzów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Bu­dzów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Bu­dzów
  • Bu­dzów – część wsi Mu­rza­sich­le w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Po­ro­nin
  • Bu­dzów – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Go­rzów Ślą­ski
  • Bu­dzów – gmina wiej­ska
  • Bu­dzów – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w woj. wroc­ław­skim (dzi­siej­sze woj. dol­no­ślą­skie)
  • Bu­dzów – gro­ma­da w po­wie­cie ole­skim
  • Bu­dzów – gro­ma­da w po­wie­cie su­skim
  • Bu­dzów – gro­ma­da w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim
  • Bu­dzów− zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bu­dzo­wie, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


budzący

1. prze­ry­wać czyjś sen;
2. wy­wo­ły­wać ja­kieś uczu­cia, np. nies­mak, zaz­drość; wzbu­dzać;
3. prze­no­śnie: oży­wiać;
4. bu­dzić się:
a) prze­sta­wać spać;
b) o sta­nach uczu­cio­wych: pow­sta­wać;
c) prze­no­śnie: oży­wiać się


SJP.pl


budżecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. bu­dżet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że trze­ba by, Żacz­ku, przyj­rzeć się bu­dże­ci­ko­wi i wy­su­płać jakąś sumkę.

Wiktionary


budżet

[czy­taj: bud-żet] plan przy­cho­du i wy­dat­ków na jakiś okres, zwy­kle na na­stęp­ny rok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. plan do­cho­dów i wy­dat­ków na jakiś okres, zwy­kle na na­stęp­ny rok;

Wiktionary

Bu­dżet (z bud­get, ze stfr. "bo­u­get­te") – ze­sta­wie­nie pla­no­wa­nych wpły­wów (cash flow in +) i wy­dat­ków (cash flow out -). Pojęć wpły­wy i wy­dat­ki, które są po­ję­cia­mi fi­nan­so­wy­mi nie na­le­ży mylić z po­ję­cia­mi przy­cho­dy i kosz­ty, które są po­ję­cia­mi księ­go­wy­mi, bo­wiem po­ję­cia fi­nan­so­we oz­na­cza­ją rze­czy­wi­ste prze­pły­wy pie­nięż­ne, które od­by­wa­ją się przez kasę i ra­chu­nek ban­ko­wy, a po­ję­cia księ­go­we oz­na­cza­ją tylko za­pi­sy na kon­tach księ­go­wych, które nie­ko­niecz­nie muszą się po­kry­wać z rze­czy­wi­sty­mi prze­pły­wa­mi pie­nięż­ny­mi np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sza­now­ni eł­cza­nie! Za­pra­sza­my do gło­so­wa­nia w spra­wie wy­bo­ru pro­jek­tów w ra­mach bu­dże­tu oby­wa­tel­skie­go.

 (1.1) Bu­dżet szpi­ta­la nie poz­wa­la na zakup an­ty­bio­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuḍʒɛt, AS: buḍžet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. pla­no­wa­nie, two­rze­nie i zat­wier­dza­nie bu­dże­tu, a także jego póź­niej­sze mo­ni­to­ro­wa­nie i kon­tro­lo­wa­nie;

Wiktionary

Bu­dże­to­wa­nie – jest jed­nym z in­stru­men­tów ra­chun­ko­wo­ści za­rząd­czej, wspo­ma­ga­ją­cym osią­ga­nie celów przed­się­biorstw. Jest to pro­ces obej­mu­ją­cy pro­jek­to­wa­nie, two­rze­nie i zat­wier­dza­nie bu­dże­tu, a także jego póź­niej­szą kon­tro­lę. Bu­dże­to­wa­nie jest wy­ni­kiem pla­no­wa­nia za­mie­rzeń roz­wo­jo­wych przed­się­bior­stwa, wska­zu­ją­ce­go cele i kie­run­ki jego dzia­ła­nia oraz spo­sób wy­ko­rzy­sta­nia za­so­bów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W efek­cie ta­kie­go bu­dże­to­wa­nia przed­się­bior­stwo w każ­dym do­wol­nym okre­sie ma bu­dżet opra­co­wa­ny na pełny rok obro­to­wy, co za­pew­nia sta­bil­ny ho­ry­zont dzia­łal­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet m., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetowiec

[czy­taj: bud-że­to­wiec]
1. po­tocz­nie: osoba otrzy­mu­ją­ca wy­na­gro­dze­nie z bu­dże­tu pań­stwa;
2. śro­do­wi­sko­wo: spe­cja­li­sta od bu­dże­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba za­trud­nio­na w bu­dże­tów­ce

 (1.2) środ. spe­cja­li­sta w spra­wach bu­dże­to­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bu­dże­to­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

Wiktionary


budżetowy

[czy­taj: bud-że­to­wy]
1. → bu­dżet;
2. tani, nie­dro­gi; ni­sko­kosz­to­wy, low­co­sto­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bu­dże­tem, do­ty­czą­cy bu­dże­tu

 (1.2) pot. tani

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nie kon­tro­wer­syj­na jest kwe­stia wy­so­ko­ści de­fi­cy­tu bu­dże­to­we­go, który nie może prze­kro­czyć 3 pro­cent Pro­duk­tu Kra­jo­we­go Brut­to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: buḍžetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

 czas. budżetować ndk.

 przym. okołobudżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


budżetówka

[czy­taj: bud-że­tów­ka] po­tocz­nie: jed­nost­ki fi­nan­so­wa­ne z kasy pań­stwo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­kła­dy i firmy fi­nan­so­wa­ne z bu­dże­tu pań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sejm uchwa­lił w pią­tek tzw. usta­wę oko­ło­bu­dże­to­wą, która prze­wi­du­je m.in. zam­ro­że­nie płac w bu­dże­tów­ce, do­fi­nan­so­wa­nie staży le­kar­skich środ­ka­mi z Fun­du­szu Pracy i pod­wyż­kę ak­cy­zy na wy­ro­by ty­to­nio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetowiec mos., budżetowość ż.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy, nadbudżetowy, pozabudżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


buerger

Leo Bu­er­ger, le­karz, który opi­sał za­krze­po­wo-zro­sto­we za­pa­le­nie na­czyń krwio­no­śnych, naz­wa­ne potem cho­ro­bą Bu­er­ge­ra


SJP.pl


buergeryt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. tur­ma­lin że­la­zo­wy, mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

Bu­er­ge­ryt (bur­ge­ryt) – tur­ma­lin że­la­zo­wy, mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy tur­ma­li­nów.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska kry­sta­lo­gra­fa Mar­ti­na Ju­lia­na Bu­er­ge­ra (1903-1986). Jest mi­ne­ra­łem bar­dzo rzad­kim.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) burgeryt

Wiktionary


bufa

wy­pu­kłość ut­wo­rzo­na z pasa tka­ni­ny; bufka


SJP.pl


bufeciarka

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca klien­tów przy bu­fe­cie; bu­fe­to­wa


SJP.pl


bufeciarz

po­tocz­nie: osoba ob­słu­gu­ją­ca przy bu­fe­cie; bu­fe­to­wy


SJP.pl


bufecik

zdrob­nie­nie od: bufet


SJP.pl


bufet

1. miej­sce sprze­da­ży prze­ką­sek, na­po­jów itp. przy in­sty­tu­cjach lub przed­się­bior­stwach;
2. lada w re­sta­u­ra­cji, barze;
3. stół za­sta­wio­ny prze­ką­ska­mi i na­po­ja­mi na przy­ję­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce sprze­da­ży go­to­wych prze­ką­sek, sło­dy­czy i na­po­jów, np. w te­a­trze, w bu­dyn­ku biu­ro­wym, na dwor­cu

 (1.2) lada w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym, cza­sem też w skle­pie

 (1.3) na przy­ję­ciu: stół za­sta­wio­ny prze­ką­ska­mi i na­po­ja­mi; rów­nież po­mie­szcze­nie z takim sto­łem

 (1.4) niski, długi kre­dens; rów­nież szaf­ki ku­chen­ne ze wspól­nym bla­tem

 (1.5) pot. żart. duży biust

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Był to pokój ob­szer­ny (…), w końcu jego dę­bo­wy rzeź­bio­ny bufet zaj­mo­wał ścia­nę całą, w nim były stare sre­bra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufɛt, AS: bufet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufetowa ż., bufetowy m.

:: zdrobn. bufecik m.

 przym. bufetowy

Wiktionary


bufetowa

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca bufet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca bu­fe­tu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: bu­fe­to­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufet m., bufecik m.

:: fm. bufetowy m.

 przym. bufetowy

Wiktionary


bufetowy

zwią­za­ny z bu­fe­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bu­fe­tem, do­ty­czą­cy bu­fe­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś sprze­da­ją­cy w bu­fe­cie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wie­czo­rem, w gra­na­to­wym cie­niu, wy­so­ki bu­fe­to­wy w ni­cia­nych rę­ka­wicz­kach wy­no­si na we­ran­dę lampę z jed­wab­nym aba­żu­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufet mrz., bufet mrz.,

:: fż. bufetowa ż.

Wiktionary


buffalo

[czy­taj: ba­fe­loł] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Buf­fa­lo – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w za­chod­niej czę­ści stanu Nowy Jork, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Erie, po­ło­żo­ne nad wschod­nim krań­cem je­zio­ra Erie i wy­pły­wa­ją­cą z niego rzeką Nia­ga­ra, przy gra­ni­cy z Ka­na­dą. Jest to dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto stanu, w 2020 roku za­miesz­ka­ne przez 278 349 osób; ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Buf­fa­lo–Che­ek­to­wa­ga li­czył 1 166 902 miesz­kań­ców.

Wikipedia


buffet

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Buf­fet – fran­cu­ski ma­larz i gra­fik
  • Louis Buf­fet – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Marie-Ge­or­ge Buf­fet – fran­cu­ska po­li­tyk
  • Robin Buf­fet – fran­cu­ski nar­ciarz al­pej­ski

Wikipedia


buffeting

[czy­taj: ba­fe­ting] wy­mu­szo­ne drga­nia kon­struk­cji sa­mo­lo­tu lub jed­nej z jego czę­ści, spo­wo­do­wa­ne przez wiry pow­sta­ją­ce pod­czas odry­wa­nia się strug po­wie­trza od po­wierzch­ni skrzy­deł; trze­po­ta­nie


SJP.pl

Buf­fe­ting ( buf­fe­ting ‘trze­po­ta­nie’) – zja­wi­sko ae­ro­e­la­stycz­ne zwią­za­ne z prze­kro­cze­niem pręd­ko­ści do­pu­szczal­nej, w wy­ni­ku któ­re­go do­cho­dzi do wy­mu­szo­nych drgań czę­ści stat­ku po­wietrz­ne­go, zwy­kle ste­rów.

Wikipedia


buffett

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Buf­fett – au­stra­lij­ski po­li­tyk
  • Ho­ward Buf­fett – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Peter Buf­fett – ame­ry­kań­ski muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent
  • War­ren Buf­fett – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta, in­we­stor gieł­do­wy, przed­się­bior­ca i fi­lan­trop

Wikipedia


buffi

naz­wi­sko


SJP.pl


buffo

1. okre­śle­nie mę­skich ról ko­micz­nych w te­a­trze ope­ro­wym (np. tenor buffo);
2. bła­zeń­ski, ko­micz­ny (np. scena buffo)


SJP.pl


buffon

[czy­taj: biFĄ] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buf­fon, miej­sco­wość we Fran­cji
  • Ge­or­ges-Louis Lec­lerc, hra­bia de Buf­fon, fran­cu­ski przy­rod­nik i fi­lo­zof
  • Gian­lu­i­gi Buf­fon, wło­ski bram­karz

Wikipedia


buffowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|buf­fo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buffować ndk.

Wiktionary


buffować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. roz­śmie­szać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bufˈːɔvat͡ɕ, AS: bu•fovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buffowanie n.

Wiktionary


bufiastość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bu­fia­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bufiasty

 przysł. bufiasto

Wiktionary


bufiasty

ma­ją­cy bufę lub bufy; two­rzą­cy bufę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy bufy lub kształt bufy, sze­ro­ki, ob­szer­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co dzień inny ku­bra­czek: krót­ki, długi, wcię­ty, pu­szczo­ny wolno, bu­fia­sty, po­roz­pru­wa­ny…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈfʲjastɨ, AS: bufʹi ̯asty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufa ż., bufiastość ż.

 przysł. bufiasto

Wiktionary


bufiaty

re­gio­nal­nie: bu­fia­sty - ma­ją­cy bufy


SJP.pl


bufka

wy­pu­kłość ut­wo­rzo­na z pasa tka­ni­ny; bufa


SJP.pl


bufon

py­sza­łek, za­ro­zu­mia­lec; buc, na­dę­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek za­ro­zu­mia­ły, pysz­ny, pre­ten­sjo­nal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może on jest do­brym ak­to­rem, ale to okrop­ny bufon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufɔ̃n, AS: bufõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufonada

 przym. bufoński, bufonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfaron, pyszałek, samochwała, zarozumialec

Wiktionary


bufonada

po­pi­sy­wa­nie się, efek­ciar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgry­wa­nie się, po­zo­wa­nie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znio­sę ko­lej­nej bu­fo­na­dy z jego stro­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufon mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo, fanfaronada

Wiktionary


bufoneria

daw­niej: bu­fo­na­da - po­pi­sy­wa­nie się, efek­ciar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgry­wa­nie się, po­zo­wa­nie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te jego bu­fo­ne­rie grają mi już na ner­wach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo

Wiktionary


bufoniasty

za­cho­wu­ją­cy się jak bufon, na­dę­ty; bu­fo­no­wa­ty


SJP.pl


bufonka

→ bufon


SJP.pl

Patrz:

bufon

bufonowaty

waż­nia­ko­wa­ty, py­szał­ko­wa­ty;
1. uwa­ża­ją­cy się za osobę waż­niej­szą i lep­szą od in­nych;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. bu­fo­no­wa­ty wyraz twa­rzy


SJP.pl


bufor

1. część pa­mię­ci kom­pu­te­ra lub urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne­go słu­żą­ca do cza­so­we­go prze­cho­wy­wa­nia da­nych;
2. urzą­dze­nie osła­bia­ją­ce siły ude­rze­nia lub wstrzą­su przy zde­rze­niu po­ja­zdów szy­no­wych; zde­rzak;
3. che­mia: rozt­wór bu­fo­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. urzą­dze­nie słu­żą­ce do ła­go­dze­nia siły ude­rze­nia lub wza­jem­ne­go na­ci­sku po­ja­zdów szy­no­wych

 (1.2) chem. rozt­wór zdol­ny do utrzy­my­wa­nia względ­nie sta­łe­go pH in­ne­go rozt­wo­ru mie­sza­ne­go z nim

 (1.3) in­form. ob­szar pa­mię­ci, gdzie tym­cza­so­wo prze­cho­wu­je się dane prze­sy­ła­ne po­mię­dzy dwoma urzą­dze­nia­mi lub mię­dzy urzą­dze­niem a apli­ka­cją

 (1.4) przen. coś lub ktoś ła­go­dzą­cy kon­flikt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rozt­wór bu­fo­ro­wy
  • zde­rzak w po­cią­gu
  • stre­fa bu­fo­ro­wa (hi­sto­ria, po­li­ty­ka)
  • bufor he­mo­glo­bi­no­wy
  • Bufor (album) – Jan-Ra­po­wa­nie
  • bufor (pro­gra­mo­wa­nie) (ob­szar pa­mię­ci)
  • bufor cy­klicz­ny (struk­tu­ra da­nych)
  • bufor kla­wia­tu­ry (część pa­mię­ci kom­pu­te­ra)
  • bufor Z (gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa)
  • bufor ramki (część RAM-u)
    • li­nuk­so­wy bufor ramki (pod­sy­stem Li­nuk­sa)
  • bufor sza­blo­no­wy (gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. buforowanie n.

 czas. buforować ndk., zbuforować dk.

 przym. buforowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zderzak

Wiktionary


buforowanie

1. in­for­ma­ty­ka: sto­so­wać bu­fo­ry sprzę­to­we lub or­ga­ni­zo­wa­ne pro­gra­mo­wo;
2. ła­go­dzić, sta­bi­li­zo­wać;
3. che­mia: zmie­niać rozt­wór w bu­fo­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zmniej­sza­nie im­pe­tu cze­goś, po­chła­nia­nie nad­mia­ru

 (1.2) in­form. wy­rów­ny­wa­nie róż­nic pręd­ko­ści prze­sy­ła­nia da­nych mię­dzy róż­ny­mi urzą­dze­nia­mi;

Wiktionary

Bu­fo­ro­wa­nie – tech­no­lo­gia po­le­ga­ją­ca na sto­so­wa­niu bu­fo­rów pro­gra­mo­wych lub sprzę­to­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­na naj­czę­ściej w celu wy­rów­na­nia róż­nic pręd­ko­ści prze­sy­ła­nia da­nych mię­dzy róż­ny­mi urzą­dze­nia­mi. Dzia­ła on zaz­wy­czaj wy­ko­rzy­stu­jąc za­sa­dę FIFO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jak spryt­nie obejść pro­blem z bu­fo­ro­wa­niem się fil­mów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bufor m., bufory nmos.

 czas. buforować

 przym. buforowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amortyzowanie, stabilizowanie, łagodzenie

Wiktionary


buforować

1. in­for­ma­ty­ka: sto­so­wać bu­fo­ry sprzę­to­we lub or­ga­ni­zo­wa­ne pro­gra­mo­wo;
2. ła­go­dzić, sta­bi­li­zo­wać;
3. che­mia: zmie­niać rozt­wór w bu­fo­ro­wy


SJP.pl


buforowość

zdol­ność gleby lub rozt­wo­ru do utrzy­my­wa­nia sta­łe­go po­zio­mu kwa­so­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bu­fo­ro­we; cecha tych, któ­rzy są bu­fo­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buforowy

 przysł. buforowo

Wiktionary


buforowy

przy­miot­nik od: bufor


SJP.pl


bufory

żar­to­bli­wie: duży biust; me­lo­ny, ba­lo­ny


SJP.pl


bufoński

→ bufon; pre­ten­sjo­nal­ny; afek­to­wa­ny


SJP.pl


bug

[czy­taj: bag] błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. błąd w pro­gra­mie;

Wiktionary

Bug ( Заходні Буг, "Za­chod­ni Buh"; Західний Буг, "Za­chid­nyj Buh") – czwar­ta pod wzglę­dem dłu­go­ści rzeka w Pol­sce, bę­dą­ca do­pły­wem Narwi, prze­pły­wa­ją­ca przez za­chod­nią Ukra­i­nę, za­chod­nią Bia­ło­ruś i wschod­nią Pol­skę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bugi w opro­gra­mo­wa­niu na­le­ży bezz­włocz­nie zgła­szać pro­gra­mi­stom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bak, AS: bak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. debugger m., debugowanie n.

 czas. debugować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pluskwa

Wiktionary


buga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Ko­lum­bii nad rzeką Cauca, które jest jed­nym z naj­waż­niej­szych kra­jo­wych oś­rod­ków piel­grzym­ko­wych

Wiktionary

Buga – mia­sto w za­chod­niej Ko­lum­bii, w Kor­dy­lie­rze Za­chod­niej.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2010 roku wy­no­si­ła ok. 99 tys.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy. Oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny i piel­grzym­ko­wy.

Wikipedia


bugaj

1. babka pie­czo­na z utar­tych ziem­nia­ków z mąką, ce­bu­lą, us­ma­żo­ny­mi ka­wał­ka­mi bocz­ku i in­ny­mi do­dat­ka­mi; rej­bak, nagus;
2. daw­niej: sku­pi­sko krze­wów lub mło­dych drzew


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bugaj – część mia­sta Beł­cha­tów
  • Bugaj – część mia­sta Brze­szcze
  • Bugaj – część mia­sta Brześć Ku­jaw­ski
  • Bugaj – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Bugaj – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Bugaj – część mia­sta Do­brzyń nad Wisłą
  • Bugaj – część mia­sta Dzia­ło­szyn
  • Bugaj – część mia­sta Ozor­ków
  • Bugaj – część mia­sta Piotr­ków Try­bu­nal­ski
  • Bugaj – część wsi Ruda-Bugaj
  • Bugaj – część mia­sta Sta­ra­cho­wi­ce
  • Bugaj – część mia­sta Su­ched­niów

Wikipedia


bugajczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bugajewski

naz­wi­sko


SJP.pl


bugajski

naz­wi­sko


SJP.pl


bugalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­gal­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Da­riusz Bu­gal­ski (ur. 1961) – pol­ski poeta, dzien­ni­karz oraz pre­zen­ter ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny;
  • Phi­lip­pe Bu­gal­ski (1963 – 2012) – fran­cu­ski kie­row­ca raj­do­wy;
  • Sta­ni­sław Bu­gal­ski (1931 – 1991) – pol­ski ko­larz szo­so­wy.

Wikipedia


bugatti

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Bu­gat­ti

Wiktionary

Au­to­mo­bi­les Et­to­re Bu­gat­ti – były nie­miec­ki, a na­stęp­nie fran­cu­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych i wy­ści­go­wych, z sie­dzi­bą w Mols­he­im, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1909–1963.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­cha­li­śmy jego bu­gat­ti, gdy nagle wy­sko­czył na drogę zając.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bugatti mzw.

Wiktionary


bugała

naz­wi­sko


SJP.pl


bugenwilla

ro­śli­na z ro­dzi­ny dzi­wacz­ko­wa­tych; ką­ci­cierń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­u­ga­in­vil­lea|Comm. ex Juss.|ref=tak., ro­dzaj ob­fi­cie kwit­ną­cych ro­ślin z ro­dzi­ny noc­ni­co­wa­tych;

Wiktionary

Bu­gen­wil­la, ką­ci­cierń ("Bo­u­ga­in­vil­lea" Comm. ex Juss.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny noc­ni­co­wa­tych. Na­le­ży do niego 16 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, ale in­tro­du­ko­wa­ne zo­sta­ły w różne miej­sca w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Ro­śli­ny upra­wia­ne są jako ozdob­ne zwła­szcza i gład­ka (także mie­szań­ce mię­dzy nimi), w cie­płym kli­ma­cie jako pną­cza ogro­do­we, w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym tylko w szklar­niach i do­nicz­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taras zdo­bi­ła oka­za­ła fio­le­to­wa bu­gen­wil­la.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kącicierń

Wiktionary


buggy

[czy­taj: bagi] lekki, te­re­no­wy po­jazd o ot­war­tej kon­struk­cji


SJP.pl

 "Zo­bacz też: Moon Buggy (James Bond)."

Buggy – typ lek­kie­go sa­mo­cho­du re­kre­a­cyj­ne­go wy­po­sa­żo­ne­go w duże koła z gru­by­mi opo­na­mi, wy­trzy­ma­łe za­wie­sze­nie, ot­war­te nad­wo­zie oraz od­sło­nię­ty sil­nik, umie­szczo­ny naj­czę­ściej z tyłu.

Wikipedia


buggykiting

[czy­taj: ba­gi­kaj­ting] sport ek­stre­mal­ny po­le­ga­ją­cy na po­ru­sza­niu się po lą­dzie spe­cjal­nym wóz­kiem z do­łą­czo­nym la­taw­cem


SJP.pl

Bug­gy­ki­ting (także ki­te­sa­i­ling lub bug­gy­ing) – sport ek­stre­mal­ny, od­mia­na że­glar­stwa lą­do­we­go po­le­ga­ją­ca na po­ru­sza­niu się po lą­dzie lub pia­sku przy po­mo­cy spe­cjal­ne­go wózka, do któ­re­go do­łą­czo­ny jest la­ta­wiec peł­nią­cy rolę na­pę­du wia­tro­we­go. We­dług kla­sy­fi­ka­cji In­ter­na­tio­nal Fe­de­ra­tion of Sand and Land Yach­ting bug­gy­ki­ting jest VIII klasą. Klasy I-VII sta­no­wią kla­sycz­ne jach­ty lą­do­we na­pę­dza­ne tra­dy­cyj­ny­mi ża­gla­mi.

Wikipedia


bugijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­gij­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Bu­gij­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bu­gij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bugijczyk mos.

Wiktionary


bugla

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Bugla (ur. 1959) – pol­ski praw­nik i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ga­brie­la Bugla-Pło­skoń­ska – pol­ska mi­kro­bio­loż­ka
  • Oś­ro­dek Re­kre­a­cyj­no-Wy­po­czyn­ko­wy „Bugla” w Ka­to­wi­cach

Wikipedia


buglehorn

in­stru­ment dęty bla­sza­ny


SJP.pl


bugować

[czy­taj: ba­go­wać] w in­for­ma­ty­ce: two­rzyć wiele błę­dów w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym


SJP.pl


bugulma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Ta­tar­sta­nie;

Wiktionary

Bu­gul­ma ( Бугульма) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Ta­tar­sta­nie, po­ło­żo­ne 333 km od Ka­za­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bugulmijski

Wiktionary


bugulmijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­gul­mą, do­ty­czą­cy Bu­gul­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bugulma ż.

Wiktionary


buhaj

sa­miec roz­pło­do­wy bydła do­mo­we­go; stad­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. byk roz­pło­do­wy;

 (1.2) przen. pot. męż­czyz­na o dużej spraw­no­ści i po­trze­bach sek­su­al­nych

Wiktionary

Buhaj (stad­nik lub po­tocz­nie byk) – przez­na­czo­ny do roz­pło­du sa­miec bydła do­mo­we­go oraz żubra, tura, ba­wo­łów i in­nych ga­tun­ków z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych. Wy­bie­ra­ny do roz­pło­du z linii, która wy­ka­zy­wa­ła naj­więk­szą przy­dat­ność użyt­ko­wą (mlecz­ność, dobre przy­ro­sty i wy­so­ki pro­cent tłu­szczu w mleku). W punk­tach ko­pu­la­cyj­nych oraz sta­cjach una­sie­nia­nia bu­ha­je użyt­ku­je się do ukoń­cze­nia przez nie 5 lat, choć za­cho­wu­ją płod­ność dłu­żej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz buhaj zo­stał brą­zo­wym me­da­li­stą na ostat­niej wy­sta­wie rol­ni­czej w Piotr­ko­wie Try­bu­nal­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxaj, AS: buχai ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kozak, ogier, wulg. obraź. jebak, wulg. obraź. ruchacz

Wiktionary


buhajek

zdrob­nie­nie od: buhaj


SJP.pl


buhund

bu­hund nor­we­ski - rasa psów po­cho­dzą­ca z Nor­we­gii


SJP.pl


buhurt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. popis ka­wa­le­ryj­ski, ro­dzaj pa­ra­dy oraz tur­nie­ju ry­cer­skie­go;

Wiktionary

Bu­hurt (łac. ba­gor­dia, fr. be­ho­urt) - za­czerp­nię­ta z ję­zy­ka nie­miec­kie­go nazwa oz­na­cza­ją­ca popis ka­wa­le­ryj­ski. Nie­kie­dy ogra­ni­czał się on wy­łącz­nie do kon­nej pa­ra­dy ry­ce­rzy, choć chęt­nie uzu­peł­nia­no go o star­cia na tępą broń. Za­wod­ni­cy wal­czy­li in­dy­wi­du­al­nie, pa­ra­mi lub w gru­pach, go­dzi­li w prze­ciw­ni­ków ko­pia­mi za­o­pa­trzo­ny­mi w tępe groty, za­da­wa­li ciosy stę­pio­ny­mi lub drew­nia­ny­mi mie­cza­mi lub ma­czu­ga­mi. Bu­hur­ty roz­gry­wa­no od XIII do XVI wieku.

Wikipedia


buick

[czy­taj: bjuik] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Buick

Wiktionary

Buick – ame­ry­kań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w War­ren, dzia­ła­ją­cy od 1903 roku. Na­le­ży do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu Ge­ne­ral Mo­tors.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogi na Sy­cy­lii były je­szcze bar­dzo złe i bałem się, że mój buick, choć so­lid­ny, ale stary, tych dróg nie wy­trzy­ma.

 (1.1) Ze sto­ją­ce­go przed wej­ściem czar­ne­go bu­ic­ka z ame­ry­kań­ską flagą na masce wy­siadł szo­fer i ot­wo­rzył drzwi przed panią Arendt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjujik, AS: bʹi ̯ui ̯ik

Wiktionary


bujacz

ktoś, kto zmy­śla, buja; bla­gier


SJP.pl


bujaczek

bu­ja­ny fo­te­lik lub le­ża­czek dla dzie­ci; bu­jacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bujak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujak m.

Wiktionary


bujaczka

bu­ja­ny fo­te­lik lub le­ża­czek dla dzie­ci; bu­jacz­ka


SJP.pl


bujak

bu­jaw­ka, kiwak;
1. fotel na bie­gu­nach;
2. sprę­ży­na z sie­dzi­skiem, na któ­rej można się huś­tać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bujak – grzę­da w sło­wac­kich Ta­trach Biel­skich
  • Bujak – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • bujak sprę­ży­no­wy – urzą­dze­nie-za­baw­ka
  • Adam Bujak – fo­to­gra­fik
  • Bog­dan Bujak – po­li­tyk
  • Ema­nu­el Bujak – na­u­czy­ciel
  • Fran­ci­szek Bujak – sę­dzia, poseł do au­striac­kiej Rady Pań­stwa
  • Fran­ci­szek Bujak – hi­sto­ryk
  • Fran­ci­szek Bujak – nar­ciarz
  • Ma­rian Bujak – muzyk lu­do­wy
  • Wa­le­ry Bujak – (Po­lo­nia), mistrz walk z Bia­ło­ru­si, jas­no­widz, dzien­ni­karz
  • Zbi­gniew Bujak – po­li­tyk, dzia­łacz So­li­dar­no­ści

Wikipedia


bujakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bujakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­re­my Bu­ja­kow­ski – in­dyj­ski nar­ciarz al­pej­ski, olim­pij­czyk
  • Ka­zi­mierz Bu­ja­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Wi­told Bu­ja­kow­ski – pol­ski ar­che­o­log

Wikipedia


bujalski

naz­wi­sko


SJP.pl


bujanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bujać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­pie­ści­li­ście dziec­ko tym cią­głym bu­ja­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈjä̃ɲɛ, AS: bui ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bujać ndk.

 rzecz. bujak m., bujda ż.

Wiktionary


bujanka

owad z ro­dzi­ny mu­chó­wek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­jan­ka – ogól­ne okre­śle­nie mu­chów­ki z ro­dzi­ny bu­jan­ko­wa­tych oraz człon ro­dza­jo­wy pol­skich nazw zwy­cza­jo­wych niek­tó­rych ga­tun­ków z ple­mie­nia Bom­by­lii­ni:
    • bu­jan­ka czar­na (Bom­by­lel­la atra)
    • bu­jan­ka kę­dzie­rza­wa (Ana­sto­e­chus ni­ti­du­lus)
    • bu­jan­ka pla­mos­krzy­dła (Bom­by­lius di­sco­lor)
    • bu­jan­ka pu­szy­sta (Bom­by­lius po­sti­cus)
    • bu­jan­ka mniej­sza (Bom­by­lius minor)
    • bu­jan­ka śmi­głów­ka (Sy­sto­e­chus cte­nop­te­rus)
    • bu­jan­ka śred­nia (Bom­by­lius me­dius)
    • bu­jan­ka więk­sza (Bom­by­lius major)

Wikipedia


bujankowate

o ce­chach bu­jan­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl

Bu­jan­ko­wa­te (Bom­by­lii­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek li­czą­ca około 3000 ga­tun­ków. Owady z tej ro­dzi­ny mają od 1 do 25 mm dłu­go­ści, krępe, po­kry­te wło­ska­mi ciało. Ima­gi­nes żywią się nek­ta­rem po­bie­ra­nym za po­mo­cą ssaw­ki, larwy są pa­so­ży­ta­mi in­nych owa­dów.

Wikipedia


bujankowaty

o ce­chach bu­jan­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


bujankowiec

fru­czak bu­jan­ko­wiec - motyl z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


bujanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bujarski

naz­wi­sko


SJP.pl


bujas

naz­wi­sko


SJP.pl


bujawka

bujak, kiwak;
1. wi­szą­cy fotel do bu­ja­nia;
2. sprę­ży­na z sie­dzi­skiem, na któ­rej można się huś­tać


SJP.pl


bujać

1. ko­ły­sać, huś­tać (się)
2. o ro­śli­nach: ros­nąć
3. latać, uno­sić się w po­wie­trzu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ko­ły­sać, huś­tać

 (1.2) uno­sić się w po­wie­trzu

 (1.3) ko­rzy­stać ze swo­bo­dy, bie­gać swo­bod­nie

 (1.4) buj­nie wy­so­ko ros­nąć

 (1.5) slang. oszu­ki­wać, opo­wia­dać nie­stwo­rzo­ne hi­sto­rie

 (1.6) gwara. więz. oszu­ki­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bujać się

 (2.1) po­ru­szać się w tył i w przód

 (2.2) pot. pod­ko­chi­wać się

 (2.3) slang. iść, od­cho­dzić, pot. spa­dać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zga­sił świa­tło, po­ło­żył się i pa­trząc na fi­ran­ki, któ­ry­mi bujał wiatr wpa­da­ją­cy przez ot­war­te okno, zas­nął jak ka­mień.

 (1.3) (…) jeź­dziec stra­cił rów­no­wa­gę, po­chy­lił się i upadł, a wolny rumak bujał już da­le­ko po polu.

 (2.1) Dziec­ko buja się na huś­taw­ce.

 (2.2) Adam buja się w Agniesz­ce od pod­sta­wów­ki.

 (2.3) Bujaj się! – nie po­ży­czę ci pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujät͡ɕ, AS: bui ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujanie n., bujak m.

 czas. zabujać, wybujać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołysać, huśtać

 (1.2) fruwać, latać

 (1.5) kłamać

Wiktionary


bujda

fałsz, prze­kręt, coś mało sen­sow­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś zmy­ślo­ne­go, nie­praw­dzi­we­go; bajka, kłam­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bujda – pot. kłam­stwo
  • Bujda – wieś w Rosji
  • Bujda – album Sanah
  • Bujda – sin­gel Sanah

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbujda, AS: bui ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmyślenie, bzdura, blaga; gw. Górny Śląsk bera

Wiktionary


bujnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


bujnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bujny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujność ż.

 przym. bujny

Wiktionary


bujniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: buj­nie, bujno


SJP.pl


bujniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bujny


SJP.pl


bujnięcie

roz­ko­ły­sać, roz­huś­tać


SJP.pl


bujnogrzywy

ma­ją­cy bujną grzy­wę


SJP.pl


bujnokłosy

ma­ją­cy bujne, do­rod­ne kłosy


SJP.pl


bujnowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bujnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edu­ard Buj­now­ski – ra­dziec­ki woj­sko­wy i kos­mo­na­u­ta
  • Józef Buj­now­ski – pol­ski poeta, ese­i­sta, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Kri­sten Buj­now­ski – ka­na­dyj­ska bobs­le­ist­ka
  • Rafał Buj­now­ski – pol­ski ma­larz, gra­fik
  • Zyg­munt Buj­now­ski – pol­ski ma­larz

Wikipedia


bujnowłosy

ma­ją­cy bujne włosy


SJP.pl


bujność

→ bujny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bujne; cecha tych, któ­rzy są bujni

Wiktionary

Patrz:

bujny

Powiązane:

 przym. bujny

 przysł. bujnie

Wiktionary


bujny

1. taki, który ob­fi­cie się roz­ra­sta;
2. taki, który odz­na­cza się roz­ma­chem lub cha­rak­te­ry­zu­je się niez­wy­kły­mi wy­da­rze­nia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się ob­fi­cie roz­ra­sta

 (1.2) z roz­ma­chem

 (1.3) stpol. zu­chwa­ły

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bujny – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Bujny – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrom­ny pod­wój­ny krzyż na zło­tym łań­cu­chu ko­ły­sał się obie­cu­ją­co mię­dzy jej buj­ny­mi, do­sko­na­le krą­gły­mi pier­sia­mi, które nie­mal wy­ska­ki­wa­ły z mocno wy­cię­te­go de­kol­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujnɨ, AS: bui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bujność ż., bujnia ż.

 przysł. bujnie, bujno

 czas. bujnieć

Wiktionary


bujnąć

roz­ko­ły­sać, roz­huś­tać


SJP.pl


bujok

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­staw Bujok (1937–2017) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski i kom­bi­na­tor nor­we­ski
  • To­masz Bujok – pol­ski du­chow­ny lu­te­rań­ski, radca du­chow­ny Rady Sy­no­dal­nej
  • To­masz Bujok (ur. 1978) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, stra­żak-ochot­nik i lu­te­rań­ski dzia­łacz ko­ściel­ny

Wikipedia


bujowisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wzbu­rzo­ne morze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele baśni prze­pły­wa pod che­czy ni­ski­mi po­wa­ły o burzy nad niez­głę­bio­nym bu­jo­wi­skiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbujɔˈvʲiskɔ, AS: bui ̯ovʹisko

Wiktionary


bujrep

linka łą­czą­ca rzu­co­ną na dno kot­wi­cę z bojką wska­zu­ją­cą po­ło­że­nie rzu­co­nej kot­wi­cy; boj­rep


SJP.pl


bujumbura

sto­li­ca Bu­run­di; Bu­żum­bu­ra


SJP.pl


bujwid

naz­wi­sko


SJP.pl


buk

wy­so­kie drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych, o gład­kiej, sre­brzy­stej korze i twar­dym drew­nie, ros­ną­ce w la­sach stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fagus|L.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych;

 (1.2) drew­no bu­ko­we

Wiktionary

Buk ("Fagus" L.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych. Wy­róż­nia­nych jest w jego obrę­bie zwy­kle 10–11 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej na pół­ku­li pół­noc­nej, naj­da­lej na po­łud­nie się­ga­jąc do Mek­sy­ku i Wiet­na­mu. W Ame­ry­ce Pół­noc­nej ro­śnie jeden ga­tu­nek – buk wiel­ko­list­ny, w Eu­ro­pie obec­ne są dwa – buk zwy­czaj­ny i wschod­ni (w Pol­sce wy­stę­pu­je w sta­nie na­tu­ral­nym tylko ten pier­wszy), po­zo­sta­łe ga­tun­ki rosną w Azji Wschod­niej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam ro­śnie stary buk.

 (1.2) Ten obiekt wy­ko­na­ny jest z buku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buczyna ż., bukiew ż.

:: zdrobn. buczek m.

 przym. bukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. buczyna, bukiew

 (1.2) buczyna

Wiktionary


buka

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: buk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buka – wyspa na­le­żą­ca do Papui-Nowej Gwi­nei
  • Buka – mia­sto na wy­spie Buka
  • Buka – cie­śni­na od­dzie­la­ją­ca wyspę Buka od wyspy Bo­u­ga­in­vil­le
  • Buka – mia­sto we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie
  • Buka – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • Buka – fik­cyj­na po­stać z cyklu ksią­żek Tove Jans­son o Mu­min­kach
  • Buka En­ter­ta­in­ment – ro­syj­ska firma zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją gier kom­pu­te­ro­wych
  • Ma­te­usz „Buka” Da­niec­ki – pol­ski raper
  • Buka (zm. 1289) – wezyr Il­cha­ni­dów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuka, AS: buka

Wiktionary


bukaciarnia

bu­dy­nek przy­sto­so­wa­ny do ho­dow­li bu­ka­tów (typ bydła rzeź­ne­go)


SJP.pl


bukal

dawny ro­dzaj pu­cha­ru


SJP.pl


bukalski

naz­wi­sko


SJP.pl


bukan

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych; no­to­fa­gus


SJP.pl

Bukan, buk po­łud­nio­wy, no­to­fa­gus ("Not­ho­fa­gus" Blume) – ro­dzaj ro­ślin z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny bu­ka­no­wa­tych ("Not­ho­fa­ga­ce­ae" Ku­prian.). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go 35, 36, 38 lub 43 ga­tun­ki. Do ro­dza­ju tego na­le­żą za­rów­no drze­wa zi­mo­zie­lo­ne, jak i zrzu­ca­ją­ce li­ście. Wy­stę­pu­ją one na pół­ku­li po­łud­nio­wej i są tam od­po­wied­ni­kiem buka z pół­ku­li pół­noc­nej. Drze­wa te są waż­nym źró­dłem su­row­ca drzew­ne­go – pod tym wzglę­dem tylko eu­ka­lip­tus ma więk­sze zna­cze­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej.

Wikipedia


bukanier

1. XVII-wiecz­ny pirat pły­wa­ją­cy na Morzu Ka­ra­ib­skim;
2. kor­sarz wy­na­ję­ty przez rządy An­glii, Fran­cji i Ho­lan­dii do walki z Hisz­pa­na­mi w XVII wieku


SJP.pl

Zo­bacz też: bu­ka­nie­rzy.

Bu­ka­nier – czło­nek ka­ra­ib­skiej spo­łecz­no­ści pi­ra­tów, kor­sa­rzy i my­śli­wych, skła­da­ją­cej się ze zbie­gów po­cho­dze­nia an­giel­skie­go, fran­cu­skie­go i ho­len­der­skie­go, osied­la­ją­cych się od po­cząt­ku XVII wieku na hisz­pań­skich Wiel­kich An­ty­lach.

Wikipedia


bukareszt

sto­li­ca Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ru­mu­nii;

Wiktionary

Bu­ka­reszt ( București) (Mia­sto Bu­ka­reszt, Mu­ni­ci­piul București) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ru­mu­nii oraz cen­trum prze­my­sło­wo-usłu­go­we po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, nad rzeką Dym­bo­wi­cą.

Pier­wsze wzmian­ki o mie­ście po­cho­dzą z roku 1459, sta­tus sto­li­cy kraju Bu­ka­reszt uzy­skał w 1862 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­ka­reszt stał się Ru­mu­nii w ty­siąc osiem­set sześć­dzie­sią­tym dru­gim roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkarɛʃt, AS: bukarešt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż.

 przym. bukareszteński, podbukareszteński, bukaresztański, podbukaresztański

Wiktionary


bukaresztanka

miesz­kan­ka Bu­ka­resz­tu; Bu­ka­resz­ten­ka


SJP.pl


bukaresztańczyk

miesz­ka­niec Bu­ka­resz­tu; Bu­ka­resz­teń­czyk


SJP.pl


bukaresztański

do­ty­czą­cy Bu­ka­resz­tu, zwią­za­ny z Bu­ka­resz­tem; bu­ka­resz­teń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Bu­ka­reszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtãj̃sʲci, AS: bukareštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukareszteński

Wiktionary


bukaresztenka

miesz­kan­ka Bu­ka­resz­tu; Bu­ka­resz­tan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­ka­resz­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃nka, AS: bukareštẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukareszt mrz.

:: fm. bukareszteńczyk mos.

 przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary


bukareszteńczyk

miesz­ka­niec Bu­ka­resz­tu; Bu­ka­resz­tań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­ka­resz­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bukareštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukareszt mrz.

:: fż. bukaresztenka ż.

 przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary


bukareszteński

do­ty­czą­cy Bu­ka­resz­tu, zwią­za­ny z Bu­ka­resz­tem; bu­ka­resz­tań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bu­ka­resz­tu (sto­li­cy Ru­mu­nii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bu­ka­resz­teń­skim ze­spo­le do 58. mi­nu­ty grał pol­ski obroń­ca Paweł Go­lań­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: bukareštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukaresztański

Wiktionary


bukat

sztu­ka bydła rzeź­ni­cze­go


SJP.pl


bukatowy

zwią­za­ny z bu­ka­tem


SJP.pl


bukała

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anie­la Bu­ka­ła – pol­ski po­li­tyk, so­cjo­log, po­słan­ka na Sejm
  • Grze­gorz Bu­ka­ła – pol­ski wo­ka­li­sta, kom­po­zy­tor i autor tek­stów
  • Sła­wo­mir Bu­ka­ła – pol­ski ar­ty­sta pla­styk

Wikipedia


buker

osoba zaj­mu­ją­ca się wyz­na­cza­niem ter­mi­nów sesji, wy­stę­pów dla pio­sen­ka­rzy, mo­de­lek itp.; bo­o­ker


SJP.pl


bukieciarka

ko­bie­ta ukła­da­ją­ca bu­kie­ty, ozdo­by z kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. ogrod. ko­bie­ta ukła­da­ją­ca wią­zan­ki kwia­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukiet

:: fm. bukieciarz

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florystka

Wiktionary


bukieciarski

przy­miot­nik od: bu­kie­ciarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bu­kie­ciar­stwem, do­ty­czą­cy bu­kie­ciar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako ma­te­riał bu­kie­ciar­ski wy­ko­rzy­sty­wa­ne są suche pałki wodne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary


bukieciarsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób bu­kie­ciar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

 przym. bukieciarski

Wiktionary


bukieciarstwo

sztu­ka ukła­da­nia bu­kie­tów; zawód bu­kie­cia­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. sztu­ka ukła­da­nia kwia­tów w kom­po­zy­cje

Wiktionary

Bu­kie­ciar­stwo, flo­ry­sty­ka – sztu­ka ukła­da­nia kwia­tów i in­nych ele­men­tów ro­ślin­nych w róż­no­rod­ne kom­po­zy­cje (bu­kie­ty, wią­zan­ki, wień­ce, gir­lan­dy, stro­i­ki itp.). Tra­dy­cyj­nie sztu­ka ta okre­śla­na była mia­nem bu­kie­ciar­stwa, a spe­cja­li­stę ukła­da­ją­cym kom­po­zy­cje ro­ślin­ne zwano bu­kie­cia­rzem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki ziół sto­su­je się w bu­kie­ciar­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florystyka

Wiktionary


bukieciarz

osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem bu­kie­tów, ozdób z kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. ogrod. osoba ukła­da­ją­ca kwia­ty w bu­kie­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­kurs bu­kie­cia­rzy ogrod­nict­wo do­star­czy­ło kilka ty­się­cy róż, ger­be­rów i frez­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

:: fż. bukieciarka ż.

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary


bukiecik

zdrob­nie­nie od: bu­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bu­kiet

 (1.2) mały bu­kiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukietnica ż., bukiet m., bukieciarz m., bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukietowanie n.

 czas. bukietować ndk.

 przym. bukietowy, bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary


bukiel

naz­wi­sko


SJP.pl


bukiet

1. wią­zan­ka kwia­tów;
2. aro­mat wina;
3. ogon sarny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wią­zan­ka, pęk kwia­tów;

 (1.2) cechy wina za­war­te w jego za­pa­chu i smaku;

 (1.3) łow. ogon sarny

 (1.4) gwara. więz. cho­ro­ba we­ne­rycz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­kiet (aro­mat) – okre­śle­nie za­pa­chu
  • Bu­kiet (de­ko­ra­cja) – de­ko­ra­cja kwia­to­wa
  • Bu­kiet (to­po­lo­gia) – w ma­te­ma­ty­ce, w szcze­gól­no­ści w to­po­lo­gii, prze­strzeń to­po­lo­gicz­na pow­sta­ła po­przez skle­je­nie dwóch in­nych prze­strze­ni w jed­nym punk­cie
  • bu­kiet (cy­to­lo­gia) – spe­cy­ficz­na dla pro­fa­zy I me­jo­zy struk­tu­ra w któ­rej te­lo­me­ry po­łą­czo­ne są z błoną ją­dro­wą.
  • kwia­to­wy bu­kiet ju­bi­ler­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­da­ro­wa­łem jej bu­kiet czer­wo­nych goź­dzi­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbucɛt, AS: buḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukietnica ż., bukieciarz mos., bukieciarstwo n., bukiecik mrz., bukieciarka ż.

 przym. bukietowy, bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązanka

Wiktionary


bukietnica

pa­so­żyt­ni­cza ro­śli­na z re­jo­nów tro­pi­kal­nych Azji; ra­flez­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. bez­zie­le­nio­wa ro­śli­na ziel­na, wy­spe­cja­li­zo­wa­ny en­do­pa­so­żyt ro­ślin

 (1.2) daw. ko­bie­ta sprze­da­ją­ca bu­kie­ty

Wiktionary

Bu­kiet­ni­ca ("Raf­fle­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bu­kiet­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 40 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji – w Taj­lan­dii, Ma­lez­ji, Fi­li­pi­nach i In­do­nez­ji. Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju upa­mięt­nia Sir Tho­ma­sa Stam­for­da Raf­fle­sa – fun­da­to­ra bry­tyj­skiej ko­lo­nii w Sin­ga­pu­rze. Bu­kiet­ni­ca Ar­nol­da ("Raf­fle­sia ar­nol­dii") znana jest jako ro­śli­na o naj­więk­szych kwia­tach na Ziemi, przez co sta­no­wi atrak­cję dla eko­tu­ry­stów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz.

 przym. bukieciarski

 przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raflezja

Wiktionary


bukietnicowate

o ce­chach bu­kiet­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Bu­kiet­ni­co­wa­te ("Raf­fle­sia­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu mal­pi­giow­ców. Obej­mu­je trzy ro­dza­je li­czą­ce ok. 20 ga­tun­ków, z czego 15 na­le­ży do ro­dza­ju bu­kiet­ni­ca ("Raf­fle­sia"). Przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny wy­stę­pu­ją w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej – na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim, na wy­spach Su­ma­tra, Jawa i Bor­neo oraz na Fi­li­pi­nach. Są to bez­zie­le­nio­we ro­śli­ny ziel­ne bę­dą­ce wy­spe­cja­li­zo­wa­ny­mi en­do­pa­so­ży­ta­mi ro­ślin z ro­dza­ju "Te­tra­stig­ma" (ro­dzi­na wi­no­ro­ślo­wa­te "Vi­ta­ce­ae").

Wikipedia


bukietnicowaty

o ce­chach bu­kiet­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


bukietnicowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z pod­kla­sy pie­przo­wych; Raf­fle­sia­les


SJP.pl


bukietnicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z pod­kla­sy pie­przo­wych


SJP.pl


bukietowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bu­kie­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bukietowy

 przysł. bukietowo

Wiktionary


bukietowy

przy­miot­nik od: bu­kiet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bu­kie­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietowość ż.

Wiktionary


bukiew

w bo­ta­ni­ce: owoce buka; bu­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. owoc/owoce buka;

 (1.2) bot. lud. buk po­spo­li­ty

Wiktionary

Bu­kiew – owoc ro­ślin z ro­dza­ju buk ("Fagus"). Trój­gra­nia­sty, brą­zo­wy orze­szek, po­je­dyn­czy lub ze­bra­ny po 2–3 w zdrew­nia­łej okry­wie (ku­pu­li). Owoce wraz z okry­wą two­rzą owoc zbio­ro­wy ot­wie­ra­ją­cy się (pę­ka­ją­cy) po doj­rze­niu. Bu­do­wa i cechy owo­ców zbio­ro­wych (trzo­nek, dłu­gość okry­wy i bu­do­wa wy­rost­ków) mają istot­ne zna­cze­nie tak­so­no­micz­ne dla iden­ty­fi­ka­cji ga­tun­ków w obrę­bie ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z norki wy­su­nę­ła się mała leśna mysz­ka i po­chwy­ci­ła le­żą­cą na ziemi bu­kiew.

 (1.1) Ciszę głu­chą tych łowów prze­ry­wa­ło cia­pa­nie odyń­ców, żrą­cych żo­łę­dzie i bu­kiew w opa­rze­li­skach i go­zdach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbucɛf, AS: buḱef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buk mrz., buczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buczyna, orzeszek bukowy, orzeszek buczynowy

 (1.2) buk, buk pospolity, lud. buczyna

Wiktionary


bukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


buking

bo­o­king;
1. dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na re­zer­wo­wa­niu, za­ma­wia­niu usług lub to­wa­rów;
2. dział ho­te­lu, linii lot­ni­czej itp. zaj­mu­ją­cy się przyj­mo­wa­niem re­zer­wa­cji


SJP.pl


bukingowy

w pra­wie: umowa bu­kin­go­wa - pi­sem­na umowa o prze­wóz ła­dun­ku stat­kiem mor­skim


SJP.pl


bukinista

czło­wiek hand­lu­ją­cy sta­ry­mi książ­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ulicz­ny sprze­daw­ca sta­rych ksią­żek, rycin i gazet, zwła­szcza we Fran­cji;

Wiktionary

Bu­ki­ni­sta (z fr. "bo­u­qu­i­ni­ste" od "bo­u­qu­in" – pot. "książ­ka") – ulicz­ny an­tyk­wa­riusz, hand­lu­ją­cy sta­ry­mi i uży­wa­ny­mi książ­ka­mi. Nazwa po­cząt­ko­wo od­no­si­ła się głów­nie do pa­ry­skich an­tyk­wa­riu­szy hand­lu­ją­cych na sto­i­skach nad Sek­wa­ną.

Bu­ki­ni­sta­mi na­zy­wa­no też po­tocz­nie w Pol­sce sprze­daw­ców no­wych ksią­żek – rozk­wit tej formy hand­lu książ­ka­mi w Pol­sce na­stą­pił na prze­ło­mie lat 80.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbucĩˈɲista, AS: buḱĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukinistyka ż.

:: fż. bukinistka ż.

 przym. bukinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antykwariusz uliczny

Wiktionary


bukinistka

→ bu­ki­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

bukinista

bukinistyczny

→ bu­ki­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

bukinista

bukkake

prak­ty­ka sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na eja­ku­la­cji grupy męż­czyzn na ciało innej osoby, zaz­wy­czaj na twarz


SJP.pl

Buk­ka­ke (jap. ブッカケ) – prak­ty­ka sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na eja­ku­la­cji przez grupę męż­czyzn na le­żą­cą, sie­dzą­cą lub klę­czą­cą osobę, zaz­wy­czaj na twarz bądź do ust. Prak­ty­ka ta może za­wie­rać ele­men­ty sek­su­al­ne­go upo­ko­rze­nia.

Wikipedia


bukla

ro­dzaj tka­ni­ny z przę­dzy pę­tel­ko­wej; bouclé


SJP.pl


buklowy

→ bukla


SJP.pl

Patrz:

bukla

bukmacher

osoba przyj­mu­ją­ca za­kła­dy; bo­ok­ma­cher, bo­ok­ma­ker (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub in­sty­tu­cja, która przyj­mu­je za­kła­dy

Wiktionary

Buk­ma­cher (ang. "Bo­ok­ma­ker", od "book" – za­kład i "make" – robić) – przed­się­bior­stwo, in­sty­tu­cja lub osoba zaj­mu­ją­ca się przyj­mo­wa­niem za­kła­dów pie­nięż­nych na wy­da­rze­nia spor­to­we lub po­za­spor­to­we. Za­kła­dy spor­to­we mogą do­ty­czyć róż­nych dy­scy­plin spor­tu, ta­kich jak, np.

Wikipedia


bukmacherka

→ buk­ma­cher


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kła­dy pie­nięż­ne

Wiktionary

Patrz:

bukmacher

bukmacherski

→ buk­ma­cher; bo­ok­ma­cher­ski


SJP.pl


bukmacherstwo

dzia­łal­ność buk­ma­che­ra


SJP.pl


bukmanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­cze­pa do prze­wo­zu koni

Wiktionary


bukoliczny

ma­ją­cy cechy bu­ko­li­ki (sie­lan­ki); idyl­licz­ny, sie­lan­ko­wy, siel­ski, pa­ster­ski


SJP.pl


bukolika

utwór po­e­tyc­ki, zwy­kle o cha­rak­te­rze li­rycz­nym przed­sta­wia­ją­cy w spo­sób wy­i­de­a­li­zo­wa­ny uroki życia wiej­skie­go; sie­lan­ka; idyl­la; pa­sto­rał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. nie­wiel­ki utwór li­rycz­no-epicz­ny na­wią­zu­ją­cy do życia pa­ste­rzy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utwór ten po­mi­nię­to w wy­bo­rze jego bu­ko­lik, opu­bli­ko­wa­nym po raz pier­wszy w 1975.

 (1.1) Roz­czy­ty­wa­ła się w bu­ko­li­kach Wer­gi­liu­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bukoliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sielanka, ekloga, idylla, skotopaska

Wiktionary


bukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bu­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvãɲɛ, AS: bukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bukować ndk., zabukować dk.

 rzecz. bukowisko n.

Wiktionary


bukowate

ro­dzi­na drzew dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca ponad 400 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej i tro­pi­kal­nej


SJP.pl

Bu­ko­wa­te ("Fa­ga­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu bu­kow­ców, obej­mu­ją­ca około 730–930 ga­tun­ków (w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go). Za­sięg tych ro­ślin obej­mu­je ob­sza­ry pod wpły­wem kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej, ale też Ame­ry­kę Środ­ko­wą po pół­noc­no-za­chod­nie krań­ce Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej oraz Azję Po­łud­nio­wo-Wschod­nią do Nową Gwi­neę.

Wikipedia


bukowaty

o ce­chach bu­ko­wa­tych (ro­dzi­na drzew)


SJP.pl


bukować

1. o ow­cach, ło­siach i je­le­niach: za­spo­ka­jać popęd płcio­wy;
2. re­zer­wo­wać miej­sce w po­cią­gu, sa­mo­lo­cie, ho­te­lu itp. lub pot­wier­dzać za­mó­wie­nie; bo­o­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. re­zer­wo­wać miej­sce w sa­mo­lo­cie, po­cią­gu, ho­te­lu itp.

 (1.2) środ. łow. o ło­siach, je­le­niach i ow­cach: od­by­wać okres godów, rui

 (1.3) o ow­cach: do­pro­wa­dzać im ba­ra­ny w ce­lach pro­kre­a­cyj­nych

 (1.4) roln. wy­ci­skać na­sio­na ko­ni­czy­ny z głó­wek lub od­dzie­lać na­sio­na jęcz­mie­nia od wąsów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkɔvat͡ɕ, AS: bukovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bukowanie n.

:: czas. zabukować dk.

 (1.2)

:: rzecz. bukowanie n., bukowisko n.

 (1.3)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

 (1.4)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezerwować, zamawiać

Wiktionary


bukowce

1. ko­zio­róg bu­ko­wiec - chrząszcz z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych, ob­ję­ty ści­słą ochro­ną ga­tun­ko­wą;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin drze­wia­stych i krze­wia­stych, pra­wie wy­łącz­nie wia­tro­pyl­nych i jed­no­pien­nych


SJP.pl

Bu­kow­ce ("Fa­ga­les" Engl.) – grupa ro­ślin okry­to­na­sien­nych sta­no­wią­ca klad wy­róż­nia­ny w ran­dze rzędu w róż­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Rząd ro­ślin drze­wia­stych i krze­wia­stych, pra­wie wy­łącz­nie wia­tro­pyl­nych i jed­no­pien­nych. Do tego rzędu na­le­żą drze­wa li­ścia­ste czę­sto do­mi­nu­ją­ce w la­sach obu stref umiar­ko­wa­nych.

Wikipedia


bukowianin

miesz­ka­niec Bu­ko­wi­ny Ta­trzań­skiej


SJP.pl


bukowianka

miesz­kan­ka Bu­ko­wi­ny Ta­trzań­skiej


SJP.pl


bukowiański

przy­miot­nik od: Bu­ko­wi­na Ta­trzań­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bu­ko­wi­ny Ta­trzań­skiej, zwią­za­ny z Bu­ko­wi­ną Ta­trzań­ską, po­cho­dzą­cy z Bu­ko­wi­ny Ta­trzań­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dy­sku­sji zo­sta­ną za­pro­sze­ni radni, a także przed­się­bior­cy, za­in­te­re­so­wa­ni in­we­sty­cja­mi na te­re­nie bu­ko­wiań­skiej gminy.

Wiktionary


bukowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Bu­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Brzeg Dolny
  • Bu­ko­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Leśna Pod­la­ska
  • Bu­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Bu­ko­wi­ce-Ko­lo­nia
  • Bučovice
  • Bu­ko­wa, Bu­ko­wie, Bu­ko­wiec, Bu­ko­wi­na, Bu­kow­no, Bu­ko­wo, Bu­kow­skie

Wikipedia


bukowiec

1. ko­zio­róg bu­ko­wiec - chrząszcz z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych, ob­ję­ty ści­słą ochro­ną ga­tun­ko­wą;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin drze­wia­stych i krze­wia­stych, pra­wie wy­łącz­nie wia­tro­pyl­nych i jed­no­pien­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lech Bu­ko­wiec
  • Ma­rian Bu­ko­wiec
  • Ma­te­usz Bu­ko­wiec
  • Paweł Bu­ko­wiec
  • Sta­ni­sław Bu­ko­wiec
  • Bu­ko­wiec – część mia­sta Le­gio­no­wo
  • Bu­ko­wiec – wieś w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Bu­ko­wiec – część wsi Ma­słów w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Bu­ko­wiec – wieś w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Ja­bło­no­wo Po­mor­skie
  • Bu­ko­wiec – wieś w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ro­góź­no
  • Bu­ko­wiec – część wsi Żale w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze
  • Bu­ko­wiec – wieś w pow. świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec

Wikipedia


bukowiecki

przy­miot­nik od: Bu­ko­wiec


SJP.pl


bukowieński

przy­miot­nik od: Bu­kow­no; bu­ko­wiń­ski


SJP.pl


bukowina

prze­sta­rza­le: las bu­ko­wy; bu­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przest. las bu­ko­wy (zło­żo­ny z buków), bu­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ko­wi­na (kra­i­na hi­sto­rycz­na) – kra­i­na hi­sto­rycz­na dzie­lą­ca się dziś na:
    • Bu­ko­wi­nę pół­noc­ną, zwaną rów­nież Bu­ko­wi­ną Ukra­iń­ską, le­żą­ca dziś na te­ry­to­rium Ukra­i­ny
    • Bu­ko­wi­nę po­łud­nio­wą, zwaną rów­nież Bu­ko­wi­ną Ru­muń­ską, le­żą­cą dziś na te­ry­to­rium Ru­mu­nii
  • Księ­stwo Bu­ko­wi­ny
  • Bu­ko­wi­na – część mia­sta Ry­gli­ce
  • Bu­ko­wi­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Bu­ko­wi­na – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Bi­szcza
  • Bu­ko­wi­na – część wsi Typin w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Bu­ko­wi­na – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Bu­ko­wi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce
  • Bu­ko­wi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Bu­ko­wi­na – przy­sió­łek wsi Dą­bro­wi­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze dalej ku po­łud­nio­wi gra­ni­czy­ło Hen­ry­ko­wo z ogrom­ną bu­ko­wi­ną, czyli lasem bu­ko­wym.

 (1.1) Bie­gnę w zie­lo­ne gą­szcze mię­dzy zie­lo­ne drze­wa, I zna mnie już dą­bro­wa, i zna mnie bu­ko­wi­na, I bór wy­so­ko­pien­ny dla mnie swój cień roz­pi­na, I taka cisza we mnie…

 (1.1) Je­cha­li więc, po­cząt­ko­wo przez bu­ko­wi­ny i dą­bro­wy, potem duk­ta­mi, wresz­cie drogą, wi­ją­cą się wśród pa­gór­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukowina

Wiktionary


bukowinianin

miesz­ka­niec Bu­ko­wi­ny (kra­i­ny); Bu­ko­wiń­czyk


SJP.pl


bukowinianka

miesz­kan­ka Bu­ko­wi­ny (kra­i­ny); Bu­ko­win­ka


SJP.pl


bukowinka

miesz­kan­ka Bu­ko­wi­ny (kra­i­ny); Bu­ko­wi­nian­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ko­win­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra
  • Bu­ko­win­ka – część wsi Hre­ben­ne w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­by­cza Kró­lew­ska
  • Bu­ko­win­ka – część wsi Ochot­ni­ca Górna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ochot­ni­ca Dolna
  • Bu­ko­win­ka – wieś w re­jo­nie tur­czań­skim (ukr. Буковинка)
  • Bu­ko­win­ka – szczyt w Pa­śmie Lu­ba­nia w Gor­cach
  • bu­ko­win­ka – szczyt w Gru­pie Oszu­sa w Be­ski­dzie Zy­wiec­ko-Oraw­skim
  • Bu­ko­win­ka – szczyt w Grzbie­cie Wschod­nim Gór Ka­czaw­skich

Wikipedia


bukowisko

1. okres go­do­wy je­le­ni i łosi; bu­ko­wa­nie;
2. miej­sce, gdzie zbie­ra­ją się łosie w okre­sie go­do­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. okres go­do­wy łosi i je­le­ni;

 (1.2) łow. ob­szar, na któ­rym od­by­wa się bu­ko­wi­sko (1.1)

Wiktionary

Bu­ko­wi­sko – okres go­do­wy łosi, a także ob­szar, na któ­rym prze­by­wa­ją łosie w tym okre­sie. Gody łosi roz­po­czy­na­ją się we wrze­śniu i trwa­ją do po­ło­wy paź­dzier­ni­ka. Byki prze­by­wa­ją kilka dni z jedną klępą, która wy­ka­zu­je ob­ja­wy rui, po jej po­kry­ciu od­cho­dzą w po­szu­ki­wa­niu ko­lej­nej sa­mi­cy. Byki nie sta­cza­ją za­cię­tych walk o sa­mi­ce zwane klę­pa­mi, nie two­rzą rów­nież ha­re­mów samic, jak ma to miej­sce u je­le­ni. W tym cza­sie łosie-byki wy­da­ją głos zwany stę­ka­niem, bu­cze­niem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvʲiskɔ, AS: bukovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukowanie n.

 czas. bukować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukowanie

Wiktionary


bukowińczyk

miesz­ka­niec Bu­ko­wi­ny (kra­i­ny); Bu­ko­wi­nia­nin


SJP.pl


bukowiński

1. przy­miot­nik od: Bu­ko­wi­na (kra­i­na);
2. przy­miot­nik od: Bu­kow­no; bu­ko­wień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­ko­wi­ną, do­ty­czą­cy Bu­ko­wi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukowina ż.

Wiktionary


bukownianin

miesz­ka­niec Bu­kow­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


bukownianka

miesz­kan­ka Bu­kow­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


bukownik

1. mło­car­nia do ko­ni­czy­ny;
2. baran; tryk


SJP.pl

Bu­kow­nik – ma­szy­na rol­ni­cza przez­na­czo­na do wy­łu­ski­wa­nia zia­ren ko­ni­czy­ny, prosa i lu­cer­ny. Ma cy­lin­drycz­ny kształt. Kle­pi­sko wy­ko­na­ne jest ze sta­lo­wej siat­ki. Cepy mają kształt spi­ral­nej li­stwy.

Wrzu­co­ne do cy­lin­dra bu­kow­ni­ka głów­ki ko­ni­czy­ny cepy prze­cie­ra­ją przez sito kle­pi­ska. Na­stęp­nie na­le­ży wy­tar­te na­sio­na oczy­ścić.

Wikipedia


bukowno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Bu­kow­no w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Bu­kow­no (do 1962 "Bu­kow­no-Osied­le") – mia­sto i gmina miej­ska w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim.

Wieś bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w po­wie­cie pro­szo­wic­kim w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim w końcu XVI wieku. Do 1975 r. mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, a w la­tach 1975–1998 do ka­to­wic­kie­go. W la­tach 1977–1991 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Bu­kow­no[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈkɔvnɔ, AS: bukovno

Wiktionary


bukowo

1. je­zio­ro w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w woj. za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ko­wo – część mia­sta Szcze­cin
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Murów
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród
  • Bu­ko­wo – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Targ
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Bu­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo
  • Bu­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Rymań
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Bu­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa

Wikipedia


bukowogórski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dosł. zwią­za­ny z Gó­ra­mi Bu­ko­wy­mi, do­ty­czą­cy Gór Bu­ko­wych

 (1.2) ar­che­ol. zwią­za­ny z kul­tu­rą bu­ko­wo­gór­ską;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Góry Bukowe nmos.

Wiktionary


bukowski

przy­miot­nik od: Bu­ko­wo, Bu­kow­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bu­kow­ski – pol­ski po­lo­ni­sta
  • An­to­ni Bu­kow­ski – stol­nik sa­noc­ki
  • Bro­ni­sław Bu­kow­ski – pol­ski in­ży­nier
  • Char­les Bu­kow­ski – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Gejza Bu­kow­ski von Stol­zen­burg – pol­ski ge­o­log-kar­to­graf i pa­le­on­to­log
  • Hen­ryk Bu­kow­ski – pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Igna­cy Bu­kow­ski – fli­gie­la­diu­tant kró­lew­ski
  • Igna­cy Sta­ni­sław Bu­kow­ski (1904–1984) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny Woj­ska Pol­ska, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, ofia­ra re­pre­sji sta­li­now­skich
  • Jacek Bu­kow­ski – pol­ski poeta
  • Jan Bu­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta
  • Jan Bu­kow­ski – stol­nik sa­noc­ki
  • Ja­nusz Bu­kow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny

Wikipedia


bukowsko

przy­miot­nik od: Bu­ko­wo, Bu­kow­sko


SJP.pl

Bu­kow­sko – wieś (w la­tach 1748–1934 mia­sto), sie­dzi­ba gminy Bu­kow­sko w po­wie­cie sa­noc­kim wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś leży nad po­to­kiem Bu­ko­wiec oraz Sa­no­czek w do­rze­czu Sanu, 16 km na po­łud­nio­wy za­chód od Sa­no­ka, na Po­gó­rzu Bu­kow­skim.

Wikipedia


bukowy

zwią­za­ny z bu­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z buka

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści buka

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią buka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkɔvɨ, AS: bukovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buk, buczyna, buczek

Wiktionary


bukram

grube płót­no in­tro­li­ga­tor­skie


SJP.pl

Bu­kram – płót­no in­tro­li­ga­tor­skie, ba­weł­nia­ne lub lnia­ne, na­są­czo­ne środ­kiem kle­ją­cym, takim jak pasta ze skro­bi pszen­nej, kle­jem (takim jak klej PVA) lub pi­rok­sy­li­ną, a na­stęp­nie su­szo­ne. Po zwil­że­niu lub ogrza­niu można je na nowo uksz­tał­to­wać, aby stwo­rzyć wy­trzy­ma­łą, twar­dą tka­ni­nę na okład­ki ksią­żek (do opraw na­kła­do­wych, a cza­sem także bi­blio­tecz­nych), ka­pe­lu­sze i ele­men­ty odzie­ży.

Wikipedia


bukranion

ar­chi­tek­to­nicz­ny ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie głowy lub czasz­ki byka, uży­wa­ny w sztu­ce an­tycz­nej na fry­zach, me­to­pach itp., spo­ty­ka­ny rów­nież w sztu­ce re­ne­san­so­wej i kla­sy­cy­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­chit. szt. motyw de­ko­ra­cyj­ny w for­mie głowy lub czasz­ki byka

Wiktionary

Bu­kra­nion (βουκράνιον, dosł. „czasz­ka byka”, z gr. "boús" – byk, "kraníon" – czasz­ka) – re­lie­fo­wy motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci by­czej głowy lub czasz­ki, naj­czę­ściej do­dat­ko­wo zdo­bio­ny gir­lan­da­mi i wstę­ga­mi za­wie­szo­ny­mi na ro­gach zwie­rzę­cia.

Ze wzglę­du na sym­bo­li­kę byka jako zwie­rzę­cia ofiar­ne­go bu­kra­nio­ny wy­stę­po­wa­ły głów­nie w an­tycz­nej ar­chi­tek­tu­rze sa­kral­nej, umie­szcza­no je też na obiek­tach upa­mięt­nia­ją­cych i fu­ne­ral­nych (sar­ko­fa­gach, oł­ta­rzach, na­czy­niach).

Wikipedia


buks

prze­sta­rza­le: pa­new­ka, w któ­rej obra­ca się koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cwa­niak

Wiktionary


buksa

1. lina uży­wa­na do ho­lo­wa­nia stat­ku
2. prze­sta­rza­le: buks


SJP.pl

Buksa – staw w Ry­kach (wo­je­wództ­wo lu­bel­skie), na Wy­so­czyz­nie Że­le­chow­skiej, w obrę­bie Sta­re­go Mia­sta.

Wikipedia


buksiak

ze­ga­rek z me­cha­niz­mem bez­ka­mie­nio­wym


SJP.pl


buksiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Eu­ze­biusz Buk­siń­ski – pol­ski żoł­nierz oraz pe­da­gog
  • Ta­de­usz Buk­siń­ski – pol­ski fi­lo­zof

Wikipedia


buksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|buk­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buksować ndk.

Wiktionary


buksować

1. o ko­łach po­ja­zdu lub ma­szyn: obra­cać się w miej­scu;
2. w że­glar­stwie: ho­lo­wać sta­tek


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mot. o ko­łach: krę­cić się w miej­scu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈksɔvat͡ɕ, AS: buksovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buksowanie n.

Wiktionary


bukszpan

wiecz­nie zie­lo­ny krzew z ro­dzi­ny buksz­pa­no­wa­tych; ro­śnie w płd. i środk. Eu­ro­pie, płn. Afry­ce, Azji Mniej­szej, na Ka­u­ka­zie i w Hi­ma­la­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. głów­nie ży­wo­pło­to­wy krzew ozdob­ny o drob­nych, od­por­nych na zimę li­ściach;

Wiktionary

Buksz­pan ("Buxus" L.) – ro­dzaj zi­mo­zie­lo­nych drzew i krze­wów z ro­dzi­ny buksz­pa­no­wa­tych. W obrę­bie ro­dza­ju wy­róż­nia się od ok. 90 do 100 ga­tun­ków. Na róż­ni­ce wpły­wa m.in. włą­cza­nie tu lub wy­o­dręb­nia­nie kilku ga­tun­ków afry­kań­skich (ro­dzaj "No­to­bu­xus"). Ro­dzaj ma dwa cen­tra zróż­ni­co­wa­nia – An­ty­le (ok.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃpãn, AS: bukšpãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpanowate nmos., bukszpanowce nmos., bukszpanowate nmos.

 przym. bukszpanowy, bukszpanowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań gryczpan

Wiktionary


bukszpanolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak buksz­pan

Wiktionary


bukszpanowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów dwu­li­ścien­nych o zim­notr­wa­lych li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­xa­ce­ae|Du­mort.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin z mo­no­ty­po­we­go rzędu buksz­pa­now­ców;

Wiktionary

Buksz­pa­no­wa­te ("Bu­xa­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z mo­no­ty­po­we­go rzędu buksz­pa­now­ców ("Bu­xa­les"). Obej­mu­je 6 ro­dza­jów z ok. 120 ga­tun­ka­mi, które wy­stę­pu­ją w dużym roz­pro­sze­niu na róż­nych kon­ty­nen­tach, z wy­jąt­kiem Au­stra­lii i An­tark­ty­dy. Cen­tra zróż­ni­co­wa­nia to wschod­nia Azja (ple­mię "Sar­co­coc­ce­ae") i Ame­ry­ka Środ­ko­wa (ro­śnie tam 50 ga­tun­ków z ro­dza­ju buksz­pan, z czego 30 to en­de­mi­ty Kuby).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ral­nie wśród buksz­pa­no­wa­tych do­mi­nu­ją ro­śli­ny jed­no­pien­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowce lm. nmos.

Wiktionary


bukszpanowaty

o ce­chach buksz­pa­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


bukszpanowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­xa­les|ref=tak., rząd ro­ślin na­le­żą­cy do klasy okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Buksz­pa­now­ce ("Bu­xa­les" Takht. ex Re­ve­al) – grupa ro­ślin sta­no­wią­ca klad w obrę­bie ro­ślin okry­to­na­sien­nych, okre­śla­na po­moc­ni­czo rangą rzędu przez An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te lub sta­no­wią­ca rząd w in­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (np. Ja­me­sa Re­ve­a­la z 2008 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ru­nian­kę ja­poń­ską za­li­cza­my do buksz­pa­now­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowate lm. nmos.

Wiktionary


bukszpanowy

przy­miot­nik od: buksz­pan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy buksz­pa­nu, buksz­pa­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jed­nej ze ścian i w miej­scu wid­nym wi­siał Ko­ściusz­ko, wy­o­bra­żo­ny czar­ną farbą i oto­czo­ny wień­cem z buksz­pa­no­wych ga­łą­zek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukszpan mrz.

Wiktionary


bukszpir

prze­dłu­że­nie buksz­pry­tu, przed­nia na­sta­wa buksz­pry­tu; bom­sten­ga; kli­wer­bom; dzio­bak drugi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. zob. bom­sten­ga.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bomstenga, kliwerbom

Wiktionary


bukszpryt

drew­nia­na lub me­ta­lo­wa belka umo­co­wa­na do dziob­ni­cy ża­glow­ca, słu­żą­ca do roz­pi­na­nia lin i żagli; dzio­bak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nie­mal po­zio­my maszt wy­sta­ją­cy na dzio­bie ża­glow­ca;

Wiktionary

Buksz­pryt (dzio­bak) – drzew­ce wy­sta­ją­ce do przo­du z dzio­bu jed­nost­ki ża­glo­wej, wy­jąt­ko­wo me­cha­nicz­nej (pan­cer­nik Po­tiom­kin). Buksz­pryt zo­rien­to­wa­ny jest po­zio­mo lub lekko wzno­szą­co, naj­czę­ściej w linii wznio­su po­kła­du. Jego wy­na­le­zie­nie da­tu­je się na XV w., a od XVII w. za­czę­to go prze­dłu­żać sten­gą (na­zy­wa­ną bom­sten­gą lub buksz­pi­rem) oraz bram­sten­gą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃprɨt, AS: bukšpryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bukszprytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziobak

Wiktionary


buksztel

1. ina­czej: krą­ży­na
2. wieża na ko­łach lub wal­cach uży­wa­na daw­niej pod­czas walk oblęż­ni­czych do ro­bie­nia wy­ło­mów w mu­rach obron­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­struk­cja wspie­ra­ją­ca łu­ko­we skle­pie­nie pod­czas bu­do­wy

 (1.2) daw. oblęż­ni­cza wieża na ko­łach lub wal­cach

Wiktionary

Buksz­tel – dawna osada śród­le­śna obec­nie w obrę­bie Czar­nej Bia­ło­stoc­kiej (wo­je­wództ­wo pod­la­skie). Po­ło­żo­na przy dro­dze kra­jo­wej numer 19 (ulica Bia­ło­stoc­ka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃtɛl, AS: bukštel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buksztelunek m.

Wiktionary


buksztelunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­struk­cja pow­sta­ła z po­łą­cze­nia kilku buksz­te­lów le­ga­rem i ła­ta­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukʃtɛˈlũnɛk, AS: bukštelũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buksztel m.

Wiktionary


buktyrmański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Buk­tyr­mą, do­ty­czą­cy Buk­tyr­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buktyrma ż.

Wiktionary


bukwa

ina­czej: li­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) li­te­ra cy­ry­li­cy

 (1.2) li­te­ra gła­go­li­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbukfa, AS: bukfa

Wiktionary


bukwałd

Buk­wałd ( Groß Bu­chwal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Buk­wałd, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Jon­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


bukwica

by­li­na z ro­dzi­ny war­go­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Be­to­ni­ca|L.|ref=tak., ro­dzaj by­li­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych (war­go­wych);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • buk­wi­ca – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych
  • Buk­wi­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Żu­ko­wi­ce
  • Buk­wi­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące wi­dzia­łem pełno buk­wi­cy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betonika

Wiktionary


bukówka

1. od­mia­na ja­bło­ni;
2. motyl z ro­dzi­ny sówek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ków­ka – część mia­sta Kiel­ce
  • Bu­ków­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Lu­baw­ka
  • Bu­ków­ka – część wsi Szcza­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Ka­mie­ni­ca
  • Bu­ków­ka – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Bu­ków­ka – osada leśna w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów
  • Bu­ków­ka – ko­lo­nia w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów
  • Bu­ków­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Bu­ków­ka – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Kot­li­nie Kłodz­kiej na Wzgó­rzach Ro­gów­ki
  • Bu­ków­ka – wznie­sie­nie we Wzgó­rzach Ty­niec­kich w Kra­ko­wie
  • Bu­ków­ka – zbior­nik za­po­ro­wy w woj. dol­no­ślą­skim pow. ka­mien­no­gór­skim gm. Lu­baw­ka
  • Bu­ków­ka – rzeka, do­pływ No­te­ci
  • Bu­ków­ka – dawna le­śni­czów­ka. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą obec­nie w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim

Wikipedia


bukłaczek

zdrob­nie­nie od: bu­kłak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bu­kłak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukłak m.

Wiktionary


bukłak

na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów; ła­giew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik kształ­tu spła­szczo­ne­go worka, czę­sto ze sznur­kiem lub pa­skiem do za­wie­sze­nia, zwy­kle ze skóry, daw­niej z pę­che­rza zwie­rzę­ce­go, rza­dziej z tka­ni­ny, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów, naj­czę­ściej wody lub al­ko­ho­lu

Wiktionary

Bu­kłak (tat. "bo­klak") – po­jem­nik wy­ko­na­ny ze skóry w for­mie za­my­ka­ne­go worka, przez­na­czo­ny do prze­wo­że­nia pły­nów.

Bu­kła­ki były pier­wot­nie po­wszech­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez ludy ste­po­we. W for­mie nie­wiel­kie­go po­jem­ni­ka peł­ni­ły funk­cję ana­lo­gicz­ną do ma­nier­ki, za­pew­nia­jąc zapas na­po­ju dla po­dróż­ne­go. Na więk­szą skalę wy­ko­rzy­sty­wa­no je rów­nież w tran­spor­cie hand­lo­wym do prze­wo­że­nia ta­kich to­wa­rów jak np. wino czy mleko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ongiś bu­kła­ki były po­wszech­ne wśród pa­ste­rzy, po­dróż­nych i żoł­nie­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukłaczek mrz.

 przym. bukłakowaty

Wiktionary


bukłakowaty

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy bu­kłak, w kształ­cie bu­kła­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bukłak

Wiktionary


bul

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos go­tu­ją­ce­go się płynu lub za­nu­rza­nia się kogoś, cze­goś w wo­dzie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zob. bul bul.

Wiktionary

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== bul (język afry­ka­ner­ski.) ==

thumb|bul (1.1)

wy­mo­wa.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oe­sja­ar-bul.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) zool. byk

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


bula

1. me­ta­lo­wa kula do gry w pe­tan­kę;
2. wy­brzu­sze­nie ja­kiejś po­wierzch­ni;
3. w slan­gu mło­dzie­żo­wym: wa­ga­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu;

 (1.2) sport. ele­ment skocz­ni nar­ciar­skiej

 (1.3) sport. kula do pe­tan­ki;

Wiktionary

Bula ( la boule „kula”) – kula uży­wa­na do gry w pétanque i w dy­scy­pli­nach po­krew­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pła­ski wierz­cho­łek Buli pod Ry­sa­mi jest do­god­nym lą­do­wi­skiem dla śmi­głow­ców TOPR, wy­ko­rzy­sty­wa­nym pod­czas akcji ra­tun­ko­wych w oko­li­cy.

 (1.2) Jeśli nar­ciarz spada tuż za bulą, oz­na­cza to, że nie odbił się w ogóle albo odbił się zbyt wy­so­ko.

 (1.3) Z ge­o­me­trycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia bula do gry w pétanque jest bar­dziej sferą niż kulą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbula, AS: bula

Wiktionary


bulaj

okrą­głe okien­ko w ka­ju­cie stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. okrą­głe okien­ko w bur­cie lub w ścia­nie nad­bu­dów­ki stat­ku;

 (1.2) gw-pl|Jeleń (po­wiat tczew­ski). bomb­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań,Gniez­no. lek­cew. gru­bas

Wiktionary

Zo­bacz też: Bulaj (wieś).

Bulaj (z ang. "bull’s eye" – "oko byka") – ro­dzaj ilu­mi­na­to­ra w for­mie ma­łe­go okrą­głe­go okien­ka sto­so­wa­ne­go w jed­nost­kach pły­wa­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ci­na się nam bulaj w ka­ju­cie i mamy cią­gle strasz­ną du­cho­tę.

 (2.1) Czy ja wiem, tyn pier­wszy to był taki mały kny­pek – za­wa­hał się – a drugi wiel­ki jak klof­ta drew­na, zna­czy się taki na­pa­ko­wa­ny, bulaj taki…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulaj, AS: bulai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) rzecz. bulaica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Poznań spuchlok, telbuch

Wiktionary


bulak

naz­wi­sko


SJP.pl

Bulak (arab: "بولاق" = "Būlāq") – dziel­ni­ca Kairu w Egip­cie, po­ło­żo­na na pół­noc od cen­trum. Nazwa po­cho­dzi od kop­tyj­skie­go słowa oz­na­cza­ją­ce­go "bagna".

Zmie­nia­ją­ce się ko­ry­to Nilu ut­wo­rzy­ło pia­szczy­stą mie­liz­nę, która za­mie­ni­ła się w wyspę, a po za­mu­le­niu ka­na­łu po­łą­czy­ła się ze wschod­nim brze­giem.

Wikipedia


bulanda

naz­wi­sko


SJP.pl

Bu­lan­da, właśc. To­masz Chli­pa­ła (ur. ok. 1830 w Szcza­wie, zm. 1912/1913 w Lu­bo­mie­rzu) – pol­ski góral, słyn­ny baca gor­czań­ski. Au­ten­tycz­na po­stać z dru­giej po­ło­wy XIX wieku, po­pu­lar­na w kul­tu­rze od­no­szą­cej się do Gor­ców oraz w fol­klo­rze za­gó­rzań­skim.

Wikipedia


bulanżeryt

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu i an­ty­mo­nu


SJP.pl


bulasty

przy­miot­nik pow­sta­ły od okre­śle­nia: skała bu­la­sta, np. wa­pień bu­la­sty


SJP.pl


bulba

re­gio­nal­nie: bulwa ziem­nia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów,Au­gu­stów,Biała Pod­la­ska,Lu­ba­czów,Kros­no,Litwa. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ziem­niak

Wiktionary


bulbkil

długa płet­wa jach­to­wa z ob­cią­że­niem na końcu


SJP.pl

Bulb­kil – stała, smu­kła płet­wa ba­la­sto­wa wy­sta­ją­ca głę­bo­ko w głąb wody z dna jach­tu i ob­cią­żo­na na końcu dużym ba­la­stem o cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­cie.

Za­da­niem bulb­ki­lu jest zwięk­sze­nie sta­tecz­no­ści jed­nost­ki (po­przez ba­last), oraz ste­row­no­ści (po­przez zwięk­sze­nie oporu bocz­ne­go czę­ści pod­wod­nej).

Wikipedia


bulbofylum

Bul­bo­fy­lum, bul­wo­list ("Bul­bop­hyl­lum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego co najm­niej 1884 ga­tun­ków o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych. Są to epi­fi­ty wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie rów­ni­ko­wej głów­nie Sta­re­go Świa­ta, w mniej­szej licz­bie ro­dza­jów w Nowym Świe­cie. Kwia­ty są sil­nie pach­ną­ce, cza­sem odra­ża­ją­co.

Wikipedia


bulbulator

żar­to­bli­we okre­śle­nie nie­ist­nie­ją­ce­go urzą­dze­nia lub czę­ści, które rze­ko­mo ulega awa­rii w do­mo­wym sprzę­cie albo sa­mo­cho­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. pot. nie­ist­nie­ją­ce urzą­dze­nie wy­my­ślo­ne na po­trze­bę ab­sur­dal­nych dow­ci­pów, ma­ją­ce rze­ko­mo spra­wić, że woda bul­go­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez bul­bu­la­to­ra nie­moż­li­wa jest po­praw­na praca cy­cy­ka­to­ra do na­bul­got­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. bul bul

Wiktionary


bulczak

naz­wi­sko


SJP.pl


buldeneż

ozdob­ny krzew par­ko­wy, od­mia­na ka­li­ny ko­ra­lo­wej (od­mia­na "bul­de­ne­żów" prze­sta­rza­ła)


SJP.pl


bulder

kon­kret­ny pro­blem w od­mia­nie wspi­na­nia - bul­de­rin­gu; okre­ślo­na droga do przej­ścia (w ska­łach bądź na pa­ne­lu), cza­sem po wyz­na­czo­nych chwy­tach, czę­sto ek­stre­mal­nych trud­no­ści


SJP.pl


buldering

wspi­nacz­ka bez liny po wolno sto­ją­cych, kil­ku­me­tro­wych blo­kach skal­nych; bo­ul­de­ring


SJP.pl


bulderingowy

zwią­za­ny z bul­de­rin­giem


SJP.pl


bulderowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. upra­wia­nie bo­ul­de­rin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulderować ndk.

Wiktionary


bulderowiec

osoba wspi­na­ją­ca się bez liny po wolno sto­ją­cych, kil­ku­me­tro­wych blo­kach skal­nych; bo­ul­de­ro­wiec


SJP.pl


bulderowy

przy­miot­nik od: bul­der


SJP.pl


buldog

przed­sta­wi­ciel rasy psów do­mo­wych zna­nej już w śred­nio­wiecz­nej An­glii; zwie­rzę o bu­do­wie krę­pej, wys. do 40 cm, waga ok. 24 kg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. typ psa moc­nej bu­do­wy, z krót­ką kufą pier­wot­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go do walk z by­ka­mi, obec­nie jako pies stró­żu­ją­cy lub do to­wa­rzy­stwa;

Wiktionary

Bul­dog (ang. "bull­dog") – ogól­ne okre­śle­nie rasy psa, przez­na­czo­nej za cza­sów hi­sto­rycz­nych do walk z by­ka­mi (ang. "bull" – byk) lub in­ny­mi zwie­rzę­ta­mi, oraz do chwy­ta­nia i trzy­ma­nia zwie­rząt i ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­o­braź sobie, czy­tel­ni­ku, bul­do­ga ubra­ne­go w strój ludz­ki, a bę­dziesz miał obraz owego czło­wie­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuldɔk, AS: buldok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. buldożek m.

 przym. buldogowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cwajnos

Wiktionary


buldogowaty

po­dob­ny z wy­glą­du do bul­do­ga


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do bul­do­ga, ma­ją­cy cechy bul­do­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do okien­ka pod­szedł klient o wy­glą­dzie dosyć bul­do­go­wa­tym i wy­ce­lo­wał w ka­sjer­kę ogrom­ne­go gnata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buldog mzw., buldożek mzw.

Wiktionary


buldozer

daw­niej: ru­cho­my pług na pod­wo­ziu gą­sie­ni­co­wym, słu­żą­cy do zgar­nia­nia ziemi, pia­sku, gruzu itp.; bul­do­żer


SJP.pl


buldożek

zdrob­nie­nie od: bul­dog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: bul­dog

 (1.2) kynol. mały bul­dog

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Zdzi­sław był in­ży­nie­rem ar­chi­tek­tem, ale jego ży­ciem cał­ko­wi­cie za­wład­nę­ły bul­doż­ki fran­cu­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buldog m.

 przym. buldogowaty

Wiktionary


buldożer

spy­char­ka o bar­dzo dużej mocy, słu­żą­ca m.in. do ni­szcze­nia bu­dyn­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. masz. po­jazd z le­mie­szem, uży­wa­ny do rów­na­nia te­re­nu oraz ni­szcze­nia bu­dyn­ków;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buldożerysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spychacz, spycharka, spychak; pot. spych

Wiktionary


buldoży

na­le­żą­cy do bul­do­ga; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla bul­do­ga


SJP.pl


bule

1. gra to­wa­rzy­ska z ele­men­ta­mi zręcz­no­ścio­wy­mi, roz­gry­wa­na za po­mo­cą me­ta­lo­wych bul na pła­skim, nie­tra­wia­stym te­re­nie; pe­tan­ka, pe­tan­que, pétanque;
2. rada usta­wo­daw­cza w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bula
  • Rada Pię­ciu­set w sta­ro­żyt­nej Gre­cji (gr. Bule – βουλή)
  • bule (okre­śle­nie)
  • pétanque – naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­na w Pol­sce dy­scy­pli­na spor­tu z uży­ciem buli. Bule to czę­sto sy­no­nim nazwy tej gry.
  • gra pro­wan­sal­ska – gra, z któ­rej bez­poś­red­nio wy­wo­dzi się pe­tan­ka.
  • bocce – po­pu­lar­na we Wło­szech gra w bule, po­sia­da od­mia­ny volo, raffa i punto
  • boc­cia – pa­ra­o­lim­pij­ska dy­scy­pli­na spor­tu wy­wo­dzą­ca się z bocce
  • bule ly­oń­skie
  • bula (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


bulenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bulić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulić

Wiktionary


buleuterion

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: bu­dy­nek bę­dą­cy miej­scem zgro­ma­dzeń bule


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ar­chit. bu­dow­la w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, miej­sce ze­brań rady miej­skiej;

Wiktionary

Bu­le­u­te­rion (gr. "βουλευτήριον") – bu­dow­la w sta­ro­żyt­nej Gre­cji (od VI wieku p.n.e.) opar­ta na pla­nie pro­sto­ką­ta, po­prze­dzo­na dzie­dziń­cem z ko­lum­no­wy­mi gan­ka­mi oraz por­ta­lem wej­ścio­wym, w któ­rej od­by­wa­ły się ze­bra­nia rady ("bule"). Miał on układ am­fi­te­a­tral­ny, a jego dach dwu­spa­do­wy opie­rał się (naj­czę­ściej na czte­rech) ko­lum­nach. Wew­nątrz pod trze­ma ścia­na­mi stały ławy dla obra­du­ją­cych, póź­niej spię­trzo­ne ka­mien­ne sie­dze­nia. Na środ­ku stał oł­tarz i za­pew­ne mów­ni­ca.

Wikipedia


bulgański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bul­ga­nem, do­ty­czą­cy Bul­ga­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bulgan mrz.

Wiktionary


bulgogi

danie z kuch­ni ko­re­ań­skiej, sma­żo­na wo­ło­wi­na z wa­rzy­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. spoż. ko­re­ań­skie danie skła­da­ją­ce się ze sma­żo­nej wo­ło­wi­ny z do­dat­ka­mi;

Wiktionary

Bul­go­gi ( 불고기) – po­pu­lar­ne danie kuch­ni ko­re­ań­skiej.

Przy­rzą­dza­ne jest z cien­ko po­kro­jo­nej w paski wo­ło­wi­ny, ma­ry­no­wa­nej przez mi­ni­mum 2 go­dzi­ny w sosie so­jo­wym z do­dat­kiem czosn­ku, soli, cukru, oleju se­za­mo­we­go, ce­bu­li oraz se­za­mu. Op­cjo­nal­nie do­da­je się cza­sa­mi mirin oraz mar­chew. Tak przy­rzą­dzo­ne mięso pie­cze się na­stęp­nie na gril­lu.

Wikipedia


bulgot

1. od­głos, który wy­da­je le­ją­cy się bądź go­tu­ją­cy się płyn;
2. od­głos wy­da­wa­ny przez in­dy­ki;
3. w ło­wiect­wie: głos wy­da­wa­ny przez to­ku­ją­ce­go cie­trze­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dźwięk bąbli po­wie­trza wy­do­sta­ją­cych się na po­wierzch­nię wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulgotanie n.

 czas. bulgotać

Wiktionary


bulgotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bul­go­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabulgotanie n., bulgot m.

 czas. bulgotać ndk., zabulgotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gulgotanie

Wiktionary


bulgotać

1. o pły­nach: wy­da­wać dźwię­ki to­wa­rzy­szą­ce prze­le­wa­niu się lub go­to­wa­niu;
2. po­tocz­nie: mówić coś niez­ro­zu­mia­le; beł­ko­tać;
3. o cie­trze­wiach: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos pod­czas toków


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bul­go­tać)

 (1.1) o pły­nach: wy­da­wać dźwię­ki przy prze­le­wa­niu się lub go­to­wa­niu

 (1.2) pot. mówić coś niez­ro­zu­mia­le ni­skim gło­sem

 (1.3) łow. o cie­trze­wiach: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos w cza­sie toków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bulˈɡɔtat͡ɕ, AS: bulgotać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulgotanie n., zabulgotanie n., bulgot m.

 czas. zabulgotać dk.

Wiktionary


bulgotliwy

wy­da­ją­cy dźwięk po­dob­ny do bul­go­tu


SJP.pl


bulgur

ro­dzaj kaszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. pro­dukt spo­żyw­czy pro­du­ko­wa­ny z psze­ni­cy, ro­dzaj kaszy sto­so­wa­nej w kuch­ni tu­rec­kiej i bli­skows­chod­niej;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z bul­gu­ru (1.1)

Wiktionary

Bul­gur ( bul­gur; ‏برغل‎, "burg­hul") – ro­dzaj kaszy z zia­ren psze­ni­cy, naj­czę­ściej psze­ni­cy twar­dej, spo­rzą­dzo­ny z go­to­wa­nych i na­stęp­nie wy­su­szo­nych zia­ren zboża, czę­sto uży­wa­ny w kuch­ni tu­rec­kiej i bli­skows­chod­niej.

Z po­wo­dze­niem może za­stę­po­wać ku­skus lub ryż. Przez na­mo­cze­nie w mleku i po­kry­cie mąką uzy­sku­je się z niego tra­dy­cyj­ny tu­rec­ki ku­skus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu­rec­cy die­te­ty­cy twier­dzą, że bul­gur jest dużo zdro­wszy od ryżu.

 (1.2) Mój co­dzien­ny obiad to wa­rzy­wa z ro­soł­ku, który zja­dły dzie­ci, i do tego bul­gur lub czer­wo­na qu­i­noa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulgurotto n.

 przym. bulgurowy

Wiktionary


buli

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: bulić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲi, AS: bulʹi

Wiktionary


bulier

daw­niej: boj­ler


SJP.pl


bulik

punkt na lo­do­wi­sku, w któ­rym na­stę­pu­je wzno­wie­nie gry w meczu ho­ke­jo­wym


SJP.pl


bulikowy

zwią­za­ny z bu­li­kiem


SJP.pl


bulimia

cho­ro­ba, która ob­ja­wia się po­przez pow­ta­rza­ją­ce i nie­kon­tro­lo­wa­ne spo­ży­wa­nie du­żych ilo­ści po­kar­mu, aż do po­ja­wie­nia się nud­no­ści; wil­czy głód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie odży­wia­nia ob­ja­wia­ją­ce się cho­ro­bli­wym uczu­ciem głodu;

Wiktionary

Bu­li­mia (żar­łocz­ność psy­chicz­na; βουλῑμια, łac. "būlīmia ner­vo­sa") – za­bu­rze­nie odży­wia­nia cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się na­pa­da­mi ob­ja­da­nia się, po któ­rych wy­stę­pu­ją za­cho­wa­nia kom­pen­sa­cyj­ne. Do naj­częst­szych za­cho­wań na­le­żą: wy­wo­ły­wa­nie wy­mio­tów, gło­dów­ki, uży­cie diu­re­ty­ków, środ­ków prze­czy­szcza­ją­cych, wy­ko­ny­wa­nie le­wa­tyw, nad­mier­ne ćwi­cze­nia fi­zycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pier­wszy rzut oka symp­to­my bu­li­mii mogą być nie­do­strze­gal­ne, chora utrzy­mu­je bo­wiem pra­wi­dło­wą wagę lub ma nieco nad­wa­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈlʲĩmʲja, AS: bulʹĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimik m., bulimiczka ż.

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczy głód

Wiktionary


bulimiczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na bu­li­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta cier­pią­ca na bu­li­mię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­li­micz­ka też żyje pod pre­sją norm. Je­dze­nie jest dla niej formą sła­bo­ści i ule­ga­nia. Jej cho­ro­ba jest kom­pro­mi­sem mię­dzy pra­gnie­niem przy­jem­no­ści („je­dze­nie jest takie dobre") a obro­ną przed nim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimia ż., bulimik m.

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bu­li­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimiczność ż., bulimia ż., bulimik m., bulimiczka ż.

 przym. bulimiczny

Wiktionary


bulimiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bu­li­micz­ne; cecha tych, któ­rzy są bu­li­micz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimiczny

→ bu­li­mia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bu­li­mii lub bu­li­mi­ków, wła­ści­wy bu­li­mii lub bu­li­mi­kom

Wiktionary

Patrz:

bulimia

Przykłady

 (1.1) Sam atak bu­li­micz­ny może być wy­ni­kiem stre­su, głodu czy nudy, może rów­nież na­stą­pić o do­wol­nej porze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimia ż., bulimiczka ż., bulimik m., bulimiczność ż.

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimik

osoba cier­pią­ca na bu­li­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na cier­pią­cy na bu­li­mię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaz­wy­czaj w wy­ni­ku te­ra­pii osoba uza­leż­nio­na od je­dze­nia jest cy­klicz­nie i bu­li­mi­kiem, i ano­rek­ty­kiem. Także inne uza­leż­nie­nia – od je­dze­nia, ćwi­czeń, za­ku­pów lub pracy każą po­szu­ki­wać in­nych przy­czyn na­ło­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulimia ż.

:: fż. bulimiczka ż.

 przym. bulimiczny

 przysł. bulimicznie

Wiktionary


bulimio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: bu­li­mia

Wiktionary


bulina

ro­dzaj liny do na­pi­na­nia żagli; od­ciąg


SJP.pl

Bu­li­na (ob­cią­gar­ka) – lina po­moc­ni­cza sto­so­wa­na w że­glar­stwie do do­dat­ko­we­go na­pi­na­nia żagli w sy­tu­a­cjach, gdy pod­sta­wo­we liny na­pi­na­ją­ce pra­cu­ją pod wy­raź­nie innym kątem niż po­win­ny w da­nych wa­run­kach wia­tro­wych, lub też nie można nimi nadać wy­ma­ga­ne­go kształ­tu ża­glom.

Wikipedia


bulion

po­żyw­ny rosół z mięsa i ja­rzyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wywar z mięsa i ja­rzyn

 (1.2) spoż. kon­cen­trat żyw­no­ścio­wy, słu­żą­cy do przy­go­to­wa­nia ro­so­łu

 (1.3) przest. zwi­sa­ją­ca ozdo­ba, drob­ny frę­dzel, sznu­re­czek, na ogół złoty lub srebr­ny; czę­ste ob­szy­cie ofi­cer­skich epo­le­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­lion – esen­cjo­nal­na zupa w po­sta­ci skla­ro­wa­ne­go i od­tłu­szczo­ne­go wy­wa­ru mięs­no-wa­rzyw­ne­go;
  • bu­lion – wywar z kości, mięsa lub wa­rzyw, słu­żą­cy do przy­go­to­wa­nia zup, po­traw du­szo­nych i in.;
  • bu­lion – kon­cen­trat wy­wa­ru mięs­no-wa­rzyw­ne­go, słu­żą­cy do przy­go­to­wy­wa­nia zup lub in­nych po­traw.
  • Bo­u­il­lon
  • bu­lion pier­wot­ny (hi­po­te­tycz­na mie­sza­ni­na, która dała po­czą­tek życiu na Ziemi)
  • mo­ne­ta bu­lio­no­wa (mo­ne­ta z me­ta­li szla­chet­nych)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbulʲjɔ̃n, AS: bulʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulionizm m., bulionówka ż., bulionik mrz.

 przym. bulionowy

Wiktionary


bulioner

in­we­stor w mo­ne­ty z me­ta­lu szla­chet­ne­go bite na cele in­we­sty­cyj­ne


SJP.pl


bulionetka

zam­knię­ty bu­lion o że­lo­wej kon­sy­sten­cji, za­stę­pu­ją­cy kost­ki wa­rzyw­ne


SJP.pl


bulionik

zdrob­nie­nie od: bu­lion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bu­lion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulion m.

Wiktionary


bulionizm

wczes­ny mer­kan­ty­lizm; dok­try­na eko­no­micz­na do­strze­ga­ją­ca źró­dło bo­gact­wa pań­stwa w nad­wyż­ce za­so­bów krusz­ców szla­chet­nych w kraju, sku­pia­ją­ca się na jak naj­szyb­szych spo­so­bach aku­mu­la­cji ka­pi­ta­łu pie­nięż­ne­go


SJP.pl

Bu­lio­nizm – po­cho­dzą­cy od fran­cu­skie­go słowa "bul­lion" (złoto lub sre­bro w szta­bach) ter­min okre­śla­ją­cy wczes­ny etap mer­kan­ty­liz­mu pow­sta­łe­go w Eu­ro­pie XV i XVI w., pro­pa­go­wa­ny w więk­szo­ści kra­jów eu­ro­pej­skich.

Jego głów­ną za­sa­dą było utoż­sa­mia­nie bo­gact­wa z gro­ma­dze­niem w kraju szla­chet­nych krusz­ców, prze­de wszyst­kim złota i sre­bra. Wie­rzo­no, że po­sia­da­nie tych krusz­ców ułat­wia roz­wój hand­lu i zwięk­sza do­cho­dy pie­nięż­ne pań­stwa, toteż za­ka­zy­wa­no ich wy­wo­zu poza gra­ni­ce kraju.

Wikipedia


bulionowy

1. → bu­lion;
2. mo­ne­ta bu­lio­no­wa - mo­ne­ta z me­ta­lu szla­chet­ne­go bite na cele in­we­sty­cyj­ne; mo­ne­ta lo­ka­cyj­na, mo­ne­ta in­we­sty­cyj­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. do­ty­czą­cy bu­lio­nu

 (1.2) nu­mizm. o mo­ne­tach: bite ze szla­chet­ne­go krusz­cu na cele in­we­sty­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bulion

 (1.2)

:: rzecz. bulionizm

Wiktionary


bulionówka

fi­li­żan­ka z dwoma usz­ka­mi, uży­wa­na do bu­lio­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. fi­li­żan­ka z dwoma usz­ka­mi przez­na­czo­na do ser­wo­wa­nia zup;

Wiktionary

Bu­lio­nów­ka – fi­li­żan­ka z dwoma usz­ka­mi przez­na­czo­na do ser­wo­wa­nia zup.

Te­o­re­tycz­nie w bu­lio­nów­kach po­da­je się wy­łącz­nie zupy czy­ste i, a także niek­tó­re chłod­ni­ki. Zupy czy­ste i kremy sty­gną szyb­ciej niż inne zupy. Głę­bo­kie fi­li­żan­ki le­piej za­trzy­mu­ją cie­pło po­tra­wy w po­rów­na­niu do ta­le­rzy ale też le­piej utrzy­mu­ją tem­pe­ra­tu­rę zup zim­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy płyn zacz­nie za­sty­gać, roz­lać go do 6 bu­lio­nó­wek.

 (1.1) Przed po­da­niem do ta­le­rzy lub bu­lio­nó­wek włóż po kilka klu­se­czek, wlej zupę z kre­wet­ka­mi i wa­rzy­wa­mi i ob­fi­cie posyp zie­le­ni­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulion mrz.

Wiktionary


bulić

dużo pła­cić za coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. pła­cić dużą sumę pie­nię­dzy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pła­cić

Wiktionary

Bulić – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­dar­skiej, w mie­ście Ben­ko­vac. W 2011 roku li­czy­ła 147 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­li­my za te usłu­gi ogrom­ne pie­nią­dze!

 (1.2) Wiela musza bulić za tyn heft? → Ile muszę pła­cić za ten ze­szyt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲit͡ɕ, AS: bulʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulenie n.

 czas. wybulić dk., zabulić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słono płacić, wykosztowywać się

Wiktionary


buliński

naz­wi­sko


SJP.pl


bulka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. bańka płynu wy­dę­ta po­wie­trzem

 (1.2) rzad. kulka

 (1.3) reg-pl|Kresy. kro­pla wody

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pęcherzyk, banieczka, bąbelek

 (1.2) kulka, kuleczka

Wiktionary


bulkowo

Bul­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bul­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


bulkowski

→ Bul­ko­wo


SJP.pl

Patrz:

Bulkowo

bulla

1. urzę­do­we pismo pa­pie­skie po ła­ci­nie, do­ty­czą­ce spraw wiel­kiej wagi,
2. pier­wot­nie okrą­gła, me­ta­lo­wa pie­częć, do­łą­czo­na do waż­nych do­ku­men­tów, potem do­ku­ment opa­trzo­ny taką pie­czę­cią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ofi­cjal­ny do­ku­ment pa­pie­ski;

 (1.2) hist. okrą­gła me­ta­lo­wa pie­częć przyt­wier­dza­na nieg­dyś do bulli (1.1)

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie medal no­szo­ny na szyi przez dzie­ci i do­ra­sta­ją­cą mło­dzież, także przez trium­fa­to­rów, do­stoj­ne ko­bie­ty;

Wiktionary

Bulla – list lub do­ku­ment pa­pie­ski.

Od XV wieku mia­nem tym okre­śla­no waż­niej­sze do­ku­men­ty pa­pie­skie, a więc np. de­cyz­je ka­no­ni­za­cyj­ne i dy­spen­sy. De­cyz­je o mniej­szej wadze za­mie­szcza­no w tak zwa­nym pa­pie­skim brewe. Po­stać bulli przy­bie­ra­ją na ogół kon­sty­tu­cje apo­stol­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bulle pa­pie­skie były w uży­ciu co najm­niej od szó­ste­go stu­le­cia.

 (1.1) Be­a­ty­fi­ka­cja „drogą zwy­czaj­ną” wy­ma­ga jed­nak nadal choć­by jed­ne­go cudu, a ka­no­ni­za­cja — jed­ne­go cudu już po be­a­ty­fi­ka­cji. Jeśli ów cud zo­sta­nie prze­ko­nu­ją­co poś­wiad­czo­ny, pa­pież ogła­sza bullę ka­no­ni­za­cyj­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulːa, AS: bu•la

Wiktionary


bullarium

zbiór bulli lub in­nych po­dob­nych do­ku­men­tów


SJP.pl


bullmastiff

[czy­taj: bul­ma­stif] bul­ma­stif, bul­ma­styf, bull ma­stiff;
1. rasa psów obron­nych z grupy dogów;
2. pies tej rasy


SJP.pl


bullock

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alan Bul­lock
  • Anna Mae Bul­lock - Tina Tur­ner
  • Jim J. Bul­lock
  • Louis Bul­lock
  • San­dra Bul­lock
  • Seth Bul­lock
  • Wil­liam Bul­lock

Wikipedia


bullshit

[czy­taj: BULszit] bul­szit; po­tocz­nie:
1. kłam­stwo, nie­praw­da;
2. wy­po­wiedź po­zba­wio­na sensu; bzdu­ra


SJP.pl


bullterier

pies obron­ny o krót­kiej sier­ści bia­łej lub prę­go­wa­nej, na­le­żą­cy do grupy te­rie­rów; bul­te­rier, bull­ter­rier, bull ter­rier


SJP.pl


bullterierka

[czy­taj: bul­te­rier­ka] sa­mi­ca bull­te­rie­ra (bul­te­rie­ra); bul­te­rier­ka


SJP.pl


bullterrier

pies obron­ny o krót­kiej sier­ści bia­łej lub prę­go­wa­nej, na­le­żą­cy do grupy te­rie­rów; bull­te­rier, bul­te­rier, bull ter­rier


SJP.pl


bullying

[czy­taj: bu­ling] psy­chicz­ne i fi­zycz­ne znę­ca­nie się nad ucz­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. so­cjol. pow­ta­rzal­ne za­cho­wa­nia o cha­rak­te­rze agre­syw­nym jed­ne­go lub grupy spraw­ców wobec ofia­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spraw­ca­mi bul­ly­in­gu zwy­kle są osoby im­pul­syw­ne, do­mi­nu­ją­ce, bez em­pa­tii, po­strze­ga­ją­ce po­zy­tyw­nie prze­moc, ła­kną­ce spo­łecz­ne­go pre­sti­żu, z wy­so­ką sa­mo­o­ce­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲi.iŋk, AS: bulʹiiŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemoc rówieśnicza, dręczenie, tyranizowanie, znęcanie się

Wiktionary


bulmastif

bull­ma­stiff, bull ma­stiff, bul­ma­styf;
1. rasa psów obron­nych z grupy dogów;
2. pies tej rasy


SJP.pl

Bul­ma­stif (ory­gi­nal­na nazwa "bull­ma­stiff") – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie ma­sti­fa (typ do­go­wa­ty), wy­ho­do­wa­na w XIX wieku w An­glii jako pies stró­żu­ją­cy. Obec­nie pełni rów­nież funk­cję psa-to­wa­rzy­sza. Hi­sto­rycz­nie był wy­ko­rzy­sty­wa­ny do tro­pie­nia i obez­wład­nia­nia kłu­sow­ni­ków.

Wikipedia


bulmastyf

bull­ma­stiff, bull ma­stiff, bul­ma­stif;
1. rasa psów obron­nych z grupy dogów;
2. pies tej rasy


SJP.pl


bulo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: bula

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bulo – miej­sco­wość
  • Bulo Bulo – mia­sto
  • Bulo Hawo – mia­sto
  • Bulo – fran­ko-pro­wan­sal­ska nazwa mia­sta Bulle
  • Bulo – miej­sco­wość
  • Jorgo Bulo – al­bań­ski fi­lo­log
  • Shuru Bulo – etiop­ska lek­ko­at­let­ka
  • Bulo – bel­gij­ski pro­du­cent mebli
  • Bullo
  • Bulow

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbulɔ, AS: bulo

Wiktionary


bulodrom

plac lub bo­i­sko przez­na­czo­ne do gry w bule


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. urb. pla­cyk albo ich kom­pleks do gry, w któ­rej wy­ko­rzy­stu­je się bule, np. w pe­tan­kę, bocce lub w grę pro­wan­sal­ską;

Wiktionary

Bu­lo­drom (fr. "bo­u­lo­dro­me") – bo­i­sko lub ze­spół boisk do gry w pétanque, grę pro­wan­sal­ską lub w inne gry zwią­za­ne z bu­la­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra jest niby spo­koj­na, ale na bu­lo­dro­mie wy­bu­cha­ją czę­sto kłót­nie o do­kład­ność po­mia­ru.

Wiktionary


bulowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Bu­lo­wi­ce – wieś so­łec­ka o ukła­dzie łań­cu­cho­wym, po­ło­żo­na wzdłuż drogi kra­jo­wej nr 52

bie­gną­cej z Biel­ska-Bia­łej w kie­run­ku Kra­ko­wa, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Kęty.

Znaj­du­je się na ob­sza­rze Po­gó­rza Ślą­skie­go, u pod­nó­ży Be­ski­du Ma­łe­go, w do­li­nie po­to­ku Bu­lów­ka. So­łect­wo Bu­lo­wi­ce zaj­mu­je 18,55 km² po­wierzch­ni.

Wikipedia


buloński

1. przy­miot­nik od: Las Bu­loń­ski (park w Pa­ry­żu);
2. koń bu­loń­ski - rasa zim­nokr­wi­stych koni z pół­noc­nej Fran­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­u­lo­gne (współcz. ofic. Bo­u­lo­gne-Bil­lan­co­urt) (miej­sco­wo­ścią we Fran­cji)

 (1.2) zwią­za­ny z Bo­u­lo­gne (współcz. ofic. Bo­u­lo­gne-sur-Mer) (miej­sco­wo­ścią we Fran­cji)

Wiktionary


bulski

naz­wi­sko


SJP.pl


bulszit

bulls­hit; po­tocz­nie:
1. kłam­stwo, nie­praw­da;
2. wy­po­wiedź po­zba­wio­na sensu; bzdu­ra


SJP.pl


bulterier

pies obron­ny o krót­kiej sier­ści bia­łej lub prę­go­wa­nej, na­le­żą­cy do grupy te­rie­rów; bull­te­rier, bull­ter­rier, bull ter­rier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa mocno zbu­do­wa­nych i umię­śnio­nych psów z grupy te­rie­rów;

Wiktionary

Bul­te­rier (ang. bull ter­rier) – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy te­rie­rów, i psów wiel­ko­klum­po­wych (duży nos,klum­pa) za­kla­sy­fi­ko­wa­na do te­rie­rów w typie bull. Typ wil­ko­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Na­le­ży do grupy 3 FCI.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bulˈtɛrʲjɛr, AS: bulterʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bulterier angielski

Wiktionary


bulterierka

sa­mi­ca bul­te­rie­ra (bull­te­rie­ra); bull­te­rier­ka


SJP.pl


bulwa

1. sil­nie zgru­bia­ła, mię­si­sta ło­dy­ga po­dziem­na niek­tó­rych ro­ślin
2. ro­śli­na wie­lo­let­nia z ro­dzi­ny astro­wa­tych; to­pi­nam­bur; sło­necz­nik bul­wia­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zgru­bia­ła część ko­rze­nia lub pędu;

 (1.2) bia­ły­stok. reg-pl|Kresy. ziem­niak

 (1.3) bot. pot. sło­necz­nik bul­wia­sty;

 (1.4) pot. zgru­bie­nie, wy­pu­kłość

wy­krzy­knik

 (2.1) uczn. eufem. kurwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bulwa – zgru­bia­ła część ko­rze­nia lub pędu, peł­nią­ca w ro­śli­nie funk­cję spi­chrzo­wą
  • bulwa – zgru­bia­ła część trzo­nu grzy­bów
  • bulwa, bulwy – sło­necz­nik bul­wia­sty
  • Bulwa – skała w gru­pie Ro­go­żo­wej Skały w miej­sco­wo­ści Prze­gi­nia, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Agata Bulwa – pol­ska łucz­nicz­ka
  • bulwa ko­rze­nio­wa – zgru­bia­ła część ko­rze­nia, peł­nią­ca w ro­śli­nie funk­cję spi­chrzo­wą
  • bulwa pę­do­wa – zgru­bia­ła część pędu ro­śli­ny, peł­nią­ca funk­cję spi­chrzo­wą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Batat jest ga­tun­kiem wilca z du­ży­mi bul­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulva, AS: bulva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwica ż., bulwiastość ż., bulwowanie n.

:: zdrobn. bulwka ż.

 czas. bulwować ndk.

 przym. bulwowy, bulwiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ziemniak, kartofel

 (1.3) słonecznik bulwiasty, topinambur

 (1.4) guz, zgrubienie, wypukłość

Wiktionary


bulwar

pier­wot­nie por­to­we na­brze­że, rów­nież wyt­wor­na ulica nad brze­giem rzeki, je­zio­ra lub morza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. sze­ro­ka, za­drze­wio­na ulica miej­ska o cha­rak­te­rze spa­ce­ro­wym lub ko­mu­ni­ka­cyj­nym

 (1.2) ob­mu­ro­wa­nie za­bez­pie­cza­ją­ce brzeg rzeki lub morza lub ulica nad­brzeż­na koło tego ob­mu­ro­wa­nia

 (1.3) hist. ele­ment for­ty­fi­ka­cji sta­łej w po­sta­ci wy­su­nię­tej bu­dow­li ziem­nej o kształ­cie pię­cio­kąt­nym, wy­ko­rzy­sty­wa­nej jako sta­no­wi­sko ar­ty­le­rii

Wiktionary

Bul­war – sze­ro­ka, za­drze­wio­na ulica nad brze­giem rzeki, je­zio­ra lub morza.

Ter­min uży­wa­ny rów­nież na okre­śle­nie wiel­kich ar­te­rii ko­mu­ni­ka­cyj­nych (bul­wa­ry pa­ry­skie); nazwę Bul­war Pe­ry­fe­ryj­ny Pa­ry­ża nosi ob­wod­ni­ca mia­sta.

Daw­niej słowo bul­war ( bo­u­le­vard, z bul­wer­ke „ba­stion”) oz­na­cza­ło for­ty­fi­ka­cje w Pa­ry­żu, na któ­rych po­bu­do­wa­no w XIX wieku w cza­sie wiel­kiej prze­bu­do­wy nowe drogi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musi Pan skrę­cić w lewo na bul­wa­rze Mont­par­nas­se.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulvar, AS: bulvar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwarowicz m., bulwarówka ż.

 przym. bulwarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bastion

Wiktionary


bulwarowy

1. przy­miot­nik od: bul­war;
2. po­zba­wio­ny więk­szej war­to­ści, bru­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bul­wa­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwar m., bulwarówka ż.

Wiktionary


bulwarówka

po­tocz­nie:
1. sztu­ka w stylu lek­kiej ko­me­dii lub farsy;
2. bru­ko­wiec, szma­tła­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. bru­ko­wiec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwar mrz.

 przym. bulwarowy

Wiktionary


bulwers

po­tocz­nie: stan zło­ści, obu­rze­nia; bul­wer­sa­cja, oburz


SJP.pl


bulwersacja

po­tocz­nie: stan zło­ści, obu­rze­nia; bul­wers, oburz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. stan zło­ści, obu­rze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsat͡sʲja, AS: bulversacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulwersować (się), zbulwersować

 przym. bulwersujący

 przysł. bulwersująco

Wiktionary


bulwersowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bul­wer­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bulwersować ndk.

Wiktionary


bulwersować

wzbu­dzać gwał­tow­ne, nie­przy­chyl­ne emo­cje; wzbu­rzać, gor­szyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) obu­rzać, po­ru­szać, wy­wo­ły­wać złość, nies­mak

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bul­wer­so­wać się

 (2.1) obu­rzać się, od­czu­wać złość, nies­mak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak kilka z nich do dzi­siaj bul­wer­su­je opi­nię pu­blicz­ną i jest te­ma­tem wielu plot­ka­o­tek i do­my­słów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsɔvat͡ɕ, AS: bulversovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zbulwersować

 rzecz. bulwersowanie n., bulwersacja

 przym. bulwersujący

 przysł. bulwersująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oburzać, poruszać, podniecać, zdumiewać, zaskakiwać, złościć, wkurzać, szokować, denerwować, irytować

 (2.1) oburzać się, zżymać się, denerwować się, złościć się, wkurzać się, irytować się

Wiktionary


bulwersujący

po­ru­sza­ją­cy, de­ner­wu­ją­cy, obu­rza­ją­cy


SJP.pl


bulwiastość

→ bul­wia­sty


SJP.pl

Patrz:

bulwiasty

bulwiasty

1. przy­po­mi­na­ją­cy bulwę;
2. ma­ją­cy bulwy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy bulwy, skła­da­ją­cy się z bulw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bulwa ż.

 wykrz. bulwa

Wiktionary


bulwka

1. zdrob­nie­nie od: bulwa;
2. nie­wiel­ka na­rośl na ło­dy­dze, ko­rze­niu ro­ślin


SJP.pl

Bulw­ka (łac. "bul­bil­lus", ang. "bul­bil") – u ro­ślin ce­bul­ko­wa­te rozm­nóż­ki słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia we­ge­ta­tyw­ne­go. Pow­sta­ją z pąków. Zwy­kle mają po­stać nie­wiel­kich zgru­bień na ło­dy­dze, zaz­wy­czaj w kącie liści lub w obrę­bie roz­ga­łę­zień kwia­to­sta­nu. Po doj­rze­niu bulw­ki od­pa­da­ją od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej i mogą się w sprzy­ja­ją­cych wa­run­kach uko­rze­nić.

Wikipedia


bulwkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem małą bulwę


SJP.pl


bulwkowy

→ bulw­ka


SJP.pl

Patrz:

bulwka

bulwocebula

Bul­wo­ce­bu­la (łac. "bul­bo­tu­ber", ang. "corm") – zmo­dy­fi­ko­wa­ny pęd po­dziem­ny, zew­nętrz­nie przy­po­mi­na­ją­cy ce­bu­lę, w któ­rym jed­nak or­ga­nem spi­chrzo­wym jest zgru­bia­ła, bul­wia­sta ło­dy­ga, oto­czo­na liść­mi ma­ją­cy­mi po­stać su­chych łusek. Funk­cję spi­chrzo­wą pełni roz­ro­śnię­ta środ­ko­wa mię­ki­szo­wa część ło­dy­gi, po­zba­wio­na wią­zek prze­wo­dzą­cych lub roz­ro­śnię­ty mię­kisz mię­dzy­wiąz­ko­wy ło­dy­gi (w odróż­nie­niu od ce­bu­li, gdzie funk­cję tę pełni me­zo­fil).

Wikipedia


bulwowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem bulwę


SJP.pl


bulwowy

przy­miot­nik od: bulwa


SJP.pl


bulza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. śrpol. torba do po­dró­ży zro­bio­na ze skóry; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy na Mosk­wę je­dzie­cie, miej­cie te po­trze­by: na­miot, pan­cerz, tarcz, drzew­ce, w bul­zach sery, chle­by.

Wiktionary


bum

nagły wzrost ko­niunk­tu­ry, szyb­ki, ale nietr­wa­ły rozk­wit życia go­spo­dar­cze­go; boom


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. od­głos ude­rze­nia, upad­ku, wy­bu­chu

Wiktionary

Bum – ro­syj­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy dance, disco i pop. Skła­da się z trój­ki wy­ko­naw­ców.

Wy­lan­so­wał utwór "Ka­ni­ku­ły" (ros. "Каникулы"), który zo­stał hitem lata 2007 w wielu kra­jach Eu­ro­py, w tym rów­nież i w Pol­sce. De­cyz­ją słu­cha­czy radia Eska pio­sen­ka za­ję­ła ósme miej­sce w ze­sta­wie­niu "Go­rą­ca 100 radia Eska". Utwór do­cze­kał się rów­nież licz­nych prze­ró­bek w wy­ko­na­niu m.in. Boys, Mega Dance, Code Red, Cli­ver oraz C-Bool.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiatr prze­wró­cił to drze­wo zesz­łej nocy. Bum! Śmier­tel­nie mnie prze­stra­szył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũm, AS: bũm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) porask.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bang

* bułgarski: (1.1) бум

źródła.

== bum (język angielski.) ==

wymowa.

 audioCA|En-ca-bum.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-bum.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bum.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. tyłek

 (1.2) pot. włóczęga, próżniak, menel, tramp

czasownik

 (2.1) pot. włóczyć się, szwendać się

 (2.2) pot. obijać się, próżnować

 (2.3) pot. wyłudzać

przymiotnik

 (3.1) pot. kiepski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 czas. bum around

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) porask.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bang

* bułgarski: (1.1) бум

źródła.

== bum (język angielski.) ==

wymowa.

 audioCA|En-ca-bum.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-bum.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bum.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. tyłek

 (1.2) pot. włóczęga, próżniak, menel, tramp

czasownik

 (2.1) pot. włóczyć się, szwendać się

 (2.2) pot. obijać się, próżnować

 (2.3) pot. wyłudzać

przymiotnik

 (3.1) pot. kiepski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


bum-cyk-cyk

nie­o­kre­ślo­ny zna­cze­nio­wo wy­krzy­knik, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej w dzie­cię­cych pio­sen­kach i wy­li­czan­kach


SJP.pl


buma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. mot. BMW

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby nie to że mam bumę, to praw­do­po­dob­nie bym się nawet moc­niej uśmiech­nął niż teraz

 (1.1) […] też nie prze­pa­da­łem za bu­ma­mi, do czasu aż dane mi było ten sprzęt wy­pró­bo­wać. Żaden przed­nio­na­pę­do­wy du­po­wóz nie ma po­rów­na­nia. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũma, AS: bũma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beemka, bawarka

Wiktionary


bumaga

żar­to­bli­wie: pa­pier urzę­do­wy, do­ku­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. do­ku­ment, pismo urzę­do­we, pa­pier urzę­do­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie wi­dział praw­dzi­wej le­gi­ty­ma­cji, więc nie miał po­ję­cia, czy ten do­ku­ment na­praw­dę tak wy­glą­da. Stwier­dził jed­nak, że bez więk­szych pro­ble­mów mógł­by wy­pro­du­ko­wać taką bu­ma­gę ze swoim imie­niem i naz­wi­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bumażka ż.

Wiktionary


bumar

naz­wi­sko


SJP.pl


bumażka

zdrob­nie­nie od: bu­ma­ga (pa­pier urzę­do­wy, do­ku­ment)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. do­ku­ment, pismo urzę­do­we, pa­pier urzę­do­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­niósł zro­lo­wa­ną bu­maż­kę i rzu­cił mi ją na śro­dek biur­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumaga ż.

Wiktionary


bumblerka

po­tocz­nie: hu­la­szczy tryb życia; bom­bler­ka, hu­lan­ka, pi­ja­ty­ka


SJP.pl


bumblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bum­blo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bumblować ndk.

Wiktionary


bumblować

bom­blo­wać, bum­lo­wać; po­tocz­nie:
1. spę­dzać czas bez­czyn­nie;
2. spę­dzać czas na pi­ja­ty­kach i hu­lan­kach; hulać, lum­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przest. hulać zob. bom­blo­wać.

 (1.2) pot. le­niu­cho­wać, próż­no­wać

 (1.3) daw. gw-pl|Ga­li­cja, Kresy. włó­czyć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũmˈblɔvat͡ɕ, AS: bũmblovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. próżnować.

Wiktionary


bumelancki

→ bu­me­lant


SJP.pl

Patrz:

bumelant

bumelanctwo

uni­ka­nie pracy; nie­rób­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­mi­gi­wa­nie się od pracy, opu­szcza­jąc ją bądź za­nied­bu­jąc po­przez mar­no­wa­nie na inne rze­czy czasu na nią przez­na­czo­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãnt͡stfɔ, AS: bũmelãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

 czas. bumelować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bumelka, lenistwo, leserstwo, leserka, nieróbstwo, nygusostwo, próżniactwo

Wiktionary


bumelant

czło­wiek uni­ka­ją­cy pracy, obi­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik za­nied­bu­ją­cy pracę po­przez nie­przy­cho­dze­nie do niej lub mar­no­wa­nie czasu w pracy na po­za­pra­co­we czyn­no­ści

Wiktionary

Zo­bacz też: Bu­me­lant (album).

Bu­me­lant – osoba re­gu­lar­nie uni­ka­ją­ca pracy, sta­łe­go za­trud­nie­nia lub efek­tyw­nej pracy w swoim miej­scu pracy. Tak mówi się o kimś, kto jest le­ni­wy i za­nied­bu­je swoje obo­wiąz­ki.

W PRL-u czę­sto po­słu­gi­wa­no się tym pe­jo­ra­tyw­nym epi­te­tem w pań­stwo­wej pro­pa­gan­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­me­lant to de­zer­ter z fron­tu walki o pokój i silną Pol­skę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũˈmɛlãnt, AS: bũmelãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fż. bumelantka ż.

 czas. bumelować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obibok, wałkoń, próżniak, leń

Wiktionary


bumelantka

→ bu­me­lant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca za­nied­bu­ją­ca pracę po­przez nie­przy­cho­dze­nie do niej lub mar­no­wa­nie czasu w pracy na po­za­pra­co­we czyn­no­ści

Wiktionary

Patrz:

bumelant

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãntka, AS: bũmelãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fm. bumelant m.

 czas. bumelować

Wiktionary


bumelka

wy­mi­gi­wa­nie się od pracy, lek­ce­wa­że­nie obo­wiąz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wy­mi­gi­wa­nie się od pracy, opu­szcza­jąc ją bądź za­nied­bu­jąc po­przez mar­no­wa­nie na inne rze­czy czasu na nią przez­na­czo­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũˈmɛlka, AS: bũmelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

 czas. bumelować

Wiktionary


bumelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bu­me­lo­wać.; wy­mi­gi­wa­nie się od pracy, opu­szcza­jąc ją bądź za­nied­bu­jąc po­przez mar­no­wa­nie na inne rze­czy czasu na nią przez­na­czo­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛlɔˈvãɲɛ, AS: bũmelovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelant m., bumelantka ż.

 czas. bumelować

Wiktionary


bumelować

po­tocz­nie: uni­kać pracy, pra­co­wać nied­ba­le


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wy­ko­ny­wać obo­wiąz­ki nied­ba­le lub nie wy­ko­ny­wać ich wcale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tro­chę bu­me­lu­je, tro­chę pra­cu­je na boku no­sząc kon­te­ne­ry z ry­ba­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlɔvat͡ɕ, AS: bũmelovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. próżnować.

Wiktionary


bumer

lek­ce­wa­żą­co: star­sza osoba, która nie na­dą­ża za tren­da­mi, tech­no­lo­gią lub zmia­na­mi spo­łecz­ny­mi; bo­o­mers, bo­o­mer


SJP.pl


bumerang

za­krzy­wio­ny kij, który po rzu­ce­niu wraca do rzu­ca­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pła­ski, za­krzy­wio­ny przed­miot przez­na­czo­ny do rzu­ca­nia, czer­pią­cy siłę nośną z ruchu obro­to­we­go wokół osi pro­sto­pa­dłej do kie­run­ku rzutu, daw­niej uży­wa­ny jako broń, dziś już tylko spor­to­wo;

Wiktionary

Bu­me­rang – ro­dzaj ręcz­nie mio­ta­ne­go po­ci­sku, sto­so­wa­ne­go do po­lo­wań lub do walki, obec­nie słu­żą­ce­go także do ry­wa­li­za­cji i spor­to­wej roz­ryw­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũˈmɛrãŋk, AS: bũmerãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bumerangowy

Wiktionary


bumerangowy

przy­miot­nik od: bu­me­rang


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bu­me­ran­giem, do­ty­czą­cy bu­me­ran­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bumerang mrz.

Wiktionary


bumlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. spę­dza­nie czasu w spo­sób bez­czyn­ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bumlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamucenie, bomblowanie, bumelowanie, próżnowanie

Wiktionary


bumlować

bom­blo­wać, bum­blo­wać; po­tocz­nie:
1. spę­dzać czas bez­czyn­nie;
2. spę­dzać czas na pi­ja­ty­kach i hu­lan­kach; hulać, lum­po­wać


SJP.pl


bums

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy nagły ruch lub nagłą zmia­nę sy­tu­a­cji


SJP.pl


bumsy

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg. pozn. cu­kier­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W an­trej­ce na rycz­ce stały bumsy w tytce.

Wiktionary


bumsztak

w że­glar­stwie: dług drąg do ma­ne­wro­wa­nia stat­kiem na płyt­kich wo­dach po­przez od­py­cha­nie się od dna


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „Wspie­racz”. Zo­bacz też: wspie­racz – po­zy­cja za­wod­ni­ka w rugby union.

Bumsz­tak (wspie­racz) – długi, ok. pię­cio­me­tro­wy drąg o gru­bo­ści ok. 18 cm, z jed­nej stro­ny za­koń­czo­ny rącz­ką, słu­żą­cy do tzw. „bumsz­ta­ko­wa­nia”, czyli ma­ne­wro­wa­nia stat­kiem na płyt­kich wo­dach po­przez od­py­cha­nie się od dna. Wy­ko­rzy­stu­je się go rów­nież pod­czas po­sto­ju stat­ku, jeź­dzie w górę rzeki przy płyt­kiej wo­dzie i od­py­cha­nia się od brze­gu.

Wikipedia


buna

ka­u­czuk syn­te­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. krót­ka rzeka w pół­noc­nej Al­ba­nii i w po­łud­nio­wej Czar­no­gó­rze, sta­no­wią­ca po­łą­cze­nie Je­zio­ra Szko­der­skie­go z Mo­rzem Adria­tyc­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buna – rzeka w Al­ba­nii
  • Buna – rzeka w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Buna – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Buna – wieś w Papui-Nowej Gwi­nei
  • Buna – jed­nost­ka osad­ni­cza w Tek­sa­sie, USA
  • Buna – nie­miec­ki ka­u­czuk syn­te­tycz­ny
  • Buna-Werke (Buna-Werke GmbH Schko­pau) – zlik­wi­do­wa­ne za­kła­dy che­micz­ne zaj­mu­ją­ce się pro­du­ko­wa­niem po­li­me­ro­wych two­rzyw sztucz­nych w Schko­pau
  • Aus­chwitz III – Mo­no­witz („Buna-Werke”) – po­do­bóz Aus­chwitz-Bir­ke­nau

Wikipedia


bunc

gwa­ro­wo: tra­dy­cyj­ny pod­ha­lań­ski ser z mleka ow­cze­go, o ła­god­nym smaku; bundz, ser kla­ga­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. bundz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary


buncik

zdrob­nie­nie od: bunt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bunt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt mrz.

Wiktionary


bunclok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­mion­ko­wy gar­nek do ki­sze­nia ka­pu­sty, żuru lub ogór­ków

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamionka

Wiktionary


bunczuczny

daw­niej: buń­czucz­ny;
1. zbyt­nio pewny sie­bie, zu­chwa­ły, pełen werwy; świad­czą­cy o takim uspo­so­bie­niu; czu­pur­ny, za­wa­diac­ki, za­czep­ny, ju­nac­ki;
2. daw­niej: zwią­za­ny z buń­czu­kiem


SJP.pl


bund

wierzch­nie okry­cie mę­skie, ro­dzaj dłu­gie­go pła­szcza z gru­be­go sukna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. skró­to­wa nazwa Po­wszech­ne­go Ży­dow­skie­go Związ­ku Ro­bot­ni­cze­go na Lit­wie, w Pol­sce i Rosji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bund – ży­dow­ska par­tia le­wi­co­wa
  • Bund – nad­brzeż­na pro­me­na­da Szang­ha­ju
  • Ga­li­cyj­ski Bund – po­tocz­na nazwa Ży­dow­skiej Par­tii So­cjal­de­mo­kra­tycz­nej
  • Bund – au­stra­lij­ska, ży­dow­ska par­tia po­li­tycz­na oraz sto­wa­rzy­sze­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po za­koń­cze­niu pier­wszej wojny świa­to­wej w związ­ku z roz­pa­dem wie­lo­na­ro­do­we­go Im­pe­rium Ro­syj­skie­go i pow­sta­niem odro­dzo­ne­go pań­stwa pol­skie­go, Bund zmu­szo­ny był do­sto­so­wać się do nowej rze­czy­wi­sto­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bundowiec m.

 przym. bundowski

Wiktionary


bunda

wierzch­nie okry­cie mę­skie, ro­dzaj dłu­gie­go pła­szcza z gru­be­go sukna


SJP.pl

Bunda – mia­sto w pół­noc­nej Tan­za­nii w re­gio­nie Mara, w po­bli­żu Je­zio­ra Wik­to­rii.

Wikipedia


bundesliga

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hokej na lo­dzie
    • Bun­des­li­ga męż­czyzn – dawna naj­wyż­sza nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa męż­czyzn
    • 2. Bun­des­li­ga męż­czyzn – dawna druga nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa męż­czyzn
  • Ko­szy­ków­ka
    • Bun­des­li­ga męż­czyzn – naj­wyż­sza nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa męż­czyzn
  • Piłka nożna
    • Bun­des­li­ga ko­biet – naj­wyż­sza nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa ko­biet
    • 2. Bun­des­li­ga ko­biet – druga nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa ko­biet
    • Bun­des­li­ga męż­czyzn – naj­wyż­sza nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa męż­czyzn
    • 2. Bun­des­li­ga męż­czyzn – druga nie­miec­ka klasa roz­gryw­ko­wa męż­czyzn
    • Bun­des­li­ga męż­czyzn – naj­wyż­sza au­striac­ka klasa roz­gryw­ko­wa męż­czyzn
  • Piłka ręcz­na

Wikipedia


bundesrat

[czy­taj: BUNdesrat];
1. wyż­sza izba par­la­men­tu w RFN i w obec­nych Niem­czech;
2. izba wyż­sza par­la­men­tu Au­strii;
3. 1871-1918 organ Rze­szy Nie­miec­kiej re­pre­zen­tu­ją­cy rządy kra­jo­we;
4. rząd (Rada Związ­ko­wa) Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) izba wyż­sza par­la­men­tu Nie­miec;

 (1.2) izba wyż­sza par­la­men­tu Au­strii;

 (1.3) naj­wyż­szy organ wy­ko­naw­czy w Szwaj­ca­rii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bun­des­rat – izba wyż­sza par­la­men­tu w Au­strii
  • Bun­des­rat – izba wyż­sza par­la­men­tu w Niem­czech
  • Bun­des­rat – rząd Szwaj­ca­rii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnˈdɛsrat, AS: bũndesrat

Wiktionary


bundestag

[czy­taj: BUNdestag] niż­sza izba par­la­men­tu w RFN i w obec­nych Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) polit. sejm fe­de­ral­ny, sejm związ­ko­wy, izba niż­sza par­la­men­tu Nie­miec;

Wiktionary

Bun­de­stag (pełna nazwa De­uts­cher Bun­de­stag) – druga obok Bun­des­ra­tu ("Rady Fe­de­ral­nej") izba par­la­men­tu Nie­miec. Jest naj­wyż­szym or­ga­nem kon­sty­tu­cyj­nym Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec i je­dy­nym or­ga­nem pań­stwo­wym wy­bie­ra­nym bez­poś­red­nio przez oby­wa­te­li. Na pła­szczyź­nie fe­de­ral­nej je­dy­nie on two­rzy prawo, które obo­wią­zu­je na ob­sza­rze ca­łe­go pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ofi­cjal­nej kon­sul­ta­cji w Bun­de­sta­gu ek­sper­ci na­le­ga­li na kom­pro­mis w spra­wie usta­wy imi­gra­cyj­nej.

 (1.1) Z kolei nie­miec­ki Bun­de­stag w 2017 roku uchwa­lił prawo, we­dług któ­re­go ko­bie­ty peł­nią­ce funk­cje pu­blicz­ne nie mogą nosić burek i ni­ka­bów w trak­cie wy­ko­ny­wa­nia obo­wiąz­ków służ­bo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈdɛstak, AS: bũndestak

Wiktionary


bundeswehra

[czy­taj: bun­des­we­ra] siły zbroj­ne Nie­miec; bun­des­we­ra, Bun­des­weh­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) wojsk. ogól­nie nie­miec­kie siły zbroj­ne;

Wiktionary

Bun­des­weh­ra (niem. "Bun­des­wehr"; wym. "MAF:",) – siły zbroj­ne Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec. Za datę ut­wo­rze­nia Bun­des­weh­ry uz­na­je się 5 maja 1955 roku. Bun­des­weh­ra wcho­dzi w skład sił zbroj­nych NATO, uczest­ni­czy więc w NATO-wskich ak­cjach (np. IFOR, SFOR, potem EUFOR w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, KFOR w Ko­so­wie i in.), a także w ak­cjach hu­ma­ni­tar­nych ONZ (np. UNOSOM w So­ma­lii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W końcu zde­cy­do­wa­no się amu­ni­cję roz­bro­ić i zło­mo­wać, gdyż ze wzglę­du na pa­ra­me­try i normy bez­pie­czeń­stwa nie na­da­wa­ła się do wy­ko­rzy­sta­nia w Bun­des­weh­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bundeswehrowski

Wiktionary


bundeswehrowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bun­des­weh­rą, do­ty­czą­cy Bun­des­weh­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bundeswehra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bundeswerowski

Wiktionary


bundeswera

siły zbroj­ne Nie­miec; Bun­des­weh­ra, bun­des­weh­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. Bun­des­weh­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũndɛzˈvɛra, AS: bũndezvera

Wiktionary


bundeswerka

ro­dzaj kurt­ki, model ten po­cho­dzi z Niem­czech


SJP.pl


bundowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. czło­nek or­ga­ni­za­cji Bund

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­ność bun­dow­ców wi­docz­na była wła­ści­wie na te­re­nie całej gu­ber­ni, naj­sil­niej jed­nak or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ła w są­siedzt­wie oś­rod­ka bia­ło­stoc­kie­go, silny punkt znaj­do­wał się także w Gra­je­wie, tro­chę słab­szy w Ostro­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bund mrz., bundysta mos., bundystka ż., bundyzm mrz.

 przym. bundowski

Wiktionary


bundowski

→ Bund (par­tia)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z le­wi­co­wym, an­ty­sy­jo­ni­stycz­nym stron­nict­wem ży­dow­skim Bund

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bund mrz., bundowiec mos.

Wiktionary


bundz

tra­dy­cyj­ny pod­ha­lań­ski ser z mleka ow­cze­go, o ła­god­nym smaku; bunc, ser kla­ga­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj sera z ow­cze­go mleka przy­po­mi­na­ją­cy twa­róg;

Wiktionary

Bundz, bunc, ser kla­ga­ny – ser z mleka ow­cze­go, pro­du­ko­wa­ny głów­nie na Pod­ha­lu, w Gor­cach, Be­ski­dzie Są­dec­kim, Be­ski­dzie Ży­wiec­kim i Be­ski­dzie Ślą­skim.

Pro­ces pro­duk­cji bun­dzu w pier­wszej fazie wy­glą­da tak samo jak wyt­wa­rza­nie oscyp­ków. Zlane do „pu­cie­ry” mleko „kla­gu­je” się, czyli do­pro­wa­dza do ścię­cia biał­ka przez en­zy­my za­war­te w pod­puszcz­ce (klagu), wy­o­dręb­nio­nej z żo­łąd­ków cie­ląt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary


bunga-bunga

im­pre­za dla bo­ga­tych męż­czyzn z udzia­łem atrak­cyj­nych ko­biet świad­czą­cych usłu­gi sek­su­al­ne; bunga bunga


SJP.pl


bungalow

par­te­ro­wy bu­dy­nek miesz­kal­ny z we­ran­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub ni­ja­ki

 (1.1) bud. jed­no­kon­dy­gna­cyj­ny, pod­miej­ski dom miesz­kal­ny, z we­ran­da­mi;

Wiktionary

Bun­ga­low (hind. "ban­gla") – jed­no­kon­dy­gna­cyj­ny, pod­miej­ski dom miesz­kal­ny, z we­ran­da­mi.

Wy­ko­na­ny naj­czę­ściej z drew­na, o lek­kiej kon­struk­cji. Bu­dy­nek ty­po­wy dla bu­dow­nict­wa ko­lo­nial­ne­go, szcze­gól­nie w In­diach i In­do­nez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z dumą po­ka­zy­wał gru­bym pal­cem długą listę atrak­cji, jakie cze­ka­ły na gości, któ­rzy mieli szczę­ście zna­leźć miej­sce w jego bun­ga­lo­wach.

 (1.1) Idą w stro­nę bun­ga­lo­wu, przed któ­rym na we­ran­dzie buja się w ha­ma­ku Eryk.

 (1.1) Tego dnia szcze­gól­nie źle się czuł i nawet go­dzi­ny, które zwy­kle poś­wię­cał na wę­drów­kę w głąb pu­szczy – od je­de­na­stej do trze­ciej – po raz pier­wszy spę­dził w bun­ga­lo­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũŋˈɡalɔf, AS: bũŋgalof

Wiktionary


bungee

[czy­taj: ban­dżi] ska­ka­nie z dużej wy­so­ko­ści na dłu­giej, ela­stycz­nej linie; lina uży­wa­na pod­czas ta­kich sko­ków; bun­gie; ban­dżi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skok na ela­stycz­nej linie;

 (1.2) ela­stycz­na lina do sko­ków

Wiktionary

Nie mylić z: Bun­gie.

"Bun­gee jum­ping" (skok na "bun­gee") to ska­ka­nie z dużej wy­so­ko­ści na dłu­giej ela­stycz­nej linie wy­ko­na­nej zwy­kle z około ty­sią­ca gu­mo­wych włó­kien.

Pier­wszy­mi skocz­ka­mi byli rdzen­ni miesz­kań­cy wysp Pen­te­cost (Nowe He­bry­dy) na Pa­cy­fi­ku. Mło­dzi męż­czyź­ni ska­ka­li z bam­bu­so­wych wież, za­bez­pie­cze­ni lia­na­mi przy­wią­za­ny­mi do ko­stek, żeby udo­wod­nić swoją mę­skość oraz, we­dług wie­rzeń, za­pew­nić ple­mie­niu uro­dzaj.

Wikipedia


bungie

[czy­taj: ban­dżi] ska­ka­nie z dużej wy­so­ko­ści na dłu­giej, ela­stycz­nej linie; lina uży­wa­na pod­czas ta­kich sko­ków; bun­gee; ban­dżi


SJP.pl

Nie mylić z: Bun­gee.

Bun­gie – ame­ry­kań­ski pro­du­cent gier kom­pu­te­ro­wych. Firma zo­sta­ła za­ło­żo­na w maju 1991 roku przez Alexa Se­ro­pia­na, do któ­re­go póź­niej do­łą­czył Jason Jones. Firma, która pier­wot­nie miała sie­dzi­bę w Chi­ca­go w sta­nie Il­li­no­is, pier­wot­nie kon­cen­tro­wa­ła się na pro­du­ko­wa­niu gier na kom­pu­te­ry Ma­cin­tosh i stwo­rzy­ła dwie od­no­szą­ce suk­ce­sy serie gier wideo o naz­wie "Ma­rat­hon" i "Myth".

Wikipedia


bunia

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej lub atrak­cyj­nej ko­bie­cie; bu­niecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pieszcz. lu­bia­na i po­wa­ża­na osoba, zaz­wy­czaj młoda ko­bie­ta

 (1.2) slang. mot. BMW

Wiktionary

Bunia – mia­sto w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga, sto­li­ca pro­win­cji Ituri, na pół­noc od góry Hoyo i na za­chód od Je­zio­ra Al­ber­ta.

Mia­sto stało się te­a­trem walk po­mię­dzy gru­pa­mi et­nicz­ny­mi Lendu i Hema. W celu za­pro­wa­dze­nia po­rząd­ku, do mia­sta skie­ro­wa­no siły mię­dzy­na­ro­do­we (Ope­ra­cja Ar­te­mi­da).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. buńka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. buńka

Wiktionary


bunieczek

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej lub atrak­cyj­nej ko­bie­cie; bunia


SJP.pl


bunieczka

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej lub atrak­cyj­nej ko­bie­cie; bunia


SJP.pl


bunikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bunin

naz­wi­sko


SJP.pl


bunio

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym lub atrak­cyj­nym męż­czyź­nie; bu­nie­czek


SJP.pl


bunker

ro­dzaj węgla opa­ło­we­go przez­na­czo­ne­go do opa­la­nia ko­tłów okrę­to­wych


SJP.pl

Bun­ker – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści stanu Mis­so­u­ri.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2000 roku wy­no­si­ła 427.

Wikipedia


bunkier

1. schron bo­jo­wy;
2. wię­zien­na cela piw­nicz­na w hit­le­row­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych;
3. po­mie­szcze­nie na stat­ku na pa­li­wo stałe lub płyn­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ar­chit. schron, zwy­kle żel­be­to­wy

 (1.2) hist. piw­nicz­na cela w hit­le­row­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych

 (1.3) hist. bu­dow­la z ziemi, drew­na i ka­mie­ni sta­no­wią­ca schro­nie­nie człon­ków UPA

 (1.4) mors. na stat­ku po­mie­szcze­nie na pa­li­wo;

 (1.5) mors. pa­li­wo stat­ku na włas­ny uży­tek (nie­bę­dą­ce tran­spor­to­wa­nym ła­dun­kiem)

 (1.6) sport. na polu gol­fo­wym: pia­szczy­sty ob­szar lub za­głę­bie­nie wy­peł­nio­ne pia­skiem

 (1.7) zbior­nik do krót­kie­go prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich lub kru­szy­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bun­kier (że­glu­ga)
    • (za­sob­nia) – na stat­ku lub okrę­cie po­mie­szcze­nie z pa­li­wem sta­łym są­sia­du­ją­ce z ko­tłow­nią
    • woda i pa­li­wo znaj­du­ją­ce się na stat­ku, przez­na­czo­ne na włas­ny uży­tek
  • schron – obiekt for­ty­fi­ka­cyj­ny typu za­kry­te­go („bun­kier” jest nazwą po­tocz­ną, nie­u­ży­wa­ną w fa­cho­wej ter­mi­no­lo­gii for­ty­fi­ka­cyj­nej)
  • zbior­nik przez­na­czo­ny do tym­cza­so­we­go prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich
  • piw­nicz­na cela, kar­cer, w hit­le­row­skich obo­zach za­gła­dy
  • Bun­kier (The Hole) – film pro­duk­cji bry­tyj­skiej w re­ży­se­rii Nicka Hamma
  • Bun­kier (The Bun­ker) – film pro­duk­cji fran­cu­sko-ame­ry­kań­skiej w re­ży­se­rii Ge­or­ge'a Scha­e­fe­ra
  • Bun­kier – fran­cu­ska seria ko­mik­so­wa
  • Bun­kier (The Di­vi­de) – film pro­duk­cji ame­ry­kań­sko-ka­na­dyj­sko-nie­miec­kiej w re­ży­se­rii Xa­vie­ra Gensa
  • Bun­kier – pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy
  • Bun­kier – ob­szar pia­szczy­sty na polu gol­fo­wym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­lot zrzu­cił bomby na bun­kier wroga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũŋʲcɛr, AS: bũŋʹḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunkrowanie n., bunkrowiec m., bunkierka ż.

 czas. bunkrować ndk., zabunkrować dk.

 przym. bunkrowaty, bunkrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schron

 (1.3) zasobnia

Wiktionary


bunkierka

sta­tek wodny o nie­wiel­kim to­na­żu przy­sto­so­wa­ny do za­o­pa­try­wa­nia in­nych stat­ków w pa­li­wo; bun­kro­wiec


SJP.pl

Bun­kier­ka – nie­wiel­ki zbior­ni­ko­wiec lub barka za­o­pa­tru­ją­ca stat­ki (okrę­ty) w pa­li­wo cie­kłe, rza­dziej wodę ko­tło­wą. Wy­po­sa­żo­ny jest w urzą­dze­nia do prze­ła­dun­ku cie­czy: pompy, węże o du­żych prze­kro­jach na spe­cjal­nych wy­się­gni­kach poz­wa­la­ją­ce na po­da­nie pa­li­wa na jed­nost­kę za­o­pa­try­wa­ną. Swoje za­da­nia re­a­li­zu­je na re­dzie w por­tach oraz na peł­nym morzu.

Wikipedia


bunkropodobny

po­dob­ny do bun­kra


SJP.pl


bunkrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. do­star­cza­nie na sta­tek pa­li­wa sta­łe­go lub płyn­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bunkrować

 rzecz. bunkier m.

Wiktionary


bunkrowaty

wy­glą­da­ją­cy jak bun­kier


SJP.pl


bunkrować

przyj­mo­wać na sta­tek płyn­ne lub stałe pa­li­wo


SJP.pl


bunkrowiec

sta­tek wodny o nie­wiel­kim to­na­żu przy­sto­so­wa­ny do za­o­pa­try­wa­nia in­nych stat­ków w pa­li­wo; bun­kier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. sta­tek za­o­pa­try­wy­ją­cy w pa­li­wo inne stat­ki;

Wiktionary

Bun­kro­wiec – por­to­wy sta­tek o nie­wiel­kiej po­jem­no­ści za­o­pa­tru­ją­cy pa­row­ce w pa­li­wo (wę­giel ka­mien­ny) i wodę ko­tło­wą. Za­da­nia swoje wy­ko­ny­wał zaz­wy­czaj na re­dzie lub w por­cie z dala od na­brze­ża. Wy­po­sa­żo­ny był w spe­cjal­ne urzą­dze­nia prze­ła­dun­ko­we dźwi­gi z chwy­ta­ka­mi, ta­śmo­cią­gi. Nazwą tą potem okre­śla­no i więk­sze jed­nost­ki speł­nia­ją­ce te same za­da­nia na peł­nym morzu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bunkier mrz.

Wiktionary


bunkrownia

po­mie­szcze­nie na za­sob­ni­ki z ma­te­ria­ła­mi syp­ki­mi


SJP.pl


bunkrowy

→ bun­kier


SJP.pl

Patrz:

bunkier

bunkrzysko

zgru­bie­nie od: bun­kier


SJP.pl


bunraku

ja­poń­skie wi­do­wi­ska ma­rio­net­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teatr lalek wy­wo­dzą­cy się z ja­poń­skie­go te­a­tru epic­kie­go;

Wiktionary

Bun­ra­ku (jap. 文楽), uży­wa­na także pier­wot­na nazwa ningyō-jōruri (人形浄瑠璃) – ja­poń­ski teatr lal­ko­wy, w któ­rym nar­ra­cji i dia­lo­go­wi to­wa­rzy­szy akom­pa­nia­ment sha­mi­se­nu (oka­zyj­nie in­nych in­stru­men­tów, jak np. taiko). Nazwa "bun­ra­ku" po­ja­wi­ła się w XIX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnˈraku, AS: bũnraku

Wiktionary


bunsch

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Bunsch (1859-1916) – rzeź­biarz, oj­ciec Ka­ro­la i Adama
  • Adam Bunsch (1896-1969) – ma­larz, dra­ma­to­pi­sarz, pe­da­gog, oj­ciec Alego i Fran­cisz­ka
  • Karol Bunsch (1898-1987) – pi­sarz hi­sto­rycz­ny, pu­bli­cy­sta i tłu­macz li­te­ra­tu­ry
  • Ali Bunsch, właśc. Aloj­zy Bunsch (1925-1985) – ma­larz, gra­fik, sce­no­graf
  • Fran­ci­szek Bunsch (ur. 1926) – ma­larz i gra­fik
  • Jacek Bunsch (ur. 1954) – re­ży­ser i dy­rek­tor te­a­trów, syn Fran­cisz­ka

Wikipedia


bunsen

[czy­taj: bun­zen] naz­wi­sko


SJP.pl


bunt

wy­stą­pie­nie prze­ciw­ko wła­dzy; sprze­ciw, pro­test, opór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­stą­pie­nie prze­ciw­ko wła­dzy lub au­to­ry­te­to­wi np. pań­stwa, in­nych ludzi

 (1.2) sprze­ciw, opór, pro­test

 (1.3) daw. so­jusz

Wiktionary

Bunt – za­cho­wa­nie de­wia­cyj­ne wobec kon­for­miz­mu.

W kon­cep­cji Ro­ber­ta Mer­to­na oz­na­cza spo­sób przy­sto­so­wa­nia jed­nost­ki po­przez odrzu­ce­nie za­rów­no celów spo­łecz­nych grupy (war­to­ści), jak i spo­łecz­nie uz­na­wa­nych środ­ków re­a­li­za­cji tych celów (norm) oraz za­stą­pie­nie ich włas­ny­mi war­to­ścia­mi i nor­ma­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­na­rze pod­nie­śli bunt na stat­ku i za­żą­da­li po­wro­tu do portu.

 (1.2) Do­ra­sta­nie to okres buntu prze­ciw­ko świa­tu do­ro­słych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż., buntowanie n., zbuntowanie n., podbuntowanie n.

:: zdrobn. buncik m.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy, buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) protest, sprzeciw, opór

Wiktionary


buntarski

bun­tow­ny; daw­niej: bun­tow­ni­czy;
1. skłon­ny do bun­to­wa­nia się;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem buntu


SJP.pl


buntowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bun­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy, buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary


buntować

sprze­ci­wiać się cze­muś, wal­czyć o swoje racje


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­chę­cać do buntu

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. krzy­czeć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bun­to­wać się

 (2.1) prze­ciw­sta­wiać się cze­muś

 (2.2) śrpol. sprzy­mie­rzać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈtɔvat͡ɕ, AS: bũntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntownik m., buntowniczka ż., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntowanie n.

 czas. zbuntować dk.

 przym. buntowniczy, buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) powstawać

Wiktionary


buntowniczka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw­ko ja­kiejś wła­dzy, sprze­ci­wia­ją­ca się, sta­wia­ją­ca opór


SJP.pl


buntowniczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bun­tow­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntownik m., buntowanie n., buntowniczość ż.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy

Wiktionary


buntowniczość

→ bun­tow­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha lub po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się opo­rem wobec au­to­ry­te­tów, norm spo­łecz­nych lub tra­dy­cji

Wiktionary

Patrz:

buntowniczy

Przykłady

 (1.1) W pew­nych sy­tu­a­cjach bun­tow­ni­czość pro­wa­dzi do zmian spo­łecz­nych lub prze­ła­my­wa­nia opre­sji, a w in­nych – do cha­o­su lub de­struk­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buntowanie n., bunt mrz., buntowniczka ż., buntownik mos.

 przym. buntowniczy

 przysł. buntowniczo

 czas. buntować

Wiktionary


buntowniczy

skory do buntu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do buntu

 (1.2) bę­dą­cy wy­ra­zem buntu, sprze­ci­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pież ek­sko­mu­ni­ko­wał bun­tow­ni­cze­go króla i zwol­nił jego pod­da­nych ze zło­żo­nej mu przy­się­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt mrz., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik mos., buntowniczka ż., buntowanie n.

 czas. buntować ndk.

 przym. buntowny

 przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. buntowny

Wiktionary


buntownik

osoba wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw­ko ja­kiejś wła­dzy, sprze­ci­wia­ją­ca się, sta­wia­ją­ca opór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bun­tu­ją­ca się, uczest­ni­czą­ca w bun­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okrzy­knię­to mnie oszczer­cą, tru­ci­cie­lem, bun­tow­ni­kiem, zdraj­cą, ło­trem wszel­kie­go ro­dza­ju i osta­tecz­nie sta­łem się prze­stęp­cą win­nym każ­dej od­kry­tej zbrod­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bunt m., buntowanie n.

:: fż. buntowniczka ż.

 czas. buntować ndk., zbuntować dk.

 przym. buntowniczy

 przysł. buntowniczo

Wiktionary


buntowny

bun­tar­ski; daw­niej: bun­tow­ni­czy;
1. skłon­ny do bun­to­wa­nia się;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem buntu


SJP.pl


buonarroti

Mi­che­lan­ge­lo Bu­o­nar­ro­ti [czy­taj: mikelANdżelo bło­na­ro­ti]:
1. (1475-1564), wło­ski ar­ty­sta: rzeź­biarz, ma­larz, ar­chi­tekt, poeta; Mi­chał Anioł;
2. bra­ta­nek Mi­cha­ła Anio­ła, zwany Młod­szym (1568-1646), pi­sarz wło­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał Anioł (wł. Mi­che­lan­ge­lo di Lo­do­vi­co Bu­o­nar­ro­ti Si­mo­ni) – wło­ski ma­larz, rzeź­biarz, poeta i ar­chi­tekt epoki Odro­dze­nia
  • Fi­lip­po Bu­o­nar­ro­ti – wło­ski ba­dacz sztu­ki etru­skiej
  • John Bu­o­na­rot­ti Pap­worth – bry­tyj­ski ar­chi­tekt
  • Phi­lip­pe Bu­o­nar­ro­ti – wło­ski uto­pij­ny so­cja­li­sta, pi­sarz i wol­no­mu­larz dzia­ła­ją­cy we Fran­cji
  • Bu­o­nar­ro­ti – sta­cja metra w Me­dio­la­nie

Wikipedia


bupirymat

nazwa zwy­cza­jo­wa fun­gi­cy­du z grupy pi­ry­mi­dyn


SJP.pl


bupiwakaina

śro­dek znie­czu­le­nia miej­sco­we­go z grupy ami­dów


SJP.pl

Bu­pi­wa­ka­i­na (łac. "Bu­pi­va­ca­i­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek znie­czu­le­nia miej­sco­we­go z grupy ami­dów.

Siła i czas dzia­ła­nia są 4x więk­sze niż w przy­pad­ku li­do­ka­i­ny. Do­da­nie adre­na­li­ny nie­wie­le wy­dłu­ża czas jego dzia­ła­nia. Bu­pi­wa­ka­i­na sto­so­wa­na jest we wszyst­kich ro­dza­jach znie­czu­leń miej­sco­wych. Mak­sy­mal­na bez­piecz­na dawka jed­no­ra­zo­wa bez do­dat­ku adre­na­li­ny wy­no­si 150 mg, a z adre­na­li­ną 300 mg.

Wikipedia


bupropion

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek an­ty­de­pre­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek z grupy in­hi­bi­to­rów wy­chwy­tu zwrot­ne­go no­ra­dre­na­li­ny i do­pa­mi­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C13H18ClNO., sto­so­wa­ny w le­cze­niu de­pre­sji i uza­leż­nie­nia od ni­ko­ty­ny;

Wiktionary

Bu­pro­pion – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ka­ty­no­nów. Lek po­wszech­nie sto­so­wa­ny jako aty­po­wy lek prze­ciw­de­pre­syj­ny za­rów­no osob­no, jak i w kom­bi­na­cji do wspo­ma­ga­nia leków z grup in­hi­bi­to­rów zwrot­ne­go wy­chwy­tu se­ro­to­ni­ny, jako je­dy­ny lek prze­ciw de­pre­sji se­zo­no­wej, a także do re­duk­cji głodu ni­ko­ty­no­we­go i ob­ja­wów ADHD, przy czym, jako nie­licz­ny, nie po­wo­du­je przy­ro­stu masy ciała ani dys­funk­cji sek­su­al­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prof. Mi­cha­el Fiore z Uni­ver­si­ty of Wi­scon­sin twier­dzi, że po­łą­cze­nie pla­ste­ra­strów ni­ko­ty­no­wych z za­ży­wa­niem bu­pro­pio­nu po­ma­ga ponad po­ło­wie na­ło­gow­ców.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nervosol

Wiktionary


buqsha

[czy­taj: buk­sza] czter­dzie­sta część riala je­meń­skie­go; bugs­ha, bugs­hah


SJP.pl


bur

po­tocz­nie: na­ga­na, na­pom­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bo­ga­ty go­spo­darz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur – miej­sco­wość
  • Bur – wieś
  • Bur – wieś
  • Bur – luk­sem­bur­ska nazwa lieu-dit Born
  • Bour
  • Buer
  • Burr

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) gw. Górny Śląsk bam­ber, bauer, go­spo­dorz

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

 (1.1) zob­tłum|go­spo­darz.

źró­dła.

== bur (język an­giel­ski.) ==

thumb|bur (1.1)

wy­mo­wa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Ve­al­hurl-bur.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wo­den­ca­fe-bur.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) pot. rzep (owoc ło­pia­nu lub innej po­dob­nej ro­śli­ny)

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|gospodarz.

źródła.

== bur (język angielski.) ==

thumb|bur (1.1)

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bur.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bur.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) pot. rzep (owoc łopianu lub innej podobnej rośliny)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) burr

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bamber, bauer, gospodorz

Wiktionary


bura

po­tocz­nie: na­ga­na, na­pom­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ostra uwaga, na­pom­nie­nie, na­ga­na

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. ż. lp. od: bury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel dał burę chłop­cu za złe za­cho­wa­nie pod­czas lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbura, AS: bura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burka ż.

 czas. burować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nagana, napomnienie, uwaga, wymówki, wyrzuty, łajanie

Wiktionary


buracki

po­tocz­nie: ma­ją­cy cechy czło­wie­ka nie­kul­tu­ral­ne­go, pry­mi­tyw­ne­go


SJP.pl


buracko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pro­stac­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buractwo n.

Wiktionary


buractwo

po­tocz­nie: bycie bu­ra­kiem (osobą nie­kul­tu­ral­ną, po­cho­dzą­cą ze wsi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. osoby za­cho­wu­ją­ce się pro­stac­ko

 (1.2) po­gard. pro­stac­kie za­cho­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcale nie cho­dzi o ja­kichś tro­glo­dy­tów, dre­sia­rzy czy karki. Współ­czes­ne bu­ra­ki są sa­lo­no­we. Bu­ract­wo nie jest zatem post­cham­skie, lecz ra­czej po­stin­te­li­genc­kie. Współ­czes­ne bu­ract­wo jest uz­na­wa­ne za nowy ro­dzaj po­słan­nict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m.

 przym. buracki, buraczany, buraczkowy, burakowaty

 przysł. buracko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiocha, wsiowi, wsioki, buraki, chamstwo

 (1.2) chamstwo, obciach, siara, prostactwo

Wiktionary


buraczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto de­se­ro­we z bu­ra­ka cu­kro­we­go; spe­cjal­ność kuch­ni na Lu­bel­szczyź­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m.

 przym. buraczany, buraczkowy

Wiktionary


buraczanka

wódka pę­dzo­na z bu­ra­ków


SJP.pl


buraczaność

→ bu­ra­cza­ny


SJP.pl

Patrz:

buraczany

buraczany

przy­miot­nik od: burak; bu­ra­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bu­ra­ka­mi, do­ty­czą­cy bu­ra­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Test wy­ka­zał szkod­li­wość mleka kro­wie­go i cukru bu­ra­cza­ne­go, ale wynik testu z cu­krem trzci­no­wym był ujem­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

 przym. burakowy, buraczkowy, burakowaty

 przysł. buraczkowo

Wiktionary


buraczarnia

1. ma­ga­zyn bu­ra­ków;
2. dział w cu­krow­ni, gdzie od­by­wa się mycie i czy­szcze­nie bu­ra­ków


SJP.pl


buraczarz

śro­do­wi­sko­wo:
1. ho­dow­ca bu­ra­ków;
2. spe­cja­li­sta w za­kre­sie przet­wór­stwa bu­ra­ków


SJP.pl


buraczek

zdrob­nie­nie od: burak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od burak

 (1.2) mały burak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­rzuć do bar­szczu je­szcze ze dwa bu­racz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃɛk, AS: buraček

Wiktionary

Powiązane:

 zob. burak.

Wiktionary


buraczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


buraczka

zdrob­nie­nie od: burak


SJP.pl


buraczki

po­tra­wa z bu­ra­ków ćwi­kło­wych; bu­ra­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. do­da­tek w po­sta­ci tar­tych bu­ra­ków ćwi­kło­wych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bu­ra­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obiad były mie­lo­ne z bu­racz­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃʲci, AS: buračʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. burak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buraki

Wiktionary


buraczkowaty

w ko­lo­rze lub od­cie­niu bu­racz­ko­wym


SJP.pl


buraczkowy

zwią­za­ny z bu­racz­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ciem­ny czer­wo­ny z fio­le­to­wym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogrom­ne bi­czy­sko, zdob­ne w bu­racz­ko­we pom­po­ny, in­sy­gnium fachu fur­mań­skie­go, gro­zi­ło chłop­com zza Ja­sku­li dot­kli­wy­mi pla­ga­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburat͡ʃˈkɔvɨ, AS: buračkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

 przym. buraczany

 przysł. buraczkowo

Wiktionary


buraczysko

pole za­sa­dzo­ne bu­ra­ka­mi; pole bu­ra­cza­ne


SJP.pl


buraczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


burak

1. ro­śli­na dwu­let­nia, ja­dal­na
2. ko­rzeń tej ro­śli­ny
3. ja­rzy­na z tej ro­śli­ny
4. po­tocz­nie o kimś bez taktu i kul­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Beta|L.|ref=Beta (Be­to­i­de­ae)., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. roln. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju bu­ra­ków (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. ja­rzy­na z upraw­nej od­mia­ny bu­ra­ka (1.2)

 (1.4) pot. enol. wino owo­co­we kiep­skiej marki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. obraź. czło­wiek nie­po­tra­fią­cy się od­po­wied­nio za­cho­wać, czę­sto kom­pro­mi­tu­ją­cy się, nie­o­by­ty, pry­mi­tyw­ny, czę­sto nie­do­u­czo­ny

Wiktionary

Burak ("Beta" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych (daw­niej w wy­o­dręb­nia­nych osob­no ko­mo­so­wa­tych). Obej­mu­je 12 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go – w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, poza tym niek­tó­rzy przed­sta­wi­cie­le zo­sta­li sze­ro­ko roz­po­wszech­nie­ni na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bu­ra­ki są pra­co­chłon­ne w upra­wie.

 (1.3) Jacek kupił na ba­za­rze bu­ra­ki i młode ziem­nia­ki na obiad.

 (2.1) Nie gadaj z tym bu­ra­kiem, i tak nie zro­zu­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburak, AS: burak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buraczki nmos., buraki nmos., buraczysko n., buraczarnia ż., buractwo n.

:: zdrobn. buraczek m.

 przym. buraczany, buraczkowy, burakowaty, burakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. włóczęga

 (2.1) prymityw, nieogar, cham

Wiktionary


buraki

1. ro­śli­na dwu­let­nia, ja­dal­na
2. ko­rzeń tej ro­śli­ny
3. ja­rzy­na z tej ro­śli­ny
4. po­tocz­nie o kimś bez taktu i kul­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. zob. bu­racz­ki.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: burak

Wiktionary

Zo­bacz też: zo­bacz też Bu­ra­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Bu­ra­ki (do­dat­ko­wa nazwa w j. li­tew­skim Bu­ro­kai) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Puńsk. Leży nad gra­ni­cą z Litwą.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈraci, AS: buraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. burak.

Wiktionary


burakochwast

chwast wy­stę­pu­ją­cy w upra­wach bu­ra­ka


SJP.pl


burakowato

→ bu­ra­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

burakowaty

burakowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy bulwę bu­ra­ka;
2. ma­ją­cy kolor ciem­no­czer­wo­ny; bu­ra­cza­ny;
3. po­tocz­nie: odz­na­cza­ją­cy się w pew­nym stop­niu pry­mi­tyw­no­ścią i bra­kiem kul­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy burak

 (1.2) cham­ski, pro­stac­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strasz­nie jest bu­ra­ko­wa­ty, nie mogę się z nim po­ka­zać w to­wa­rzy­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buractwo, burak

 przym. buraczany, burakowy

 przysł. burakowato

Wiktionary


burakowiec

ry­josz bu­ra­ko­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


burakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bu­ra­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk, po­li­to­log, pu­bli­cy­sta i dy­plo­ma­ta
  • Bo­le­sław Bu­ra­kow­ski – pol­ski en­to­mo­log
  • Le­szek Bu­ra­kow­ski – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy i sa­mo­rzą­do­wy
  • Ta­de­usz Bu­ra­kow­ski – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


burakowy

przy­miot­nik od: burak; bu­ra­cza­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bu­ra­ka (ro­ślin i ja­dal­nych ko­rze­ni)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z bu­ra­ka, z do­dat­kiem bu­ra­ka

 (1.3) ma­ją­cy kolor doj­rza­łe­go ko­rze­nia bu­ra­ka ćwi­kło­we­go; zob. bu­racz­ko­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­sta­wić wodę z wło­szczyz­ną, wlać ro­so­łu bu­ra­ko­we­go, wło­żyć mięso, po­so­lić i go­to­wać szu­mu­jąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburaˈkɔvɨ, AS: burakovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burak m., buraczek m.

 przym. buraczany, burakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) buraczany

Wiktionary


buran

zimny wiatr sy­be­ryj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • buran – za­mieć śnież­na z bar­dzo po­ry­wi­stym wia­trem
  • Buran – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie łu­gań­skim
  • Buran – pro­gram ro­syj­skich wa­ha­dłow­ców
  • Buran 1.01 – pier­wszy wa­ha­dło­wiec pro­gra­mu Buran
  • Buran – księż­nicz­ka per­ska

Wikipedia


buras

1. po­tocz­nie: coś bu­re­go lub ktoś bury
2. w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: ban­knot pięć­set­zło­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pot. dawny ban­knot pięć­set­zło­to­wy

Wiktionary

Buras – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Pla­qu­e­mi­nes, nad Za­to­ką Mek­sy­kań­ską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈburas, AS: buras

Wiktionary


burasek

po­tocz­nie: bura kotka, zwła­szcza da­cho­wiec o sza­ro­brą­zo­wym, prę­go­wa­nym uma­szcze­niu


SJP.pl


buraska

po­tocz­nie: bura kotka, zwła­szcza da­cho­wiec o sza­ro­brą­zo­wym, prę­go­wa­nym uma­szcze­niu


SJP.pl


burawy

zbli­żo­ny do bu­re­go, nie do końca bury, pra­wie bury


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bury od­cień

 (1.2) gw-pl|Spisz,Pod­ha­le. brą­zo­wa­wy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bury

 rzecz. bury mos.

Wiktionary


burbank

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­bank – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Bur­bank – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Santa Clara
  • Bur­bank – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cook
  • Bur­bank – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Wayne
  • Bur­bank – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Osage
  • Bur­bank – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Walla Walla
  • Bur­bank (ang. Bur­bank Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kan­diy­o­hi

Wikipedia


burberry

[czy­taj: BERbery lub BARbery]
1. im­pre­gno­wa­na, nie­prze­ma­kal­na tka­ni­na weł­nia­na;
2. płaszcz z tej tka­ni­ny


SJP.pl

Bur­ber­ry Group PLC – eks­klu­zyw­ny bry­tyj­ski dom mody, za­ło­żo­ny w 1856 roku przez Tho­ma­sa Bur­ber­ry’ego, zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją oraz sprze­da­żą odzie­ży, per­fum i ak­ce­so­riów mody mę­skiej oraz dam­skiej.

Cha­rak­te­ry­stycz­ny wzór Bur­ber­ry, jakim jest wie­lo­ko­lo­ro­wa krat­ka (tzw. ha­y­mar­ket check), jest naj­sze­rzej ko­pio­wa­nym zna­kiem to­wa­ro­wym na świe­cie.

Wikipedia


burbon

ame­ry­kań­ska whi­skey wy­ra­bia­na z ku­ku­ry­dzy z do­dat­kiem słodu żyt­nie­go i jęcz­mie­nia; bo­ur­bon


SJP.pl

Bur­bon (bo­ur­bon) – whi­skey ame­ry­kań­ska, pro­du­ko­wa­na z ku­ku­ry­dzy i in­nych zbóż (żyto, sło­do­wa­ny jęcz­mień). Za­war­tość ku­ku­ry­dzy wy­no­si min. 51% (naj­czę­ściej ok. 70%). Bur­bon jest le­ża­ko­wa­ny w świe­żych becz­kach dę­bo­wych, co na­da­je mu cha­rak­te­ry­stycz­ny smak. Pro­du­ko­wa­ny jest od XVIII wieku.

Wikipedia


burbonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na na te­re­nie obec­nych de­par­ta­men­tów Aller i Cher;

Wiktionary

Bur­bo­nia (fr. "Bo­ur­bon­na­is", oks. "Borbonés" lub "Barbonés") – re­gion hi­sto­rycz­ny po­ło­żo­ny na te­re­nie obec­nych de­par­ta­men­tów Al­lier i Cher. Za sto­li­cę kra­i­ny uz­na­je się mia­sto Mo­u­lins.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Burbon mos., Burbończyk mos., Burbonka ż.

 przym. burboński

Wiktionary


burbonowie

dy­na­stia fran­cu­ska


SJP.pl

Bur­bo­no­wie ( Bo­ur­bon, Bor­bón) – dy­na­stia kró­lew­ska wy­wo­dzą­ca się z Fran­cji, bocz­na linia Ka­pe­tyn­gów.

Przed­sta­wi­cie­le rodu spra­wu­ją obec­nie wła­dzę w kró­le­stwie Hisz­pa­nii i wiel­kim księ­stwie Luk­sem­bur­ga, daw­niej rów­nież we Fran­cji i na te­re­nach dzi­siej­szych Włoch. Pa­no­wa­nie we Fran­cji przy­pa­da na lata 1589–1830, z przer­wą w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej i na­po­le­oń­skim. Głów­na fran­cu­ska linia Bur­bo­nów wy­ga­sła, a ist­nie­ją dalej młod­sze linie – hisz­pań­ska linia Bur­bo­nów i Bur­bo­nów-Or­le­ań­skich.

Wikipedia


burboński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bur­bo­nią, do­ty­czą­cy Bur­bo­nii (kra­i­ny we Fran­cji)

 (1.2) zwią­za­ny z Bur­bo­na­mi (dy­na­stią)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burbonia ż.

Wiktionary


burbułka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. etn. ku­li­sta grze­chot­ka na trzon­ku wy­ra­bia­na daw­niej dla dzie­ci na po­gra­ni­czu pol­sko-bia­ło­ru­skim

 (1.2) gwara. bańka po­wie­trza wy­pły­wa­ją­ca na po­wierzch­nię wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbul m., barbulowanie n.

 czas. barbulować ndk.

Wiktionary


burchard

imię mę­skie


SJP.pl

Bur­chard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "burg" zna­czą­ce­go "ochro­nę" i "hard" oz­na­cza­ją­ce­go "dziel­ny".

Bur­chard imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 paź­dzier­ni­ka i 14 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


burchel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. pę­cherz

Wiktionary


burczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­czak – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Czar­na Bia­ło­stoc­ka
  • Bur­czak – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Wa­sil­ków
  • Bur­czak – napój
  • Bur­czak – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie za­po­ro­skim, w re­jo­nie wa­sy­low­skim, w hro­ma­dzie My­chaj­liw­ka

Wikipedia


burczało

pluj­ka bur­cza­ło - mu­chów­ka z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych


SJP.pl


burczeć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bur­knąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|bur­knąć.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) ma­ru­dzić, zrzę­dzić

 (2.2) o brzu­chu, je­li­tach: wy­da­wać spe­cy­ficz­ny dźwięk

 (2.3) wy­da­wać jed­no­staj­ny, ter­ko­czą­cy od­głos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n., burkliwość ż.

 czas. burknąć dk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary


burczybas

lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z Ka­szub, ro­dzaj bębna z grupy mem­bra­no­fo­nów po­cie­ra­nych


SJP.pl

Bur­czy­bas – lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z Ka­szub; ro­dzaj bębna z grupy mem­bra­no­fo­nów po­cie­ra­nych. Zaz­wy­czaj ma formę drew­nia­nej becz­ki, w któ­rej jedno z den za­stą­pio­ne jest skó­rza­ną mem­bra­ną; poś­rod­ku mem­bra­ny za­mo­co­wa­ny jest kos­myk wło­sia z koń­skie­go ogona. Daw­niej wy­ko­rzy­sty­wa­ny do celów obrzę­do­wych (np. do wy­pę­dza­nia złych mocy), pod­czas ad­wen­tu, no­wo­rocz­ne­go ko­lę­do­wa­nia, świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia,

Wikipedia


burczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


burczymucha

żar­to­bli­wie: gder­li­wy, zrzęd­li­wy męż­czyz­na; zrzę­da, ma­ru­da


SJP.pl


burczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


burda

1. kłót­nia, awan­tu­ra, bi­ja­ty­ka;
2. daw­niej: tur­niej ry­cer­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gło­śna, wul­gar­na awan­tu­ra, czę­sto z bi­ja­ty­ką

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burda – prze­łęcz Łań­cu­cha Rudaw Sło­wac­kich, w Wew­nętrz­nych Kar­pa­tach Za­chod­nich na Sło­wa­cji
  • Burda – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bihor
  • Burda – nie­miec­ki kon­cern me­dial­ny
    • Burda Com­mu­ni­ca­tions
    • Burda Praha
  • Burda – cza­so­pis­mo mo­do­we
  • Aenne Burda – nie­miec­ka wy­daw­czy­ni i przed­się­bior­ca me­dial­ny
  • An­drzej Burda – pol­ski praw­nik
  • Henri Burda – fran­cu­ski pił­karz
  • Hu­bert Burda – nie­miec­ki przed­się­bior­ca me­dial­ny i mi­liar­der
  • Lubow Burda – ra­dziec­ka gim­na­stycz­ka
  • Mie­czy­sław Burda – pol­ski ho­ke­i­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi bi­sur­ma­ni­li się, urzą­dza­li psie figle, star­si pili al­ko­hol, urzą­dza­li burdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburda, AS: burda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, chryja, draka, granda

Wiktionary


burdalon

daw­niej: złote obra­mo­wa­nie, galon


SJP.pl


burdegalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Bur­de­ga­lą, do­ty­czą­cy Bur­de­ga­li (współcz. Bor­de­a­ux)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burdegala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. bordoski

Wiktionary


burdel

1. wul­gar­nie: dom pu­blicz­ny;
2. po­tocz­nie: miej­sce, w któ­rym pa­nu­je ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek;
3. prze­no­śnie: ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. dom pu­blicz­ny

 (1.2) posp. grub. brak po­rząd­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bur­del – po­tocz­ne okre­śle­nie domu pu­blicz­ne­go
  • bur­del – okre­śle­nie niek­tó­rych polan gór­skich w Kar­pa­tach
  • Bur­del – osied­le na Olczy w Za­ko­pa­nem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym bur­de­lu są naj­tań­sze dziw­ki.

 (1.2) Masz pos­przą­tać ten bur­del w swoim po­ko­ju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛl, AS: burdel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdelówka ż.

:: zdrobn. burdelik m.

 przym. burdelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

 (1.2) bałagan, bajzel, śmietnik, nieporządek

Wiktionary


burdelchata

po­tocz­nie: dom pu­blicz­ny; bur­del, bur­de­ló­wa, bur­de­lów­ka, baj­zel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. dom pu­blicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburdɛlˈxata, AS: burdelχata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. burdel, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

Wiktionary


burdelik

zdrob­nie­nie od: bur­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bur­del

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdel m.

Wiktionary


burdelmama

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny; baj­zel­ma­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. wła­ści­ciel­ka lub sze­fo­wa bur­de­lu, domu pu­blicz­ne­go

 (1.2) grub. uczn. wy­cho­waw­czy­nifakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bur­del­ma­ma jest chora, więc wra­ca­my do domu wcze­śniej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajzelmama, rajfurka, kuplerka

Wiktionary


burdelowy

→ bur­del (dom pu­blicz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bur­de­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdel mrz.

Wiktionary


burdeltata

baj­zel­ta­ta;
1. al­fons, su­te­ner, strę­czy­ciel;
2. wła­ści­ciel domu pu­blicz­ne­go


SJP.pl


burdelówa

zgru­bie­nie od: bur­de­lów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburdɛˈluva, AS: burdeluva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


burdelówka

śro­do­wi­sko­wo:
1. pro­sty­tut­ka z domu pu­blicz­ne­go;
2. dom pu­blicz­ny; bur­del, bur­de­ló­wa, bur­del­cha­ta, baj­zel;
3. duża, sztyw­na czap­ka o cha­rak­te­ry­stycz­nym fa­so­nie z dasz­kiem;
4. dam­skie poń­czo­chy czar­ne­go ko­lo­ru;
5. lampa lub ża­rów­ka da­ją­ca czer­wo­ne świa­tło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. lampa lub ża­rów­ka da­ją­ca czer­wo­ne świa­tło

 (1.2) wulg. pro­sty­tut­ka

 (1.3) ro­dzaj na­kry­cia głowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Kie­dyś na­kry­cie głowy to był wy­róż­nik. Ka­pe­lusz, cy­lin­der - klasa śred­nia i wyż­sza. Czap­ka „bur­de­lów­ka” - pro­le­ta­riat (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burdel mrz.

Wiktionary


burderz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. szty­let

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary


burdesz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. szty­let

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary


burdon

bor­dun;
1. niski, długo brzmią­cy dźwięk, to­wa­rzy­szą­cy głów­nej me­lo­dii;
2. stru­na in­stru­men­tu z gry­fem lub pi­szczał­ka or­ga­no­wa, na któ­rej można uzy­skać taki dźwięk


SJP.pl

Zo­bacz też: Bur­don (An­glia) – miej­sco­wość w hrab­stwie Tyne and Wear (An­glia).

Bur­don (fr. "bo­ur­don", wł. "bor­do­ne") – stały, naj­czę­ściej ba­so­wy dźwięk, peł­nią­cy rolę pry­mi­tyw­ne­go akom­pa­nia­men­tu. Może wy­stę­po­wać rów­nież jako dwudź­więk.

Bur­don oz­na­cza także część in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go, która wy­da­je stały, zaz­wy­czaj niski dźwięk, np.

Wikipedia


burdonowy

→ bur­don


SJP.pl

Patrz:

burdon

burdynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. po­je­dy­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈdɨ̃nɛk, AS: burdỹnek

Wiktionary


burdziarz

osoba wszczy­na­ją­ca burdy; awan­tur­nik, pro­wo­ka­tor, zło­śnik


SJP.pl


burdziuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śrpol. skó­rza­ne na­czy­nie śred­nie­go roz­mia­ru, w któ­rym no­szo­no wino lub wodę

Wiktionary


burdziński

naz­wi­sko


SJP.pl


burdzy

naz­wi­sko


SJP.pl


bureja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, do­pływ Amuru;

Wiktionary

Bu­re­ja (ros. Бурея) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, do­pływ Amuru. Jest szó­stym pod wzglę­dem dłu­go­ści do­pły­wem Amuru.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. burejski

Wiktionary


burejski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Burei (rzeki w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bureja ż.

Wiktionary


burek

po­tocz­nie: kun­del, nie­ra­so­wy pies pod­wó­rzo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. nie­ra­so­wy pies pod­wó­rzo­wy

 (1.2) po­gard. przen. czło­wiek ze wsi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. ro­dzaj na­dzie­wa­ne­go pla­ce­kac­ka po­pu­lar­ny w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich i arab­skich jako fast food

Wiktionary

Burek (także jako: "byrek", "börek", "bo­e­reg", "piroq") – ro­dzaj na­dzie­wa­ne­go plac­ka wy­ko­na­ne­go z cia­sta filo bądź yufka, rza­dziej z cia­sta fran­cu­skie­go po­pu­lar­ny w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich i arab­skich. Nazwa po­cho­dzi od tu­rec­kie­go cza­sow­ni­ka bur-, oz­na­cza­ją­ce­go: "za­wi­jać", "za­krę­cać". Spo­sób wy­ra­bia­nia burka na­wią­zu­je do zna­nej w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie pla­cen­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz burek jest ojcem po­ło­wy psów we wsi.

 (2.1) Ile kosz­tu­je burek z mię­sem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɛk, AS: burek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burek m., bury mos.

 przym. bury

Wiktionary


burel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. cięż­ka tka­ni­na z por­tu­gal­skiej wełny tka­nej ręcz­nie z runa owiec lo­kal­nej rasy ho­do­wa­nej w Serra da Estrel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baju to ko­bie­cy lu­do­wy kaf­tan uszy­ty z bu­re­lu.

Wiktionary


bureta

nie­re­gu­lar­na przę­dza jed­wab­na


SJP.pl

Bu­re­ta – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Sa­ra­gos­sa, w Ara­go­nii, o po­wierzch­ni 11,91 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 268 miesz­kań­ców.

Wikipedia


buretowy

zwią­za­ny z bu­re­tą


SJP.pl


burewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


burg

daw­niej:
1. zamek wa­row­ny;
2. mia­sto, mia­stecz­ko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burg – miej­sco­wość w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Ka­ryn­tia.
  • Burg – plac w Bru­gii
  • Burg-Re­u­land – gmina w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • Burg – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je, w de­par­ta­men­cie Pi­re­ne­je Wy­so­kie.
  • Burg auf Feh­marn – dziel­ni­ca Feh­marn
  • Burg – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Je­ri­cho­wer Land
    • Burg (b Mag­de­burg) – sta­cja ko­le­jo­wa w Burgu
  • Burg Star­gard – mia­sto w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Mec­klen­bur­gis­che Se­en­plat­te
  • Burg (Spre­e­wald) – gmina w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, w po­wie­cie Spree-Neiße
  • Burg (Spre­e­wald) – wy­sta­wa ta­bo­ru wą­sko­to­ro­we­go
  • Burg – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat w po­wie­cie Eifel Bit­burg-Prüm
  • Burg (Dith­mars­chen) – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn w po­wie­cie Dith­mars­chen

Wikipedia


burgas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Buł­ga­rii nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

Bur­gas ( Бургас) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Buł­ga­rii, nad Za­to­ką Bur­ga­ską Morza Czar­ne­go. Jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym ob­wo­du Bur­gas i gminy Bur­gas.

We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 210 027 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj przysz­ła kart­ka Ho­no­ra­ty z Bur­gas.

 (1.1) W Bur­gas stoi pom­nik Adama Mic­kie­wi­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. burgaski

Wiktionary


burgaski

przy­miot­nik od: Bur­gas (mia­sto w Buł­ga­rii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bur­gas, zwią­za­ny z Bur­gas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­li­śmy się na bur­ga­skiej pla­ża­a­ży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgas m.

Wiktionary


burgasyjczyk

miesz­ka­niec Bur­ga­su


SJP.pl


burgasyjka

miesz­kan­ka Bur­ga­su


SJP.pl


burgać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gru­chać (o go­łę­biach)

Wiktionary


burgenland

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. naj­bar­dziej wy­su­nię­ty na wschód kraj związ­ko­wy Au­strii;

Wiktionary

Bur­gen­land (węg. "Őrvidék", burg.-chorw. "Gradišće") – naj­bar­dziej wy­su­nię­ty na wschód i naj­młod­szy kraj związ­ko­wy Au­strii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈɡɛ̃nlãnt, AS: burgẽnlãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgenlandczyk mos., Burgenlandka ż.

 przym. burgenlandzki

Wiktionary


burgenlandzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bur­gen­lan­dem, do­ty­czą­cy Bur­gen­lan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgenland mrz.

Wiktionary


burger

1. pła­ski kot­let mięs­ny (rza­dziej wa­rzyw­ny lub z mie­lo­nej ryby) sma­żo­ny lub gril­lo­wa­ny, po­da­wa­ny w bułce;
2. skró­to­wo: ham­bur­ger


SJP.pl


burgerek

zdrob­nie­nie od: bur­ger


SJP.pl


burgerować

po­tocz­nie:
1. przy­go­to­wy­wać lub po­da­wać bur­ge­ry;
2. jeść bur­ge­ry


SJP.pl


burgerownia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się bur­ge­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym ser­wu­je się głów­nie ham­bur­ge­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 10 czerw­ca za­my­ka­my się na za­wsze — po­wia­do­mi­li pro­wa­dzą­cy bur­ge­row­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burger m.

 przym. burgerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hamburgerownia

Wiktionary


burgerowy

→ bur­ger


SJP.pl

Patrz:

burger

burgess

[czy­taj: berDŻYS] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­gess – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Bar­ton
  • Bur­gess – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa
  • Bur­gess (ang. Bur­gess Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Bond
  • Łupki z Bur­gess – środ­ko­wo­kam­bryj­skie sta­no­wi­sko pa­le­on­to­lo­gicz­ne

Wikipedia


burgos

czcion­ka dru­kar­ska dzie­wię­cio­punk­to­wa; bor­gis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ligr. ro­dzaj czcion­ki dru­kar­skiej

Wiktionary

Bur­gos – mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, po­ło­żo­ne na skra­ju Me­se­ty Ibe­ryj­skiej nad rzeką Ar­lan­zón, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Bur­gos. Z licz­bą 178 966 miesz­kań­ców jest 37. mia­stem Hisz­pa­nii i dru­gim (po Val­la­do­lid) mia­stem re­gio­nu Ka­sty­lia i León pod wzglę­dem lud­no­ści.

Wikipedia


burgoński

przy­miot­nik

 (1.1) daw. bur­gundz­ki

Wiktionary


burgrabia

1. śred­nio­wiecz­ny urzęd­nik nie­miec­ki spra­wu­ją­cy funk­cje woj­sko­we i są­dow­ni­cze;
2. w Pol­sce w XIV w.: za­stęp­ca sta­ro­sty lub kasz­te­la­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik woj­sko­wy lub są­do­wy śred­nio­wiecz­nych Nie­miec

 (1.2) hist. za­rząd­ca zamku lub za­stęp­ca sta­ro­sty w Pol­sce;

 (1.3) hist. na­miest­nik króla w Pru­sach Kró­lew­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­gra­bia – tytuł w Ce­sar­stwie Rzym­skim Na­ro­du Nie­miec­kie­go
  • Bur­gra­bia sta­ro­ściń­ski – urząd grodz­ki w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Bur­gra­bia ziem­ski – urząd w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Bur­gra­bia zam­ko­wy – urząd w I Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈɡrabʲja, AS: burgrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burgrabina ż., burgrabiostwo n.

 przym. burgrabiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) murgrabia, burgraf

 (1.2) murgrabia, burgraf

 (1.3) murgrabia, burgraf

Wiktionary


burgrabice

Bur­gra­bi­ce (daw. "Bor­ko­wi­ce", Bor­ken­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy. Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku, na ziemi ny­skiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Przed­gó­rza Pacz­kow­skie­go, bę­dą­ce­go czę­ścią Przed­gó­rza Su­dec­kie­go. Prze­pły­wa przez nią rzeka Mora.

Wikipedia


burgrabina

żona bur­gra­bie­go


SJP.pl


burgrabiowski

→ bur­gra­bia; bur­grab­ski


SJP.pl


burgrabski

→ bur­gra­bia; bur­gra­biow­ski


SJP.pl


burgraf

inna nazwa bur­gra­bie­go (ale od­no­szą­ca się tylko do urzę­du nie­miec­kie­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. bur­gra­bia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɡraf, AS: burgraf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burgrabia, murgrabia

Wiktionary


burgtheater

teatr w Wied­niu


SJP.pl

Burgt­he­a­ter (tłum. Teatr Zam­ko­wy; po­cząt­ko­wo "k.k. The­a­ter nächst der Burg", póź­niej do 1920 "k.u.k. Hof­burgt­he­a­ter") – bu­dy­nek te­a­tru w Wied­niu usy­tu­o­wa­ny przy Ringu. Zo­stał ofi­cjal­nie ot­war­ty 14 marca 1741 roku.

Pier­wot­ny gmach, wznie­sio­ny za pa­no­wa­nia Marii Te­re­sy, za­stą­pio­no pod ko­niec XIX wieku ist­nie­ją­cym do dziś bu­dyn­kiem, w stylu wło­skie­go re­ne­san­su we­dług pro­jek­tu Karla von Ha­se­na­u­e­ra i Gott­frie­da Sem­pe­ra.

Wikipedia


burgund

ga­tu­nek fran­cu­skie­go wina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ga­tu­nek czer­wo­ne­go albo bia­łe­go wina sto­ło­we­go;

 (1.2) kulin. por­cja, kie­li­szek tego wina

 (1.3) ma­ją­cy kolor czer­wo­ne­go wina

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­ne­lius Bur­gund
  • Bur­gun­dia (re­gion wi­niar­ski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ko­la­cji po­da­no bur­gun­da.

 (1.2) Wy­pi­łem trzy bur­gun­dy i je­stem na ra­u­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɡũnt, AS: burgũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

 przym. burgundowy, burgundzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) czerwień burgundzka

Wiktionary


burgundczyk

miesz­ka­niec Bur­gun­dii; Bur­gund (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bur­gun­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgund mos., burgund mrz./mzw.

:: fż. Burgundka ż.

 przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Burgund

Wiktionary


burgundia

re­gion i kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny po­ło­żo­ny w cen­tral­nej Fran­cji;

Wiktionary

Bur­gun­dia ( Bo­ur­go­gne,) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w cen­tral­nej Fran­cji. W przesz­ło­ści pro­win­cja i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny.

W sy­ste­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nym z lat 1972–2015 re­gion Bur­gun­dia gra­ni­czył z sze­ścio­ma re­gio­na­mi: Cen­tre-Val de Loire – od za­cho­du, Île-de-Fran­ce i Szam­pa­nia-Ar­de­ny – od pół­no­cy, Fran­che-Comté – od wscho­du, a od po­łud­nia z Rodan-Alpy i Ower­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­gion Bur­gun­dii sły­nie z pro­duk­cji win.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈɡũndʲja, AS: burgũndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgund mos., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

 przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary


burgundia-franche-comté

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści kraju, gra­ni­czą­cy ze Szwaj­ca­rią;

Wiktionary

Bur­gun­dia-Fran­che-Comté ( Bo­ur­go­gne-Fran­che-Comté,) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji. Sto­li­cą ad­mi­ni­stra­cyj­ną jest Dijon, sie­dzi­ba rady re­gio­nal­nej mie­ści się w Besançon.

Re­gion zo­stał po­wo­ła­ny z dniem 1 stycz­nia 2016 w ra­mach re­for­my ad­mi­ni­stra­cyj­nej z po­łą­cze­nia re­gio­nów: Bur­gun­dia i Fran­che-Comté.

Wikipedia


burgundka

miesz­kan­ka Bur­gun­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. człon­ki­ni ger­mań­skie­go ple­mię­e­mie­nia Bur­gun­dów;

 (1.2) miesz­kan­ka Bur­gun­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., burgund mrz.

:: fm. Burgundczyk mos., Burgund mos.

 przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary


burgundowy

→ bur­gund


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ne­go wina, wiśni lub ba­kła­ża­na

Wiktionary

Patrz:

burgund

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgund m., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

 przym. burgundzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwień burgundzka

Wiktionary


burgundzki

przy­miot­nik od: Bur­gun­dia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bur­gun­dią lub Bur­gund­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Bur­gun­dii

 (1.2) hist. zwią­za­ny z Księ­stwem Bur­gun­dii i jego dy­na­stią pa­nu­ją­cą

 (1.3) hist. w XV wieku, we Fran­cji: zwią­za­ny ze stron­nict­wem Bur­gund­czy­ków

 (1.4) hist. zwią­za­ny z ger­mań­skim ple­mię­e­mie­niem Bur­gun­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burgundia ż., Burgundczyk mos., Burgundka ż., Burgund mos., burgund mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. burgoński

Wiktionary


buriacja

te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Bu­ria­cja (ofic. Re­pu­bli­ka Bu­ria­cji, Буряад Улас, Республика Бурятия) – re­pu­bli­ka au­to­no­micz­na wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.

Bu­ria­cja wcho­dzi w skład Da­le­kows­chod­nie­go Okrę­gu Fe­de­ral­ne­go, znaj­du­je się w Sy­be­rii Wschod­niej (Za­baj­ka­le). Od po­łud­nia gra­ni­czy z Mon­go­lią, od za­cho­du z ob­wo­dem ir­kuc­kim, a od wscho­du z Kra­jem Za­baj­kal­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­ria­cja jest jedną z dwu­dzie­stu jeden re­pu­blik, które two­rzą osiem­dzie­siąt trzy pod­mio­ty fe­de­ral­ne Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buriacki mrz., Buriat, Buriatka

 przym. buriacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Buriacji

Wiktionary


buriacki

przy­miot­nik od: Bu­riat (przed­sta­wi­ciel ludu mon­gol­skie­go)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­ria­cją albo Bu­ria­ta­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bu­riac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buriacja ż., Buriat mos., Buriatka ż.

Wiktionary


buriat

miesz­ka­niec Bu­ria­cji (te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne­go w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­ria­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buriacja ż.

:: fż. Buriatka ż.

 przym. buriacki

Wiktionary


buriatka

miesz­kan­ka Bu­ria­cji (te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne­go w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­ria­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buriacja ż.

:: fm. Buriat mos.

 przym. buriacki

Wiktionary


buriewiestnik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zwia­stun burzy (zbli­ża­ją­cej się re­wo­lu­cji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʲjɛˈvʲjɛstʲɲik, AS: burʹi ̯evʹi ̯estʹńik

Wiktionary


burito

pi­kant­ny na­le­śnik mek­sy­kań­ski; bur­ri­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­tra­wa mek­sy­kań­ska, pszen­na tor­til­la z far­szem na bazie fa­so­li

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bur­ri­to – po­tra­wa
  • Igor Bur­ny­szew – wo­ka­li­sta ze­spo­łu Bu­ri­to

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwa bu­ri­to i coca-colę bez cukru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burrito n.

Wiktionary


burka

dłu­gie, ob­szer­ne okry­cie wierzch­nie w for­mie pe­le­ry­ny z kap­tu­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. etn. rel. wy­wo­dzą­cy się z Af­ga­ni­sta­nu ele­ment stro­ju no­szo­ne­go przez niek­tó­re mu­zuł­man­ki, za­sła­nia­ją­cy całą głowę oprócz nie­wiel­kie­go ob­sza­ru wokół oczu (cza­sem z siat­ką w tym miej­scu) lub całe ciało;

 (1.2) odzież. hist. dłu­gie okry­cie wierzch­nie z gru­be­go, ciem­ne­go sukna lub filcu, ma­ją­ce po­stać pe­le­ry­ny z kap­tu­rem, uży­wa­ne pod­czas po­dró­ży;

 (1.3) odzież. etn. tra­dy­cyj­na zi­mo­wa pli­so­wa­ny­i­so­wa­na spód­ni­ca wy­ko­na­na z wełny z do­miesz­ką lnu

Wiktionary

Burka (arab. برقع, "burquʿ") – ro­dzaj nie­przez­ro­czy­ste­go przy­kry­cia głowy, no­szo­ne­go do­dat­ko­wo oprócz chu­sty przez mu­zuł­man­ki prze­strze­ga­ją­ce pur­dah oraz niek­tó­re ży­dów­ki. Po­dob­nie do ni­ka­bu, burka za­sła­nia całą głowę oprócz ma­łe­go ob­sza­ru wokół oczu. Tak zwana pełna burka lub burka af­gań­ska to strój za­kry­wa­ją­cy całe ciało, w tym rów­nież oczy, które są za­kry­te siat­ką umoż­li­wia­ją­cą wi­dze­nie. W cza­sie rzą­dów ta­li­bów w Af­ga­ni­sta­nie, burka jest obo­wiąz­ko­wym stro­jem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas rzą­dów ta­li­bów w Af­ga­ni­sta­nie burka była obo­wiąz­ko­wym stro­jem ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburka, AS: burka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bura ż.

Wiktionary


burkatela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. bro­kat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburkaˈtɛla, AS: burkatela

Wiktionary


burkatów

Bur­ka­tów ( "Bur­kers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca nad By­strzy­cą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go. Wieś po­ło­żo­na na pół­noc­nym krań­cu Gór So­wich.

Wikipedia


burke

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burke – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Burke – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Burke – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Gre­go­ry
  • Burke – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie An­ge­li­na
  • Burke – miej­sco­wość spi­so­wa w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Fa­ir­fax
  • Burke – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dane
  • Burke – mia­sto w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Ca­le­do­nia
  • Burke (Burke Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Litt­le River
  • Burke (Burke Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pi­pe­sto­ne
  • Burke (Burke Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Burke (Burke Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il
  • Burke (Burke Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Gre­go­ry

Wikipedia


burkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


burkini

strój ką­pie­lo­wy okry­wa­ją­cy więk­szość ciała, no­szo­ny przez mu­zuł­man­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) strój ką­pie­lo­wy dla ko­biet, które nie chcą lub ze wzglę­dów re­li­gij­nych nie mogą nad­mier­nie od­sła­niać ciała;

Wiktionary

Bur­ki­ni (rów­nież Bur­qi­ni) – ko­stium ką­pie­lo­wy przez­na­czo­ny dla mu­zuł­ma­nek oraz ko­biet z kul­tur, któ­rych re­li­gia za­bra­nia od­sła­nia­nia wielu czę­ści ciała. Kon­ta­mi­na­cja rze­czow­ni­ków burka i bi­ki­ni.

W 2004 r. Aheda Za­net­ti, Li­ban­ka miesz­ka­ją­ca w Au­stra­lii, pod marką Ahii­da opra­co­wa­ła strój ką­pie­lo­wy dla is­lam­skich pły­wa­czek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩɲi, AS: burʹḱĩńi

Wiktionary


burkinka

oby­wa­tel­ka Bur­ki­na Faso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bur­ki­ny Faso

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩŋka, AS: burʹḱĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fm. Burkińczyk mos.

 przym. burkiński

Wiktionary


burkińczyk

oby­wa­tel Bur­ki­na Faso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bur­ki­ny Faso

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: burʹḱĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fż. Burkinka ż.

 przym. burkiński

Wiktionary


burkiński

przy­miot­nik od: Bur­ki­na Faso


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bur­ki­ny Faso, pań­stwa w Afry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bur­kiń­ska flaga jest czer­wo­na, żółta i zie­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃sʲci, AS: burʹḱĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burkińczyk mos., Burkinka ż.

Wiktionary


burkliwość

→ bur­kli­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bur­kli­we; cecha tych, któ­rzy są bur­kli­wi

Wiktionary

Patrz:

burkliwy

Powiązane:

 rzecz. burczenie n.

 czas. burczeć ndk.

 przym. burkliwy

 przysł. burkliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małomówność, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary


burkliwy

odzy­wa­ją­cy się lub wy­po­wia­da­ny oprys­kli­wie, nie­zbyt chęt­nie


SJP.pl


burknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bur­czeć)

 (1.1) po­wie­dzieć coś oprys­kli­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n.

 czas. burczeć ndk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary


burkot

w ło­wiect­wie: od­głos wy­da­wa­ny lot­ka­mi przez niek­tó­re ptaki


SJP.pl


burkowy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. bru­ko­wy

 (1.2) stpol. miej­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈkɔvɨ, AS: burkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burek ż./mos./mzw.

Wiktionary


burla

rzad­ko o bur­le­sce (1. ut­wo­rze ko­micz­nym, w któ­rym ule­ga­ją zde­rze­niu wznio­słość z wul­gar­no­ścią, wy­ko­rzy­stu­ją­cym środ­ki ka­ry­ka­tu­ry, gro­te­ski, pa­ro­dii, tra­we­sta­cji;
2. ga­tun­ku fil­mo­wym o ce­chach z punk­tu
1.;
3. krót­kim ut­wo­rze in­stru­men­tal­nym o żar­to­bli­wym cha­rak­te­rze)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burla – gmina w okrę­gu Su­cza­wa
  • Burla – wieś w okrę­gu Bo­to­sza­ny, w gmi­nie Unțeni
  • Burla – wieś w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Burla

Wikipedia


burleska

1. utwór o żar­to­bli­wym i sa­ty­rycz­nym cha­rak­te­rze, zwy­kle ope­ru­ją­cy mało wy­ra­fi­no­wa­nym hu­mo­rem;
2. bur­le­ska fil­mo­wa - ga­tu­nek fil­mo­wy o ko­micz­nym i sa­ty­rycz­nym cha­rak­te­rze, po­słu­gu­ją­cy się slap­stic­kiem, ka­ry­ka­tu­rą, pa­ro­dią i tra­we­sta­cją; film slap­stic­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. wi­do­wi­sko­wa forma sztu­ki sce­nicz­nej, która łączy w sobie teatr, ta­niec, ka­ba­ret i ero­ty­kę

 (1.2) liter. muz. teatr. forma sa­ty­rycz­na wy­śmie­wa­ją­ca po­waż­ne te­ma­ty przez prze­sa­dę, pa­ro­dię, kon­trast sty­lów, łą­cząc styl wy­so­ki z ni­skim

Wiktionary

Bur­le­ska ( bur­les­que) – forma te­a­tral­na uży­wa­ją­ca w ogra­ni­czo­nym za­kre­sie mu­zy­ki – głów­nie re­ci­ta­ti­vo i pie­śni, obec­nie rów­nież mu­zy­ki no­wo­czes­nej. Pow­sta­ła w XVIII wieku jako pa­ro­dia po­waż­nych te­ma­tów, czę­sto dzieł ope­ro­wych lub ope­ret­ko­wych. Słowo bur­le­ska wy­wo­dzi się od wło­skie­go "bur­le­sco", które z kolei wy­wo­dzi się od wło­skie­go "burla" – żart, kpina lub kro­to­chwi­la.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. burleskowy

Wiktionary


burleskowy

→ bur­le­ska


SJP.pl

Patrz:

burleska

burlikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


burma

daw­niej: Birma (pań­stwo w Azji)


SJP.pl


burmański

kot bur­mań­ski - rasa kota po­cho­dzą­ca z klasz­to­rów i pa­ła­ców sta­ro­żyt­nej Burmy; kot burm­ski


SJP.pl


burmilla

rasa kota; kot az­ja­tyc­ki sre­brzy­sty


SJP.pl

Bur­mil­la – rasa kota z grupy az­ja­tyc­kiej ("ang. Asian Group"). Na­zy­wa­ny jest rów­nież "kotem az­ja­tyc­kim cie­nio­wa­nym (sre­brzy­stym)" ("ang. Asian Sha­ded"). Koń­ców­ki wło­sów kotów tej rasy, ok. 1/8 dłu­go­ści włosa, mają ciem­niej­sze za­bar­wie­nie, po­wo­du­jąc złu­dze­nie au­re­o­li do­o­ko­ła syl­wet­ki.

Wikipedia


burmistrz

naj­wyż­szy urzęd­nik sa­mo­rzą­du miej­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. urzęd­nik na czele sa­mo­rzą­du gminy miej­skiej lub miej­sko-wiej­skiej;

 (1.2) hist. urzęd­nik, który prze­wod­ni­czył ra­dzie miej­skiej i był przez nią wy­bie­ra­ny

Wiktionary

Bur­mistrz ( burc-me­i­ster lub bur­ger-me­i­ster „zwierzch­nik gminy miej­skiej lub wiej­skiej”) – w wielu kra­jach naj­wyż­szy rangą urzęd­nik władz lo­kal­nych, np. mia­sta lub gminy.

Na całym świe­cie ist­nie­je duża ro­zbież­ność lo­kal­nych prze­pi­sów i zwy­cza­jów do­ty­czą­cych upraw­nień i obo­wiąz­ków bur­mi­strza, a także pro­ce­dur, zgod­nie z któ­ry­mi jest wy­bie­ra­ny bądź no­mi­no­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bur­mistrz nie uzy­skał ab­so­lu­to­rium od Rady Mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburmʲisṭʃ, AS: burmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fż. burmistrzyni ż.

 czas. burmistrzować ndk.

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmistrzanka

daw­niej: córka bur­mi­strza; bur­mi­strzów­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka bur­mi­strza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburmʲiˈsṭʃãnka, AS: burmʹisṭšãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzyna ż., burmistrzowa ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

 przym. burmistrzowski

 czas. burmistrzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burmistrzówna

Wiktionary


burmistrzostwo

urząd, god­ność bur­mi­strza


SJP.pl


burmistrzowa

żona bur­mi­strza


SJP.pl


burmistrzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) peł­nie­nie urzę­du bur­mi­strza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz m., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzyni ż., burmistrzostwo n.

 czas. burmistrzować

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmistrzować

peł­nić obo­wiąz­ki bur­mi­strza


SJP.pl


burmistrzowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem bur­mi­strza, do­ty­czą­cy bur­mi­strza

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do bur­mi­strza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz mos., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

 czas. burmistrzować ndk.

Wiktionary


burmistrzowy

→ bur­mistrz (daw­niej); bur­mi­strzow­ski


SJP.pl


burmistrzyni

ko­bie­ta sto­ją­ca na czele władz mia­sta lub gminy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzęd­nicz­ka sto­ją­ca na czele sa­mo­rzą­du gminy miej­skiej lub miej­sko-wiej­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fm. burmistrz

 czas. burmistrzować ndk.

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmistrzówna

córka bur­mi­strza; bur­mi­strzan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka bur­mi­strza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu po­ja­wi­ła się też bur­mi­strzów­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

 czas. burmistrzować ndk.

 przym. burmistrzowski

Wiktionary


burmski

kot burm­ski - rasa kota po­cho­dzą­ca z klasz­to­rów i pa­ła­ców sta­ro­żyt­nej Burmy; kot bur­mań­ski


SJP.pl


burmuszyć

po­tocz­nie: bur­mu­szyć się - wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, zły na­strój


SJP.pl


burnat

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Bur­nat – ho­ke­i­sta
  • Bo­gu­sław Bur­nat – na­u­ko­wiec, in­ży­nier gór­nict­wa, ra­tow­nik gór­ni­czy, wy­na­laz­ca
  • Ka­zi­mierz Bur­nat – poeta, pu­bli­cy­sta i dzien­ni­karz
  • Leon Bur­nat – spe­cja­li­sta i kon­struk­tor obra­bia­rek, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej

Wikipedia


burnetko

naz­wi­sko


SJP.pl


burnett

[czy­taj: BERnet] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Derek Bur­nett – ir­landz­ki strze­lec, olim­pij­czyk
  • Fran­ces Hodg­son Bur­nett – pi­sar­ka
  • Jamie Bur­nett
  • Sonny Bur­nett - pse­u­do­nim bo­ha­te­ra se­ria­lu Po­li­cjan­ci z Miami
  • Bur­nett – rzeka w Au­stra­lii
  • Bur­nett – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dodge
  • Bur­nett – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dodge
  • Bur­nett (ang. Bur­nett Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pope
  • Bur­nett (ang. Bur­nett Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie An­te­lo­pe
  • Bur­nett (ang. Bur­nett Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dodge
  • hrab­stwo Bur­nett (ang. Bur­nett Co­un­ty) – w sta­nie Wi­scon­sin
  • Bur­nett – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)

Wikipedia


burniak

naz­wi­sko


SJP.pl


burniszki

Bur­nisz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny, nad je­zio­rem Wi­żaj­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym sta­cjo­no­wa­ła tu straż­ni­ca Kor­pu­su Ochro­ny Po­gra­ni­cza.

Wikipedia


burnonit

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu, mie­dzi i an­ty­mo­nu; bo­ur­no­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. zob. bo­ur­no­nit.

Wiktionary


burnout

[czy­taj: ber­nałt] okre­śle­nie czło­wie­ka, któ­re­mu nie za­le­ży na osią­gnię­ciu suk­ce­su, wy­czer­pa­ne­go i zo­bo­jęt­nia­łe­go emo­cjo­nal­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­no­ut – po­czu­cie braku sa­tys­fak­cji, za­trzy­ma­nie roz­wo­ju za­wo­do­we­go, uczu­cie prze­pra­co­wa­nia i nie­za­do­wo­le­nia z wy­ko­ny­wa­ne­go za­ję­cia, które nieg­dyś spra­wia­ło przy­jem­ność.
  • Bur­no­ut – seria gier kom­pu­te­ro­wych
    • Bur­no­ut – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


burns

[czy­taj: bernz] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burns – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ma­rion
  • Burns – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Har­ney
  • Burns – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Dick­son
  • Burns – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Burns – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie La­ra­mie
  • Burns – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie La Cros­se
  • Burns (ang. Burns Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Henry
  • Burns (ang. Burns Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Shia­was­see
  • Burns (ang. Burns Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Anoka
  • Burns (ang. Burns Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Burns (ang. Burns Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie La Cros­se
  • Ge­or­ge Burns

Wikipedia


burnus

dłu­gie, ob­szer­ne okry­cie z kap­tu­rem, bez rę­ka­wów, zwy­kle z gru­bej bia­łej wełny, no­szo­ne przez Ara­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj dłu­gie­go, wierzch­nie­go arab­skie­go okry­cia weł­nia­ne­go, ro­dzaj roz­sze­rzo­nej pe­le­ry­ny z kap­tu­rem

 (1.2) książk. płaszcz o kroju przy­po­mi­na­ją­cym bur­nus (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okry­ty był sfa­ty­go­wa­nym dziu­ra­wym bur­nu­sem, który led­wie osła­niał przed słoń­cem jego zbrą­zo­wia­łe ciało.

 (1.1) W środ­ku na czele le­cie­li dwaj Be­du­i­ni ma­cha­jąc jak opę­tań­cy rę­ko­ma i bur­nu­sa­mi.

 (1.2) Za okry­cie zi­mo­we słu­ży­ły gó­ra­lom rów­nież kurt­ki zwane „bur­ka­mi” i „bur­nu­sa­mi” , które na prze­ło­mie XIX/XX wieku za­stą­pi­ły gunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburnus, AS: burnus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) peleryna

Wiktionary


burnuska

kurt­ka z kap­tu­rem na wzór bur­nu­sa


SJP.pl


burnusowy

przy­miot­nik od: bur­nus


SJP.pl


burobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu burym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru brą­zo­we­go o burym od­cie­niu

Wiktionary


burofioletowy

fio­le­to­wy o od­cie­niu burym


SJP.pl


burogranatowy

gra­na­to­wy o od­cie­niu burym


SJP.pl


buroniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu burym


SJP.pl


buroszary

szary o burym od­cie­niu; brud­no­sza­ry


SJP.pl


burow

1. Karl Au­gust von Burow (1809-1874), le­karz nie­miec­ki;
2. woda (albo płyn) Bu­ro­wa - rozt­wór za­sa­do­we­go oc­ta­nu glinu, sub­stan­cja wy­ko­rzy­sty­wa­na jako lek, m.in. przy ro­bie­niu okła­dów na rany


SJP.pl

Burow – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Mec­klen­bur­gis­che Se­en­plat­te, wcho­dzą­ca w skład Związ­ku Gmin Trep­to­wer Tol­len­se­win­kel.

Wikipedia


burowie

naz­wi­sko


SJP.pl

Za­su­ge­ro­wa­no, aby z tego ar­ty­ku­łu in­for­ma­cje nt. współ­czes­nych Afry­ka­ne­rów do ar­ty­ku­łu Afry­ka­ne­rzy.

Bu­ro­wie (także "Bo­e­ro­wie"; w ję­zy­ku ni­der­landz­kim "boer", wym. [], oz­na­cza chło­pa, rol­ni­ka, far­me­ra) – po­tom­ko­wie głów­nie ho­len­der­skich, fla­mandz­kich i fry­zyj­skich kal­wi­ni­stów, nie­miec­kich lu­te­ran i fran­cu­skich hu­ge­no­tów, któ­rzy osied­la­li się w Afry­ce Po­łud­nio­wej w XVII i XVIII wieku.

Wikipedia


burozielonobrązowy

zie­lo­no­brą­zo­wy o burym od­cie­niu


SJP.pl


burozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu burym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru zie­lo­ne­go o od­cie­niu burym

Wiktionary


buroziem

mało żyzny, ste­po­wy ro­dzaj gleby


SJP.pl


burość

cecha, wła­ści­wość przed­mio­tów ma­ją­cych barwę ciem­no­sza­rą z od­cie­niem bru­nat­nym


SJP.pl


burpee

[czy­taj: BERpi lub BARpi] ćwi­cze­nie po­le­ga­ją­ce na wy­ko­na­niu bez przer­wy przy­sia­du, deski, pomp­ki i wy­sko­ku


SJP.pl


burrata

wło­ski ser z mleka kro­wie­go, wyt­wa­rza­ny z moz­za­rel­li i śmie­ta­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. tra­dy­cyj­ny wło­ski ser z mleka kro­wie­go lub ba­wo­le­go, wyt­wa­rza­ny z moz­za­rel­li i śmie­ta­ny;

Wiktionary

Bur­ra­ta (wym. burˈrata) – wło­ski ser z mleka kro­wie­go (cza­sem z mleka ba­wo­le­go) wyt­wa­rza­ny z moz­za­rel­li i śmie­ta­ny, pro­dukt ty­po­wy dla re­gio­nu Apu­lii.

Wikipedia


burrito

pi­kant­ny na­le­śnik mek­sy­kań­ski; bu­ri­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­tra­wa mek­sy­kań­ska, pszen­na tor­til­la z far­szem na bazie fa­so­li;

Wiktionary

Bur­ri­to lub taco de ha­ri­na – po­tra­wa po­cho­dzą­ca z Mek­sy­ku i kuch­ni Tex-Mex. Skła­da się z pszen­nej tor­til­li (w odróż­nie­niu od tor­til­li do tacos ro­bio­nych z mąki ku­ku­ry­dzia­nej), w którą za­wi­nię­ty jest farsz. Tor­til­la zwy­kle jest lekko zgril­lo­wa­na lub pod­grza­na na parze w celu zmięk­cze­nia i ue­la­stycz­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwa bur­ri­to i coca-colę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burito n.

Wiktionary


bursa

1. daw­niej: in­ter­nat (za­kład za­pew­nia­ją­cy miesz­ka­nie i wy­ży­wie­nie mło­dzie­ży uczą­cej się poza miej­scem za­miesz­ka­nia);
2. w li­tur­gii ka­to­lic­kiej: pła­ska to­reb­ka na kor­po­rał (chu­stę pod na­czy­nia mszal­ne);
3. daw­niej: gieł­da;
4. daw­niej: wo­re­czek, sa­kiew­ka;
5. po­tocz­nie: miej­sce in­ter­no­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­ter­nat;

 (1.2) przest. gieł­da

 (1.3) daw. sa­kiew­ka;

 (1.5) daw. gwara. skład­ko­wa za­ba­wa za­pust­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bursa – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Tur­cji
  • Bursa – pro­win­cja w pół­noc­no-za­chod­niej Tur­cji
  • bursa – pla­ców­ka za­pew­nia­ją­ca opie­kę i wy­cho­wa­nie ucz­niom
  • bursa – gó­ral­ska za­ba­wa za­pust­na
  • bursa – przed­miot li­tur­gicz­ny
  • An­drzej Bursa – pol­ski poeta i pro­za­ik
  • Bursa Ubo­gich w Kra­ko­wie
  • Bursa Je­ro­zo­lim­ska w Kra­ko­wie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbursa, AS: bursa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursianin

Wiktionary


bursalny

przy­miot­nik od: bursa


SJP.pl


bursarz

po­tocz­nie: miesz­ka­niec bursy; bur­siarz, bur­siak, bur­si­sta


SJP.pl


bursche

Burs­che – ro­dzi­na ewan­ge­li­ków pol­skich, po­tom­ko­wie tka­cza Jo­a­chi­ma Gott­hel­fa Burs­che z Op­pach w Sak­so­nii, za­miesz­ka­łe­go w Turku.

Wikipedia


bursiak

po­tocz­nie: miesz­ka­niec bursy; bur­sarz, bur­siarz, bur­si­sta


SJP.pl


bursianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. uczest­nik bursy, za­ba­wy za­pust­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursa ż.

Wiktionary


bursiarz

po­tocz­nie: miesz­ka­niec bursy; bur­sarz, bur­siak, bur­si­sta


SJP.pl


bursista

po­tocz­nie: miesz­ka­niec bursy; bur­sarz, bur­siarz, bur­siak


SJP.pl


bursistka

→ bur­si­sta


SJP.pl

Patrz:

bursista

burski

przy­miot­nik od: Bur


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Burów, zwią­za­ny z Bu­ra­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bur­ski (ok. 1560–1611) – pol­ski logik i fi­lo­zof
  • Alek­san­der Bur­ski (1904–1991) – pol­ski tkacz, dzia­łacz związ­ko­wy i po­li­tyk
  • An­drzej Bur­ski (1939–2020) – pol­ski po­li­tyk
  • Bar­ba­ra Bur­ska (ur. 1947) – pol­ska ak­tor­ka
  • Bogna Bur­ska (ur. 1974) – pol­ska ar­tyst­ka wi­zu­al­na
  • Bo­le­sław Bur­ski (1905–1984) – le­gio­ni­sta, har­cerz, żoł­nierz AK, czło­nek PPS, pi­sarz
  • Cze­sław Bur­ski (1919–1976) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Jad­wi­ga Bur­ska (1926–2011) – pol­ska psy­cho­pe­da­gog i har­cer­ka
  • Ja­ni­na Bur­ska-To­bo­ro­wicz (1917–2001) – pol­ska har­cer­ka, sa­ni­ta­riusz­ka w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Jerzy Bur­ski (1914–1979) – pol­ski po­li­tyk
  • Ju­liusz Bur­ski (1933–1990) – pol­ski re­ży­ser
  • Ju­sty­na Bur­ska (1995–2024) – pol­ska pły­wacz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Druga wojna bur­ska roz­po­czę­ła się w 1899 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbursʲci, AS: bursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bur m.

Wiktionary


bursowy

→ bursa


SJP.pl

Patrz:

bursa

burst

krót­kotr­wa­ła, ale niez­wy­kle in­ten­syw­na kam­pa­nia re­kla­mo­wa, ma­ją­ca bar­dzo sze­ro­ki za­sięg; kam­pa­nia ude­rze­nio­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burst – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Erpe-Mere w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Wschod­nia, w okrę­gu Aalst
  • burst – krót­ka, efek­tow­na forma re­kla­mo­wa
  • Burst – szwedz­ki ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


burstein

[czy­taj: bursz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl


bursz

stu­dent uni­wer­sy­te­tu nie­miec­kie­go na­le­żą­cy do kor­po­ra­cji stu­denc­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. nie­miec­ki stu­dent

 (1.2) daw. gw-pl|Poz­nań. słu­żą­cy ofi­cer­ski

Wiktionary

Bursz (niem. "Bursch") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burʃ, AS: burš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burszowanie n.

 czas. burszować

 przym. burszowski

Wiktionary


burszenszaft

kor­po­ra­cja stu­den­tów nie­miec­kich o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym


SJP.pl


burszostwo

1. ogół bur­szów, stu­den­tów uni­wer­sy­te­tów nie­miec­kich na­le­żą­cych do kor­po­ra­cji stu­denc­kiej;
2. za­wa­diac­ki, bez­tro­ski, ło­bu­zer­ski spo­sób bycia wła­ści­wy bur­szom


SJP.pl


burszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. pro­wa­dze­nie hu­la­szcze­go życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursz m.

 czas. burszować

 przym. burszowski

Wiktionary


burszowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla bur­sza; bez­tro­ski, za­wa­diac­ki, ło­bu­zer­ski


SJP.pl


bursztyn

ko­pal­na ży­wi­ca drzew igla­stych z trze­cio­rzę­du; jan­tar, suk­cy­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ka­mień półsz­la­chet­ny, ko­pal­na ży­wi­ca drzew;

 (1.2) kolor żół­to­po­ma­rań­czo­wy, naj­czę­ściej spo­ty­ka­na barwa wśród bursz­ty­nów (1.1);

Wiktionary

Ga­le­ria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamie ku­pi­łem na­szyj­nik z ogrom­nym bursz­ty­nem.

 (1.1) W tym doś­wiad­cze­niu po­ka­żę, jak na­e­lek­try­zo­wać ka­wa­łek bursz­ty­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburʃtɨ̃n, AS: burštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyniarstwo n., bursztynnictwo n., bursztyniarnia ż., bursztynnik m., bursztyniarz m., bursztynówka ż., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

:: zdrobn. bursztynek m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jantar, sukcynit; gw. Górny Śląsk bernsztajn

Wiktionary


bursztynek

drob­ny śli­mak płu­co­dysz­ny, szkod­nik ro­ślin mo­tyl­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bursz­tyn

 (1.2) nie­wiel­ki bursz­tyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jola zna­la­zła na pla­ża­a­ży bursz­ty­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnik mos., bursztyn m., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz m., bursztynka ż.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary


bursztynian

zjo­ni­zo­wa­na forma kwasu bursz­ty­no­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu bursz­ty­no­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inny pro­dukt de­gra­da­cji po­lia­min, pi­ro­li­na, może być dalej me­ta­bo­li­zo­wa­na do bursz­ty­nia­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn mrz., bursztyniarz mos., bursztynnik mos.

 przym. bursztynny, bursztynowy

Wiktionary


bursztynianowy

→ bursz­ty­nian


SJP.pl

Patrz:

bursztynian

bursztyniarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta trud­nią­ca się za­wo­do­wo po­szu­ki­wa­niem i zbie­ra­niem bursz­ty­nu


SJP.pl


bursztyniarnia

1. za­kład pro­du­ku­ją­cy przed­mio­ty z bursz­ty­nu;
2. miej­sce wy­do­by­cia bursz­ty­nu; ko­pal­nia bursz­ty­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce wy­do­by­cia bursz­ty­nu

 (1.2) warsz­tat obrób­ki bursz­ty­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch moich synów pra­cu­je w bursz­ty­niar­ni przy obrób­ce bursz­ty­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnik mos., bursztyn mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarz mos., bursztynka ż., bursztynek m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary


bursztyniarski

przy­miot­nik od: bursz­ty­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bursz­ty­niar­stwem albo bursz­ty­nia­rzem, do­ty­czą­cy bursz­ty­niar­stwa lub bursz­ty­nia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnictwo n., bursztyniarz mrz., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

 przym. bursztyni, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary


bursztyniarstwo

wy­ra­bia­nie ozdób i przed­mio­tów z bursz­ty­nu; bursz­tyn­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. rze­mio­sło zwią­za­ne z obrób­ką bursz­ty­nu

Wiktionary

Bursz­ty­niar­stwo (albo "bursz­tyn­nict­wo") – dział rze­mio­sła obej­mu­ją­cy wy­ra­bia­nie ozdób z bursz­ty­nu.

Rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się bursz­ty­niar­stwem to bursz­tyn­nik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie twój oj­ciec uczył się bursz­ty­niar­stwa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈɲarstfɔ, AS: burštỹńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztynnictwo n., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

 przym. bursztyniarski, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztynnictwo

Wiktionary


bursztyniarz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ra­bia­niem ozdób z bursz­ty­nu; bursz­tyn­nik;
2. po­tocz­nie: osoba trud­nią­ca się za­wo­do­wo po­szu­ki­wa­niem i zbie­ra­niem bursz­ty­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zaj­mu­je się po­szu­ki­wa­niem i wy­ko­py­wa­niem bursz­ty­nów z ziemi

 (1.2) zob. bursz­tyn­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲaʃ, AS: burštỹńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztynnik m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bursztynnik

Wiktionary


bursztynka

drob­ny śli­mak płu­co­dysz­ny, szkod­nik ro­ślin mo­tyl­ko­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bursz­tyn­ka (ptak)
  • Bursz­tyn­ka (śli­mak)

Wikipedia


bursztynkowate

ro­dzi­na śli­ma­ków z rzędu trzon­ko­ocz­nych


SJP.pl

Bursz­tyn­ko­wa­te (Suc­ci­ne­i­dae) – ro­dzi­na wszyst­ko­żer­nych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu trzon­ko­ocz­nych (Sty­lom­ma­top­ho­ra), o nie­mal kos­mo­po­li­tycz­nym za­się­gu wy­stę­po­wa­nia. Cha­rak­te­ry­zu­ją się dość dużym cia­łem, któ­re­go nie mogą w ca­ło­ści ukryć w musz­li, oraz obec­no­ścią 2 par czuł­ków. Ich musz­la ma naj­czę­ściej barwę bursz­ty­nu, a ciało jest żół­ta­wo-szare lub pra­wie czar­ne. Wy­stę­pu­ją w śro­do­wi­skach bar­dzo wil­got­nych, rzad­ko w su­chych. Wśród przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny znane są przy­pad­ki ka­ni­ba­liz­mu.

Wikipedia


bursztynnictwo

wy­ra­bia­nie ozdób i przed­mio­tów z bursz­ty­nu; bursz­ty­niar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. rze­mio­sło zwią­za­ne z obrób­ką bursz­ty­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie twój wuj uczył się bursz­ty­niar­stwa?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n.

 przym. bursztyniarski, bursztynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztyniarstwo

Wiktionary


bursztynniczka

→ bursz­tyn­nik


SJP.pl

Patrz:

bursztynnik

bursztynniczy

zwią­za­ny z bursz­ty­nem lub jego obrób­ką


SJP.pl


bursztynnik

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ra­bia­niem ozdób z bursz­ty­nu; bursz­ty­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, który obra­bia bursz­ty­ny;

Wiktionary

Bursz­tyn­nik – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się bursz­ty­niar­stwem, czyli wy­ro­bem przed­mio­tów z bursz­ty­nu. Zawód ten nie wy­stę­pu­je w ofi­cjal­nym wy­ka­zie rze­miosł. Upra­wia­ny był na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Bał­ty­ku już od po­cząt­ków ludz­kie­go osad­nict­wa. Osoby zaj­mu­ją­ce się obrób­ką bursz­ty­nu po­wo­ła­ły Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Bursz­tyn­ni­ków, które przyz­na­je ty­tu­ły "Bursz­tyn­ni­ka Roku".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲːik, AS: burštỹ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztyniarz m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynówka ż., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

 przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

 przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztyniarz

Wiktionary


bursztynny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z bursz­ty­nem, do­ty­czą­cy bursz­ty­nu

 (1.2) daw. za­wie­ra­ją­cy bursz­tyn albo wy­ko­na­ny z bursz­ty­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

 przym. bursztynowy, bursztyni, bursztyniarski

 przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) współcz. bursztynowy

Wiktionary


bursztynodajny

do­star­cza­ją­cy bursz­ty­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy bo­ga­te źró­dło bursz­ty­nu

Wiktionary


bursztynonośny

ob­fi­tu­ją­cy w bursz­tyn, do­star­cza­ją­cy bursz­ty­nu


SJP.pl


bursztynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Bursz­ty­no­wicz (ur. 1954) – pol­ska ak­tor­ka
  • Jacek Bursz­ty­no­wicz (ur. 1952) – pol­ski aktor
  • Ta­de­usz Bursz­ty­no­wicz (1920–1985) – pol­ski re­ży­ser

Wikipedia


bursztynowiec

drze­wo z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych o won­nej ży­wi­cy uży­wa­nej do wy­ro­bu per­fum i ka­dzi­deł; am­bro­wiec


SJP.pl


bursztynowo

zwią­za­ny z bursz­ty­nem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bursz­ty­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Świe­cie nad Osą
  • Bursz­ty­no­wo – le­śni­czów­ka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Bursz­ty­no­wo – gro­ma­da
  • Bursz­ty­no­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bursz­ty­no­wie, w gmi­nie Świe­cie nad Osą, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia


bursztynowożółty

żółty o bursz­ty­no­wym od­cie­niu


SJP.pl


bursztynowy

zwią­za­ny z bursz­ty­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jubil. miner. do­ty­czą­cy bursz­ty­nu, zwią­za­ny z bursz­ty­nem, wy­ko­na­ny z bursz­ty­nu, za­wie­ra­ją­cy do­miesz­kę bursz­ty­nu

 (1.2) chem. farm. do­ty­czą­cy kwasu bursz­ty­no­we­go lub jego po­chod­nych

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor zło­ci­sto­żół­ty, taki jak kolor bursz­ty­nu lub przy­po­mi­na­ją­cy kolor bursz­ty­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Gdań­sku ku­pi­łam sobie bursz­ty­no­wą bi­żu­te­rię.

 (1.1) Smu­kłą szyję ko­bie­ty zdo­bił sznur bursz­ty­no­wych ko­ra­li.

 (2.1) Musz­le bursz­ty­nek są cien­kie, przez­ro­czy­ste i naj­czę­ściej bursz­ty­no­we­go ko­lo­ru.

 (2.1) Na stole lśni­ły ame­ty­sto­we kie­lisz­ki i bursz­ty­no­wa ka­raf­ka.

 (2.1) Wpa­try­wał się ukrad­kiem w jego obli­cze, w wiel­kie bursz­ty­no­we oczy i gęste czar­ne włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: burštỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

 przym. bursztynny, bursztyni, bursztyniarski

 przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bursztynny; książk. jantarowy

 (2.1) złocistożółty

Wiktionary


burt

1. w że­glar­stwie: bocz­na ścia­na ka­dłu­ba stat­ku; burt;
2. w lot­nict­wie: bok sa­mo­lo­tu;
3. duży, pro­sto­pa­dło­ścien­ny ka­mień okła­dzi­no­wy, który sta­no­wi brzeg chod­ni­ków i ście­żek; przy­bru­cze;
4. kra­wędź rowu, ka­na­łu, na­sy­pu itp.;
5. dolna war­stwa soli w ko­pal­ni;
6. ro­dzaj dźwi­gu na sa­mo­cho­dzie do­staw­czym;
7. buda na­kry­wa­ją­ca koło wodne; burt­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. żegl. bok stat­ku

 (1.2) daw. kraw. ob­szyw­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: burta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Burt – miej­sco­wość w Ir­lan­dii w hrab­stwie Do­ne­gal
  • Burt – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Kos­suth
  • Burt – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Sa­gi­naw
  • Burt (ang. Burt Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Kos­suth
  • Burt (ang. Burt Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Alger
  • Burt (ang. Burt Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Che­bo­y­gan
  • Burt (ang. Burt Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • hrab­stwo Burt (ang. Burt Co­un­ty) – w sta­nie Ne­bra­ska
  • Burt – au­stra­lij­ski kro­ko­dyl ró­żan­co­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łódź stała zwró­co­na przo­dem do ba­rył­ki, a pra­wym bur­tem do matni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burta

 (1.2) borta, naszywka, lamówka

Wiktionary


burta

1. w że­glar­stwie: bocz­na ścia­na ka­dłu­ba stat­ku; burt;
2. w lot­nict­wie: bok sa­mo­lo­tu;
3. duży, pro­sto­pa­dło­ścien­ny ka­mień okła­dzi­no­wy, który sta­no­wi brzeg chod­ni­ków i ście­żek; przy­bru­cze;
4. kra­wędź rowu, ka­na­łu, na­sy­pu itp.;
5. dolna war­stwa soli w ko­pal­ni;
6. ro­dzaj dźwi­gu na sa­mo­cho­dzie do­staw­czym;
7. buda na­kry­wa­ją­ca koło wodne; burt­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. bok stat­ku;

 (1.2) lotn. bok sa­mo­lo­tu

 (1.3) mot. bok skrzy­ni cię­ża­rów­ki

 (1.4) daw. pio­no­wy brzeg ka­na­łu wod­ne­go

 (1.5) daw. wy­koń­czo­ny la­mów­ką brzeg ma­te­ria­łu

 (1.6) daw. czary

Wiktionary

Burta – jedna z po­łó­wek stat­ku wod­ne­go, a także stat­ku po­wietrz­ne­go, po­sia­da­ją­ce­go sy­me­trię ka­dłu­ba (np. sa­mo­lot lub ste­ro­wiec, ale już nie balon). Po­ję­ciem tym, w za­leż­no­ści od po­trzeb, okre­śla się bądź całą po­ło­wę ka­dłu­ba, bądź też tylko jego po­szy­cie. Ter­min sto­so­wa­ny także w sze­re­gu in­nych okre­śleń, np. jako stro­na skrzy­ni ła­dun­ko­wej w lą­do­wym po­jeź­dzie tran­spor­to­wym, pio­no­wy brzeg ka­na­łu wod­ne­go, po­ło­wa śluzy wod­nej itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Majt­ko­wie przyw­dzia­li nowe kaf­ta­ny; jedni myli po­kład, inni czy­ści­li mo­sięż­ne spo­je­nia burt i okien, na masz­cie wy­wie­szo­no jedną cho­rą­giew, a na tyle stat­ku drugą, więk­szą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburta, AS: burta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. burtowy, zaburtowy

Wiktionary


burtnica

1. w że­glar­stwie: pio­no­wa lub pół­pio­no­wa deska, którą za­koń­czo­ne są wew­nętrz­ne brze­gi po­kła­du i pół­po­kła­du jach­tu, chro­nią­ca czę­ścio­wo łódź przed za­la­niem przez fale; fu­trów­ka;
2. w że­glar­stwie: ławka przez­na­czo­na dla wio­śla­rzy;
3. buda na­kry­wa­ją­ca koło wodne; burta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ława okrę­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burtʲˈɲit͡sa, AS: burtʹńica

Wiktionary


burton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bur­ton – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ge­ne­see
  • Bur­ton – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Keya Paha
  • Bur­ton – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ge­a­u­ga
  • Bur­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Be­a­u­fort
  • Bur­ton – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Bur­ton (ang. Bur­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Adams
  • Bur­ton (ang. Bur­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Bur­ton (ang. Bur­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Yel­low Me­di­ci­ne
  • Bur­ton (ang. Bur­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ho­ward
  • Bur­ton (ang. Bur­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ge­a­u­ga
  • Bur­ton – miej­sco­wość w Christ­church, w hrab­stwie Dor­set (An­glia)
  • Bur­ton (Dud­don and Bur­ton) – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re (An­glia)

Wikipedia


burtowy

przy­miot­nik od: burta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z burtą, do­ty­czą­cy burty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burta ż.

 przym. zaburtowy

Wiktionary


burundi

pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Bu­żum­bu­rze; Re­pu­bli­ka Bu­run­di


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

Wiktionary

Bu­run­di (wym. []), ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Bu­run­di ( Re­pu­bli­ka y’Ubu­run­di; République du Bu­run­di) – pań­stwo śród­lą­do­we po­ło­żo­ne w Afry­ce Wschod­niej. Gra­ni­czy z Rwan­dą od pół­no­cy, Tan­za­nią od wscho­du i po­łud­nia, oraz z De­mo­kra­tycz­ną Re­pu­bli­ką Konga od za­cho­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 lipca 1962 r. Bu­run­di zo­sta­ło ogło­szo­ne nie­za­leż­nym pań­stwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrũndʲi, AS: burũndʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundyjczyk mos., Burundyjka ż.

 przym. burundyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Burundi

Wiktionary


burunduk

gry­zoń z ro­dzi­ny wie­wió­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­mias si­bi­ri­cus|ref=tak., ga­tu­nek wie­wiór­ki, wy­stę­pu­ją­cy w sy­be­ryj­skiej taj­dze;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrũnduk, AS: burũnduk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syberyjski burunduk

Wiktionary


burundyjczyk

oby­wa­tel Bu­run­di


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bu­run­di

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjt͡ʃɨk, AS: burũndyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundi n.

:: fż. Burundyjka ż.

 przym. burundyjski

Wiktionary


burundyjka

oby­wa­tel­ka Bu­run­di


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bu­run­di

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjka, AS: burũndyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundi n.

:: fm. Burundyjczyk mos.

 przym. burundyjski

Wiktionary


burundyjski

zwią­za­ny z Bu­run­di


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bu­run­di

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponad 140 osób zgi­nę­ło w ub. ty­god­niu pod­czas bitwy mię­dzy armią bu­run­dyj­ską i an­ty­rzą­do­wy­mi par­ty­zan­ta­mi w mia­stecz­ku Ru­mon­ge po­ło­żo­nym nad je­zio­rem Tan­ga­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjsʲci, AS: burũndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burundi n., Burundyjczyk mos., Burundyjka ż.

Wiktionary


burusz

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go gór­skie re­gio­ny pół­noc­no-za­chod­nie­go Pa­ki­sta­nu oraz przy­le­głe te­re­ny Indii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej do­li­nę rzeki Hunza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­ba­czy­li czte­rech Bu­ru­szów pa­są­cych kozy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buruszaski

 rzecz. buruszaski mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hunza, Hunzu, Buruszaski

Wiktionary


buruszaski

język bu­ru­sza­ski - język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ków izo­lo­wa­nych, uży­wa­ny w do­li­nach pół­noc­no-za­chod­nich Indii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ję­zy­kiem uży­wa­nym w pół­noc­nym Pa­ki­sta­nie, nie­wy­ka­zu­ją­cym bez­spor­ne­go po­kre­wień­stwa z ja­kim­kol­wiek innym ję­zy­kiem świa­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bu­ru­sza­ski (1.1);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Burusz mos.

Wiktionary


buruszowie

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go gór­skie re­gio­ny pół­noc­no-za­chod­nie­go Pa­ki­sta­nu oraz przy­le­głe te­re­ny Indii


SJP.pl

Bu­ru­szo­wie – grupa et­nicz­na, któ­rej ję­zy­kiem jest bu­ru­sza­ski, za­miesz­ku­ją­ca głów­nie środ­ko­wą część do­li­ny rzeki Hunzy, do­li­nę Yasin i do­li­nę rzeki Nagir (do­pły­wu rzeki Hunzy), w au­to­no­micz­nym re­jo­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Gil­git-Bal­ti­stan (do 2009 r. Ob­sza­ry Pół­noc­ne) w pół­noc­nym Pa­ki­sta­nie.

Wikipedia


bury

ciem­no­sza­ry o brą­zo­wym i brud­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ciem­no­sza­ry, ma­ją­cy bru­nat­ny od­cień

 (1.2) ciem­no­sza­ry z pla­ma­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. gwara. więz. stój­ko­wy, po­li­cjant

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: bura

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bury – dziel­ni­ca Péruwelz
  • Bury – miej­sco­wość i gmina
  • Bury (Me­tro­po­li­tan Bo­ro­ugh of Bury) – dy­strykt hrab­stwa Wiel­ki Man­che­ster
  • Bury – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Wiel­ki Man­che­ster
  • Bury – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re
  • Bury – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie So­mer­set
  • Bury – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie West Sus­sex
  • Bury St Ed­munds – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Suf­folk
  • Bury – pol­skie naz­wi­sko
  • „Bury” – pse­u­do­nim Ro­mu­al­da Rajsa, żoł­nie­rza AK i NZW
  • bury – po­tocz­na nazwa od­cie­nia ko­lo­ru sza­re­go lub brą­zo­we­go
  • Buri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na błę­kit­nym nie­bie za­czę­ły się po­ja­wiać bure chmu­ry, za­po­wia­da­ją­ce złą po­go­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɨ, AS: bury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burek m., Burek mzw.

 przym. burawy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) salceson, śledź

Wiktionary


burylszczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Mo­ści­ska. wiert­ni­czy

Wiktionary


burza

in­ten­syw­ne opady de­szczu lub de­szczu i gradu, któ­re­mu to­wa­rzy­szą wy­ła­do­wa­nia elek­trycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. in­ten­syw­ne opady de­szczu lub de­szczu i gradu, któ­re­mu to­wa­rzy­szą wy­ła­do­wa­nia elek­trycz­ne w at­mos­fe­rze (bły­ska­wi­ce i grzmo­ty);

 (1.2) przen. czyn­ność, zja­wi­sko o dużej in­ten­syw­no­ści lub o gwał­tow­nym prze­bie­gu (np. wy­da­rze­nie hi­sto­rycz­ne, wojna, re­wo­lu­cja, bunt, także gwał­tow­na re­ak­cja na coś, awan­tu­ra)

 (1.3) przen. na­mięt­ność, nie­po­kój

 (1.4) be­zład, chaos

Wiktionary

Burza – zja­wi­sko me­te­o­ro­lo­gicz­ne zwią­za­ne z in­ten­syw­nym roz­wo­jem chmur o struk­tu­rze pio­no­wej Cu­mu­lo­nim­bus. Cha­rak­te­ry­stycz­ny dla burz jest in­ten­syw­ny opad de­szczu, śnie­gu lub gradu, któ­rym to­wa­rzy­szą wy­ła­do­wa­nia elek­trycz­ne w at­mos­fe­rze – naj­czę­ściej pio­ru­ny, da­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ne efek­ty świetl­ne (bły­ska­wi­ce) i dźwię­ko­we (grzmo­ty). Wy­róż­nia się bły­ska­wi­ce pła­skie, li­nio­we, wstę­go­we, pa­cior­ko­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek, wra­caj na­tych­miast do domu, bo za­no­si się na burzę!

 (1.2) Głowę Jacka okala burza dłu­gich, fa­lu­ją­cych wło­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒa, AS: buža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burzowiec m.

 przym. burzowy, burzliwy, przedburzowy

 przysł. burzliwie

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


burzan

chwast ste­po­wy two­rzą­cy bujną gę­stwi­nę za­ro­śli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwar­te zbio­ro­wi­sko wy­so­kiej ro­ślin­no­ści ste­po­wej, naj­czę­ściej ło­pia­nów i ostów;

 (1.2) przen. za­ro­śla, gą­szcze

Wiktionary

Bu­rzan (ukr. "Бур'ян" – burján) – wy­so­kie, bujne za­ro­śla ro­ślin ziel­nych, zło­żo­ne prze­de wszyst­kim z chwa­stów: ostów i ło­pia­nów, wy­stę­pu­ją­ce daw­niej na ste­pach ukra­iń­skich.

Bu­rza­ny opi­sy­wa­ne są w li­te­ra­tu­rze. O bu­rza­nie pisał Adam Mic­kie­wicz w so­ne­cie „Stepy Aker­mań­skie”:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­by­strzej­szy wzrok nie mógł­by od­kryć jed­nej żywej duszy ani nawet żad­ne­go ruchu w ciem­nych, zesch­nię­tych i zwię­dłych bu­rza­nach.

 (1.2) Już pil­nu­je cie­ląt, które szu­ka­ją zie­lo­nej trawy w bu­rza­nach dzi­kie­go bzu za wsią ros­ną­cych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chaszcze

Wiktionary


burzanka

ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych, upra­wia­na w stre­fie śró­dziem­no­mor­skiej dla owo­ców ma­ją­cych za­sto­so­wa­nie w lecz­nict­wie jako śro­dek prze­czy­szcza­ją­cy; ko­lok­win­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. bot. arbuz ko­lok­win­ta, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­trul­lus co­lo­cynt­his|ref=tak.

Wiktionary

Bu­rzan­ka – stru­ga, na Żu­ła­wach Wi­śla­nych w gmi­nach Mi­le­je­wo i El­bląg.

Dłu­gość Bu­rzan­ki wy­no­si 13,8 km. Stru­ga wy­pły­wa w oko­li­cy Wil­ko­wa na wy­so­ko­ści 150 m n.p.m. Dalej pły­nie na po­łud­nie przez Sier­pin, Przez­mark, Cze­cho­wo i na po­łud­nie od Gro­no­wa Gór­ne­go ucho­dzi do je­zio­ra Druz­no

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. burzan m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolokwinta, kolocynta, arbuz kolokwinta, kawon kolokwinta

Wiktionary


burzawa

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Bu­rza­wa – pol­ski pił­karz pla­żo­wy i fut­sa­li­sta
  • Zenon Bu­rza­wa – pol­ski pił­karz i tre­ner

Wikipedia


burzec

naz­wi­sko


SJP.pl

Bu­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Woj­ciesz­ków.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi stę­życ­kiej.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bu­rzec, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Woj­ciesz­ków. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


burzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bu­rzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɛ̃ɲɛ, AS: bužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n.

 czas. podburzyć, podburzać, burzyć ndk., zburzyć dk.

 przym. burzycielski

Wiktionary


burzenin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bu­rze­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin.

Sie­dzi­ba gminy Bu­rze­nin. Daw­niej mia­sto – uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1378 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sie­radz­kim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


burzeninianin

miesz­ka­niec Bu­rze­ni­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


burzeninianka

miesz­kan­ka Bu­rze­ni­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


burzeniński

przy­miot­nik od: Bu­rze­nin, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl


burzeć

tra­cić swój kolor, sta­wać się burym; pło­wieć, bla­knąć


SJP.pl


burzliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób burz­li­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 15 sierp­nia w To­wa­rzy­stwie Pa­trio­tycz­nym Pol­skim dy­sku­to­wa­no burz­li­wie nad sy­tu­a­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burza ż.

 przym. burzliwy

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


burzliwiec

prze­sta­rza­łe: czlo­wiek o burz­li­wym cha­rak­te­rze albo pro­wa­dzą­cy burz­li­wy, nie­spo­koj­ny, awan­tur­ni­czy tryb życia; awan­tur­nik


SJP.pl


burzliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: burz­li­wie


SJP.pl


burzliwość

→ burz­li­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest burz­li­we; cecha tego, kto jest burz­li­wy

Wiktionary

Patrz:

burzliwy

Powiązane:

 rzecz. burza ż.

 przym. burzliwy

 przysł. burzliwie

 czas. burzyć ndk.

Wiktionary


burzliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: burz­li­wy


SJP.pl


burzliwy

1. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bu­rza­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi;
2. pełen nie­po­ko­ju i niez­wy­kłych wy­da­rzeń;
3. wzbu­rzo­ny, zdol­ny do gwał­tow­nych re­ak­cji;
4. o gwał­tow­nym prze­bie­gu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bu­rza­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi

 (1.2) przen. pełen nie­po­ko­ju i niez­wy­kłych wy­da­rzeń

 (1.3) wzbu­rzo­ny, zdol­ny do gwał­tow­nych re­ak­cji

 (1.4) o gwał­tow­nym prze­bie­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­pły­nę­li­śmy w morze, bo po­go­da była zbyt burz­li­wa.

 (1.2) Ży­je­my w burz­li­wych cza­sach, nawet ko­le­ga może być wro­giem.

 (1.2) Zdia­gno­zo­wa­no u niej stward­nie­nie roz­sia­ne. Po dłu­giej roz­mo­wie z Becky nie mo­głem pow­strzy­mać się od wnio­sku, że jej cho­ro­ba była po czę­ści po­wią­za­na z jej emo­cjo­nal­nie burz­li­wym ży­ciem.

 (1.3) Był on burz­li­wym czło­wie­kiem, wście­kał się o co­kol­wiek.

 (1.4) Na­ra­dy były bar­dzo burz­li­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʒˈlʲivɨ, AS: bužlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burza ż., burzowiec mrz.

 przym. burzowy

 przysł. burzliwie

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, intensywny, obfity, rzęsisty

 (1.2) pamiętny, pełen wydarzeń

 (1.3) gorący, gwałtowny, namiętny, nieopanowany, pot. wybuchowy

 (1.4) gwałtowny, rozgorączkowany, zaciekły, zażarty

Wiktionary


burzowiec

kanał od­pro­wa­dza­ją­cy z sieci ka­na­li­za­cyj­nej nad­miar wód opa­do­wych; kanał bu­rzo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. bud. kanał bu­rzo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­rzo­wiec – ko­lek­tor bu­rzo­wy, ka­na­li­za­cja bu­rzo­wa
  • Bu­rzo­wiec – kanał wodny, do­pływ Dłub­ni
  • Bu­rzo­wiec – potok, do­pływ Ja­giel­ni­cy
  • Bu­rzo­wiec – rów wodny, do­pływ Plew­ki
  • Burza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ab­so­lut­ną ko­niecz­no­ścią jest skie­ro­wa­nie do oczy­szcza­nia wody z tzw. bu­rzow­ców.

 (1.1) W bu­rzow­cach leżą opony, pod­kła­dy ko­le­jo­we, a nawet czę­ści sa­mo­cho­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burza ż.

 przym. burzliwy

Wiktionary


burzowiny

rze­czow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. piana, coś bu­rzą­ce­go się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. burzyć

Wiktionary


burzowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bu­rzo­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. burzowy

 przysł. burzowo

Wiktionary


burzowy

zwią­za­ny z burzą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy burzy, zwią­za­ny z burzą, zwia­stu­ją­cy burzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­go­da kwiet­nio­wa, zmie­nia­ją­ca się zde­cy­do­wa­nie, nie­pew­na, wietrz­na, bu­rzo­wa, za­po­wia­da­ją­ca ocie­ple­nie.

 (1.1) W ten pa­mięt­ny dla wielu wto­rek, około godz. 15.00 po­ja­wi­ła się chmu­ra bu­rzo­wa, która po­zo­sta­wi­ła po sobie 12 ofiar śmier­tel­nych i wiel­kie spu­sto­sze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɔvɨ, AS: bužovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burza ż., burzowość ż.

 przym. burzliwy, przedburzowy

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


burzyciel

ten, który burzy coś, ni­szczy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która burzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zburzenie n.

 czas. zburzyć

Wiktionary


burzycielka

ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca zni­szcze­nie, zamęt, na­ru­sza­ją­ca ja­kieś za­sa­dy


SJP.pl


burzycielski

→ bu­rzy­ciel


SJP.pl

Patrz:

burzyciel

burzycielstwo

skłon­ność do bu­rze­nia, ni­szcze­nia cze­goś


SJP.pl


burzyk

ptak z ro­dzi­ny bu­rzy­ków, po­dob­ny do mewy; na­wał­nik


SJP.pl


burzykowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu rur­ko­no­sych; pe­tre­lo­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pro­cel­la­rii­dae|Leach|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu rur­ko­no­sych;

Wiktionary

Bu­rzy­ko­wa­te, pe­tre­lo­wa­te (Pro­cel­la­rii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu rur­ko­no­sych (Pro­cel­la­rii­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­go­wa po­chwa dzio­ba bu­rzy­ko­wa­tych skła­da się z pły­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzyk mzw.

Wiktionary


burzykowaty

o ce­chach bu­rzy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


burzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­rzyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Tu­chów
  • Bu­rzyn – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Bu­rzyn – gro­ma­da

Wikipedia


burzyć

1. po­wo­do­wać zni­szcze­nie, roz­pa­da­nie się cze­goś; ni­szczyć;
2. prze­no­śnie: ni­szczyć jakiś ład;
3. po­wo­do­wać mie­sza­nie się, mą­ce­nie;
4. bu­rzyć się:
a) prze­no­śnie: de­ner­wo­wać się;
b) bun­to­wać się;
c) mu­so­wać;
d) wi­chrzyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbu­rzyć)

 (1.1) po­wo­do­wać roz­pad cze­goś bu­do­wa­ne­go

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wzbu­rzyć)

 (2.1) po­wo­do­wać, że coś kłębi się, pieni się

 (2.2) wpro­wa­dzać nie­po­kój; tra­cić spo­kój

 (2.3) gw-pl|Górny Śląsk. do­bi­jać się, stu­kać, ude­rzać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. zbu­rzyć się)

 (3.1) ule­gać ni­szcze­niu

 (3.2) biol. chem. kulin. ule­gać fer­men­ta­cji, in­ten­syw­nie wy­dzie­la­jąc pianę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. wzbu­rzyć się)

 (4.1) pie­nić się, kłę­bić się gwał­tow­nie

 (4.2) tra­cić rów­no­wa­gę, go­to­wać się w zde­ner­wo­wa­niu

 (4.3) nie zga­dzać się na co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nij, Panie, / synom Edomu, / dzień Je­ru­za­lem, / kiedy oni mó­wi­li: «Burz­cie, burz­cie - / aż do jej fun­da­men­tów!».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒɨt͡ɕ, AS: bužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burzliwość ż., burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n., burzenie n., reg. pozn. burzowiny nmos.

 czas. podburzyć, podburzać, zburzyć dk.

 przym. burzycielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demolować, niszczyć, roznosić, rozpirzać, rozwalać, rujnować, wyburzać

 (2.1) targać, wzburzać

 (2.2) naruszać, wzburzać

 (3.1) niszczyć się

 (3.2) fermentować, musować

 (4.1) kipieć, kotłować się, wrzeć, wzburzać się

 (4.2) gotować się, kipieć, wrzeć, wzburzać się

 (4.3) buntować się

Wiktionary


burzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Bu­rzyń­ski (forma żeń­ska: Bu­rzyń­ska; licz­ba mnoga: Bu­rzyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Pod ko­niec XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 9583 osób.

Wikipedia


burzówka

ka­na­li­za­cja słu­żą­ca do od­pro­wa­dza­nia wód opa­do­wych i roz­to­po­wych; ka­na­li­za­cja bu­rzo­wa, bu­rzo­wiec


SJP.pl


burłacki

→ bur­łak


SJP.pl

Patrz:

burłak

burłaczyć

prze­no­sić sprzęt pły­wa­ją­cy w miej­scach, gdzie prze­pły­nię­cie jest nie­moż­li­we


SJP.pl


burłak

ro­bot­nik rzecz­ny w daw­nej Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. ro­bot­nik tran­spor­tu rzecz­ne­go, zaj­mu­ją­cy się ho­lo­wa­niem na linie stat­ków w górę rzeki;

 (1.2) przen. bie­dak, włó­czę­ga

Wiktionary

Bur­łak (ros. бурлак) – ro­bot­nik tran­spor­tu rzecz­ne­go w Rosji, pra­cu­ją­cy przy wio­słach lub ho­lo­wa­niu stat­ków na linie. Bur­ła­cy, znani od XVI wieku, utrzy­ma­li się w swej dzia­łal­no­ści do po­cząt­ku XX stu­le­cia. Re­kru­to­wa­li się z wiej­skiej bie­do­ty, włó­czę­gów i pol­skich ze­słań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Setki ta­kich barek płyną na Woł­dze, Oce, Kamie, Dnie­prze i in­nych. Cią­gnie je na linie po­wo­li ru­sza­ją­ca się brze­ga­mi kupka bur­ła­ków. Jest to cięż­ka, strasz­li­wa praca ! Od wios­ny do póź­nej je­sie­ni idą bur­ła­cy, cią­gnąc wci­na­ją­cą się w pier­si, ra­mio­na i plecy linę cięż­kiej barki, śpie­wa­jąc za­chryp­nię­ty­mi gło­sa­mi po­nu­re pie­śni, z cza­sów daw­nych ro­zbój­ni­ków…

 (1.2) — A ten drugi? — Hra­bia Hi­po­lit Ko­niec­pol­ski. Wy­glą­da jak bur­łak znad Wołgi, bo po­dob­no jego matka…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burłactwo n., burłackość ż., burłaczość ż.

 przym. burłacki

 przysł. burłacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bradziaga, brodiaga, wołokita

Wiktionary


burżua

bo­ur­ge­o­is; bur­żuj:
1. przed­sta­wi­ciel bur­żu­az­ji; ka­pi­ta­li­sta;
2. po­tocz­nie: z nie­chę­cią lub po­dzi­wem o bo­ga­tym czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. czło­nek bur­żu­az­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujka ż., burżuj mos., bourgeois mos., burżuazja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burżuj

Wiktionary


burżuazja

górna, naj­za­moż­niej­sza war­stwa mie­szczań­stwa, skła­da­ją­ca się z wła­ści­cie­li przed­się­biorstw hand­lo­wych lub pro­duk­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół przed­się­bior­ców i osób za­moż­nych od XV wieku;

 (1.2) pot. rzecz luk­su­so­wa

Wiktionary

Bur­żu­az­ja (z bo­ur­ge­o­i­sie – „mie­szczań­stwo”) – klasa spo­łecz­na lub war­stwa spo­łecz­na ludzi za­moż­nych w spo­łe­czeń­stwie no­wo­czes­nym, na ogół z wy­łą­cze­niem zie­miań­stwa i in­te­li­gen­cji. Bur­żu­az­ja to na­stęp­czy­ni miej­skie­go pa­try­cja­tu lub plu­to­kra­cji. Obej­mu­je górną war­stwę ludzi utrzy­mu­ją­cych się z hand­lu, prze­my­słu, niek­tó­rych wol­nych za­wo­dów, a także z dy­wi­dend od ka­pi­ta­łów i nie­ru­cho­mo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­wa­rzy­sze i to­wa­rzysz­ki, ame­ry­kań­ska bur­żu­az­ja knuje pod­stę­py prze­ciw lu­do­wi pra­cu­ją­ce­mu!

 (1.2) Chyba poz­wo­lę sobie dziś na odro­bi­nę bur­żu­az­ji i zjem sushi za­miast scha­bo­we­go z ryżem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʒuˈwazʲja, AS: buržuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujstwo n., burżuj m., burżujka ż., burżua m., burżuazyjność ż.

 przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieszczaństwo, burżujstwo

Wiktionary


burżuazyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bur­żu­a­zyj­ne; cecha tych, któ­rzy są bur­żu­a­zyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżuazja ż., burżuj m., burżujka ż.

 przym. burżuazyjny

 przysł. burżuazyjnie

Wiktionary


burżuazyjny

do­ty­czą­cy bur­żu­az­ji, zwią­za­ny z bur­żu­az­ją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z bur­żu­az­ją, do­ty­czą­cy bur­żu­az­ji

 (1.2) w ko­mu­ni­stycz­nej no­wo­mo­wie zwią­za­ny z pa­no­wa­niem bur­żu­az­ji, z ka­pi­ta­liz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżuj m., burżujka ż., burżuazja ż., burżuazyjność ż.

 przysł. burżuazyjnie

Wiktionary


burżui

→ bur­żuj (rzad­ko); bur­żuj­ski


SJP.pl


burżuj

bo­ur­ge­o­is; bur­żua:
1. przed­sta­wi­ciel bur­żu­az­ji; ka­pi­ta­li­sta;
2. po­tocz­nie: z nie­chę­cią lub po­dzi­wem o bo­ga­tym czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. czło­wiek na­le­żą­cy do bur­żu­az­ji

 (1.2) przen. po­gard. bo­gacz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Patrz, jaki bur­żuj się z niego zro­bił: co mie­siąc nową ko­mór­kę do szko­ły przy­no­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburʒuj, AS: buržui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fż. burżujka ż.

 przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapitalista

Wiktionary


burżujka

po­gard­li­wie o czło­wie­ku bar­dzo bo­ga­tym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta na­le­żą­ca do bur­żu­az­ji

 (1.2) przen. po­gard. bo­gacz­ka

 (1.3) pot. mały, że­laz­ny pie­cyk opa­la­ny drew­nem lub wę­glem, koza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ta bur­żuj­ka znowu przysz­ła w no­wych bu­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fm. burżuj mos.

 przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary


burżujski

→ bur­żuj; bur­żui


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­gard. zwią­za­ny z bur­żu­jem, do­ty­czą­cy bur­żu­ja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­steś głu­pia, bur­żuj­ska świ­nia! Otu­ma­ni­li was ka­pi­ta­li­ści i księ­ża swoją fa­szy­stow­ską pro­pa­gan­dą i zro­bi­li z was dzi­ku­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burżuazja ż., burżuj mos., burżujka ż.

Wiktionary


burżujstwo

1. ogół bur­żu­jów;
2. styl życia wła­ści­wy bur­żu­jom


SJP.pl


bus

po­tocz­nie: au­to­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy do prze­wo­zu osób, mały au­to­bus

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buš – gmina
  • Bus – miej­sco­wość
  • Bus-la-Mésière – miej­sco­wość
  • Bus-lès-Ar­to­is – miej­sco­wość
  • Bus-Saint-Rémy – miej­sco­wość
  • César de Bus – fran­cu­ski bło­go­sła­wio­ny
  • Er­hard Bus – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Kati Bus – wę­gier­ska ak­tor­ka
  • Schel­te Bus – ame­ry­kań­ski astro­nom
  • Yo­hann Bus – gwa­de­lup­ski pił­karz
  • (3254) Bus – pla­ne­to­i­da
  • BUS – kod lot­ni­ska IATA portu lot­ni­cze­go Ba­tu­mi w Gruz­ji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie po grupę imi­gran­tów sa­mo­cho­dem do­staw­czym bus pod­je­chał Polak, któ­re­go za­da­niem było szyb­kie wy­wie­zie­nie imi­gran­tów z Bie­szczad do cen­trum kraju.

 (1.1) Prze­ra­żo­na sko­czy­ła tak wy­so­ko, że ude­rzy­ła w szybę busa, ro­zbi­ła ją i wpa­dła do ka­bi­ny sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bus, AS: bus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. busik mrz.

 przyr. -bus

Wiktionary


busak

naz­wi­sko


SJP.pl

Busak (cyr. Бусак) – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Nikšić. W 2011 roku li­czy­ła 11 miesz­kań­ców.

Wikipedia


buscopan

[czy­taj: bu­sko­pan] nazwa hand­lo­wa leku roz­kur­czo­we­go za­wie­ra­ją­ce­go hio­scy­nę


SJP.pl


busczanin

miesz­ka­niec Buska Zdro­ju; Bu­szcza­nin, Bu­sko­wia­nin


SJP.pl


busczanka

miesz­kan­ka Buska Zdro­ju; Bu­szczan­ka, Bu­sko­wian­ka


SJP.pl


bush

[czy­taj: busz] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bush – bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Bush – album ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Snoop Dogga
  • Alan Bush – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor
  • Bar­ba­ra Bush – żona Ge­or­ge’a H.W., była pier­wsza dama USA
  • Chri­sty Bush – ame­ry­kań­ska fo­to­gra­fik zwią­za­na z Be­spo­ke Gal­le­ry w Chel­sea w Nowym Jorku
  • Ge­or­ge H.W. Bush – 41. pre­zy­dent USA (1989-1993)
  • Ge­or­ge P. Bush – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca i po­li­tyk Par­tii Re­pu­bli­kań­skiej, syn Jeba Busha
  • Ge­or­ge W. Bush – 43. pre­zy­dent USA (2001-2009), syn Ge­or­ge’a H.W. Busha
  • Jeb Bush – były gu­ber­na­tor Flo­ry­dy, syn Ge­or­ge’a H.W., brat Ge­or­ge’a W. Busha
  • John Bush – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta
  • Kate Bush – pio­sen­kar­ka bry­tyj­ska, niez­wią­za­na z ro­dzi­ną po­li­tycz­ną w USA
  • Laura Bush – żona G. W. Busha, była pier­wsza dama USA

Wikipedia


bushcraft

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tech­ni­ka ak­tyw­ne­go wy­po­czyn­ku po­le­ga­ją­ce­go na by­to­wa­niu w na­tu­ral­nych wa­run­kach, z dala od cy­wi­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bushcraftowiec m.

 przym. bushcraftowy

Wiktionary


bushi

w fe­u­dal­nej Ja­po­nii: czło­nek szla­chec­kiej war­stwy ry­cer­skiej; sa­mu­raj


SJP.pl

Bushi (jap. 武士) – w Ja­po­nii z okre­su przed re­sta­u­ra­cją Meiji ter­min ten oz­na­czał wszyst­kich ludzi zaj­mu­ją­cych się wo­jacz­ką. Od okre­śle­nia "bushi" po­cho­dzi nazwa ko­dek­su mo­ral­ne­go ja­poń­skich wo­jow­ni­ków – "Bushidō".

Czę­sto myl­nie używa się okre­śle­nia "bushi" jako sy­no­ni­mu "sa­mu­ra­ja". Tym­cza­sem "bushi" było ter­mi­nem szer­szym.

Wikipedia


bushido

[czy­taj: bu­si­do lub bu­szi­do] w daw­nej Ja­po­nii: ko­deks ho­no­ro­wy sa­mu­ra­jów; bu­si­do


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bushidō – ko­deks etycz­ny
  • Bus­hi­do – nie­miec­ki raper

Wikipedia


busia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Wiel­ko­pol­ska,USA. bab­cia

Wiktionary

Zo­bacz też: Busia (Ugan­da).

Busia – mia­sto w Kenii, sto­li­ca hrab­stwa Busia. We­dług da­nych na rok 2019 liczy 71,9 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


busiarka

→ bu­siarz


SJP.pl

Patrz:

busiarz

busiarz

po­tocz­nie: kie­row­ca busa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kie­row­ca busa

Wiktionary


busido

w daw­nej Ja­po­nii: ko­deks ho­no­ro­wy sa­mu­ra­jów; bus­hi­do


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ko­deks ho­no­ro­wy sa­mu­ra­jów w fe­u­dal­nej Ja­po­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­ro­we wska­za­nia bu­si­do, żą­da­ją­ce od Ja­poń­czy­ków hartu ducha wobec ka­ta­strof ży­wio­ło­wych, są chyba naj­cen­niej­szą pu­ściz­ną, jaką dawna Ja­po­nia prze­ka­za­ła nowej.

Wiktionary


busiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


busik

zdrob­nie­nie od: bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bus

 (1.2) mały bus lub au­to­bus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuɕik, AS: buśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bus m., autobus m., autobusik m., autobusiarz m.

 przym. busowy, autobusowy

Wiktionary


business

[czy­taj: biz­nes] in­te­res, przed­sięw­zię­cie, han­del; biz­nes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. ekon. in­te­res, przed­sięw­zię­cie przy­no­szą­ce zysk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Biz­nes () – an­gli­cyzm oz­na­cza­ją­cy dzia­łal­ność go­spo­dar­czą.
  • Bu­si­ness – sin­gel ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Emi­ne­ma
  • The Bu­si­ness – an­giel­ski ze­spół Oi!/pun­ko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ot­wo­rzy­my mały bu­si­ness, może jakoś się ułoży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. businessman mos., businesswoman ż., show-business mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. interes

Wiktionary


businessman

[czy­taj: BIznesmen lub bizNEsmen] biz­nes­men;
1. czło­wiek pro­wa­dzą­cy in­te­re­sy; przed­się­bior­ca, hand­lo­wiec, prze­my­sło­wiec;
2. wła­ści­ciel firmy pro­duk­cyj­nej, hand­lo­wej lub usłu­go­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca in­te­re­sy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Ża­ne­ty za­czął do­sta­wiać się jakiś bu­si­ness­man i Wal­dek mu lut­nął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. business mrz.

:: fż. businesswoman ż.

Wiktionary


businessmanka

[czy­taj: biz­nes­men­ka] ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca in­te­re­sy; przed­się­bior­czy­ni, bu­si­ness­wo­man, biz­nes­men­ka


SJP.pl


businessowy

przy­miot­nik od: bu­si­ness; biz­ne­so­wy


SJP.pl


businesswoman

[czy­taj: biz­ne­sło­men] ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca in­te­re­sy; przed­się­bior­czy­ni, biz­nes­men­ka, bu­si­ness­man­ka


SJP.pl


busing

[czy­taj: bas-ing] prze­wo­że­nie dzie­ci do i ze szkół, po­ło­żo­nych da­le­ko od miej­sca za­miesz­ka­nia ucz­niów, spe­cjal­ny­mi au­to­bu­sa­mi (zwła­szcza w USA)


SJP.pl

Bu­sing – de­se­gre­ga­cyj­na prak­ty­ka, po­le­ga­ją­ca na do­wo­że­niu do szkół mło­dzie­ży ze śro­do­wisk afro­a­me­ry­kań­skich, bia­łych i la­ty­no­skich.

Wikipedia


busion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


busk

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Busk (ukr. Буськ, "Buśk") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, re­jo­nie zło­czow­skim, nad Bu­giem, do 17 lipca 2020 r. sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu bu­skie­go i hro­ma­dy Busk. 8,3 tys. miesz­kań­ców (2006). W Busku rzeka Bug łączy się z rzeką Pełt­wią, ze wzglę­du na dużą licz­bę odnóg Bugu i mo­stów mia­sto było na­zy­wa­ne "ga­li­cyj­ską We­ne­cją".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buski

Wiktionary


busker

ktoś, kto za­ba­wia prze­chod­niów, zbie­ra­jąc pie­nią­dze do ka­pe­lu­sza; ku­glarz; mim; muzyk; clown


SJP.pl


buski

1. → Busko-Zdrój;
2. → Busk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od: Busko-Zdrój

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Buski – pol­ski pow­sta­niec
  • Zbi­gniew Buski – pol­ski praw­nik i pu­bli­cy­sta
  • po­wiat buski – po­wiat w Pol­sce
  • rejon buski – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Ukra­i­ny

Wikipedia

Patrz:

Busko-Zdrój;
2. → Busk

Wymowa:

IPA: ˈbusʲci, AS: busʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Busk mrz., buszczanin mos., buszczanka ż.

Wiktionary


busko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna nazwa Buska-Zdro­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuskɔ, AS: busko

Wiktionary


busko-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;

Wiktionary

Busko-Zdrój – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sto­li­ca po­wia­tu bu­skie­go, sie­dzi­ba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako "Bużsk", w XIII w. "Busk". Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców 7. w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈskɔ‿zdruj, AS: busko‿zdrui ̯

Wiktionary


buskowianin

miesz­ka­niec Buska Zdro­ju; Bus­cza­nin, Bu­szcza­nin


SJP.pl


buskowianka

miesz­kan­ka Buska Zdro­ju; Bus­czan­ka, Bu­szczan­ka


SJP.pl

Bu­sko­wian­ka – uz­dro­wi­sko­wa woda mi­ne­ral­na wyt­wa­rza­na w Busku-Zdro­ju od 1960 r. w dwóch ro­dza­jach: Bu­sko­wian­ka Zdrój i Bu­sko­wian­ka. W 2002 r. Bu­sko­wian­ka zo­sta­ła wy­bra­na w dro­dze prze­tar­gu i jest do­star­cza­na na po­sie­dze­nia Rady Mi­ni­strów.

Wikipedia


busola

1. przy­rząd do wyz­na­cza­nia kursu sa­mo­lo­tu lub stat­ku;
2. prze­sta­rza­le: kom­pas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kom­pas słu­żą­cy do wska­zy­wa­nia stron świa­ta

Wiktionary

Bu­so­la ma­gne­tycz­na – urzą­dze­nie na­wi­ga­cyj­ne słu­żą­ce do wyz­na­cza­nia kie­run­ku bie­gu­na ma­gne­tycz­ne­go. Bu­so­la, po­dob­nie jak kom­pas, jest wy­po­sa­żo­na w igłę ma­gne­tycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni jako pierw­si z Wło­chów mieli uży­wać bu­so­li, jak­kol­wiek przy­rząd ten chyba za­po­ży­czy­li od Ara­bów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈsɔla, AS: busola

Wiktionary

Powiązane:

 przym. busolowy

Wiktionary


busolka

zdrob­nie­nie od: bu­so­la


SJP.pl


busolowy

zwią­za­ny z bu­so­lą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bu­so­lą, do­ty­czą­cy bu­so­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. busola ż.

Wiktionary


busowy

→ bus


SJP.pl

Patrz:

bus

buspas

pas ruchu dla au­to­bu­sów, rza­dziej dla pry­wat­nych busów i tak­só­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pas ruchu dla au­to­bu­sów

Wiktionary

Bu­spas – pas ruchu dla au­to­bu­sów wy­ty­czo­ny w celu uspraw­nie­nia tran­spor­tu miej­skie­go, który spo­wal­nia­ją za­to­ry dro­go­we. Zgod­nie z usta­wą o elek­tro­mo­bil­no­ści, od 22 lu­te­go 2018 roku z bu­spa­sów mogą ko­rzy­stać sa­mo­cho­dy elek­trycz­ne; cza­sem ko­rzy­sta­nie z bu­spa­sów przy­słu­gu­je także w ra­mach "car­po­o­lin­gu" (w niek­tó­rych pol­skich mia­stach kie­row­com prze­wo­żą­cym co najm­niej dwóch pa­sa­że­rów) oraz oso­bom pro­wa­dzą­cym tak­sów­ki, mo­to­cy­kle i ro­we­ry, jed­nak w tym ostat­nim przy­pad­ku takie roz­wią­za­nie wy­wo­łu­je licz­ne kon­tro­wer­sje, gdyż ogra­ni­cza prze­pu­sto­wość bu­spa­sów, przez co nie służy ich pier­wot­nej funk­cji (rower – z uwagi na nie­wiel­ką szyb­kość – spo­wal­nia jazdę au­to­bu­su).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuspas, AS: buspas

Wiktionary


buspiron

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek o dzia­ła­niu prze­ciw­lę­ko­wym

Wiktionary

Bu­spi­ron (łac. "Bu­spi­ro­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek psy­cho­tro­po­wy o dzia­ła­niu ank­sjo­li­tycz­nym (prze­ciw­lę­ko­wym) z grupy aza­pi­ro­nów. Jest ago­ni­stą re­cep­to­ra 5-HT1a, nie ma po­wi­no­wact­wa do re­cep­to­rów GABA, jest an­ta­go­ni­stą re­cep­to­rów do­pa­mi­no­wych D3 i D4. Bu­spi­ron wy­ka­zu­je dzia­ła­nie prze­ciw­lę­ko­we po około 2 ty­god­niach, przez co nie jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny w le­cze­niu ata­ków pa­ni­ki. Nie wy­ka­zu­je wła­ści­wo­ści prze­ciwdr­gaw­ko­wych, se­da­cji ani uza­leż­nie­nia. Nie na­si­la dzia­ła­nia al­ko­ho­lu.

Wikipedia


bust

[czy­taj: bast]
1. w grze w oczko: zdo­by­cie licz­by punk­tów więk­szej niż 21; fura;
2. śro­do­wi­sko­wo: kry­zys fi­nan­so­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bust – hi­sto­rycz­na nazwa af­gań­skie­go mia­sta Lasz­kar Gah
  • Bust – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Al­za­cja, w de­par­ta­men­cie Bas-Rhin

Wikipedia


buster

urzą­dze­nie zwięk­sza­ją­ce efekt dzia­ła­nia ma­szy­ny, zwła­szcza w mo­men­cie wzro­stu ob­cią­że­nia; bo­o­ster


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ster – film z 1988
  • bu­ster – ro­dzaj urzą­dze­nia
  • Bu­ster – so­und­track z filmu Bu­ster.
  • Bu­ster – ma­ne­kin z pro­gra­mu Po­grom­cy mitów
  • bu­ster – ro­dzaj żagla
  • bo­o­ster

Wikipedia


bustrofedon

pi­sa­nie ko­lej­nych li­ni­jek tek­stu na prze­mian od lewej ku pra­wej i od pra­wej ku lewej stro­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób pi­sa­nia w ko­lej­nych wier­szach tek­stu na prze­mian: raz od pra­wej do lewej, raz od lewej do pra­wej przy od­wra­ca­niu rów­nież sa­mych liter;

Wiktionary

Bu­stro­fe­don (gr. βουστροφηδόν, "bo­u­strop­he­don", „bru­zdy, jakie zna­czy płu­giem wół” – "bous" „wół", "strop­he" „bru­zda") – spo­sób pi­sa­nia w ko­lej­nych wier­szach tek­stu na prze­mian od pra­wej do lewej, i od lewej do pra­wej.

Sto­so­wa­ny w pi­śmie grec­kim przez dłuż­szy czas w okre­sie róż­ni­co­wa­nia się tego pisma od jego pier­wow­zo­ru, czyli pisma fe­nic­kie­go, w któ­rym li­te­ry sta­wia­no od pra­wej do lewej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n, AS: bustrofedõn

Wiktionary


busz

za­ro­śla cha­rak­te­ry­stycz­ne dla su­chych podz­wrot­ni­ko­wych ob­sza­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gęste za­ro­śla, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla su­chych ob­sza­rów podz­wrot­ni­ko­wych, głów­nie po­łud­nio­wej Afry­ki, Au­stra­lii, w mniej­szej skali wschod­niej Afry­ki i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, skła­da­ją­ce się z kol­cza­stych krze­wów;

Wiktionary

Busz – for­ma­cja ro­ślin­na, cha­rak­te­ry­stycz­na dla su­chych ob­sza­rów po­drów­ni­ko­wych, głów­nie Afry­ki po­łud­nio­wej, Au­stra­lii (lo­kal­ne okre­śle­nie skrub), w mniej­szej skali Afry­ki wschod­niej i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Prze­wa­ża­ją w nim krze­wy, czę­sto kol­cza­ste, zrzu­ca­ją­ce li­ście na okres suszy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­błą­dził i przez trzy dni błą­kał się po buszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃ, AS: buš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buszowy

Wiktionary


busza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie jam­pol­skim, ob­wo­du win­nic­kie­go, przy uj­ściu rzeki Buszy do Mo­ra­chwy;

Wiktionary

Busza (ukr. Буша́́) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie jam­pol­skim, ob­wo­du win­nic­kie­go, przy uj­ściu rzeki Buszy do Mo­ra­chwy, na Po­do­lu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buszecki

Wiktionary


buszbok

an­ty­lo­pa afry­kań­ska za­miesz­ku­ją­ca lasy na po­łud­nie od Sa­ha­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) grupa ga­tun­ków i pod­ga­tun­ków ssa­ków z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒbɔk, AS: bužbok

Wiktionary


buszczanin

miesz­ka­niec Buska Zdro­ju; Bus­cza­nin, Bu­sko­wia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Buska-Zdro­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: buščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buszczanka ż.

 przym. buski

Wiktionary


buszczanka

miesz­kan­ka Buska Zdro­ju; Bus­czan­ka, Bu­sko­wian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Buska-Zdro­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãnka, AS: buščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buszczanin m.

 przym. buski

Wiktionary


buszehr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Ira­nie, nad Za­to­ką Per­ską;

Wiktionary

Bu­szehr ( ‏بوشهر‎, daw­niej rów­nież Abu Szahr ابو شهر) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Ira­nie, nad Za­to­ką Per­ską. Jest sto­li­cą osta­nu Bu­szehr.

Mia­sto za­ło­żo­no w 1736. W mie­ście znaj­du­je się port lot­ni­czy Bu­szehr; roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia


buszek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. zdrobn. od: buch

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Bu­szek (1883-1954), ar­ty­sta pla­styk, ma­larz, ce­ra­mik, tech­no­log far­biar­stwa
  • Jan Bu­szek (1906-1985), kie­row­nik Domu Stu­denc­kie­go „Ża­czek” UJ
  • Mi­chał Bu­szek, poseł do Sejmu Usta­wo­daw­cze­go z 1848
  • Rafał Bu­szek (1987-), siat­karz
  • Wła­dy­sław Bu­szek (1888-), le­gio­ni­sta, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, rzeź­biarz, gra­wer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) aż się­gną­łem po e-peta i wzią­łem busz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. buch

 rzecz. buch mzw./mrz.

Wiktionary


buszel

jed­nost­ka ob­ję­to­ści ciał syp­kich w kra­jach an­glo­sa­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. jed­nost­ka ob­ję­to­ści, a także masy ma­te­ria­łów syp­kich, sto­so­wa­na zwła­szcza w kra­jach an­glo­sa­skich;

Wiktionary

Bu­szel ( bus­hel; skrót bu) – jed­nost­ka ob­ję­to­ści ma­te­ria­łów syp­kich sto­so­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług obli­czeń Pi­men­te­la sprzed mniej wię­cej 10 lat, z jed­ne­go busz­la ku­ku­ry­dzy (bu­szel to w przy­bli­że­niu 1/40 tony) wy­pro­du­ko­wać można 2,5 ga­lo­na eta­no­lu (pra­wie 10 l).

 (1.1) (…) też tak po­my­śla­łem, ale na busz­le mie­rzy się rze­czy syp­kie jak ziar­no albo cu­kier. Na pewno nie tucz­ni­ki.

Wiktionary


buszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


buszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


buszka

naz­wi­sko


SJP.pl


buszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


buszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Busz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Busz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn
  • Busz­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no
  • Busz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Busz­ko­wo – gro­ma­da
  • Busz­ko­wo – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy a daw­niej sta­cja w Busz­ko­wie

Wikipedia


buszman

czło­nek ludu afry­kań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go pu­sty­nię Namib i kot­li­nę Ka­la­ha­ri; Busz­men


SJP.pl


buszmanka

człon­ki­ni ludu afry­kań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go pu­sty­nię Namib i kot­li­nę Ka­la­ha­ri; Busz­men­ka


SJP.pl


buszmański

→ Busz­man


SJP.pl

Patrz:

Buszman

buszmen

czło­nek ludu afry­kań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go pu­sty­nię Namib i kot­li­nę Ka­la­ha­ri; Busz­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. czło­nek ludu afry­kań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go kot­li­nę Ka­la­ha­ri i pu­sty­nię Namib;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Busz­men z Ba­ny­o­les – kon­tro­wer­syj­ny ek­spo­nat ciała afry­kań­skie­go Busz­me­na
  • Busz­me­ni – afry­kań­ski lud

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuʃmɛ̃n, AS: bušmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buszmeński

 rzecz. Buszmenka ż.

Wiktionary


buszmeni

lud afry­kań­ski


SJP.pl

Busz­me­ni, zwani też San – grupa ludów ło­wiec­ko-zbie­rac­kich za­miesz­ku­ją­cych po­łud­nio­wą Afry­kę. Ucho­dzą za jeden z naj­star­szych ludów świa­ta.

Obec­nie liczą około 82 tys. osób, za­miesz­ku­jąc te­re­ny Ka­la­ha­ri i re­gio­ny są­sied­nie w Na­mi­bii, An­go­li, Zim­bab­we i Bots­wa­nie.

Wikipedia


buszmenka

człon­ki­ni ludu afry­kań­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go pu­sty­nię Namib i kot­li­nę Ka­la­ha­ri; Busz­man­ka


SJP.pl


buszmeński

1. → Busz­men, → Busz­me­ni;
2. język busz­meń­ski - język uży­wa­ny przez Busz­me­nów, na­le­żą­cy do ję­zy­ków kho­i­san


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Busz­me­na­mi, do­ty­czą­cy Busz­me­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buszmen mos., Buszmenka ż.

Wiktionary


buszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bu­szo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʃɔˈvãɲɛ, AS: bušovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buszować

Wiktionary


buszować

gra­so­wać, plą­dro­wać, ro­zbi­jać się, szpe­rać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­bie­rać w ja­kichś rze­czach, po­ru­szać się, prze­szu­ku­jąc coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwór po­sta­wio­no na wzgó­rzu, gdzie w ko­ściusz­kow­skim pow­sta­niu pa­trol Ko­za­ków bu­szo­wał po po­ko­jach, a ucho­dząc przed uła­na­mi dom pod­pa­lił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʃɔvat͡ɕ, AS: bušovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buszowanie n.

Wiktionary


buszowiec

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny błęd­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


buszta

naz­wi­sko


SJP.pl


buszyzm

1. dok­try­na Ge­or­ge'a Busha;
2. nies­kład­ne wy­po­wie­dzi Ge­or­ge'a Busha


SJP.pl

Bu­szyzm ( bus­hism) – okre­śle­nie po­wie­dzo­nek lub słow­nych lap­su­sów by­łe­go pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych, Ge­or­ge’a W. Busha.

Pre­zy­dent Bush znany jest ze sto­sun­ko­wo czę­ste­go uży­wa­nia nie­gra­ma­tycz­nych sfor­mu­ło­wań, two­rze­nia ne­o­lo­giz­mów oraz błęd­ne­go uży­wa­nia me­ta­for.

Wikipedia


buszówka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bu­szów­ko­wa­tych


SJP.pl


buszówkowate

o ce­chach bu­szów­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Bu­szów­ko­wa­te (Acant­hi­zi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


buszówkowaty

o ce­chach bu­szów­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


but

1. okry­cie stopy lub dol­nej czę­ści nogi z mocną czę­ścią spod­nią
2. ele­ment pod­po­ry pod­trzy­mu­ją­cej sta­tek w cza­sie bu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ubra­nia, no­szo­na na sto­pie, chro­nią­ca stopy czło­wie­ka, rzad­ko zwie­rzę­cia;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od buta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Emi­lian wró­cił do domu w za­bło­co­nych bu­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: but, AS: but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butowanie n., zbutowanie n.

:: zdrobn. bucik m., butek m., buciczek m., bucina m./ż., bucięta blp.

:: zgrub. bucior m., buciar m., bucisko n.

 czas. butować ndk., zbutować dk.

 przym. buciany, rzad. butowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bucior, bucik, butek; reg. pozn. papeć, papuć; gw. Górny Śląsk szczewik

Wiktionary


but.

skrót

 (1.1) = bu­tel­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąkę Szy­ma­now­ską w 2-ki­lo­gra­mo­wym opa­ko­wa­niu można kupić za 5,99 zł, zaś oliwę z oli­wek [...] za 34,99 zł/but.

Wiktionary


buta

zbyt­nia śmia­łość, pew­ność sie­bie; aro­gan­cja, zu­chwal­stwo, tupet, wy­nio­słość, pycha, bez­czel­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zbyt­nia pew­ność sie­bie, pycha

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od but

Wiktionary

Buta – mia­sto w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga, sto­li­ca pro­win­cji Dolne Uele. Przez mia­sto prze­pły­wa rzeka Itim­bi­ri. W mie­ście znaj­du­je się także lo­kal­ne lot­ni­sko oraz prze­bie­ga linia ko­le­jo­wa łą­czą­ca Bumba z Isiro. Mia­sto jest za­miesz­ki­wa­ne przez 125 428 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mar­gra­bio­wie bran­den­bur­scy dla po­skro­mie­nia buty pol­skiej za­mor­do­wa­li w niem skry­to­bój­czo króla pol­skie­go Prze­my­sła­wa, który od nich odzy­skał Po­mo­rze dla Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuta, AS: buta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butność ż.

 czas. bucić się ndk.

 przym. butny

 przysł. butnie

Wiktionary


butada

ek­stra­wa­ganc­ki żart, fi­glar­ny pa­ra­doks


SJP.pl


butadien

zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na bu­ta­nu o dwóch wią­za­niach pod­wój­nych w czą­stecz­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 1,2-bu­ta­dien (buta-1,2-dien)
  • 1,3-bu­ta­dien (buta-1,3-dien)

Wikipedia


butadienowy

przy­miot­nik od: bu­ta­dien


SJP.pl


butaforia

rek­wi­zy­ty uży­wa­ne w przed­sta­wie­niach te­a­tral­nych, bę­dą­ce imi­ta­cją przed­mio­tów


SJP.pl


butaforyjny

→ bu­ta­fo­ria


SJP.pl

Patrz:

butaforia

butan

czwar­ty w kolei zwią­zek che­micz­ny w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­ka­nów, gaz uży­wa­ny np. w za­pal­nicz­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy al­ka­nów, be­zbarw­ny i bez­won­ny gaz, jego mie­sza­ni­na z pro­pa­nem znana jest jako LPG;

Wiktionary

Butan, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­do­rów na­sy­co­nych, czwar­ty ho­mo­log w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­ka­nów. Jego izo­me­rem jest izo­bu­tan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Butan wy­stę­pu­je w dwóch for­mach izo­me­rycz­nych: li­nio­wej i roz­ga­łę­zio­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutãn, AS: butãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butanowy

Wiktionary


butanol

al­ko­hol bu­ty­lo­wy (C4H9OH)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. al­ko­hol ali­fa­tycz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C4H9OH., uży­wa­ny głów­nie jako roz­pu­szczal­nik oraz jako su­ro­wiec che­micz­ny;

Wiktionary

Bu­ta­nol, al­ko­hol bu­ty­lo­wy, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ko­ho­li. Jest uży­wa­ny głów­nie jako roz­pu­szczal­nik oraz pro­dukt przej­ścio­wy w re­ak­cjach che­micz­nych, roz­wa­ża się jego sto­so­wa­nie jako pa­li­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­da­tek bu­ta­no­lu do oleju na­pę­do­we­go po­wo­du­je spa­dek gę­sto­ści, tem­pe­ra­tu­ry za­pło­nu, lep­ko­ści ki­ne­ma­tycz­nej i licz­by ce­ta­no­wej uzy­ska­ne­go pa­li­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtãnɔl, AS: butãnol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkohol butylowy

Wiktionary


butanowy

zwią­za­ny z bu­ta­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z bu­ta­nem, do­ty­czą­cy bu­ta­nu; za­wie­ra­ją­cy butan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butan mrz.

Wiktionary


butapirazol

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­za­pal­ne­go i prze­ciw­bó­lo­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go fe­ny­lo­bu­ta­zon


SJP.pl


butapren

ro­dzaj moc­ne­go kleju syn­te­tycz­ne­go


SJP.pl

Bu­ta­pren – nazwa hand­lo­wa kleju roz­pu­szczal­ni­ko­we­go, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem skle­ja­ją­cym jest ka­u­czuk chlo­ro­pre­no­wy.

Wikipedia


butaprenowy

przy­miot­nik od: bu­ta­pren


SJP.pl


butch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. LGBT ho­mo­sek­su­al­na ko­bie­ta o mę­skiej ek­spre­sji

Wiktionary


butek

mały but; bucik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: but

 (1.2) mały but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bucior mrz., but mrz.

Wiktionary


butel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­cho­łek

 (1.2) stpol. opraw­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutɛl, AS: butel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budel, butyr

 (1.2) butyr

Wiktionary


butelczyna

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o bu­tel­ce, głów­nie w kon­tek­ście spo­ży­wa­nia na­po­jów al­ko­ho­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. lub po­gard. bu­tel­ka (zwy­kle z trun­kiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam go pod skle­pem, z bu­tel­czy­ną w dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈt͡ʃɨ̃na, AS: butelčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., butla ż., buteleczka ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

 przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flacha

Wiktionary


buteleczka

zdrob­nie­nie od: bu­tel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od bu­tel­ka

 (1.2) mała bu­tel­ka

 (1.3) pieszcz. za­war­tość bu­te­lecz­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­niuś przy­niósł li­tro­wą bu­te­lecz­kę wó­decz­ki; na­pij­my się.

 (1.2) W ap­tecz­ce stała bu­te­lecz­ka z ja­ki­miś kro­pla­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛˈlɛt͡ʃka, AS: butelečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

 przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flaszeczka

Wiktionary


buteleczkowaty

po­dob­ny do małej bu­tel­ki


SJP.pl


butelka

a) na­czy­nie z wąską szyj­ką i małym ot­wo­rem do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów;
b) za­war­tość tego na­czy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szkla­ny, pla­sti­ko­wy, ce­ra­micz­ny lub me­ta­lo­wy po­jem­nik na wodę i inne płyny w kształ­cie walca o zwę­ża­ją­cym się jed­nym z koń­ców

Wiktionary

Bu­tel­ka – ro­dzaj na­czy­nia, szkla­ne­go lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, rza­dziej me­ta­lo­we­go czy ce­ra­micz­ne­go. Ma kształt walca zam­knię­te­go u dołu, a u góry stoż­ko­wa­to zwę­ża­ją­ce­go się tak, że ot­war­ty wylot bu­tel­ki - szyj­ka - ma znacz­nie mniej­szą śred­ni­cę, niż śred­ni­ca walca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani dy­rek­tor za­u­wa­ży­ła grupę ucz­niów z pa­pie­ro­sa­mi i bu­tel­ka­mi piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtɛlka, AS: butelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

:: zdrobn. butelczyna ż., buteleczka ż.

:: zgrub. butla ż.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowy, butelkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) butla, flaszka

Wiktionary


butelkomat

au­to­mat do skupu zu­ży­tych bu­te­lek lub pu­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat do re­cy­klin­gu bu­te­lek i pu­szek

Wiktionary


butelkonosy

1. del­fin bu­tel­ko­no­sy - ssak z rzędu wa­le­ni, z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych, o wy­dłu­żo­nym pysku przy­po­mi­na­ją­cym kształ­tem bu­tel­kę, za­miesz­ku­ją­cy wody przy­brzeż­ne wszyst­kich oce­a­nów; but­lo­nos;
2. wal bu­tel­ko­no­sy - ssak za­li­cza­ny do po­drzę­du zę­bow­ców, ma­ją­cy szczę­ki wy­cią­gnię­te w cha­rak­te­ry­stycz­ny dziób, za­miesz­ku­ją­cy Morze Ark­tycz­ne i pół­noc­ną część Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go; wal bu­tel­ko­no­sy pół­noc­ny, do­gling


SJP.pl


butelkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­le­wa­nie płynu do bu­te­lek, naj­czę­ściej prze­my­sło­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabutelkowanie n., butelkownica ż., butelka ż., buteleczka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem bu­tel­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem bu­tel­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do gry w krę­gle używa się bu­tel­ko­wa­tych cięż­kich pio­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., butla ż.

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkować

roz­le­wać płyn do bu­te­lek


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bu­tel­ko­wać)

 (1.1) roz­le­wać płyn z więk­sze­go na­czy­nia do bu­te­lek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wino nie znosi po­dró­ży, ważne jest więc, żeby było bu­tel­ko­wa­ne w kraju, w któ­rym pow­sta­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butla ż., butelkowanie n., butelka ż., buteleczka ż., zabutelkowanie n., butelczyna ż.

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkowe

zwią­za­ny z bu­tel­ką


SJP.pl


butelkowiec

śro­do­wi­sko­wo: pow­sta­niec rzu­ca­ją­cy bu­tel­ki z ben­zy­ną na czoł­gi nie­miec­kie w okre­sie pow­sta­nia war­szaw­skie­go


SJP.pl


butelkownia

miej­sce za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go, w któ­rym bu­tel­ki są na­peł­nia­ne pły­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nia bu­te­lek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butelkowy

Wiktionary


butelkowozielony

ciem­no­zie­lo­ny


SJP.pl


butelkowy

zwią­za­ny z bu­tel­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bu­tel­ki, zwią­za­ny z bu­tel­ką

 (1.2) ma­ją­cy kolor ciem­no­zie­lo­ny, taki jak kolor szkla­nej bu­tel­ki

 (1.3) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem bu­tel­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­sień świet­nie wy­glą­da w cie­płych zie­le­niach, od grosz­ko­wej, przez oliw­ko­wą, do bu­tel­ko­wej.

 (1.3) Zdo­łał nawet wy­pa­trzeć w po­bli­żu toru ko­le­jo­we­go sław­ne drze­wo bu­tel­ko­we o wy­pu­kłym pniu w kształ­cie flasz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈkɔvɨ, AS: butelkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butel mrz., butla ż., butelka ż., buteleczka ż., butelczyna ż., butelkowiec mos., butelkownica ż., butelkowość ż., butelkowatość ż., buteleczkowatość ż., butelkowe n., butelkownia ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowaty, buteleczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) flaszowy

Wiktionary


buten

alken ma­ją­cy 4 atomy węgla w czą­stecz­ce; bu­ty­len


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. czte­ro­wę­glo­wy alken z pod­wój­nym wią­za­niem; wzór che­micz­ny|C4H8.;

Wiktionary

Buten, bu­ty­len – wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny z grupy al­ke­nów (z jed­nym wią­za­niem pod­wój­nym) o wzo­rze su­ma­rycz­nym #PATRZ. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w ga­zach otrzy­my­wa­nych z prze­rób­ki ropy naf­to­wej. Jest sto­so­wa­ny do otrzy­my­wa­nia bu­ta­die­nu oraz two­rzyw sztucz­nych. Naj­waż­niej­sze za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle ma me­ty­lo­pro­pen (do pro­duk­cji po­li­me­rów i ko­po­li­me­rów po­lii­zo­bu­ty­le­nu).

Wikipedia


butenko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij Bu­ten­ko (1925–2005) – ra­dziec­ki fi­lo­zof
  • Boh­dan Bu­ten­ko (1931–2019) – pol­ski ry­sow­nik
  • Gri­go­rij Bu­ten­ko (1904–1977) – ra­dziec­ki dzia­łacz par­tyj­ny
  • Roman Bu­ten­ko
  • Sier­giej Bu­ten­ko
  • Wik­tor Bu­ten­ko

Wikipedia


buterbluma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. ka­cze­niec

Wiktionary


butersznit

daw­niej: ka­nap­ka z ma­słem i pla­ster­kiem mięsa lub sera; bu­tersz­nyt


SJP.pl


butersznyt

daw­niej: ka­nap­ka z ma­słem i pla­ster­kiem mięsa lub sera; bu­tersz­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. obło­żo­na serem lub węd­li­ną krom­ka lub bułka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtɛrʃnɨt, AS: buteršnyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanapka

Wiktionary


butik

mały sklep de­ta­licz­ny, prze­waż­nie z odzie­żą oraz ga­lan­te­rią; bo­u­ti­que


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. mały sklep z odzie­żą, ga­lan­te­rią, także z kos­me­ty­ka­mi

Wiktionary

Butik (z bo­u­ti­que) – nie­wiel­ki sklep ofe­ru­ją­cy odzież i do­dat­ki do ubio­ru, zwy­kle w krót­kich se­riach lub po­je­dyn­czych eg­zem­pla­rzach, od­po­wia­da­ją­cych ak­tu­al­nym tren­dom mody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tę su­kien­kę ku­pi­łam w tam­tym bu­ti­ku obok kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutʲik, AS: butʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepik

Wiktionary


butikowy

przy­miot­nik od: butik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z bu­ti­kiem, do­ty­czą­cy bu­ti­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butik mrz.

Wiktionary


butkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej But­kie­wicz (1955-2008) – dzia­łacz opo­zy­cji
  • Boh­dan But­kie­wicz (ur. 1939) – in­ży­nier
  • Hen­ryk But­kie­wicz (1889-1962) – dzien­ni­karz
  • Jacek But­kie­wicz (ur. 1969) – lek­ko­at­le­ta
  • Karol But­kie­wicz (1868-1940) – ge­ne­rał
  • Les­lie But­kie­wicz (ur. 1982) – te­ni­sist­ka bel­gij­ska
  • Łu­kasz But­kie­wicz (ur. 1988) – sza­chi­sta
  • Mi­chał But­kie­wicz (har­cerz) (????) – harc­mistrz
  • Mi­chał But­kie­wicz (po­li­tyk) (1886-1974) – po­li­tyk
  • Mi­chał But­kie­wicz (szer­mierz) (ur. 1942) – szer­mierz
  • Piotr But­kie­wicz (ur. 1966) – rzeź­biarz, ma­larz
  • Ta­de­usz But­kie­wicz (1881-1972) – chi­rurg

Wikipedia


butla

1. duża bu­tel­ka, gą­sior;
2. na­czy­nie ze stali słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia oraz tran­spor­tu gazów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża bu­tel­ka

 (1.2) me­ta­lo­wy po­jem­nik z gazem

 (1.3) za­war­tość butli (1.1-2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Butla – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie tur­czań­skim
  • butla – duża bu­tel­ka, ale rów­nież po­jem­nik np:
    • butla ga­zo­wa
    • butla Wo­ul­fe’a
    • butla tle­no­wa we wspi­nacz­ce
    • butla nur­ko­wa
    • gą­sior

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­le­wał mu z gru­bej butli bur­gun­da, pod­su­wał ta­le­rze i po­tra­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutla, AS: butla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelka ż., buteleczka ż., butelczyna ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

 czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

 przym. butelkowy, butelkowaty

 temsłow. butlo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gąsior

 (1.2) butla gazowa

Wiktionary


butleg

nie­le­gal­nie na­gra­na płyta mu­zycz­na; bo­ot­leg


SJP.pl


butleger

bo­ot­leg­ger, bo­ot­le­ger;
1. nie­le­gal­ny pro­du­cent lub prze­myt­nik al­ko­ho­lu w Ame­ry­ce Pół­noc­nej w cza­sach pro­hi­bi­cji;
2. po­tocz­nie: szmu­gler, prze­myt­nik, kon­tra­ban­dzi­sta


SJP.pl


butler

ka­mer­dy­ner; lokaj; słu­żą­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • But­ler – herb szla­chec­ki
  • But­ler – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Choc­taw
  • But­ler – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ta­y­lor
  • But­ler – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • But­ler – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie DeKalb
  • But­ler – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Pend­le­ton
  • But­ler – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Bates
  • But­ler – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • But­ler – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Mor­ris
  • But­ler – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Rich­land
  • But­ler – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Cu­ster
  • But­ler – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie De­la­wa­re

Wikipedia


butliwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) śrpol. butny, pysz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtlʲivɨ, AS: butlʹivy

Wiktionary


butlogłów

ro­dzaj wa­le­nia z ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych


SJP.pl

But­lo­głów ("Hy­pe­ro­o­don") – ro­dzaj ssa­ków mor­skich z ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych (Zip­hii­dae).

Wikipedia


butlonos

ssak z rzędu wa­le­ni, z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych, o wy­dłu­żo­nym pysku przy­po­mi­na­ją­cym kształ­tem bu­tel­kę, za­miesz­ku­ją­cy wody przy­brzeż­ne wszyst­kich oce­a­nów; del­fin bu­tel­ko­no­sy


SJP.pl

But­lo­nos ("Tur­siops") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Delp­hi­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych (Delp­hi­ni­dae).

Wikipedia


butlowy

→ butla


SJP.pl

Patrz:

butla

butniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: but­nie


SJP.pl


butniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: butny


SJP.pl


butno

daw­niej: but­nie


SJP.pl


butność

zbyt­nia pew­ność sie­bie, har­dość, pycha, buta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest butne; cecha tych, któ­rzy są butni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) But­ność Ro­ber­ta zo­sta­je uka­ra­na, Mar­cin zaś musi wró­cić do ro­dzin­ne­go go­spo­dar­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buta ż.

 przym. butny

 przysł. butnie

Wiktionary


butny

hardy, bez­czel­nie sta­wia­ją­cy na swoim


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. hardy, bez­czel­nie sta­wia­ją­cy na swoim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka mówi o tym ze łzami w oczach, że tra­ci­ła kon­takt z córką, z którą do nie­daw­na je­szcze miała cał­kiem dobre re­la­cje. Py­sko­wa­ła, sta­wa­ła się butna, aro­ganc­ka, kła­ma­ła, była oprys­kli­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutnɨ, AS: butny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buta ż., butność ż.

 czas. bucić się

 przysł. butnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dumny, hardy, wyniosły, bezczelny, arogancki, zuchwały, książk. nonszalancki, impertynencki

Wiktionary


butoh

ro­dzaj prak­ty­ki ar­ty­stycz­nej i przed­sta­wień łą­czą­cych ja­poń­skie tra­dy­cje po­wią­za­ne z du­cho­wo­ścią bud­dyz­mu zen oraz ek­spre­sjo­ni­stycz­ny ta­niec za­chod­nio­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl


butoholiczka

ko­bie­ta na­ło­go­wo ku­pu­ją­ca buty


SJP.pl


butoholik

osoba uza­leż­nio­na od ku­po­wa­nia butów


SJP.pl


butoholizm

uza­leż­nie­nie od ku­po­wa­nia butów


SJP.pl


buton

daw­niej: duży kol­czyk z bry­lan­tem lub ozdob­ny guzik


SJP.pl

Buton, także: Bu­tung, Bu­tu­ni – wyspa w In­do­nez­ji na morzu Banda u po­łud­nio­wo-wschod­nie­go wy­brze­ża Ce­le­bes; po­wierzch­nia 4408 km², ok. 448 tys. miesz­kań­ców (2010).

Na za­chód od Buton leży wyspa Muna, na po­łud­nio­wy wschód wyspy Tu­kang­be­si, na pół­noc wyspa Wo­wo­ni.

Wikipedia


butonierka

1. mały fla­ko­nik na kwiat­ki przy­pi­na­ny do sukni ba­lo­wej w XVIII i XIX w.;
2. dziu­ra od gu­zi­ka w kla­pie ma­ry­nar­ki, ża­kie­tu, bę­dą­ca miej­scem wkła­da­nia kwia­tu, mi­nia­tur­ki or­de­ru itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. nie­wiel­ki otwór na guzik w lewej kla­pie ma­ry­nar­ki lub ża­kie­tu na wy­so­ko­ści oboj­czy­ka;

 (1.2) kraw. nie­wiel­ka, płyt­ka kie­szeń, umie­szczo­na na wy­so­ko­ści pier­si w ma­ry­nar­ce lub ża­kie­cie

 (1.3) daw. nie­wiel­ki fla­ko­nik na kwia­ty, który przy­pi­na­no do sukni ba­lo­wej

Wiktionary

Bu­to­nier­ka ( boutonnière) – nie­wiel­ki otwór na guzik w lewej kla­pie ma­ry­nar­ki lub ża­kie­tu na wy­so­ko­ści oboj­czy­ka.

Daw­niej zwany bu­to­nie­rą, słu­żył do za­pi­na­nia naj­wyż­sze­go gu­zi­ka. Słu­żył on za­pi­na­niu pod szyję klap ma­ry­nar­ki.

Do bu­to­nier­ki wkła­da się nie­wiel­ki żywy kwiat, a jego ło­dy­gę mo­cu­je po dru­giej stro­nie klapy do spe­cjal­nie wszy­tej szluf­ki. W niek­tó­rych ję­zy­kach (np. an­giel­skim) sło­wem "boutonnière" okre­śla się wła­śnie, a nie samą bu­to­nier­kę, co może po­wo­do­wać nie­po­ro­zu­mie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szych cza­sach bu­to­nier­ka nie pełni tej samej roli, co kie­dyś.

 (1.2) A w bu­to­nier­kę wet­knij sobie ozdob­ną chu­stecz­kę.

 (1.3) Daw­niej ko­bie­ty no­si­ły bu­to­nier­ki przy ele­ganc­kich su­kniach.

Wiktionary

Wymowa:

AS: butońerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butoniera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brustasza

Wiktionary


butonierkowy

1. → bu­to­nier­ka;
2. unie­moż­li­wia­ją­cy cał­ko­wi­te wy­pro­sto­wa­nie palca


SJP.pl


butor

Butor ( Бутор) – wieś w Moł­da­wii (Nadd­nie­strzu), w re­jo­nie Gri­go­rio­pol, sie­dzi­ba gminy o tej samej naz­wie. W 2004 roku li­czy­ła 3042 miesz­kań­ców.

Wikipedia


butorolka

but z kół­ka­mi wbu­do­wa­ny­mi w po­desz­wę


SJP.pl


butować

1. żar­go­no­wo: uru­cha­miać kom­pu­ter lub sy­stem ope­ra­cyj­ny;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: kopać no­ga­mi


SJP.pl


butowski

naz­wi­sko


SJP.pl


butowy

→ but, np. za­ku­py bu­to­we


SJP.pl


butros

imię mę­skie


SJP.pl


butrymowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Bu­try­mo­wicz (zm. 1802), du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki
  • Bo­gu­sław Bu­try­mo­wicz (1872–1965), pol­ski poeta okre­su Mło­dej Pol­ski, tłu­macz i hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Ma­te­usz An­to­ni Bu­try­mo­wicz (1745–1814), sę­dzia grodz­ki piń­ski

Wikipedia


butryn

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Bu­tryn
  • Piotr Bu­tryn
  • Re­na­ta Bu­tryn

Wikipedia


butsudan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. oł­ta­rzyk do­mo­wy lub świą­tyn­ny poś­wię­co­ny Bud­dzie, przy któ­rym pa­lo­ne są ka­dzi­dła i lamp­ki, a także od­ma­wia­ne co­dzien­ne mod­lit­wy

Wiktionary

But­su­dan (jap. 仏壇) – ja­poń­ski, świą­tyn­ny lub do­mo­wy, bud­dyj­ski oł­tarz-re­lik­wiarz. Zwy­kle umie­szcza się w nim mi­nia­tu­rę re­lik­wia­rza świą­tyn­ne­go (zushi) (w bo­ga­tych do­mach mogą być po­zła­ca­ne lub in­kru­sto­wa­ne masą per­ło­wą) i ta­bli­czek z imio­na­mi przod­ków (ihai). Do wy­po­sa­że­nia but­su­da­nu na­le­żą świe­ce i świecz­ni­ki, pu­zder­ko i na­czy­nie do spa­la­nia tro­ci­czek, gong i pałka do ude­rza­nia. Oł­tarz zdobi się kwia­ta­mi, ryżem, wa­rzy­wa­mi, czę­sto ulu­bio­ny­mi po­tra­wa­mi przod­ków.

Wikipedia


buttler

1. [czy­taj: but­ler] pol­ski herb hra­biow­ski;
2. [czy­taj: bat­ler] naz­wi­sko


SJP.pl


button

[czy­taj: baTN] ro­dzaj ban­ne­ra za­mie­szcza­ne­go na stro­nach in­ter­ne­to­wym, po kli­knię­ciu w ob­szar któ­re­go użyt­kow­nik zo­sta­je prze­nie­sio­ny na stro­nę re­kla­mo­daw­cy


SJP.pl


butut

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gam­bii; 100 bu­tu­tów = 1 da­la­si


SJP.pl


butwiak

but­wiak owło­sio­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


butwiel

1. rzad­ko: roz­kład, zgni­liz­na;
2. daw­niej: ro­dzaj grzyb­ka


SJP.pl


butwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­kła­da­nie się pod wpły­wem wil­go­ci i mi­kro­or­ga­niz­mów

Wiktionary

But­wie­nie – pro­ces roz­kła­du w gle­bie ma­te­rii or­ga­nicz­nej po­cho­dzą­cej ze szcząt­ków ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych. W jego efek­cie ok. 50–70% tych szcząt­ków może ulec mi­ne­ra­li­za­cji. Za­cho­dzi w wa­run­kach tle­no­wych (ae­ro­bo­wych) – w prze­ci­wień­stwie do gni­cia na­stę­pu­ją­ce­go w wa­run­kach bezt­le­no­wych (ana­e­ro­bo­wych).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. butwieć

Wiktionary


butwieć

o sub­stan­cjach or­ga­nicz­nych: ule­gać roz­kła­do­wi pod wpły­wem bak­te­rii i grzy­bów; gnić, mur­szeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbut­wieć)

 (1.1) pod­le­gać roz­kła­do­wi pod wpły­wem wil­go­ci i mi­kro­or­ga­niz­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butwiec m., butwielina ż., butwienie n., zbutwienie n.

 czas. zbutwieć dk.

Wiktionary


butwina

gni­ją­ca, roz­kła­da­ją­ca się ma­te­ria or­ga­nicz­na (li­ście, drew­no, reszt­ki ro­ślin­ne); próch­ni­ca


SJP.pl


butwinowy

→ but­wi­na


SJP.pl

Patrz:

butwina

butyl

1. jed­no­war­to­ścio­wy rod­nik al­ki­lo­wy wy­wo­dzą­cy się od bu­ta­nu;
2. bar­dzo od­por­ny i wy­trzy­ma­ły ro­dzaj ka­u­czu­ku syn­te­tycz­ne­go do wy­ro­bu kabli, izo­la­cji i dętek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jed­no­war­to­ścio­wy rod­nik al­ki­lo­wy po­cho­dzą­cy od bu­ta­nu, wzór che­micz­ny|–CH2CH2CH2CH3., wzór che­micz­ny|-C4H9.;

 (1.2) chem. ka­u­czuk bu­ty­lo­wy, bar­dzo od­por­ny ka­u­czuk syn­te­tycz­ny, wyt­wa­rza­ny przez po­li­me­ry­za­cję izo­bu­ty­le­nu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. butylowy

Wiktionary


butylen

alken ma­ją­cy 4 atomy węgla w czą­stecz­ce; buten


SJP.pl


butylenowy

→ bu­ty­len


SJP.pl

Patrz:

butylen

butylowy

zwią­za­ny z bu­ty­lem


SJP.pl


butyn

alkin ma­ją­cy 4 atomy węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 1-butyn (ety­lo­a­ce­ty­len)
  • 2-butyn (di­me­ty­lo­a­ce­ty­len)
  • Bu­ty­ny – wieś na Ukra­i­nie

Wikipedia


butyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­cho­łek

 (1.2) stpol. opraw­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutɨr, AS: butyr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) butel

Wiktionary


butyrometr

przy­rząd do oz­na­cza­nia za­war­to­ści tłu­szczu w mleku i pro­duk­tach mlecz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru za­war­to­ści tłu­szczu w pro­duk­tach mlecz­nych;

Wiktionary

Bu­ty­ro­metr (tłu­szczo­mierz) – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru za­war­to­ści tłu­szczu w mleku oraz mię­sie oraz w przet­wo­rach mlecz­nych i mięs­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbutɨˈrɔ̃mɛtr̥, AS: butyrõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuszczomierz

Wiktionary


butyrski

pułk bu­tyr­ski - pułk pie­cho­ty okre­su Im­pe­rium Ro­syj­skie­go


SJP.pl


buu

wyraz ma­ją­cy na­śla­do­wać płacz lub bu­cze­nie; bu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …na­śla­du­ją­cy niski mo­no­ton­ny dźwięk, np. płacz lub bu­cze­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bu

Wiktionary


buw

Bi­blio­te­ka Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = eduk. Bi­blio­te­ka Uni­wer­sy­tec­ka w War­sza­wie

Wiktionary


buw-owski

→ BUW (Bi­blio­te­ka Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go); bu­wow­ski


SJP.pl


buwowski

przy­miot­nik od: BUW (Bi­blio­te­ka Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go); BUW-owski


SJP.pl


buxtehude

Bux­te­hu­de – mia­sto w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia w po­wie­cie Stade. Liczy około 39,5 tys. miesz­kań­ców. Na­zy­wa­ne "mia­stem bajek". Tutaj roz­gry­wa się akcja baśni "Jeż i zając" (niem. "Der Hase und der Igel"), zna­nej także w wer­sji Braci Grimm, cho­ciaż ory­gi­nal­na baśń do­ty­czy­ła jed­nak miej­sco­wo­ści Bexhövede.

Wikipedia


buza

napój orzeź­wia­ją­cy spo­rzą­dza­ny z mąki ow­sia­nej lub prosa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. napój z lekko sfer­men­to­wa­nej kaszy ja­gla­nej z do­dat­kiem ro­dzy­nek, cy­try­ny i cukru; spe­cjał re­gio­nal­ny Pod­la­sia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Buza – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • buza – mu­su­ją­cy napój
  • Buza – gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Kluż
  • Buza – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Kluż, w gmi­nie Buza
  • Buzan – osied­le w Rosji, w ob­wo­dzie astra­chań­skim, w re­jo­nie kras­no­jar­skim

Wikipedia


buzała

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. uży­wa­na naj­czę­ściej w wa­run­kach po­lo­wych im­pro­wi­zo­wa­na grzał­ka zło­żo­na z me­ta­lo­wych ele­men­tów, zwy­kle ży­le­tek, po­dłą­czo­nych do źró­dła prądu;

Wiktionary

Bu­za­ła (od "bu­zo­wać", gdyż jej dzia­ła­nie ob­ja­wia się na­tych­mia­sto­wym bul­go­ta­niem wody) – im­pro­wi­zo­wa­na grzał­ka, wy­ko­na­na naj­czę­ściej z dwóch ży­le­tek, od­dzie­lo­nych za­pał­ka­mi i po­dłą­czo­nych prze­wo­da­mi do źró­dła na­pię­cia. Jest ona uży­wa­na głów­nie w wię­zie­niach, woj­sku lub w wa­run­kach po­lo­wych, gdy nie ma in­ne­go na­rzę­dzia do za­go­to­wa­nia wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z braku sprzę­tu aresz­tan­ci go­tu­ją za po­mo­cą apa­ra­tu­ry włas­nej pro­duk­cji, zwa­nej bu­za­łą, a to jest nie­le­gal­ne i nie­bez­piecz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buzować ndk.

Wiktionary


buzdygan

1. broń obu­cho­wa, w Pol­sce uży­wa­na do celów re­pre­zen­ta­cyj­nych
2. oz­na­ka stop­nia puł­kow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. wschod­nia broń obu­cho­wa o sta­lo­wej gło­wi­cy; w Pol­sce od XV wieku także jako oz­na­ka rangi ofi­cer­skiej;

Wiktionary

Bu­zdy­gan (węg. "bo­zdo­gan" – pałka, tur. – ma­czu­ga) – jed­no­ręcz­na broń obu­cho­wa po­cho­dze­nia wschod­nie­go, skła­da­ją­ca się ze sty­li­ska za­koń­czo­ne­go gło­wi­cą wy­po­sa­żo­ną w sze­reg wy­pu­stek - tzw. piór.

Me­ta­lo­wa gło­wi­ca bu­zdy­ga­nu osa­dzo­na była na trzon­ku (sty­li­sku) o dłu­go­ści ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jed­nym z czó­łen stał pan Skrze­tu­ski, wyż­szy nad in­nych, dumny, spo­koj­ny, z po­rucz­ni­kow­skim bu­zdy­ga­nem w ręku i z gołą głową, bo mu strza­ła ta­tar­ska zer­wa­ła czap­kę.

Wiktionary


buzdyganek

ro­śli­na ziel­na ros­ną­ca w Afry­ce, Azji i Eu­ro­pie po­łud­nio­wej; wrzę­cio­łek


SJP.pl

Bu­zdy­ga­nek ("Tri­bu­lus" L.) – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny pa­ro­li­sto­wa­tych. Obej­mu­je 30 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie nie­mal w całym Sta­rym Świe­cie oraz w Au­stra­lii (brak ich w pół­noc­nej Eu­ro­pie i Azji). Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne ga­tun­ko­wo są na su­chych ob­sza­rach w Afry­ce.

Wikipedia


buzek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Buzek (ur. 1976) – ak­tor­ka
  • Bru­non Buzek – in­ży­nier, na­czel­ny dy­rek­tor tech­nicz­ny ko­pal­ni Don­ners­marck w Świę­to­chło­wi­cach, odz­na­czo­ny Krzy­żem Ka­wa­ler­skim Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski (1937)
  • Jan Buzek (1815–1886) – na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jan Buzek (1832-1890) – na­u­czy­ciel, mły­narz, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jan Buzek (1874–1940) – le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk
  • Jan An­drzej Buzek (1904-1977) – praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • Jerzy Buzek (1874-1939) – in­ży­nier gór­nict­wa i hut­nict­wa, pro­fe­sor AGH
  • Jerzy Buzek (ur. 1940) – po­li­tyk, pre­mier Pol­ski w la­tach 1997-2001, od roku 2009 do 2012 prze­wod­ni­czą­cy Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go
  • Józef Buzek (1873-1936) – sta­ty­styk, eko­no­mi­sta i po­li­tyk, se­na­tor II RP
  • Lud­gar­da Buzek – che­micz­ka, wy­kła­dow­czy­ni aka­de­mic­ka i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


buzer

śro­do­wi­sko­wo, po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; homoś, pedał, pe­dzio, cieć, pe­da­larz, pe­da­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. środ. pijak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. ude­rze­nie bili kijem trzy­ma­nym za ple­cy­e­ca­mi

wy­krzy­knik

 (3.1) …wy­ra­ża­ją­cy po­dziw

Wiktionary


buzerant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Puń­ców. nie­rób

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary


buzerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. upra­wia­nie seksu ho­mo­sek­su­al­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buzerować

Wiktionary


buzerować

śro­do­wi­sko­wo: od­by­wać sto­su­nek ho­mo­sek­su­al­ny; cwe­lić


SJP.pl


buzi

zdrob­nia­le o twa­rzy lub ustach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­ca­łu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­że­gna­nie dała mi buzi w po­li­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑi, AS: buźi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m., buziaczek m.

 wykrz. buźka

Wiktionary


buzia

zdrob­nia­le o twa­rzy lub ustach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. usta

 (1.2) pot. twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­jąc tam z roz­dzia­wio­ną buzią, wy­glą­dał jak dureń.

 (1.2) Na­praw­dę masz ślicz­ną trój­kąt­ną buzię ze spi­cza­stym no­skiem i rze­czy­wi­ście tro­chę przy­po­mi­nasz za­a­fe­ro­wa­ną mysz­kę. Cu­dow­ną mysz­kę, z cie­ka­wy­mi świa­ta ślep­ka­mi. Poza tym masz ory­gi­nal­ne, ru­da­we włosy i zu­peł­nie przyz­wo­i­te, wcale nie mysie nóżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑa, AS: buźa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buziak m.

:: zdrobn. buźka ż., buziuchna ż., buziulka ż., buziunia ż., buzieńka ż.

 wykrz. buźka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pysio, usteczka

 (1.2) twarzyczka

Wiktionary


buziaczek

zdrob­nie­nie od: bu­ziak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od bu­ziak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buziak m., buzi n.

Wiktionary


buziak

1. po­ca­łu­nek, cmo­knię­cie;
2. twarz dzie­cię­ca lub dziew­czę­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­ca­łu­nek, całus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uko­cha­na dała mi bu­zia­ka na po­że­gna­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑak, AS: buźak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż., buzi n.

:: zdrobn. buziaczek m.

 wykrz. buźka

Wiktionary


buzieczka

pie­szczot­li­wie o buzi; bu­ziul­ka, bu­ziu­nia, bu­ziuch­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: buźka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʑɛt͡ʃka, AS: buźečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m.

 wykrz. buźka

Wiktionary


buziol

po­tocz­nie: po­ca­łu­nek; bu­ziak, całus, cmok, dziu­bas, dzió­bas


SJP.pl


buziuchna

pie­szczot­li­wie o buzi; bu­ziul­ka, bu­ziu­nia, bu­ziecz­ka


SJP.pl


buziulka

pie­szczot­li­wie o buzi; bu­ziu­nia, bu­ziuch­na, bu­ziecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) buzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż.

Wiktionary


buziunia

pie­szczot­li­wie o buzi; bu­ziul­ka, bu­ziuch­na, bu­ziecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. buzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzia ż.

Wiktionary


buzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne pa­le­nie się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. buzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajcowanie

Wiktionary


buzować

po­tocz­nie: palić się dużym pło­mie­niem


SJP.pl


buzuki

grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. grec­ki in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny

 (1.2) muz. ir­landz­ki in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny

 (1.3) cho­re­ogr. grec­ki ta­niec

Wiktionary

Bu­zu­ki, bo­u­zo­u­ki – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy stru­no­wych szar­pa­nych wy­wo­dzą­cy się z Azji Środ­ko­wej, po­pu­lar­ny rów­nież w mu­zy­ce cel­tyc­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysz­tof umie grać na bu­zu­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈzuci, AS: buzuḱi

Wiktionary


buzułucki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­zu­łu­kiem, do­ty­czą­cy Bu­zu­łu­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Buzułuk mrz.

Wiktionary


buzułuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim Rosji, lewy do­pływ Cho­pra

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie oren­bur­skim Rosji, lewy do­pływ Sa­ma­ry

 (1.3) geogr. adm. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie oren­bur­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Sa­ma­rą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­zu­łuk (mia­sto)
  • Bu­zu­łuk (rzeka)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. buzułucki

Wiktionary


bućko

naz­wi­sko


SJP.pl


buła

1. zgru­bie­nie od: bułka;
2. po­tocz­nie: bi­ceps; bicek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: bułka

 (1.2) geol. ku­li­sta lub bo­chen­ko­wa­ta forma wy­stę­po­wa­nia niek­tó­rych skał w po­sta­ci okrą­gła­wych brył;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz lub opuch­liz­na

 (1.4) pot. pejor. epi­tet wobec czło­wie­ka niez­grab­ne­go, oty­łe­go, ga­pio­wa­te­go

 (1.5) pot. ku­li­sta bryła cze­goś albo zgru­bie­nie

 (1.6) slang. wspi­nacz­ko­wy mię­sień, siła mię­śni

 (1.7) stpol. bulla

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) gw-pl|Ma­zu­ry. 3. os. lp. cz. przesz­łe­go, r. żeń­ski od być

Wiktionary

Zo­bacz też: buła (duża bułka).

Buła – nazwa ku­li­stych lub bo­chen­ko­wa­tych kon­kre­cji, zaz­wy­czaj du­żych, tkwią­cych w ska­łach osa­do­wych.

W po­sta­ci buł spo­ty­ka się po­spo­li­cie krze­mie­nie i fos­fo­ry­ty. Znane są też pa­ru­cen­ty­me­tro­we buły man­ga­no­we na dnie Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, two­rzą­ce znacz­ne na­gro­ma­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dru­gie śnia­da­nie do szko­ły do­sta­łem ogrom­ną bułę z żół­tym serem.

 (1.2) W for­mie buły wy­stę­pu­ją czę­sto krze­mie­nie i fos­fo­ry­ty.

 (1.3) Jo mom buła.

 (1.4) Jacek, ale z cie­bie buła!

 (1.5) Na po­bo­czu po­ro­bi­ły się wiel­kie buły zmarz­nię­te­go błota śnie­go­we­go.

 (1.6) Bu­larz to ło­jant, u któ­re­go na­stą­pił ucisk buły na przy­sad­kę móz­go­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułczanka, bułczarka, bułczak, bułkarz, bułkowanie, bułka, bułeczka, męczybuła

 czas. bułkować

 przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bułka, weka

 (1.3) gula, gała, guz, bula

 (1.4) gamoń, niezguła, niedorajda, gryncbuła

 (1.5) bryła, gruda, kula, gała

 (1.6) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary


bułaków

Bu­ła­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Po­go­rze­la.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kro­to­szyn w re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


bułan

koń maści bu­ła­nej; bu­ła­nek, bu­ła­ny


SJP.pl


bułana

o koniu: ma­ją­cy maść płową, żół­to­brą­zo­wą, czar­ną grzy­wę i czar­ny ogon


SJP.pl


bułanek

po­tocz­nie koń bu­ła­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. koń maści bu­ła­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śla­łem przez chwi­lę, że nas z bu­łan­kiem wi­chu­ra po­grze­bie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. bułanka ż.

 przym. bułany

Wiktionary


bułanka

bu­ła­na klacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. klacz maści bu­ła­nej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: bu­ła­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojak od­je­chał na bu­łan­ce w stro­nę boru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. bułanek m.

 przym. bułany

Wiktionary


bułany

o koniu: ma­ją­cy maść płową, żół­to­brą­zo­wą, czar­ną grzy­wę i czar­ny ogon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o koniu płowy, żół­ta­wo­brą­zo­wy, z czar­ną grzy­wą i ogo­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bie­gnie konik bu­ła­ny przez łąki i przez łany, przez kurze i przez kwia­ty — w niez­na­ne bie­gnie świa­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułanek m., bułanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izabelowy

Wiktionary


bułat

1. miecz per­ski albo sza­bla tu­rec­ka z sze­ro­ką głow­nią;
2. zna­ko­mi­ta stal po­le­ro­wa­na, z któ­rej na Wscho­dzie wy­ra­bia­no sza­ble


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stal da­ma­sceń­ska

 (1.2) ro­dzaj sza­bli orien­tal­nej ze stali da­ma­sceń­skiej, o krót­kiej, krzy­wej głow­ni z sze­ro­kim pió­rem roz­sze­rza­ją­cym się ku koń­co­wi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lu­cio­bar­bus ca­pi­to|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

 (2.2) icht. ryba z ga­tun­ku bu­ła­tów (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bułat – ro­dzaj broni bia­łej
  • bułat – ro­syj­ska nazwa stali da­ma­sceń­skiej
  • Bułat – mę­skie imię po­cho­dze­nia gru­ziń­skie­go
  • Bułat – naz­wi­sko, m.in.:
    • An­drzej Bułat (1948-2020) – pol­ski dzien­ni­karz
    • Boris Bułat (1912-1984) – ra­dziec­ki woj­sko­wy, do­wód­ca par­ty­zanc­ki
    • Iwan Bułat (1896-1938) – ra­dziec­ki dzia­łacz pań­stwo­wy i par­tyj­ny
    • Jakub Bułat (ur. 1956) – pol­ski et­no­graf i księ­garz, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w PRL
    • Ja­ro­sław Bułat (1904-1999) – urzęd­nik pań­stwo­wy II Rze­czy­po­spo­li­tej i sek­to­ra gór­nict­wa w PRL
    • Józef Bułat (zm. 1940) – major 6. pułku Le­gio­nów, le­karz, za­mor­do­wa­ny w Char­ko­wie
    • Ka­ro­li­na Bułat (ur. 1975) – pol­ska te­ni­sist­ka
    • Wła­di­mir Bułat (1922-2008) – ra­dziec­ki woj­sko­wy, sier­żant, Bo­ha­ter Związ­ku Ra­dziec­kie­go

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bułat m.

 przym. bułatowy, bułatny

Wiktionary


bułatowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bułatowy

→ bułat


SJP.pl

Patrz:

bułat

buława

oz­na­ka wła­dzy het­ma­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. krót­ka laska za­koń­czo­na ozdob­ną gło­wi­cą, bę­dą­ca daw­niej sym­bo­lem wła­dzy het­mań­skiej, póź­niej oz­na­ką wła­dzy mar­szał­kow­skiej

 (1.2) przen. urząd, god­ność, wła­dza, któ­rych zew­nętrz­ną oz­na­ką jest bu­ła­wa (1.1);

Wiktionary

Bu­ła­wa (od st.rus. "bu­la­va", ‘pałka z gło­wi­cą’) – jed­no­ręcz­na broń obu­cho­wa, skła­da­ją­ca się ze sty­li­ska za­koń­czo­ne­go ku­li­stą lub grusz­ko­wa­tą gło­wi­cą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za oz­na­kę rangi dano mu du­bel­to­wy haft je­ne­ral­ski, a na szli­fach dwie bu­ła­wy het­mań­skie zło­żo­ne na krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈwava, AS: buu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. buławka ż., buławeczka ż.

 czas. buławić ndk.

 przym. buławkowaty

Wiktionary


buławik

ro­dzaj ryb z rzędu dor­szoksz­tałt­nych


SJP.pl


buławinka

bu­ła­win­ka czer­wo­na - grzyb z klasy wor­kow­ców


SJP.pl


buławinkowate

o ce­chach bu­ła­win­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Bu­ła­win­ko­wa­te ("Cla­vi­ci­pi­ta­ce­ae" Ro­ger­son) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ro­zet­kow­ców ("Hy­po­cre­a­les").

Wikipedia


buławinkowaty

o ce­chach bu­ła­win­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


buławinkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu wor­kow­ców z pod­kla­sy ją­drza­ków


SJP.pl


buławka

1. zdrob­nie­nie od: bu­ła­wa;
2. mała bu­ła­wa; coś ma­łe­go w kształ­cie bu­ła­wy;
3. grzyb z ro­dzi­ny bu­ław­ko­wa­tych, o ma­czu­go­wa­tym kształ­cie i zie­lon­ka­wym miąż­szu;
4. bu­ław­ka włosa - mie­szek wło­so­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­ław­ka (clava) – część czuł­ków niek­tó­rych owa­dów
  • bu­ław­ka (Cla­va­ria­delp­hus) – ro­dzaj grzy­bów

Wikipedia


buławkowate

1. po­dob­ny do małej bu­ła­wy;
2. mułek bu­ław­ko­wa­ty - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych;
3. o ce­chach bu­ław­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Bu­ław­ko­wa­te ("Cla­va­ria­delp­ha­ce­ae" Cor­ner) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu siat­ko­blasz­kow­ców ("Gomp­ha­les").

Wikipedia


buławkowaty

1. po­dob­ny do małej bu­ła­wy;
2. mułek bu­ław­ko­wa­ty - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych;
3. o ce­chach bu­ław­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


buławnik

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Bu­ław­nik ("Cep­ha­lant­he­ra" Rich.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 19 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je Eu­raz­ję, pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę i za­chod­nią Ame­ry­kę Pół­noc­ną. W Pol­sce wy­stę­pu­ją trzy ga­tun­ki. Ro­śli­ny te za­sied­la­ją zwy­kle żyzne lasy li­ścia­ste, rza­dziej rosną na łą­kach, pre­fe­ru­ją gleby wa­pien­ne.

Wikipedia


buławowy

→ bu­ła­wa


SJP.pl

Patrz:

buława

bułczak

ga­tu­nek huby o drze­wia­stym ka­pe­lu­szu, pa­so­ży­tu­ją­cy prze­waż­nie na drze­wach


SJP.pl


bułczanka

tra­dy­cyj­na węd­li­na z miąż­szu bułki, krwi oraz po­dro­bów w osłon­ce z je­li­ta, przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem kieł­ba­sę, a kon­sy­sten­cją ka­szan­kę; żym­lok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. ro­dzaj węd­li­ny; od­po­wied­nik ka­szan­ki, w któ­rej za­miast kaszy, jako na­dzie­nie za­sto­so­wa­no bułkę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ja­dłeś je­szcze buł­czan­ki zro­bio­nej przez pana Pawła.

 (1.1) Lubię do­brze przy­pra­wio­na buł­czan­kę z ki­szo­ną ka­pu­stą i ziem­nia­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈt͡ʃãŋka, AS: buu̯čãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk żymlok, żemlok

Wiktionary


bułczany

→ bułka; buł­cza­sty, buł­ko­wy


SJP.pl


bułczarka

1. urzą­dze­nie dzie­lą­ce i za­o­krą­gla­ją­ce cia­sta na bułki;
2. re­gio­nal­nie: sprze­daw­czy­ni bułek


SJP.pl


bułczasty

1. → bułka; buł­ko­wy, buł­cza­ny;
2. ma­ją­cy kształt bułki


SJP.pl


bułczyna

ek­spre­syw­nie: bułka


SJP.pl


bułeczka

zdrob­nie­nie od: bułka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: bułka

 (1.2) mała bułka

 (1.3) pot. eufem. srom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bu­łecz­ka – mała bułka
  • Bu­łecz­ka – po­wieść dla dzie­ci au­tor­stwa Jad­wi­gi Kor­cza­kow­skiej wy­da­na w 1957 roku.
  • Bu­łecz­ka – pol­ski film dla dzie­ci z 1973 roku na pod­sta­wie po­wie­ści Jad­wi­gi Kor­cza­kow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjedz tro­chę bu­łecz­ki z mar­mo­lad­ką.

 (1.2) Tam w górze jest Bozia. Bozia gnie­wa się na nie­grzecz­ne dzie­ci, a grzecz­nym daje bu­łecz­ki, cia­stecz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈwɛt͡ʃka, AS: buu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary


bułeczkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lub sma­kiem bu­łecz­kę;
2. o sier­ści konia lub krowy: żół­ta­wo-jas­no­brą­zo­wy


SJP.pl


bułeczkowy

1. → bu­łecz­ka;
2. ścieg bu­łecz­ko­wy - ozdob­ny ścieg zwięk­sza­ją­cy wy­trzy­ma­łość szwów


SJP.pl


bułg.

skrót od: buł­gar­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = buł­gar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 zob. bułgarski.

Wiktionary


bułgakow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sier­giej Buł­ga­kow (1871-1944), ro­syj­ski te­o­log
  • Mi­cha­ił Buł­ga­kow (przy­ję­ta w Pol­sce forma naz­wi­ska: Buł­ha­kow), ro­syj­ski pi­sarz
  • Afa­na­sij Buł­ga­kow, oj­ciec Mi­cha­i­ła, te­o­log
  • Ma­ka­ry, me­tro­po­li­ta mo­skiew­ski - imię świec­kie: Mi­cha­ił Buł­ga­kow

Wikipedia


bułgar

oby­wa­tel Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści buł­gar­skiej, oby­wa­tel Buł­ga­rii, miesz­ka­niec Buł­ga­rii

 (1.2) hist. czło­nek ple­mię­e­mie­nia po­cho­dze­nia huń­skie­go znad Morza Czar­ne­go

 (1.3) geogr. zob. Buł­gar Wiel­ki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy Buł­ga­rzy po­trzą­sa­ją głową, to wtedy oz­na­cza to "tak".

 (1.2) Bo Stla­wo­wie z Hun­na­mi a Scyta z Buł­ga­rem, • A z dru­giej stro­ny Med znów ze Scytą zmó­wio­ny…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuwɡar, AS: buu̯gar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułgarski mrz., Bułgaria ż., bułgarskość ż.

:: fż. Bułgarka ż.

 przym. bułgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Protobułgar, Prabułgar

Wiktionary


bułgaria

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Sofii; Re­pu­bli­ka Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Sofii;

Wiktionary

Buł­ga­ria, Re­pu­bli­ka Buł­ga­rii ( България, Република България) – pań­stwo po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, na Bał­ka­nach. Gra­ni­czy z Ser­bią oraz Ma­ce­do­nią Pół­noc­ną od za­cho­du, Gre­cją i Tur­cją od po­łud­nia, Mo­rzem Czar­nym od wscho­du i Ru­mu­nią od pół­no­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja to, pro­szę pana, jadę w sierp­niu do Buł­ga­rii. Kon­kret­nie to do Zło­tych Pia­sków, wie pan, to taki bar­dzo eks­klu­zyw­ny ku­rort – wy­ja­śni­ła z dumą ko­bie­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarʲja, AS: buu̯garʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułgarski mrz., Bułgar mos./mrz., Bułgarka ż., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta mos., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

 czas. bułgaryzować ndk.

 przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa oficjalna: Republika Bułgarii

Wiktionary


bułgarka

oby­wa­tel­ka Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści buł­gar­skiej, oby­wa­tel­ka Buł­ga­rii, miesz­kan­ka Buł­ga­rii

Wiktionary

Buł­gar­ka – opo­wia­da­nie Iwana Wa­zo­wa, wy­da­ne pier­wot­nie na ła­mach cza­so­pis­ma "Był­gar­ska sbir­ka" w li­sto­pa­dzie 1899 r. pod ty­tu­łem "Cze­ło­pesz­ka­ta gora" i za­mie­szczo­ne na­stęp­nie, już pod nowym ty­tu­łem, w tomie opo­wia­dań "Py­styr swjat" (1902).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buwˈɡarka, AS: buu̯garka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bułgaria ż., bułgarski mrz., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta m., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

:: fm. Bułgar mos.

 czas. bułgaryzować ndk.

 przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary


bułgarski

zwią­za­ny z Buł­ga­rią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Buł­ga­rią lub Buł­ga­ra­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Buł­ga­rii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) So­zo­pol jest pię­knym ku­ror­tem na buł­gar­skim wy­brze­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarsʲci, AS: buu̯garsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bułgaria ż., Bułgar mos., Bułgarka ż., bułgarszczyzna ż., bułgaryzowanie n.

Wiktionary


bułgarskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem buł­gar­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem buł­gar­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku buł­gar­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: buu̯garskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bułgarskość

→ buł­gar­ski


SJP.pl

Patrz:

bułgarski

bułgarszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język buł­gar­ski

 (1.2) przest. zbiór cech ty­po­wych dla kul­tu­ry i oby­cza­jów buł­gar­skich

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bułgarski

 rzecz. bułgarski mrz.

Wiktionary


bułgarysta

znaw­ca ję­zy­ka, kul­tu­ry i li­te­ra­tu­ry buł­gar­skiej


SJP.pl


bułgarystka

→ buł­ga­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

bułgarysta

bułgarystyczny

→ buł­ga­ry­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

bułgarystyka

bułgarystyka

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków, li­te­ra­tur, kul­tur i hi­sto­rii na­ro­dów buł­gar­skich;
2. wy­dział na uni­wer­sy­te­cie obej­mu­ją­cy tego typu stu­dia


SJP.pl

Buł­ga­ry­sty­ka – dział sla­wi­sty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem li­te­ra­tu­ry, ję­zy­ka i kul­tu­ry buł­gar­skiej. Z uwagi na bli­skie po­kre­wień­stwo obu ję­zy­ków ba­da­cze buł­gar­skie­go zaj­mu­ją się naj­czę­ściej rów­nież ma­ce­doń­skim.

Buł­ga­ry­sty­ką w Pol­sce zaj­mo­wa­li się bądź zaj­mu­ją się nadal mię­dzy in­ny­mi Jerzy Rusek, Te­re­sa Dąbek-Wir­go­wa, Alek­san­der Na­u­mow, Wanda Stęp­niak-Min­cze­wa, Elż­bie­ta Solak, Ce­li­na Juda, Woj­ciech Ga­łąz­ka, Mar­cin Rzep­ka, Jan Stra­dom­ski, Gra­ży­na Szwat-Gy­ły­bo­wa, Mag­da­le­na Pyt­lak, Ilija Pa­czew, Ivan Pe­trov i Ro­bert Sen­dek.

Wikipedia


bułgaryzacja

pod­da­wa­nie wpły­wom buł­gar­skim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo buł­gar­skich


SJP.pl

Buł­ga­ry­za­cja ( побългаряване) – ter­min oz­na­cza­ją­cy pro­ces przys­wa­ja­nia ję­zy­ka buł­gar­skie­go oraz kul­tu­ry buł­gar­skiej przez jed­nost­ki lub grupy spo­łecz­ne funk­cjo­nu­ją­ce wcze­śniej w ra­mach in­nych kul­tur. Buł­ga­ry­za­cja może od­by­wać się za­rów­no do­bro­wol­nie jak i pod przy­mu­sem.

Wikipedia


bułgaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzu­ca­nie komuś ję­zy­ka, kul­tu­ry i oby­cza­jów buł­gar­skich

 (1.2) na­da­wa­nie cze­muś buł­gar­skie­go cha­rak­te­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułgaryzacja ż., Bułgaria ż., Bułgar m., Bułgarka ż., bułgarski mrz.

 czas. bułgaryzować

 przym. bułgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bułgaryzacja

Wiktionary


bułgaryzować

pod­da­wać wpły­wom buł­gar­skim, roz­sze­rzać wpły­wy buł­gar­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo buł­gar­skie


SJP.pl


bułhak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Fle­row-Buł­hak − pol­ska sza­chist­ka
  • Ema­nu­el Buł­hak (1865–1943) − pol­ski fi­lo­zof i re­li­gioz­naw­ca
  • Ewa Kon­stan­cja Buł­hak (ur. 1971) − pol­ska ak­tor­ka
  • Hen­ryk Buł­hak (ur. 1930) − pol­ski hi­sto­ryk i bi­blio­te­koz­naw­ca
  • Jan Buł­hak (1876–1950) − pol­ski fo­to­graf
  • Ja­nusz Buł­hak (1906–1977) − pol­ski kom­po­zy­tor i fo­to­gra­fik
  • Jerzy Buł­hak (1699–1769) − pol­ski du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Jo­za­fat Buł­hak (1758–1838) − pol­ski du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • To­masz Buł­hak (1801–1895) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Wła­dy­sław Buł­hak (1898–?) – pol­ski woj­sko­wy
  • Wła­dy­sław Buł­hak (ur. 1965) − pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


bułhakow

naz­wi­sko, np. Mi­cha­ił Afa­na­sje­wicz Buł­ha­kow (1891-1940), ro­syj­ski dra­ma­to­pi­sarz i pro­za­ik, z za­wo­du le­karz


SJP.pl


bułhakowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. zwią­za­ny z twór­czo­ścią Mi­cha­i­ła Buł­ha­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bułhakow mos.

Wiktionary


bułka

białe pie­czy­wo pszen­ne, okrą­głe lub po­dłuż­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­piek o nie­wiel­kich roz­mia­rach;

 (1.2) pot. daw. białe pie­czy­wo pszen­ne, cia­sto

 (1.3) pot. fałda skóry wy­sta­ją­ca spod biu­sto­no­sza pod pachą

 (1.4) slang. wspi­nacz­ko­wy mię­sień, siła mię­śni

Wiktionary

Bułka – drob­ne, wy­ro­śnię­te pie­czy­wo: po­tocz­ne i hand­lo­we okre­śle­nie ma­łe­go, por­cjo­we­go wy­pie­ku pie­kar­skie­go. Choć słowo "bułka" za­ko­rze­ni­ło się w po­wszech­nym ję­zy­ku, w li­te­ra­tu­rze spe­cja­li­stycz­nej oraz po­dręcz­ni­kach ga­stro­no­micz­nych rzad­ko sta­no­wi ono sa­mo­dziel­ną de­fi­ni­cję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sze­dłem do skle­pu kupić bułki na śnia­da­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuw.ka, AS: buu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bułczanka ż., bułczarka ż., bułczak m., bułkarz m., bułkowanie n.

:: zdrobn. bułeczka ż.

:: zgrub. buła ż.

 czas. bułkować ndk.

 przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński żymła

 (1.4) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary


bułkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lub sma­kiem bułkę


SJP.pl


bułkować

po­tocz­nie:
1. ob­ta­czać w pa­nier­ce pro­dukt przez­na­czo­ny do sma­że­nia;
2. o biu­ście: wy­py­chać się poza nie­do­bra­ny biu­sto­nosz; buł­ko­wać się


SJP.pl


bułkowy

→ bułka; buł­cza­sty, buł­cza­ny


SJP.pl


bułowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lub sma­kiem dużą bułkę


SJP.pl


bułować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. skrót|wspin.|wspi­nacz­ka, wspi­nacz­ko­wy|w:Wspi­nacz­ka. wspi­nać się si­ło­wo, wy­ko­rzy­stu­jąc do po­ru­sza­nia się w górę głów­nie siłę mię­śni rąk

 (1.2) środ. skrót|wspin.|wspi­nacz­ka, wspi­nacz­ko­wy|w:Wspi­nacz­ka. po­wo­do­wać zmę­cze­nie i spi­na­nie się mię­śni, zwła­szcza rąk czy prze­dra­mion, w wy­ni­ku wy­sił­ku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bu­ło­wać się

 (2.1) środ. skrót|wspin.|wspi­nacz­ka, wspi­nacz­ko­wy|w:Wspi­nacz­ka. doz­na­wać zmę­cze­nia i spi­na­nia się mię­śni, zwła­szcza rąk czy prze­dra­mion, w wy­ni­ku wy­sił­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] je­dy­ny przy­rząd, jaki dało się za­cze­pić, to pła­niet­ka. Bu­ło­wa­łem chyba ze 20 minut, żeby po­dejść pięć me­trów nad prze­wiesz­kę. Pod uprzę­żą wi­siał pod­pię­ty wór z gra­ta­mi z bi­wa­ku i de­sta­bi­li­zo­wał.

Wiktionary


buńczuczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: buń­czucz­nie


SJP.pl


buńczuczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: buń­czucz­ny


SJP.pl


buńczuczność

pew­ność sie­bie, har­dość, zu­chwa­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest buń­czucz­ne; cecha tych, któ­rzy są buń­czucz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. buńczuczny

 przysł. buńczucznie

 rzecz. buńczuk mrz.

Wiktionary


buńczuczny

1. zbyt­nio pewny sie­bie, zu­chwa­ły, pełen werwy; świad­czą­cy o takim uspo­so­bie­niu; czu­pur­ny, za­wa­diac­ki, za­czep­ny, ju­nac­ki;
2. daw­niej: zwią­za­ny z buń­czu­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­zy­wa­ją­cy, za­czep­ny, czu­pur­ny, za­wa­diac­ki, nad­mier­nie pewny sie­bie

 (1.2) daw. wojsk. epi­tet do­stoj­ni­ka lub do­wód­cy ma­ją­ce­go prawo uży­wa­nia buń­czu­ka jako oz­na­ki god­no­ści i wła­dzy

Wiktionary

Buń­czucz­ny – cho­rą­ży, który niósł przed het­ma­nem buń­czuk jako oz­na­kę wła­dzy. W armii pol­skiej uży­wa­no buń­czu­ków naj­czę­ściej pod­czas wy­praw prze­ciw­ko Ta­ta­rom i Tur­kom. Przed het­ma­nem wiel­kim nie­sio­no buń­czuk dwu­o­go­no­wy, a przed het­ma­nem pol­nym – jed­no­o­go­no­wy. Szcze­gól­nie upo­do­bał sobie buń­czu­ki Jan III So­bie­ski, który bez nich nie ru­szał w pole. Buń­czucz­ny był też cho­rą­żym het­ma­na Ko­za­ków za­po­ro­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mowa Hit­le­ra w mo­na­chij­skiej Löwenbraükeller jest buń­czucz­nym, prze­pla­ta­nym wul­gar­ną iro­nią, uspra­wied­li­wia­niem się.

 (1.1) Nawet dy­plo­ma­cja pru­ska tak buń­czucz­na, zaj­mo­wa­ła wobec Wiel­kiej Bry­ta­nii sta­no­wi­sko niez­mier­nie ostroż­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũj̃n͇ˈt͡ʃut͡ʃnɨ, AS: bũĩ ̯ṇčučny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buńczuk mrz., buńczuczność ż.

 przysł. buńczucznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojowniczy, zadziorny, zadzierzysty, chwacki, junacki; war. buńdziuczny

Wiktionary


buńczuczyć

buń­czu­czyć się - za­cho­wy­wać się buń­czucz­nie; pysz­nić się, sro­żyć się


SJP.pl


buńczuk

1. daw­niej: drzew­ce za­koń­czo­ne koń­skim wło­siem bę­dą­ce sym­bo­lem wła­dzy woj­sko­wej na te­re­nach ukra­iń­skich;
2. pęk wło­sia do­cze­pia­ny do zbroi ry­cer­skiej lub koń­skiej;
3. ro­dzaj in­stru­men­tu per­ku­syj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. drzew­ce za­koń­czo­ne kulą lub gro­tem, ozdo­bio­ne koń­skim wło­siem, bę­dą­ce sym­bo­lem wła­dzy woj­sko­wej u Tur­ków i na daw­nych kre­sach wschod­nich;

 (1.2) hist. pęk wło­sia przyt­wier­dza­ny do ry­cer­skie­go szy­sza­ka bądź do uszu lub pier­si konia

 (1.3) hist. ozdo­ba rzędu koń­skie­go mo­co­wa­na do rze­mie­nia uzdy

Wiktionary

Buń­czuk – wy­wo­dzą­cy się z cza­sów sta­ro­żyt­nych znak roz­poz­naw­czy po­cho­dze­nia az­ja­tyc­kie­go, skła­da­ją­cy się z drzew­ca za­koń­czo­ne­go kulą lub gro­tem, ozdo­bio­ne­go koń­skim wło­siem po­cho­dzą­cym z ogona.

Buń­czuk sta­no­wił sym­bol wła­dzy w armii mon­gol­skiej i tu­rec­kiej, oraz woj­skach ta­tar­skich i ko­zac­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele, pod wiel­ką cho­rąg­wią ma­li­no­wą i pod buń­czu­kiem, je­chał Chmiel­nic­ki przy­bra­ny w czer­wień, na bia­łym koniu, z po­zło­ci­stą bu­ła­wą w ręku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũj̃n͇t͡ʃuk, AS: bũĩ ̯ṇčuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buńczucznik mos., buńczuczny mos., buńczuczność ż.

 czas. buńczuczyć się ndk., daw. reg. buńdiuczyć się ndk.

 przym. buńczuczny, reg. buńdiuczny

 przysł. buńczucznie, buńczuczno

Wiktionary


buńdziuczny

re­gio­nal­nie: buń­czucz­ny


SJP.pl


buś

daw­niej: młody byk


SJP.pl


buśka

naz­wi­sko


SJP.pl


buśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


buśko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na,Po­le­sie,Tu­li­gło­wy, Kró­lin, Su­cho­wo­la, Nowe Brus­no,Stu­bien­ko, Obsza, Je­zier­na, Zie­lin. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hanna Buśko – pol­ska la­bo­rant­ka i dzia­łacz­ka spo­łecz­na, po­słan­ka na Sejm
  • Leon Buśko – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Wi­ta­lij Buśko – bia­ło­ru­ski in­ży­nier elek­tryk, pra­cow­nik aka­de­mi­ki i po­li­tyk
  • Wital Buśko – bia­ło­ru­ski po­li­tyk

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


buźka

pie­szczot­li­wie o twa­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: buzia

wy­krzy­knik

 (2.1) uży­wa­ne jako poz­dro­wie­nie lub po­że­gna­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czer­wo­ną kred­ką na­ry­so­wa­ła uśmiech­nię­te ustecz­ka i buźka była go­to­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buzieczka ż., buzia ż., buziak mrz., buzi n.

Wiktionary


bużanin

czło­nek ple­mie­nia sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Wołyń i zie­mię nad Bu­giem


SJP.pl


bużański

przy­miot­nik od: Bug


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bu­giem, do­ty­czą­cy rzeki Bug

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bug mrz., bużysko n., Zabużanin mos., Zabużanka ż., zabużanin mos., zabużanka ż.

 przym. nadbużański, zabużański

Wiktionary


bużka

Bużka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki.

Wieś jest po­ło­żo­na na te­re­nie Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Pod­la­ski Prze­łom Bugu, w od­le­gło­ści 1 km od Bugu przy uj­ściu Sa­ren­ki. Leży w po­bli­żu drogi kra­jo­wej nr 19, w od­le­gło­ści 2 km na wschód od wsi Kózki. Za­miesz­ku­je ją ok. 50 osób zaj­mu­ją­cych się rol­nict­wem. W okre­sie let­nim wieś jest od­wie­dza­na przez tu­ry­stów ze wzglę­du na ma­low­ni­cze kra­jo­bra­zy.

Wikipedia


bużumbura

sto­li­ca Bu­run­di; Bu­jum­bu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Bu­run­di, daw­niej sto­li­ca tego pań­stwa;

Wiktionary

Bu­żum­bu­ra ( Bu­jum­bu­ra) – mia­sto w Bu­run­di, do 23 grud­nia 2018 rów­nież jego sto­li­ca (obec­nie sie­dzi­ba władz), głów­ny port po­ło­żo­ny na pół­noc­no-wschod­nim rogu je­zio­ra Tan­ga­ni­ka. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych z 2020 roku liczy ponad 1 mln miesz­kań­ców i jest naj­więk­szą aglo­me­ra­cją, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym, ko­mu­ni­ka­cyj­nym i eko­no­micz­nym Bu­run­di.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbura, AS: bužũmbura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bużumburczyk mos., bużumburka ż.

 przym. bużumburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bujumbura

Wiktionary


bużumburczyk

miesz­ka­niec Bu­żum­bu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bu­żum­bu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburt͡ʃɨk, AS: bužũmburčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bużumbura ż.

:: fż. bużumburka ż.

 przym. bużumburski

Wiktionary


bużumburka

miesz­kan­ka Bu­żum­bu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bu­żum­bu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburka, AS: bužũmburka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bużumbura ż.

:: fm. bużumburczyk mos.

 przym. bużumburski

Wiktionary


bużumburski

przy­miot­nik od: Bu­żum­bu­ra (sto­li­ca Bu­run­di)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Bu­żum­bu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbursʲci, AS: bužũmbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bużumbura ż., bużumburka ż., bużumburczyk mos.

Wiktionary


bużysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­ro­rze­cze, dawne ko­ry­to Bugu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bu­ży­sko – je­zio­ro w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Janów Pod­la­ski
  • Bu­ży­sko – je­zio­ro w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Wło­da­wa
  • Bu­ży­sko – je­zio­ro w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna
  • Bu­ży­sko – je­zio­ro w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Sa­dow­ne
  • Bu­ży­sko – uro­czy­sko mię­dzy Anu­si­nem a Turną Małą
  • Bu­ży­sko – uro­czy­sko koło wsi Wie­ska-Wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To bu­ży­sko pełne jest ryb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɨskɔ, AS: bužysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bug m., zabużanin m., zabużanka ż.

 przym. bużański, zabużański

Wiktionary


bw

skrót od: Bank Wschod­ni


SJP.pl


bwa

skrót od: Biuro Wy­staw Ar­ty­stycz­nych


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = szt. Biuro Wy­staw Ar­ty­stycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam za­pro­sze­nie do BWA na wer­ni­saż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿vu‿ˈa, AS: be‿vu‿a

Wiktionary

Powiązane:

 skrótowiec CBWA

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) BeWuA, bewua

Wiktionary


bwe

skrót od: Bank Współ­pra­cy Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­lin-War­sza­wa-Ex­press – nazwa mię­dzy­na­ro­do­wych po­cią­gów ka­te­go­rii EuroCity
  • Me­ri­tum Bank ICB (daw­niej Bank Współ­pra­cy Eu­ro­pej­skiej S.A.) – bank ko­mer­cyj­ny

Wikipedia


bwp

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = wojsk. bo­jo­wy wóz pie­cho­ty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BWP – bo­jo­wy wóz pie­cho­ty (ro­dzaj po­ja­zdu)
  • BWP – Bi­blia war­szaw­sko-pra­ska (pol­ski prze­kład Bi­blii)
  • BWP – kod ISO 4217 dla puli, wa­lu­ty Bots­wa­ny

Wikipedia


bwz

skrót od: Biuro Współ­pra­cy z Za­gra­ni­cą


SJP.pl


by

cząst­ka skła­do­wa form trybu wa­run­ko­we­go; spój­nik (w zna­cze­niu: żeby, aby)


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …uży­wa­ny w zda­niach po­drzęd­nych okre­śla­ją­cych, w jakim celu (po co) wy­ko­ny­wa­na jest czyn­ność

par­ty­ku­ła

 (2.1) …two­rzą­ca tryb przy­pu­szcza­ją­cy, pi­sa­na jako od­dziel­ne słowo w for­mach be­zo­so­bo­wych

Wiktionary

By – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Doubs.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 65 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 9 osób/km² (wśród 1786 gmin Fran­che-Comté By pla­su­je się na 678. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 623.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie bu­tel­kę wody, by potem nie być spra­gnio­nym.

 (2.1) Trze­ba by coś z tym zro­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨ, AS: by

Wiktionary

Powiązane:

 przyr. -by

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, żeby

Wiktionary


by-pass

[czy­taj: baj­pas] baj­pas, by­pass;
1. ope­ra­cja chi­rur­gicz­na po­le­ga­ją­ca na wszcze­pie­niu rurki z two­rzy­wa sztucz­ne­go i skie­ro­wa­niu przez nią biegu krwi w celu omi­nię­cia nie­droż­nej tęt­ni­cy;
2. ele­ment wszcze­pio­ny w cza­sie tej ope­ra­cji


SJP.pl


byblijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z By­blo­sem, do­ty­czą­cy By­blo­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Byblos mrz.

Wiktionary


byblos

mia­sto w Li­ba­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wym Li­ba­nie na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne dy­stryk­tu Dżu­bajl;

Wiktionary

By­blos ( ‏جبيل‎, "Dżu­bajl", dia­lekt li­bań­ski: "Dżbejl"; Βύβλος; fen. Gebal; asyr. Gubla) – mia­sto w środ­ko­wym Li­ba­nie na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne dy­stryk­tu Kada Dżu­bajl.

Liczy około 21 tys. miesz­kań­ców (2006), głów­nie ma­ro­ni­tów, ist­nie­je też mniej­szość szy­ic­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. byblijski

Wiktionary


bychawa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. pol­ski herb szla­chec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

By­cha­wa – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej By­cha­wa. Po­ło­żo­na na Wy­ży­nie Lu­bel­skiej, 30 km na po­łud­nie od Lu­bli­na nad rze­ka­mi Ga­łę­zów­ką i Ko­sa­rzew­ką. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2024 By­cha­wa li­czy­ła 4414 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɨˈxava, AS: byχava

Wiktionary


bychawianin

miesz­ka­niec By­cha­wy


SJP.pl


bychawianka

miesz­kan­ka By­cha­wy


SJP.pl


bychawski

przy­miot­nik od: By­cha­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej By­chaw­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Marek By­chaw­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, trę­bacz
  • Woj­ciech By­chaw­ski – pol­ski ge­o­de­ta
  • Woj­ciech By­chaw­ski – pol­ski ko­szy­karz
  • Po­wiat by­chaw­ski – dawny po­wiat w woj. lu­bel­skim

Wikipedia


bychom

spój­nik

 (1.1) stpol. aby­śmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨxɔ̃m, AS: byχõm

Wiktionary


bychowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­cho­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • By­cho­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no
  • By­cho­wo – dawna osada w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ku­rze­niec.

Wikipedia


bychowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij By­chow­ski (ur. 1988) – iz­ra­el­ski sza­chi­sta
  • Ber­nard By­chow­ski (1898–1980) – ro­syj­ski fi­lo­zof
  • Boris By­chow­ski (1908–1974) – ro­syj­ski zo­o­log, pa­ra­zy­to­log
  • He­le­na By­chow­ska (1909–1959) – pol­ska pi­sar­ka i tłu­macz­ka
  • Gu­staw By­chow­ski (1895–1972) – pol­ski le­karz psy­chia­tra i psy­cho­a­na­li­tyk
  • Zyg­munt By­chow­ski (1865–1934) – pol­ski le­karz ne­u­ro­log
  • By­chow­ski (herb szla­chec­ki)

Wikipedia


byci

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. być

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕi, AS: byći

Wiktionary


bycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ist­nie­nie

 (1.2) znaj­do­wa­nie się w ja­kimś miej­scu

 (1.3) cha­rak­te­ry­zo­wa­nie się jakąś cechą

 (1.4) wy­ko­ny­wa­nie ja­kie­goś za­wo­du

 (1.5) uczest­ni­cze­nie w czymś

 (1.6) na­le­że­nie do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Masz oczy ma­rzą­ce, i styl bycia luźny. / Na pozór ła­god­ny, okrut­ny je­steś i próż­ny.

 (1.3) Rze­ko­mo bycie ucz­ci­wym po­pła­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕɛ, AS: byće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obycie n., byt m., pobytówka ż., niebyt m., bywalec m.

 czas. być / bywać, pobyć, ubyć / ubywać, odbyć / odbywać, zbyć / zbywać, nabyć / nabywać, wybyć / wybywać, przybyć / przybywać, obyć się, wyzbyć / wyzbywać

 przym. bytowy, pobytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bytność

Wiktionary


bycina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

By­ci­na

By­ci­na ( "Bits­chin") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Ru­dzi­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


byczek

zdrob­nie­nie od: byk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od byk

 (1.2) pot. młody byk

 (1.3) pot. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ame­iu­rus ne­bu­lo­sus|Le­su­e­ur|ref=tak., sumik kar­ło­wa­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) iron. młody, silny męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) kra­szan­ka

 (3.2) zob. bycz­ki.

Wiktionary

By­czek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w po­łud­nio­wej czę­ści gminy Miłki, we wsi Wy­szo­wa­te, le­żą­ce na te­re­nie Kra­i­ny Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich.

We­dług urzę­do­we­go spisu opra­co­wa­ne­go przez Ko­mi­sję Nazw Miej­sco­wo­ści i Obiek­tów Fiz­jo­gra­ficz­nych (KNMiOF) nazwa tego je­zio­ra to "By­czek". W róż­nych pu­bli­ka­cjach i na ma­pach to­po­gra­ficz­nych je­zio­ro to wy­stę­pu­je pod nazwą "Bycek".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bycz­ki z tej ho­dow­li są bar­dzo ce­nio­ne na wszyst­kich are­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɛk, AS: byček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byk m., bykowiec m., byczenie n., byczuś m., bykowe n., Byk mos./mzw., wybyczenie n.

 czas. byczyć się ndk., wybyczyć się dk.

 przym. byczy

 przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczuś

Wiktionary


byczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. okła­da­nie by­kow­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek m., byk m., byczość ż.

 czas. byczyć

 przym. byczy

 przysł. byczo

Wiktionary


byczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


byczki

kon­ser­wa z drob­nych ryb słod­ko­wod­nych w ostrej za­le­wie po­mi­do­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. spoż. ro­dzaj kon­ser­wy ryb­nej w ostrej za­le­wie po­mi­do­ro­wej, spo­rzą­dzo­nej z drob­nych ryb słod­ko­wod­nych

Wiktionary

Bycz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Go­dzia­nów.

Wieś Bycz­ki pow­sta­ła w 1345 roku i była włas­no­ścią Zie­mo­wi­ta III.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam chleb, masło i bycz­ki, więc z głodu nie um­rze­my.

 (1.1) Bycz­ki spo­rzą­dza się głów­nie z płoci, wzdrę­gi, oko­nia i jaz­ga­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃʲci, AS: byčʹḱi

Wiktionary


byczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Bycz­kow­ski – ro­syj­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Lu­cjan Bycz­kow­ski – pol­ski hand­lo­wiec i dzia­łacz go­spo­dar­czy oraz duń­ski urzęd­nik kon­su­lar­ny
  • Mi­ko­łaj Bycz­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Mi­ko­łaj (Bycz­kow­ski) – ro­syj­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Sta­ni­sław Bycz­kow­ski – pol­ski far­ma­ce­u­ta i tok­sy­ko­log
  • Wie­sław Bycz­kow­ski – pol­ski praw­nik i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


byczkowy

przy­miot­nik od: by­czek


SJP.pl


bycznik

chrząszcz z ro­dzi­ny gno­ja­rzo­wa­tych


SJP.pl

Bycz­nik ("Typ­ha­e­us typ­ho­e­us") – ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny gno­ja­rzo­wa­tych. Za­miesz­ku­je Eu­ro­pę od Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go po część środ­ko­wo-wschod­nią oraz Afry­kę Pół­noc­ną. Za­rów­no larwy, jak i po­sta­cie do­ro­słe są ko­pro­fa­ga­mi, że­ru­ją­cy­mi na od­cho­dach zwie­rząt ro­śli­no­żer­nych. Po­sta­cie do­ro­słe ak­tyw­ne są je­sie­nią i wios­ną, a czę­sto też zimą. Bu­du­ją do­cho­dzą­ce do pół­to­ra metra głę­bo­ko­ści gnia­zda, w któ­rych roz­wi­ja­ją się larwy.

Wikipedia


byczo

przy­słó­wek

 (1.1) posp. wspa­nia­le

 (1.2) pot. ekon. wzro­sto­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) posp. Kaśka wy­glą­da byczo w tej nowej kiec­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek m., byczenie n., byk m., bykowiec mrz., byczość ż.

 czas. byczyć ndk., byczyć się ndk.

 przym. byczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czadersko, ekstra, kapitalnie, super

Wiktionary


byczogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma głowę przy­po­mi­na­ją­cą byczą

 (1.2) taki, który ma zna­mię w kształ­cie głowy byka

Wiktionary


byczość

po­tocz­nie: stan za­do­wo­le­nia, bez­tro­ski, do­sko­na­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bycze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bykowiec mrz., byk mzw., bykowe n., byczenie n., pobyczenie n., wybyczenie n.

:: zdrobn. byczek mzw., byczuś mzw.

:: zgrub. byczysko n.

 czas. byczyć, byczyć się ndk., pobyczyć się ndk., wybyczyć się dk.

 przym. byczy, bykowy, bykowaty, byczkowy

 przysł. byczo

Wiktionary


byczuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od byk

Wiktionary


byczy

1. do­ty­czą­cy byka;
2. po­tocz­nie: wiel­ki, po­tęż­ny;
3. po­tocz­nie: wspa­nia­ły, wy­śmie­ni­ty; su­pe­ranc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla byka; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do byka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) pot. duży

 (2.2) wy­wo­łu­ją­cy wra­że­nie, bu­dzą­cy po­dziw

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: by­czyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɨ, AS: byčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek mzw., byk mzw., Byk mos./mzw.

 przysł. byczo

Wiktionary


byczyna

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. dziel­ni­ca Ja­worz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

By­czy­na ( Pits­chen) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej By­czy­na.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym By­czy­na po­ło­żo­na jest na Dol­nym Ślą­sku jako część daw­ne­go księ­stwa brze­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do sta­re­go woj. opol­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɨˈt͡ʃɨ̃na, AS: byčỹna

Wiktionary


byczynianin

miesz­ka­niec By­czy­ny


SJP.pl


byczynianka

miesz­kan­ka By­czy­ny


SJP.pl


byczysko

1. zgru­bie­nie od: byk;
2. po­tocz­nie: młody, zdro­wy, do­brze zbu­do­wa­ny męż­czyz­na


SJP.pl


byczyć

po­tocz­nie: by­czyć się - próż­no­wać, nic nie robić; le­niu­cho­wać, lenić się, obi­jać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. bić by­kow­cem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny by­czyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. próż­no­wać

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) pot. Zby­szek by­czył się cały ranek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byczek m., byczenie n., byk m., byczość ż.

 przym. byczy

 przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) lenić się, leniuchować, obijać się, próżnować, wałkonić się

Wiktionary


byczyński

przy­miot­nik od: By­czy­na


SJP.pl


bydełko

zdrob­nie­nie od: bydło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: bydło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlak mzw./mos.

Wiktionary


bydgoski

przy­miot­nik od: Byd­goszcz, Byd­go­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Byd­go­szczy, zwią­za­ny z Byd­go­szczą, po­cho­dzą­cy z Byd­go­szczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed laty Gopło ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨdˈɡɔsʲci, AS: bydgosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszczanka ż., bydgoszczanka ż., bydgoszczanin m., Bydgoszcz ż.

Wiktionary


bydgoskie

przy­miot­nik od: Byd­goszcz, Byd­go­skie


SJP.pl


bydgoskość

→ byd­go­ski


SJP.pl

Patrz:

bydgoski

bydgoszcz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. duże mia­sto w Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa ku­jaw­sko-po­mor­skie­go;

 (1.2) geogr. osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca;

Wiktionary

Byd­goszcz (, Bid­go­stia, niem. Brom­berg) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­nej Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa ku­jaw­sko-po­mor­skie­go – sie­dzi­ba wo­je­wo­dy i jed­no­stek mu pod­po­rząd­ko­wa­nych. Naj­więk­sze mia­sto wo­je­wództ­wa ku­jaw­sko-po­mor­skie­go.

Sto­li­ca Księ­stwa byd­go­sko-wy­szo­grodz­kie­go, Ob­wo­du Nad­no­tec­kie­go, De­par­ta­men­tu, Re­jen­cji oraz wo­je­wództw: po­mor­skie­go, byd­go­skie­go i po­now­nie byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Byd­goszcz prze­pły­wa Brda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdɡɔʃt͡ʃ, AS: bydgošč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszczanka ż., bydgoszczanin m., bydgoszczanka ż., bydgoszczak m., Bydgoskie n.

 przym. bydgoski, podbydgoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Bydzia; skr. BDG

 (1.1) peryfr. miasto nad Brdą, gród nad Brdą, mały Berlin

Wiktionary


bydgoszczanin

miesz­ka­niec Byd­go­szczy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Byd­go­szczy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Byd­go­szczy, uro­dzo­na w Byd­go­szczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem byd­go­szcza­ni­nem i wia­do­mo, że chciał­bym skoń­czyć ka­rie­rę w tym mie­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: bydgoščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fż. bydgoszczanka ż.

 przym. bydgoski

Wiktionary


bydgoszczanka

miesz­kan­ka Byd­go­szczy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Byd­go­szczy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Byd­go­szczy, uro­dzo­na w Byd­go­szczy

Wiktionary

Byd­go­szczan­ka – pol­ski szy­bo­wiec ama­tor­ski, zbu­do­wa­ny w dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãnka, AS: bydgoščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fm. bydgoszczanin m.

 przym. bydgoski

Wiktionary


bydlaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od byd­lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlak m.

Wiktionary


bydlak

1. po­tocz­nie: bydlę (ro­ga­te, prze­żu­wa­ją­ce zwie­rzę ho­do­wa­ne przez ludzi; rza­dziej: w ogóle zwie­rzę);
2. obel­ży­wie: osoba o ni­skiej war­to­ści mo­ral­nej, bez­myśl­na itp.; bydlę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ro­ga­te zwie­rzę ho­dow­la­ne

 (1.2) pot. wy­jąt­ko­wo duże zwie­rzę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. pejor. o męż­czyź­nie, im­pli­ku­jąc jego pry­mi­tyw­ność, po­dłość, brak kul­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Męż­czyz­na – mówię o praw­dzi­wych męż­czyz­nach, a nie o za­pi­tych byd­la­kach – na­sta­wio­ny wi­nien być, i to też jest ata­wizm, na ochro­nę ko­bie­ty, na opie­kuń­czość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlak, AS: bydlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydło n., bydlę n., bydlaczek m., bydełko n., bydlęctwo n., zbydlęcenie n.

:: zdrobn. bydlaczek m.

 przym. bydlęcy, bydlacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bydlę, bydlątko

 (1.2) bydlę, potwór

 (2.1) bydlę, cham

Wiktionary


bydlanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pio­sen­ka lu­do­wa, którą śpie­wa się przy pa­sa­niu bydła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydło, bydlarz

Wiktionary


bydle

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. wo­ło­we

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łowiyńzi, łowiyzi, łowiyńzina, owiyńzina

Wiktionary


bydlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. byt

 (1.2) stpol. po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃ɲɛ, AS: bydlẽńe

Wiktionary


bydleń

duży, owło­sio­ny owad z rzędu mu­chó­wek; giez byd­lę­cy


SJP.pl


bydli

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wo­ło­wy

Wiktionary


bydlin

Byd­lin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Klu­cze.

Wikipedia


bydlić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. śrpol. prze­by­wać, żyć

 (1.2) stpol. po­stę­po­wać, żyć wedle praw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlʲit͡ɕ, AS: bydlʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydło n., bydlątko n.

 przym. bydlęcy

Wiktionary


bydlątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: bydlę


SJP.pl


bydlątkowaty

ko­ja­rzą­cy się z byd­ląt­kiem


SJP.pl


bydlę

1. ro­ga­te, prze­żu­wa­ją­ce zwie­rzę ho­do­wa­ne przez ludzi (np. krowa, wół);
2. po­tocz­nie: zwie­rzę;
3. prze­no­śnie, obel­ży­wie: osoba o ni­skiej war­to­ści mo­ral­nej, bez­myśl­na itp.; byd­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ro­ga­te ho­dow­la­ne zwie­rzę

 (1.2) pot. duże zwie­rzę

 (1.3) pot. po­gard­li­wie o nik­czem­nym czło­wie­ku

 (1.4) stpol. do­by­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pu­cha­ła też wył z bólu i ze zło­ści, bo to bydlę nie dość, że zni­szczy­ło mu no­gaw­kę no­wych służ­bo­wych spod­ni, to je­szcze ro­zo­ra­ło kawał mię­śnia łydki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlɛ, AS: bydle

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bydlęcy

 rzecz. bydlak mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wół, krowa

 (1.2) bestia

 (1.3) bydlak

 (1.4) wardęga

Wiktionary


bydlęcieć

sta­wać się po­dob­nym do byd­lę­cia; za­tra­cać god­ność ludz­ką; de­mo­ra­li­zo­wać się


SJP.pl


bydlęcić

czy­nić po­dob­nym do byd­lę­cia; de­mo­ra­li­zo­wać


SJP.pl


bydlęco

przy­słó­wek

 (1.1) jak u bydła, po byd­lę­ce­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szcze­li­nie zo­ba­czył byd­lę­co wy­glą­da­ją­cy ogon.

 (1.1) I szko­da zwać czło­wie­kiem, kto byd­lę­co żyje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlę n., bydlęcość ż., bydło n.

 przym. bydlęcy

Wiktionary


bydlęcość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest byd­lę­ce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bydlęcy

 przysł. bydlęco

Wiktionary


bydlęcy

przy­miot­nik od: bydlę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od bydlę

 (1.2) nie­god­ny czło­wie­ka, byle jaki, bez­war­to­ścio­wy mo­ral­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Efek­tyw­ność pro­duk­cji byd­lę­cej okre­śla nad­wyż­kę uzy­ska­nej war­to­ści pro­duk­cji nad cał­ko­wi­ty­mi kosz­ta­mi jej wyt­wa­rza­nia.

 (1.2) Ja i mama za­ła­do­wa­ne by­ły­śmy do "byd­lę­ce­go", od­kry­te­go wa­go­nu, który po wielu go­dzi­nach do­cze­pio­no do in­nych; z ło­sko­tem za­su­nię­to drzwi i za­blo­ko­wa­no że­laz­ny­mi szta­ba­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃nt͡sɨ, AS: bydlẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlę n., bydło n., bydlak mos./mzw.

Wiktionary


bydło

ssaki po­cho­dzą­ce od tura, ho­do­wa­ne jako zwie­rzę­ta do­mo­we dla mięsa, mleka, skór i siły po­cią­go­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. ogól­ne okre­śle­nie zwie­rząt ho­dow­la­nych wy­wo­dzą­cych się od tura lub in­nych dzi­kich przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny krę­to­ro­gich;

 (1.2) zool. w pol­skiej sy­ste­ma­ty­ce bio­lo­gicz­nej: udo­mo­wie­ni po­tom­ko­wie tura

 (1.3) przen. obraź. okre­śle­nie ludzi za­cho­wu­ją­cych się w spo­sób przy­wo­dzą­cy na myśl za­cho­wa­nie stada bydła (1.1)

 (1.4) stpol. mie­nie

 (1.5) stpol. żywot, byt, ist­nie­nie

Wiktionary

Zo­bacz też: bydło – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny ba­wo­łów ("Bo­vi­nae") w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych ("Bo­vi­dae").

Zo­bacz też: bydło do­mo­we – udo­mo­wio­ny pod­ga­tu­nek tura eu­ro­pej­skie­go.

Bydło, ro­ga­ciz­na – ogól­na nazwa zwie­rząt ho­dow­la­nych z po­dro­dzi­ny ba­wo­łów ho­do­wa­nych celem uzy­ska­nia mleka, mięsa, tłu­szczu, skóry oraz wy­ko­rzy­sta­nia ich siły po­cią­go­wej. Bydło za­li­cza się do prze­żu­wa­czy, a co za tym idzie po­sia­da cha­rak­te­ry­stycz­ną dla tej grupy zwie­rząt bu­do­wę i fiz­jo­lo­gię ukła­du po­kar­mo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te ubo­gie pola z tru­dem ży­wi­ły nie­wiel­kie stad­ko bydła.

 (1.2) Bydło do­mo­we wy­wo­dzi się od tura Bos ta­u­rus.

 (1.3) To bydło, nie lu­dzie… Tło­cząc się przy wej­ściu, o mało nie stra­to­wa­li się naw­za­jem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdwɔ, AS: bydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bydlak mos.

:: zdrobn. bydełko n.

 przym. bydlęcy

 czas. bydlić

 przysł. bydlęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rogacizna, krowy

 (1.2) bydło domowe

 (1.3) tłuszcza, tłum, dzicz

Wiktionary


byfyj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. zob. bifyj.

Wiktionary


byk

1. sa­miec bydła do­mo­we­go; do­ro­sły sa­miec wiel­kich prze­żu­wa­czy (np. jaka);
2. po­tocz­nie: osoba sil­nie zbu­do­wa­na;
3. po­tocz­nie: po­mył­ka, błąd;
4. po­tocz­nie: ude­rze­nie głową;
5. dawny sta­tek rzecz­ny, ża­glo­wo-wio­sło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. do­ro­sły, nie­ste­ry­li­zo­wa­ny sa­miec bydła ho­dow­la­ne­go, także: bi­zo­na, żubra, je­le­nia, łosia itp.

 (1.2) pot. błąd w tek­ście, naj­czę­ściej or­to­gra­ficz­ny

 (1.3) pot. ude­rze­nie głową w brzuch

 (1.4) daw. żegl. jed­no­masz­to­wy, lekki sta­tek wy­ko­rzy­sty­wa­ny do spła­wu soli lub zboża

 (1.5) gwara. jed­no­barw­ne wiel­ka­noc­ne jajo

 (1.6) daw. gwara. więz. mały ka­wa­łek sztu­ki mięsa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. przen. duży, silny męż­czyz­na

 (2.2) pot. grub. po­gard. tęgi, ocię­ża­ły, tępy, nie­sko­ry do pracy męż­czyz­na

 (2.3) środ. fi­nans. in­we­stor gieł­do­wy gra­ją­cy na wzrost kur­sów akcji lub in­nych ak­ty­wów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Byk – sa­miec bydła, je­le­nio­wa­tych (wy­ją­tek: sa­miec sarny to ro­gacz lub ko­zioł) i in­nych pa­rzy­sto­ko­pyt­nych. W ję­zy­ku po­tocz­nym słowo byk oz­na­cza naj­czę­ściej samca bydła do­mo­we­go.
  • Byki – grupa ssa­ków krę­to­ro­gich okre­śla­na w sy­ste­ma­ty­ce zwie­rząt jako ple­mię Bo­vi­ni
  • Byk – gwia­zdo­zbiór
  • Byk – jeden z astro­lo­gicz­nych zna­ków zo­dia­ku
  • Byk – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim (obec­nie Jasne)
  • Byk – rzeka w Moł­da­wii
  • Byk – rzeka w ob­wo­dzie do­niec­kim na Ukra­i­nie, do­pływ Sa­ma­ry
  • Byk - typ daw­ne­go drew­nia­ne­go stat­ku rzecz­ne­go
  • Byk – po­tocz­nie błąd ję­zy­ko­wy
  • Byk – giełd., w ję­zy­ku po­tocz­nym oz­na­cza in­we­sto­ra-op­ty­mi­stę
  • ET22 – po­tocz­ne okre­śle­nie lo­ko­mo­ty­wy
  • krowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pam­pe­lu­nie od­by­wa­ją się go­nit­wy byków.

 (1.2) Byki w ga­ze­tach są nie­do­pu­szczal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨk, AS: byk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bykowiec mrz., byczość ż., bykowe n., byczenie n., pobyczenie n., wybyczenie n.

:: zdrobn. byczek mzw., byczuś mzw.

:: zgrub. byczysko n.

 czas. byczyć, byczyć się ndk., pobyczyć się ndk., wybyczyć się dk.

 przym. byczy, bykowy, bykowaty, byczkowy

 przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buhaj

 (1.2) przest. bąk

 (1.5) kraszanka

Wiktionary


bykiem

1. sa­miec bydła do­mo­we­go; do­ro­sły sa­miec wiel­kich prze­żu­wa­czy (np. jaka);
2. po­tocz­nie: osoba sil­nie zbu­do­wa­na;
3. po­tocz­nie: po­mył­ka, błąd;
4. po­tocz­nie: ude­rze­nie głową;
5. dawny sta­tek rzecz­ny, ża­glo­wo-wio­sło­wy


SJP.pl


bykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pła­ce­nie po­dat­ku od osób bez­dziet­nych, nie­żo­na­tych i nie­za­męż­nych (tzw. by­ko­we­go)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bykowe n., Byk mos./mzw.

 czas. bykować

Wiktionary


bykowaty

po­tocz­nie o męż­czyź­nie: do­brze zbu­do­wa­ny


SJP.pl


bykować

pła­cić by­ko­we


SJP.pl


bykowe

po­da­tek od męż­czyzn nie­ma­ją­cych urzę­do­wo za­re­je­stro­wa­ne­go mał­żeń­stwa; po­da­tek by­ko­wy


SJP.pl

By­ko­we – okre­śle­nie na­leż­no­ści lub po­dat­ku, ma­ją­ce w róż­nych okre­sach hi­sto­rycz­nych od­mien­ne zna­cze­nie.

W XVI wieku by­ko­wym na­zy­wa­no opła­tę wno­szo­ną wła­ści­cie­lo­wi byka za kry­cie krów. W ten spo­sób w XVI i XVII wieku okre­śla­no także karę za spło­dze­nie nie­ślub­ne­go dziec­ka. Na po­cząt­ku XX wieku słow­ni­ki od­no­to­wu­ją także by­ko­we w zna­cze­niu „datek pa­ste­rzo­wi za od­cho­wa­nie krowy” oraz „opła­ta mu­zy­kan­tom na we­se­lu, ui­szcza­na przez tego, kto chce tań­czyć z panną młodą”.

Wikipedia


bykowiec

bicz rze­mien­ny; także cios za­da­ny tym bi­czem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. bicz wy­ko­na­ny z rze­mie­nia

 (1.2) przest. cios za­da­ny by­kow­cem (1.1)

 (1.3) przest. wy­su­szo­ny penis byka słu­żą­cy jako pejcz

 (1.4) łow. kwie­cień

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • by­ko­wiec – daw­niej: bicz rze­mien­ny
  • By­ko­wiec – część wsi Prą­dzew w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • By­ko­wiec – część wsi Da­le­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • By­ko­wiec – dawna wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie wie­tec­kim
  • By­kow­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­stał przez plecy by­kow­cem.

 (1.2) Za karę otrzy­mał 20 (= dwa­dzie­ścia) by­kow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈkɔvʲjɛt͡s, AS: bykovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byk m., byczek m., Byk mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korbacz

 (1.3) byczak

Wiktionary


bykownia

dawna wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

By­kow­nia (ukr. Биківня, ros. Быковня) – dawna wieś na Ukra­i­nie, od 1923 roku w gra­ni­cach Ki­jo­wa.

Miej­sce po­cho­wa­nia ofiar zbrod­ni sta­li­now­skich.

Po­bli­ski lasek to miej­sce po­chów­ku ofiar ma­so­wych mor­dów w cza­sach sta­li­now­skich. Licz­bę po­cho­wa­nych w tym re­jo­nie obli­cza się nawet na 100–120 ty­się­cy; w więk­szo­ści są to ofia­ry ukra­iń­skie z lat 1937–1938 (okres tzw.

Wikipedia


bykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bykowy

po­da­tek by­ko­wy - po­da­tek od męż­czyzn nie­ma­ją­cych urzę­do­wo za­re­je­stro­wa­ne­go mał­żeń­stwa; by­ko­we


SJP.pl


byle

aby tylko


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy wa­ru­nek wy­ko­na­nia tego, o czym mówi zda­nie po­drzęd­ne

 (1.2) …wy­ra­ża­ją­cy ży­cze­nie wy­ko­na­nia tego, o czym mówi zda­nie po­drzęd­ne

 (1.3) …wy­ra­ża­ją­cy cel, któ­re­go mi­ni­mal­nym wa­run­kiem osią­gnię­cia jest to, o czym mowa w zda­niu na­drzęd­nym

par­ty­ku­ła

 (2.1) …wy­stę­pu­ją­ca razem z rze­czow­ni­kiem, przy­słów­kiem lub za­im­kiem, oz­na­cza­ją­ca niską war­tość oma­wia­ne­go przed­mio­tu, osoby czy zja­wi­ska

 (2.2) …wy­ra­ża­ją­ca ży­cze­nie mó­wią­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz go­to­wać ryż parę minut dłu­żej, byle nie był roz­go­to­wa­ny.

 (1.1) Chciał­bym tam pra­co­wać, byle tylko było tro­chę czasu na od­po­czy­nek.

 (1.2) Byle do­cze­kać do so­bo­ty!

 (2.1) Po­do­bał ci się ten film? Moim zda­niem był zu­peł­nie byle jaki.

 (2.1) Mart­wię się o mo­je­go syna; spo­ty­ka się z byle kim i łazi po nocy byle gdzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨlɛ, AS: byle

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. byleby

 sp. byleby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, oby, aby tylko, żeby tylko

 (2.1) jakikolwiek, ktokolwiek, gdziekolwiek, cokolwiek, lada

Wiktionary


byleby

spój­nik łą­czą­cy zda­nia lub ich czę­ści wy­ra­ża­ją­ce cel lub sku­tek czyn­no­ści ze zda­nia na­drzęd­ne­go


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) zob. byle.

par­ty­ku­ła

 (2.1) zob. byle.

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. byle

 sp. byle

Wiktionary


byleco

po­tocz­nie: ktoś lub coś o ni­skiej war­to­ści (np. Ja­kieś takie by­le­co z tego ich syna.)


SJP.pl


bylejakość

po­tocz­nie:
1. brak ja­kiej­kol­wiek war­to­ści; li­chość, lip­ność, nie­so­lid­ność;
2. ro­bie­nie cze­goś byle jak, nied­ba­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brak sta­ran­no­ści, niech­luj­ność, ro­bie­nie cze­goś jak­kol­wiek, bez zwra­ca­nia uwagi na ja­kość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) non­sza­lan­cja, by­le­ja­kość, taki tu­mi­wi­sizm jest apro­bo­wa­ny i przez zwierzch­ni­ka sił zbroj­nych, i pre­ze­sa Rady Mi­ni­strów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨlɛˈjakɔɕt͡ɕ, AS: bylei ̯akość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. byle jaki

 przysł. byle jak

Wiktionary


bylgja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit. córka ol­brzy­ma Ae­gi­ra i bo­gi­ni Ran

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨlʲɟja, AS: bylʹǵi ̯a

Wiktionary


byli

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lm. mos. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary

Byli (ang. "The Exes", 2011-2015) – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy stwo­rzo­ny przez Marka Re­is­ma­na. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez Mark Re­is­man Pro­duc­tions, Acme Pro­duc­tions i TV Land Ori­gi­nal Pro­duc­tions.

Świa­to­wa pre­mie­ra se­ria­lu miała miej­sce 30 li­sto­pa­da 2011 roku na an­te­nie TV Land. W Pol­sce pre­mie­ra se­ria­lu od­by­ła się 13 maja 2013 roku na ka­na­le Co­me­dy Cen­tral Fa­mi­ly.

Wikipedia


byliby

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lm. mos. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bylibyście

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. mos. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bylibyśmy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. mos. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bylica

ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny zło­żo­nych; bie­li­ca po­spo­li­ta; byl­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­te­mi­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju astro­wa­tych;

Wiktionary

By­li­ca ("Ar­te­mi­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je od ok. 300 do 500 ga­tun­ków w za­leż­no­ści od uję­cia tak­so­no­micz­ne­go (uj­mo­wa­nia tak­so­nów w ran­dze ga­tun­ków lub pod­ga­tun­ków). We­dług bazy "Plants of the World on­li­ne" do ro­dza­ju na­le­ży 475 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy masz uczu­le­nie na by­li­cę?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belica, bielica

Wiktionary


bylicki

naz­wi­sko


SJP.pl


bylicolistny

am­broz­ja by­li­co­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl


bylicowy

1. → by­li­ca;
2. su­sło­gon by­li­co­wy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych


SJP.pl


bylina

1. wie­lo­let­nia, trwa­ła ro­śli­na ziel­na;
2. stara ro­syj­ska lu­do­wa pieśń epic­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na o zi­mu­ją­cych pą­kach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • by­li­na – ziel­na ro­śli­na wie­lo­let­nia
  • By­li­na – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­wie­cie by­tow­skim, gmi­nie Par­cho­wo
  • By­li­na – rzeka w Pol­sce, sta­no­wią­ca do­pływ Wie­prza
  • by­li­na – tra­dy­cyj­na ruska lub ro­syj­ska opo­wieść epic­ka
  • Mi­chał By­li­na (1904–1982) – pol­ski ma­larz ba­ta­li­sta
  • Sta­ni­sław By­li­na (1936–2017) – pol­ski hi­sto­ryk me­die­wi­sta, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Janka By­li­na – pse­u­do­nim li­te­rac­ki księ­dza , bia­ło­ru­skie­go dzia­ła­cza spo­łecz­ne­go i poety
  • RB-109A By­li­na – ro­syj­ski sy­stem walki elek­tro­nicz­nej
  • by­li­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z re­gu­ły na­sio­na drzew, krze­wów i niek­tó­rych bylin są więk­sze niż na­sio­na ga­tun­ków jed­no­rocz­nych.

Wiktionary


byliniak

by­li­niak ru­da­wy, by­li­niak gli­nik - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny wy­sy­so­wa­tych


SJP.pl


byliniarnia

By­li­niar­nia, ogród by­li­no­wy – ogród ob­sa­dzo­ny głów­nie lub wy­łącz­nie ro­śli­na­mi trwa­ły­mi — by­li­na­mi. Peł­nić może funk­cję dy­dak­tycz­ną, po­ka­zo­wą lub po­rów­naw­czą (np. by­li­niar­nia w Ogro­dzie Bo­ta­nicz­nym UW w War­sza­wie), ewen­tu­al­nie, jeśli ob­sa­dzo­ny jest by­li­na­mi ozdob­ny­mi – peł­nić może funk­cję ozdob­ną.

Wikipedia


bylinowy

zwią­za­ny z by­li­ną


SJP.pl


byliński

naz­wi­sko


SJP.pl

By­liń­ski ("Ła­będź Od­mien­ny III") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Ła­będź.

Wikipedia


byliście

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. mos. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byliśmy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. mos. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bynajmniej

1. par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca prze­cze­nie w wy­po­wie­dzi, np.: Nie jest to pro­blem by­najm­niej pro­sty.; wcale, zu­peł­nie, ani tro­chę;
2. wy­krzy­knie­nie bę­dą­ce prze­czą­cą od­po­wie­dzią na py­ta­nie; ależ skąd, w żad­nym razie, gdzie tam


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) … wzmac­nia­ją­ca prze­cze­nie: wcale, w najm­niej­szym stop­niu, w żad­nym razie

wy­krzy­knik

 (2.1) … sta­no­wią­cy prze­czą­cą od­po­wiedź na py­ta­nie: wcale nie, ani tro­chę, w ogóle, wręcz prze­ciw­nie

Wiktionary

By­najm­niej – czwar­ty sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Mar­ga­ret z jej pią­te­go so­lo­we­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Si­nia­ki i ce­ki­ny". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 22 wrze­śnia 2023.

Kom­po­zy­cja zna­la­zła się na 8. miej­scu listy OLiA, naj­czę­ściej odt­wa­rza­nych ut­wo­rów w pol­skich roz­gło­śniach ra­dio­wych. Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus zło­te­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 25 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona chcia­ła­by mnie usid­lić, ale ja by­najm­niej nie mam za­mia­ru się żenić.

 (2.1) Do­sta­łeś pod­wyż­kę? – By­najm­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j, AS: bỹnai ̯mʹńėi ̯

Wiktionary


bynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Benon

Wiktionary


bypass

[czy­taj: baj­pas] baj­pas, by-pass;
1. ope­ra­cja chi­rur­gicz­na po­le­ga­ją­ca na wszcze­pie­niu rurki z two­rzy­wa sztucz­ne­go i skie­ro­wa­niu przez nią biegu krwi w celu omi­nię­cia nie­droż­nej tęt­ni­cy;
2. ele­ment wszcze­pio­ny w cza­sie tej ope­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. by-pass

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajpas, AS: bai ̯pas

Wiktionary


byra

naz­wi­sko


SJP.pl


byrd

[czy­taj: bert] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Byrd (ang. Byrd Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cape Gi­rar­de­au
  • Byrd (ang. Byrd Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Brown
  • Wil­liam Byrd – kom­po­zy­tor epoki elż­bie­tań­skiej
  • Harry F. Byrd – se­na­tor z Wir­gi­nii
  • Harry F. Byrd Jr. – se­na­tor z Wir­gi­nii, syn Harry'ego
  • Ro­bert Byrd – se­na­tor z Wir­gi­nii Za­chod­niej, naj­dłu­żej za­sia­da­ją­cy se­na­tor w hi­sto­rii USA
  • Joe Byrd – muzyk
  • Ri­chard Byrd – ad­mi­rał, od­kryw­ca po­lar­ny, pilot, brat se­na­to­ra Harry'ego Byrda se­nio­ra
  • Chris Byrd – ame­ry­kań­ski bok­ser wagi cięż­kiej
  • Byrd – ame­ry­kań­ska sta­cja an­tark­tycz­na
  • Lo­do­wiec Byrda

Wikipedia


byrna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ża­rów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiela trza chopa, co by wkrę­ci­li byrna?

Wiktionary


byron

naz­wi­sko, m.in. Ge­or­ge Gor­don Byron [czy­taj: dżordż gor­don baj­ron], lord, poeta an­giel­ski (1788-1824)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Byron – przy­lą­dek w Au­stra­lii
  • Kari Byron – rzeź­biar­ka i pre­zen­ter­ka, człon­ki­ni Po­grom­ców Mitów
  • Bab­bitt Mil­ton Byron – kom­po­zy­tor
  • Ge­or­ge Gor­don Byron (lord Byron) – poeta i dra­ma­turg
  • Tom Byron – ame­ry­kań­ski aktor
  • Byron – jed­nost­ka osad­ni­cza w Ka­li­for­nii, w hrab­stwie Con­tra Costa
  • Byron – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Peach
  • Byron – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ogle
  • Byron – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Shia­was­see
  • Byron – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Olm­sted
  • Byron – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Byron – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ge­ne­see

Wikipedia


byroniczny

[czy­taj: baj­ro­nicz­ny] rzad­ko: ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski (by­ro­now­ski), baj­roń­ski (by­roń­ski), baj­ro­ni­stycz­ny, baj­ro­nicz­ny


SJP.pl


byronizm

[czy­taj: baj­ro­nizm] baj­ro­nizm;
1. po­sta­wa ży­cio­wa wzo­ru­ją­ca się na bo­ha­te­rach By­ro­na (poety an­giel­skie­go) - sa­mot­nych bun­tow­ni­kach skłó­co­nych ze świa­tem;
2. prąd li­te­rac­ki pow­sta­ły pod wpły­wem twór­czo­ści By­ro­na (poety an­giel­skie­go)


SJP.pl


byronowski

[czy­taj: baj­ro­now­ski] rzad­ko: ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski, baj­roń­ski (by­roń­ski), baj­ro­ni­stycz­ny, baj­ro­nicz­ny (by­ro­nicz­ny)


SJP.pl


byronowy

[czy­taj: baj­ro­no­wy] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do By­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Baj­ro­no­wy, Baj­ro­now­ski, By­ro­now­ski


SJP.pl


byroński

[czy­taj: baj­roń­ski] rzad­ko: ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski (by­ro­now­ski), baj­roń­ski, baj­ro­ni­stycz­ny, baj­ro­nicz­ny (by­ro­nicz­ny)


SJP.pl


byrski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria Krzysz­tof Byr­ski – pol­ski orien­ta­li­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, am­ba­sa­dor
  • Ta­de­usz Byr­ski – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Win­cen­ty Byr­ski – pol­ski poeta i tłu­macz po­ez­ji nie­miec­kiej, dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Woj­ciech Byr­ski – pol­ski autor tek­stów pio­se­nek, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia


bysiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od byk

 (1.2) etn. no­wo­rocz­ne kur­piow­skie pie­czy­wo obrzę­do­we w for­mie fi­gur­ki, przy­go­to­wy­wa­ne z mąki żyt­niej chle­bo­wej i go­rą­cej wody;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczek, bysio, byczuś

Wiktionary


bysio

po­tocz­nie: duży, zwa­li­sty męż­czyz­na; by­sior, osi­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od byk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. umię­śnio­ny i silny fi­zycz­nie męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy przy­szedł są­siad, wszyst­ko posz­ło bły­ska­wicz­nie. Po chwi­li na ściół­ce leżał ślicz­ny, brą­zo­wo-biały by­czek. Lu­dzie do­sta­li zakaz wstę­pu do chlew­ni. Sie­dzia­łem i pa­trzy­łem, jak bysio pró­bu­je sta­wiać pier­wsze kroki, jak sam z sie­bie za­czy­na ssać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. bysior mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczek, bysiek, byczuś

 (2.1) bysior

Wiktionary


bysior

po­tocz­nie: duży, zwa­li­sty męż­czyz­na; bysio, osi­łek


SJP.pl


byss

cien­ka, kosz­tow­na tka­ni­na lnia­na lub ba­weł­nia­na, sto­so­wa­na w sta­ro­żyt­no­ści jako ma­te­riał na szaty dla wy­so­ko po­sta­wio­nych osób


SJP.pl


bystra

1. in­te­li­gent­ny, spo­strze­gaw­czy;
2. po­ru­sza­ją­cy się szyb­ko i zwin­nie;
3. pły­ną­cy szyb­ko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­stra – część mia­sta Szczyt­na
  • By­stra – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • By­stra – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • By­stra – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wil­ko­wi­ce (daw­niej dwie odręb­ne wsie: By­stra Kra­kow­ska i By­stra Ślą­ska)
  • By­stra – przy­sió­łek wsi Ko­sza­ra­wa w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Ko­sza­ra­wa
  • By­stra – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Ra­dzie­cho­wy-Wieprz
  • By­stra – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • By­stra – dawna gmina wiej­ska funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1940–1941 pod oku­pa­cją nie­miec­ką w Pol­sce
  • By­stra – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1934–1954 w woj. kra­kow­skim
  • By­stra – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–1954 w wo­je­wództ­wie ślą­skim (ślą­sko-dą­brow­skim), ka­to­wic­kim i sta­li­no­grodz­kim
  • By­stra – gro­ma­da w po­wie­cie biel­skim
  • By­stra – gro­ma­da w po­wie­cie gor­lic­kim

Wikipedia


bystre

1. in­te­li­gent­ny, spo­strze­gaw­czy;
2. po­ru­sza­ją­cy się szyb­ko i zwin­nie;
3. pły­ną­cy szyb­ko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­stre – część mia­sta Za­ko­pa­ne
  • By­stre – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • By­stre – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • By­stre – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. bie­szczadz­kim, w gmi­nie Czar­na
  • By­stre – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Krze­szów
  • By­stre – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie Ba­li­gród
  • By­stre – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Boćki
  • By­stre – gro­ma­da
  • By­stra, By­stry
  • By­stre-Chrza­ny
  • Bystré

Wikipedia


bystrek

naz­wi­sko


SJP.pl

By­strek – część wsi Ka­mień w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Ceków-Ko­lo­nia. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Ka­mień.

W la­tach 1975–1998 By­strek na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


bystro

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób za­u­wa­żal­nie szyb­ki

 (1.2) do­wo­dząc spraw­ne­go my­śle­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrość ż.

 przym. bystry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędko, rączo, szybko, wartko, żwawo

 (1.2) badawczo, inteligentnie, przenikliwie, rozumnie, uważnie, wnikliwie, żywo

Wiktionary


bystronogi

szyb­ko i lekko bie­ga­ją­cy; chyży


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. po­ru­sza­ją­cy się szyb­ko

Wiktionary

By­stro­no­gi (org. "Choł­sto­mier") – opo­wia­da­nie Lwa Toł­sto­ja, opu­bli­ko­wa­ne po raz pier­wszy w 1885 r.

Po­mysł na opo­wia­da­nie Toł­stoj za­czerp­nął od pi­sa­rza Mi­cha­ła Sta­cho­wi­cza. Sta­cho­wicz sam za­mie­rzał na­pi­sać opo­wia­da­nie z per­spek­ty­wy konia wy­ści­go­we­go, jed­nak zmarł, nim zdo­łał po­mysł zre­a­li­zo­wać. W 1863 r. Toł­stoj zre­a­li­zo­wał jego za­miar. Tekst wydał do­pie­ro 1885 r. w zbio­rze swo­ich dzieł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­siadł by­stro­no­gie­go ru­ma­ka i pom­knął w stro­nę Rawy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rączy; poet. chyży

Wiktionary


bystrooki

ma­ją­cy dobry, prze­ni­kli­wy wzrok


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o prze­ni­kli­wym spoj­rze­niu, do­brym wzro­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) by­stro­o­kie kury i kacz­ki wy­zbie­ra­ły wszyst­ko aż do ostat­nie­go ździe­beł­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oko n.

 przym. bystry

Wiktionary


bystrotok

od­ci­nek ka­na­łu, sztol­ni wod­nej lub ru­ro­cią­gu o dużym spad­ku dna; by­strze


SJP.pl


bystroń

By­stroń – pol­skie i cze­skie (Cze­ski: Bystroň) naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 588 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 619 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "by­stry" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w pół­noc­nej środ­ko­wej i po­łud­nio­wej środ­ko­wej Pol­sce.

Wikipedia


bystrość

1. pręd­kość, szyb­kość;
2. szyb­kość orien­ta­cji, ży­wość umy­słu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pręd­kość, szyb­kość

 (1.2) szyb­kość orien­ta­cji, in­te­li­gen­cja, ży­wość umy­słu

 (1.3) czu­łość wzro­ku lub (rza­dziej) słu­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) miał wiel­ką by­strość w chwy­ta­niu i de­ma­sko­wa­niu po­dło­ści, kry­ją­cej się pod maską fi­lan­tro­pii, pa­try­o­tyz­mu, re­li­gii (…)

 (1.2) Za­u­fa­wszy swo­jej zna­ko­mi­tej by­stro­ści, po­gar­dził ra­da­mi przy­ja­ciół i omal nie przy­pła­cił tego ży­ciem (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bystry

 przysł. bystro

 rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędkość, szybkość

 (1.2) inteligencja

Wiktionary


bystry

1. in­te­li­gent­ny, spo­strze­gaw­czy;
2. po­ru­sza­ją­cy się szyb­ko i zwin­nie;
3. pły­ną­cy szyb­ko


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o oso­bie: mądry, in­te­li­gent­ny, taki, który szyb­ko coś zro­zu­mie

 (1.2) o rzece, po­to­ku: szyb­ko pły­ną­cy

 (1.3) stpol. ostry

 (1.4) stpol. nie­po­ha­mo­wa­ny

 (1.5) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. o ko­lo­rze: żywy

 (1.6) gw-pl|Kresy pół­noc­ne. szyb­ki

 (1.7) gw-pl|Kresy pół­noc­ne. żwawy, żywy, ruch­li­wy

 (1.9) gw-pl|Pod­ha­le. stro­my

 (1.10) gw-pl|Pod­ha­le. dziel­ny, od­waż­ny

 (1.11) gw-pl|Pod­ha­le. spory, znacz­ny, duży

 (1.12) gw-pl|Pod­ha­le. ładny

 (1.13) gw-pl|Wie­luń,Ra­dom­sko. o mro­zie: ostry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­stry – część wsi Isteb­na w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Isteb­na
  • By­stry – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • By­stry – potok, do­pływ Mucz­ne­go
  • By­stry – potok, do­pływ Osła­wi­cy
  • By­stry – potok, do­pływ Rze­czy­cy
  • By­stry – potok, do­pływ Wet­li­ny
  • By­stry – potok, do­pływ Wiel­kie­go Ro­goź­ni­ka
  • By­stry – potok, do­pływ Wo­ło­sa­te­go, w Bie­szcza­dach
  • By­stry Potok
  • By­stra, By­stre

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chło­pak jest na­praw­dę by­stry, myślę, że da­le­ko zaj­dzie.

 (1.2) Nurt rzeki jest w tym miej­scu by­stry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨstrɨ, AS: bystry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrość ż., bystrze n., bystrzak m.

 przysł. bystro

 przym. bystrooki

Wiktionary


bystrzacha

po­tocz­nie: osoba by­stra, roz­gar­nię­ta, bły­skot­li­wa


SJP.pl


bystrzaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od by­strzak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrzak m.

Wiktionary


bystrzaczka

→ by­strzak


SJP.pl


bystrzak

po­tocz­nie: by­stra, zmyśl­na osoba; spry­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek by­stry, szyb­ko orien­tu­ją­cy się w sy­tu­a­cji

 (1.2) środ. młodz. iron. czło­wiek głupi lub wolno my­ślą­cy, wolno orien­tu­ją­cy się w sy­tu­a­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bystrość ż., bystrzacha m., bystrze n.

:: zdrobn. bystrzaczek m.

 przym. bystry

 przysł. bystrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spryciarz

Wiktionary


bystrzański

→ By­stra Pod­ha­lań­ska (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


bystrze

1. pły­ciz­na rzeki o sto­sun­ko­wo szyb­kim prą­dzie; szy­pot
2. od­ci­nek ka­na­łu, sztol­ni wod­nej lub ru­ro­cią­gu o dużym spad­ku dna; by­stro­tok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hy­drol. od­ci­nek rzeki róż­nią­cy się od są­sied­nich szyb­szym prą­dem i mniej­szą głę­bo­ko­ścią;

Wiktionary

By­strze, także: by­strzy­ca, by­strzy­na, szy­pot – miej­sce na rzece, gdzie wy­stę­pu­je lo­kal­ne przy­spie­sze­nie prze­pły­wu wody, mniej­sze jed­nak niż w rafie.

Na­tu­ral­ne by­strza pow­sta­ją w wy­pły­co­nej czę­ści ko­ry­ta o za­u­wa­żal­nym, choć mniej­szym niż w przy­pad­ku rafy, spad­ku po­dłuż­nym oraz pręd­ko­ści wody.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɨsṭʃɛ, AS: bysṭše

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bystry

 rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary


bystrzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: by­stro


SJP.pl


bystrzejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: by­stry


SJP.pl


bystrzeć

sta­wać się by­strym


SJP.pl


bystrzyca

miej­sce by­stre­go, szyb­kie­go prądu na rzece lub po­to­ku; by­strzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­nim Sied­mio­gro­dzie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce, na Ślą­sku Cie­szyń­skim i na Ukra­i­nie;

 (1.3) geogr. rzeka na Ukra­i­nie, w Kar­pa­tach Wschod­nich, prawy do­pływ Dnie­stru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • by­strzy­ca – miej­sce na rzece, gdzie na­stę­pu­je lo­kal­ne przy­spie­sze­nie prze­pły­wu wody
  • By­strzy­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń
  • By­strzy­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • By­strzy­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • By­strzy­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Za­krzó­wek
  • By­strzy­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Wólka
  • By­strzy­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Woj­ciesz­ków
  • By­strzy­ca – część wsi Szym­bark w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • By­strzy­ca – część wsi Stad­ni­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • By­strzy­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Iwie­rzy­ce
  • By­strzy­ca – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • By­strzy­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Gro­dziec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bystrzyca m., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

 przym. bystrzycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bystrzyca Siedmiogrodzka

Wiktionary


bystrzycki

przy­miot­nik od: By­strzy­ca, By­strzy­ca Kłodz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy to­po­ni­mu By­strzy­ca lub By­strzy­ca Kłodz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bystrzyca ż., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

Wiktionary


bystrzyczanin

miesz­ka­niec By­strzy­cy Kłodz­kiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


bystrzyczanka

miesz­kan­ka By­strzy­cy Kłodz­kiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


bystrzyk

ryba ak­wa­rio­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • by­strzyk (Ru­gi­lus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych
  • by­strzyk – człon ro­dza­jo­wy pol­skich nazw zwy­cza­jo­wych niek­tó­rych ryb z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych
  • By­strzyk – wieś na Ukra­i­nie
  • By­strzyk – szczyt Ma­łych Pie­nin
  • By­strzyk – stru­ga, do­pływ Dęby
  • By­strzyk – potok, do­pływ Kwisy
  • By­strzyk – potok, do­pływ Łom­ni­cy
  • By­strzyk – imię mę­skie

Wikipedia


bystrzyna

miej­sce by­stre­go, szyb­kie­go prądu na rzece lub po­to­ku; by­strzy­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­strzy­na – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win
  • By­strzy­na – potok, do­pływ Bud­ko­wi­czan­ki
  • By­strzy­na – potok, do­pływ Łącz­ni­ka
  • By­strzyn­ka, By­strzy­no Wiel­kie, By­strzy­no Małe

Wikipedia


byszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • By­sze­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • By­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • By­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kar­nie­wo
  • By­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Sie­myśl
  • By­sze­wo – przy­sió­łek osady Gra­bo­wo, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • By­sze­wo – gro­ma­da

Wikipedia


byszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­nold Ana­sta­zy By­szew­ski (1740–1800) – pol­ski ofi­cer, adiu­tant króla Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta
  • Cze­sław By­szew­ski (1915–1997) – pol­ski aktor, lek­tor ra­dio­wy, aktor dub­bin­go­wy
  • Fran­ci­szek By­szew­ski (XVIII w.) – ar­chi­dia­kon są­dec­ki
  • Józef By­szew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jan Lech By­szew­ski (1893–1968) – pol­ski praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • (XX–XXI w.) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Mi­chał By­szew­ski (1883–1936) – pol­ski urzęd­nik i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • (XX–XXI w.) – pol­ski fizyk
  • Sta­ni­sław By­szew­ski (XVIII w.) – pol­ski ofi­cer
  • To­masz By­szew­ski (XVIII–XIX w.) – pol­ski urzęd­nik i poseł na Sejm
  • Wła­dy­sław By­szew­ski (1922–2019) – pol­ski ho­dow­ca koni, tre­ner, sę­dzia spor­to­wy
  • Zbi­gniew By­szew­ski (1929–) – pol­ski dy­plo­ma­ta

Wikipedia


bysztek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sztuć­ce

Wiktionary


byszwałd

Bysz­wałd (niem. "Bis­chwal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa w za­chod­niej czę­ści Garbu Lu­baw­skie­go.

Na prze­ło­mie XVI i XVII wieku na­le­żał do dóbr sto­ło­wych bi­sku­pów cheł­miń­skich.

W la­tach 1954-1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bysz­wałd, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Fi­je­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


byszyce

By­szy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


byszyno

By­szy­no (niem. "Bo­is­sin") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 204 miesz­kań­ców.

Osada wcho­dzą­ca w skład so­łect­wa: Prze­go­nia.

Wikipedia


byt

1. wa­run­ki ma­te­rial­ne;
2. wszyst­ko to, co ist­nie­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ist­nie­nie, ca­łoksz­tałt życia

 (1.2) wa­run­ki ma­te­rial­ne

 (1.3) to, co ist­nie­je (w ja­ki­kol­wiek spo­sób)

Wiktionary

Byt (gr. το ον "to on" lub ουσια "ousia"; ens) – pod­sta­wo­we po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne z dzie­dzi­ny on­to­lo­gii i me­ta­fi­zy­ki, ma­ją­ce na celu okre­śle­nie stanu ist­nie­nia rze­czy jako ele­men­tu życia i wszechś­wia­ta. Byt ro­zu­mia­ny był przez fi­lo­zo­fów w hi­sto­rii na wiele róż­nych spo­so­bów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Byt okre­śla świa­do­mość.

 (1.2) Ro­dzi­ce za­wsze sta­ra­ją się za­pew­nić jak naj­lep­szy byt swoim dzie­ciom.

 (1.3) A zatem: „Je­że­li ist­nie­je byt przy­god­ny, to ist­nie­je rów­nież byt ko­niecz­ny". Na­le­ży dodać, że przez byt przy­god­ny ro­zu­mie się za­rów­no byt, który nie musi ist­nieć, jak i każdy byt zmien­ny.

 (1.3) Ar­gu­men­ty kos­mo­lo­gicz­ne wy­cho­dzą od pew­ne­go oczy­wi­ste­go i ogól­ne­go, ale apo­ste­rio­rycz­ne­go faktu do­ty­czą­ce­go wszechś­wia­ta, na przy­kład tego, że ist­nie­ją byty przy­god­ne, albo tego, że rze­czy się po­ru­sza­ją lub zmie­nia­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨt, AS: byt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec mos., bytowość ż., bycie n., bytowanie n., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., bytność ż.

 czas. bytować, być, bywać, pobyć, przybyć, odbyć

 przym. bytowy, pobytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary


bytkowo

Byt­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Ro­kiet­ni­ca.

Wikipedia


bytków

Byt­ków (niem. "Bitt­kow") – dziel­ni­ca Sie­mia­no­wic Ślą­skich, po­ło­żo­na około 2 ki­lo­me­try na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum, która gra­ni­czy z dziel­ni­cą Mi­chał­ko­wi­ce oraz mia­sta­mi: Cho­rzo­wem i Ka­to­wi­ca­mi.

Wikipedia


bytnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Byt­ni­ca (niem. "Be­ut­nitz") – wieś gmin­na w po­wie­cie kro­śnień­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim. Sie­dzi­ba gminy Byt­ni­ca.

Leży po­mię­dzy je­zio­ra­mi Kokno i Byt­nic­kim ok. 12 km od Kros­na Odrzań­skie­go, przy lo­kal­nej dro­dze Kros­no Odrzań­skie – Świe­bo­dzin, około 2,5 km. od cen­trum wsi przy­sta­nek ko­le­jo­wy Byt­ni­ca na linii Wroc­ław – Ko­strzyn – Szcze­cin. W la­tach 1550–1627 miej­sco­wość po­sia­da­ła prawa miej­skie.

Wikipedia


bytnicki

przy­miot­nik od: Byt­ni­ca


SJP.pl


bytniczanin

miesz­ka­niec Byt­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


bytniczanka

miesz­kan­ka Byt­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


bytniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


bytność

znaj­do­wa­nie się, cza­so­we prze­by­wa­nie gdzieś; pobyt, bycie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cza­so­we bycie gdzieś

 (1.2) przest. eg­zy­sten­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ku­je­my panu pro­fe­so­ro­wi, że za­szczy­cił nas swoją byt­no­ścią.

 (1.1) Pod­czas byt­no­ści na Ma­da­ga­ska­rze na­ba­wił się sy­fi­li­su.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bytować, być ndk.

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytowość ż.

 przysł. bytowo

 przym. bytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobyt, przebywanie

 (1.2) bycie, istnienie

Wiktionary


bytom

1. wa­run­ki ma­te­rial­ne;
2. wszyst­ko to, co ist­nie­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku;

 (1.2) geogr. zob. Bytom Odrzań­ski.

 (1.3) geogr. zob. Nowy Bytom.

Wiktionary

Bytom ( Be­ut­hen, Bytōm, Bytōń) – mia­sto w Pol­sce na pra­wach po­wia­tu, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, na Wy­ży­nie Ślą­skiej, w cen­trum Gór­no­ślą­sko-Za­głę­biow­skiej Me­tro­po­lii.

Bytom to jedno z naj­star­szych miast hi­sto­rycz­ne­go Gór­ne­go Ślą­ska. Był sie­dzi­bą ksią­żąt pia­stow­skich Księ­stwa By­tom­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak z By­to­mia do Ra­ci­bo­rza, tak z Ra­ci­bo­rza do Opola oko­li­ca jest czy­sto pol­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨtɔ̃m, AS: bytõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytomiak mos., bytomianin mos., bytomianka ż.

 przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Bytóń

Wiktionary


bytomiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek hi­sto­rycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Bytom i oko­li­ce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po II woj­nie świa­to­wej ob­szar za­miesz­ki­wa­ny przez By­to­mia­ków za­sied­li­li przy­by­sze z Lwow­szczyz­ny i in­nych te­re­nów Pol­ski, przy­by­wa­ją­cy na gór­ni­czy Górny Śląsk w po­szu­ki­wa­niu za­trud­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom mrz., bytomianin mos., bytomianka ż.

 przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary


bytomianin

1. miesz­ka­niec By­to­mia;
2. miesz­ka­niec By­to­mia Odrzań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec By­to­mia lub By­to­mia Odrzań­skie­go

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z By­to­mia lub By­to­mia Odrzań­skie­go, uro­dzo­na w By­to­miu lub By­to­miu Odrzań­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rafał uro­dził się w By­to­miu Odrzań­skim, jest zatem ro­do­wi­tym by­to­mia­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: bytõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom m.

:: fż. bytomianka ż.

 przym. bytomski

Wiktionary


bytomianka

1. miesz­kan­ka By­to­mia;
2. miesz­kan­ka By­to­mia Odrzań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka By­to­mia lub By­to­mia Odrzań­skie­go

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z By­to­mia lub By­to­mia Odrzań­skie­go, uro­dzo­na w By­to­miu lub By­to­miu Odrzań­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mira uro­dzi­ła się w By­to­miu Odrzań­skim, jest więc ro­do­wi­tą by­to­mian­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjãnka, AS: bytõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom m.

:: fm. bytomianin m.

 przym. bytomski

Wiktionary


bytomkowiec

bie­li­nek by­tom­ko­wiec - motyl z ro­dzi­ny bie­lin­ko­wa­tych


SJP.pl


bytomski

przy­miot­nik od: Bytom, Bytom Odrzań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy By­to­mia

 (1.2) do­ty­czą­cy By­to­mia Odrzań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­na­li się w by­tom­skim ma­gi­stra­cie.

 (1.2) Do­star­czał świe­że ryby do by­tom­skich re­sta­u­ra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈtɔ̃msʲci, AS: bytõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytomiak mos., Bytom m., bytomianin m., bytomianka ż.

 przym. podbytomski

Wiktionary


bytomsko

przy­miot­nik od: Bytom, Bytom Odrzań­ski


SJP.pl

By­tom­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Że­go­ci­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia


bytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. eg­zy­sto­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byt m., bytowość ż.

 czas. bytować ndk.

 przym. bytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życie, egzystowanie

Wiktionary


bytować

1. żyć, być, trwać;
2. prze­by­wać, miesz­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) książk. żyć w kon­kret­nych wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­mi­nął chyba bez­po­wrot­nie sta­tycz­ny okres dzie­jów, kiedy na roz­le­głych i wol­nych te­re­nach mógł czło­wiek by­to­wać nie­za­leż­nie od tech­nik i wię­zów or­ga­ni­za­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

 przym. bytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystować, istnieć, żyć

Wiktionary


bytowianin

miesz­ka­niec By­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec By­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bytovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytów m.

:: fż. bytowianka ż.

 przym. bytowski

Wiktionary


bytowianka

miesz­kan­ka By­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka By­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjãnka, AS: bytovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytów mrz.

:: fm. bytowianin mos.

 przym. bytowski

Wiktionary


bytownit

mi­ne­rał z grupy pla­gio­kla­zów


SJP.pl

By­tow­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pla­gio­kla­zów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych. Nazwa po­cho­dzi od mia­sta By­town (dawna nazwa Ot­ta­wy) w Ka­na­dzie, gdzie w 1835 roku, po raz pier­wszy go opi­sa­no.

Wikipedia


bytowo

przy­słó­wek

 (1.1) do­ty­cząc by­to­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • By­to­wo – le­śni­czów­ka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Recz
  • By­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny
  • By­to­wo – gmina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­sarz po­wi­nien ko­chać swój zawód oby­cza­jo­wo, po­wi­nien być za­in­te­re­so­wa­ny tem wszyst­kiem, co by­to­wo zro­śnię­te jest z jego spo­so­bem życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

 czas. bytować ndk.

 przym. bytowy

Wiktionary


bytowość

w fi­lo­zo­fii: fakt ist­nie­nia, cecha bycia czymś re­al­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. zdol­ność ist­nie­nia bę­dą­ca cechą bytu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n.

 czas. bytować ndk.

 przym. bytowy

 przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystencjalność

Wiktionary


bytowski

→ Bytów (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy By­to­wa, zwią­za­ny z By­to­wem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈtɔfsʲci, AS: bytofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytów m., bytowianin m., bytowianka ż.

Wiktionary


bytowy

→ byt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do bytu lub by­to­wa­nia, ma­ją­cy zwią­zek z bytem lub by­to­wa­niem

Wiktionary

Patrz:

byt

Przykłady

 (1.1) Naród jest związ­kiem psy­chi­ki z bytem: by­to­we zna­cze­nie jej jest w nim, z niego wy­ra­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec mos., bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

 czas. bytować ndk.

 przysł. bytowo

Wiktionary


bytoń

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bytoń - ga­le­ria zdjęć

Bytoń – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń.

Wikipedia


bytoński

→ Bytoń (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


bytyń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bytyń – część mia­sta Zło­cie­niec
  • Bytyń – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Wola Uh­ru­ska
    • Bytyń – dawna gmina
  • Bytyń – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz
    • Bytyń – dawna gro­ma­da
  • Bytyń – część wsi Mar­cin­ko­wi­ce w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Bytyń Wiel­ki
  • Bytyń Mały
  • Je­zio­ro By­tyń­skie

Wikipedia


bytyński

→ Bytyń


SJP.pl

Patrz:

Bytyń

bytów

1. wa­run­ki ma­te­rial­ne;
2. wszyst­ko to, co ist­nie­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

Bytów (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Bëtowò; niem. "Bütow") – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bytów, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, nad rze­ka­mi Bo­ru­ją oraz By­to­wą i je­zio­rem Jeleń. Mia­sto sta­no­wi lo­kal­ny węzeł dro­go­wy (DK20, DW209, DW212, DW228).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɨtuf, AS: bytuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bytowianin m., bytowianka ż.

 przym. bytowski

Wiktionary


bytóń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Bytom

Wiktionary


bywaj

1. prze­by­wać, znaj­do­wać się w ja­kimś miej­scu;
2. znaj­do­wać się czę­sto w ja­kimś miej­scu;
3. od­wie­dzać kogoś re­gu­lar­nie, co jakiś czas


SJP.pl


bywalczyni

książ­ko­wo:
1. ko­bie­ta czę­sto by­wa­ją­cy w danym miej­scu, stały gość ja­kie­goś lo­ka­lu, te­a­tru itp.; stały gość;
2. ko­bie­ta, która zwie­dzi­ła kawał świa­ta, dużo wi­dzia­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: by­wa­lec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­po­wa bi­kej­ka jest zwy­kle stałą klient­ką so­la­riów oraz by­wal­czy­nią dy­sko­tek. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨvalˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: byvalčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywanie n.

:: fm. bywalec m.

 czas. bywać ndk.

Wiktionary


bywalec

1. osoba czę­sto by­wa­ją­ca w danym miej­scu, stały gość ja­kie­goś lo­ka­lu, te­a­tru itp.; stały gość;
2. osoba, która zwie­dzi­ła kawał świa­ta, dużo wi­dzia­ła; świa­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek, który czę­sto po­ja­wia się, bywa w danym miej­scu, lo­ka­lu, in­sty­tu­cji kul­tu­ral­nej itp.

 (1.2) książk. czło­wiek, który dużo po­dró­żu­je po świe­cie, dużo zwie­dził

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpie­wa­ła pełną buzią i gło­sem, tek­sty znała, rącz­ka­mi uprze­dza­ła wszyst­kie gesty wo­dzi­re­ja – widać, że by­wa­lec.

 (1.1) Służ­bo­wo czy pry­wat­nie, po­rucz­nik był by­wal­cem war­szaw­skich lo­ka­li.

 (1.2) Nie wiem, jak się pali szi­szę. Spy­taj Romka, on jest by­wal­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈvalɛt͡s, AS: byvalec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywanie n., bycie n., ubywanie n., ubycie n., zbywanie n., zbycie n., przybywanie n., przybycie n., tubylec m., tambylec m., odbywanie n., odbycie n., byt m., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., ubytek m., nabytek m.

:: fż. bywalczyni ż.

 czas. być ndk., bywać ndk., ubywać ndk., ubyć dk., zbywać ndk., zbyć dk., przybywać ndk., przybyć dk., odbywać ndk., odbyć dk.

 przym. bywszy, bytowy, tubylczy, bywały, niebywały

Wiktionary


bywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bywać

 rzecz. bywalec mos., bywalczyni ż.

Wiktionary


bywać

1. prze­by­wać, znaj­do­wać się w ja­kimś miej­scu;
2. znaj­do­wać się czę­sto w ja­kimś miej­scu;
3. od­wie­dzać kogoś re­gu­lar­nie, co jakiś czas


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. być czę­sto w ja­kimś miej­scu, prze­by­wać gdzieś, brać udział w czymś

 (1.2) książk. znaj­do­wać się co jakiś czas w ja­kiejś sy­tu­a­cji, w ja­kimś sta­nie

 (1.3) książk. utrzy­my­wać z kimś kon­tak­ty to­wa­rzy­skie, od­wie­dzać go

 (1.4) książk. zda­rzać się

cza­sow­nik w funk­cji nie­sa­mo­dziel­nej

 (2.1) książk. cza­sow­nik po­sił­ko­wy do two­rze­nia czę­stot­li­wej stro­ny bier­nej (w cza­sie te­raź­niej­szym i przesz­łym)

 (2.2) książk. łącz­nik w orze­cze­niu imien­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria by­wa­ła w ko­ście­le śred­nio raz w mie­sią­cu.

 (1.1) Odkąd zmie­ni­łem pracę, czę­sto bywam w sto­li­cy.

 (1.2) Nie­raz by­wa­łem w kło­po­tach, ale przy­ja­cie­le za­wsze mi po­mo­gli.

 (1.3) By­wa­my u sie­bie kilka razy w roku.

 (1.4) W cza­sie stu­diów by­wa­ło, że cho­dzi­łem spać nad ranem.

 (1.4) By­wa­ją tacy za­pa­leń­cy, co kąpią się zimą w morzu.

 (2.1) Czę­sto bywał na­ma­wia­ny do drob­nych prze­krę­tów, ale za­wsze oka­zy­wał się ucz­ci­wy.

 (2.2) Dzie­ci by­wa­ją niez­no­śne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨvat͡ɕ, AS: byvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec m., bywalczyni ż., bywanie n., bycie n., byt m.

 przym. bywały

Wiktionary


bywałość

→ by­wa­ły


SJP.pl

Patrz:

bywały

bywały

1. taki, który dużo po­dró­żo­wał, prze­by­wał w ja­kimś miej­scu;
2. taki, który zna się na wielu rze­czach; doś­wiad­czo­ny, obyty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) doś­wiad­czo­ny, obyty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈvawɨ, AS: byvau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bywać

 rzecz. bywalec mos.

Wiktionary


bywszy

gwa­ro­wo: były


SJP.pl


byzdra

naz­wi­sko


SJP.pl


byziówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈʑufka, AS: byźufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


byznes

daw­niej: biz­nes


SJP.pl


byznesmen

daw­niej: biz­nes­men


SJP.pl


byzuch

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. od­wie­dzi­ny

Wiktionary


być

1. ist­nieć, żyć;
2. prze­by­wać, znaj­do­wać się gdzieś;
3. trwać przez pe­wien czas, mieć miej­sce, zda­rzać się, od­by­wać się;
4. brać w czymś udział, uczest­ni­czyć;
5. uczę­szczać gdzieś, ko­rzy­stać z cze­goś, uczyć się;
6. się­gać, do­sta­wać do ja­kiejś wy­so­ko­ści;
7. znaj­do­wać się w ja­kimś sta­nie, doz­na­wać cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ist­nieć; trwać

 (1.2) znaj­do­wać się w ja­kimś miej­scu

 (1.3) cha­rak­te­ry­zo­wać się jakąś cechą

 (1.4) pra­co­wać jako ktoś, wy­ko­ny­wać jakiś zawód; zaj­mo­wać się czymś z za­in­te­re­so­wań

 (1.5) uczest­ni­czyć w czymś

 (1.6) na­le­żeć do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji

cza­sow­nik po­sił­ko­wy uży­wa­ny do two­rze­nia…

 (2.1) …form stro­ny bier­nej

 (2.2) będę, bę­dziesz itd. …czasu przysz­łe­go cza­sow­ni­ków nie­do­ko­na­nych

 (2.3) -m, -ś, -śmy, -ście …form 1. i 2. os. obu liczb czasu przesz­łe­go i trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go

 (2.4) przest. byłem, byłeś itd. …czasu za­przesz­łe­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro bę­dzie pią­tek.

 (1.1) Od roku je­stem na die­cie.

 (1.1) Obiad zaraz bę­dzie go­to­wy.

 (1.2) Cześć, ko­cha­nie! Już je­stem w domu!

 (1.2) Gdzie jest klucz od bramy?

 (1.2) Byłem kie­dyś w Chi­nach.

 (1.3) Karol jest bar­dzo wy­so­ki.

 (1.4) Czy to pan jest sprze­daw­cą?

 (1.5) Byłeś wczo­raj na spot­ka­niu z tym re­ży­se­rem?

 (1.6) Jerzy nigdy nie był w woj­sku.

 (2.1) Te­le­wi­zor jest zep­su­ty.

 (2.2) Jutro będę je­chał do War­sza­wy; mam na­dzie­ję, że do­ja­dę.

 (2.4) Jerzy kupił był już sa­mo­chód, kiedy od­krył, że ma on nie­spraw­ny al­ter­na­tor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨt͡ɕ, AS: być

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. byt

 (1.2) czas. pobyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istnieć

 (1.2) znajdować się

Wiktionary


był

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. m. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


była

dawna part­ner­ka ży­cio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na, z którą za­koń­czy­ło się zwią­zek na po­zio­mie mał­żeń­stwa lub na­rze­czeń­stwa

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ż. przesz. cza­sow­ni­ka być

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) M. i W. ż. lp. od były

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fm. były

Wiktionary


byłaby

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ż. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłabym

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. ż. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłabyś

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. ż. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłam

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. ż. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłaś

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. ż. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłby

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. m. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłbym

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. m. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłbyś

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. m. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłem

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. m. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłeś

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. m. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


było

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. …pod­kre­śla­ją­ca, że czyn­ność, o któ­rej mowa w zda­niu, od­by­ła się w przesz­ło­ści

spój­nik

 (2.1) stpol. albo

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. n. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłoby

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. n. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


były

o kimś, kto był (np. były uczeń) lub o czymś, co było (np. była dy­sko­te­ka)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który był i prze­stał ist­nieć lub prze­stał peł­nić jakąś funk­cję, wy­stę­po­wać w ja­kiejś roli

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. były (1.1) mąż, chło­pak, na­rze­czo­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lm. nmos. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nym w tym roku fil­mem, który poś­wię­co­ny jest w ca­ło­ści woj­nom na te­re­nie byłej Ju­go­sła­wii, jest chor­wac­ki film „Świad­ko­wie”.

 (2.1) Dzwo­nił do mnie mój były, chce się spot­kać.

 (2.1) Jego były chło­pak upra­wiał ca­po­e­i­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨwɨ, AS: byu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) fż. była

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eks-

 (2.1) eks

Wiktionary


byłyby

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lm. nmos. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłybyście

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. nmos. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłybyśmy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. nmos. przyp. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłyście

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. nmos. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłyśmy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. nmos. przesz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


byłże

"był" wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą "-że", słowo wy­stę­pu­ją­ce w zda­niach o for­mie py­ta­ją­cej (np. "Nie byłże on twoim ko­le­gą?")


SJP.pl


byłżeby

tryb przy­pu­szcza­ją­cy cza­sow­ni­ka "być" w cza­sie przesz­łym z do­łą­czo­ną par­ty­ku­łą "-że"


SJP.pl


byńdzin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Bę­dzin

Wiktionary


byś

spój­nik, forma flek­syj­na

 (1.1) 2. os. lp. od: by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja je­stem Dawid, jam jest pa­sterz – / Bła­gal­ną wiodę pieśń, / byś się zmi­ło­wać chciał nad Pia­stem, / byś żniwo zwo­lił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨɕ, AS: byś

Wiktionary


bz

Bank Za­chod­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 3-chi­nu­kli­dy­no­ben­zy­lan
  • Bug­zil­la
  • ben­zo­dia­ze­pi­ny
  • .bz
  • B'z
  • ben­zi­mi­da­zol
  • Ber­li­ner Ze­i­tung
  • BZ – kod przy­pi­sa­ny Be­li­ze we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


bzdet

z de­za­pro­ba­tą, lek­ce­wa­że­niem o czymś mało war­to­ścio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spra­wa o nie­wiel­kim zna­cze­niu, nic waż­ne­go

 (1.2) pot. rzecz o małej war­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przej­muj się ta­ki­mi bzde­ta­mi!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzdɛt, AS: bzdet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bździna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg

Wiktionary


bzdetny

po­tocz­nie: nie­i­stot­ny, błahy, nie­waż­ny


SJP.pl


bzdręgolić

po­tocz­nie: grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; dyn­do­lić, dryn­do­lić, brzą­kać, pi­to­lić, rzę­po­lić


SJP.pl


bzdura

1. coś, co nie ma sensu;
2. nie­po­waż­na spra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś nie­praw­dzi­we­go, nie­do­rzecz­ne­go

 (1.2) nie­po­waż­na rzecz lub spra­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To kom­plet­na bzdu­ra, że w nocy jeż­dżę pi­ja­ny po mie­ście. Prze­cież nie mam sa­mo­cho­du.

 (1.2) Ania od go­dzi­ny paple ja­kieś bzdu­ry przez te­le­fon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzdura, AS: bzdura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdurnik m., bzdurność ż., bzdurstwo n.

:: zdrobn. bzdurka ż.

 czas. ubzdurać, bzdurzyć

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, bzdurstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

 (1.2) błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary


bzdurka

zdrob­nia­le o bzdu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od bzdu­ra

Wiktionary

Bzdur­ka ([]) – stru­mień, do­pływ Wie­prza o dłu­go­ści 9,27 km i po­wierzch­ni zlew­ni 37,95 km².

Stru­mień wy­pły­wa na te­re­nie wsi Ostrów Krup­ski i pły­nie na za­chód. W Kru­pem prze­pły­wa pod drogą wo­je­wódz­ką nr 812. Około 1 km dalej rzeka przy ru­i­nach sta­re­go zamku two­rzy staw. Na­stęp­nie prze­pły­wa przez Kru­piec, w są­sied­nim Win­cen­to­wie prze­pły­wa pod linią ko­le­jo­wą nr 69, a kil­ka­set me­trów dalej za­si­la dwa nie­wiel­kie stawy ho­dow­la­ne i wpada do Wie­prza. Ja­kość wód Bzdur­ki od­po­wia­da III kla­sie czy­sto­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] cho­ciaż baz­gro­le­nie tych wszyst­kich bzdu­rek jest rów­nie przy­jem­ne co wy­peł­nia­nie wnio­sku wi­zo­we­go na wy­jazd do Ame­ry­ki, to mam świa­do­mość, że ta praca za­de­cy­du­je, jak moja mu­zy­ka zabrz­mi ze sceny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdura ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

 czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

Wiktionary


bzdurniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bzdur­nie


SJP.pl


bzdurniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bzdur­ny


SJP.pl


bzdurność

→ bzdur­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bzdur­ne; cecha tych, któ­rzy są bzdur­ni

Wiktionary

Patrz:

bzdurny

Powiązane:

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

 rzecz. bzdurstwo n., bzdurka ż., bzdura ż.

Wiktionary


bzdurny

nie­po­waż­ny, bez sensu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. taki, który nie ma sensu

 (1.2) pot. taki, który nie jest ważny, któ­rym nie warto się przej­mo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­czy­ta­łem w Pol­sce wiele, naj­czę­ściej kom­plet­nie bzdur­nych, wy­po­wie­dzi o post­mo­der­niz­mie.

 (1.2) Cie­szę się z ta­kie­go fi­na­łu, ale je­stem jed­no­cze­śnie zbul­wer­so­wa­ny, że sąd ponad rok mu­siał się zaj­mo­wać tak bzdur­ną spra­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzdurnɨ, AS: bzdurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

 czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

 przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absurdalny, bezsensowny, niedorzeczny, nonsensowny

 (1.2) błahy, głupi, nieistotny, nieważny; posp. duperelny; książk. bagatelny, płochy

Wiktionary


bzdurstwo

daw­niej: bzdu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­zba­wio­ne sensu stwier­dze­nie lub po­mysł

 (1.2) nie­i­stot­na rzecz lub spra­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prasa an­giel­ska, ocze­ku­jąc śmier­ci Hin­den­bur­ga, wy­pi­sy­wa­ła różne bzdur­stwa, że pre­zy­den­tem Rze­szy zo­sta­nie ksią­żę Brunsz­wic­ki, zięć Wil­hel­ma II i bli­ski krew­ny bry­tyj­skiej ro­dzi­ny pa­nu­ją­cej.

 (1.2) Prze­ko­na­ny o bluź­nier­stwo przed sądem bi­sku­pim zo­sta­je zaraz żyw­cem spa­lo­ny. Za liche bzdur­stwo w tym ro­dza­ju Cuth­bert Simp­son nie­daw­no temu zo­stał po­cię­ty na ćwier­ci i w koło wple­cio­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurzenie n., ubzduranie n., ubzdurzenie n.

 czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

 przym. bzdurny

 przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdura, brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

 (1.2) bzdura, błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary


bzdurzyć

bre­dzić, bajać, pa­plać; po­tocz­nie:
1. mówić bzdu­ry, głup­stwa;
2. opo­wia­dać o rze­czach nie­i­stot­nych


SJP.pl


bzdyk

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. dziad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzdɨk, AS: bzdyk

Wiktionary


bzdęgolić

po­tocz­nie: źle grać lub śpie­wać; fał­szo­wać


SJP.pl


bziak

rzad­ko: krzak bzu


SJP.pl


bzianka

1. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bzian­ka – część Rze­szo­wa
  • Bzian­ka – osied­le w Rze­szo­wie
  • Bzian­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ry­ma­nów
  • Bzian­ka – potok, do­pływ Piel­grzy­mów­ki
  • Bzian­ka – stru­ga, do­pływ Ście­gni­cy

Wikipedia


bzie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. so­łect­wo w gra­ni­cach mia­sta Ja­strzę­bie-Zdrój;

 (1.2) geogr. zob. Bzie Dolne.

 (1.3) geogr. zob. Bzie Górne.

 (1.4) geogr. zob. Bzie Za­mec­kie.

Wiktionary

Bzie (niem. "Gold­manns­dorf") – so­łect­wo mia­sta Ja­strzę­bie-Zdrój. Sta­no­wi wschod­ni ob­szar mia­sta, gra­ni­czą­cy z gminą Pa­wło­wi­ce. W 2015 r. so­łect­wo miało 3937 miesz­kań­ców i zaj­mo­wa­ło ob­szar o po­wierzch­ni 1728,73 ha, co sta­no­wi 19% po­wierzch­ni mia­sta. Bzie po­ło­żo­ne jest nad po­to­kiem Bzian­ką.

Wikipedia


bzieński

→ Bzian­ka


SJP.pl

Patrz:

Bzianka

bzik

1. po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; fiś, hyś, hyź, fiks;
2. prze­sta­rza­le: dzi­wak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. mania, lek­kie sza­leń­stwo, dzi­wact­wo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. dzi­wak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr ma bzika na punk­cie znacz­ków pocz­to­wych. Bez przer­wy cho­dzi do skle­pu fi­la­te­li­stycz­ne­go i zna chyba na pa­mięć ka­ta­log znacz­ków pocz­to­wych.

 (1.1) Każdy ma ja­kie­goś bzika, każdy ja­kieś hobby ma, / a ja w domu mam cho­mi­ka, kota, rybki oraz psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲʑik, AS: bʹźik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzikostwo n., bzikowanie n., zbzikowanie n., bzowina ż.

 czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

 przym. bzikowaty, zbzikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioł, pot. fiksum, świr; wulg. pierdolec; gwara. szplin

Wiktionary


bzikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­pa­da­nie w obłęd, tra­ce­nie rów­no­wa­gi psy­chicz­nej

 (1.2) pot. za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób nie­po­waż­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbzikowanie n., bzik m., bzikostwo n.

 czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

 przym. bzikowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wariowanie

Wiktionary


bzikowaty

dzi­wacz­ny, ma­ją­cy bzika


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) tro­chę niez­rów­no­wa­żo­ny

Wiktionary


bzikować

po­tocz­nie: do­sta­wać bzika


SJP.pl


bzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. drze­wo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzowina ż., bzówka ż.

 przym. bzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzowina

Wiktionary


bzionek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mit­słow. duch opie­kuń­czy bro­nią­cy obej­ścia przed złymi cza­ra­mi, ma­ją­cy po­stać ma­łe­go czło­wiecz­ka, ży­ją­ce­go pod krza­kiem bzu

Wiktionary

Bzio­nek (przyp. nazwa wy­wo­dzi się od bzu czar­ne­go) – leśny demon ze Ślą­ska.

Du­szek opie­kuń­czy, przy­bie­ra­ją­cy po­stać ma­łe­go lu­dzi­ka. Bro­nił obej­ścia przed złymi cza­ra­mi i żył pod krza­kiem czar­ne­go bzu.

Z tego po­wo­du lu­dzie da­rzy­li tę ros­ną­cą ro­śli­nę w po­bli­żu do­mostw na­boż­ną czcią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲʑɔ̃nɛk, AS: bʹźõnek

Wiktionary


bzowiak

bo­dzie­niec bzo­wiak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


bzowina

po­tocz­nie:
1. bez czar­ny;
2. sok brzo­zo­wy; osko­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drze­wo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bzo­wi­na – zwy­cza­jo­wa nazwa bzu czar­ne­go
  • bzo­wi­na – zwy­cza­jo­wa nazwa osko­ły (soku z brzo­zy)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzina ż., bzówka ż., bzik m.

 przym. bzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzina

Wiktionary


bzowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bzowo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Bzowo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Bzowo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca
  • Bzowo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Lu­basz
  • Bzowo – gro­ma­da

Wikipedia


bzowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ham Bzow­ski (1567–1637) – do­mi­ni­ka­nin, przed­sta­wi­ciel nurtu kontr­re­for­ma­cji, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła, ha­gio­graf i kaz­no­dzie­ja
  • Bal­ta­zar Bzow­ski (1514–1574) – wła­ści­ciel dóbr ziem­skich w Bzo­wie, pod­sta­ro­ści ja­wo­row­ski
  • Eli­sa­beth von Ja­no­ta Bzow­ski (1912–2012) – nie­miec­ka ma­lar­ka, gra­ficz­ka, pro­jek­tant­ka znacz­ków pocz­to­wych
  • Jacek Bzow­ski (zm. 1808) – skarb­nik kra­kow­ski w 1785 roku, bur­gra­bia kra­kow­ski w la­tach 1775-1785
  • Jan Bzow­ski (zm. przed 1802) – bur­gra­bia kra­kow­ski w 1785 roku
  • Ka­zi­mierz Bzow­ski (1861–1945) – zie­mia­nin, poseł na Sejm Kra­jo­wy Ga­li­cji X ka­den­cji
  • Ka­zi­mierz Ja­no­ta-Bzow­ski (1792–1862) – pol­ski szlach­cic, ofi­cer wojsk Księ­stwa War­szaw­skie­go, zie­mia­nin ga­li­cyj­ski
  • Leon Bzow­ski (1901–1966) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, uczest­nik wojny pol­sko–ra­dziec­kiej i II wojny świa­to­wej, jeden z „księ­ży pa­trio­tów”
  • Wła­dy­sław Bzow­ski (1885–1945) – pol­ski woj­sko­wy
  • Wło­dzi­mierz Bzow­ski (1881–1942) – pol­ski dzia­łacz chłop­ski i po­li­tyk
  • Bzow­scy herbu Osto­ja – pol­ski ród szla­chec­ki
  • Ko­piec Bzow­skich – ko­piec w Będ­ko­wi­cach

Wikipedia


bzowy

przy­miot­nik od: bez (w zna­cze­niu: lilak)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: bez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubo spo­sób ro­bie­nia po­wi­deł bzo­wych wcale nie jest trud­nym, wiel­kiej prze­cież po­trze­bu­je uwagi, żeby w prze­cho­wa­niu pręd­kie­mu nie ule­gły zep­su­ciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż., bzówka ż.

Wiktionary


bzt

skró­to­wiec

 (1.1) = ekol. bio­che­micz­ne za­po­trze­bo­wa­nie na tlen;

Wiktionary


bzura

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Bzura – rzeka na Ni­zi­nach Środ­ko­wo­pol­skich, lewy do­pływ Wisły o dłu­go­ści 166 km. Więk­sza część biegu pro­wa­dzi wzdłuż pół­noc­ne­go skra­ju Rów­ni­ny Ło­wic­ko-Błoń­skiej. Mak­sy­mal­na roz­pię­tość wahań sta­nów wody w dol­nym biegu wy­no­si 4,5 m. Źró­dła znaj­du­ją się na wy­so­ko­ści 238 m n.p.m. w gra­ni­cach Łodzi, a uj­ście do Wisły na wy­so­ko­ści 60 m n.p.m. Jest to ty­po­wa rzeka ni­zin­na.

Wikipedia


bzurski

→ Bzura; bzu­rzań­ski


SJP.pl


bzurzański

→ Bzura; bzur­ski


SJP.pl


bzybzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bzyb­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bzybzać ndk.

Wiktionary


bzybzać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kroić, ciąć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubzybzać

 rzecz. bzybzanie n.

Wiktionary


bzyczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bzy­czeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bzyczeć

 wykrz. bzz

Wiktionary


bzyczeć

o niek­tó­rych owa­dach (np. musze), urzą­dze­niach, le­cą­cych ku­lach: wy­da­wać bzyk; bzy­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o le­cą­cych owa­dach: wy­da­wać prze­cią­gły bzyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni stąd, ni zowąd po­ja­wi­ły się ko­ma­ry i zło­wróżb­nie za­czę­ły bzy­czeć nam nad gło­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bzyčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyczenie n., bzykanie n., bzyknięcie n.

Wiktionary


bzyg

owad z rzędu mu­chó­wek, po­dob­ny do pszczo­ły; bzygi - ro­dzi­na tych owa­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. po­dob­ny z wy­glą­du do osy owad z rzędu mu­chó­wek;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨk, AS: bzyk

Wiktionary


bzygowate

ro­dzi­na dość du­żych, roz­po­wszech­nio­nych na całym świe­cie owa­dów z rzędu mu­chó­wek, z wy­glą­du po­dob­nych do pszczo­ło­wa­tych, od­gry­wa­ją­cych ważną rolę w za­py­la­niu kwia­tów; bzygi


SJP.pl

Bzy­go­wa­te, bzygi (Syrp­hi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek z wy­glą­du po­dob­nych czę­sto do os lub pszczół (mi­mi­kra). Od­gry­wa­ją ważną rolę w za­py­la­niu kwia­tów. Do­ro­słe osob­ni­ki wy­stę­pu­ją licz­nie, zwła­szcza na na­sło­necz­nio­nych le­śnych po­la­nach.

Na­u­ko­wo opi­sa­no około 6000 ga­tun­ków. Larwy są dra­pież­ne (zja­da­ją mszy­ce) lub ro­śli­no­żer­ne. Do­ro­słe żywią się so­ka­mi ro­ślin, nek­ta­rem i spa­dzią. Niek­tó­re są szkod­ni­ka­mi.

Wikipedia


bzygowaty

o ce­chach bzy­go­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


bzygówka

bzy­gów­ka wio­sen­na - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


bzyk

dźwięk wy­da­wa­ny przez le­cą­ce­go owada, kulę itp.; bzy­kot, bzy­cze­nie, bzy­ka­nie


SJP.pl


bzykacz

po­tocz­nie:
1. owad lub przed­miot wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk bzy­cze­nia;
2. męż­czyz­na ma­ją­cy wiele part­ne­rek sek­su­al­nych


SJP.pl


bzykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dźwięk wy­da­wa­ny przez owady, np. pszczo­ły

 (1.2) pot. grub. od­by­wa­nie sto­sun­ku płcio­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨˈkãɲɛ, AS: bzykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyk m., bzyknięcie n., bzykanko n.

 czas. bzykać, bzykać się, bzyczeć, pobzykiwać, bzyknąć

 wykrz. bzz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzęczenie

Wiktionary


bzykanko

po­tocz­nie: seks; ru­chan­ko, dy­man­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. sto­su­nek płcio­wy, współ­ży­cie sek­su­al­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że nie wspom­nę już o nie­ziem­skiej po­ku­sie na bzy­kan­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

 czas. bzykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanie, dymanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary


bzykać

1. o niek­tó­rych owa­dach (np. musze), urzą­dze­niach, le­cą­cych ku­lach: wy­da­wać bzyk; bzy­czeć;
2. bzy­kać się - (po­spo­li­te) od­by­wać sto­su­nek płcio­wy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bzy­knąć)

 (1.1) o owa­dzie: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) wulg. pot. o męż­czyź­nie: od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bzy­kać się (dk. brak)

 (3.1) wulg. pot. upra­wiać z kimś seks, od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wie­czór na tu­ry­stę, który chce się roz­ko­szo­wać wi­do­kiem za­cho­dzą­ce­go słoń­ca, na­pa­da­ją mi­lio­ny bzy­ka­ją­cych, zło­śli­wych i krwio­żer­czych owa­dów.

 (1.1) Za­pa­da za­ma­chał ogrom­ny­mi rę­ka­mi, jakby chciał od­go­nić chmu­rę bzy­ka­ją­cych ko­ma­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨkat͡ɕ, AS: bzykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyknięcie n., bzykanie n., bzykanko n.

 czas. pobzykać dk., bzyknąć dk.

 wykrz. bzz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzyczeć, brzęczeć

 (2.1) posuwać

 (3.1) kochać się, kopulować, uprawiać seks, wulg. ruchać, chędożyć, posuwać, pieprzyć, pierdolić

Wiktionary


bzykliwy

wy­da­ją­cy bzyk; bzy­czą­cy


SJP.pl


bzyknięcie

1. o niek­tó­rych owa­dach (np. musze), urzą­dze­niach, le­cą­cych ku­lach: wydać bzyk;
2. bzy­knąć (kogoś) - (po­spo­li­te) odbyć sto­su­nek płcio­wy (z kimś)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­je­dyn­czy dźwięk wy­da­ny przez owada, np. pszczo­łę

 (1.2) pot. grub. od­by­cie sto­sun­ku płcio­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: bzyḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzykanie n., bzyk m., bzykanko n.

 czas. bzyknąć dk., bzykać ndk., bzyczeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanko

Wiktionary


bzyknąć

1. o niek­tó­rych owa­dach (np. musze), urzą­dze­niach, le­cą­cych ku­lach: wydać bzyk;
2. bzy­knąć (kogoś) - (po­spo­li­te) odbyć sto­su­nek płcio­wy (z kimś)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bzy­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|bzy­kać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbie­gli z na­sy­pu, raz po raz tar­gnę­ło po­wie­trzem, ale w ciem­no­ści kule tylko bzy­knę­ły mu gdzieś nad głową.

 (1.1) Bzy­knij ją to się le­piej po­czu­jesz, ob­sta­wiam, że jej pier­wszy „ko­cha­nek” był cien­kim za­wod­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bzyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

 czas. bzykać

 wykrz. bzz

Wiktionary


bzykot

dźwięk wy­da­wa­ny przez le­cą­ce­go owada, kulę itp.; bzyk, bzy­cze­nie, bzy­ka­nie


SJP.pl


bzymek

naz­wi­sko


SJP.pl


bzyp

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. naj­dłuż­sza rzeka w Ab­chaz­ji, ucho­dzi do Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Bzyp ( Бзыҧ, "Bzyp"; Бзып, "Bzyp"; Бзыбь, "Bzyb´"; ბზიფი, "Bzipi") – naj­dłuż­sza rzeka w Ab­chaz­ji, ma­ją­ca 110 km dłu­go­ści. Ucho­dzi do Morza Czar­ne­go, a jej do­rze­cze zaj­mu­je po­wierzch­nię 1510 km².

Źró­dła znaj­du­ją się w Pa­śmie Głów­nym Ka­u­ka­zu na wy­so­ko­ści około 2300 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bzypijski

Wiktionary


bzypijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bzy­pem, do­ty­czą­cy Bzypu (rzeką w Gruz­ji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bzyp mrz.

Wiktionary


bzz

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos bzy­cze­nia; bz, bzzz


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos wy­da­wa­ny przez niek­tó­re owady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bzz, bzz, bzz- nad i pod i w. / Lata, lata, lata pszczo­ła / I za­ta­cza wiel­kie koła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzyk, bzykanie, bzyczenie

 czas. bzykać, bzyknąć

Wiktionary


bzzz

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos bzy­cze­nia; bz, bzz


SJP.pl


bzówka

szew­ni­ca bzów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. ja­go­da bzu czar­ne­go

 (1.2) gwara. po­lew­ka z jagód bzu czar­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż.

 przym. bzowy

Wiktionary


bécaud

[czy­taj: beKO] naz­wi­sko


SJP.pl


bécu

[czy­taj: beKI] naz­wi­sko


SJP.pl


béguine

[czy­taj: beGIN] an­tyl­ski ta­niec w tak­cie 2/4, w tem­pie umiar­ko­wa­nym, po­dob­ny do rumby; bi­gu­i­ne, béguine


SJP.pl


béjart

[czy­taj: beŻAR] naz­wi­sko


SJP.pl


béla

1. gruba belka
2. zwój cze­goś, naj­czę­ściej ban­kno­tów, ma­te­ria­łu lub pa­pie­ru
3. ilość pa­pie­ru równa 10 ryzom


SJP.pl

Béla – wę­gier­skie imię utoż­sa­mia­ne z Adal­ber­tem, poza Wę­gra­mi pi­sa­ne cza­sem jako Bela. Imie­ni­ny ob­cho­dzi na Wę­grzech w dniu 23 kwiet­nia, poza – 3 maja.

Wikipedia


bób

ro­śli­na o ja­dal­nych na­sio­nach; reg. bober


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vicia faba|ref=tak., ro­śli­na o mię­si­stych strą­kach i ja­dal­nych na­sio­nach;

 (1.2) bot. kulin. na­sio­na bobu (1.1) wy­ko­rzy­sty­wa­ne w sztu­ce ku­li­nar­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bób upra­wia­ny był już w ne­o­li­cie.

 (1.2) Warto zaz­na­czyć, że bób młody do­cho­dzi szyb­ciej, a stary wy­ma­ga dłuż­sze­go czasu go­to­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bup, AS: bup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bobik mrz., Bobowa ż., bobowate nmos.

:: zdrobn. bobek mrz.

 przym. bobowy, bobkowy

Wiktionary


bóbr

gry­zoń z ro­dzi­ny bo­bro­wa­tych, bu­du­ją­cy że­re­mia i cha­rak­te­ry­stycz­ne tamy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ziem­no­wod­ny gry­zoń z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­sto­ri­dae|ref=tak., o cha­rak­te­ry­stycz­nym ogo­nie;

Wiktionary

Bóbr ("Ca­stor") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny bo­bro­wa­tych (Ca­sto­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bobry znowu zbu­do­wa­ły tamę na rzece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bupr̥, AS: bupr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bobrowisko n., Bobrowo n., Bobrowice nmos., Bobrowisko n., bobry lm. nmos.

:: zdrobn. bobrek m.

:: fż. bobrzyca ż.

 przym. bobrzy, bobrowy

 czas. bobrować

Wiktionary


bóbrecki

→ Bóbr­ka (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bóbr­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóbrka ż.

Wiktionary


bóbrka

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, na Po­do­lu, nad Łu­giem, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie prze­my­ślań­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bóbr­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Chor­ków­ka
  • Bóbr­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie So­li­na
  • Bóbr­ka – gro­ma­da
  • Bóbr­ka – potok, do­pływ Bo­ber­ki
  • Bóbr­ka – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim Ukra­i­ny
  • Bóbr­ka – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Bóbr­ka – dawna gmina
  • Bóbr­ka Kań­czuc­ka – wieś w gmi­nie Kań­czu­ga, po­wie­cie prze­wor­skim, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bóbrecki

Wiktionary


bóg

1. w re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych: isto­ta, osoba, zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz bę­dą­ce przed­mio­tem kultu;
2. czło­wiek lub przed­miot bez­kry­tycz­nie uwiel­bia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. we­dług wie­rzeń po­li­te­i­stycz­nych: isto­ta po­tęż­niej­sza od czło­wie­ka, ma­ją­ca wpływ na jego los, zwy­kle także po­go­dę, zja­wi­ska wy­wo­ły­wa­ne przez Zie­mię (wul­ka­ny, trzę­sie­nia ziemi itp.);

 (1.2) przen. czło­wiek bez­kry­tycz­nie uwiel­bia­ny, wiel­bio­ny

Wiktionary

Bóg lub bó­stwo – isto­ta nad­przy­ro­dzo­na, któ­rej ist­nie­nie (w jed­nej po­sta­ci bądź wielu) uz­na­je więk­szość re­li­gii. Bóg jest przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia te­o­lo­gii i fi­lo­zo­fii, gdzie jest uwa­ża­ny za za­gad­nie­nie me­ta­fi­zycz­no-eg­zy­sten­cjal­ne. Ze wzglę­du na duże zróż­ni­co­wa­nie ro­zu­mie­nia tego po­ję­cia, trud­no jest o jego jed­noz­nacz­ną de­fi­ni­cję (co do­dat­ko­wo utrud­nia­ją za­ło­że­nia te­o­lo­gicz­ne zwią­za­ne z tym za­gad­nie­niem, po­cho­dzą­ce z po­szcze­gól­nych re­li­gii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mi­to­lo­gii grec­kiej bo­go­wie mieli po kilka żon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóg m., bóstwo n., bóstewko n., bożyszcze n., bożyc m., bożnica ż., boskość ż., pobożność ż., ubóstwienie n., ubóstwianie n., przebóstwienie n.

:: fż. bogini ż., boginka ż.

:: zdrobn. bożek m., bożeczek m., bożątko n.

 czas. bożkować, bóstwić, ubóstwić, ubóstwiać

 przym. boski, boży, pobożny, zbożny

 przysł. bosko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bóstwo; pejor. bałwan, idol

 (1.2) bożyszcze, idol

Wiktionary


bój

1. zbroj­ne stra­cie prze­ciw­ni­ków; walka;
2. jedno po­dej­ście za­wod­ni­ka do sztan­gi wy­ko­ny­wa­ne w pod­no­sze­niu cię­ża­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) star­cie zbroj­ne wal­czą­cych stron

 (1.2) za­cię­ty spór, gwał­tow­ne star­cie

 (1.3) sport. jedno po­dej­ście do sztan­gi wy­ko­ny­wa­ne w pod­no­sze­niu cię­ża­rów (rwa­niu albo po­drzu­cie)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2 os. lp. zob. bać się.

Wiktionary

Bój – zor­ga­ni­zo­wa­ne krót­kotr­wa­łe star­cie zbroj­ne, po­dod­dzia­łów, od­dzia­łów i związ­ków tak­tycz­nych wal­czą­cych stron.

Bój jest pod­sta­wo­wą czę­ścią skła­do­wą walki. Jest to in­ten­syw­ne, sku­pio­ne w cza­sie i prze­strze­ni, star­cie w skali tak­tycz­nej głów­nych sił prze­ciw­staw­nych stron. W skali ope­ra­cyj­nej bo­jo­wi od­po­wia­da ter­min bitwa, czyli pod­sta­wo­wa część ope­ra­cji, a w skali stra­te­gicz­nej kam­pa­nia. Ze wzglę­du na cel i cha­rak­ter dzia­łań zbroj­nych można wy­róż­nić boje obron­ne i za­czep­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśl nowa bla­ski pro­mien­ny­mi • Dziś wie­dzie nas na bój, na trud.

 (1.3) Za­wod­nik nie za­li­czył tego boju.

 (2.1) Nie bój się, je­stem przy tobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buj, AS: bui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boisko n., bojownica ż., bojowanie n., bójka ż., pobojowisko n., bojownik m., bojowniczka ż., bojówki, bojowość ż., bojowiec m., bojówka ż., bojówkarz m., bojówkarka ż.

 przym. bojowy, bojówkarski, bojówkowy

 przysł. bojowo

 czas. bojować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walka, bitwa

Wiktionary


bójczy

dzia­ła­ją­cy ni­szczą­co na ja­kieś or­ga­niz­my


SJP.pl


bójka

awan­tu­ra po­łą­czo­na z bi­ciem się; bi­ja­ty­ka, bitka, burda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) awan­tu­ra po­łą­czo­na z bi­ciem;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Bi­ja­ty­ka”. Zo­bacz też: Bi­ja­ty­ka (gry kom­pu­te­ro­we).

Bójką ("art. 158 kk") w ro­zu­mie­niu prawa kar­ne­go jest star­cie fi­zycz­ne po­mię­dzy co najm­niej trze­ma oso­ba­mi, z któ­rych każda jed­no­cze­śnie ata­ku­je i broni się, za­wie­ra­ją­ce po­waż­ny ła­du­nek prze­mo­cy stwa­rza­ją­cy nie­bez­pie­czeń­stwo utra­ty życia czło­wie­ka lub wy­stą­pie­nia cięż­kie­go bądź śred­nie­go uszczerb­ku na zdro­wiu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­li oskar­że­ni o spo­wo­do­wa­nie bójki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujka, AS: bui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bijatyka, awantura, starcie, spięcie, pobicie

Wiktionary


bójkowicz

osoba bio­rą­ca udział w bójce


SJP.pl


ból

cier­pie­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. med. przy­kre, nie­przy­jem­ne wra­że­nie fi­zycz­ne;

 (1.2) psych. przy­kre, nie­przy­jem­ne wra­że­nie psy­chicz­ne

Wiktionary

Ból (łac. "dolor"; gr. ἄλγος "algos", ὀδύνη "odynē") – nie­przy­jem­ne doś­wiad­cze­nie czu­cio­we i emo­cjo­nal­ne zwią­za­ne z rze­czy­wi­stym lub po­ten­cjal­nym usz­ko­dze­niem tka­nek albo przy­po­mi­na­ją­ce doś­wiad­cze­nie zwią­za­ne z takim usz­ko­dze­niem. De­fi­ni­cję tę przy­ję­ło w 2020 roku Mię­dzy­na­ro­do­we To­wa­rzy­stwo Ba­da­nia Bólu (IASP).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od pię­ciu lat czuję ból w sta­wach.

 (1.1) Bo prze­śla­do­wa­li tego, kogoś Ty po­ra­ził, / i przy­czy­ni­li bólu temu, któ­re­goś ty zra­nił.

 (1.2) Czuję ból w sercu po stra­cie żony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bul, AS: bul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bolączka ż., boleść ż., bolenie n., bolak mrz.

 czas. boleć ndk., pobolewać ndk., poboleć dk.

 przym. bólowy, bolesny

 przysł. boleśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) cierpienie, udręka, boleść; gw. Górny Śląsk bol

 (1.2) opłakiwanie, rozpacz, smutek, zmartwienie, żal, żałoba; gw. Górny Śląsk bol

Wiktionary


bólowy

zwią­za­ny z bólem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bólem, do­ty­czą­cy bólu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ból mrz.

 przym. przeciwbólowy

Wiktionary


bómbón

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cu­kie­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjo­dłech wczo­rej pora bóm­bó­nów.

Wiktionary


bór

stary, duży, gęsty las z prze­wa­gą drzew igla­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. wy­so­ki, gęsty las igla­sty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bór ba­gien­ny – typ sied­li­sko­wy lasu
  • bór mie­sza­ny ba­gien­ny – typ sied­li­sko­wy lasu
  • bór mie­sza­ny świe­ży – typ sied­li­sko­wy lasu
  • bór mie­sza­ny wil­got­ny – typ sied­li­sko­wy lasu
  • bór sos­no­wy
  • Bór – część mia­sta Brze­szcze
  • Bór – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Bór – część mia­sta Hel
  • Bór – część mia­sta Kiel­ce
  • Bór – część mia­sta Nowy Targ
  • Bór – część mia­sta Skar­ży­sko-Ka­mien­na
  • Bór – część mia­sta Sos­no­wiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pu­stel­ni na skra­ju boru miesz­ka­ła ere­mit­ka.

 (1.1) A w tych bo­rach olsz­tyń­skich • do­brze z psami wę­dro­wać. • A w tych ja­rach olsz­tyń­skich • so­śni­na i dą­bro­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bur, AS: bur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. borowy m., borowik m., borowina ż., borówka ż., Borek m., Boreczek m.

:: zdrobn. borek m., boreczek m.

 przym. borowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knieja, puszcza, gęstwina

Wiktionary


bórg

daw­niej: kre­dyt; borg


SJP.pl


bóstewko

zdrob­nie­nie od: bó­stwo


SJP.pl


bóstwo

1. w re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych przed­miot kultu re­li­gij­ne­go;
2. na­tu­ra boska;
3. prze­no­śnie: przed­miot uwiel­bie­nia; bo­ży­szcze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. mit. nad­ludz­ka isto­ta z wie­rzeń lub mitów

 (1.2) przen. przed­miot uwiel­bie­nia

 (1.3) wła­ści­wość bycia bo­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­żyt­ni Grecy czci­li wiele bóstw.

 (1.2) Ha­li­na, szkol­ne bó­stwo, przysz­ła wy­ma­lo­wa­na i w bu­tach na ob­ca­sach.

 (1.3) Rzy­mia­nie wie­rzy­li w bó­stwo im­pe­ra­to­rów i ich żon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbustfɔ, AS: bustfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bóg mos., bóg mos., bożek mos./mzw., bogini ż., boginka ż., boskość ż., przebóstwienie n., ubóstwianie n.

 czas. przebóstwić dk., ubóstwiać ndk.

 przym. boży, boski, pobożny

 przysł. bosko, bożo, pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bożyszcze, idol

 (1.3) boskość

Wiktionary


bówka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. hist. za­wa­dia­ka, obi­bok i drob­ny zło­dzie­ja­szek, po­stać z gdań­skie­go fol­klo­ru miej­skie­go i li­te­ra­tu­ry;

Wiktionary

Bówka (bowke) – tra­dy­cyj­na gdań­ska po­stać hi­sto­rycz­na od­wo­łu­ją­ca się do kilku zna­czeń. W pier­wot­nym za­ło­że­niu do ty­po­we­go dla por­to­wej dziel­ni­cy rze­zi­miesz­ka i roz­ra­bia­ki „chęt­nie za­glą­da­ją­ce­go na dno bu­tel­ki”, w okre­sie póź­niej­szym do dar­moz­ja­da, obi­bo­ka i nie­zbyt szkod­li­we­go zło­dzie­jasz­ka, aż po nies­for­ne­go ma­łe­go chłop­ca bie­ga­ją­ce­go po nad­mo­tław­skich uli­cach Gdań­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbufka, AS: bufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bowke

Wiktionary


bóść

1. ude­rzać, kłuć czymś ostrym;
2. do­ku­czać, ura­żać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bod­nąć)

 (1.1) ude­rzać ro­ga­mi

 (1.2) daw. kłuć

 (1.3) przen. kłuć, boleć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bóść się (dk. bod­nąć się)

 (2.1) ude­rzać ro­ga­mi sie­bie wza­jem­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest pa­ste­rzem, więc nie raz bodło go bydło.

 (1.2) Sto­li­ca wy­nu­rza­ła się coraz wy­ra­zi­ściej z si­na­wej od­da­li (…) nad (…) zbitą i za­cie­śnio­ną masą tynów, ścian, okien, da­chów, bodły niebo wieże strze­li­ste.

 (1.3) Jaki taki gadał mi: Ej, panie So­pli­ca! / Da­rem­nie kon­ku­ru­jesz; dy­gni­tar­skie progi / Za wy­so­kie na Jacka pod­cza­szy­ca nogi. / Ja śmia­łem się, uda­jąc, że drwi­łem z ma­gna­tów / I z córek ich, i nie dbam o ary­sto­kra­tów; / Że jeśli bywam u nich, z przy­jaź­ni to robię, / A za żonę nie pojmę, tylko równą sobie. / Prze­cie bodły mi duszę do żywca te żarty;

 (2.1) Pa­trzy­ła jak tłu­ste tryki bodły się na po­la­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buɕt͡ɕ, AS: buść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bodzenie n.

 czas. bodnąć

Wiktionary


bóźnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. boż­ni­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos.

 przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bożnica, bóżnica

Wiktionary


bóżnica

świą­ty­nia ży­dow­ska, miej­sce sku­pia­ją­ce spo­łecz­no-re­li­gij­ną ak­tyw­ność Żydów, od śred­nio­wie­cza także sie­dzi­ba ka­ha­łu; sy­na­go­ga; boż­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. boż­ni­ca.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbu­do­wa­no tu także małą bóż­ni­cę i oj­ciec mój zajął sta­no­wi­sko na­dra­bi­na, kaz­no­dziei i spo­wied­ni­ka, jako je­dy­ny uczo­ny w tej miej­sco­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bóg mos.

 przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bożnica, bóźnica

Wiktionary


bóżniczka

zdrob­nie­nie od: bóż­ni­ca (sy­na­go­ga); boż­nicz­ka


SJP.pl


bóżniczy

→ bóż­ni­ca; boż­ni­czy, boż­nicz­ny


SJP.pl


böll

[czy­taj: byl] naz­wi­sko


SJP.pl


bąba

naz­wi­sko


SJP.pl


bąbel

1. pę­che­rzyk two­rzą­cy się z gazu w cie­czy lub na jej po­wierzch­ni
2. wyk­wit wy­nio­sły ponad po­wierzch­nię skóry wy­peł­nio­ny pły­nem wy­się­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś nabrz­mia­łe­go, wy­peł­nio­ne­go pły­nem lub gazem

 (1.2) med. kli­nicz­ne okre­śle­nie tworu pow­sta­łe­go na skó­rze zaz­wy­czaj w wy­ni­ku skór­nej re­ak­cji aler­gicz­nej

 (1.3) techn. próż­nia w od­le­wie

 (1.4) gw-pl|Ma­zo­wsze. sopel lodu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pieszcz. o małym dziec­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale ci wy­rósł bąbel na ra­mie­niu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mbɛl, AS: bõmbel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bąbelek m.

 czas. bąbelkować

 przym. bąbelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pęcherz

Wiktionary


bąbelek

1. zdrob­nie­nie od: bąbel;
2. pie­szczot­li­wie: małe dziec­ko, nie­mow­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bąbel

 (1.2) mały bąbel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pieszcz. o małym dziec­ku, zwła­szcza jeśli małe a ruch­li­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛlɛk, AS: bõmbelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

 czas. bąbelkować ndk.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary


bąbelki

1. zdrob­nie­nie od: bąbel;
2. pie­szczot­li­wie: małe dziec­ko, nie­mow­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. żart. wino mu­su­ją­ce

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|bą­be­lek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛlʲci, AS: bõmbelʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel mrz., bąbelek mrz., bąbelkowanie n.

 czas. bąbelkować ndk.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary


bąbelkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bą­bel­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlkɔˈvãɲɛ, AS: bõmbelkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos.

 czas. bąbelkować ndk.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary


bąbelkować

cza­sow­nik

 (1.1) pot. wy­dzie­lać bą­bel­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlˈkɔvat͡ɕ, AS: bõmbelkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

 przym. bąbelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) musować

Wiktionary


bąbelkowy

→ bą­be­lek, np. folia bą­bel­ko­wa, cze­ko­la­da bą­bel­ko­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bą­bel­ka­mi, do­ty­czą­cy bą­bel­ków, skła­da­ją­cy się z bą­bel­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlˈkɔvɨ, AS: bõmbelkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

 czas. bąbelkować

Wiktionary


bąbelnica

pa­rzy­deł­ko­wiec z rzędu rur­ko­pła­wów; że­glarz por­tu­gal­ski


SJP.pl


bąbeluś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. o małym dziec­ku

Wiktionary


bąblasty

bą­bli­sty;
1. ma­ją­cy kształt bąbla;
2. po­kry­ty bą­bla­mi


SJP.pl


bąblisty

bą­bla­sty;
1. ma­ją­cy kształt bąbla;
2. po­kry­ty bą­bla­mi


SJP.pl


bąblować

po­tocz­nie: hulać, próż­no­wać


SJP.pl


bąblowcowy

→ bą­blo­wiec


SJP.pl

Patrz:

bąblowiec

bąblowica

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza ludzi i zwie­rząt, wy­wo­ły­wa­na przez larwy ta­siem­ca bą­blow­co­we­go; echi­no­ko­ko­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez bą­blow­ca, po­wo­du­ją­ca two­rze­nie się tor­bie­li w na­rzą­dach wew­nętrz­nych;

Wiktionary

Bą­blo­wi­ca, echi­no­ko­ko­za ( echi­no­coc­co­sis cy­sti­ca) – pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba odz­wie­rzę­ca wy­wo­ły­wa­na przez on­kos­fe­ry róż­nych ga­tun­ków bą­blow­ców ("Echi­no­coc­cus"), głów­nie ta­siem­ca bą­blow­co­we­go ("E. gra­nu­lo­sus") oraz bą­blow­ca wie­lo­ja­mo­we­go ("E. mul­ti­lo­cu­la­ris"), a w niek­tó­rych re­gio­nach rów­nież: "E. ca­na­den­sis", "E. equ­i­nus", "E. fe­li­dis", "E. oli­garth­rus", "E. ort­lep­pi", "E. shi­qu­i­cus" oraz "E. vo­ge­li".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nich la­tach ob­ser­wu­je się wzrost za­cho­ro­wań na bą­blo­wi­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąblowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) echinokokoza, hydatidoza

Wiktionary


bąblowiec

ga­tu­nek ta­siem­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. med. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Echi­no­coc­cus|Ru­dolp­hi|ref=tak., ro­dzaj ro­ba­ka pła­skie­go z gro­ma­dy ta­siem­ców, któ­re­go jaja przeksz­tał­ca­ją się w pę­che­rze (bąble) w or­ga­niz­mie czło­wie­ka i in­nych ży­wi­cie­li poś­red­nich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Echi­no­coc­cus – ro­dzaj ta­siem­ców, do któ­re­go za­li­cza się m.in. ta­sie­miec bą­blow­co­wy (Echi­no­coc­cus gra­nu­lo­sus)
  • cy­sti­cer­kus (wą­gier) – jedna z larw ta­siem­ców
  • bą­blo­wi­ca (echi­no­ko­ko­za, ) – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza wy­wo­ły­wa­na przez ta­siem­ce z ro­dza­ju Echi­no­coc­cus

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ro­słe bą­blow­ce żyją w je­li­tach psów, wil­ków lub lisów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąbel mrz., bąblowcowość ż., bąblowica ż.

 przym. bąblowcowy

Wiktionary


bąbolada

cze­ko­la­da, naj­czę­ściej w po­sta­ci ta­blicz­ki, za­wie­ra­ją­ca w swo­jej struk­tu­rze drob­ne pę­che­rzy­ki po­wie­trza, na­da­ją­ce jej lekki, de­li­kat­ny smak; cze­ko­la­da dmu­cha­na, cze­ko­la­da na­po­wie­trza­na


SJP.pl


bącka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sztur­cha­niec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bąckać ndk.

Wiktionary


bąckać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bić, okła­dać pię­ścia­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bącka ż.

Wiktionary


bącwalaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ocię­ża­ły, nie­zdar­ny

Wiktionary


bączek

1. mały bąk;
2. najm­niej­szy ptak z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych;
3. mała łódź wio­sło­wa; bąk; baj­bot;
4. mały karaś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ixo­bry­chus|ref=tak., ptak bro­dzą­cy z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) żegl. nie­wiel­ka łódź wio­sło­wa;

 (2.2) ele­ment broni strze­lec­kiej łą­czą­cy lufę z łożem

 (2.3) me­ta­lo­wy pier­ścień słu­żą­cy do mo­co­wa­nia wy­po­sa­że­nia po­moc­ni­cze­go do daw­nych dział

 (2.4) wę­ze­łek na cię­ci­wie łuku słu­żą­cy do ce­lo­wa­nia

 (2.5) za­baw­ka wi­ru­ją­ca wokół włas­nej osi

 (2.6) pot. pierd­nię­cie

 (2.7) zdrobn. od zob. bąk.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bą­czek (Ixo­bry­chus mi­nu­tus) – ptak z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych
  • Bą­czek (że­glar­stwo)
  • Bą­czek – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skar­sze­wy
    • Bą­czek (przy­sta­nek ko­le­jo­wy) – przy­sta­nek w po­wyż­szej miej­sco­wo­ści
  • Bą­czek (broń strze­lec­ka) – ele­ment łą­czą­cy lufę z łożem
  • Bą­czek (ar­ty­le­ria) – me­ta­lo­wy pier­ścień słu­żą­cy do mo­co­wa­nia wy­po­sa­że­nia po­moc­ni­cze­go
  • Bą­czek – za­baw­ka obra­ca­ją­ca się wokół włas­nej osi
  • Maria Bą­czek – pol­ska ju­docz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bącz­ki naj­czę­ściej za­kła­da­ją gnia­zda w trzci­nach.

 (2.1) Obec­nie bącz­ki za­stą­pio­no pon­to­na­mi.

 (2.2) Do przed­nie­go bącz­ka czę­sto mo­co­wa­ny był koź­lik.

 (2.3) Przez bącz­ki prze­su­nię­ty był wy­cior.

 (2.4) Uży­wa­nie bącz­ka ułat­wia ce­lo­wa­nie.

 (2.5) Po­mię­dzy sie­dzą­cy­mi na po­dło­dze dzieć­mi wi­ro­wał ko­lo­ro­wy bą­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: bõṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąk m.

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bajbot, bąk

 (2.5) bąk, cyga, fryga, krąglica, warchołka, warkotka, wartałka

Wiktionary


bączeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gde­rać, beł­ko­tać pod nosem

Wiktionary


bączkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bączkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bączyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beata Bą­czyk (Zgar­da) (ur. 1965) – pol­ska lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w cho­dzie spor­to­wym
  • Ka­zi­mierz Bą­czyk (ur. 1926) – pol­ski pro­fe­sor, ne­fro­log
  • Mi­ro­sław Bą­czyk (ur. 1950) – pol­ski praw­nik, spe­cja­li­sta prawa hand­lo­we­go, sę­dzia Izby Cy­wil­nej Sądu Naj­wyż­sze­go
  • Nor­bert Bą­czyk (ur. 1979) – pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści, dzien­ni­karz mi­li­tar­ny, pu­bli­cy­sta oraz wy­daw­ca

Wikipedia


bączywie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nup­har lutea|L.|ref=tak., ga­tu­nek wod­nej by­li­ny z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych o du­żych, żół­tych, won­nych kwia­tach;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grążel żółty

Wiktionary


bączyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. pu­szczać bąki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pierdzieć

Wiktionary


bączyński

naz­wi­sko


SJP.pl


bądkowianin

miesz­ka­niec Bąd­ko­wa


SJP.pl


bądkowianka

miesz­kan­ka Będ­ko­wa


SJP.pl


bądkowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bąd­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Bąd­ko­wo
  • Bąd­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk
  • Bąd­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty
  • Bąd­ko­wo – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim
  • Bąd­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie alek­san­drow­skim
  • Bąd­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie cie­cha­now­skim
  • Bąd­ko­wo Je­zior­ne, Bąd­ko­wo Ko­ściel­ne, Bąd­ko­wo-Pod­la­sie, Bąd­ko­wo-Roch­ny, Bąd­ko­wo-Ru­mun­ki, de­ka­nat bąd­kow­ski

Wikipedia


bądkowski

przy­miot­nik od: Bąd­ko­wo


SJP.pl


bądzimir

dawne imię mę­skie


SJP.pl


bądzisław

sta­ro­pol­skie imię żeń­skie


SJP.pl


bądzisława

sta­ro­pol­skie imię żeń­skie


SJP.pl


bądź

1. spój­nik o zna­cze­niu: albo
2. par­ty­ku­ła wy­stę­pu­ją­ca po za­im­kach py­ta­ją­cych i przy­słów­kach, na­da­ją­ca im zna­cze­nie nie­o­kre­ślo­no­ści


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) łączy zda­nia współ­rzęd­ne (lub rów­no­rzęd­ne czę­ści zdań), wska­zu­jąc na wy­stę­pu­ją­cą moż­li­wość wy­bo­ru/wy­stą­pie­nia jed­ne­go z wy­mie­nio­nych zda­rzeń/przed­mio­tów

 (1.2) wy­stę­pu­je w wy­li­cze­niach w po­sta­ci bądź…, bądź… (po­prze­dza każdy ele­ment wy­li­cze­nia), wska­zu­jąc na rów­no­rzęd­ność ele­men­tów i moż­li­wość wy­bo­ru/za­ist­nie­nia jed­ne­go z nich

par­ty­ku­ła

 (2.1) łączy się z wy­ra­za­mi kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wska­zu­jąc na nie­o­kre­ślo­ność osoby, przed­mio­tu, spo­so­bu, miej­sca

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: być

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każ­de­go dnia Da­mian pra­co­wał na far­mie bądź przy wy­cin­ce po­bli­skie­go lasu.

 (1.2) Zło­dziej wszedł bądź zep­su­ty­mi drzwia­mi, bądź ot­war­tym oknem.

 (2.1) Taki szyfr może od­gad­nąć kto bądź!

 (3.1) Bądź tak miły i zrób mi kawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bõńć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) albo

 (2.1) byle, końcówka -kolwiek

Wiktionary


bądźby

spój­nik "bądź" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


bądźcie

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. rozk. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bądźmy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. rozk. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bądźżeż

cza­sow­nik "bądź" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-żeż"


SJP.pl


bąk

1. ptak z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych, ży­ją­cy w szu­wa­rach Eu­raz­ji i pół­noc­nej Afry­ki;
2. owad z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych, któ­re­go sa­mi­ce odży­wia­ją się krwią zwie­rząt; bąk byd­lę­cy;
3. po­tocz­nie: trzmiel lub inny owad wy­da­ją­cy w locie od­głos bu­cze­nia;
4. żar­to­bli­wie: małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ber­beć, ma­luch;
5. po­tocz­nie: za­baw­ka dzie­cię­ca wpra­wia­na w ruch wi­ro­wy, przy któ­rym wy­da­je dźwię­ki (bu­cze­nie, mu­zycz­ka);
6. po­tocz­nie: gazy wy­pu­szczo­ne z or­ga­niz­mu; pierd;
7. ło­dy­ga ce­bu­li z to­reb­ką na­sien­ną;
8. mała łódź wio­sło­wa; bą­czek; baj­bot;
9. w tech­ni­ce: ciało obra­ca­ją­ce się szyb­ko w okół osi sy­me­trii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. trzmiel lub inny bu­czą­cy owad

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­ba­nus|ref=tak., jedna z mu­chó­wek;

 (1.3) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­ta­u­rus|ref=tak., duży ptak wodny wy­da­ją­cy bu­cze­nie;

 (1.4) ro­dzaj wi­ru­ją­cej, me­cha­nicz­nej za­baw­ki;

 (1.5) fiz. bryła sztyw­na ma­ją­ca moż­li­wość obro­tu;

 (1.6) pot. śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii

 (1.7) pot. szkrab

 (1.8) wiośl. mała łódź; bą­czek

 (1.9) daw. wiośl. ro­dzaj łódki, od­mia­na pa­cie­rzów­ki

 (1.10) daw. ogrod. ło­dy­ga ce­bu­li z to­reb­ką na­sien­ną, którą po­zo­sta­wia się w ziemi jako na­sien­nik

 (1.17) pot. gru­bas

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bąk – przy­sió­łek w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Bąk – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin
  • Bąk – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa
  • bąki – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych
    • bąk ame­ry­kań­ski – cza­pla śred­niej wiel­ko­ści
    • bąk zwy­czaj­ny – wę­drow­ny ptak wodny z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych
  • bą­ko­wa­te – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek
    • bąk byd­lę­cy – ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych
    • bąk brą­zo­wy – ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych
  • bąk – po­tocz­na nazwa trzmie­la
  • Bąk – potok, do­pływ Mo­szczan­ki
  • Bąk – sta­cja ko­le­jo­wa w Bąku, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Sta­siek z za­chwy­tem pa­trzył na wi­ru­ją­ce­go po po­dło­dze bąka.

 (1.5) Pro­szę opi­sać pre­ce­sję bąka swo­bod­ne­go.

 (1.6) Fuj, jak śmier­dzi! Kto tu pu­ścił bąka?

 (1.7) A wiesz, matka, że ja bym tego tam bąka, tę sie­ro­tę ze su­te­re­ny wziął…

 (1.14) Naj­śmiesz­niej­szym był, gdy pu­ścił się cza­sem w tłu­ma­cze­nie pro­fa­nom ta­jem­nic tech­ni­ki…, choć bąka sa­dził po bąku.

 (1.15) Sama pani ucię­ła cza­sem ogrom­ne­go bąka, wszy­scy się po­śmie­li ser­decz­nie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ŋk, AS: bõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąkanie n., bączek, bąknięcie, bąkojad, bąkowate

 czas. bąknąć, bąkać, przebąkiwać

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzmiel

 (1.2) ślepak, giez

 (1.4) fryga, bączek; przest. cyga, fruczka, wartałka, warkotka

 (1.6) pierdnięcie

 (1.7) dziecko, smyk, szkrab

 (1.8) bajbot, bączek

 (1.9) gig

 (1.10) bąkowie

 (1.14) plotka, kaczka dziennikarska

 (1.15) byk, gafa

Wiktionary


bąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie cicho, nie­wy­raź­nie, czę­sto z ją­ka­niem się

 (1.2) pot. na­po­my­ka­nie o czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąk m., bąknięcie n.

 czas. bąkać ndk., bąknąć dk.

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przebąkiwanie, napomykanie

Wiktionary


bąkać

1. mówić nie­wy­raź­nie, cicho; czy­tać nie­u­dol­nie
2. na­po­my­kać o czymś, szep­tać o czymś; prze­bą­ki­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. bą­knąć)

 (1.1) pot. mówić coś nie­wy­raź­nie, cicho lub nie­pew­nie

 (1.2) pot. na­po­my­kać o czymś, wspo­mi­nać nie­o­fi­cjal­nie

 (1.3) łow. wy­da­wać głos po­dob­ny do głosu bąka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spu­ści­wszy oczy bąkał coś niez­ro­zu­mia­le.

 (1.2) Ko­le­ga za­czął coś bąkać o po­u­cze­niu, ale dziel­ny sier­żant spio­ru­no­wał go wzro­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąkanie n., bąknięcie n., bąk mzw.

 czas. bąknąć dk., przebąkiwać ndk.

 przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamrotać, mówić niewyraźnie, zacinać się

 (1.2) przebąkiwać, napomykać, szeptać, wspominać, wzmiankować

Wiktionary


bąkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bąknięcie

mru­knąć, po­wie­dzieć coś cicho i nie­wy­raź­nie


SJP.pl


bąknąć

mru­knąć, po­wie­dzieć coś cicho i nie­wy­raź­nie


SJP.pl


bąkojad

bą­ko­jad czer­wo­no­dzio­by: ptak z ro­dzi­ny szpa­ków za­miesz­ku­ją­cy afry­kań­ską sa­wan­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bup­ha­gus|ref=tak|Bris­son. ro­dzaj afry­kań­skie­go ptaka z ro­dzi­ny bą­ko­ja­dów, że­ru­ją­ce­go na du­żych ssa­kach ko­pyt­nych, z któ­rych zwy­kle wy­ja­da pa­so­ży­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­la­cja mię­dzy bą­ko­ja­dem a dużym ssa­kiem to sym­bio­za o zmien­nym cha­rak­te­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąk mzw.

Wiktionary


bąkowate

ro­dzi­na kos­mo­po­li­tycz­nych owa­dów z rzędu mu­chó­wek, śred­niej wiel­ko­ści, dłu­go­ści do 3 cm, o sze­ro­kich skrzy­dłach i wiel­kich, lśnią­cych oczach; na­le­żą do niej m.in. bąk byd­lę­cy, jusz­ni­ca, śle­pak; śle­pa­ki, bąki


SJP.pl

Bą­ko­wa­te, śle­pa­ki, bąki (Ta­ba­ni­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek. Do­tych­czas opi­sa­no ponad 3 tys. ga­tun­ków z czego w Pol­sce ok. 50. Mia­nem „bąka” bywa błęd­nie okre­śla­ny trzmiel.

Przed­sta­wi­cie­le tej ro­dzi­ny to owady na ogół dość duże, mie­rzą­ce ok. 3 cm dłu­go­ści o krę­pej bu­do­wie ciała z cha­rak­te­ry­stycz­ną wy­pu­kłą głową. Oczy są duże, lśnią­ce i ko­lo­ro­wo ubar­wio­ne. Skrzy­dła sze­ro­kie i duże.

Wikipedia


bąkowaty

o ce­chach bą­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ent. o ce­chach owa­dów z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bąkowate nmos., bąk mzw., bączek mzw., bąknięcie n., bąkanie n., odbąknięcie n., przebąknięcie n., przebąkiwanie n., wybąkanie n., wybąknięcie n.

 czas. bąknąć dk., bąkać ndk., odbąknąć dk., przebąknąć dk., przebąkiwać ndk., wybąkać dk., wybąknąć dk.

Wiktionary


bąkowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go Ukra­i­ny, nad Strwią­żem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bą­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie na­my­słow­skim, w gmi­nie Świer­czów
  • Bą­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie na­my­słow­skim
  • Bą­ko­wi­ce – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim (wcze­śniej w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim) ob­wo­du lwow­skie­go Ukra­i­ny
  • Bą­ko­wi­ce – dawna gmina wiej­ska, po­wiat do­bro­mil­ski, woj. lwow­skie
  • Bą­ko­wi­ce – dawna gmina wiej­ska, po­wiat na­my­słow­ski, woj. wroc­ław­skie/opol­skie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bąkowicki

Wiktionary


bąkowiec

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bą­ko­wiec – część mia­sta Sę­dzi­szów
  • Bą­ko­wiec – ko­lo­nia wsi My­sła­ków w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Bą­ko­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gra­bi­ca
  • Bą­ko­wiec – część wsi Cie­nia­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów
  • Bą­ko­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gar­bat­ka-Let­ni­sko
  • Bą­ko­wiec – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Bą­ko­wiec – sta­cja ko­le­jo­wa

Wikipedia


bąkowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bą­ko­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bi­sku­pia
  • Bą­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Bą­ko­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Bą­ko­wo – część wsi Stró­ża w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim
  • Bą­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no
  • Bą­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Kol­bu­dy
  • Bą­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Bą­ko­wo – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Po­go­rze­li­ce w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska
  • Bą­ko­wo – znie­sio­na osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Kol­bu­dy

Wikipedia


bąkowski

→ Bąków, → Bą­ko­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bą­kow­ski Młyn
  • Inna nazwa herbu Ryś
  • Bą­kow­ski Hra­bia, herb szla­chec­ki
  • Eli­gia Bą­kow­ska (1907–1994) – tłu­macz li­te­ra­tu­ry pię­knej, re­dak­tor
  • Hen­ryk Bą­kow­ski (1830–1903) – pol­ski urzęd­nik, pow­sta­niec stycz­nio­wy, Sy­bi­rak, czło­nek Rządu Na­ro­do­we­go
  • Jacek Bą­kow­ski (ur. 1947) – pol­ski fo­to­graf, ar­ty­sta in­sta­la­cji, gra­fik, ani­ma­tor kul­tu­ry
  • Jan Igna­cy Bą­kow­ski (ok. 1615–1679) – pol­ski szlach­cic, wo­je­wo­da po­mor­ski i mal­bor­ski
  • Jan Chry­zo­stom Bą­kow­ski (1672–1731) – je­zu­i­ta, mi­sjo­narz
  • Jan Bą­kow­ski (1919–2010) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, na­u­czy­ciel wf, wy­kła­dow­ca AWF, tre­ner
  • Jan Bą­kow­ski (1872–1934) – pol­ski ma­larz
  • Ja­nusz Bą­kow­ski (1922–2005) – pol­ski fo­to­graf, ma­larz, rzeź­biarz, ry­sow­nik
  • Kle­mens Bą­kow­ski (1860–1938) – praw­nik, znaw­ca hi­sto­rii Kra­ko­wa

Wikipedia

Patrz:

Bąków, → Bąkowo

bąkreta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bot. posp. gru­sza po­spo­li­ta, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pyrus com­mu­nis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. grusza polna, grusza pospolita

Wiktionary


bąków

1. ptak z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych, ży­ją­cy w szu­wa­rach Eu­raz­ji i pół­noc­nej Afry­ki;
2. owad z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych, któ­re­go sa­mi­ce odży­wia­ją się krwią zwie­rząt; bąk byd­lę­cy;
3. po­tocz­nie: trzmiel lub inny owad wy­da­ją­cy w locie od­głos bu­cze­nia;
4. żar­to­bli­wie: małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ber­beć, ma­luch;
5. po­tocz­nie: za­baw­ka dzie­cię­ca wpra­wia­na w ruch wi­ro­wy, przy któ­rym wy­da­je dźwię­ki (bu­cze­nie, mu­zycz­ka);
6. po­tocz­nie: gazy wy­pu­szczo­ne z or­ga­niz­mu; pierd;
7. ło­dy­ga ce­bu­li z to­reb­ką na­sien­ną;
8. mała łódź wio­sło­wa; bą­czek; baj­bot;
9. w tech­ni­ce: ciało obra­ca­ją­ce się szyb­ko w okół osi sy­me­trii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bąków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Mię­dzy­bórz
  • Bąków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Bąków – część wsi Ko­cie­rzew Pół­noc­ny w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Bąków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Ru­si­nów
  • Bąków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Oroń­sko
  • Bąków – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Bąków – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Klucz­bork
  • Bąków – część wsi Żu­że­la w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce
  • Bąków – część wsi Kręp­na w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Zdzie­szo­wi­ce
  • Bąków – przy­sió­łek wsi Brand­wi­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca
  • Bąków – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Stru­mień
  • Bąków – dawna gmina

Wikipedia


bębas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg. pozn. żart. malec

Wiktionary


bęben

1. per­ku­syj­ny in­stru­ment mu­zycz­ny
2. cy­lin­drycz­na lub wie­lo­bocz­na pod­sta­wa ko­pu­ły
3. część skła­do­wa róż­nych ma­szyn i urzą­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny ude­rza­ny za po­mo­cą spe­cjal­nych pa­łe­czek;

 (1.2) ar­chit. wie­lo­bocz­na, elip­tycz­na lub cy­lin­drycz­na pod­bu­do­wa pod ko­pu­łą;

 (1.3) pot. grub. także gw-pl|War­sza­wa, Łódź. brzuch, zwła­szcza cię­żar­nej

 (1.4) część ja­kie­goś urzą­dze­nia o kształ­cie walca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bęben – in­stru­ment mu­zycz­ny
    • bęben klep­sy­dro­wa­ty
    • bęben mały (wer­bel, bę­be­nek, tam­bu­ro mi­li­ta­re)
    • bęben ne­o­li­tycz­ny
    • bęben obrę­czo­wy
    • bęben po­dłuż­ny (ta­ra­ban)
    • bęben stoż­ko­wy
    • bęben wiel­ki (to­łum­bas, tam­bu­ro gran­de)
    • bę­be­nek ba­skij­ski (tam­bu­ryn)
    • tam­bu­ryn pro­wan­sal­ski (mały bęben po­dłuż­ny)
  • bęben (ar­chi­tek­tu­ra)
  • Bęben (naz­wi­sko)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­bosz ude­rzał w bęben z całej siły.

 (1.3) Ślubu je­szcze nie było, a ona już z bęb­nem cho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mbɛ̃n, AS: bẽmbẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bębnienie n., bębniarz m., bębnista m., odbębnianie n., odbębnienie n.

:: zdrobn. bębenek m.

 czas. bębnić ndk., odbębniać ndk., odbębnić dk.

 przym. bębnowy, bębenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tambur

 (1.3) brzuch, bęc

Wiktionary


bębenek

1. część me­cha­niz­mu re­wol­we­ru;
2. mały bęben (in­stru­ment mu­zycz­ny), także za­baw­ka;
3. po­tocz­nie błona bę­ben­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bęben

 (1.2) muz. mały bęben, mem­bra­no­fon słu­żą­cy do gra­nia ryt­mów

 (1.3) anat. zob. błona bę­ben­ko­wa.

 (1.4) za­sob­nik na na­bo­je w kol­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bęben mały – in­stru­ment per­ku­syj­ny
  • Bę­be­nek (in. błona bę­ben­ko­wa) – ele­ment ana­to­micz­ny ucha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A nasz synuś po­tra­fi grać już na bę­ben­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃mˈbɛ̃nɛk, AS: bẽmbẽnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębnienie n., odbębnienie n., odbębnianie n., bębniarz m.

 czas. bębnić ndk., odbębnić dk., odbębniać ndk.

 przym. bębenkowy, bębnowy

Wiktionary


bębeniarz

prze­sta­rza­le: osoba gra­ją­ca na bęb­nie; bęb­niarz, bę­be­ni­sta, bęb­ni­sta


SJP.pl


bębenista

prze­sta­rza­le: osoba gra­ją­ca na bęb­nie; bęb­niarz, bę­be­niarz, bęb­ni­sta


SJP.pl


bębenkowiec

krót­ka broń palna z bę­ben­kiem peł­nią­cym funk­cję ma­ga­zyn­ka; re­wol­wer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ręcz­na, krót­ka broń palna, w któ­rej funk­cję wie­lo­strza­ło­we­go ma­ga­zyn­ka pełni obro­to­wy walec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy­bym był de­tek­ty­wem z praw­dzi­we­go zda­rze­nia, mimo wszyst­ko wy­jął­bym teraz bę­ben­kow­ca z ka­bu­ry pod pachą.

 (1.1) Wie­dzie­li­śmy do­brze, że nie zam­knię­to nas za „Sztu­kę obła­pia­nia”, ale za bę­ben­ko­wiec „nagan” i kilka na­bo­jów do pi­sto­le­tu TT [...].

 (1.1) Uka­zu­je się Sto­mil, z re­wol­we­rem, ko­niecz­nie dużym bę­ben­kow­cem, w dłoni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rewolwer bębenkowy

Wiktionary


bębenkowy

przy­miot­nik od: bę­be­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. zwią­za­ny z bę­ben­kiem (czę­ścią ucha)

 (1.2) med. przy­po­mi­na­ją­cy od­głos bębna, sły­szal­ny nad ob­sza­ra­mi ciała bo­ga­ty­mi w po­wie­trze

 (1.3) techn. do­ty­czą­cy bę­ben­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben mrz., bębenek mrz., odbębnianie n.

 czas. bębnić

 przym. bębnowy

Wiktionary


bęblik

bę­blik stroj­ny, bę­blik dwu­pla­mek - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny bę­bli­ko­wa­tych


SJP.pl


bęblikowate

o ce­chach bę­bli­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Bę­bli­ko­wa­te (Ma­la­chii­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du chrzą­szczy wie­lo­żer­nych. Na­le­żą do niej dra­pież­ne ga­tun­ki chrzą­szczy o me­ta­licz­nym za­bar­wie­niu.

Wikipedia


bęblikowaty

o ce­chach bę­bli­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


bębniarka

→ bęb­niarz; bęb­nist­ka


SJP.pl


bębniarski

→ bęb­niarz


SJP.pl

Patrz:

bębniarz

bębniarstwo

za­ję­cie bęb­nia­rza


SJP.pl


bębniarz

prze­sta­rza­le: osoba gra­ją­ca na bęb­nie; bę­be­niarz, bę­be­ni­sta, bęb­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca na bęb­nach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben n., bębnienie n., bębenek mrz., odbębnianie n.

 czas. bębnić

 przym. bębnowy

Wiktionary


bębnica

pa­to­lo­gicz­ne zwięk­sze­nie ob­ję­to­ści po­wie­trza w żo­łąd­ku i je­li­tach, któ­re­mu to­wa­rzy­szy uczu­cie peł­no­ści; wzdę­cie brzu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ne gro­ma­dze­nie się gazów w jamie brzusz­nej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzdęcie, meteoryzm

Wiktionary


bębnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bęb­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bębnić

 rzecz. bęben m., bębenek mrz., odbębnianie n., bębnowanie n., bębniarz mos.

 przym. bębnowy

Wiktionary


bębnista

prze­sta­rza­le: osoba gra­ją­ca na bęb­nie; bę­be­niarz, bęb­niarz, bę­be­ni­sta


SJP.pl


bębnistka

→ bęb­ni­sta; bęb­niar­ka


SJP.pl


bębnić

1. grać na bęb­nie;
2. ude­rzać w coś wie­lo­krot­nie wyt­wa­rza­jąc ni­skie dźwię­ki;
3. po­tocz­nie: roz­po­wia­dać coś, pow­ta­rzać wie­lo­krot­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) grać na bęb­nie

 (1.2) wie­lo­krot­nie stu­kać, ude­rzać w coś po­wo­du­jąc od­głos

 (1.3) pot. wy­da­wać głu­che dźwię­ki

 (1.4) pot. roz­gła­szać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jej kroki na ko­cich łbach bęb­nią jak nie­daw­no ko­py­ta koń­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mbʲɲit͡ɕ, AS: bẽmbʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębenek m., bębnienie n., bębnista m., bębniarz m., bębeniarz m., bębenica m., bębenista m., odbębnianie n., bębnowanie n.

 czas. odbębnić

 przym. bębnowy, bębenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić

 (1.2) stukać, walić, łomotać

 (1.4) rozgłaszać, rozgadywać

Wiktionary


bębnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. oczy­szcza­nie drob­nych od­le­wów przez ich wza­jem­ne ocie­ra­nie się pod­czas ruchu w wolno obra­ca­ją­cym się bęb­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębnienie n.

 czas. bębnować ndk., bębnić ndk.

Wiktionary


bębnować

pod­da­wać obrób­ce wi­bro­ścier­nej w mie­szar­ce bęb­no­wej


SJP.pl


bębnowy

zwią­za­ny z bęb­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy po­stać bębna, wy­ko­rzy­stu­ją­cy do dzia­ła­nia bęben

 (1.2) muz. do­ty­czą­cy bębna lub bęb­nów, zwią­za­ny z bęb­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęben m., bębenek m., bębnienie n., bębnista m., bębniarz m., bębeniarz m., bębenica m., bębenista m., odbębnianie n.

 czas. odbębnić, bębnić

 przym. bębenkowy

Wiktionary


bęc

pac; po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik na­zy­wa­ją­cy dźwięk spo­wo­do­wa­ny ude­rze­niem kogoś lub cze­goś w coś, np.: Bęc! - spa­da­ły jabł­ka z drze­wa.;
2. w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym: o ude­rze­niu kogoś lub cze­goś w coś, np.: Stra­cił rów­no­wa­gę i bęc na zie­mię.


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) …na­śla­du­ją­cy od­głos upad­ku, ude­rze­nia

 (1.2) …na­śla­du­ją­cy nagłe zda­rze­nie, nagłą czyn­ność

 (1.3) w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym: …o ude­rze­niu kogoś lub cze­goś w coś

 (1.4) w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym: …o na­głym zda­rze­niu, na­głej czyn­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bęcki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. pac

Wiktionary


bęcaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­kal­co­wa­ty

Wiktionary


bęcki

po­tocz­nie:
1. dot­kli­we po­bi­cie kogoś; wy­cisk;
2. dot­kli­wa lek­cja, na­ucz­ka


SJP.pl


bęckować

po­tocz­nie: ude­rzać z nie­wiel­ką siłą


SJP.pl


bęckowy

→ bęcki


SJP.pl

Patrz:

bęcki

bęcnięcie

po­tocz­nie:
1. prze­wró­cić się;
2. ude­rzyć się o coś


SJP.pl


bęcnięty

po­tocz­nie: taki, który bęc­nął w coś (ude­rzył się o coś)


SJP.pl


bęcnąć

po­tocz­nie:
1. prze­wró­cić się;
2. ude­rzyć się o coś


SJP.pl


bęcwał

obraź­li­we okre­śle­nie kogoś bez­myśl­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. osoba bez­myśl­na (i czę­sto le­ni­wa)

 (1.2) osoba le­ni­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten bęc­wał nawet nie odro­bił zadań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃nt͡sfaw, AS: bẽncfau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandzwoł m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałwan, baran, błazen, cep, ciećwierz, ciołek, cymbał, debil, idiota, kapuściana głowa, matoł, półgłówek, przygłup, tępak, tłuk, jełop, osioł, niedołęga, niemrawiec, safanduła

 (1.2) leń, próżniak, wałkoń

Wiktionary


bęczeć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. brzę­czeć, bu­czeć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bẽṇčeć

Wiktionary


bęczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


będargowo

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bę­dar­go­wo – wieś w woj. po­mor­skim, pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud
  • Bę­dar­go­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce
  • Bę­dar­go­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo
  • Bę­dar­go­wo – gro­ma­da w po­wie­cie my­śli­bor­skim
  • Bę­dar­go­wo – gro­ma­da w po­wie­cie szcze­ciń­skim
  • Bę­dar­go­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. draw­skim, w gm. Draw­sko Po­mor­skie
  • Bę­dar­go­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


będkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Będ­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie So­bót­ka
  • Będ­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś

Wikipedia


będkowo

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

Będ­ko­wo (niem. "Bent­kau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Obec­na nazwa zo­sta­ła zat­wier­dzo­na 12 li­sto­pa­da 1946.

Wikipedia


będkowski

przy­miot­nik od: Będ­ków, Będ­ko­wi­ce


SJP.pl

Będ­kow­ski ("Stern­berg Od­mien­ny") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Stern­berg.

Wikipedia


będków

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Będ­ków – osada w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Będ­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Będ­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Będ­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Będ­ków
  • Będ­ków – gmina
  • Będ­ków – gro­ma­da

Wikipedia


będlewo

Będ­le­wo (dawn. niem. "Bend­lo­we") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Stę­szew. Sta­cje ko­le­jo­we w po­bli­żu Będ­le­wa: Stę­szew, Mo­si­na.

Wieś Bend­le­wo po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie ko­ściań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


będomin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bę­do­min (kasz. "Bãdomino") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Nowa Karcz­ma. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wzmian­ko­wa­na po raz pier­wszy w 1284 roku w na­da­niu księ­cia po­mor­skie­go Mści­wo­ja II na rzecz stry­jecz­nej sio­stry Ger­tru­dy. Na pół­noc od Bę­do­mi­na znaj­du­je się Je­zio­ro Gra­bow­skie. W bę­do­miń­skim za­byt­ko­wym dwor­ku szla­chec­kim z XVIII w. znaj­du­je się Mu­ze­um Hymnu Na­ro­do­we­go.

Wikipedia


będomiński

przy­miot­nik od: Bę­do­min


SJP.pl


będzelin

Bę­dze­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Ko­lusz­ki.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Szko­ła Pod­sta­wo­wa im. Jana Brze­chwy oraz Ochot­ni­cza Straż Po­żar­na.

Wieś bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w po­wie­cie brze­ziń­skim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


będzie

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. przysz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będziechowo

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Bę­dzie­cho­wo (kaszb. "Bãzechòwò", "Bãzëchòwò" lub też "Bãdzëkòwò", Band­se­chow) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W cza­sie funk­cjo­no­wa­nia gro­mad wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Bez­wo­la. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


będziecie

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. przysz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będziemy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. przysz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będzienica

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl

Bę­dzie­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Iwie­rzy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła w Noc­ko­wej, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Sę­dzi­szów Ma­ło­pol­ski, die­cez­ji rze­szow­skiej.

Wikipedia


będziesz

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. przysz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będzin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

 (1.2) geogr. je­zio­ro na Po­je­zie­rzu My­śli­bor­skim

Wiktionary

Bę­dzin – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu bę­dziń­skie­go, w Za­głę­biu Dą­brow­skim, bę­dą­cym hi­sto­rycz­ną czę­ścią za­chod­niej Ma­ło­pol­ski, nad rzeką Czar­ną Przem­szą i Bry­ni­cą, na Wy­ży­nie Ślą­skiej, na te­re­nie Gór­no­ślą­sko-Za­głę­biow­skiej Me­tro­po­lii, Gór­no­ślą­skie­go Okrę­gu Prze­my­sło­we­go (GOP) i ko­nur­ba­cji ka­to­wic­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od uro­dze­nia miesz­kam w Bę­dzi­nie.

 (1.2) Ostat­nie wa­ka­cje spę­dzi­łem nad Bę­dzi­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ɲd͡ʑĩn, AS: bẽńʒ́ĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. będzinianin m., będzinianka ż.

 przym. będziński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Byńdzin

Wiktionary


będziniak

po­tocz­nie: bę­dzi­nia­nin (miesz­ka­niec Bę­dzi­na)


SJP.pl


będzinianin

miesz­ka­niec Bę­dzi­na


SJP.pl


będzinianka

miesz­kan­ka Bę­dzi­na


SJP.pl


będzino

wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

Bę­dzi­no (do 1945 r. Alt Ban­zin) – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no przy dro­dze kra­jo­wej nr 11 i tra­sie linii ko­le­jo­wej Ko­sza­lin-Ko­ło­brzeg (przy­sta­nek Bę­dzi­no). Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Bę­dzi­no. We­dług da­nych z końca grud­nia 2008 r. wieś miała 544 miesz­kań­ców

Wikipedia


będziński

przy­miot­nik od: Bę­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bę­dzi­nem, do­ty­czą­cy Bę­dzi­na; po­cho­dzą­cy z Bę­dzi­na albo znaj­du­ją­cy się w nim

Wiktionary

Bę­dziń­ski ("Ben­dziń­ski") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Be­li­na, z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dnia dzi­siej­sze­go za­cho­wał się tylko jeden bę­dziń­ski kir­kut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Będzin mrz.

Wiktionary


będzymin

Bę­dzy­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Flo­ria­na w Po­nia­to­wie.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Bę­dzie­mi­no" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


będów

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim


SJP.pl

Będów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Czer­wieńsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


będą

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lm. przysz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będąc

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­słów­ko­wy współ­czes­ny cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będąca

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny ro­dza­ju żeń­skie­go cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będące

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny ro­dza­ju ni­ja­kie­go cza­sow­ni­ka być

 (1.2) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny ro­dza­ju nie­mę­sko­so­o­bo­we­go cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będący

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny ro­dza­ju mę­skie­go cza­sow­ni­ka być

 (1.2) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny ro­dza­ju mę­sko­so­o­bo­we­go cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


będę

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. przysz. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


bękarci

→ bę­kart


SJP.pl

Patrz:

bękart

bękarcica

daw­niej: bę­kart­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. o dziew­czy­nie z nie­ślub­ne­go związ­ku („z nie­pra­we­go łoża”);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ną bo­ha­ter­ką jest La Vec­chia - bę­kar­ci­ca, cza­row­ni­ca oskar­ża­na przez wiej­ską spo­łecz­ność o naj­gor­sze uczyn­ki - od spę­dza­nia pło­dów i spół­ko­wa­nia z de­mo­na­mi po kra­dzie­że i ry­tu­al­ne mor­der­stwa.

Wiktionary


bękarcieć

psuć się, mar­nieć, de­ge­ne­ro­wać się


SJP.pl


bękarcik

zdrob­nie­nie od: bę­kart


SJP.pl


bękarcki

→ bę­kart


SJP.pl

Patrz:

bękart

bękart

1. po­gard­li­wie: dziec­ko ze związ­ku po­za­mał­żeń­skie­go; ba­stard;
2. w DTP, po­tocz­nie: błąd ła­ma­nia tek­stu po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu na po­cząt­ku łamu sa­mot­ne­go ostat­nie­go wier­sza aka­pi­tu (wiersz za­wie­szo­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. po­to­mek z nie­ślub­ne­go związ­ku („z nie­pra­we­go łoża”);

 (1.2) obraź. z nies­ma­kiem o nie­grzecz­nym dziec­ku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. druk. błąd skła­du ty­po­gra­ficz­ne­go, po­le­ga­ją­cy na tym, że koń­co­wy wiersz aka­pi­tu wy­pa­da na po­cząt­ku ko­lum­ny lub łamu;

 (2.2) środ. druk. błąd skła­du ty­po­gra­ficz­ne­go, po­le­ga­ją­cy na tym, że pier­wszy wiersz aka­pi­tu wy­pa­da sa­mot­nie na końcu ko­lum­ny lub łamu

 (2.3) daw. gwara. górna część pieca ku­chen­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bę­kart w ro­dzi­nie – nie­ślub­ne dziec­ko
  • bę­kart (ty­po­gra­fia) – błąd w ła­ma­niu tek­stu
  • bę­kart – lu­do­we okre­śle­nie nie­wiel­kie­go klina przy­bi­ja­ne­go na przy­pust­ni­ce (przy­suw­ni­ce) w celu mięk­kie­go wy­gię­cia okapu dachu
  • bę­kart (ba­stard) – w śred­nio­wie­czu i re­ne­san­sie, miecz o nie­o­kre­ślo­nym po­cho­dze­niu i ze wzglę­du na swoją bu­do­wę (łą­czą­cą cechy mie­czy jed­no­ręcz­nych i dłu­gich) nies­kla­sy­fi­ko­wa­ny w pod­sta­wo­wych ty­pach b...
  • Bę­kart – chi­lij­sko-fran­cu­sko-nie­miec­ki ko­me­dio­dra­mat z 2009 roku
  • Bę­kart – duń­sko-nie­miec­ki dra­mat hi­sto­rycz­ny z 2023 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten po­pu­lar­ny ma­larz spło­dził wielu bę­kar­tów.

 (1.2) Te okrop­ne bę­kar­ty drą się pod okna­mi tak, że pra­co­wać nie można.

 (2.1) Na­czel­ny za­ła­mał ręce: dawno nie wi­dział w skła­dzie tylu wdów i bę­kar­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ŋkart, AS: bẽŋkart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bękarctwo n., bękarstwo n.

:: fż. bękartka ż.

:: zdrobn. bękarciątko n., bękarcie n., bękarcik m.

 przym. bękarci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bastard; wylęganiec

 (1.2) bachor

 (2.1) błąd składu

 (2.2) błąd składu, sierota, szewc

Wiktionary


bękartka

→ bę­kart


SJP.pl

Patrz:

bękart

bękać

daw­niej: bąkać


SJP.pl


bęsica

bę­si­ca kwiet­niów­ka, bę­si­ca osi­nów­ka - ga­tun­ki ciem z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


bętkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bęt­kow­ski (ur. 1951) – pol­ski po­li­tyk
  • Jacek Bęt­kow­ski (1904–1980) – ci­cho­ciem­ny
  • Ni­ko­dem Bęt­kow­ski (1812–1864) – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Jerzy Bęt­kow­ski (1929–2017) – pol­ski ko­szy­karz
  • Ta­de­usz Bęt­kow­ski (1889–1966) – chi­rurg woj­sko­wy
  • Te­o­fil Bęt­kow­ski (1842–1933) – pod­po­rucz­nik, we­te­ran pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Wa­le­rian Bęt­kow­ski (1899–1964) – bo­ta­nik

Wikipedia


bł.

skrót od: bło­go­sła­wio­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bło­go­sła­wio­ny

 (1.2) = bło­go­sła­wio­na

Wiktionary


błach

naz­wi­sko


SJP.pl

Błach – naz­wi­sko pol­skie.

Wikipedia


błachnio

naz­wi­sko


SJP.pl


błachowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


błachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


błachut

naz­wi­sko


SJP.pl


błagająco

w spo­sób wy­ra­ża­ją­cy bła­ga­nie; bła­gal­nie


SJP.pl


błagalnica

daw­niej: ko­bie­ta, która o coś błaga, za­no­si modły


SJP.pl


błagalnik

daw­niej: ten, kto błaga, za­no­si modły


SJP.pl


błagalny

wy­ra­ża­ją­cy bła­ga­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy po­kor­ną proś­bę

 (1.2) daw. mi­ło­sier­ny, skłon­ny do prze­ba­cze­nia lub ofia­ro­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­kor­ny ludek wzno­si swe bła­gal­ne pie­nia.

 (1.1) Ja je­stem Dawid, jam jest pa­sterz – / Bła­gal­ną wiodę pieśń, / byś się zmi­ło­wać chciał nad Pia­stem, / byś żniwo zwo­lił zwieść.

 (1.2) Nasz dzie­dzic bła­gal­ny, prze­ba­czy jak nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaganie n., błagalnik m.

 czas. błagać ndk.

 przysł. błagalnie, błagająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błagający, proszalny, przebłagalny

Wiktionary


błaganie

usil­nie pro­sić o coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bła­gać.

 (1.2) usil­na proś­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bła­ga­nia matki skło­ni­ły go do po­wro­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈɡãɲɛ, AS: bu̯agãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błagać ndk.

 przym. błagalny

Wiktionary


błagać

usil­nie pro­sić o coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żar­li­wie, usil­nie pro­sić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) San­dra, uda­jąc cięż­ko prze­stra­szo­ną, od razu za­czę­ła prze­pra­szać Sta­sia bła­ga­jąc, aby wszyst­ko jej wy­ba­czył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaɡat͡ɕ, AS: bu̯agać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaganie n., przebłaganie n., przebłagiwanie n., wybłaganie n., wybłagiwanie n., ubłaganie n., ubłagiwanie n.

 przym. błagający, błagany, błagalny

 czas. przebłagać dk., przebłagiwać ndk., ubłagać dk., ubłagiwać ndk., wybłagać dk., wybłagiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upraszać, nalegać

Wiktionary


błagojewgrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i uz­dro­wi­sko w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Buł­ga­rii;

Wiktionary

Bła­go­jew­grad ( Благоевград – Bła­go­ew­grad, do 1950 Gorna Dżu­ma­ja) – mia­sto i uz­dro­wi­sko w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Buł­ga­rii, w re­gio­nie hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­nym Ma­ce­do­nii. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ob­wo­du Bła­go­jew­grad i gminy Bła­go­jew­grad, nad rzeką Stru­mą u pod­nó­ża gór Riła. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 72 677 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błagojewgradzki

Wiktionary


błagojewgradzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bła­go­jew­gra­dem, do­ty­czą­cy Bła­go­jew­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błagojewgrad mrz.

Wiktionary


błagowieszczeńsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, nad Amu­rem;

 (1.2) geogr. mia­sto w Rosji, w Basz­ki­rii;

Wiktionary

Bła­go­wie­szczeńsk ( Благовещенск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ob­wo­du amur­skie­go, nad Amu­rem. Mia­sto leży na­prze­ciw­ko chiń­skie­go mia­sta Heihe.

W mie­ście znaj­du­je się port lot­ni­czy i rzecz­ny. Oś­ro­dek kul­tu­ral­ny (mu­ze­um) i na­u­ko­wy (czte­ry uczel­nie).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błagowieszczeński

Wiktionary


błagowieszczeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bła­go­wie­szczeń­skiem, do­ty­czą­cy Bła­go­wie­szczeń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błagowieszczeńsk mrz.

Wiktionary


błaho

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób mało ważny, nie­i­stot­ny, try­wial­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trak­tu­je to błaho.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błahostka ż., błahość ż.

 przym. błahy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagatelnie, nieistotnie, powierzchownie, trywialnie

Wiktionary


błahostka

1. rzecz o małej war­to­ści, drob­nost­ka, dro­biazg;
2. spra­wa lub rzecz błaha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz błaha, mało istot­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­kłó­ci­li­śmy/łyśmy się o bła­host­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błahy

 rzecz. błahość ż.

 przysł. błaho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pikuś

Wiktionary


błahość

małe zna­cze­nie, nie­i­stot­ność; nie­waż­ność, nie­waż­kość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest błahe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błahostka ż.

 przym. błahy

 przysł. błaho

Wiktionary


błahszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: błahy


SJP.pl


błahy

bez więk­sze­go zna­cze­nia, nie­god­ny uwagi; nie­i­stot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­i­stot­ny, niez­na­czą­cy, nie­ma­ją­cy dużej war­to­ści, nie­god­ny więk­szej uwagi

 (1.2) śrpol. lichy da­ta­def|1566|1731}}

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzą­dzi­li­ście awan­tu­rę z tak bła­he­go po­wo­du?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaxɨ, AS: bu̯aχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błahostka ż., błahość ż.

 przysł. błaho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagatelny, banalny, drobny, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, niepoważny; pot. bzdurny, głupi; posp. duperelny

Wiktionary


błam

brze­ga­mi zszy­te ka­wał­ki skóry, słu­żą­ce do pod­szy­cia ubio­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ma­te­riał ku­śnier­ski ze zszy­tych brze­ga­mi skór fu­ter­ko­wych, słu­żą­cy m.in. do pod­szy­cia pła­szcza lub uszy­cia futra

 (1.2) przen. płat, płach­ta cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A kiedy się wy­strych­nie w usar­skim ubie­rze, / Po koł­nie­rzu go poz­nasz, bo błam futra bie­rze.

 (1.1) Na wór dla za­grza­nia ślicz­nych nóżek Wci serca mego po­sy­łam wil­czych ogo­nów sa­mych błam, w któ­rych wło­ży­ło­by się sto ta­kich nóżek, jako u Wci serca mego.

 (1.2) Ro­zło­ży­ła wios­na spód­ni­cę zie­lo­ną, / Przy­kry­ła błota bury błam. / Pach­nie zie­mia cia­łem mło­dym / Póki wios­na, póki trwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwãm, AS: bu̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błamowanie

 czas. błamować

Wiktionary


błamka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Łomża,Zam­brów. sko­rup­ka jajka

Wiktionary


błamowy

→ błam


SJP.pl

Patrz:

błam

błancza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. guz

Wiktionary


błasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


błasik

naz­wi­sko


SJP.pl


błaszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­nu­ta Bła­szak (ur. 1961) – pol­ska po­et­ka
  • Cze­sław Bła­szak − pol­ski zo­o­log, aka­ra­log
  • Eu­ge­niusz Bła­szak (yr. 1954) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ge­no­we­fa No­wa­czyk-Bła­szak (ur. 1957) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, bie­gacz­ka
  • Mar­cin Bła­szak (ur. 1980) – pol­ski aktor

Wikipedia


błaszczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Bła­szczak (1907–1985) – sza­chi­sta i dzia­łacz sza­cho­wy
  • Jan Bła­szczak (1880–1957) – rol­nik, soł­tys Bro­ni­sze­wic, poseł na Sejm RP
  • Ja­ni­na Bła­szczak (1924–2010) – pod­puł­kow­nik WP
  • Jo­an­na Bła­szczak (1971–2021) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Józef Bła­szczak (1926–1986) – pol­ski in­ży­nier i dzia­łacz pań­stwo­wy, wi­ce­mi­ni­ster
  • Łu­kasz Bła­szczak (ur. 1977) – pol­ski praw­nik, na­u­ko­wiec
  • Ma­riusz Bła­szczak (ur. 1969) – po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mi­ro­sła­wa Bła­szczak-Wac­ła­wik (1951–2022) – pol­ska hi­sto­rycz­ka fi­lo­zo­fii, dzia­łacz­ka opo­zy­cji w okre­sie PRL
  • Pa­tryk Bła­szczak (XX–XXI w.) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Sta­ni­sław Bła­szczak (1901–1983) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go i Armii Kra­jo­wej
  • Zbi­gniew Bła­szczak (1926–2019) – le­karz we­te­ry­na­rii, urzęd­nik pań­stwo­wy i po­li­tyk, se­na­tor

Wikipedia


błaszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


błaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Bła­szczyk (ur. 4 lu­te­go 1947, Gli­wi­ce), pol­ski ma­te­ma­tyk; pro­fe­sor zwy­czaj­ny
  • Ber­nard Bła­szczyk (ur. 4 grud­nia 1947, Przy­rów), pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy, praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • Bog­dan Bła­szczyk (ur. 4 marca 1947, No­si­bą­dy), pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ewa Bła­szczyk (ur. 15 paź­dzier­ni­ka 1955, War­sza­wa), pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa, pio­sen­kar­ka i pie­śniar­ka
  • Grze­gorz Bła­szczyk (ur. 19 wrze­śnia 1953, Poz­nań), hi­sto­ryk
  • Ja­nusz Bła­szczyk (po­li­tyk) (ur. 1943) – pol­ski po­li­tyk, in­ży­nier
  • Jerzy Bła­szczyk (ur. 1970) – kon­sul­tant, in­for­ma­tyk, ab­sol­went Uni­wer­sy­te­tu Kra­kow­skie­go, pol­ski płet­wo­nu­rek
  • Józef Bła­szczyk (ur. 1929) – pol­ski le­karz i po­li­tyk
  • Józef Bła­szczyk (ur. 1945) – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz związ­ko­wy
  • Józef Bła­szczyk (ur. 1947) – że­glarz
  • Ka­zi­mierz Bła­szczyk (ur. 15 stycz­nia 1935, Pod­kło­kock), pol­ski po­li­tyk, fizyk
  • Le­szek Ste­fan Bła­szczyk (ur. 14 lipca 1928, Łódź zm. 27 kwiet­nia 2008, War­sza­wa), pol­ski dzien­ni­karz, pro­pa­ga­tor spor­tów wod­nych

Wikipedia


błaszczykiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


błaszczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bła­szczy­kow­ski – pol­skie naz­wi­sko; na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 272 osoby.
  • Jakub Bła­szczy­kow­ski – pił­karz
  • Józef Bła­szczy­kow­ski – ko­le­jarz

Wikipedia


błaszczyszyn

naz­wi­sko


SJP.pl


błaszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


błaszki

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Błasz­ki ( Schwa­rzau) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Błasz­ki. Przez mia­sto prze­pły­wa rzeka Tro­ja­nów­ka. Błasz­ki uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską przed 1722.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto li­czy­ło 1987 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed II wojną świa­to­wą pra­wie po­ło­wę miesz­kań­ców Bła­szek sta­no­wi­li Żydzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʃʲci, AS: bu̯ašʹḱi

Wiktionary


błaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bian Błasz­kie­wicz (ur. 1973) – je­zu­i­ta
  • Fe­liks Błasz­kie­wicz
  • Jan An­to­ni Błasz­kie­wicz
  • Ta­de­usz Błasz­kie­wicz
  • Wanda Rut­kie­wicz-Błasz­kie­wicz

Wikipedia


błaszkowianin

miesz­ka­niec Bła­szek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


błaszkowianka

miesz­kan­ka Bła­szek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


błaszkowski

przy­miot­nik od: Błasz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Błasz­kow­ski
  • Iwona Błasz­kow­ska
  • Leon Błasz­kow­ski
  • Łu­kasz Błasz­kow­ski

Wikipedia


błaszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


błaut

naz­wi­sko


SJP.pl


bławat

dawna, kosz­tow­na tka­ni­na jed­wab­na, zwy­kle ko­lo­ru błę­kit­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zob. cha­ber.

 (1.2) ro­dzaj jed­wab­nej tka­ni­ny

Wiktionary

Bła­wat – kosz­tow­na, błę­kit­na tka­ni­na jed­wab­na uży­wa­na w śred­nio­wie­czu.

Póź­niej na­zy­wa­no tak każdą tka­ni­nę jed­wab­ną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwavat, AS: bu̯avat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławatnik mos./mzw., bławatek mrz./mzw.

 przym. bławatny, bławatowy, bławy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bławatek, chaber, modrak

Wiktionary


bławatek

cha­ber bła­wa­tek - jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych wy­stę­pu­ją­ca w Eu­ro­pie jako po­spo­li­ty chwast pól upraw­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cen­ta­u­rea cy­a­nus|L.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny ziel­nej z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku bła­wat­ków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naz­ry­wa­łam na łące bła­wat­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławatnik mzw./mos.

 przym. bławatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chaber, chaber bławatek

 (1.2) chaber, chaber bławatek, gw. Poznań modrak

Wiktionary


bławatkowy

1. → bła­wa­tek;
2. nie­bie­sko­fio­le­to­wy; cha­bro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) od­no­szą­cy się do bła­wat­ka

 (1.2) ko­lo­ru nie­bie­skie­go, cha­bro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławatek m., bławatnik mos./mzw.

 przym. bławatny

Wiktionary


bławatnik

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny ma­łych pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ku­piec hand­lu­ją­cy bła­wa­ta­mi, wła­ści­ciel skle­pu, w któ­rym sprze­da­je się bła­wa­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nie­wiel­ki ptak o barw­nym upie­rze­niu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈvatʲɲik, AS: bu̯avatʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławat m., bławatek m.

 przym. bławatny, bławatowy, bławatkowy

Wiktionary


bławatniki

wła­ści­ciel skle­pu bła­wat­ne­go; ku­piec hand­lu­ją­cy bła­wa­ta­mi


SJP.pl

Bła­wat­ni­ki (Co­tin­gi­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ko­wa­tych (Co­tin­gi­dae).

Wikipedia


bławatnikowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Bła­wat­ni­ko­wa­te (Co­tin­gi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad 60 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Cen­tral­nej oraz w Mek­sy­ku.

Dłu­gość ciała bła­wat­ni­ków waha się od 8 do 50 cm, masa zaś wy­no­si 6–400 g. Upie­rze­nie bar­dzo zróż­ni­co­wa­ne, wy­stę­pu­je wy­raź­ny dy­mor­fizm płcio­wy; u sam­ców wy­stę­pu­ją barwy czer­wo­ne, fio­le­to­we i błę­kit­ne.

Wikipedia


bławatnikowaty

o ce­chach bła­wat­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


bławatny

1. daw­niej: wy­ko­na­ny z kosz­tow­nej, jed­wab­nej tka­ni­ny, prze­waż­nie ko­lo­ru błę­kit­ne­go;
2. ko­lo­ru bła­wat­ka; modry, cha­bro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bła­wa­tem, do­ty­czą­cy bła­wa­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławat m., bławatek m., bławatnik mos./mzw.

 przym. bławatkowy

Wiktionary


bławy

bla­do­nie­bie­ski, mo­dra­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jas­no­nie­bie­ski, bla­do­nie­bie­ski, mo­dra­wy

 (1.2) blady, mdły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płowe włosy Marty zal­śni­ły na słoń­cu, jej bławe oczy i roz­chy­lo­ne usta stały się dzie­cię­ce, na­iw­ne i cudne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bławat mrz., bławatek mrz.

Wiktionary


błazen

1. ar­ty­sta cyr­ko­wy wy­stę­pu­ją­cy w roli ko­micz­nej;
2. czło­wiek ośmie­sza­ją­cy się;
3. na dwo­rach kró­lew­skich i wiel­ko­pań­skich: osoba ma­ją­ca za­ba­wiać, roz­we­se­lać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. za­wo­do­wy nad­wor­ny żar­tow­niś i prze­śmiew­ca za­ba­wia­ją­cy króla;

 (1.2) przen. ktoś, kto jest prze­sad­nie we­so­ły lub nad­mier­nie dow­cip­ku­je

Wiktionary

Bła­zen – nazwa ro­dza­ju kla­u­na, zwy­kle ko­ja­rzo­na ze śred­nio­wie­czem. W Pol­sce zwany też "we­soł­kiem". Cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem stro­ju błaz­na była czap­ka o trzech ro­gach za­koń­czo­nych dzwo­necz­ka­mi – trzy rogi sym­bo­li­zo­wa­ły ośle uszy i ogon, przy­cze­pia­ne przez błaz­nów we wcze­śniej­szym okre­sie. Oprócz tego błaź­ni cha­rak­te­ry­zo­wa­li się ko­lo­ro­wym stro­jem i spe­cjal­nym ber­łem z wy­rzeź­bio­ną głową na końcu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko błaz­no­wi wolno żar­to­wać z króla.

 (1.2) Jacek to kla­so­wy bła­zen i ka­wa­larz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwazɛ̃n, AS: bu̯azẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno m., błazeniec m., błażen m.

:: zdrobn. błazenek m.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: fż. błaźnica ż.

 czas. zbłaźnić się, błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

 przym. błazeński; przest. błaźniwy

 przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trefniś, wesołek, krotochwilnik; stpol. gąska; stpol. błazno, błazeniec, błażen; reg. śl. august

 (1.2) wesołek, klaun, pajac

Wiktionary


błazenada

za­cho­wa­nie nie­po­waż­ne; bła­zeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­do­rzecz­ne za­cho­wa­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończ już z tymi bła­ze­na­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazen mos., błaznowanie n., błazennica ż.

 czas. błaźnić, błaznować ndk.

 przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błazeństwo, błaznowanie

Wiktionary


błazenek

nie­wiel­ka, eg­zo­tycz­na ryba mor­ska; am­fi­prion


SJP.pl


błazennica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. błaź­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Na dwo­rze każą mi być bła­zen­ni­cą — od­par­ła Pre­cio­sa — a ja nie będę umia­ła błaz­no­wać i wszyst­ko prze­pad­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błazen mos., błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno mos., błazeniec mos., błażen mos.

:: zdrobn. błazenek mrz.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: fż. błaźnica ż.

 czas. zbłaźnić się dk., błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

 przym. błazeński; przest. błaźniwy

 przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błaźnica

Wiktionary


błazeński

taki, który przy­po­mi­na pa­ja­ca, błaz­na lub taki, który za­cho­wu­je się jak pajac; pa­ja­co­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do błaz­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla błaz­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈzɛ̃j̃sʲci, AS: bu̯azẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błazeństwo n., błazen m., błaznowanie n., błazenada ż.

 czas. błaznować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmieszny, komiczny, groteskowy

Wiktionary


błazeństwo

wy­głu­pia­nie się, za­cho­wy­wa­nie się jak bła­zen; bła­ze­na­da; błaz­no­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­do­rzecz­ne za­cho­wa­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te jego bła­zeń­stwa już mnie nie bawią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazen mos., błaznowanie n., błazennica ż.

 czas. błaźnić, błaznować ndk.

 przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błazenada, błaznowanie

Wiktionary


błaziak

naz­wi­sko


SJP.pl


błaznowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­głu­pia­nie się, za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób nie­po­waż­ny, bła­zeń­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błazen m., błazeństwo n., błazenada ż.

 czas. błaźnić, błaznować ndk.

 przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajacowanie

Wiktionary


błaznować

za­cho­wy­wać się nie­po­waż­nie, wy­głu­piać się; pa­ja­co­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. wy­głu­piać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań wresz­cie błaz­no­wać, to jest już iry­tu­ją­ce!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwazˈnɔvat͡ɕ, AS: bu̯aznovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błazen m., błazeństwo n., błaznowanie n., błazenada ż.

 przym. błazeński

 czas. błaźnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajacować, świrować

Wiktionary


błaźnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ku­glar­ka lub ko­me­diant­ka peł­nią­ca na dwo­rze rolę błaz­na

 (1.2) pot. pejor. nie­mą­dra lub aro­ganc­ka ko­bie­ta, skłon­na do figli i za­cho­wu­ją­ca się w spo­sób po­zba­wio­ny po­wa­gi

 (1.3) przest. lek­cew. ma­ło­let­nia, do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, iż Har­pa­ste, błaź­ni­ca mojej żony, zo­sta­ła u mnie jako dzie­dzicz­ny cię­żar: ja sam bo­wiem, wedle mego smaku, nie­rad widzę te pocz­wa­ry.

 (1.1) No, dalej, błaź­ni­ce, do ro­bo­ty! Fibi, dmij­że tam w trąbę. Vinos, brzęcz­że tam w ten bę­be­nek.

 (1.1) Zo­ba­czy­my na sce­nie błaź­ni­ce i błaz­nów prze­bra­nych za sie­dem grze­chów głów­nych, czte­ry ży­wio­ły, czte­ry cnoty kar­dy­nal­ne oraz Adama i Ewę.

 (1.2) I po­my­śleć sobie, że się jest tyle nie­roz­sąd­nym, aby od­strę­czać od sie­bie ta­kich jak ten ludzi, dla ta­kiej jędzy jak kró­lo­wa i ta­kiej błaź­ni­cy jak lady Ha­mil­ton!

 (1.2) To włas­ny wy­mysł tej błaź­ni­cy; wbiła sobie w głowę, że się z nią oże­nię.

 (1.2) Tym­cza­sem Osta­szew­ska jest tu prze­klę­tą błaź­ni­cą, wy­u­zda­ną klow­nes­są, która agre­syw­nie obra­ża nasze uczu­cia wzglę­dem ma­cie­rzyń­stwa.

 (1.3) Ta pa­skud­na Zośka po­wie­dzia­ła, że ja je­stem błaź­ni­ca i tylko star­szym plą­tać się pod no­ga­mią­czę się pod no­ga­mi…

 (1.3) Szko­da, żem tej błaź­ni­cy nie przy­niósł cu­kier­ków, ułat­wi­ło­by to kon­wer­sa­cję!…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błazen mos., błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno mos., błazeniec mos., błażen mos.

:: zdrobn. błazenek mrz.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: przest. fż. błazennica ż.

 czas. zbłaźnić się dk., błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

 przym. błazeński; przest. błaźniwy

 przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. błazennica, komediantka, kuglarka

 (1.2) figlarka; przest. durnica

 (1.3) dzieciak, niedorostek, podlotek, smarkula

Wiktionary


błaźnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|błaź­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błaźnić

Wiktionary


błaźnisko

zgru­bie­nie od: bła­zen


SJP.pl


błaźnić

1. ośmie­szać, kom­pro­mi­to­wać kogoś;
2. błaź­nić się - ośmie­szać się, kom­pro­mi­to­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. oszu­ki­wać

 (1.2) stpol. wy­głu­piać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny błaź­nić się

 (2.1) ośmie­szać się, kom­pro­mi­to­wać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʑɲit͡ɕ, AS: bu̯aźńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błaźnica ż., błazennica ż., błaźnienie n., błazen, błazeństwo, błazenada, błaznowanie

 czas. błaznować

Wiktionary


błażej

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa „bla­e­sus” oz­na­cza­ją­ce­go „se­ple­nić”.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Bła­żej w 2019 r. zaj­mo­wał 60. miej­sce w gru­pie imion mę­skich (639 nadań). W całej po­pu­la­cji Pol­ski w 2019 roku Bła­żej pla­so­wał się na 101. miej­scu wśród imion mę­skich (10 439 nadań); w re­je­strze PESEL wy­stę­po­wał także w for­mie Bia­gio i Bla­i­se (po 3 na­da­nia) oraz Bla­zej (2 na­da­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga ze szkol­nej ławy ma na imię Bła­żej.

 (1.1) Bła­żej Li­pow­ski, pi­sarz woj­sko­wy, ucho­dził za au­to­ra pier­wsze­go w ję­zy­ku pol­skim re­gu­la­mi­nu pie­cho­ty.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 3 lu­te­go przy­pa­da wspom­nie­nie św. Bła­że­ja z Se­ba­sty, pa­tro­na mów­ców, śpie­wa­ków, grę­pla­rzy i ka­mie­nia­rzy oraz chro­nią­ce­go od cho­rób gar­dła.

 (1.1) Bła­że­jo­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 3 lu­te­go, a także 29 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʒɛj, AS: bu̯ažei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fż. Błażeja ż.

 przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Błażejek, Błażek

Wiktionary


błażeja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Bła­żej

Wiktionary

– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "se­ple­nić". Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Bła­żej.

Bła­że­ja imie­ni­ny ob­cho­dzi 3 lu­te­go i 29 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na li­ście bra­ko­wa­ło Bła­żei i jej brata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fm. Błażej mos.

 przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary


błażejak

naz­wi­sko


SJP.pl


błażejczak

naz­wi­sko


SJP.pl


błażejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Bła­żej­czyk (1937–2019) – pol­ski aktor
  • Krzysz­tof Bła­żej­czyk (ur. 1950) – pol­ski kli­ma­to­log, pro­fe­sor In­sty­tu­tu Ge­o­gra­fii i Prze­strzen­ne­go Za­go­spo­da­ro­wa­nia Pol­skiej Aka­de­mii Nauk
  • Krzysz­tof Bła­żej­czyk (ur. 1962) – pol­ski dzien­ni­karz i po­li­tyk, poseł na Sejm RP I ka­den­cji
  • Da­nu­ta Bła­żej­czyk (ur. 1953) – pol­ska pio­sen­kar­ka.

Wikipedia


błażejewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


błażejewko

Bła­że­jew­ko (niem. "Weißensee") – część wsi Bła­że­je­wo w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik, nad Je­zio­rem Bniń­skim, 6 km na po­łud­nie od Kór­ni­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


błażejewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bła­że­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Bła­że­je­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Bła­że­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Dolsk
  • Bła­że­je­wo – znie­sio­na osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap

Wikipedia


błażejewski

naz­wi­sko


SJP.pl


błażejostwo

Bła­żej z mał­żon­ką; Bła­że­jo­wie


SJP.pl


błażejowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bła­że­jo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lewin Brze­ski
  • Bła­że­jo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Bła­że­jo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie Wie­lo­wieś
  • Bła­że­jo­wi­ce – gro­ma­da
  • Bła­że­jo­wi­ce Dolne

Wikipedia


błażejowie

imię mę­skie


SJP.pl


błażejowski

naz­wi­sko


SJP.pl


błażejowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bła­że­ja lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który od­no­si się, na­le­ży do Bła­że­ja; taki, któ­re­go wła­ści­cie­lem, au­to­rem, twór­cą jest Bła­żej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Bła­że­jo­wym domem rosną ro­so­cha­te kasz­ta­ny.

 (1.1) Sad są­sia­do­wał z Bła­że­jo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ma­cie­jo­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Bła­że­jo­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

 (1.1) Gdy prze­szu­ki­wa­łem wczo­raj strych, wpa­dły mi w ręce Bła­że­jo­we li­me­ry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błażej m., Błażeja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Błażeja (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary


błażek

zdrob­nie­nie od: Bła­żej (imię mę­skie)


SJP.pl

Bła­żek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Ba­torz.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bła­żek, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ba­torz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 703 miesz­kań­ców i była drugą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ba­torz. Wieś jest so­łect­wem.

Wikipedia


błażewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Bła­że­wicz – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych
  • Jacek Bła­że­wicz – pol­ski in­ży­nier in­for­ma­tyk

Wikipedia


błażkowie

zdrob­nie­nie od: Bła­żej (imię mę­skie)


SJP.pl


błażkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Błaż­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


błażków

zdrob­nie­nie od: Bła­żej (imię mę­skie)


SJP.pl

Błaż­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Wola My­słow­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo w gmi­nie Wola My­słow­ska. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 57 miesz­kań­ców.

Wikipedia


błażowa

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Bła­żo­wa – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bła­żo­wa, na Po­gó­rzu Dy­now­skim, nad rzeką Ryjak (do­pływ Stru­gu). Lo­kal­ny oś­ro­dek hand­lo­wo-usłu­go­wy i drob­ne­go prze­my­słu.

Bła­żo­wa po­ło­żo­na jest w ziemi sa­noc­kiej. Uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską przed 1770.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwaˈʒɔva, AS: bu̯ažova

Wiktionary


błażowianin

miesz­ka­niec Bła­żo­wej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


błażowianka

miesz­kan­ka Bła­żo­wej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


błażowski

przy­miot­nik od: Bła­żo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bła­żow­ski – naz­wi­sko pol­skie
  • Bła­żow­ski – herb ba­ro­now­ski
  • Ed­ward Bła­żow­ski
  • Ju­lian Bła­żow­ski
  • Le­o­pold Bła­żow­ski
  • Mar­jan Bła­żow­ski
  • Sta­ni­sław Kost­ka Piotr Bła­żow­ski – ka­no­nik lwow­ski, pro­boszcz w Ja­złow­cu
  • Wik­tor Bła­żow­ski – bur­mistrz Dro­ho­by­cza
  • Wło­dzi­mierz Bła­żow­ski – dok­tor prawa, za­stęp­ca bur­mi­strza w Prze­my­ślu

Wikipedia


błażusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


błażów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na za­chod­niej Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Bła­żów – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go, za­ło­żo­na w 1441 W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Bła­żów. Miej­sco­wość liczy 862 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błażowski

Wiktionary


błecha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błe­cha baj­sła Azora. → Pchła ugry­zła Azora.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skoczka, wandzka, wancka

Wiktionary


błeszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Błe­szczyń­ski – pol­ski herb szla­chec­ki znany z je­dy­ne­go wi­ze­run­ku pie­częt­ne­go, od­mia­na herbu Su­che­kom­na­ty.

Wikipedia


błeszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pchła

Wiktionary


błeszno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błesz­no – je­zio­ro we wsi Bron­ków, gmina Bo­bro­wi­ce
  • Błesz­no – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Błesz­no – dziel­ni­ca Czę­sto­cho­wy
  • Błesz­no – wzgó­rze w Czę­sto­cho­wie, w Ob­ni­że­niu Gór­nej Warty

Wikipedia


błeszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Błe­szyń­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Su­che­kom­na­ty.

Wikipedia


błoch

naz­wi­sko


SJP.pl


błochowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


błocisko

ek­spre­syw­nie: błoto; błot­ni­sko


SJP.pl


błociszewo

Bło­ci­sze­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Śrem.

Wikipedia


błocić

zo­sta­wiać ślady błota na po­dło­dze


SJP.pl


błocko

po­tocz­nie: błoto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od błoto

Wiktionary

Błoc­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Wolsz­tyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwɔt͡skɔ, AS: bu̯ocko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotnik m., błoto n.

 przym. błotnisty, błotny

Wiktionary


błogi

da­ją­cy przy­jem­ność; miły, roz­kosz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spra­wia­ją­cy za­do­wo­le­nie lub przy­jem­ność, świad­czą­cy o za­do­wo­le­niu lub przy­jem­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogość ż.

 przysł. błogo

Wiktionary


błogo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób błogi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogość ż.

 przym. błogi

Wiktionary


błogocice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Cie­szy­na;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w gmi­nie Ra­dzie­mi­ce;

 (1.3) geogr. przy­sió­łek wsi Ści­naw­ka Górna, w gmi­nie Rad­ków, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bło­go­ci­ce – część mia­sta Cie­szyn
  • Bło­go­ci­ce – przy­sió­łek wsi Ści­naw­ka Górna w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Rad­ków.
  • Bło­go­ci­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ra­dzie­mi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zat­wier­dzo­no plan dla te­re­nów Bło­go­cic.

 (1.2) W Bło­go­ci­cach przysz­ła na świat jej babka.

 (1.3) Z domu w Bło­go­ci­cach zo­stał nam tylko ten stary kre­dens.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogociczanin mos., błogociczanka ż.

 przym. błogocicki, błogocki

Wiktionary


błogocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bło­go­cic, zwią­za­ny z Bło­go­ci­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie bło­goc­ki dwór sta­no­wi włas­ność pry­wat­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Błogocice nmos.

Wiktionary


błogostan

książ­ko­wo: stan bło­go­ści, szczę­śli­wo­ści, za­do­wo­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan bło­go­ści, szczę­śli­wo­ści, za­do­wo­le­nia

Wiktionary

Bło­go­stan (punkt szczę­śli­wo­ści) – sy­tu­a­cja w mi­kro­e­ko­no­mii z ob­sza­ru zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem pre­fe­ren­cji kon­su­men­ta. Model bło­go­sta­nu za­kła­da, że dla kon­su­men­ta ist­nie­je okre­ślo­ny ko­szyk, który jest naj­lep­szy ze wszyst­kich moż­li­wych. Im bli­żej tego ko­szy­ka znaj­du­je się dana osoba, tym więk­szą od­czu­wa sa­tys­fak­cję wy­ra­ża­ną w ka­te­go­riach pre­fe­ren­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. błogostanik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogość, euforia, rozkosz, szczęśliwość, uniesienie, upojenie, zadowolenie

Wiktionary


błogostanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bło­go­stan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogostan m.

Wiktionary


błogosława

ga­tu­nek ba­na­na upra­wia­ny po­wszech­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych; banan zwy­czaj­ny, banan wła­ści­wy, banan za­o­strzo­ny, figa raj­ska, pi­zang


SJP.pl


błogosławienie

bło­go­sła­wień­stwo;
1. obrzęd po­le­ga­ją­cy na prze­że­gna­niu kogoś krzy­żem lub zna­kiem krzy­ża;
2. ży­cze­nie przy­chyl­no­ści losu;
3. po­myśl­ność, przy­chyl­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­la­nie bło­go­sła­wień­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławieństwo n., pobłogosławienie n.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary


błogosławieństwo

1. w chrze­ści­jań­stwie: obrzęd po­wie­rze­nia kogoś, cze­goś bo­skiej opie­ce
2. sprzy­ja­nie, przy­chyl­ność, po­myśl­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. obrzęd, gest po­wie­rze­nia kogoś, cze­goś bo­skiej opie­ce

 (1.2) podn. ży­cze­nie po­myśl­no­ści, przy­chyl­no­ści losu

 (1.3) sprzy­ja­nie, przy­chyl­ność, po­myśl­ność

Wiktionary

Bło­go­sła­wień­stwo w Bi­blii – ter­min re­li­gij­ny oz­na­cza­ją­cy for­mu­łę lub gest wy­ra­że­nia ży­cze­nia udzie­le­nia łaski przez Boga.

Słowo bło­go­sła­wień­stwo po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "bene-dic­tio (gr. eu-lo­ge­in)" – mówić do­brze, ży­czyć cze­goś do­bre­go. Swymi ko­rze­nia­mi sięga do he­braj­skie­go źró­dło­sło­wu "brk". Ten jeden rdzeń służy do okre­śle­nia róż­nych form bło­go­sła­wień­stwa: "be­ra­ka" – bło­go­sła­wień­stwo; "barek" – bło­go­sła­wić; "baruk" – bło­go­sła­wio­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez cie­bie będą otrzy­my­wa­ły bło­go­sła­wień­stwo / ludy całej ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: bu̯ogosu̯avʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobłogosławienie n., błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławienie n.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogosławienie

Wiktionary


błogosławiona

ko­bie­ta zmar­ła, be­a­ty­fi­ko­wa­na przez pa­pie­ża w Ko­ście­le ka­to­lic­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmar­ła ko­bie­ta lub dziew­czy­na uz­na­na przez ko­ściół lub spo­łecz­ność za godną kultu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: bło­go­sła­wio­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) fż. ims. przy­miot­ni­ko­we­go bier­ne­go od: bło­go­sła­wić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fm. błogosławiony m.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławny, błogosławiony

Wiktionary


błogosławiony

w ko­ście­le ka­to­lic­kim: czło­wiek zmar­ły, bę­dą­cy przed­mio­tem ofi­cjal­ne­go kultu lo­kal­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. ktoś zmar­ły uz­na­ny przez ko­ściół lub spo­łecz­ność za god­ne­go kultu;

przy­miot­nik

 (2.1) pot. przen. szczę­śli­wy

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: bło­go­sła­wić

Wiktionary

Bło­go­sła­wio­ny – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim osoba zmar­ła, która za życia odz­na­cza­ła się szcze­gól­ny­mi cno­ta­mi in­spi­ro­wa­ny­mi doś­wiad­cze­niem re­li­gij­nym lub też która z po­wo­du swo­jej re­li­gii po­nio­sła śmierć mę­czeń­ską.

Ko­ściół w akcie be­a­ty­fi­ka­cji zez­wa­la na pu­blicz­ny kult ta­kiej osoby w skali lo­kal­nej np. die­cez­ji lub ogra­ni­czo­nej do pew­nej grupy wier­nych, np. za­ko­nu czy zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bło­go­sła­wio­ny Ed­mund Bo­ja­now­ski za­ło­żył żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne.

 (1.1) Lek­sy­kon za­wie­ra ha­gio­gra­fie wszyst­kich świę­tych i bło­go­sła­wio­nych.

 (2.1) Kazik sie­dzi jak bło­go­sła­wio­ny mię­dzy dwie­ma nie­wia­sta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fż. błogosławiona ż.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beatyfikowany; skr. bł.

 (2.1) szczęśliwy

 (3.1) przest. błogosławion

Wiktionary


błogosławiący

1. w re­li­gii: udzie­lać bło­go­sła­wień­stwa;
2. wy­ra­żać za­do­wo­le­nie z cze­goś, wdzięcz­ność za coś;
3. ży­czyć komuś w czymś szczę­ścia, apro­bo­wać coś; po­chwa­lać


SJP.pl

Patrz:

błogosławić

błogosławić

1. w re­li­gii: udzie­lać bło­go­sła­wień­stwa;
2. wy­ra­żać za­do­wo­le­nie z cze­goś, wdzięcz­ność za coś;
3. ży­czyć komuś w czymś szczę­ścia, apro­bo­wać coś; po­chwa­lać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­bło­go­sła­wić)

 (1.1) rel. udzie­lać bło­go­sła­wień­stwa

 (1.2) książk. dzię­ko­wać, wy­ra­żać wdzięcz­ność

 (1.3) książk. dawać bło­go­sła­wień­stwo cze­muś, ak­cep­to­wać coś

 (1.4) przen. ży­czyć komuś szczę­ścia, po­myśl­no­ści

 (1.5) rel. sprzy­jać komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­niec mszy ksiądz bło­go­sła­wi wier­nych.

 (1.5) Niech Bóg mu bło­go­sła­wi w jego po­czy­na­niach!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławiony mos., błogosławiona ż., błogosławienie n., pobłogosławienie n.

 czas. pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziękować, wychwalać

 (1.3) akceptować

Wiktionary


błogość

stan spo­ko­ju i za­do­wo­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­jem­ny stan za­do­wo­le­nia, spo­ko­ju

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błogi

 przysł. błogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogostan

Wiktionary


błok

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Błok – ro­syj­ski poeta, dra­ma­turg
  • Dawid Błok – ra­dziec­ki kom­po­zy­tor

Wikipedia


błona

1. cien­ka, zwy­kle ela­stycz­na tkan­ka, speł­nia­ją­ca różne funk­cje w or­ga­niz­mach ży­wych, np. okry­wa­ją­ca na­rzą­dy;
2. cien­ka, ela­stycz­na taśma z ma­te­ria­łu sztucz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka, ela­stycz­na po­wło­ka lub taśma

 (1.2) biol. cien­ka, zwy­kle ela­stycz­na tkan­ka, speł­nia­ją­ca różne funk­cje w or­ga­niz­mach ży­wych

 (1.3) hist. daw. pół­przej­rzy­sty ma­te­riał po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go do wy­peł­nia­nia ram okien­nych do XVII wieku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błony mi­kro­sko­po­we
    • błona bio­lo­gicz­na – mem­bra­na ota­cza­ją­ca lub roz­dzie­la­ją­ca odręb­ne prze­dzia­ły, zwy­kle w ko­mór­kach.
    • błona ko­mór­ko­wa – pół­prze­pu­szczal­na błona bio­lo­gicz­na od­dzie­la­ją­ca wnę­trze ko­mór­ki od świa­ta zew­nętrz­ne­go.
    • błona ją­dro­wa – pod­wój­na błona biał­ko­wo-li­pi­do­wa od­gra­ni­cza­ją­ca wnę­trze jądra ko­mór­ko­we­go od cy­to­plaz­my.
    • błona pod­staw­na – wy­spe­cja­li­zo­wa­na struk­tu­ra, wy­stę­pu­ją­ca po­mię­dzy przy­pod­staw­ną czę­ścią plaz­ma­lem­my ko­mó­rek miąż­szo­wych a tkan­ką pod­po­ro­wą.
    • błona su­ro­wi­cza – gład­ka błona, która skła­da się z cien­kiej war­stwy ko­mó­rek wy­dzie­la­ją­cych płyn su­ro­wi­czy.
  • Błony ma­kro­sko­po­we
    • błona dzie­wi­cza – cien­ki fałd błony ślu­zo­wej u wej­ścia do po­chwy.
    • błona bę­ben­ko­wa – błona od­dzie­la­ją­ca prze­wód słu­cho­wy zew­nętrz­ny od ucha środ­ko­we­go.
    • blasz­ka gra­nicz­na przed­nia ro­gów­ki – część oka
    • blasz­ka gra­nicz­na tylna ro­gów­ki – część oka
    • błona na­czy­nio­wa – część oka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­kry­łem na stry­chu pu­deł­ko sta­rych błon ne­ga­ty­wów fo­to­gra­ficz­nych mo­je­go dziad­ka.

 (1.2) Wy­drze w pły­wa­niu po­ma­ga błona mię­dzy pal­ca­mi.

 (1.3) Błona w oknie błę­kit­nia­ła, para nad garn­kiem bu­cha­ła, rdza­wa od ognia, sina od świtu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃na, AS: bu̯õna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabłonek m., błonkówka ż.

:: zdrobn. błonka ż., błoneczka ż.

 przym. błoniasty

Wiktionary


błonczatka

by­li­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; is­me­na


SJP.pl

Błon­czat­ka ("Hy­me­no­cal­lis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 50 do co najm­niej 64 ga­tun­ków w wą­skim uję­ciu tak­so­no­micz­nym (w przy­pad­ku włą­cze­nia tu ro­ślin z ro­dza­ju is­me­na "Is­me­ne" jest ich kil­ka­na­ście wię­cej). Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, zwła­szcza w Mek­sy­ku.

Wikipedia


błoneczka

bar­dzo cien­ka błon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: błona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te czę­ści każda z nich iest osob­ną bło­necz­ką otu­lo­na: a każda bło­necz­ka iest niby nitką do wierz­choł­ka żołt­ka przy­mo­co­wa­na. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: bu̯õnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błona ż., błonka ż., nabłonek m., błonkówka ż.

 przym. błoniasty

Wiktionary


błonia

duża prze­strzeń po­kry­ta trawą, duże pa­stwi­sko, łąka


SJP.pl

Zo­bacz też: Bło­nia w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Bło­nia (niem. "Bürgerwiesen") – osied­le w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Rud­ni­ki.

Wikipedia


błonianin

miesz­ka­niec Bło­nia


SJP.pl


błonianka

miesz­kan­ka Bło­nia


SJP.pl


błoniasto-szklisty

bło­nia­sty i szkli­sty


SJP.pl


błoniasty

ma­ją­cy cechy błony; zro­bio­ny z błony


SJP.pl


błonica

1. ostra cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na za­raz­kiem ma­czu­gow­ca; dyf­te­ria; dyf­te­ryt;
2. glon mor­ski z gro­ma­dy zie­le­nic, o ple­sze do­cho­dzą­cej nie­jed­no­krot­nie do 1 m dłu­go­ści, przyt­wier­dzo­ny do po­dło­ża; ulwa, watka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ostra cho­ro­ba za­kaź­na, któ­rej ob­ja­wa­mi są za­pa­le­nie błon ślu­zo­wych gar­dła i sza­ra­we, włó­kni­ste na­lo­ty;

 (1.2) bot. glon mor­ski, o du­żych, pła­skich li­ścio­wa­tych ple­chach

Wiktionary

Bło­ni­ca – cho­ro­ba za­kaź­na, naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ca u dzie­ci, wy­wo­ły­wa­na przez ma­czu­go­wiec bło­ni­cy. Głów­nym czyn­ni­kiem cho­ro­bot­wór­czym jest wyt­wa­rza­ny przez niek­tó­re szcze­py tych bak­te­rii jad: tok­sy­na bło­ni­cza.

W Pol­sce wpro­wa­dzo­no obo­wiąz­ko­we szcze­pie­nia ochron­ne (w po­sta­ci szcze­pion­ki Di-Per-Te, DPT/DTP).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈɲit͡sa, AS: bu̯õńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyfteryt

 (1.2) ulwa

Wiktionary


błonicowy

zwią­za­ny z bło­ni­cą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bło­ni­cy

Wiktionary


błoniczy

→ bło­ni­ca; bło­ni­co­wy


SJP.pl


błonie

duża prze­strzeń po­kry­ta trawą, duże pa­stwi­sko, łąka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) duża tra­wia­sta prze­strzeń

 (1.2) gwara. wspól­ne pa­stwi­sko

Wiktionary

Bło­nie ( ‏בלוינא‎ "Blo­y­na", ‏בלוניה‎ "Blo­nye") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim (daw­niej po­wiat błoń­ski), sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bło­nie. Mia­sto po­ło­żo­ne jest na Rów­ni­nie Ło­wic­ko-Błoń­skiej nad rzeką Ro­kit­ni­cą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲɛ, AS: bu̯õńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoń ż., Błonie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. błoń

Wiktionary


błonka

de­li­kat­na przez­ro­czy­sta skór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: błona

 (1.2) cien­ka, de­li­kat­na war­stwa lub po­wło­ka

 (1.3) biol. cien­ka część tkan­ki lub struk­tu­ry bio­lo­gicz­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błon­ka (At­he­lia) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny At­he­lia­ce­ae
  • błon­ka (łac. mem­bra­na) – część pół­po­kryw plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na mleku ut­wo­rzy­ła się błon­ka.

 (1.3) Zo­bacz, jaką cie­ka­wą błon­kę mię­dzy pal­ca­mi ma ten gad!

Wiktionary


błonkoskrzydłe

rząd owa­dów, ma­ją­cych dwie pary bło­nia­stych skrzy­deł, wy­stę­pu­ją w około dwu­stu osiem­dzie­się­ciu ty­sią­cach ga­tun­ków; błon­ków­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, licz­ba mnoga

 (1.1) ent. rząd owa­dów obej­mu­ją­cy ponad 110 ty­się­cy ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie, oprócz re­jo­nów po­lar­nych;

Wiktionary

Błon­kos­krzy­dłe, błon­ków­ki (Hy­me­nop­te­ra) – rząd owa­dów obej­mu­ją­cy ponad 153 tys. opi­sa­nych ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie, z wy­jąt­kiem re­jo­nów po­lar­nych. Naj­wię­cej ga­tun­ków spo­ty­ka się w kra­jach tro­pi­kal­nych. Do błon­kó­wek na­le­żą m.in. pszczo­ły, osy, mrów­ki, pi­la­rzo­wa­te, gą­sie­nicz­ni­ki, ble­skot­ki i trzpien­ni­ko­wa­te.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ, AS: bu̯õŋkoskšydu̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błonkówki

Wiktionary


błonkoskrzydły

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z rzę­dów owa­dów


SJP.pl


błonkotwórczy

ma­ją­cy zdol­ność two­rze­nia błon­ki


SJP.pl


błonkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem błon­kę


SJP.pl


błonkowy

przy­miot­nik od: błon­ka


SJP.pl


błonkówka

owad li­czą­cy na świe­cie około 280 ty­się­cy ga­tun­ków


SJP.pl


błonkówki

rząd owa­dów, ma­ją­cych dwie pary bło­nia­stych skrzy­deł, wy­stę­pu­ją w około dwu­stu osiem­dzie­się­ciu ty­sią­cach ga­tun­ków; błon­kos­krzy­dłe


SJP.pl


błonnik

chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny na­le­żą­cy do wie­lo­cu­krów, głów­ny skład­nik błon ko­mór­ko­wych ro­ślin; ce­lu­lo­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. bio­chem. od­gry­wa­ją­cy ważną rolę w pra­wi­dło­wym funk­cjo­no­wa­niu prze­wo­du po­kar­mo­we­go kom­pleks sub­stan­cji po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go nie­u­le­ga­ją­cy tra­wie­niu przez en­zy­my prze­wo­du po­kar­mo­we­go czło­wie­ka i zwie­rząt mo­no­ga­strycz­nych;

 (1.2) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy po­li­sa­cha­ry­dów

Wiktionary

Błon­nik (błon­nik po­kar­mo­wy, włó­kno po­kar­mo­we) – róż­no­rod­ne sub­stan­cje, zaz­wy­czaj po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go nie­u­le­ga­ją­ce tra­wie­niu przez en­zy­my prze­wo­du po­kar­mo­we­go czło­wie­ka oraz zwie­rząt mo­no­ga­strycz­nych. Jest to mie­sza­ni­na sub­stan­cji o cha­rak­te­rze po­li­sa­cha­ry­do­wym (ce­lu­lo­za, he­mi­ce­lu­lo­zy, pek­ty­ny, gumy, śluzy) i nie­po­li­sa­cha­ry­do­wym (li­gni­ny, ku­ty­ny). Spo­ży­cie błon­ni­ka ma zna­cze­nie dla funk­cjo­no­wa­nia prze­wo­du po­kar­mo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby sto­su­ją­ce dietę we­ge­ta­riań­ską spo­ży­wa­ją wię­cej wę­glo­wo­da­nów zło­żo­nych, a co za tym idzie wię­cej błon­ni­ka po­kar­mo­we­go niż osoby odży­wia­ją­ce się w spo­sób tra­dy­cyj­ny. Spo­ży­wa­nie za­le­ca­nej ilo­ści błon­ni­ka zmniej­sza ry­zy­ko pow­sta­nia przew­le­kłych za­parć, uchył­ko­wa­to­ści jelit, raka je­li­ta gru­be­go i he­mo­ro­i­dów.

 (1.1) Mąka ra­zo­wa za­wie­ra wię­cej błon­ni­ka niż biała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲːik, AS: bu̯õ•ńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włókno pokarmowe

 (1.2) celuloza

Wiktionary


błonnikowy

zwią­za­ny z błon­ni­kiem


SJP.pl


błonotwórczy

ma­ją­cy zdol­ność two­rze­nia błony


SJP.pl


błonowy

przy­miot­nik od: błona


SJP.pl


błonwit

chleb pszen­ny z do­dat­ka­mi


SJP.pl


błota

1. roz­mo­kła zie­mia two­rzą­ca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grzą­ski, za­ro­śnię­ty trawą ob­szar; bagno, mo­czar, mo­kra­dło, trzę­sa­wi­sko;
3. ne­ga­tyw­nie oce­nia­ny stan rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ob­szar ba­gien­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błota – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Wawer
  • Błota – część wsi Stary Brześć w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Błota – część wsi Cetty w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Błota – część wsi Bilno w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Błota – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Nowe Ostro­wy
  • Błota – część wsi Krępa w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Do­ma­nie­wi­ce
  • Błota – część wsi Ro­góź­no w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Do­ma­nie­wi­ce
  • Błota – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce
  • Błota – osada w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce
  • Błota – część wsi Pszczo­nów w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Maków
  • Błota – część wsi Głu­szy­na w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Klwów
  • Błota – osada wsi Pa­ko­sław w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te błota są pod ochro­ną, gdyż miesz­ka tu wiele za­gro­żo­nych ga­tun­ków zwie­rząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔta, AS: bu̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błocić ndk., ubłocić dk.

 rzecz. błotnik m., błoto n.

 przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagno

Wiktionary


błotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. płot­ka

Wiktionary

Błot­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


błotko

zdrob­nia­le o bło­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od błoto

Wiktionary

Błot­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Nowe Ło­zi­ce.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 171.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie ko­sza­liń­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­jał mar­co­wy śnieg na klom­bach. / Po błot­ku drep­cesz krok za kro­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotniak mzw., błotnik mzw./mrz., błocenie n., ubłocenie n.

 czas. błocić ndk., ubłocić dk., ubłocić się dk.

 przym. błocisty, błotnisty, błotny

 przysł. błotniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. błocko

Wiktionary


błotnia

drze­wo z ro­dzi­ny de­re­nio­wa­tych ros­ną­ce na ba­gnach Ame­ry­ki Pół­noc­nej; nyssa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błot­nia – przy­sió­łek w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Pszczew
  • Błot­nia – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Błot­nia – na Lit­wie, mi­kro­re­jon Wilna
  • Błot­nia – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Błot­nia – potok, do­pływ Nysy Sza­lo­nej
  • Błot­nia – kanał, do­pływ Pros­ny
  • Błot­nia – stru­ga, do­pływ Sanu
  • Błot­nia (Nyssa) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny błot­nio­wa­tych

Wikipedia


błotniak

przed­sta­wi­ciel błot­nia­ków, ro­dza­ju pta­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cir­cus|ref=tak.;

Wiktionary

Błot­niak – jed­no­o­so­bo­wy po­jazd pod­wod­ny, z mokrą ka­bi­ną, przez­na­czo­ny do zadań dy­wer­syj­nych. Przed­pro­to­ty­py i ek­splo­a­to­wa­ne eg­zem­pla­rze sta­cjo­no­wa­ły w tor­pe­dow­ni na Ok­sy­wiu, tzw. For­mo­zie. Po­zo­sta­łe jed­nost­ki prze­cho­wy­wa­no w ma­ga­zy­nie. Nazwa po­cho­dzi od kryp­to­ni­mu pro­jek­tu: „błot­niak” – nazwa ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych. Wszyst­kie jed­nost­ki pod­wod­ne Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej na­zy­wa­ne są naz­wa­mi pta­ków dra­pież­nych, np. sęp, orzeł itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błot­niak jest pta­kiem dra­pież­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲak, AS: bu̯otʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotko n.

Wiktionary


błotniarka

1. ga­tu­nek słod­ko­wod­ne­go śli­ma­ka;
2. ro­dzaj barki; sza­lan­da;
3. prasa do fil­tro­wa­nia soków cu­kro­wych pod ci­śnie­niem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błot­niar­ka – sza­lan­da (ro­dzaj stat­ku)
  • błot­niar­ka – prasa do fil­tra­cji soków cu­kro­wych
  • błot­niar­ka – śli­mak z ro­dzi­ny błot­niar­ko­wa­tych:
    • błot­niar­ka ja­jo­wa­ta (Radix balt­hi­ca)
    • błot­niar­ka mo­cza­ro­wa (Galba trun­ca­tu­la)
    • błot­niar­ka otuł­ka (Myxas glu­ti­no­sa)
    • błot­niar­ka po­spo­li­ta (Sta­gni­co­la pa­lu­stris)
    • błot­niar­ka sta­wo­wa (Lym­na­ea sta­gna­lis)
    • błot­niar­ka usza­ta (Radix au­ri­cu­la­ria)
    • błot­niar­ka wę­drow­na (Pse­u­do­suc­ci­nea co­lu­mel­la)
  • ko­mar­ni­ca błot­niar­ka (Ti­pu­la pa­lu­do­sa) – owad

Wikipedia


błotniarki

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych; błot­niar­ko­wa­te


SJP.pl


błotniarkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych; błot­niar­ki


SJP.pl

Błot­niar­ko­wa­te (Lym­na­e­i­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych (Pul­mo­na­ta) z rzędu na­sa­do­ocz­nych (Ba­som­ma­top­ho­ra), obej­mu­ją­ca ga­tun­ki śred­nie i duże, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się dużą róż­no­rod­no­ścią w bu­do­wie i ubar­wie­niu musz­li – od stoż­ko­wa­tej, wie­życz­ko­wa­tej, ja­jo­wa­tej do ku­li­stej. Wy­ka­zu­ją przy tym znacz­ną jed­no­rod­ność w bu­do­wie ana­to­micz­nej.

Wikipedia


błotniarkowy

przy­miot­nik od: błot­niar­ka


SJP.pl


błotnica

1. nazw wielu wsi w Pol­sce;
2. rzeka, do­pływ Morza Bał­tyc­kie­go;
3. stru­ga, do­pływ Gra­bo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ornit. uszat­ka błot­na

 (1.2) stpol. geol. ruda błot­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce
  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Złoty Stok
  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko–dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Stare Ku­ro­wo
  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Stą­por­ków
  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko–ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie
  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
  • Błot­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg
  • Błot­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­brze­skim
  • Błot­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie wolsz­tyń­skim
  • Błot­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Błot­ni­cy, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Błot­ni­ca – bagno, błoto w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Błot­ni­ca – rzeka, do­pływ Morza Bał­tyc­kie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲit͡sa, AS: bu̯otʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotko n.

 przym. błotny, błotnisty

Wiktionary


błotnicowate

ro­dzi­na ma­lut­kich owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, za­sied­la­ją­cych śro­do­wi­ska wodne


SJP.pl

Błot­ni­co­wa­te (He­bri­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych z in­fra­rzę­du pół­wod­nych. Je­dy­na ro­dzi­na mo­no­ty­po­wej na­dro­dzi­ny He­bro­i­dea.

Wikipedia


błotnicowaty

o ce­chach błot­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


błotnik

osło­na przed bło­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część po­ja­zdu osła­nia­ją­ca koło i za­bez­pie­cza­ją­ca po­jazd przed bryz­ga­mi wody/błota spod kół

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błot­nik (tech­ni­ka) – osło­na kół po­ja­zdów
    • błot­nik ro­we­ro­wy
    • chla­pacz sa­mo­cho­do­wy
  • Błot­nik (wo­je­wództ­wo po­mor­skie) – wieś w po­wie­cie gdań­skim
    • Błot­nik (przy­sta­nek ko­le­jo­wy) tamże, na linii wą­sko­to­ro­wej Kosz­wa­ły — Ste­gna, zlik­wi­do­wa­ny w 1974
  • Błot­nik – część wsi Za­wa­da na Dol­nym Ślą­sku.
  • Dia­beł Bo­ru­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić błot­nik, chyba po­szu­kam naj­pierw na szro­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲik, AS: bu̯otʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto n., błotko n., błocisko n., błocko n., błota nmos., błocenie n., ubłocenie n., zabłocenie n., Zabłocie n.

 czas. błocić ndk., ubłocić dk., zabłocić dk.

 przym. błotny, błotnisty, błotnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szusblech

Wiktionary


błotnikowy

→ błot­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z błot­ni­kem, do­ty­czą­cy błot­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

błotnik

Powiązane:

 rzecz. błotnik mrz.

Wiktionary


błotnisko

ek­spre­syw­nie: błoto; bło­ci­sko


SJP.pl


błotnistość

→ błot­ni­sty


SJP.pl

Patrz:

błotnisty

błotnisty

pełen błota, roz­mo­kły i grzą­ski po de­szczu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty bło­tem, pełen błota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy szli­śmy sze­ro­ką i błot­ni­stą aleją kasz­ta­no­wą w stro­nę lasu, na przy­le­głym polu po­ja­wi­ła się sarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲistɨ, AS: bu̯otʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotko n., błoto n., błocko n., błota n., błotnica ż., błotnik m., błotnistość ż.

 czas. ubłocić

 przym. błotny

Wiktionary


błotniszek

błot­nisz­ka czosn­ków­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny błot­nisz­ko­wa­tych


SJP.pl


błotniszka

błot­nisz­ka czosn­ków­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny błot­nisz­ko­wa­tych


SJP.pl


błotniszkowate

1. ro­dzi­na mu­chó­wek;
2. ro­dzi­na mchów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błot­nisz­ko­wa­te − ro­dzi­na mchów
  • błot­nisz­ko­wa­te − ro­dzi­na owa­dów

Wikipedia


błotniszkowaty

o ce­chach błot­nisz­ko­wa­tych (ro­dzi­na mchów i mu­chó­wek)


SJP.pl


błotno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błot­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Zwie­rzyn
  • Błot­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Błot­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny
  • Błot­no – gro­ma­da
  • Błot­no – dawna gmina
  • Błot­no – je­zio­ro w Parku Na­ro­do­wym Bory Tu­chol­skie, na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej, po­ło­żo­ne w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Błot­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Iń­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny

Wikipedia


błotny

przy­miot­nik od: błoto


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. pełen błota, po­kry­ty bło­tem, ut­wo­rzo­ny z błota

 (1.2) biol. ży­ją­cy lub ros­ną­cy na te­re­nach ba­gni­stych, peł­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z bły­ska­wicz­ną szyb­ko­ścią i nie­sły­cha­ną zręcz­no­ścią prze­ska­ki­wa­ły z ło­dy­gi na ło­dy­gę ma­lut­kie dy­del­fy, a w dole śród zwo­jów ko­rze­ni krzą­ta­ły się drob­ne ga­tun­ki błot­nych my­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotko n., błoto n., błotnik mrz., błota lm nm., błotnica ż., błocko n.

 czas. błocić ndk.

 przym. błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagnisty

Wiktionary


błoto

1. roz­mo­kła zie­mia two­rzą­ca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grzą­ski, za­ro­śnię­ty trawą ob­szar; bagno, mo­czar, mo­kra­dło, trzę­sa­wi­sko;
3. ne­ga­tyw­nie oce­nia­ny stan rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mie­sza­ni­na ziemi i wody;

 (1.2) bagno, ob­szar ba­gni­sty

 (1.3) przen. sy­tu­a­cja lub śro­do­wi­sko dwuz­nacz­ne mo­ral­nie

 (1.4) chem. osady strą­co­ne w pro­ce­sie pro­duk­cji cukru w błot­niar­kach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błoto (za­wie­si­na)
  • błoto mo­re­no­we
  • Błoto – dawna osada leśna, obec­nie część osied­la Pia­ski w Nie­po­ło­mi­cach
  • Błoto – część mia­sta Su­ched­niów
  • Błoto – gro­ma­da
  • Błoto – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Uni­sław
  • Błoto – część wsi Tucz­na, w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Tucz­na
  • Błoto – część wsi Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy, w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Błoto – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Błoto – przy­sió­łek wsi Dą­bro­wa, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Kłaj
  • Błoto – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków
  • Błoto – urzę­do­wa nazwa tor­fo­wi­ska Wiel­kie Błoto w Pu­szczy Nie­po­ło­mic­kiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś na­niósł błota do miesz­ka­nia i nie pos­przą­tał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtɔ, AS: bu̯oto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotnik m., błota nmos., błotnica ż., błotniarka ż., błocenie n., ubłocenie n., błotniak m., Błotnica ż., błotniarkowate nmos., Błota nmos.

:: zdrobn. błotko n.

:: zgrub. błocko n.

 czas. błocić ndk., ubłocić dk.

 przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. ciapryka, maras; daw. kał

Wiktionary


błotowiec

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


SJP.pl

Bło­to­wiec ("Trin­ga se­mi­pal­ma­ta") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae), za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną, a zimą także Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


błozewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Strwią­ża

Wiktionary

Bło­zew­ka ( Болозівка "Bo­ło­ziw­ka", hist. Bło­żew­ka, a także Bła­żew­ka) – rzeka na Ukra­i­nie, pły­ną­ca przez rejon sta­ro­sam­bor­ski i sam­bor­ski ob­wo­du lwow­skie­go. Lewy do­pływ Strwią­ża w do­rze­czu Dnie­stru.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Błażewka

Wiktionary


błoń

prze­sta­rza­łe: bło­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest., książk. lub dial. bło­nie; ot­war­ty, roz­le­gły, pła­ski ob­szar po­ro­śnię­ty trawą

Wiktionary

Błoń (błr. i ros. Блонь) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w re­jo­nie pu­cho­wic­kim ob­wo­du miń­skie­go, około 58 km na po­łud­nio­wy wschód od Miń­ska, nad rzeką Ci­tew­ką (do­pły­wem Świ­sło­czy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gro­mem tęt­nią po błoni ru­ma­ków ko­py­ta, // Ję­kiem pie­kieł ich trąba wo­jow­ni­cza zgrzy­ta…

 (1.1) …pod­sło­necz­na błoń błę­kit­na jest ich nie­po­dziel­ną włas­no­ścią, gdzie prócz nich nikt nie ma prawa po­ka­zać się.

 (1.1) Królu, to czy­sty lud, nie pod­noś broni! // Nigdy nie zlała krew tej świę­tej błoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błonie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błonie, łąka, pastwisko, równina, murawa

Wiktionary


błoński

przy­miot­nik od: Bło­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Bi­ber­ste­in Błoń­ski (?–1765) – cze­śnik ka­mie­niec­ki
  • Fran­ci­szek Błoń­ski (1867–1910) – bo­ta­nik
  • Jan Błoń­ski (1931–2009) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Jan Ki­da­wa-Błoń­ski (ur. 1953) – re­ży­ser
  • Mi­chał Błoń­ski (ur. 1987) – siat­karz
  • Ta­de­usz Błoń­ski (ur. 1947) – prze­wod­ni­czą­cy Klubu Pol­skie­go – Sto­wa­rzy­sze­nia Po­la­ków i Ich Przy­ja­ciół na Sło­wa­cji.
  • Woj­ciech Błoń­ski (ur. 1972) – ko­szy­karz
  • Zbi­gniew Błoń­ski (1909–1940) – pilot za­mor­do­wa­ny w Char­ko­wie
  • Kac­per Błoń­ski (ur. 1998) — yo­u­tu­ber, freak figh­ter
  • Po­wiat błoń­ski
  • De­ka­nat błoń­ski

Wikipedia


błp.

skrót od: bło­go­sła­wio­nej pa­mię­ci


SJP.pl


błudniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ha­lic­kim, po­ło­żo­na nad rzeką Łom­ni­cą;

Wiktionary

Błud­ni­ki (ukr. Блюдники) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 roku w re­jo­nie ha­lic­kim), do 1945 w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie sta­ni­sła­wow­skim, w po­wie­cie sta­ni­sła­wow­skim, sie­dzi­ba gminy Błud­ni­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. błudnicki

Wiktionary


bługowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błu­go­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Lipka
  • Błu­go­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów

Wikipedia


błysk

1. nagłe, krót­kie, silne świa­tło, bły­śnię­cie; od­blask świa­tła;
2. prze­no­śnie: nagły prze­jaw cze­goś, prze­błysk;
3. przy­nę­ta imi­tu­ją­cą rybę do ło­wie­nia na wędkę ryb dra­pież­nych; błyst­ka; błyszcz­ka; błyszcz; bły­szczyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagłe, krót­kie świa­tło

 (1.2) książk. przen. nagły prze­jaw cze­goś

 (1.3) ro­dzaj sztucz­nej przy­nę­ty na ryby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błysk – nagłe, silne świa­tło
  • Błysk – album ze­spo­łu Hey
  • Błysk/Skin – pier­wszy sin­gel Mai Hyży
  • Pan Błysk – książ­ka dla dzie­ci J.R.R. Tol­kie­na
  • Błysk – pse­u­do­nim Jana Kem­piń­skie­go
  • „Błysk” – nazwa od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go Armii Kra­jo­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Świa­tło bi­ją­ce z księ­gar­ni MPiK oble­wa­ło jego suche, mę­skie rysy i za­pa­la­ło złote bły­ski w prze­past­nych oczach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɨsk, AS: bu̯ysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż., błystka ż., przebłysk m., rozbłysk m., błyszczyk mrz., błyskanie n.

 przym. błyskowy, błyskawiczny, błyskotliwy

 czas. błyskać, błysnąć, błyszczeć

 przysł. błyskawicznie, błyszcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyśnięcie, flesz

 (1.2) przebłysk

Wiktionary


błyskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bły­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk m., błyskawica ż.

 czas. błyskać ndk.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary


błyskawica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. zja­wi­sko świetl­ne w po­sta­ci sil­ne­go bły­sku, to­wa­rzy­szą­ce pio­ru­no­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po bły­ska­wi­cy za­wsze na­stę­pu­je grzmot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡sa, AS: bu̯yskavʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyskanie n., błyszczenie n., pobłyskiwanie n., błyskotliwość ż.

 czas. błysnąć, błyskać ndk., błyszczeć ndk., pobłyskiwać ndk.

 przym. błyskawiczny, błyskowy, błyskawicowy

 przysł. błyskawicznie

Wiktionary


błyskawicowy

przy­miot­nik od: bły­ska­wi­ca


SJP.pl


błyskawicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo szyb­ko, pręd­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: bu̯yskavʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błysk m.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspresowo, lotem błyskawicy, migiem, galopem

Wiktionary


błyskawiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bły­ska­wicz­nie


SJP.pl


błyskawiczność

→ bły­ska­wicz­ny


SJP.pl

Patrz:

błyskawiczny

błyskawiczny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) niez­wy­kle szyb­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogień roz­prze­strze­nił się w bły­ska­wicz­nym tem­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃnɨ, AS: bu̯yskavʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błysk m., błyskanie n., błyśnięcie n., błyskotka ż., błyszczyk m.

 czas. błysnąć dk., błyskać ndk.

 przysł. błyskawicznie

Wiktionary


błyskać

1. świe­cić czymś krót­ko, z przer­wa­mi;
2. ja­śnieć, lśnić, wy­da­jąc błysk;
3. ol­śnie­wać, wy­róż­niać się czymś; bły­szczeć, bry­lo­wać;
4. o zja­wi­skach psy­chicz­nych: uzew­nętrz­niać się, zja­wiać się nagle;
5. bły­skać się - o bły­ska­wi­cach: chwi­lo­wo rozś­wiet­lać niebo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. błys­nąć)

 (1.1) świe­cić z czę­sty­mi, krót­ki­mi przer­wa­mi

 (1.2) wy­da­wać od­blask przez krót­ki czas

 (1.3) przen. wy­ka­zy­wać się czymś szcze­gól­nym w danym mo­men­cie

 (1.4) pot. po­ja­wiać się nagle i na chwi­lę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bły­skać się (dk. błys­nąć się)

 (2.1) me­te­o­rol. uka­zy­wać się jako bły­ska­wi­ca na nie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzą­dze­nie wy­da­wa­ło wy­so­ki pisk i bły­ska­ło nie­bie­ski­mi świa­teł­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskanie n., błysk mrz., błyskawica ż.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) migać, migotać, mrugać

 (1.2) lśnić, mrugać

Wiktionary


błyskoporek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny szcze­ci­nia­ko­wa­tych; włó­kno­u­szek


SJP.pl


błyskota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. świa­tłość, jas­ność, blask

 (1.2) zgrub. bły­skot­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskotka

Wiktionary


błyskotek

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny go­łę­bi


SJP.pl


błyskotka

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny go­łę­bi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dro­biazg, który się bły­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskotliwość ż., błyskotanie n., błysk mrz., błyskawica ż., błyskota ż., błyszczyk mrz.

 czas. błyszczeć

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mruganka, świecidełko

Wiktionary


błyskotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bły­skot­li­wie


SJP.pl


błyskotliwość

1. po­jęt­ność, lot­ność, re­zo­lut­ność;
2. is­krze­nie; blask, mi­got­li­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bły­skot­li­we; cecha tych, któ­rzy są bły­skot­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż.

 przym. błyskotliwy

 przysł. błyskotliwie

Wiktionary


błyskotliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bły­skot­li­wy


SJP.pl


błyskotliwy

1. in­te­li­gent­nie dow­cip­ny
2. daw­niej: po­ły­sku­ją­cy, świe­cą­cy, mie­nią­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­róż­nia­ją­cy się in­te­li­gent­nym prze­my­śle­niem, dow­ci­pem

 (1.2) daw. taki, który się mieni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyskotliwość ż., błysk mrz.

 przysł. błyskotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcipny, efektowny, inteligentny, olśniewający

 (1.2) mieniący się, połyskujący, świecący

Wiktionary


błyskowy

zwią­za­ny z bły­skiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bły­sku, ge­ne­ru­ją­cy bły­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk m., błyskawica ż.

Wiktionary


błysnąć

1. zaś­wie­cić czymś krót­ko, z przer­wa­mi;
2. za­ja­śnieć, zal­śnić, wy­da­jąc błysk;
3. prze­no­śnie: ol­śnić, wy­róż­nić się czymś;
4. prze­no­śnie: uzew­nętrz­nić się, zja­wić się nagle


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bły­skać)

 (1.1) nagle zaś­wie­cić, wydać krót­ki, in­ten­syw­ny błysk

 (1.2) na chwi­lę się rozś­wiet­lić

 (1.3) przen. nagle wy­ka­zać się czymś

 (1.4) przen. po­ja­wić się nagle

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny błys­nąć się (ndk. bły­skać się)

 (2.1) me­te­o­rol. zja­wić się na nie­bie jako bły­ska­wi­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk mrz., błyskawica ż., błyśnięcie n.

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zalśnić

Wiktionary


błystka

przy­nę­ta imi­tu­ją­cą rybę do ło­wie­nia na wędkę ryb dra­pież­nych; błyszcz; błyszcz­ka; bły­szczyk; błysk


SJP.pl

Błyst­ka – sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska na ryby dra­pież­ne, po­tocz­nie na­zy­wa­na bla­chą, od ma­te­ria­łu, z ja­kie­go jest zro­bio­na. Obec­nie jed­nak wyt­wa­rza się je także z in­nych ma­te­ria­łów (np. musz­li małży). Wy­róż­nia się kilka ro­dza­jów bły­stek, w za­leż­no­ści od wy­ko­na­nia. Są to m.in.:

Wikipedia


błyszcz

rozt­wór sto­so­wa­ny w gar­bar­stwie do na­da­wa­nia po­ły­sku skó­rom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błyszcz – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Błyszcz – wznie­sie­nie w Ta­trach Za­chod­nich, mię­dzy Ba­ni­stą Prze­łę­czą a Pysz­niań­ską Prze­łę­czą
  • Błyszcz – wznie­sie­nie w Su­de­tach Środ­ko­wych w pół­noc­no-środ­ko­wej czę­ści Gór So­wich.
  • błyszcz (Ado­me­rus) – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny zie­mi­ko­wa­tych.
  • błyszcz, błyszcz­ka – błyst­ka
  • błyszcz – ry­su­nek w po­sta­ci po­ły­sku­ją­cych pa­se­mek na pro­mie­nio­wym lub stycz­nym prze­kro­ju drew­na ga­tun­ków o du­żych i licz­nych pro­mie­niach rdze­nio­wych, wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy in­ny­mi u dębu i buka
  • błyszcz: pre­pa­rat do apre­tu­ro­wa­nia na­da­ją­ce­go po­łysk skó­rom
  • błyszcz: zwięk­sza­ją­cy po­łysk do­da­tek do farb
  • bły­szcze: mi­ne­ra­ły bę­dą­ce związ­ka­mi me­ta­lu z siar­ką, se­le­nem, tel­lu­rem
    • błyszcz an­ty­mo­nu – an­ty­mo­nit
    • błyszcz biz­mu­tu – biz­mu­tyn
    • błyszcz ko­bal­tu – ko­bal­tyn

Wikipedia


błyszczak

1. ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny żu­wa­ko­wa­tych;
3. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny ślu­zow­ców


SJP.pl


błyszczek

1. be­zbarw­na szmin­ka do warg; bły­szczyk;
2. ro­dzaj plusk­wia­ka z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych


SJP.pl


błyszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bły­szczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bu̯yščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyszcz m., błyszczka ż., błyszczyk m., błyskawica ż.

 czas. błyszczeć

Wiktionary


błyszczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ja­śnieć bla­skiem

 (1.2) mieć zdol­ność od­bi­ja­nia świa­tła

 (1.3) przen. książk. wy­wo­ły­wać za­chwyt, robić wra­że­nie, ol­śnie­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy za­pa­dła noc, widać było, jak po dru­giej stro­nie je­zio­ra bły­szczą roz­pa­lo­ne nie­daw­no ogni­ska.

 (1.2) Śnieg tak mocno bły­szczał w słoń­cu, że oczy za­czę­ły nam łza­wić.

 (1.2) Jej oczy bły­szcza­ły od łez.

 (1.3) Opo­wia­da­jąc o swo­ich niez­li­czo­nych, eg­zo­tycz­nych po­dró­żach, za­wsze bły­szczał w to­wa­rzy­stwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bu̯yščeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błyszcz m., błyszczenie n., błyszczka ż., błyszczyk m., nabłyszczacz m., błyskotka ż., błysk mrz., błyskawica ż.

 czas. zabłyszczeć ndk., nabłyszczać ndk., nabłyszczyć dk.

 przym. błyszczący

 przysł. błyszcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świecić

 (1.2) lśnić, połyskiwać, świecić

 (1.3) olśniewać, brylować

Wiktionary


błyszczka

przy­nę­ta imi­tu­ją­cą rybę do ło­wie­nia na wędkę ryb dra­pież­nych; bły­szczyk; błyst­ka; błyszcz; błysk


SJP.pl


błyszczotka

bły­szczot­ka po­łys­kli­wa - ga­tu­nek śli­ma­ka płu­co­dysz­ne­go


SJP.pl


błyszczyk

1. be­zbarw­na szmin­ka do warg; bły­szczek;
2. przy­nę­ta imi­tu­ją­cą rybę do ło­wie­nia na wędkę ryb dra­pież­nych; błyst­ka, błyszcz­ka, błyszcz, błysk;
3. ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych;
4. ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny żu­wa­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. be­zbarw­na lub ko­lo­ro­wa sub­stan­cja na­da­ją­ca ustom po­łysk;

 (1.2) ryb. zob. błyst­ka.

Wiktionary

Bły­szczyk ("Pe­pri­lus tria­cant­hus") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny żu­wa­ko­wa­tych (Stro­ma­te­i­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bły­szczyk spra­wia, że usta wy­da­ją się bar­dziej po­nęt­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɨk, AS: bu̯yščyk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błyszczeć

 rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyszczenie n.

 przysł. błyszcząco

 przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczek

Wiktionary


błyszcząco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ja­śnie­jąc bla­skiem

 (1.2) ol­śnie­wa­jąc to, co po­zo­sta­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­bru­dzi­łaś jej bły­szczą­co czy­sty par­kiet.

 (1.2) Moje okna, przy tych umy­tych przez Oli­wię, wy­pa­da­ją bły­szczą­co.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błysk mrz., błyszczyk mrz.

 czas. błyszczeć ndk.

 przym. błyszczący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lśniąco, połyskująco, szkliście

Wiktionary


błyszczący

ma­ją­cy mie­nią­cą się po­wierzch­nię


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: bły­szczeć

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który się bły­szczy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Za­wi­nę­ła pre­zen­ty w bły­szczą­cy pa­pier.

 (2.1) Te buty z bły­szczą­cy­mi klam­ra­mi są bar­dzo wy­god­ne.

 (2.1) Po­wierzch­nia płyty była gład­ka i bły­szczą­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. błyszczeć ndk.

 przysł. błyszcząco

Wiktionary


błyśnięcie

1. zaś­wie­cić czymś krót­ko, z przer­wa­mi;
2. za­ja­śnieć, zal­śnić, wy­da­jąc błysk;
3. prze­no­śnie: ol­śnić, wy­róż­nić się czymś;
4. prze­no­śnie: uzew­nętrz­nić się, zja­wić się nagle


SJP.pl


błąd

1. niez­god­ność z obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi; po­mył­ka,
2. złe, nie­wła­ści­we po­stę­po­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) niez­god­ność z za­sa­da­mi, za­ło­że­nia­mi

 (1.2) dzia­ła­nie, które przy­no­si złe skut­ki

 (1.3) me­trol. róż­ni­ca mię­dzy wy­ni­kiem po­mia­ru a wiel­ko­ścią mie­rzo­ną

 (1.4) mat. w te­o­rii esty­ma­cji róż­ni­ca mię­dzy war­to­ścią esty­ma­to­ra a wiel­ko­ścią esty­mo­wa­ną

 (1.5) mat. we wnio­sko­wa­niu sta­ty­stycz­nym odrzu­ce­nie hi­po­te­zy praw­dzi­wej, bądź przy­ję­cie fał­szy­wej

 (1.6) stpol. złu­dze­nie

 (1.7) stpol. sza­leń­stwo

wy­krzy­knik

 (2.1) po­wia­do­mie­nie kogoś, że nie ma racji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nie­u­myśl­ne dzia­ła­nie, które jest niez­god­ne z za­sa­da­mi lub za­ło­że­nia­mi
  • róż­ni­ca mię­dzy wy­ni­kiem po­mia­ru a wiel­ko­ścią mie­rzo­ną
  • fał­szy­wy wnio­sek z nie­po­praw­nie prze­pro­wa­dzo­ne­go ro­zu­mo­wa­nia
  • błąd aprok­sy­ma­cji
  • błąd bezwz­ględ­ny
  • błąd doś­wiad­cze­nia
  • błąd esty­ma­cji
  • błąd I ro­dza­ju
  • błąd II ro­dza­ju
  • błąd III ro­dza­ju
  • błąd lo­so­wy
  • błąd mo­de­lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­bli­ka­cja roiła się od błę­dów.

 (1.2) Nie za­pro­si­łem szefa na uro­dzi­ny. To był błąd.

 (2.1) Błąd! Byłem tam w czerw­cu, a nie w maju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔ̃nt, AS: bu̯õnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błądzenie n.

 czas. błądzić ndk., zabłądzić dk., pobłądzić dk.

 przym. błędny

 przysł. błędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byk, pomyłka, omyłka, reg. śl. abfal

 (1.3) niepewność

Wiktionary


błądek

naz­wi­sko


SJP.pl


błądkowo

Błąd­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Dobra. Przy­siół­kiem wsi jest Ko­ściel­nik. W la­tach 1945–1954 ist­nia­ła gmina Błąd­ko­wo.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2011 roku wieś li­czy­ła 164 miesz­kań­ców.

Wikipedia


błądzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|błą­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd mrz.

 przym. błędny

Wiktionary


błądzikowo

Błą­dzi­ko­wo (kaszb. "Błądzëkòwò", niem. "Blan­se­kow") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Puck. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś klasz­to­ru kar­tu­zów w Kar­tu­zach w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


błądzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ru­szać się szu­ka­jąc wła­ści­wej drogi

 (1.2) po­ru­szać się bez celu

 (1.3) po­stę­po­wać, my­śleć myl­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­szek nie błą­dzi, od­naj­du­je mnie pra­wie zaraz, chyba nawet nie do­ty­ka bieli raj­stop.

 (1.2) Ręka po­wo­li opada, głowa prze­chy­la się w tył, wzrok błą­dzi po ścia­nie, wresz­cie Vil­bert prze­cią­ga się i mówi do­peł­nia­jąc iro­nią pó­łu­śmiech do uśmie­chu.

 (1.3) Autor bo­wiem uważa nie­go­dzi­wych za głup­ców, któ­rzy błą­dzą, na­ra­ża­jąc się na zgubę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd mrz.

 przysł. błędnie

 przym. błędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) błąkać się

Wiktionary


błąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|błą­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niebłąkanie n.

 czas. błąkać ndk.

Wiktionary


błąkanina

błą­ka­nie się; cho­dze­nie bez celu; włó­czę­ga


SJP.pl


błąkać

cho­dzić po róż­nych miej­scach, nie mogąc zna­leźć drogi; cho­dzić bez celu, wa­łę­sać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wpro­wa­dzać w błąd

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny błą­kać się

 (2.1) cho­dzić bez celu

 (2.2) cho­dzić tu i tam, nie mogąc od­na­leźć drogi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąkanie n., obłąkany mos.

 przym. obłąkany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omamiać, oszukiwać, zwodzić

 (2.1) błądzić, wałęsać się, włóczyć się

 (2.2) błądzić

Wiktionary


błędnica

1. błęd­ni­ca trza­ska - ga­tu­nek mo­ty­la;
2. w wie­rze­niach lu­do­wych zjawa ma­mią­ca ludzi zwła­szcza uwo­dzą­ca po­dróż­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błęd­ni­ca – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • błęd­ni­ca (Xy­le­na) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych

Wikipedia


błędnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób błęd­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wał się pro­to­kół z 8 i 9 stycz­nia 1941 r. (błęd­nie da­to­wa­ny w ma­szy­no­pi­sie na rok 1940).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndʲɲɛ, AS: bu̯ẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd mrz., błędność ż.

 czas. błądzić ndk.

 przym. błędny

Wiktionary


błędniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: błęd­nie


SJP.pl


błędniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: błęd­ny; zwy­kle w wy­ra­że­niu: nic błęd­niej­sze­go - nic bar­dziej myl­ne­go


SJP.pl


błędnik

la­bi­rynt;
1. część ucha środ­ko­we­go mie­szczą­ca re­cep­to­ry zmy­słu słu­chu i rów­no­wa­gi;
2. w ogrod­nict­wie: układ krę­tych ście­żek oko­lo­nych ży­wo­pło­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. część wew­nętrz­na ucha mie­szczą­ca re­cep­to­ry zmy­słu słu­chu i rów­no­wa­gi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błęd­nik (ana­to­mia) – część ucha wew­nętrz­ne­go
  • Błęd­nik (Gdańsk) – hi­sto­rycz­ny ob­szar w Gdań­sku i wia­dukt o tej samej naz­wie
  • Błęd­nik (wia­dukt) – wia­dukt w Szyn­kie­le­wie
  • błęd­nik to rów­nież pol­ska nazwa la­bi­ryn­tu
  • na­rząd błęd­ni­ko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­rów­no bak­te­ryj­ne jak i wi­ru­so­we za­pa­le­nie błęd­ni­ka może w rzad­kich przy­pad­kach spo­wo­do­wać trwa­łą utra­tę słu­chu.

Wiktionary


błędnikowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych; la­bi­ryn­to­wa­te, łaź­co­wa­te


SJP.pl

Błęd­ni­ko­wa­te, łaź­co­wa­te, la­bi­ryn­to­wa­te (Ana­ban­ti­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych za­li­cza­na do błęd­ni­kow­ców. Ze wzglę­du na atrak­cyj­ne ubar­wie­nie i cie­ka­wą bio­lo­gię czę­sto spo­ty­ka­ne w ak­wa­ry­sty­ce.

Wikipedia


błędnikowce

po­drząd oko­nioksz­tałt­nych ryb słod­ko­wod­nych, ma­ją­cych na­rząd skrze­lo­wy słu­żą­cy do od­dy­cha­nia po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym; la­bi­ryn­tow­ce; łaź­co­wa­te


SJP.pl

Błęd­ni­kow­ce (Ana­ban­to­i­dei) – po­drząd słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych wy­po­sa­żo­nych w na­rząd błęd­ni­ko­wy zwany la­bi­ryn­tem.

 "Osob­ny ar­ty­kuł: La­bi­rynt (ana­to­mia ryb)."

Za­li­cza­ne są do nich m.in. łaźce, wiel­ko­płet­wy, skrze­czy­ki, gu­ra­mi, bo­jow­ni­ki, pręt­ni­ki, san­de­lie, bu­szow­ce i be­lon­cje. Ze wzglę­du na ubar­wie­nie, bio­lo­gię roz­ro­du oraz za­cho­wa­nie są czę­sto ho­do­wa­ne w ak­wa­riach.

Wikipedia


błędnikowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ryb słod­ko­wod­nych z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; la­bi­ryn­to­wiec


SJP.pl


błędnikowy

przy­miot­nik od: błęd­nik


SJP.pl


błędnodruk

zna­czek pocz­to­wy z błę­dem dru­kar­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zna­czek pocz­to­wy z błę­dem dru­kar­skim;

Wiktionary

Błęd­no­druk – nazwa znacz­ka lub ca­łost­ki z błę­dem dru­kar­skim, pow­sta­łym w wy­ni­ku nie­pra­wi­dło­wo wy­ko­na­nej czyn­no­ści w cza­sie pro­duk­cji, nie wy­kry­tym przez kon­tro­lę i wpro­wa­dzo­ne­go do sprze­da­ży. Naj­czę­ściej są to prze­su­nię­cia ca­ło­ści lub czę­ści na­dru­ków i na­pi­sów. Zda­rza­ją się też od­wró­co­ne ry­sun­ki lub na­pi­sy, a także błędy w: ko­lo­ry­sty­ce, ro­dza­ju uży­te­go pa­pie­ru, per­fo­ra­cji i gu­mo­wa­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam w moich zbio­rach żad­ne­go błęd­no­dru­ku.

Wiktionary


błędność

→ błęd­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest błęd­ne; cecha tych, któ­rzy są błęd­ni

Wiktionary

Patrz:

błędny

Powiązane:

 przym. błędny

 przysł. błędnie

Wiktionary


błędny

1. nie­po­praw­ny, nie­praw­dzi­wy, za­wie­ra­ją­cy błąd;
2. daw­niej: błą­ka­ją­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy błąd, nie­wła­ści­wy, nie­po­praw­ny

 (1.2) nie­przy­tom­ny, zde­zo­rien­to­wa­ny

 (1.3) stpol. śrpol. błą­ka­ją­cy się, za­błą­ka­ny da­ta­def|1440|1746.

 (1.4) stpol. o dro­dze, śrpol. mylny, my­lą­cy, wpro­wa­dza­ją­cy w błąd da­ta­def|1444|1593.

 (1.5) stpol. śrpol. grzesz­ny da­ta­def|1435|1673.

 (1.6) stpol. śrpol. sza­lo­ny, obłą­ka­ny da­ta­def|1500|1593.

 (1.7) śrpol. he­re­tyc­ki, ka­cer­ski, po­gań­ski da­ta­def|1633|1746.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­lisz się, twoje ro­zu­mo­wa­nie jest błęd­ne.

 (1.2) Pa­trzył na mnie błęd­nym wzro­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndnɨ, AS: bu̯ẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błąd m., błądzenie n., błędność ż.

 czas. błądzić ndk., pobłądzić dk.

 przysł. błędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepoprawny, niewłaściwy

Wiktionary


błędowianin

miesz­ka­niec Błę­do­wa


SJP.pl


błędowianka

miesz­kan­ka Błę­do­wa


SJP.pl


błędowice

część Ha­wie­rzo­wa (mia­sta w Cze­chach)


SJP.pl

Błę­do­wi­ce (czes. Blu­do­vi­ce, niem. Blu­do­witz) – część mia­sta Ha­wie­rzo­wa w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w po­wie­cie Kar­wi­na w Cze­chach, nad rzeką Łu­cy­ną. Wraz z Pod­le­siem i Ży­wo­ci­ca­mi współt­wo­rzy gminę ka­ta­stral­ną Blu­do­vi­ce. W 2009 r. licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła 2566, zaś w 2010 od­no­to­wa­no 850 adre­sów.

Wikipedia


błędowicki

przy­miot­nik od: Błę­do­wi­ce; błę­dow­ski


SJP.pl


błędowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błę­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Płuż­ni­ca
  • Błę­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Błę­do­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek
  • Błę­do­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ba­ra­no­wo
  • Błę­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny
  • Błę­do­wo – gro­ma­da
  • Błę­do­wo – dawna gmina

Wikipedia


błędowski

1. przy­miot­nik od: Błę­do­wi­ce; błę­do­wic­ki
2. przy­miot­nik od: Błę­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Błę­dow­ski – pol­ski ofi­cer
  • Fran­ci­szek Błę­dow­ski – pol­ski ofi­cer
  • Jan Błę­dow­ski – pol­ski skrzy­pek, kom­po­zy­tor
  • Piotr Błę­dow­ski – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


błędów

1. niez­god­ność z obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi; po­mył­ka,
2. złe, nie­wła­ści­we po­stę­po­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Błę­dów – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Błę­dów – część mia­sta Szcze­cin
  • Błę­dów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Chą­śno
  • Błę­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Błę­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Błę­dów – nie­o­fi­cjal­na nazwa czę­ści wsi i ulica w Cheł­mie Ślą­skim, daw­niej osada w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bie­ruń­sko-lę­dziń­skim w gmi­nie Chełm Ślą­ski
  • Błę­dów – część wsi Krze­wa­ta, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ol­szów­ka
  • Błę­dów – gro­ma­da w po­wie­cie bę­dziń­skim
  • Błę­dów – gro­ma­da w po­wie­cie gró­jec­kim

Wikipedia


błękicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od błę­kit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie błę­kit, lecz tylko blady błę­ki­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit m.

Wiktionary


błękit

1. nie­bie­ska barwa;
2. barw­nik nie­bie­skie­go ko­lo­ru;
3. prze­no­śnie: niebo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolor błę­kit­ny

 (1.2) chem. błę­kit­ny lub nie­bie­ski barw­nik, pig­ment; błę­kit­na lub nie­bie­ska farba

 (1.3) przen. zob. niebo.

Wiktionary

Błę­kit, lazur – kolor o od­cie­niu po­mię­dzy nie­bie­skim a cy­ja­nem, od­po­wia­da­ją­cy bar­wie czy­ste­go nieba w sło­necz­ny dzień.

Błę­kit miał wiele zna­czeń zmie­nia­ją­cych się przez wieki. Sym­bo­li­zo­wał wier­ność, sta­łość uczuć, czy­stość i trwa­łość.

Słowo lazur jest po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go i czę­sto sto­so­wa­ne jest we Fran­cji w od­nie­sie­niu do Morza Śró­dziem­ne­go (także – La­zu­ro­we Wy­brze­że).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błę­kit nieba o świ­cie jest ma­gicz­nie pię­kny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ŋʲcit, AS: bu̯ẽŋʹḱit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękitnienie n., błękitność ż., błękitek m., zbłękitnienie n., błękicik mrz.

 czas. błękitnieć ndk., zbłękitnieć dk.

 przym. błękitny, błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

 temsłow. błękitno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lazur

 (1.3) niebo

Wiktionary


błękitek

at­lan­tyc­ka ryba po­dob­na do śle­dzia i dor­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mi­cro­me­si­stius|L.|ref=tak., ro­dzaj ryb mor­skich z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • błę­ki­tek (Mi­cro­me­si­stius po­u­tas­sou) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych.
  • Błę­ki­tek – po­tocz­na nazwa wie­żow­ca w Kra­ko­wie
  • Błę­ki­tek (Ka­blu­ey) – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2008 roku
  • błę­ki­tek po­łud­nio­wy, błę­ki­tek fal­klandz­ki (Mi­cro­me­si­stius au­stra­lis) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

 przym. błękitnawy

Wiktionary


błękitnawy

zbli­żo­ny do błę­kit­ne­go, nie do końca błę­kit­ny, pra­wie błę­kit­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­dob­ny do błę­kit­ne­go; nie­zu­peł­nie błę­kit­ny, pra­wie błę­kit­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­niec z lodu fir­no­we­go pow­sta­je wła­ści­wy, twar­dy, błę­kit­na­wy, pra­wie po­zba­wio­ny po­wie­trza lód lo­dow­co­wy, w któ­rym po­szcze­gól­ne krysz­ta­ły osią­ga­ją śred­ni­cę do 10 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitˈnavɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitność ż., błękitnienie n., błękitek m.

 przym. błękitny

:: zdrobn. błękitniutki

 przysł. błękitnawo, błękitnie

 czas. błękitnieć

 temsłow. błękitno-

Wiktionary


błękitniczek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl


błękitnidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. kos­me­tyk, błę­kit­ny barw­nik do oz­na­cza­nia de­li­kat­nych żyłek na skro­niach

Wiktionary


błękitnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób błę­kit­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz cza­sem—do­brze po­ma­rzyć błę­kit­nie ¶ I tak—w ob­ję­ciach ci­chych za­pom­nie­nia—– ¶ Jak zło­tos­krzy­dłe, wio­sen­ne mo­ty­le, ¶ Z upo­jeń czary pić—choć krót­ką chwi­lę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

 przym. błękitnawy, błękitny

 czas. błękitnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błękitno

Wiktionary


błękitniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: błę­kit­nie, błę­kit­no


SJP.pl


błękitniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: błę­kit­ny


SJP.pl


błękitnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­bie­ra­nie barwy błę­kit­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit m., błękitek m.

 czas. błękitnieć

 przym. błękitny, błękitnawy

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary


błękitnieć

zmie­niać kolor na błę­kit­ny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się błę­kit­nym

 (1.2) wy­da­wać się błę­kit­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit m., błękitnienie n.

 przym. błękitny, błękitnawy

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary


błękitnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl


błękitniutki

zdrob­nie­nie od: błę­kit­ny


SJP.pl


błękitno-biały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: błę­kit­ny i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trząc pod słoń­ce, błę­kit­no-biała po­wierzch­nia oce­a­nu była za­chwy­ca­ją­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


błękitno-różowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jed­no­cze­śnie błę­kit­ny i ró­żo­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różowo-błękitny

Wiktionary


błękitno-złoty

błę­kit­ny i złoty


SJP.pl


błękitnobiały

biały o od­cie­niu błę­kit­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o błę­kit­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błę­kit­no­bia­łych ko­la­nó­wek nigdy nie za­ło­żę, więc nie proś mnie o to wię­cej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnobʹi ̯au̯y

Wiktionary


błękitnogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma błę­kit­ną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈɡwɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnogu̯ovy

Wiktionary


błękitnooki

ma­ją­cy błę­kit­ne oczy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma błę­kit­ne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈːci, AS: bu̯ẽŋʹḱitn•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebieskooki

Wiktionary


błękitnopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma błę­kit­ne pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈpʲjurɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopʹi ̯ury

Wiktionary


błękitnopurpurowy

1. pur­pu­ro­wy o od­cie­niu błę­kit­nym;
2. groch błę­kit­no­pur­pu­ro­wy - jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), o czer­wo­no­fio­le­to­wych kwia­tach i pie­rza­stych li­ściach, upra­wia­na na paszę i zie­lo­ny nawóz; groch polny, pe­lusz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pur­pu­ro­wy o błę­kit­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod krwa­wią­cym renem śnieg zro­bił się błę­kit­no­pur­pu­ro­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔpurpuˈrɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopurpurovy

Wiktionary


błękitnoskrzydły

ma­ją­cy błę­kit­ne skrzy­dła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma błę­kit­ne skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈskʃɨdwɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoskšydu̯y

Wiktionary


błękitnoszary

szary o od­cie­niu błę­kit­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szary o błę­kit­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy te swe­try są błę­kit­no­sza­re czy sza­ro­błę­kit­ne?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈʃarɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnošary

Wiktionary


błękitnozielonkawy

nieco zie­lo­ny o błę­kit­nym od­cie­niu


SJP.pl


błękitnozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu błę­kit­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zie­lo­ny o błę­kit­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spot­ka­łam się je­szcze z błę­kit­no­zie­lo­ny­mi la­kie­ra­mi do paz­nok­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoźelõny

Wiktionary


błękitnozłoty

złoty o błę­kit­nym od­cie­niu


SJP.pl


błękitność

→ błę­kit­ny


SJP.pl

Patrz:

błękitny

błękitny

ma­ją­cy kolor nieba; nie­bie­ski


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor in­ten­syw­nie nie­bie­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niebo jest błę­kit­ne.

 (1.1) Chó­rem oz­wa­ły się ró­żo­we cza­ple, błę­kit­ne żu­ra­wie i białe ła­bę­dzie na wo­dach, pawie i ben­ga­li w la­sach, a do wtóru im roz­le­ga­ły się dźwię­ki strun, na­wią­za­nych na musz­lę per­ło­wą, i słowa ludz­kiej pie­śni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

 przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

 przym. błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

 czas. błękitnieć ndk., pobłękitnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. błękitniutki; lazurowy

Wiktionary


błękity

1. nie­bie­ska barwa;
2. barw­nik nie­bie­skie­go ko­lo­ru;
3. prze­no­śnie: niebo


SJP.pl


bś

[czy­taj: be-EŚ] skrót od:
1. Bank Świa­to­wy;
2. Bank Ślą­ski


SJP.pl


bździak

po­gard­li­wie o chło­pa­ku; smar­kacz, gno­jek


SJP.pl


bździdło

po­tocz­nie: rzecz o małej war­to­ści, bła­host­ka; drob­nost­ka, dro­biazg, bździ­na, bzdet


SJP.pl


bździna

po­tocz­nie:
1. gazy wy­pu­szcza­ne przez odbyt; bąk, pierd, bździoch, gaz;
2. rzecz o małej war­to­ści, bła­host­ka; drob­nost­ka, dro­biazg, bździ­dło, bzdet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii, od­cho­dzą­cy z tyłu z ha­ła­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żaj, żeby ci się z prze­ciw­ne­go końca bździ­na nie wyps­nę­ła, gdy ci port­ki z dupy ścią­gnie­my i śpie­wać wnie­bo­gło­sy ka­że­my.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdet m., bżdżenie n., nabżdżenie n., bździoch m., bździucha ż., bździak m.

:: zdrobn. bździnka ż.

 czas. bździć ndk., bździeć ndk., nabździć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierd, bąk, pierdoła, bździoch, bździucha, bździak

Wiktionary


bździnka

zdrob­nie­nie od: bździ­na (rzecz o małej war­to­ści)


SJP.pl


bździoch

po­tocz­nie: gazy wy­pu­szcza­ne przez odbyt; bąk, pierd, bździ­na, gaz


SJP.pl


bździocha

po­tocz­nie: gazy wy­pu­szcza­ne przez odbyt; bąk, pierd, bździ­na, gaz


SJP.pl


bździuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Mo­ści­ska,Hu­szcza,De­gu­cie,Nie­na­dów­ka,Przę­dzel,Li­bi­szów. osoba, od któ­rej czuć smród

 (1.2) gw-pl|Goł­dap. osoba cho­ro­wi­ta

 (1.3) gw-pl|Lu­bel­szczyz­na wschod­nia. osoba, która pu­szcza bąki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mykol. gw-pl|Smo­lo­nek,De­gu­cie,Piers­no,Gli­nia­ny,Aloj­zów,Wola Klasz­tor­na,Brze­ście,Stany,Po­ła­zie,Gro­dzisk,Dro­hi­czyn,Je­że­wo,Świer­że,Kow­na­ty,Unie­je­wo,Czer­win,Włod­ki,Dzież­ki,Su­cho­wo­la,Pień­czy­ko­wo,Ko­rze­ni­ste,Au­gu­stów. pur­chaw­ka chro­po­wa­ta (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­per­don per­la­tum|Pers.|ref=tak.)

 (3.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chrust

 (3.4) gw-pl|Mszan­na (po­wiat wło­daw­ski). drew­no wokół rdznia pnia drze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bździć ndk., nabździć dk.

Wiktionary


bździągwa

1. re­gio­nal­nie: plusk­wa;
2. po­spo­li­cie, obraź­li­wie o ko­bie­cie, dziew­czy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pie­szczot­li­wie, obraź­li­wie, lub z iry­ta­cją o ko­bie­cie, zwła­szcza mło­dej

 (1.2) gw-pl|Poz­nań,Ostrze­szów,Gniez­no. plusk­wa

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. ko­bie­ta, która nie umie go­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co cie­bie ta durna bździąg­wa ob­cho­dzi, a?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲʑd͡ʑɔ̃ŋɡva, AS: bʹźʒ́õŋgva

Wiktionary

Powiązane:

 (1.5)

:: czas. bździć

Wiktionary


bździągwiasty

po­tocz­nie: oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie, bu­dzą­cy ne­ga­tyw­ne uczu­cia; par­cha­ty


SJP.pl


bździć

1. po­tocz­nie: wy­da­lać gazy tra­wien­ne; smro­dzić, pu­szczać bąka;
2. po­tocz­nie: mówić głup­stwa; chrza­nić, pie­przyć;
3. re­gio­nal­nie: słabo świe­cić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. / posp. wy­pu­szczać cicho gazy tra­wien­ne, cicho pier­dzieć

 (1.2) pot. mówić głup­stwa, bre­dzić

 (1.6) gw-pl|War­mia. lek­ce­wa­żyć, igno­ro­wać, ole­wać, ki­chać na coś

 (1.7) gw-pl|Ko­niń­skie. bać się

 (2.2) pot., głów­nie reg-pl|Poz­nań. bździć (1.4)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­do­ba ci się ta szczu­plut­ka ko­bie­ta, która idzie z pra­niem nad rzekę, ta z war­ko­czem? Więc ożeń się z nią, a zo­ba­czysz, co to zna­czy zno­sić smród w domu, bo ko­bie­ty zaraz po ślu­bie za­czy­na­ją bździć, no może odro­bi­nę potem, nikt nie wie, dla­cze­go tak się dzie­je, może to ja­kieś prawo na­tu­ry.

 (1.1) Zaj­rza­łem do frag­men­tów de Sade’a. Tu zja­da­ło się fe­ka­lia, ów­dzie mar­kiz nad­sta­wiał twarz do nie­wie­ściej dupy, wo­ła­jąc z cicha: bździj, ona bździa­ła mu pro­sto w nos.

 (1.1) Kto by po­my­ślał, że taki mały pier­dek tak gło­śno bździ! — po­wie­dział Kalf do Sy­gry­dy, gdy zo­sta­li sami.

 (1.1) Jónek cich­szy był od wody, niż­szy od trawy, bał się wszyst­kie­go jak baba pie­rzy­ny, nie za­pier­dział gło­śno, bździł po ką­tach bo­le­ści­wie.

 (1.2) — Kto tam znowu bździ o ra­por­tach? — żach­nął się jakiś plu­to­no­wy, idący prze­de mną.

 (1.2) Jeden z magów tu­tej­sze­go półś­wiat­ka li­te­rac­kie­go bździł o sym­bo­liz­mie w Dwu te­a­trach Sza­niaw­skie­go. Bar­dzo mnie to zi­ry­to­wa­ło.

 (1.3) Nawet dźwięk pi­lar­ki, która od rana bździ­ła z głębi lasu, prze­sta­je przesz­ka­dzać.

 (1.3) W sa­lo­nie prze­glą­da akta ja­kiejś spra­wy roz­wo­do­wej, w tle bździ te­le­wi­zor. Leya nie umie się sku­pić w ciszy.

 (1.3) Brzmie­nie sy­ste­mu audio za­pro­jek­to­wa­no z wiel­ką dba­ło­ścią o uszy pa­sa­że­rów. Nie grozi im utra­ta słu­chu z po­wo­du zbyt gło­śne­go słu­cha­nia, po­nie­waż po zwięk­sze­niu gło­śno­ści po­ja­wia­ją się takie sprzę­że­nia i rzę­że­nia, że au­to­ma­tycz­nie ści­sza­my radio do po­zio­mu „bździ sobie w tle”.

 (1.4) To wszyst­ko wiem z au­top­sji, ale świa­tło w piw­ni­cy bździ ledwo-ledwo, więc pra­wie nic nie widzę. Obi­ja­jąc sobie wia­dro o nogi, wra­cam do pieca.

 (1.4) Poza tym ża­rów­ka led­wie już bździ­ła, ba­te­rie za­czy­na­ły sia­dać osta­tecz­nie. Kiedy Dzwon po raz ko­lej­ny wy­łą­czył świa­tło, Tolik zdzi­wił się.

 (1.4) W środ­ku było ciem­no, tylko w sa­lo­nie bździ­ła lamp­ka, włą­czył więc górne świa­tło i wtedy, tuż przy sza­fie, zo­ba­czył roz­cią­gnię­tą na po­dło­dze po­stać w cha­rak­te­ry­stycz­nym swe­trze.

 (2.1) To znowu ten typek. Ten sam, który po­mógł mi, gdy zemd­la­łam. Ten sam, który pi­ja­ny chciał po­li­czyć moje piegi i potem wsiadł za kie­row­ni­cę. I ten sam, który obu­dził mnie nad ranem, gdy bździł się z naszą są­siad­ką.

 (2.1) — Nie ob­cho­dzi mnie, z kim i kiedy się pie­przysz, ale masz w tej chwi­li przyjść i po­wie­dzieć La­ris­sie, że to nie mnie i cie­bie sły­sza­ła za ścia­ną! // W słu­chaw­ce roz­le­ga się sar­ka­stycz­ny śmiech Kim, czym do­pro­wa­dza mnie do szew­skiej pasji. // — Nie będę się ni­ko­mu tłu­ma­czyć, kiedy i z kim się bździ­łam

 (2.1) Za­czął mówić, że jak ona [inna ko­bie­ta] z nim nie bę­dzie, to o mnie już nie bę­dzie wal­czył. […] dzi­siaj sam u niej był i ot­war­cie mi po­wie­dział o tym. I co, ja mam się zam­knąć i grzecz­nie cze­kać, nawet z domu nie wy­cho­dzić, a jemu wolno bździć się z in­ny­mi?

 (2.2) Bździ się je­szcze kilka lamp, w ich mi­got­li­wym, nie­rów­nym świet­le be­to­no­wy bun­kier wy­glą­da na dużo więk­szy, niż jest w rze­czy­wi­sto­ści.

 (2.2) Na szczę­ście były tam ja­kieś książ­ki, lamp­ka bździ­ła się całą noc, tak że można było ukoić swoje zde­ner­wo­wa­nie […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bździna ż., bździągwa ż., bździoch mos./mzw./mrz., bździocha ż., bździak mos., bździdło n., bzdet mrz.

:: zdrobn. bździnka ż., bździoszek mos./mzw./mrz.

 czas. bździeć ndk., nabździć dk., zebździć się dk., wybździć dk., zabździć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdzieć, popierdywać, puszczać bąki, puszczać wiatry, psuć powietrze, smrodzić, prukać

 (1.2) chrzanić, pitolić, pieprzyć, bredzić, bajdurzyć

 (1.3) bzyczeć, warczeć, buczeć

 (1.4, 2.2) tlić się

Wiktionary


c

1. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca gło­skę "c";
2. skrót od: lo­renc (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
3. pier­wszy dźwięk skali dia­to­nicz­nej; w skali sol­mi­za­cyj­nej: do


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. czwar­ta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

C (wy­mo­wa: "ce", mi­nu­sku­ła: c) – trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, czwar­ta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

 (1.1) za­cząć od wy­so­kie­go C • abc

ety­mo­lo­gia.

 (1.1) li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

 (1.1) zo­bacz: uży­cie mię­dzy­na­ro­do­we

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 50px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w za­pi­sie SignWriting: {{PJM|C.}}

źró­dła.

== c (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|ħ.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) ca, mi­nu­sku­ła szó­stej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ, AS: ce

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 (1.1) zacząć od wysokiego C • abc

etymologia.

 (1.1) litera alfabetu łacińskiego

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (1.1) zobacz: użycie międzynarodowe

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 50px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|C.}}

źródła.

== c (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ħ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ca, minuskuła szóstej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: C

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 (1.1) zacząć od wysokiego C • abc

etymologia.

 (1.1) litera alfabetu łacińskiego

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (1.1) zobacz: użycie międzynarodowe

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 50px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|C.}}

źródła.

== c (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ħ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ca, minuskuła szóstej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: C

Wiktionary


c++

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. kom­pi­lo­wa­ny język pro­gra­mo­wa­nia;

Wiktionary

C++ – język pro­gra­mo­wa­nia ogól­ne­go przez­na­cze­nia, za­pro­jek­to­wa­ny przez Bjar­ne'a Stro­u­stru­pa jako roz­sze­rze­nie ję­zy­ka C o obiek­to­we me­cha­niz­my ab­strak­cji da­nych i silną sta­tycz­ną kon­tro­lę typów. Za­cho­wa­nie zgod­no­ści z ję­zy­kiem C na po­zio­mie kodu źró­dło­we­go po­zo­sta­je jed­nym z pod­sta­wo­wych celów pro­jek­to­wych ko­lej­nych stan­dar­dów ję­zy­ka.

Wikipedia


c-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "c"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku c (w za­pi­sie nu­to­wym bez zna­ków przy­klu­czo­wych)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji C-dur (1.1)

Wiktionary

C-dur – to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, któ­rej to­ni­ką jest c. Gama C-dur za­wie­ra dźwię­ki: c, d, e, f, g, a, h (ang. no­ta­cja b), c. Zapis to­na­cji C-dur, po­dob­nie jak a-moll, nie za­wie­ra zna­ków chro­ma­tycz­nych. Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją pa­ra­lel­ną jest a-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – c-moll.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy po­tra­fisz za­grać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

Wiktionary


c-klasowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­le­żą­cy do klasy ja­ko­ści C

Wiktionary


c-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry C

Wiktionary


c-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "c"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku c (w za­pi­sie nu­to­wym z trze­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji c-moll (1.1)

Wiktionary

c-moll – gama opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest c. Na­tu­ral­na gama c-moll za­wie­ra dźwię­ki: c, d, es, f, g, as, b. W za­pi­sie to­na­cji c-moll wy­stę­pu­ją trzy be­mo­le.

Wikipedia


c.

skrót od: ce­low­nik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. ce­low­nik

Wiktionary


c.at.

skrót od: cię­żar ato­mo­wy


SJP.pl


c.b.d.o.

co było do oka­za­nia (tekst umie­szcza­ny po do­wo­dzie twier­dze­nia)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mat. co było do oka­za­nia (tekst umie­szcza­ny po do­wo­dzie twier­dze­nia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cbdu., cnd.

Wiktionary


c.i.a.

skrót od: cash in ad­van­ce - płat­ne z góry (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

C.I.A. – ame­ry­kań­skie trio hip-ho­po­we po­cho­dzą­ce z Los An­ge­les, w sta­nie Ka­li­for­nia. W jej skład wcho­dzi­li Ice Cube, K-Dee i Sir Jinx. Ze­spół w okre­sie swo­jej dzia­łal­no­ści wydał sin­gel pt. "My Posse" (1987). Za jego pro­duk­cję od­po­wia­dał Dr. Dre. Po roz­pa­dzie trio Cube i Dre do­łą­czy­li do grupy mu­zycz­nej N.W.A.

Wikipedia


c.k.

skrót od: ce­sar­sko-kró­lew­ski; ck


SJP.pl

c.k.", "ck", "c. i k. (niem. k. u. k., "ka­i­ser­lich und königlich", lub k.-k., "ka­i­ser­lich-königlich", cs. és kir., császári és királyi) – skrót od okre­śleń ce­sar­sko-kró­lew­ski oraz ce­sar­ski i kró­lew­ski; po­cho­dzi od ty­tu­łu wład­cy Au­stro-Wę­gier, który był ce­sa­rzem Au­strii i kró­lem Wę­gier jed­no­cze­śnie.

Wikipedia


c.o.

skrót od: cen­tral­ne ogrze­wa­nie; CO, C.O.


SJP.pl


c.v.

skrót od: cur­ri­cu­lum vitae; CV


SJP.pl


c.v.s.

skrót

 (1.1) = praw. cum voto se­pa­ra­to → ze zda­niem odręb­nym;

Wiktionary


c.wł.

skrót od: cię­żar wła­ści­wy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = cię­żar wła­ści­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar vwaɕˈt͡ɕivɨ, AS: ćẽũ̯žar vu̯aśćivy

Wiktionary


c18

skró­to­wiec

 (1.1) = Com­bat 18 (or­ga­ni­za­cja ne­o­na­zi­stow­ska);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Com­bat 18 – bry­tyj­ska or­ga­ni­za­cja ter­ro­ry­stycz­na
  • An­dro­id 18 z Dra­gon Ball
  • Sa­u­ber C18

Wikipedia


ca

circa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = circa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca – sym­bol pier­wiast­ka che­micz­ne­go – wap­nia
  • CA – akro­nim od ang. cer­ti­fi­ca­tion aut­ho­ri­ty = urząd cer­ty­fi­ka­cji (urząd cer­ty­fi­ka­cji w in­fra­struk­tu­rze klu­cza pu­blicz­ne­go PKI)
  • CA – akro­nim od ang. ce­lu­lo­se ace­ta­te = octan ce­lu­lo­zy
  • CA – akro­nim od ang. cel­lu­lar au­to­ma­ton = au­to­mat ko­mór­ko­wy
  • CA – akro­nim od czu­wak ak­tyw­ny (urzą­dze­nie bez­pie­czeń­stwa ruchu ko­le­jo­we­go)
  • ca – kod ję­zy­ka ka­ta­loń­skie­go
  • ca – skrót od wy­ra­zu circa, oz­na­cza­ją­ce­go około

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲirka, AS: cʹirka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) około, w przybliżeniu; skr. ok.

Wiktionary


caatinga

suchy las zło­żo­ny z palm i su­ku­len­tów, wy­stę­pu­je w Gu­ja­nie i Bra­zy­lii; ca­tin­ga; ka­tin­ga


SJP.pl

Ca­a­tin­ga – for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca na su­chych ob­sza­rach pół­noc­no-wschod­niej Bra­zy­lii. Two­rzą ją rzad­ko ros­ną­ce, su­cho­ro­ślo­we, ni­skie i zwy­kle cier­ni­ste drze­wa i krze­wy, zrzu­ca­ją­ce li­ście na okres suszy, czę­sto z dużym udzia­łem su­ku­len­tów, za to zwy­kle z nie­wiel­kim udzia­łem traw.

Wikipedia


cab

[czy­taj: käb] konny po­jazd dwu­ko­ło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) powóz czte­ro­ko­ło­wy jako od­mia­na ka­brio­le­tu

 (1.2) hist. dawny po­jazd dwu­ko­ło­wy z obu­do­wa­nym z trzech stron pu­dłem i wy­so­kim ko­złem dla woź­ni­cy w tyle nad­wo­zia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cab – lekki po­jazd konny, ro­dzaj do­roż­ki z ko­złem stan­gre­ta z tyłu
  • CAB – for­mat ar­chi­wum pli­ków opra­co­wa­ny przez Mi­cro­soft
  • CAB – prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa dla sy­ste­mów Atari TOS
  • CAB – ang. akro­nim czyn­no­ści pier­wszej po­mo­cy
  • Cab Cal­lo­way – ame­ry­kań­ski jazz­man
  • Cris Cab – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta i muzyk

Wikipedia


cabaj

naz­wi­sko


SJP.pl


cabak

naz­wi­sko


SJP.pl


cabaletta

[czy­taj: ka­ba­let­ta] krót­ka pieśń, speł­nia­ją­ca rolę wpro­wa­dze­nia do ut­wo­ru ope­ro­we­go


SJP.pl

Ca­ba­let­ta (wł. "co­bo­la", "cobla" – ku­plet) – pier­wot­nie aria ope­ro­wa z pro­stym, oży­wio­nym ryt­mem; póź­niej – krót­ka, szyb­ka, fi­nal­na część arii ope­ro­wej, wpro­wa­dza­na zwy­kle pod ko­niec aktu.

Przy­kła­dem wczes­ne­go typu ca­ba­let­ty jest aria "Le belle im­ma­gi­ni" z opery Gluc­ka "Parys i He­le­na" (1770).

Wikipedia


caballero

[czy­taj ka­wa­je­ro lub ka­wal­je­ro]
1. hisz­pań­ski ry­cerz, jeź­dziec, szlach­cic;
2. hisz­pań­ski młody męż­czyz­na, ka­wa­ler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wiecz­nej Hisz­pa­nii: konny wo­jow­nik

 (1.2) daw. grzecz­no­ścio­we okre­śle­nie szlach­ci­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rycerz, kawaler

 (1.2) pan, szlachcic

Wiktionary


caballé

naz­wi­sko


SJP.pl


caban

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja’ir Caban (1930-), iz­ra­el­ski po­li­tyk
  • Ire­ne­usz Caban (1938-2000), pol­ski hi­sto­ryk
  • Ľubomír Caban (1980-), sło­wac­ki ho­ke­i­sta
  • Na­ta­sza Caban (1977-), pol­ska że­glar­ka
  • Wie­sław Caban (1946-), pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


cabanatuan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Fi­li­pi­nach nad rzeką Pam­pan­ga;

Wiktionary

Ca­ba­na­tu­an – mia­sto na Fi­li­pi­nach, w środ­ko­wej czę­ści wyspy Luzon, nad rzeką Pam­pan­ga, w re­gio­nie Luzon Środ­ko­wy, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Nueva Ecija. W 2010 roku jego po­pu­la­cja li­czy­ła 256 177 miesz­kań­ców.

Oś­ro­dek hand­lu w waż­nym re­gio­nie rol­ni­czym; głów­nie upra­wa ryżu, trzci­ny cu­kro­wej, ba­na­nów i ku­ku­ry­dzy, łu­szczar­nie ryżu. Roz­wi­nię­ty prze­mysł spo­żyw­czy.

Wikipedia


cabanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


cabas

wy­krzy­knik uży­wa­ny na okre­śle­nie szyb­kie­go ruchu, jakim ktoś chwy­ta coś


SJP.pl


cabasa

[czy­taj: ka­ba­sa] bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny; ka­ba­sa, cabaça


SJP.pl

Ca­ba­sa – bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny, czę­sto uży­wa­ny w ze­spo­łach gra­ją­cych mu­zy­kę la­ty­no­a­me­ry­kań­ską. Po­cho­dze­nie wy­wo­dzi się z te­re­nów afry­kań­skich, gdzie zbu­do­wa­ny był z tykwy kształ­tu cy­lin­drycz­ne­go i ople­cio­ny me­ta­lo­wą siat­ką, w środ­ku któ­rej umie­szczo­ne są mu­szel­ki bądź pa­cior­ki, które po­ru­sza­ne w rytm mu­zy­ki wy­da­ją brzę­czą­cy dźwięk.

Wikipedia


cabaça

[czy­taj: ka­ba­sa] bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny; ka­ba­sa, ca­ba­sa


SJP.pl


cabała

naz­wi­sko


SJP.pl


cabernet

[czy­taj: kaberNE] ga­tu­nek czer­wo­ne­go fran­cu­skie­go wina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­mia­na wi­no­ro­śli z owo­ca­mi o ciem­nej skór­ce, po­cho­dzą­ca z te­re­nów mię­dzy Bor­de­a­ux a Kra­jem Ba­sków;

 (1.2) wino wy­pro­du­ko­wa­ne z owo­ców ca­ber­net (1.1)

Wiktionary

Ca­ber­net – ro­dzi­na od­mian wi­no­ro­śli o ciem­nej skór­ce. Po­wszech­nie upra­wia­ne są szcze­py ca­ber­net sa­u­vi­gnon i ca­ber­net franc, po­cho­dzą­ce z te­re­nów mię­dzy re­gio­nem Bor­de­a­ux a Kra­jem Ba­sków.

W in­sty­tu­tach wi­niar­skich uzy­ska­no po­krew­ne od­mia­ny, któ­rym na­da­no nazwy zwią­za­ne z ca­ber­ne­ta­mi:

Wikipedia


cabiuna

[czy­taj: ka­biu­na] bra­zy­lij­skie drze­wo ró­ża­ne; pa­li­san­der, dal­ber­gia


SJP.pl


caboche

[czy­taj: kaBOSZ] naz­wi­sko fran­cu­ski, np. po­stać z po­wie­ści Alek­san­dra Du­ma­sa "Kró­lo­wa Mar­got"


SJP.pl


caboclo

[czy­taj: ka­bo­klo] Metys bra­zy­lij­ski; ka­bo­klo


SJP.pl

Ca­boc­lo ("ca­bo­co"; z tupi "kaa'boc" – 'ten, który przy­szedł z lasu') – okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do bra­zy­lij­skich Me­ty­sów, bę­dą­cych po­tom­ka­mi miej­sco­wych In­dian i Eu­ro­pej­czy­ków.

Nazwa ta nie od­no­si się do wszyst­kich bra­zy­lij­skich Me­ty­sów, ale do po­tom­ków tak zwa­nych "gu­mo­wych żoł­nie­rzy", czyli mło­dych, głów­nie bia­łych, męż­czyzn z po­łud­nio­wo-wschod­niej Bra­zy­lii, któ­rzy wy­je­cha­li w głąb dżun­gli ama­zoń­skiej, aby pra­co­wać przy po­zy­ski­wa­niu ka­u­czu­ku.

Wikipedia


caboto

[czy­taj: Ka­bo­to] naz­wi­sko wło­skie


SJP.pl


cabrio

[czy­taj: ka­brio] ka­brio; po­tocz­nie: ka­brio­let;
1. nad­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go ze skła­da­nym da­chem;
2. sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu


SJP.pl


caca

żar­to­bli­wie, zwy­kle w ję­zy­ku dzie­cię­cym: dobry, ładny; do­brze, ład­nie; cacy


SJP.pl


cacanka

tylko w wy­ra­że­niu: obie­can­ka ca­can­ka - obiet­ni­ca bez po­kry­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tylko we fra­ze­o­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sãnka, AS: cacãnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cacany, cacy

 przysł. cacy, cacy-cacy, cacanie

Wiktionary


cacany

żar­to­bli­wie: dobry, do­sko­na­ły, grzecz­ny, miły itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ładny, pię­kny

 (1.2) daw. miły, grzecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten model jest rze­czy­wi­ście bar­dzo ca­ca­ny. Chyba dam mu naj­wyż­szą notę!

 (1.2) Mój synek jest bar­dzo mądry, kul­tu­ral­ny oraz ca­ca­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacanie m., cacanka ż.

 przym. lub, cacy

 przysł. cacy, cacy-cacy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cacy, cacy-cacy, ładny, piękny, śliczny

 (1.2) cacy, cacy-cacy, miły, grzeczny, kulturalny, sympatyczny

Wiktionary


caccia

[czy­taj: kaczcz­ja albo kacz­cza] wo­kal­ny kanon dwu­gło­so­wy


SJP.pl

Cac­cia – wło­ska forma wo­kal­na, od­po­wied­nik fran­cu­skie­go "chace", po­pu­lar­na od epoki tre­cen­ta do XVI wieku, zwią­za­na te­ma­tycz­nie z po­lo­wa­niem po­przez wy­ko­rzy­sta­nie licz­nych ono­ma­to­pei. Zwy­kle w for­mie ka­no­nu z akom­pa­nia­men­tem in­stru­men­tów dę­tych, zwła­szcza rogów.

Wikipedia


cachaça

rze­czow­nik

 (1.1) de­sty­lat z trzci­ny cu­kro­wej, skład­nik po­pu­lar­ne­go bra­zy­lij­skie­go drin­ku o naz­wie ca­i­pi­rin­ha (or­to­gra­ficz­ny|ka­i­pi­ri­nia.);

Wiktionary

Cachaça (wym.) – po­pu­lar­ny w Bra­zy­lii de­sty­lo­wa­ny napój al­ko­ho­lo­wy pro­du­ko­wa­ny z fer­men­to­wa­ne­go soku trzci­no­we­go, z za­war­to­ścią al­ko­ho­lu na po­zio­mie 38 lub 48%, z do­dat­kiem sze­ściu gra­mów cukru na litr. Znany rów­nież jako agu­ar­den­te i agu­ar­dien­te, po­rów­ny­wa­ny z wódką.

Wikipedia


cache

[czy­taj: kesz]
1. po­dręcz­na pa­mięć pro­ce­so­ra
2. miej­sce na dysku twar­dym, w któ­rym prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa prze­cho­wu­je od­wie­dzo­ne uprzed­nio stro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pa­mięć po­dręcz­na; pa­mięć prze­cho­wu­ją­ca dane po to, by do­stęp do nich był szyb­szy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cache – pa­mięć po­dręcz­na
  • Cache – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Co­man­che
  • Cache – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Utah, w hrab­stwie Cache
  • Cache (ang. Cache Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Clay
  • Cache (ang. Cache Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • Cache (ang. Cache Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Jack­son
  • Cache (ang. Cache Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Cache (ang. Cache Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mon­roe
  • Cache (ang. Cache Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Wo­o­druff
  • hrab­stwo Cache (ang. Cache Co­un­ty) – w sta­nie Utah

Wikipedia

Powiązane:

 czas. cache'ować ndk.

Wiktionary


cache-pot

[czy­taj: kaszPO] ro­dzaj ozdob­ne­go na­czy­nia na do­nicz­kę z kwia­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ażu­ro­wy ko­szyk lub ce­ra­micz­ne na­czy­nie do de­ko­ro­wa­nia do­nicz­ki;

Wiktionary

Cache-pot (czyt. "kasz­po", z franc. "ca­cher" + "pot" → "ukry­wać" + "gar­nek") – ro­dzaj ce­ra­micz­ne­go na­czy­nia lub ko­szy­ka uży­wa­ne­go do ozda­bia­nia do­nicz­ki z kwia­ta­mi.

Spo­pu­la­ry­zo­wa­ne najw­cze­śniej we Fran­cji, w XVII w. pro­du­ko­wa­ne w ma­nu­fak­tu­rach w Vin­cen­nes i Sev­res; w po­wszech­nym uży­ciu do cza­sów współ­czes­nych. Cza­sa­mi by­wa­ją bo­ga­to zdo­bio­ne, sta­no­wiąc przed­miot sztu­ki użyt­ko­wej i ko­lek­cjo­ner­ski ek­spo­nat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skle­pie z an­ty­ka­mi zna­leź­li­śmy pię­kne ce­ra­micz­ne cache-pot z se­ce­syj­nym mo­ty­wem kwia­to­wym.

 (1.1) Na ku­chen­nym pa­ra­pe­cie stoją fioł­ki i pe­lar­go­nie w ka­mion­ko­wych cache-pot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʃ.'po

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) donica

Wiktionary


cachet

[czy­taj: kaSZE] mała pie­częć kró­lew­ska, uży­wa­na we Fran­cji do 1789 roku


SJP.pl


cachurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ca­chu­ra­mi, do­ty­czą­cy Ca­chu­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ca­chur­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cachurzy lm m.

Wiktionary


caciki

[czy­taj: cac-iki] grec­ki sos ze świe­żych, roz­drob­nio­nych ogór­ków z czosn­kiem i jo­gur­tem albo śmie­ta­ną, zwy­kle do­da­wa­ny do po­traw mięs­nych; tzat­zi­ki, tzat­zy­ki, dza­dzi­ki, ca­cy­ki


SJP.pl


cackanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cac­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sat͡sˈkãɲɛ, AS: cackãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cackać

Wiktionary


cackarstwo

żar­to­bli­wie: nad­miar ozdób, cacek


SJP.pl


cackać

1. rzad­ko, cza­sem iro­nicz­nie: pie­ścić, bawić; cec­kać, ciać­kać;
2. cac­kać się:
a) ob­cho­dzić się z czymś lub z kimś czule;
b) poś­wię­cać zbyt wiele czasu na wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści; cec­kać się (re­gio­nal­nie), cieć­kać się (re­gio­nal­nie), ciać­kać się (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. iron. pie­ścić, bawić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny cac­kać się

 (2.1) pot. ob­cho­dzić się z czymś zbyt de­li­kat­nie, poś­wię­cać cze­muś wiele czasu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mój szef nie cacka się z no­wy­mi pra­cow­ni­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skat͡ɕ, AS: cackać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cackanie n.

Wiktionary


cacko

1. drob­ny przed­miot o war­to­ści ar­ty­stycz­nej, pre­cy­zyj­nie wy­ko­na­ny;
2. coś ślicz­ne­go, ele­ganc­kie­go;
3. ozdo­ba cho­in­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. coś atrak­cyj­ne­go, ma­łe­go i cen­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śla­łem, że ten wiel­ki dom, z jego sta­roś­wiec­ki­mi urzą­dze­nia­mi, moż­na­by prze­mie­nić na praw­dzi­we cacko, pod wzglę­dem kom­for­tu i este­ty­ki.

 (1.1) Był to bar­dzo war­to­ścio­wy mło­dzie­niec. Istne cacko. Bie­gły w nauce, do­sko­na­ły znaw­ca Ta­na­chu. Praw­dzi­wy bry­lant.

 (1.1) Twoja ko­mór­ka to nie­złe cacko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skɔ, AS: cacko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacuszko n.

Wiktionary


cackowski

naz­wi­sko


SJP.pl


cacoyannis

[czy­taj: ka­ko­ja­nis] obce naz­wi­sko, m.in. Mi­cha­el (Mi­cha­lis) Ca­co­y­an­nis (ur. 1922) - grec­ki re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, sław­ny dzię­ki ekra­ni­za­cji po­wie­ści "Grek Zorba"; Ka­ko­ja­nis


SJP.pl


cacuszko

1. rzecz da­ją­ca wła­ści­cie­lo­wi sa­tys­fak­cję z jej po­sia­da­nia;
2. coś no­we­go, nie­u­ży­wa­ne­go;
3. coś, co zo­sta­ło do­brze wy­ko­na­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od cacko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacko n.

Wiktionary


cacuś

1. małe, spra­wia­ją­ce miłe wra­że­nie dziec­ko;
2. pie­szczot­li­wie o małym, nie­a­gre­syw­nym zwie­rzę­ciu


SJP.pl


cacy

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie:
a) dobry, ładny;
b) do­brze, ład­nie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. pieszcz. do­brze, w po­rząd­ku, ład­nie, przy­jem­nie

przy­miot­nik

 (2.1) pot. pieszcz. dobry, świet­ny, ładny, przy­jem­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡sɨ, AS: cacy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cacanka ż.

 przym. cacany

Wiktionary


cacy-cacy

pie­szczot­li­wie lub iro­nicz­nie: ład­nie, uprzej­mie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. ład­nie

Wiktionary


cacyki

grec­ki sos ze świe­żych, roz­drob­nio­nych ogór­ków z czosn­kiem i jo­gur­tem albo śmie­ta­ną, zwy­kle do­da­wa­ny do po­traw mięs­nych; tzat­zi­ki, tzat­zy­ki, dza­dzi­ki, ca­ci­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. grec­ki zimny sos z jo­gur­tu i świe­że­go ogór­ka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez ca­cy­ków nie wy­o­bra­żam sobie grec­kiej kuch­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sɨci, AS: cacyḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cacykowy

Wiktionary


caców

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Caców – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Na­gło­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

1870–1954 w gmi­nie Przą­sław, 1954–1959 w gro­ma­dzie Cier­no Ża­bie­niec, 1959–1972 w gro­ma­dzie Przą­sław, 1973–1976 w gmi­nie Oksa, 1976–1991 w gmi­nie Na­gło­wi­ce-Oksa, od 1991 w gmi­nie Na­gło­wi­ce.

Wikipedia


cad

[czy­taj: kad] skrót od: Com­pu­ter Aided De­sign - pro­jek­to­wa­nie wspo­ma­ga­ne kom­pu­te­ro­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pro­jek­to­wa­nie wspo­ma­ga­ne kom­pu­te­ro­wo ()
  • Com­pu­ter As­si­sted De­tec­tion
  • cho­ro­ba nie­dokr­wien­na serca (ang. )
  • dolar ka­na­dyj­ski we­dług no­men­kla­tu­ry ISO 4217
  • Cad Bane – po­stać ze świa­ta Gwiezd­nych wojen

Wikipedia


cadaver

[czy­taj: ka­da­wer] z ła­ci­ny: ciało czło­wie­ka zmar­łe­go lub śmier­tel­nie cho­re­go, za­tra­ca­ją­ce funk­cje ży­cio­we; ka­da­wer


SJP.pl


caddie

[czy­taj: kädi] osoba no­szą­ca kije na polu gol­fo­wym (zwy­kle młody chło­pak)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. po­moc­nik i do­rad­ca gol­fi­sty no­szą­cy kije gol­fo­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary


caddy

[czy­taj: kadi] po­jem­ni­czek, do któ­re­go wkła­da się płytę CD-ROM przez wło­że­niem jej do na­gry­war­ki bez wy­su­wa­nej tacki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • caddy – po­moc­nik gol­fi­sty
  • Volks­wa­gen Caddy − sa­mo­chód do­staw­czo-oso­bo­wy
  • Caddy (ser­wer WWW) – ot­war­toź­ró­dło­wy ser­wer WWW na­pi­sa­ny w ję­zy­ku Go

Wikipedia


cadenza

[czy­taj: ka­den­ca] od­ci­nek ut­wo­ru mu­zycz­ne­go o cha­rak­te­rze wir­tu­o­zow­skim, zaz­wy­czaj w za­koń­cze­niu pier­wszej czę­ści kon­cer­tu; ka­den­cja


SJP.pl


cadenzato

[czy­taj: ka­den­ca­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zde­cy­do­wa­nie, jak gdyby koń­cząc


SJP.pl


cadet

[czy­taj: kadet] jacht klasy Cadet; kadet


SJP.pl

Zo­bacz też: Cadet (raper).

Cadet – mo­no­ty­po­wa, mię­dzy­na­ro­do­wa klasa jach­tów dwu­o­so­bo­wych za­pro­jek­to­wa­na przez An­gli­ka, Jacka Holta w 1947 r. Ka­dłub sko­śno­den­ny ze ścię­tym dzio­bem, miecz szy­bro­wy, oża­glo­wa­nie ber­mudz­kie (grot i fok + spi­na­ker). Klasa zo­sta­ła za­pro­jek­to­wa­na jako jacht dla mło­dzie­ży.

Wikipedia


cadilac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rzad. mot. sa­mo­chód marki Ca­dil­lac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­par­ko­wa­ła swo­je­go ca­di­la­ca na na­szym par­kin­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cadillac mzw., cadillac mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cadillac

Wiktionary


cadillac

[czy­taj: KAdilak] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Ca­dil­lac

Wiktionary

Zo­bacz też: Ca­dil­lac (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ca­dil­lac – ame­ry­kań­ski pro­du­cent luk­su­so­wych sa­mo­cho­dów oso­bo­wych dzia­ła­ją­cy od 1902 roku, z sie­dzi­bą w War­ren (stan Mi­chi­gan). Na­le­ży do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu Ge­ne­ral Mo­tors.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­par­ko­wał swo­je­go ca­dil­la­ca na na­szym pod­jeź­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cadillac mzw., cadilac mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. cadilac

Wiktionary


cadyk

ży­dow­ski mę­drzec utrzy­my­wa­ny przez rze­szę cha­sy­dów, któ­rym udzie­la róż­ne­go ro­dza­ju rad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. przy­wód­ca du­cho­wy cha­sy­dów;

 (1.2) przen. dog­ma­tyk, mę­drek

Wiktionary

Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק, "spra­wied­li­wy") – cha­ryz­ma­tycz­ny przy­wód­ca cha­sy­dyz­mu (jed­nej z form ju­da­iz­mu), zwany także rebe (hebr. רבי) lub admor (hebr. אדמו״ר, skró­to­wiec od nasz "mistrz, na­u­czy­ciel i rabi").

Okre­śle­nie wzię­ło się z bi­blij­nej Księ­gi Przy­słów i le­gen­dy o trzy­dzie­stu sze­ściu spra­wied­li­wych (ca­dy­ków), któ­rzy swo­i­mi cno­ta­mi mają pod­trzy­my­wać ist­nie­nie świa­ta. Spra­wied­li­wi mieli ujaw­nić się w mo­men­cie, gdy świat bę­dzie go­to­wy na zba­wie­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sadɨk, AS: cadyk

Wiktionary


cadów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Cadów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie.

przez wieś bie­gnie Łódz­ka Ma­gi­stra­la Ro­we­ro­wa N-S

W la­tach 1975–1998 wierś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


cae

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – cer­ty­fi­kat zna­jo­mo­ści ję­zy­ka an­giel­skie­go ()
  • – Kom­pu­te­ro­wo Wspo­ma­ga­ne Kon­stru­o­wa­nie ()

Wikipedia


caen

[czy­taj: ką] mia­sto pół­noc­nej Fran­cji, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Nor­man­dii


SJP.pl

Caen () – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Fran­cji, sto­li­ca hi­sto­rycz­nej Nor­man­dii i oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu Nor­man­dia oraz de­par­ta­men­tu Cal­va­dos.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 112 846 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 4391 osób/km² (wśród 1815 gmin Dol­nej Nor­man­dii Caen pla­su­je się na 1. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 56.). W aglo­me­ra­cji miesz­ka­ło około 220 ty­się­cy osób.

Wikipedia


caf

kla­u­zu­la w umo­wie hand­lo­wej, która re­gu­lu­je wa­run­ki prze­wo­zu to­wa­ru stat­kiem, opła­ty i ubez­pie­cze­nia (cena to­wa­ru za­wie­ra wszyst­kie kosz­ty prze­wo­zu)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Cen­tral­na Agen­cja Fo­to­gra­ficz­na;

 (1.2) = Cen­tral­ne Ar­chi­wum Fil­mo­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CAF – Cen­tral­na Agen­cja Fo­to­gra­ficz­na, or­ga­ni­za­cja pra­so­wa
  • CAF – Com­mon As­sess­ment Fra­me­work, Wspól­na Me­to­da Oceny
  • CAF – Confédération Afri­ca­i­ne de Fo­ot­ball, Pił­kar­ska Fe­de­ra­cja Afry­ki, czło­nek FIFA
  • CAF – Con­struc­cio­nes y Au­xi­liar de Fer­ro­car­ri­les, hisz­pań­ski pro­du­cent ta­bo­ru ko­le­jo­we­go
  • CAF – czyn­ni­ki skła­da­nia chro­ma­ty­ny (ang. chro­ma­tin as­sem­bly fac­tors)
  • CAF – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) CAF zor­ga­ni­zo­wa­ła ko­lej­ną wy­sta­wę.

 (1.1) CAF zor­ga­ni­zo­wał ko­lej­ną wy­sta­wę.

 (1.2) CAF zgro­ma­dzi­ło kopie wielu zna­ko­mi­tych fil­mów.

 (1.2) CAF zgro­ma­dził kopie wielu zna­ko­mi­tych fil­mów.

 (1.1-2) Jad­wi­ga pra­co­wa­ła przez czter­dzie­ści lat w CAF.

 (1.1-2) Jad­wi­ga pra­co­wa­ła przez czter­dzie­ści lat w CAF-ie.

Wiktionary


cafeteria

[czy­taj: ka­fe­te­ria] rzad­ko: nie­wiel­ki lokal, w któ­rym można coś zjeść i wypić; ka­fe­te­ria


SJP.pl


cafuso

[czy­taj: ka­fu­zo] po­to­mek In­dia­ni­na i Mu­rzyn­ki, bądź Mu­rzy­na i In­dian­ki miesz­ka­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl


café

[czy­taj: kaFE] lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym ser­wu­je się go­rą­ce na­po­je, np. kawę, her­ba­tę, go­rą­cą cze­ko­la­dę, a także wy­ro­by cu­kier­ni­cze, np. cia­sta, wa­fel­ki; ka­wiar­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Café Halte – lieu-dit w gmi­nie Wiltz, w kan­to­nie Wiltz
  • Maria Mambo Café – an­gol­ska po­li­tycz­ka
  • Red Café – ame­ry­kań­ski raper
  • café – inne okre­śle­nie ka­wiar­ni

Wikipedia


cage

[czy­taj: kejdż] naz­wi­sko an­giel­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cage – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie tuz­lań­skim, w mie­ście Sre­bre­nik
  • Cage – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii brodz­ko-po­saw­skiej, w gmi­nie Okučani
  • Cage – sin­gel ze­spo­łu Dir En Grey

Wikipedia


cagliari

[czy­taj: ka­lia­ri] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, sto­li­ca au­to­no­micz­ne­go re­gio­nu Sar­dy­nia;

Wiktionary

Ca­glia­ri [czyt. 'kal­ja­ri] (sard. "Ca­sted­du" – "zamek") – mia­sto i gmina we Wło­szech, sto­li­ca au­to­no­micz­ne­go re­gio­nu Sar­dy­nia i mia­sta me­tro­po­li­tal­ne­go Ca­glia­ri. Mia­sto Ca­glia­ri znaj­du­je się na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Sar­dy­nii, nad za­to­ką o tej samej naz­wie i na rów­ni­nie Cam­pi­da­no. We­dług da­nych na rok 2021 gminę za­miesz­ki­wa­ło 149 572 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Burza po­słu­ży­ła za pre­tekst, by za­wi­nąć na Sar­dy­nię do Ca­glia­ri, dokąd nie chcia­no ich uprzed­nio wpu­ścić. Kiedy przy­by­li tutaj, mi­ni­ster sar­dyń­skie­go króla odrzu­cił proś­bę Lu­cja­na, by mógł wraz z ro­dzi­ną opu­ścić sta­tek.

 (1.1) Po­dob­nie gwał­tow­ny an­ty­a­riań­ski po­le­mi­sta bi­skup Lu­cy­fe­riusz z Ca­glia­ri na Sar­dy­nii w swoim pam­fle­cie «O kró­lach apo­sta­tach», skie­ro­wa­nym w la­tach 355-361 do ce­sa­rza Kon­stan­cju­sza, pisze o „wie­rze spi­sa­nej w Nicei przez trzy­stu, a nawet wię­cej bi­sku­pów”.

Wiktionary


cagliostro

[czy­taj: ka­lio­stro] naz­wi­sko wło­skie, np. Ales­san­dro di Ca­glio­stro (1743 - 1795) wło­ski awan­tur­nik, okul­ty­sta, al­che­mik, uz­dro­wi­ciel


SJP.pl


cahors

[czy­taj: kaOR] fran­cu­skie wino o ciem­nej bar­wie


SJP.pl

Ca­hors () – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia. Jest pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu Lot. W 2013 roku po­pu­la­cja gminy wy­no­si­ła 20 764 miesz­kań­ców. Przez teren gminy prze­pły­wa rzeka Lot.

Wikipedia


caillois

[czy­taj: kajŁA] naz­wi­sko, m.in. Roger Ca­il­lo­is - fran­cu­ski in­te­lek­tu­a­li­sta, kry­tyk li­te­rac­ki, so­cjo­log i fi­lo­zof


SJP.pl


caine

[czy­taj: kejn] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Mi­cha­el Caine, aktor bry­tyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Caine (miej­sco­wość) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Caine z Am­be­ru – jeden z bo­ha­te­rów „Kro­nik Am­be­ru” Ro­ge­ra Ze­laz­ny’ego

Wikipedia


caipiroska

[czy­taj: kaj­pi­ro­ska] kok­tajl al­ko­ho­lo­wy z wódki, li­mon­ki i cukru trzci­no­we­go


SJP.pl

Ca­i­pi­ro­ska, ca­i­pi­rov­ka – kok­tajl al­ko­ho­lo­wy, od­mia­na ca­i­pi­rin­hy. Jest przy­go­to­wy­wa­ny z wódki za­miast sto­so­wa­nej w ca­i­pi­rin­hi cachaçy. Po­zo­sta­łe skład­ni­ki kok­taj­lu to cząst­ki li­mon­ki, cu­kier trzci­no­wy oraz kru­szo­ny lód.

Ca­i­pi­ro­ska jest kok­taj­lem szcze­gól­nie po­pu­lar­nym w Bra­zy­lii oraz Ar­gen­ty­nie, Pa­rag­wa­ju i Urug­wa­ju

Wikipedia


cairn

[czy­taj: kern] po­tocz­nie: pies rasy cairn ter­rier


SJP.pl

Cairn (wy­mo­wa) – kom­pu­te­ro­wa sy­mu­la­cyj­na gra przy­go­do­wa z 2026 roku w re­ży­se­rii Eme­ri­ca Thoi, wy­pro­du­ko­wa­na i wy­da­na przez fran­cu­skie stu­dio. Gracz wcie­la się w Aavę, pro­fe­sjo­nal­ną al­pi­nist­kę dą­żą­cą do zdo­by­cia ta­jem­ni­czej góry Kami. Choć jej po­dróż jest w dużej mie­rze sa­mot­na, na­po­ty­ka in­nych wspi­na­czy i miesz­kań­ców góry, od­kry­wa ślady mi­nio­nych ek­spe­dy­cji oraz za­gi­nio­ną cy­wi­li­za­cję.

Wikipedia


cajg

mocna tka­ni­na ubra­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) włók. mocna ba­weł­nia­na tka­ni­na;

Wiktionary

Cajg ( Zeug - tka­ni­na) – mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na lub weł­nia­na wy­ko­ny­wa­na w splo­cie sko­śnym ła­ma­nym. Za­sto­so­wa­nie tego splo­tu two­rzy po­dłuż­ne (wzdłuż os­no­wy) pasy. Była naj­tań­szą tka­ni­ną uży­wa­ną na ubra­nia ro­bo­cze. W Pol­sce pro­du­ko­wa­na od XVII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sajk, AS: cai ̯k

Wiktionary


cajgocze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spod­nie z kiep­skie­go ma­te­ria­łu

Wiktionary


cajgowy

zro­bio­ny z cajgu


SJP.pl


cajniarnia

śred­nio­wiecz­na huta lub kuź­nia, w któ­rej wy­ra­bia­no szta­by że­laz­ne za po­mo­cą kucia mło­tem; kle­par­nia


SJP.pl


cajon

[czy­taj: kaHON] drew­nia­ny in­stru­ment per­ku­syj­ny po­cho­dzą­cy z Afry­ki


SJP.pl


cajtunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia. ga­ze­ta

Wiktionary


cajtung

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ga­ze­ta

Wiktionary


cajun

[czy­taj: kaŻĘ lub KEJdżyn]
1. mu­zy­ka lu­do­wa fran­cu­sko­ję­zycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej wy­brze­że Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w USA;
2. od­mia­na ję­zy­ka fran­cu­skie­go, dia­lekt uży­wa­ny przez tę grupę et­nicz­ną


SJP.pl

Cajun lub Ca­dien – osoba na­le­żą­ca do fran­cu­sko­ję­zycz­nej grupy et­nicz­nej („Ca­juns”) za­miesz­ku­ją­cej wy­brze­że Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w USA. W więk­szo­ści za­miesz­ku­ją 22 po­łud­nio­we pa­ra­fie stanu Lu­iz­ja­na (ten ob­szar na­zy­wa­ny jest Aka­dia­ną). „Cajun” to także nazwa dia­lek­tu, kul­tu­ry i mu­zy­ki tej lud­no­ści.

Wikipedia


cake-walk

[czy­taj: kej­kłok] żywy, to­wa­rzy­ski ta­niec, pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XIX wieku jako ta­niec Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, na po­cząt­ku XX wieku po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie; ca­ke­walk


SJP.pl

Cake-walk – ta­niec to­wa­rzy­ski w żywym tem­pie, me­trum 2/4 i syn­ko­po­wa­nym ryt­mie.

Pod ko­niec XIX wieku był to pier­wszy po­pu­lar­ny ta­niec na te­re­nie USA, który lan­so­wał ruchy ciała cha­rak­te­ry­stycz­ne dla tań­ców afry­kań­skich. Łą­czył pod­sta­wo­we kroki mar­szu, polki i two-stepa. Spo­pu­la­ry­zo­wa­ły go wę­drow­ne grupy wo­de­wi­lo­we, a od­bie­ra­ny był jako gro­te­ska tań­ców mu­rzyń­skich. Na po­cząt­ku XX wieku był po­pu­lar­ny także w Eu­ro­pie.

Wikipedia


cakewalk

[czy­taj: kej­kłok] żywy, to­wa­rzy­ski ta­niec, pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XIX wieku jako ta­niec Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, na po­cząt­ku XX wieku po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie; cake-walk


SJP.pl


cakiel

owca gór­ska


SJP.pl


cakle

owca gór­ska


SJP.pl

Cakle – jedna z ras owcy do­mo­wej, ho­do­wa­na w Pol­sce.

Jest to rasa owiec gór­skich, tra­dy­cyj­nie cho­wa­na na Pod­ha­lu i w Kar­pa­tach. Naj­czę­ściej owce tej rasy utoż­sa­mia się z pol­ską owcą gór­ską, na­le­ży jed­nak zwró­cić uwagę, że pier­wot­ne cakle obec­nie w Pol­sce pra­wie nie wy­stę­pu­ją. Stało się tak, po­nie­waż przez wiele lat mo­dy­fi­ko­wa­no je przez krzy­żo­wa­nie usz­la­chet­nia­ją­ce z in­ny­mi ra­sa­mi owiec. W 2007 roku opra­co­wa­no pro­gram ochro­ny za­so­bów ge­ne­tycz­nych tej rasy.

Wikipedia


cal

1. jed­nost­ka dłu­go­ści, dziś sto­so­wa­na tylko w kra­jach an­glo­sa­skich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna pol­ska jed­nost­ka dłu­go­ści równa 24 cm (cal sta­ro­pol­ski), 24,8 cm (cal no­wo­pol­ski), dla gru­bo­ści desek - 16 cm;
3. we fli­sact­wie: tylny ko­niec trat­wy; tafla, ple­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary dłu­go­ści od­po­wia­da­ją­ca sze­ro­ko­ści kciu­ka, około 2,54 cm;

 (1.2) jed­nost­ka gru­bo­ści desek równa 1,6 cm

Wiktionary

|CGS-jedn = for­mu­la_1

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syn Jacka mie­rzy czte­ry stopy i dwa cale wzro­stu.

 (1.2) Mam tylko deski gru­bo­ści cala, a na ele­men­ty nośne po­trzeb­ne są dwu­ca­lo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sal, AS: cal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. calówka ż.

Wiktionary


calabar

[czy­taj: ka­la­bar] mia­sto w Ni­ge­rii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­la­bar – mia­sto w Ni­ge­rii.
  • Ca­la­bar – rzeka w Ni­ge­rii.
  • fa­so­la ka­la­bar­ska – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych.

Wikipedia


calais

[czy­taj: kaLE] fran­cu­skie mia­sto por­to­we po­ło­żo­ne nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską;

Wiktionary

Ca­la­is ([]) – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Pas-de-Ca­la­is, po­ło­żo­ne nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak twier­dzi za­rząd Eu­ro­tun­ne­lu, każ­dej nocy w oko­li­cach wja­zdu do tu­ne­lu we fran­cu­skim Ca­la­is gro­ma­dzi się nawet do ty­sią­ca ama­to­rów pie­szej wę­drów­ki pod ka­na­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaletański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kalet

Wiktionary


calamian

[czy­taj: ka­la­mian] grupa około 100 wysp w za­chod­nich Fi­li­pi­nach


SJP.pl

Ca­la­mian (ang. "Ca­la­mian Group"; tagal. "Pang­kat ng Ca­la­mian") – ar­chi­pe­lag na Morzu Po­łud­nio­wo­chiń­skim, po­ło­żo­ny po­mię­dzy wy­spa­mi Min­do­ro a Pa­la­wan, w za­chod­nio-cen­tral­nych Fi­li­pi­nach. Skła­da się z wysp Bu­su­an­ga, i oraz około 95 mniej­szych wysp ko­ra­lo­wych.

Wikipedia


calando

[czy­taj: ka­lan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc, ści­sza­jąc


SJP.pl

Ca­lan­do – oz­na­cze­nie w no­ta­cji mu­zycz­nej na­ka­zu­ją­ce stop­nio­we zmniej­sza­nie na­tę­że­nia dźwię­ku (patrz dy­na­mi­ka) z jed­no­czes­nym zmniej­sza­niem szyb­ko­ści gry (patrz tempo). W par­ty­tu­rach po­ja­wi­ło się w po­ło­wie XVIII wieku, m.in. w "" W.A. Mo­zar­ta.

Wikipedia


calanetics

[czy­taj: ka­la­ne­tiks] roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; ka­la­ne­ty­ka, cal­la­ne­tics, ka­la­ne­tiks


SJP.pl


calascione

[czy­taj: ka­la­szio­ne] dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, pry­mi­tyw­na forma lutni ba­so­wej; co­la­scio­ne


SJP.pl


calata

[czy­taj: ka­la­ta] sta­ro­wło­ski spo­koj­ny ta­niec


SJP.pl

Ca­la­ta — ta­niec sta­ro­wło­ski (z po­cząt­ku XVI wieku), wy­stę­pu­ją­cy w mu­zy­ce lut­nio­wej. Po­ja­wia się m.in. w "In­ta­vo­la­tu­ra de lauto" Ok­ta­wia­na Pe­truc­cie­go.

Wikipedia


calcando

[czy­taj: kal­kan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: jak gdyby cięż­ko stą­pa­jąc, dep­cząc, ale rów­no­cze­śnie przy­spie­sza­jąc


SJP.pl


calcei

[czy­taj: KALcei] ro­dzaj obu­wia w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl


calcipiryna

[czy­taj: kalc-ipi­ry­na] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go kwas ace­ty­lo­sa­li­cy­lo­wy


SJP.pl


calcium

[czy­taj: kal­cjum] ła­ciń­ska nazwa wap­nia (kal­cjum)


SJP.pl

Cal­cium – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Jef­fer­son.

Wikipedia


calcowy

→ calec


SJP.pl

Patrz:

calec

caldarium

[czy­taj: kal­da­rium] sala do go­rą­cych ką­pie­li w daw­nych łaź­niach rzym­skich


SJP.pl

Cal­da­rium (łac., także "ca­li­da­rium", "cella cal­da­ria", "cella coc­ti­lium", od "cal­dus/ca­li­dus" – go­rą­cy) – po­mie­szcze­nie z ba­se­nem z go­rą­cą wodą w sta­ro­żyt­nych ter­mach rzym­skich. Było naj­cie­plej­szym z po­mie­szczeń w rzym­skich łaź­niach, z tem­pe­ra­tu­rą uzy­ski­wa­ną za po­mo­cą sy­ste­mu pod­po­dło­go­we­go ogrze­wa­nia zwa­ne­go hy­po­ca­u­stum

Wikipedia


calderon

naz­wi­sko, np. Pedro Cal­de­rón de la Barca [czy­taj: pedro kaldeRON de barka] (1600 - 1681), hisz­pań­ski poeta i dra­ma­turg, oj­ciec hisz­pań­skie­go te­a­tru


SJP.pl


caldwell

[czy­taj: kol­dłel] naz­wi­sko an­giel­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Er­ski­ne Cald­well – pi­sarz ame­ry­kań­ski
  • Gary Cald­well – szkoc­ki pił­karz
  • John Cald­well – ir­landz­ki bok­ser
  • Keith Cald­well – no­wo­ze­landz­ki pilot woj­sko­wy
  • Kim­ber­ly Cald­well – ame­ry­kań­ska wo­ka­list­ka
  • L. Scott Cald­well – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Mary Le­ti­tia Cald­well – ame­ry­kań­ska che­micz­ka
  • Ste­ven Cald­well – szkoc­ki pił­karz
  • Tracy Cald­well Dyson – ame­ry­kań­ska astro­na­ut­ka
  • Cald­well – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie St. Fran­cis
  • Cald­well – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Ca­ny­on
  • Cald­well – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sum­ner

Wikipedia


cale

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) daw. cał­ko­wi­cie, cał­kiem, wcale

Wiktionary

Cale – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ne­va­da.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡salɛ, AS: cale

Wiktionary


calec

1. twar­dy grunt pod war­stwą orną; ca­liz­na;
2. jed­no­li­ty masyw skały; po­kład


SJP.pl

Calec, ina­czej ca­liz­na – okre­śle­nie war­stwy ziemi lub skał nie­na­ru­szo­nych przez prace rol­ni­cze, ro­bo­ty gór­ni­cze. W słow­ni­ku ar­che­o­lo­gicz­nym jest to grunt ja­ło­wy ar­che­o­lo­gicz­nie nie­za­wie­ra­ją­cy ma­te­ria­łu kul­tu­ro­we­go.

Wikipedia


calendarium

[czy­taj: ka­len­da­rium] ka­len­da­rium


SJP.pl


calendula

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; na­gie­tek


SJP.pl


calgary

[czy­taj: KAlgary] mia­sto w Ka­na­dzie, gdzie w 1988 roku zor­ga­ni­zo­wa­no zi­mo­we igrzy­ska olim­pij­skie


SJP.pl

Cal­ga­ry – naj­więk­sze mia­sto ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Al­ber­ta, le­żą­ce na przed­gó­rzu Gór Ska­li­stych u zbie­gu rzek Bow i Elbow. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Ka­na­dy.

Wikipedia


cali

1. jed­nost­ka dłu­go­ści, dziś sto­so­wa­na tylko w kra­jach an­glo­sa­skich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna pol­ska jed­nost­ka dłu­go­ści równa 24 cm (cal sta­ro­pol­ski), 24,8 cm (cal no­wo­pol­ski), dla gru­bo­ści desek - 16 cm;
3. we fli­sact­wie: tylny ko­niec trat­wy; tafla, ple­ni­ca


SJP.pl

Cali ("San­tia­go de Cali") – mia­sto w za­chod­niej Ko­lum­bii, w An­dach Pół­noc­nych. Jest sto­li­cą de­par­ta­men­tu Valle del Cauca. We­dług spisu lud­no­ści z 30 czerw­ca 2018 roku li­czy­ło 2 172 527 miesz­kań­ców, co czy­ni­ło je trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem kraju[].

Wikipedia


caliber

[czy­taj: KAlyber] model sa­mo­cho­du marki Dodge


SJP.pl


calibra

[czy­taj: ka­li­bra] model sa­mo­cho­du marki Opel


SJP.pl


calik

naz­wi­sko


SJP.pl


calineczka

po­stać z bajki


SJP.pl

Ca­li­necz­ka, "Ca­lin­ka",

"Ca­ló­wecz­ka", "Pa­lusz­ka", "Odro­bin­ka", "Dzie­cię elfów" – baśń Hansa Chri­stia­na An­der­se­na, wy­da­na po raz pier­wszy w 1835 r. w dru­gim tomie zbio­ru "Even­tyr, for­tal­te for Børn" ("Ba­śnie dla dzie­ci") pod ory­gi­nal­nym duń­skim ty­tu­łem "Tom­me­li­se".

Wikipedia


calisia

[czy­taj: ka­li­sja] marka for­te­pia­nów i pia­nin oraz firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. for­te­pian marki Ca­li­sia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­li­sia – ła­ciń­ska nazwa Ka­li­sii, miej­sco­wo­ści wzmian­ko­wa­nej przez Kla­u­diu­sza Pto­le­me­u­sza
  • Ca­li­sia – ła­ciń­ska nazwa Ka­li­sza
  • Ca­li­sia – Fa­bry­ka For­te­pia­nów i Pia­nin „Ca­li­sia” w Ka­li­szu
  • Ca­li­sia Ka­lisz – klub spor­to­wy za­ło­żo­ny w 1937 w Ka­li­szu
  • Ca­li­sia – pol­ska ko­bie­ca dru­ży­na siat­kar­ska z Ka­li­sza
  • MKS Ka­lisz – pol­ska ko­bie­ca dru­ży­na siat­kar­ska w Ka­li­szu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kalisja

Wiktionary


calizna

1. twar­dy grunt pod war­stwą orną; calec
2. gleba je­szcze nie zo­ra­na;
3. masyw pier­wot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. skała nie­na­ru­szo­na ro­bo­ta­mi gór­ni­czy­mi

 (1.2) roln. nie­za­o­ra­na gleba

 (1.3) część grun­tu znaj­du­ją­ca się pod orną war­stwą gleby

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈlʲizna, AS: calʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cały

Wiktionary


caliński

naz­wi­sko


SJP.pl


call

[czy­taj: kol] po­tocz­nie: roz­mo­wa gło­so­wa lub wideo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CALL – Com­pu­ter-As­si­sted Lan­gu­a­ge Le­ar­ning Com­pu­ter (nauka ję­zy­ków wspo­ma­ga­na kom­pu­te­rem)
  • Bran­don Call – ame­ry­kań­ski aktor
  • Cal
  • Kall

Wikipedia


call-back

[czy­taj: kol­bek] usłu­ga po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu się z ope­ra­to­rem sieci te­le­fo­nicz­nej, który oddz­wa­nia do użyt­kow­ni­ka i koszt po­łą­cze­nia bie­rze na sie­bie; call back, call­back


SJP.pl


call-girl

[czy­taj: kol gerl] pro­sty­tut­ka przyj­mu­ją­ca zle­ce­nia na te­le­fon; call girl


SJP.pl


callampas

[czy­taj: kaJAMpas] dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast chi­lij­skich; slum­sy, slam­sy, bar­ria­das


SJP.pl


callan

[czy­taj: kalan] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Cur­tis Cal­lan, ame­ry­kań­ski fizyk te­o­re­tyk, ba­dacz so­li­to­nów, te­o­rii strun i te­o­rii ce­cho­wa­nia


SJP.pl

Cal­lan (irl. "Cal­la­inn") – mia­sto w hrab­stwie Kil­ken­ny w Ir­lan­dii, le­żą­ce 16 km od mia­sta Kil­ken­ny.

Wikipedia


callanetics

[czy­taj: ka­la­ne­tiks] roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; ka­la­ne­ty­ka, ca­la­ne­tics, ka­la­ne­tiks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­staw ćwi­czeń gim­na­stycz­nych wy­szczu­pla­ją­cych i ujędr­nia­ją­cych ciało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dwóch ty­god­ni ćwi­czę cal­la­ne­tics i cze­kam na efek­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalãˈnɛtʲiks, AS: kalãnetʹiks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalanetyka

Wiktionary


callao

[czy­taj: KAjao] mia­sto w Peru


SJP.pl

Cal­lao – naj­więk­szy i naj­waż­niej­szy port w Peru po­ło­żo­ny 12 km na za­chód od sto­li­cy pań­stwa, Limy.

Cal­lao jest jed­nym z 25 re­gio­nów Peru, skła­da­ją­cym się z po­je­dyn­czej pro­win­cji, która obej­mu­je 7 dy­stryk­tów.

 "Zo­bacz też: Po­dział ad­mi­ni­stra­cyj­ny Peru i Pro­win­cje Peru."

Wikipedia


callas

[czy­taj: KAlas] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­lie Cal­las
  • Maria Cal­las
  • Cal­las (Fran­cja)

Wikipedia


callback

[czy­taj: kol­bek] usłu­ga po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu się z ope­ra­to­rem sieci te­le­fo­nicz­nej, który oddz­wa­nia do użyt­kow­ni­ka i koszt po­łą­cze­nia bie­rze na sie­bie; call back, call-back


SJP.pl


callisto

Kal­li­sto; sa­te­li­ta Jo­wi­sza, ósmy co do od­le­gło­ści od tej pla­ne­ty


SJP.pl

Cal­li­sto – fiń­ski ze­spół mu­zycz­ny, wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę bę­dą­cą wy­pad­ko­wą wpły­wów hard­co­re’a i doom me­ta­lu (zob. slud­ge metal). Brzmie­nio­wo i kom­po­zy­cyj­nie ut­wo­ry ze­spo­łu ko­ja­rzo­no z do­ko­na­nia­mi ze­spo­łów Isis, Cult of Luna i Pe­li­can. Wczes­ne do­ko­na­nia ze­spo­łu opi­sy­wa­no nie­kie­dy jako "at­mos­fe­rycz­ny slud­ge metal", ale już mu­zy­ka z al­bu­mu "Noir" (2006) na­le­ży ra­czej do post me­ta­lu. Ze wzglę­du na tek­sty ze­spół za­li­cza­ny jest do ze­spo­łów chrze­ści­jań­skich.

Wikipedia


calmato

[czy­taj: kal­ma­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: spo­koj­nie, ła­god­nie


SJP.pl


calonne

[czy­taj: kaLON] naz­wi­sko fran­cu­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­lon­ne – dziel­ni­ca An­to­ing
  • Ca­lon­ne – rzeka, do­pływ To­u­qu­es
  • Ca­lon­ne-Ri­co­u­art – gmina
  • Ca­lon­ne-sur-la-Lys – gmina
  • Jac­qu­es Ca­lon­ne – bel­gij­ski kom­po­zy­tor
  • Mi­chel Ca­lon­ne – fran­cu­ski pi­sarz
  • Ca­lo­ne

Wikipedia


calowy

przy­miot­nik od: cal


SJP.pl


calszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: cały (w zna­cze­niu: nie­na­ru­szo­ny, nie­usz­ko­dzo­ny)


SJP.pl


caluchny

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: cały; ca­lut­ki, ca­luś­ki


SJP.pl


calusieńki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: ca­luś­ki; ca­lu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: caluśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary


caluteńki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: ca­luś­ki; ca­lu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo ja prze­cież byłam przy tobie i w tobie też byłam, cała, ca­lu­teń­ka, do ma­łe­go palca, do włosa w war­ko­czu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈtɛ̃ɲci, AS: calutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary


calutki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: cały; ca­luś­ki, ca­luch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈlutʲci, AS: calutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) caluśki

Wiktionary


caluśki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: cały; ca­lut­ki, ca­luch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmę­czo­ny był okrut­nie, bo ca­luś­ki dzień owce z hal w do­li­ny na zimę prze­pę­dzał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈluɕci, AS: caluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cało

Wiktionary


calvados

[czy­taj: kalwaDOS] fran­cu­ska wódka pro­du­ko­wa­na z ja­błek, o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu i smaku; kal­wa­dos


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cal­va­dos – napój al­ko­ho­lo­wy
  • Cal­va­dos – de­par­ta­ment we Fran­cji

Wikipedia


calvin

[czy­taj: kal­win lub kalWĘ] obce naz­wi­sko, np. Jean Cal­vin (Jan Kal­win), fran­cu­ski te­o­log, twór­ca kal­wi­niz­mu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cal­vin (On­ta­rio)
  • Cal­vin Har­ris
  • Cal­vin – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Winn
  • Cal­vin – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ca­va­lier
  • Cal­vin – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Hug­hes
  • Cal­vin (ang. Cal­vin Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Je­well
  • Cal­vin (ang. Cal­vin Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cass
  • Cal­vin – kra­ter ude­rze­nio­wy w Mi­chi­gan w USA
  • Jan Kal­win

Wikipedia


calypso

[czy­taj: ka­lip­so] bal­la­do­wa im­pro­wi­za­cja w ryt­mach afry­kań­skich; ka­lip­so


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zycz­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go;

 (1.2) cho­re­ogr. po­cho­dzą­cy z wysp Morza Ka­ra­ib­skie­go ta­niec to­wa­rzy­ski, któ­re­go mu­zy­ka opar­ta jest na im­pro­wi­zo­wa­nej bal­la­dzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­lyp­so – ga­tu­nek mu­zycz­ny
  • Ca­lyp­so – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych
  • Ca­lyp­so (Ka­ro­li­na Pół­noc­na) – mia­sto w USA
  • Ca­lyp­so (1907) – okręt pod­wod­ny
  • Ca­lyp­so (1926) – okręt pod­wod­ny
  • Ca­lyp­so (sta­tek ba­daw­czy) – sta­tek ba­daw­czy Jac­qu­es’a Co­u­ste­au
  • Ca­lyp­so II – pro­jekt stat­ku ba­daw­cze­go Jac­qu­es’a Co­u­ste­au
  • Ca­lyp­so – te­le­no­we­la
  • Ca­lyp­so – sin­gel Luisa Fon­sie­go i Stef­flon Don

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jego ulu­bio­nym tań­cem było ca­lyp­so.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲipsɔ, AS: kalʹipso

Wiktionary


calzone

[czy­taj: kal­co­ne] ro­dzaj pie­ro­ga pow­sta­ją­ce­go po­przez za­wi­ja­nie pizzy


SJP.pl

Cal­zo­ne – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej. Ro­dzaj pizzy, za­wi­ja­nej na kształt pie­ro­ga, w któ­rym znaj­du­je się na­dzie­nie.

Wikipedia


calówka

li­nij­ka skła­da­na z po­dział­ką ca­lo­wą i cen­ty­me­tro­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skła­da­na li­nij­ka drew­nia­na lub me­ta­lo­wa, z po­dział­ką ca­lo­wą i cen­ty­me­tro­wą

 (1.2) przed­miot o gru­bo­ści, dłu­go­ści lub sze­ro­ko­ści jed­ne­go cala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cal m.

Wiktionary


cam

[czy­taj: kam] skrót od: Com­pu­ter Aided Ma­nu­fac­tu­ring – kom­pu­te­ro­we wspo­ma­ga­nie wyt­wa­rza­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cam – rzeka w An­glii
  • Cam – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re
  • cam – me­to­da ko­pio­wa­nia fil­mów; także kopia filmu wy­ko­na­na tą me­to­dą
  • Her­szel Cam (1842–1915) – ro­syj­ski ofi­cer, kan­to­ni­sta, ka­pi­tan armii car­skiej, dzia­łacz spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej
  • CAM

Wikipedia


camargue

[czy­taj: ka­marg] rasa koni z fran­cu­skie­go wy­brze­ża Morza Śró­dziem­ne­go


SJP.pl

Ca­mar­gue (czy­taj: "kamárg") – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na na po­łud­niu Fran­cji po­ło­żo­na mię­dzy dwie­ma głów­ny­mi od­no­ga­mi Ro­da­nu w del­cie tej rzeki i wy­brze­żem Morza Śró­dziem­ne­go. Znaj­du­je się na te­re­nie de­par­ta­men­tu Bo­u­ches-du-Rhône, w gmi­nach Arles i Sa­in­tes-Ma­ries-de-la-Mer. Tzw. Mała Ca­mar­gue ("la Pe­ti­te Ca­mar­gue") jest ba­gien­ną ni­zi­ną na za­chód od Ca­mar­gue, w de­par­ta­men­cie Gard.

Wikipedia


camaro

[czy­taj: ka­ma­ro] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mot. model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let

Wiktionary


cambio

[czy­taj: kam­bio] zo­bo­wią­za­nie dłuż­ni­cze, wek­sel


SJP.pl


cambrai

[czy­taj: kąBRE] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce;

Wiktionary

Cam­brai (, hist. pi­sow­nia: "Cam­bray") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord; pod­pre­fek­tu­ra de­par­ta­men­tu.

We­dług da­nych na rok 1990 gmina za­miesz­ki­wa­ły 33 092 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 1826 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Cam­brai pla­su­je się na 16. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 79.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kambrejski, daw. kambrajski, daw. kambrezyjski

Wiktionary


cambric

[czy­taj: kam­brik] kam­bryk;
1. cien­kie, przez­ro­czy­ste płót­no ba­weł­nia­ne po­dob­ne do ba­ty­stu
2. ba­tyst lnia­ny


SJP.pl


cambridge

[czy­taj: kejm­bridż lub kem­bridż]
1. mia­sto w An­glii;
2. mia­sto w Ka­na­dzie;
3. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto uni­wer­sy­tec­kie w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii Wschod­niej;

Wiktionary

Cam­brid­ge (wym. []) – mia­sto ("city") i dy­strykt nie­me­tro­po­li­tal­ny we wschod­niej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), sto­li­ca hrab­stwa Cam­brid­ges­hi­re, po­ło­żo­ne nad rzeką Cam, około 80 km na pół­noc­ny wschód od Lon­dy­nu. W 2021 mia­sto li­czy­ło 152 740 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy przy­je­dziesz do Cam­brid­ge, pój­dzie­my po­pły­wać szku­tą!

Wiktionary


cambronne

Cam­bron­ne – sta­cja linii nr 6 metra w Pa­ry­żu. Sta­cja znaj­du­je się w 15. dziel­ni­cy Pa­ry­ża. Zo­sta­ła ot­war­ta 6 paź­dzier­ni­ka 1942 r.

Wikipedia


camel

[czy­taj: kamel] marka pa­pie­ro­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­pie­ros marki „Camel”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Camel – rzeka w Wiel­kiej Bry­ta­nii w hrab­stwie Korn­wa­lia
  • Camel – bry­tyj­ski ze­spół gra­ją­cy rock pro­gre­syw­ny za­ło­żo­ny w 1971 roku
  • Camel – de­biu­tanc­ki album grupy Camel z 1973 roku
  • Camel – marka pa­pie­ro­sów
  • CAMEL – funk­cjo­nal­ność ro­a­min­go­wa sieci GSM i UMTS
  • Sop­with Camel – bry­tyj­ski jed­no­miej­sco­wy my­śli­wiec z okre­su I wojny świa­to­wej 
  • Rajd Camel Trop­hy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy tylko go­spo­da­rze zro­bi­li krót­ką przer­wę w po­sił­ku, na­tych­miast pod­nio­słem się zza stołu i po­czę­sto­wa­łem oboje ory­gi­nal­ny­mi, aro­ma­tycz­ny­mi ca­me­la­mi ze skle­pu wol­noc­ło­we­go na lot­ni­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmɛl, AS: kãmel

Wiktionary


camelbak

[czy­taj: ka­mel­bak] umie­szcza­ny w ple­ca­ku po­jem­nik na wodę z pla­sti­ko­wą rurką, umoż­li­wia­ją­cą picie w cza­sie wy­sił­ku fi­zycz­ne­go


SJP.pl

Ca­mel­bak (kamel, ka­mel­bak) – po­tocz­na nazwa spe­cja­li­stycz­nych bu­kła­ków na wodę. Nazwa po­cho­dzi od jed­nej z firm pro­du­ku­ją­cych takie bu­kła­ki - CamelBak.

Ca­mel­bak to ro­dzaj ple­ca­ka (lub rza­dziej torby), za­wie­ra­ją­cy ela­stycz­ny wkład na wodę (bu­kłak), z któ­re­go wy­pro­wa­dzo­na jest ela­stycz­na rurka, się­ga­ją­ca do ust użyt­kow­ni­ka.

Wikipedia


camelot

[czy­taj: KAmelot] zamek w An­glii, w któ­rym pa­no­wał le­gen­dar­ny król Artur


SJP.pl

Ca­me­lot – w le­gen­dach ar­tu­riań­skich był to zamek-mia­sto za­miesz­ki­wa­ny przez króla Ar­tu­ra i jego żonę Gi­ne­wrę oraz do­rad­cę króla – Mer­li­na. W zamku znaj­do­wa­ła się kom­na­ta z Okrą­głym Sto­łem, wokół któ­re­go zbie­ra­li się Ry­ce­rze Okrą­głe­go Stołu. Jego nazwa po­cho­dzi­ła od boga Ca­mu­lo­sa, utoż­sa­mia­ne­go przez Rzy­mian z Mar­sem.

Wikipedia


camelowy

[czy­taj: ka­me­lo­wy] be­żo­wy


SJP.pl


camembert

[czy­taj: kamamBER] mięk­ki ser wyt­wa­rza­ny w for­mie nie­wiel­kich krąż­ków z po­ro­stem bia­łej ple­śni, ma­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny grzyb­ny smak i za­pach; ka­mam­ber


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. tłu­sty, ła­god­ny, mięk­ki ser pod­puszcz­ko­wy z peł­ne­go mleka kro­wie­go, z po­ro­stem pleś­ńe­śni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­mem­bert (miej­sco­wość)
  • Ca­mem­bert (ser)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z serów ple­śnio­wych naj­bar­dziej lubię ca­mem­bert.

Wiktionary


cameo

[czy­taj: kamio] krót­ki wy­stęp zna­nej osoby (np. mu­zy­ka, po­li­ty­ka) w fil­mie lub se­ria­lu


SJP.pl

Zo­bacz też: Cameo (ze­spół mu­zycz­ny).

Cameo – krót­ki udział zna­nej oso­bi­sto­ści (np. ak­to­ra, mu­zy­ka lub po­li­ty­ka) w fil­mie, se­ria­lu lub w grze kom­pu­te­ro­wej, ogra­ni­czo­ny do roli sta­ty­sty bądź po­sta­ci epi­zo­dycz­nej. Czę­sto osoba taka nie jest wy­mie­nio­na w czo­łów­ce bądź też w na­pi­sach koń­co­wych.

Wikipedia


camera

[czy­taj: ka­me­ra] ka­me­ra;
1. urzą­dze­nie do re­je­stra­cji obra­zu (cza­sem dźwię­ku);
2. ko­mo­ra mię­dzy obiek­ty­wem a kli­szą apa­ra­tu;
3. w daw­nej Pol­sce urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi kró­lew­ski­mi;
4. daw­niej: zam­knię­te po­mie­szcze­nie, cela, ko­mo­ra


SJP.pl


camerata

[czy­taj: ka­me­ra­ta] grupa mu­zy­ków, po­e­tów i in­te­lek­tu­a­li­stów flo­renc­kich, pow­sta­ła w XVI wieku w celu odro­dze­nia an­tycz­ne­go te­a­tru mu­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. mała or­kie­stra ka­me­ral­na lub chór li­czą­cy do 40-60 mu­zy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrata, AS: kãmerata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamrat m., gamratek m., kamrat m., kamratka ż., Camerata ż., kamerzysta mos.

Wiktionary


camerimage

[czy­taj: ka­me­ri­mydż] po­łą­czo­ny a warsz­ta­ta­mi pol­ski fe­sti­wal fil­mo­wy poś­wię­co­ny sztu­ce ope­ra­tor­skiej; Ca­me­ri­ma­ge Plus


SJP.pl

Mię­dzy­na­ro­do­wy Fe­sti­wal Sztu­ki Au­to­rów Zdjęć Fil­mo­wych Ca­me­ri­ma­ge – jeden z naj­więk­szych na świe­cie fe­sti­wa­li fil­mo­wych poś­wię­co­ny sztu­ce ope­ra­to­rów fil­mo­wych. Trzy pol­skie mia­sta były go­spo­da­rza­mi tego wy­da­rze­nia – Toruń (1993–1999), Łódź (2000–2009), Byd­goszcz (2010–2018) i po­now­nie Toruń (od 2019).

Wikipedia


camerlengo

[czy­taj: ka­mer­len­go] skarb­nik ko­le­gium kar­dy­na­łów; ca­mer­lin­go; ka­mer­ling


SJP.pl


camerlingo

[czy­taj: ka­mer­lin­go] skarb­nik ko­le­gium kar­dy­na­łów; ka­mer­ling; ca­mer­len­go


SJP.pl


cameron

[czy­taj: KAmeron] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • szkoc­ki klan Ca­me­ron
  • Ca­me­ron – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Co­co­ni­no
  • Ca­me­ron – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ca­me­ron
  • Ca­me­ron – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie DeKalb
  • Ca­me­ron – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ste­u­ben
  • Ca­me­ron – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Moore
  • Ca­me­ron – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Cal­ho­un
  • Ca­me­ron – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Le Flore
  • Ca­me­ron – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Milam
  • Ca­me­ron – mia­sto w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Mars­hall
  • Ca­me­ron – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Bar­ron
  • Ca­me­ron – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wood

Wikipedia


camille

[czy­taj: kaMIL] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl


camkini

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dam­ski strój pla­żo­wy (od­mia­na tan­ki­ni), skła­da­ją­cy się z fig i topu na cien­kich ra­miącz­kach

Wiktionary


camminando

[czy­taj: kam­mi­nan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­spie­sza­jąc


SJP.pl


camo

[czy­taj: kamo] śro­do­wi­sko­wo: w bar­wach ka­mu­fla­żu woj­sko­we­go


SJP.pl

Camo – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Cuneo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 238 osób, 79,3 os./km².

Wikipedia


camorra

[czy­taj: ka­mor­ra] tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w la­tach 1830-1870; obec­nie or­ga­ni­za­cja ma­fij­na dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Ne­a­po­lu i całej Kam­pa­nii; ka­mo­ra; ka­mor­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ka­mo­ra.

Wiktionary

Ca­mor­ra (ka­mor­ra) – wło­ska or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza, któ­rej po­cząt­ki da­tu­je się na rok 1820.

Or­ga­ni­za­cja pow­sta­ła w Kam­pa­nii w Kró­le­stwie Oboj­ga Sy­cy­lii, w okre­sie rzą­dów ab­so­lu­ty­stycz­nych była wy­ko­rzy­sty­wa­na do celów po­li­tycz­nych. Człon­ko­wie ca­mor­ry po­dej­mo­wa­li dzia­ła­nia wy­mie­rzo­ne w rząd zjed­no­czo­nych Włoch, dążąc do pod­trzy­ma­nia na­stro­jów se­pa­ra­ty­stycz­nych.

Wikipedia


camp

utwór uwa­ża­ny przez swą tan­det­ność za dow­cip­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Camp (ang. Camp Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Polk
  • Camp (ang. Camp Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ren­vil­le
  • Camp (ang. Camp Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Tek­sas
  • Camp Branch
  • Camp Creek
  • Camp Den­ni­son – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Camp Do­u­glas – wieś
  • Camp Hill
  • Camp Lake
  • Camp Nel­son – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Camp Sher­man – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Camp Verde – mia­sto

Wikipedia


campana

[czy­taj: kam­pa­na] in­stru­ment per­ku­syj­ny skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu me­ta­lo­wych rur za­wie­szo­nych na wspól­nej ramie, w które ude­rza się drew­nia­nym młot­kiem; dzwo­ny or­kie­stro­we, dzwo­ny ru­ro­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cam­pa­na – mia­sto w Ar­gen­ty­nie
  • Cam­pa­na – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Cam­pa­na – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Cam­pa­na – wyspa w Chile

Wikipedia


campanella

[czy­taj: kam­pa­nel­la]
1. wło­ska nazwa dzwon­ków, in­stru­men­tów mu­zycz­nych z grupy idio­fo­nów; cam­pa­nel­li;
2. kom­po­zy­cja na­śla­du­ją­ca dźwięk dzwon­ka


SJP.pl


campanila

[czy­taj: kam­pa­ni­la] dzwon­ni­ca w kształ­cie wys­mu­kłej wieży, wol­no­sto­ją­ca obok ko­ścio­ła, cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry wło­skiej; kam­pa­ni­la


SJP.pl


campari

[czy­taj: kam­pa­ri] gorz­kie, zio­ło­we wino wło­skie


SJP.pl

Cam­pa­ri – wło­ski bit­ter po­ma­rań­czo­wy o słod­ko-gorz­kim smaku i za­war­to­ści około 25% al­ko­ho­lu, pro­du­ko­wa­ny przez Da­vi­de Cam­pa­ri (me­dio­lań­skie przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne przez Ga­spa­re'a Cam­pa­rie­go w 1860, na­le­żą­ce obec­nie do In­ter­na­tio­nal Di­stil­lers & Vint­ners).

Wikipedia


campbell

[czy­taj: kembl] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Camp­bell – klan szkoc­ki.
  • Wyspa Camp­bel­la – wyspa w Nowej Ze­lan­dii
  • Fort Camp­bell – baza woj­sko­wa w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Fort Camp­bell – dawny bry­tyj­ski fort na Mal­cie
  • An­drew Camp­bell – szkoc­ki te­o­re­tyk za­rzą­dza­nia
  • John W. Camp­bell – ame­ry­kań­ski pi­sarz i wy­daw­ca fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej
  • Neil Camp­bell – ame­ry­kań­ski bio­log i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Camp­bell – mia­sto w Au­stra­lij­skim Te­ry­to­rium Sto­łecz­nym
  • Camp­bell – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Santa Clara
  • Camp­bell – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Osce­o­la
  • Camp­bell – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wil­kin
  • Camp­bell – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Dun­klin

Wikipedia


camper

[czy­taj: kam­per] sa­mo­chód tu­ry­stycz­ny z miej­scem do mycia się, spa­nia oraz spo­rzą­dza­nia i prze­cho­wy­wa­nia je­dze­nia; kam­per


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. gry­komp. osoba, trzy­ma­ją­ca się stale jed­ne­go miej­sca, z któ­re­go strze­la do in­nych gra­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kam­per – sa­mo­chód kem­pin­go­wy
  • kam­po­wa­nie – ter­min dot. gier kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten cam­per znowu mnie zabił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpɛr, AS: kãmper

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kampić

Wiktionary


campering

[czy­taj: kam­pe­rink] spę­dza­nie czasu wol­ne­go na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; kam­pe­ring


SJP.pl


camperowicz

[czy­taj: kam­pe­ro­wicz] osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; kam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wiec, kam­pe­ro­wiec


SJP.pl


camperowiec

[czy­taj: kam­pe­ro­wiec] osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; kam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wicz, kam­pe­ro­wiec


SJP.pl


camperowy

→ cam­per [czy­taj: kam­pe­ro­wy]; kam­pe­ro­wy


SJP.pl


campesino

[czy­taj: kam­pes-ino] in­diań­ski rol­nik lub ro­bot­nik rolny


SJP.pl


campinas

[czy­taj: kam­pi­nas] mia­sto w Bra­zy­lii


SJP.pl

Cam­pi­nas (wym. []) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Bra­zy­lii, we wschod­niej czę­ści stanu São Paulo, po­ło­żo­ne 100 km na pół­noc od mia­sta São Paulo. We­dług spisu lud­no­ści z 2010 r. Po­pu­la­cja mia­sta wy­no­si 1 080 999, co czyni go czter­na­stym naj­bar­dziej za­lud­nio­nym mia­stem Bra­zy­lii i trze­cią pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści gminą w sta­nie São Paulo. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny mia­sta obej­mu­je dwa­dzie­ścia gmin o łącz­nej licz­bie 3 665 363 osób.

Wikipedia


camping

[czy­taj: kem­ping] kem­ping;
1. ogro­dzo­ny teren wy­po­sa­żo­ny w umy­wal­nie, elek­trycz­ność itp., przy­sto­so­wa­ny do obo­zo­wa­nia w na­mio­tach albo w dom­kach (przy­cze­pach) cam­pin­go­wych;
2. cza­so­we prze­by­wa­nie na takim te­re­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. kem­ping.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­zu­ro­we Wy­brze­że dy­spo­nu­je licz­ny­mi ho­te­la­mi i cam­pin­ga­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kemping mrz., campingowanie n.

Wiktionary


campingowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bi­wa­ko­wa­nie na cam­pin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. camping m.

 czas. campingować

 przym. campingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kempingowanie

Wiktionary


campingować

[czy­taj: kem­pin­go­wać] obo­zo­wać na cam­pin­gu, spę­dzać wa­ka­cje na świe­żym po­wie­trzu; kem­pin­go­wać


SJP.pl


campingowiec

[czy­taj: kem­pin­go­wiec] po­tocz­nie o oso­bie obo­zu­ją­cej na cam­pin­gu, spę­dza­ją­cej wa­ka­cje na świe­żym po­wie­trzu; kem­pin­go­wiec


SJP.pl


campingowy

przy­miot­nik od: cam­ping (kem­ping), np. oś­ro­dek cam­pin­go­wy; kem­pin­go­wy


SJP.pl


campo

[czy­taj: kampo] ro­dzaj po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej wy­żyn­nej sa­wan­ny z wy­so­ki­mi tra­wa­mi i roz­pro­szo­ny­mi ni­ski­mi drze­wa­mi; cam­pos


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Campo – miej­sco­wość i gmina
  • Campo – miej­sco­wość w co­mar­ce Ri­ba­go­rza
  • Campo – mia­sto
  • Campo – miej­sco­wość w gmi­nie Bar­ce­los
  • Campo – miej­sco­wość w gmi­nie Re­gu­en­gos de Mon­sa­raz
  • Campo – miej­sco­wość w gmi­nie Va­lon­go
  • Campo – miej­sco­wość w gmi­nie Viseu
  • Campo – mia­sto
  • Campo – mia­sto
  • Campo – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Campo (Ble­nio) – miej­sco­wość w gmi­nie Ble­nio, w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Ble­nio, w po­wie­cie Oli­vo­ne
  • Campo Val­le­mag­gia – gmina w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Val­le­mag­gia

Wikipedia


campoformio

[czy­taj: kam­po­for­mio] mia­sto we Wło­szech; Campo For­mio


SJP.pl


campos

[czy­taj: kam­pos] ro­dzaj po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej wy­żyn­nej sa­wan­ny z wy­so­ki­mi tra­wa­mi i roz­pro­szo­ny­mi ni­ski­mi drze­wa­mi; campo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cam­pos – mia­sto na Ma­jor­ce w Hisz­pa­nii
  • Cam­pos – mia­sto w sta­nie Rio de Ja­ne­i­ro w Bra­zy­lii
  • Cam­pos – mia­sto w Por­tu­ga­lii
  • Cam­pos (for­ma­cja ro­ślin­na) – wy­żyn­na sa­wan­na z wy­so­ki­mi tra­wa­mi i ni­ski­mi roz­pro­szo­ny­mi krze­wa­mi
  • Cam­pos Grand Prix – ze­spół wy­ści­go­wy, który od se­zo­nu 2010 roz­pocz­nie swoje star­ty w For­mu­le 1
  • Cam­pos (Leândro Da Silva Cam­pos) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Cam­pos (Cosme da Silva Cam­pos, ur. 1952) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


campowy

→ camp [czy­taj: kam­po­wy]


SJP.pl


campus

[czy­taj: kam­pus] wyz­na­czo­ny teren wraz z bu­dyn­ka­mi na­le­żą­cy do an­glo­sa­skiej szko­ły wyż­szej; kam­pus


SJP.pl

Cam­pus – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston.

Wikipedia


campusowy

→ cam­pus [czy­taj: kam­pu­so­wy]; kam­pu­so­wy


SJP.pl


camry

[czy­taj: kamry lub kamri] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


camus

1. [czy­taj: kaMI albo kaMÜ, w od­mia­nie: kaMIsa albo kaMÜsa, kaMIsie albo kaMÜsie itd.] naz­wi­sko, np. Al­bert Camus (1913-60), fran­cu­ski pi­sarz, ese­i­sta i pu­bli­cy­sta;
2. [czy­taj: kamus] naz­wi­sko, np. Mario Camus (ur. 1935), hisz­pań­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Camus (anime) – fik­cyj­na po­stać z anime/mangi Ry­ce­rze Zo­dia­ku.
  • Al­bert Camus – fran­cu­ski pi­sarz (1913–1960)
  • Ma­til­de Camus – hisz­pań­ska po­et­ka (1919–2012)

Wikipedia


canadian

[czy­taj: ka­nad­jen] rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­na­dian River – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, do­pływ Ar­kan­sas
  • Ca­na­dian – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Pitts­burg
  • Ca­na­dian – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hemp­hill
  • Ca­na­dian (ang. Ca­na­dian Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mis­sis­sip­pi
  • hrab­stwo Ca­na­dian (ang. Ca­na­dian Co­un­ty) – w sta­nie Okla­ho­ma

Wikipedia


canaletto

[czy­taj: ka­na­let­to]
1. (wła­ści­wie Gio­van­ni An­to­nio Canal, 1697-1768), ma­larz wło­ski;
2. (wła­ści­wie Ber­nar­do Bel­lot­to, 1721-80), ma­larz wło­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gio­van­ni An­to­nio Canal
  • oraz jego sio­strze­niec Ber­nar­do Bel­lot­to pse­u­do­nim Ca­na­let­to.

Wikipedia


canarie

[czy­taj: ka­na­ri]
1. ta­niec w szyb­kim tem­pie po­pu­lar­ny w dru­giej po­ło­wie wieku XVI i w wieku XVII;
2. mu­zycz­na forma ta­necz­na opar­ta na tańcu o tej samej naz­wie


SJP.pl

Zo­bacz też: Ca­na­rie (mu­zy­ka).

Ca­na­rie – ta­niec o szyb­kim tem­pie, o me­trum 3/8 albo 6/8, wy­wo­dzą­cy się praw­do­po­dob­nie z Wysp Ka­na­ryj­skich.

Wikipedia


canarinhos

[czy­taj: ka­na­ri­nios] po­tocz­nie w spor­cie: re­pre­zen­ta­cja Bra­zy­lii


SJP.pl


canasta

[czy­taj: ka­na­sta] gra kar­cia­na dla 2 lub 4 osób wy­ko­rzy­stu­ją­ca dwie pełne talie kart (z jo­ke­ra­mi); ka­na­sta


SJP.pl


canaveral

[czy­taj: ka­na­we­ral] (1963-73 Przy­lą­dek Ken­ne­dy'ego) przy­lą­dek w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Zo­bacz też: Cape Ca­na­ve­ral.

Ca­na­ve­ral ( Cape Ca­na­ve­ral, w la­tach 1963–1973 Przy­lą­dek Ken­ne­dy’ego, ang. Cape Ken­ne­dy) – przy­lą­dek znaj­du­ją­cy się na po­łud­nio­wo-wschod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, we wschod­niej czę­ści pół­wy­spu Flo­ry­da. Znaj­du­je się tu Cen­trum Kos­micz­ne Johna F. Ken­ne­dy’ego oraz Sta­cja Sił Po­wietrz­nych Cape Ca­na­ve­ral.

Wikipedia


canberczyk

[czy­taj: kan­ber­czyk] miesz­ka­niec Can­ber­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Can­ber­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrt͡ʃɨk, AS: kãnberčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canberra ż.

:: fż. canberka ż.

 przym. canberski

Wiktionary


canberka

[czy­taj: kan­ber­ka] miesz­kan­ka Can­ber­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Can­ber­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrka, AS: kãnberka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canberra ż.

:: fm. canberczyk mos.

 przym. canberski

Wiktionary


canberra

[czy­taj: kan­be­ra] sto­li­ca Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Au­stra­lii;

Wiktionary

Can­ber­ra (wym. [] lub []) – sto­li­ca Au­stra­lii, mia­sto le­żą­ce w od­le­gło­ści 280 km od Syd­ney i 660 km od Mel­bo­ur­ne w obrę­bie Au­stra­lij­skie­go Te­ry­to­rium Sto­łecz­ne­go. Jest naj­więk­szym mia­stem Au­stra­lii po­ło­żo­nym w środ­ku lądu i 8. co do wiel­ko­ści mia­stem kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. canberczyk mos., canberka ż.

 przym. canberski

Wiktionary


canberski

→ Can­ber­ra [czy­taj: kan­ber­ski]; kan­ber­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Can­ber­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrsʲci, AS: kãnbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canberra ż., canberczyk mos., canberka ż.

Wiktionary


canca

[czy­taj: kanka] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych, słu­żą­cy do akom­pa­nia­men­tu przy śpie­wie, uży­wa­ny w Afry­ce, zwła­szcza w Kongo; sanza


SJP.pl


cancelować

[czy­taj: kan­se­lo­wać] pu­blicz­nie po­tę­piać i boj­ko­to­wać osobę, or­ga­ni­za­cję lub markę za kon­tro­wer­syj­ne za­cho­wa­nia lub wy­po­wie­dzi, zwła­szcza w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl


cancer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Can­cer – cza­so­pis­mo on­ko­lo­gicz­ne
  • Can­cer – ro­dzaj kra­bów
  • Can­cer – ła­ciń­ska nazwa znaku zo­dia­ku raka
  • Can­cer – bry­tyj­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca death/thrash metal
  • Can­cer – utwór ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go My Che­mi­cal Ro­man­ce

Wikipedia


cancioneiro

[czy­taj: kan­sjo­nej­ro] zbiór po­ez­ji li­rycz­nych w li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej; can­cio­ne­ro


SJP.pl


cancionero

[czy­taj: kan­sjo­ne­ro] zbiór po­ez­ji li­rycz­nych w li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej; can­cio­ne­i­ro


SJP.pl


candi

ro­dzaj świą­ty­ni spo­ty­ka­ny na Jawie i Bali; tjan­di, czan­di


SJP.pl


candida

[czy­taj: kan­di­da] krój pisma dru­kar­skie­go sto­so­wa­ny w li­no­ty­pach


SJP.pl

Can­di­da Berk­ho­ut (biel­nik) – ro­dzaj grzy­bów za­li­cza­ny do droż­dży.

Wikipedia


candiru

[czy­taj: KANdiru] mały sum ży­ją­cy w Ama­zon­ce i ży­wią­cy się krwią


SJP.pl


candomble

[czy­taj: kandomBLE] syn­kre­tycz­ny kult afro­a­me­ry­kań­ski, po­pu­lar­ny w Bra­zy­lii; candomblé


SJP.pl


candomblé

[czy­taj: kandomBLE] syn­kre­tycz­ny kult afro­a­me­ry­kań­ski, po­pu­lar­ny w Bra­zy­lii; candomblé


SJP.pl

Candomblé – re­li­gia afro­a­me­ry­kań­ska, prak­ty­ko­wa­na głów­nie w Bra­zy­lii, a także w są­sied­nich kra­jach. Nazwy re­li­gii po­cho­dzą z ję­zy­ka jo­ru­ba.

Wikipedia


canelloni

[czy­taj: ka­ne­lo­ni] can­nel­lo­ni;
1. ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie du­żych, gru­bych rurek;
2. po­tra­wa z ma­ka­ro­nu ca­nel­lo­ni wy­peł­nio­ne­go far­szem, po­sy­pa­ne­go serem, a na­stęp­nie za­pie­czo­ne­go


SJP.pl


canetti

[czy­taj: ka­net­ti] naz­wi­sko, np. Elias Ca­net­ti (1905 - 94), dra­ma­turg szwaj­car­ski


SJP.pl


canga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscanga, bajscangi, cangi

Wiktionary


cangi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscanga, bajscangi, canga

Wiktionary


canioning

[czy­taj: ka­nio­ning] po­ko­ny­wa­nie głę­bo­kich ka­nio­nów lub wo­do­spa­dów za po­mo­cą lin al­pi­ni­stycz­nych; ka­nio­ning


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. zob. ka­nio­ning.

Wiktionary


cannabis

[czy­taj: ka­na­bis] jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych; ka­na­bis, ko­no­pie


SJP.pl


cannavaro

[czy­taj: kan­na­wa­ro] naz­wi­sko wło­skie


SJP.pl


cannelloni

[czy­taj: ka­ne­lo­ni] ca­nel­lo­ni;
1. ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie du­żych, gru­bych rurek;
2. po­tra­wa z ma­ka­ro­nu can­nel­lo­ni wy­peł­nio­ne­go far­szem, po­sy­pa­ne­go serem, a na­stęp­nie za­pie­czo­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w po­sta­ci rurek o śred­ni­cy około trzech cm, po­da­wa­ny czę­sto z far­szem;

Wiktionary

Can­nel­lo­ni – wło­ski ma­ka­ron wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cy rurki o śred­ni­cy około 3 cm. Naj­czę­ściej na­dzie­wa­ny jest mię­sem mie­lo­nym, sosem po­mi­do­ro­wym oraz be­sza­me­lo­wym, a ca­łość po­sy­py­wa­na jest star­tym serem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo lubię can­nel­lo­ni ze szpi­na­kiem.

 (1.1) Mamo, dzi­siej­sza zupa z can­nel­lo­ni była super.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi, AS: kãnelõńi

Wiktionary


cannes

[czy­taj: kan] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Fran­cji na La­zu­ro­wym Wy­brze­żu;

Wiktionary

Can­nes (, ; Canas) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Alpy Nad­mor­skie na La­zu­ro­wym Wy­brze­żu. Obec­nie mia­sto znane jest na całym świe­cie dzię­ki mię­dzy­na­ro­do­we­mu fe­sti­wa­lo­wi fil­mo­we­mu i tu­ry­sty­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co roku na fe­sti­wal do Can­nes ścią­ga­ją rze­sze fanów filmu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. canneński

Wiktionary


canneński

→ Can­nes [czy­taj: kan­neń­ski]; kan­neń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Can­nes (miej­sco­wo­ścią we Fran­cji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cannes n.

Wiktionary


cannolo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny sy­cy­lij­ski deser w for­mie rurki ze słod­kim na­dzie­niem z ri­cot­ty;

Wiktionary

Can­no­lo /kan’n:lo/ (l.m. "can­no­li") – deser sy­cy­lij­ski; rurki z chru­pią­ce­go cia­sta na­dzia­ne kre­mem z sera ri­cot­ta.

Tra­dy­cyj­ne sy­cy­lij­skie "can­no­li" wy­ko­na­ne są z kor­pu­sów us­ma­żo­nych w głę­bo­kim tłu­szczu.

Le­gen­da mówi, że "can­no­li" pier­wszy raz zo­sta­ły stwo­rzo­ne w IX wieku w mia­stecz­ku Cal­ta­nis­set­ta na Sy­cy­lii przez na­łoż­ni­ce emira, jako hołd dla jego po­ten­cji.

Wikipedia


cannon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • James Pa­trick Can­non – ame­ry­kań­ski ko­mu­ni­sta i dzia­łacz związ­ko­wy
  • John Can­non – ka­na­dyj­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • John Can­non – ka­na­dyj­ski rug­by­sta
  • Wal­ter Brad­ford Can­non – ame­ry­kań­ski fiz­jo­log, ne­u­ro­log i psy­cho­log.
  • Can­non (ang. Can­non Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Kent
  • Can­non (ang. Can­non Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kitt­son
  • hrab­stwo Can­non (ang. Can­non Co­un­ty) – w sta­nie Ten­nes­see

Wikipedia


canoe

[czy­taj: kaNU] kanoe, kanu;
1. łódź eski­mo­ska o szkie­le­cie z fisz­bi­nu lub kości wie­lo­ry­ba; kajak eski­mo­ski;
2. in­diań­ska łódź o szkie­le­cie z drew­na jodły po­kry­tym korą brzo­zo­wą;
3. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; ka­na­dyj­ka


SJP.pl

Canoe (pol. "kanu") – tra­dy­cyj­na łódź wio­sło­wa (cza­sem ża­glo­wa) In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich; sta­no­wi­ła ogrom­ny wkład w ek­splo­ra­cję i pod­bój wschod­nich ob­sza­rów kon­ty­nen­tu przez przy­by­szów z Eu­ro­py, któ­rym ułat­wia­ła po­ru­sza­nie się po bo­ga­tym w rzeki i je­zio­ra te­re­nie.

Wikipedia


canon

[czy­taj: kanon] marka apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych i dru­ka­rek oraz firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fot. pot. sprzęt marki Canon

Wiktionary

Canon Inc. (jap. キヤノン株式会社 Ky­a­non Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­tach op­tycz­nych oraz roz­wią­za­niach do pro­fe­sjo­nal­ne­go druku.

Port­fo­lio marki obej­mu­je apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne, ka­me­ry, dru­kar­ki oso­bi­ste i biz­ne­so­we, ska­ne­ry, plo­te­ry, opro­gra­mo­wa­nie do za­rzą­dza­nia śro­do­wi­skiem druku oraz urzą­dze­nia dia­gno­sty­ki obra­zo­wej. Canon ofe­ru­je także usłu­gi biz­ne­so­we oraz kon­sul­ting.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnɔ̃n, AS: kãnõn

Wiktionary


canopus

[czy­taj: ka­no­pus] gwia­zda; Ka­no­pus


SJP.pl


canossa

Ka­nos­sa; miej­sco­wość we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Ka­nos­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

Wiktionary


canotier

[czy­taj: kanotJE] ro­dzaj sze­ro­kie­go, słom­ko­we­go ka­pe­lu­sza; ka­no­tie­ra, ka­no­tier


SJP.pl


canova

[czy­taj: ka­no­wa] naz­wi­sko, np. An­to­nio Ca­no­va, ma­larz, ar­chi­tekt oraz przed­sta­wi­ciel kla­sy­cyz­mu w rzeź­bie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­no­va – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Miner
  • Ca­no­va – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Rio Ar­ri­ba
  • Ca­no­va (ang. Ca­no­va Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Miner

Wikipedia


canowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


cantabile

[czy­taj: kanTAbile] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śpiew­nie


SJP.pl

Can­ta­bi­le ( śpiew­nie) – ter­min w mu­zy­ce od­no­szą­cy się do wpraw­ne­go stylu śpie­wu lub gry na in­stru­men­cie. W do­słow­nym tłu­ma­cze­niu z ję­zy­ka wło­skie­go „śpiew­nie”. Gio­sef­fo Zar­li­no w opra­co­wa­niu "" z 1558 na­pi­sał, że "can­ta­bi­le" zna­czy „do­brze zaś­pie­wa­ne”. "The Ox­ford dic­tio­na­ry of music" in­ter­pre­tu­je ter­min w od­nie­sie­niu do spraw­nie, płyn­nie wy­ko­na­nej i do­brze wy­ek­spo­no­wa­nej me­lo­dii.

Wikipedia


cantal

[czy­taj: kąTAL] ga­tu­nek fran­cu­skie­go sera po­dob­ne­go do ched­da­ra, wy­ra­bia­ne­go w Ower­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Can­tal – masyw gór­ski w Ma­sy­wie Cen­tral­nym
  • Can­tal – de­par­ta­ment Fran­cji
  • can­tal – ro­dzaj sera

Wikipedia


cantalamessa

[czy­taj: KANtalamessa] naz­wi­sko wło­skie


SJP.pl


cantatorium

[czy­taj: kan­ta­to­rium] w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: księ­ga ze śpie­wa­mi so­lo­wy­mi, wy­ko­ny­wa­ny­mi w trak­cie li­tur­gii słowa


SJP.pl


cantedeskia

by­li­na ba­gien­na; upra­wia­na w szklar­niach na kwia­ty cięte (rza­dziej jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa); can­te­de­skia etiop­ska - kalla, kalia


SJP.pl

Zo­bacz też: kibuc Kalja.

Can­te­de­skia, ka­lij­ka, kalia ("Zan­te­des­chia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 8 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych ze środ­ko­wo-po­łud­nio­wej Afry­ki, z jed­nym ga­tun­kiem in­tro­du­ko­wa­nym na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Z uwagi na bar­dzo atrak­cyj­ne kwia­to­sta­ny i ulist­nie­nie can­te­de­skie, za­rów­no ga­tun­ki bo­ta­nicz­ne, jak i ich kul­ty­wa­ry, są sze­ro­ko upra­wia­ne na świe­cie jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


canterbury

[czy­taj: KANterbery]
1. mia­sto w An­glii;
2. ni­zi­na w Nowej Ze­lan­dii


SJP.pl

Can­ter­bu­ry – mia­sto o sta­tu­sie "city" w An­glii, w hrab­stwie Kent, w dy­stryk­cie Can­ter­bu­ry, po­ło­żo­ne nad rzeką Stour. Sie­dzi­ba ar­cy­bi­skup­stwa Can­ter­bu­ry, cen­tral­ne­go dla an­gli­kań­skie­go Ko­ścio­ła An­glii. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si 42 258 (2001), a po­wierzch­nia 23,54 km².

Wikipedia


canticum

[czy­taj: KANtikum] w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: pod­nio­sła pieśń po­dob­na do psal­mu; hymn, kan­tyk


SJP.pl


cantiga

[czy­taj: kan­ti­ga] śred­nio­wiecz­na pieśń o cha­rak­te­rze świec­kim lub sa­kral­nym


SJP.pl

Can­ti­ga – ga­tu­nek śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji w ję­zy­ku ga­li­cyj­sko-por­tu­gal­skim ("gallegoportugués"); pieśń jed­no­gło­so­wa o cha­rak­te­rze świec­kim lub sa­kral­nym. Miała wiele form w za­leż­no­ści od tre­ści po­e­tyc­kiej:

W XIII w. była od­po­wied­ni­kiem fran­cu­skie­go vi­re­lai i wło­skiej laudy.

Wikipedia


cantilena

[czy­taj: kan­ty­le­na] kan­ty­le­na;
1. krót­ka pieśń epic­ka w śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji fran­cu­skiej;
2. ro­dzaj sek­sty­ny;
3. w mu­zy­ce in­stru­men­tal­nej: me­lo­dia odz­na­cza­ją­ca się śpiew­no­ścią


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Can­ti­le­na – śred­nio­wiecz­na pieśń mo­no­fo­nicz­na
  • Can­ti­le­na – an­giel­ska pieśń po­li­fo­nicz­na po­pu­lar­na w XIII i XIV wieku
  • Can­ti­le­na – w XIX wieku szyb­ki, po­to­czy­sty pasaż in­stru­men­tal­ny
  • Can­ti­le­na Ka­me­ral­ny Chór Męski – ze­spół chó­ral­ny za­ło­żo­ny w 1966 roku we Wroc­ła­wiu

Wikipedia


cantino

[czy­taj: kan­ti­no] naj­wy­żej brzmią­ca stru­na w in­stru­men­cie


SJP.pl


canto

[czy­taj: kanto] mu­zy­ka:
1. głos pro­wa­dzą­cy me­lo­dię;
2. śpiew;
3. me­lo­dia


SJP.pl


canyoning

[czy­taj: ka­nio­ning] wy­czy­no­we po­ko­ny­wa­nie rzek i wo­do­spa­dów w gór­skich ka­nio­nach za po­mo­cą lin al­pi­ni­stycz­nych; ca­nio­ning, ka­nio­ning


SJP.pl


canzona

[czy­taj: kan­co­na] kan­co­na;
1. ro­dzaj wier­sza li­rycz­ne­go o te­ma­ty­ce mi­łos­nej i wo­jen­nej
2. wie­lo­gło­so­wa pieśń świec­ka z XV i XVI w.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • can­zo­na – utwór li­rycz­ny
  • can­zo­na – forma mu­zycz­na

Wikipedia


canzonetta

[czy­taj: kan­co­net­ta] kan­co­ne­ta; kan­co­net­ta;
1. krót­ki utwór wo­kal­ny po­pu­lar­ny w XVI wieku
2. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny


SJP.pl

Can­zo­net­ta (wym. "kan­co­net­ta"; wł., zdrob. od can­zo­na) – krót­ka, po­pu­lar­na forma mu­zycz­na z XVI i XVII wieku o lek­kim cha­rak­te­rze, wy­wo­dzą­ca się z Włoch.

Can­zo­net­ta po­sia­da pro­stą bu­do­wę (aa b cc) i jest ho­mo­fo­nicz­na. Były po­pu­lar­ne w Niem­czech oraz An­glii, gdzie przeksz­tał­ci­ły się w an­giel­ską ayre. Kom­po­zy­to­rzy two­rzą­cy can­zo­net­ty:

Wikipedia


cap

1. sa­miec kozy do­mo­wej (ko­zioł) lub owcy (baran), zwła­szcza stary albo wy­trze­bio­ny;
2. sa­miec ko­zi­cy lub sarny;
3. po­tocz­nie: czło­wiek nie­sym­pa­tycz­nie wy­glą­da­ją­cy;
4. po­tocz­nie: upar­ciuch, głu­piec;
5. hak na linie do opu­szcza­nia i pod­no­sze­nia apa­ra­tu wiert­ni­cze­go; hak wy­cią­go­wy;
6. prze­sta­rza­łe: kołek spi­na­ją­cy dwa bale; czop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) baran lub ko­zioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek mało in­te­li­gent­ny, głupi

 (2.2) łow. sa­miec ko­zi­cy

 (2.3) pot. bro­dacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) techn. za­wie­szo­ny na linie hak słu­żą­cy do opu­szcza­nia i pod­no­sze­nia świ­dra pod­czas ręcz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­ru wiert­ni­cze­go

 (3.2) daw. czop łą­czą­cy drew­nia­ne bale

 (3.3) ro­dzaj mo­dy­fi­ka­cji RNA;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CAP – sy­stem kom­pu­te­ro­wo wspo­ma­ga­ne­go pla­no­wa­nia pro­ce­sów – ang. Com­pu­ter Aided Plan­ning
  • CAP – typ misji obron­nej wy­ko­ny­wa­nej przez my­śliw­ce w obro­nie włas­ne­go okrę­tu.
  • CAP – Car­rier­less Am­pli­tu­de Phase mo­du­la­tion, mo­du­la­cja wy­ko­rzy­sty­wa­na m.in. w sy­ste­mach ADSL
  • CAP – Com­mon Agri­cul­tu­ral Po­li­cy, WPR, w kra­jach UE
  • CAP – bry­tyj­skie woj­sko­we oz­na­cze­nie Chlo­ro­a­ce­to­fe­no­nu
  • CAP – oz­na­cze­nie ko­do­we roju me­te­o­rów alfa Ka­pri­kor­ni­dy
  • Cap (łac. Ca­pri­cor­nus) – skrót oz­na­cza­ją­cy gwia­zdo­zbiór Ko­zio­roż­ca
  • cap (kap, cza­pecz­ka) – cha­rak­te­ry­stycz­na dla Eu­ka­ry­o­ta mo­dy­fi­ka­cja mRNA
  • cap – sa­miec kozy, ko­zioł (także ka­stro­wa­ny)
  • ace­ty­lof­ta­len ce­lu­lo­zy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten cap pot­wor­nie śmier­dzi!

 (2.1) Ale z niego cap!

 (2.2) Nigdy wcze­śniej nie wi­dzia­łem tak du­że­go capa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sap, AS: cap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. capi

 czas. capić, capnąć

Wiktionary


capa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) zob. cap.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ander Capa – hisz­pań­ski pił­karz
  • Cor­nell Capa – ame­ry­kań­ski fo­to­re­por­ter
  • Ro­bert Capa – wę­gier­ski fo­to­re­por­ter
  • Honda Capa – sa­mo­chód oso­bo­wy typu mi­ni­van

Wikipedia


capacitas

[czy­taj: kaPAcitas] z ła­ci­ny: zdol­ność poj­mo­wa­nia; po­jęt­ność, by­strość


SJP.pl


capart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­ład, nie­po­rzą­dek

Wiktionary


capała

naz­wi­sko


SJP.pl


capella

[czy­taj: ka­pel­la] naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Woź­ni­cy; Ka­pel­la; Koza


SJP.pl

Ca­pel­la – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land.

Wikipedia


capetown

[czy­taj: kejp­tałn] rzad­ko: Kapsz­tad (sto­li­ca RPA)


SJP.pl


capi

ina­czej: kozi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CAPI (ang. Com­mon ISDN Ap­pli­ca­tion Pro­gram­ming In­ter­fa­ce)
  • Capi – hisz­pań­ski pił­karz

Wikipedia


capienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|capić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. capić

Wiktionary


capierzyć

re­gio­nal­nie: ca­pie­rzyć się - cza­pie­rzyć się (roz­po­ście­rać się na różne stro­ny)


SJP.pl


capieć

daw­niej: głu­pieć, dur­nieć; ba­ra­nieć


SJP.pl


capik

naz­wi­sko


SJP.pl


capina

na­rzę­dzie drwa­la do prze­su­wa­nia kłód; sku­bli­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. na­rzę­dzie do prze­mie­szcza­nia drew­na, zło­żo­ne z haku z drew­nia­ną rę­ko­je­ścią

Wiktionary


capitulum

[czy­taj: ka­pi­tu­lum] wer­set od­czy­ty­wa­ny pod­czas ka­to­lic­kich obrzę­dów li­tur­gicz­nych, nie bę­dą­cy cy­ta­tem z Pisma Świę­te­go


SJP.pl


capiący

przy­miot­nik

 (1.1) pot. śmier­dzą­cy, brzyd­ko pach­ną­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­niósł do domu ca­pią­ce ka­lo­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: capʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. capić ndk., capieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmierdzący, cuchnący

Wiktionary


capić

1. po­tocz­nie: śmier­dzieć, cuch­nąć, syfić;
2. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: łapać, chwy­tać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Ma­ło­pol­ska, Pod­ha­le. śmier­dzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fuj, co tam tak capi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. capienie n., cap mos./mrz./mzw.

 przym. capiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cuchnąć, śmierdzieć, walić

Wiktionary


caplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ca­plo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. caplować ndk.

Wiktionary


caplować

zwy­kle o koniu: prze­bie­rać szyb­ko no­ga­mi, drep­tać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o koniu: drep­tać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈplɔvat͡ɕ, AS: caplovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. caplowanie n.

Wiktionary


capnąć

po­tocz­nie:
1. chwy­cić, zła­pać; uca­pić;
2. ukraść; gwizd­nąć, buch­nąć;
3. poj­mać, za­a­resz­to­wać; przys­krzy­nić, za­pusz­ko­wać;
4. ugryźć, uką­sić, użąd­lić; dziab­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. capać)

 (1.1) pot. chwy­cić coś nagle

 (1.2) pot. szyb­ko prze­jąć coś, co na­le­ży do kogoś in­ne­go

 (1.3) pot. nie­spo­dzie­wa­nie aresz­to­wać kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. capnięcie n., cap mzw./mos./mrz.

 czas. capać ndk.

 wykrz. cap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwycić, dopaść, złapać

 (1.2) porwać, skraść, ukraść, zwędzić

 (1.3) aresztować, dopaść, ująć, złapać

Wiktionary


capoeira

[czy­taj: ka­pu­ej­ra lub ka­po­ej­ra] sztu­ka walki stwo­rzo­na przez bra­zy­lij­skich nie­wol­ni­ków na prze­ło­mie XVIII i XIX wieku, łą­czą­ca ele­men­ty tańca i walki; ka­po­e­i­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. bra­zy­lij­ska sztu­ka walki;

 (1.2) sport. środ. tre­ning ca­po­e­i­ry (1.1)

Wiktionary

Ca­po­e­i­ra – bra­zy­lij­ska sztu­ka walki, któ­rej formy są ryt­micz­ne, akro­ba­tycz­ne i sku­pia­ją się na kop­nię­ciach. Ruchy ca­po­e­i­ra są bar­dzo płyn­ne i ryt­micz­ne. Z Bra­zy­lii, a więc z ję­zy­ka por­tu­gal­skie­go, po­cho­dzą słow­nict­wo i tek­sty pio­se­nek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tre­nu­jąc ca­po­e­i­rę, poz­na­li­śmy tro­chę kul­tu­rę Bra­zy­lii.

 (1.2) Zaraz po ca­po­e­i­rze Jurek zwy­kle wraca pro­sto do domu.

Wiktionary


capote

[czy­taj: ka­poł­ti] obce naz­wi­sko, np. Tru­man Ca­po­te (1924 - 84), pi­sarz ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tru­man Ca­po­te (1924–1984) – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Ca­po­te – ka­na­dyj­sko-ame­ry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny z 2005
  • Ca­po­te – ame­ry­kań­ski koń wy­ści­go­wy

Wikipedia


capoń

capoń osi­ko­wy, capoń mgli­sty - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


cappadocia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Abruz­ja, w pro­win­cji L'Aqu­i­la;

 (1.2) geogr. adm. gmina we Wło­szech, z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Cap­pa­do­cii (1.1)

Wiktionary

Cap­pa­do­cia – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Abruz­ja, w pro­win­cji L’Aqu­i­la.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 504 osoby, 7,5 os./km².

Wikipedia


cappuccinator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. spoż. urzą­dze­nie lub jego część słu­żą­ce do spie­nia­nia mleka na cap­puc­ci­no

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cappuccino n.

 przym. cappuccino

Wiktionary


cappuccino

[czy­taj: ka­pu­czi­no]
1. czar­na kawa ze zmik­so­wa­nym mle­kiem;
2. coś o smaku ta­kiej kawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. wło­ski napój skła­da­ją­cy się z kawy z do­dat­kiem spie­nio­ne­go mleka;

przy­miot­nik

 (2.1) ma­ją­cy smak cap­puc­ci­no (1.1)

 (2.2) ma­ją­cy kolor cap­puc­ci­no (1.1)

 (2.3) ma­ją­cy za­pach cap­puc­ci­no (1.1)

Wiktionary

Cap­puc­ci­no (wym. [], upro­szczo­na: "kap­pu­czi­no") – wło­ski napój ka­wo­wy z do­dat­kiem spie­nio­ne­go mleka (rza­dziej z bitą śmie­ta­ną) i szczyp­tą syp­kiej cze­ko­la­dy lub kakao dla ozdo­by. Po­da­wa­ne czę­sto do smaku z gałką lodów w śmie­tan­ce, ma orze­cho­wy kolor.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­sycz­ne wło­skie cap­puc­ci­no skła­da się z 25 cm³ espres­so, do któ­re­go wlewa się od­po­wied­nio spie­nio­ne mleko.

 (2.1) Z lodów naj­bar­dziej lubię cy­try­no­we, wa­ni­lio­we i cap­puc­ci­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cappuccinator mrz., kapucyn mos.

 przym. kapucyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapucyn, kapucynek

Wiktionary


cappuccinowy

[czy­taj: ka­pu­czi­no­wy]
1. ma­ją­cy smak cap­puc­ci­no - na­po­ju;
2. ma­ją­cy kolor be­żo­wy, taki jak cap­puc­ci­no - napój


SJP.pl


capra

[czy­taj: kapra] naz­wi­sko wło­skie


SJP.pl


caprese

[czy­taj: ka­pre­ze] wło­ska sa­łat­ka z moz­za­rel­li i po­mi­do­rów, czę­sto z do­dat­kiem liści ba­zy­lii i oliwy z oli­wek


SJP.pl

Ca­pre­se – ro­dzaj sa­łat­ki po­cho­dzą­cej z re­gio­nu Kam­pa­nia w po­łud­nio­wych Wło­szech. Przy­rzą­dza się ją z po­kro­jo­nych w pla­stry po­mi­do­rów oraz moz­za­rel­li prze­ło­żo­nych na prze­mian, po­la­nych oliwą z oli­wek po­sy­pa­nych grubo zmie­lo­nym pie­przem i ude­ko­ro­wa­nych liść­mi ba­zy­lii.

Wikipedia


capri

[czy­taj: kapri]
1. wyspa na Morzu Tyr­reń­skim;
2. miej­sco­wość we Wło­szech


SJP.pl

Capri – wło­ska wyspa na Morzu Tyr­reń­skim w Za­to­ce Ne­a­po­li­tań­skiej, w ob­sza­rze mia­sta me­tro­po­li­tal­ne­go Ne­a­po­lu. Część ar­chi­pe­la­gu Wysp Kam­pań­skich, po­ło­żo­na jest w po­bli­żu pół­wy­spu Sor­ren­to, od­dzie­lo­na od niego cie­śni­ną Pic­co­la.

Nie­wiel­ka, o wy­dłu­żo­nym kształ­cie, gó­rzy­sta wyspa zbu­do­wa­na jest ze skał wa­pien­nych (po­bli­ska Is­chia jest po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go).

Wikipedia


capriccio

[czy­taj ka­pricz­czio] ka­prys;
1. in­stru­men­tal­ny utwór w stylu wol­nym;
2. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne w for­mie gra­fi­ki, ry­sun­ku itp. od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych, sto­so­wa­nych form, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób nie­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ca­pric­cio (ka­prys) – w okre­sie ba­ro­ku po­li­fo­nicz­ny utwór in­stru­men­tal­ny, bę­dą­cy jedną ze wstęp­nych form fugi, w XIX wieku krót­ki so­lo­wy utwór in­stru­men­tal­ny o cha­rak­te­rze im­pro­wi­za­cji
  • ca­pric­cio – przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne, głów­nie w ry­sun­ku, ma­lar­stwie i gra­fi­ce, od­bie­ga­ją­ce od po­wszech­nie przy­ję­tych zasad kom­po­zy­cji, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób fan­ta­stycz­ny, hu­mo­ry­stycz­ny lub k...
  • ca­pric­cio – we­du­ta fan­ta­stycz­na, ka­prys ar­chi­tek­to­nicz­ny.
  • Ca­pric­cio – ostat­nia opera Ri­char­da Stra­us­sa (1942)
  • Ca­pric­cio – na­gra­nie Ca­pric­cio Ri­char­da Stra­us­sa

Wikipedia


capricciosa

ro­dzaj pizzy z szyn­ką, pie­czar­ka­mi, kar­czo­cha­mi i oliw­ka­mi


SJP.pl


capriccioso

[czy­taj: ka­pricz­jo­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żar­to­bli­wie, ka­pry­śnie


SJP.pl


capricornus

[czy­taj: ka­pri­kor­nus] Ko­zio­ro­żec, jeden ze zna­ków zo­dia­ku, gwia­zdo­zbiór wi­docz­ny na nie­bie pół­ku­li po­łud­nio­wej


SJP.pl


caprifolium

[czy­taj: ka­pri­fo­lium] by­li­na pnąca z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; ka­pry­fo­lium, prze­wier­cień


SJP.pl


capsa

[czy­taj: kapsa lub kafsa] mia­sto w Tu­nez­ji


SJP.pl


capsella

[czy­taj: kap­sel­la] po­spo­li­ty, trud­ny do wy­tę­pie­nia chwast, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w zie­lar­stwie; tasz­nik po­spo­li­ty


SJP.pl


capstrzyk

1. sy­gnał apelu wie­czor­ne­go w woj­sku lub na obo­zach mło­dzie­żo­wych, ode­gra­ny na trąb­ce lub na bęb­nie;
2. prze­marsz woj­ska lub człon­ków ja­kiejś or­ga­ni­za­cji uli­ca­mi mia­sta wraz z or­kie­strą, od­by­wa­ją­cy się z okaz­ji ja­kiejś uro­czy­sto­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­gnał na bęb­nie lub trąb­ce ogła­sza­ją­cy czas spo­czyn­ku w woj­sku, obo­zach ćwi­czeb­nych dla mło­dzie­ży itp.

 (1.2) prze­marsz wie­czor­ny, czę­sto z or­kie­strą i z po­chod­nia­mi ma­łe­go od­dzia­łu woj­sko­we­go lub związ­ko­we­go uli­ca­mi mia­sta dla ucz­cze­nia ja­kiejś uro­czy­sto­ści, która ma się odbyć na­stęp­ne­go dnia

Wiktionary

Cap­strzyk – usta­lo­ny sy­gnał wy­ko­ny­wa­ny na trąb­ce lub na sy­gna­łów­ce, oz­naj­mu­ją­cy ko­niec zajęć dzien­nych i wzy­wa­ją­cy do spo­czyn­ku i ciszy noc­nej lub apelu wie­czor­ne­go, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi w woj­sku czy har­cer­stwie. Słowo to może także oz­na­czać wie­czor­ny prze­marsz od­dzia­łów woj­sko­wych, dru­żyn har­cer­skich lub in­nych or­ga­ni­za­cji uli­ca­mi mia­sta, zaz­wy­czaj z or­kie­strą (a nie­kie­dy także z po­chod­nia­mi), od­by­wa­ją­cy się w wie­czór po­prze­dza­ją­cy uro­czy­stość z ich udzia­łem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bur­mistrz mia­sta za­pro­sił wszyst­kich miesz­kań­ców na uro­czy­sty cap­strzyk z okaz­ji 67. (= sześć­dzie­sią­tej siód­mej) rocz­ni­cy wy­bu­chu II wojny świa­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sapsṭʃɨk, AS: capsṭšyk

Wiktionary


captagon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. syn­te­tycz­ny nar­ko­tyk o dzia­ła­niu sty­mu­lu­ją­cym pro­du­ko­wa­ny na Bli­skim Wscho­dzie, od­mia­na fe­ne­ty­li­ny

Wiktionary


captcha

[czy­taj: kap­cza] ro­dzaj za­bez­pie­cze­nia na stro­nach in­ter­ne­to­wych, któ­re­go za­da­niem jest ochro­na przed spa­mem i ak­tyw­no­ścią botów


SJP.pl

CAPTCHA (Com­ple­te­ly Au­to­ma­ted Pu­blic Tu­ring test to tell Com­pu­ters and Hu­mans Apart) – ro­dzaj tech­ni­ki sto­so­wa­nej jako za­bez­pie­cze­nie na stro­nach www, celem któ­rej jest do­pu­szcze­nie do prze­sła­nia da­nych wy­peł­nio­nych tylko przez czło­wie­ka.

Wikipedia


captiva

[czy­taj: kap­ti­wa] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl

Cap­ti­va – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Lee, nad Za­to­ką Mek­sy­kań­ską.

Wikipedia


capu

część wy­ra­że­nia

 (1.1) tylko w wy­ra­że­niu zob. łapu-capu, łapu capu, na łapu-capu, na łapu capu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sapu, AS: capu

Wiktionary


capua

[czy­taj: KApu-a] rzym­ska nazwa wło­skie­go mia­sta Kapua


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Kapua.

Wiktionary


capuletti

[czy­taj: ka­pu­let­ti] naz­wi­sko ro­do­we ty­tu­ło­wej bo­ha­ter­ki tra­ge­dii mi­łos­nej "Romeo i Julia" au­tor­stwa Wil­lia­ma Szek­spi­ra; Ka­pu­le­ti, Ca­pu­le­ti


SJP.pl


caputa

naz­wi­sko


SJP.pl


caqueteuse

[czy­taj: kakTEZ] dawne krze­sło z wy­so­kim opar­ciem, po­rę­cza­mi i sie­dzi­skiem w kształ­cie tra­pe­zu


SJP.pl


car

1. dawny wład­ca w Rosji, Buł­ga­rii lub Ser­bii;
2. żar­to­bli­wie: osoba naj­waż­niej­sza w ja­kiejś gru­pie lub naj­lep­sza w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ce­sarz Rosji, wład­ca Buł­ga­rii lub śred­nio­wiecz­nej Ser­bii (w do­my­śle: Rosji);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. lo­be­lia wodna

Wiktionary

Car ( цар, царь, цар / "car") – tytuł mo­nar­szy uży­wa­ny w Eu­ro­pie Wschod­niej; pań­stwo rzą­dzo­ne przez cara to car­stwo, z kolei sam sy­stem rzą­dów na­zy­wa­ny jest ca­ra­tem. Car­stwa­mi były Buł­ga­ria (od X wieku), Ser­bia (od XIV wieku) i Rosja (od XVI wieku), a carem ("ca­rzem") na­zy­wa­no także wład­ców Gruz­ji i cha­nów ta­tar­skich, zwła­szcza chana krym­skie­go – car pe­re­kop­ski (zob. Złota Orda, Wiel­ka Orda, Cha­nat Krym­ski, Cha­nat Ka­zań­ski, Cha­nat Sy­be­ryj­ski i in.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju gu­ber­na­to­ra wi­siał wiel­ki por­tret cara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sar, AS: car

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carstwo n., carat m., carewicz m., carówna ż.

:: fż. caryca ż.

 przym. carski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cesarz

Wiktionary


car-detailing

[czy­taj: kar­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, au­to­de­ta­i­ling, auto-de­ta­i­ling, car­de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling


SJP.pl


car-pooling

[czy­taj: kar­pu­ling] prze­wo­że­nie autem osób ko­rzy­sta­ją­cych z tej samej trasy w za­mian za po­kry­cie czę­ści kosz­tów pa­li­wa; car­po­o­ling


SJP.pl


car-sharing

[czy­taj: kar­sze­ring] sa­mo­ob­słu­go­wy sy­stem wspól­ne­go użyt­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych; car sha­ring, cars­ha­ring, kar­sze­ring


SJP.pl

Car-sha­ring ([]) – sy­stem wspól­ne­go użyt­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów. Sa­mo­cho­dy udo­stęp­nia­ne są za opła­tą użyt­kow­ni­kom przez ope­ra­to­rów floty po­ja­zdów, któ­ry­mi są różne przed­się­bior­stwa, agen­cje pu­blicz­ne, spół­dziel­nie, sto­wa­rzy­sze­nia lub grupy osób fi­zycz­nych.

Sto­so­wa­nie tego sy­ste­mu zwięk­sza in­ten­syw­ność wy­ko­rzy­sta­nia po­ja­zdów w ciągu doby, co pro­wa­dzi do za­ha­mo­wa­nia wzro­stu licz­by sa­mo­cho­dów re­je­stro­wa­nych pry­wat­nie.

Wikipedia


cara

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od car

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­ska­le do­brzy lu­dzie, mają cara, który im wszyst­kich ob­dzie­rać poz­wa­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sara, AS: cara

Wiktionary


carabobo

[czy­taj: ka­ra­wo­wo] pro­win­cja w We­ne­zu­e­li


SJP.pl

Ca­ra­bo­bo ( Esta­do Ca­ra­bo­bo) – jeden z 23 sta­nów We­ne­zu­e­li. Sto­li­cą stanu jest Va­len­cia, mia­sto to jest rów­no­cze­śnie głów­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym kraju.

Stan Ca­ra­bo­bo leży na za­chód od sto­li­cy We­ne­zu­e­li, Ca­ra­cas. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 4650 km², a w roku 2011 za­miesz­ki­wa­ło go 2 245 744 osób. Dla po­rów­na­nia, w roku 1970 miesz­kań­ców było 497 tys.

Wikipedia


caracas

[czy­taj: ka­ra­kas] sto­li­ca We­ne­zu­e­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca We­ne­zu­e­li;

Wiktionary

Ca­ra­cas (pełna nazwa: San­tia­go de León de Ca­ra­cas) – sto­li­ca We­ne­zu­e­li, naj­więk­sze mia­sto w kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­ze­ty do­no­szą, że We­ne­zu­e­la ma za­miar kupić wszyst­kie to­wa­ry, które Bia­ło­ruś za­pre­zen­tu­je na Na­ro­do­wej wy­sta­wie w Ca­ra­cas w tym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakas, AS: karakas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karakaszczyk mos., karakaska ż.

 przym. karakaski

Wiktionary


caranista

czło­nek ru­muń­skiej Na­ro­do­wej Par­tii Chłop­skiej, ist­nie­ją­cej w la­tach 1926 - 1947, re­sty­tu­o­wa­nej w roku 1990


SJP.pl


carat

ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym ab­so­lut­ną wła­dzę po­sia­da car; ca­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym wła­dza ab­so­lut­na jest spra­wo­wa­na przez cara

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • carat – wła­dza cara, zwła­szcza w Rosji, Buł­ga­rii i Ser­bii
  • sa­mo­dzier­ża­wie – ustrój po­li­tycz­ny w Rosji od XVII wieku do roku 1917; wer­sja mo­nar­chii ab­so­lut­nej
  • car­stwo
  • ce­sar­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upa­dek ca­ra­tu w 1917 r. oraz klę­ska państw cen­tral­nych w li­sto­pa­dzie 1918 r. nie oz­na­cza­ły lik­wi­da­cji za­gro­że­nia dla odra­dza­ją­ce­go się po la­tach nie­wo­li pań­stwa pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarat, AS: carat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car m., caryca ż., carowa ż., carewicz m., carstwo n.

 przym. carski

Wiktionary


caravaggio

[czy­taj: ka­ra­wadż­jo] (wła­ści­wie: Mi­che­lan­ge­lo Me­ri­si, 1573-1610) ma­larz wło­ski


SJP.pl

Mi­che­lan­ge­lo Me­ri­si da Ca­ra­vag­gio (ur. 29 wrze­śnia 1571 w Me­dio­la­nie, zm. 18 lipca 1610 w koło Monte Ar­gen­ta­rio) – wło­ski ma­larz dzia­ła­ją­cy w la­tach 1593–1610 w Rzy­mie, Ne­a­po­lu, na Mal­cie i Sy­cy­lii.

Był re­for­ma­to­rem ma­lar­stwa eu­ro­pej­skie­go na prze­ło­mie XVI i XVII wieku.

Wikipedia


caravaggionista

[ka­ra­wadż­jo­ni­sta] ma­larz two­rzą­cy pod wpły­wem sztu­ki Ca­ra­vag­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ma­larz ar­ty­sta, który two­rzy w nur­cie ca­ra­vag­gio­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. caravaggionizm m.

:: fż. caravaggionistka ż.

Wiktionary


caravaggionistyczny

→ ca­ra­vag­gio­nizm [czy­taj: ka­ra­wadż­jo­ni­stycz­ny]


SJP.pl


caravaggionizm

[czy­taj: ka­ra­wa­dżio­nizm] kie­ru­nek ba­ro­ko­we­go ma­lar­stwa re­a­li­stycz­ne­go, czer­pią­ce­go prze­de wszyst­kim ze sztu­ki Ca­ra­vag­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. hist. for­mu­ła sty­li­stycz­na w ma­lar­stwie ba­ro­ko­wym wpro­wa­dzo­na i roz­wi­nię­ta przez kon­ty­nu­a­to­rów i na­śla­dow­ców Ca­ra­vag­gia;

Wiktionary

Ca­ra­vag­gio­nizm – for­mu­ła sty­li­stycz­na w ma­lar­stwie ba­ro­ko­wym wpro­wa­dzo­na i roz­wi­nię­ta ok. 1605–1640 przez wło­skich kon­ty­nu­a­to­rów i na­śla­dow­ców Ca­ra­vag­gia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. caravaggionista mos.

Wiktionary


caravan

[czy­taj: ka­ra­wan] przy­cze­pa sa­mo­cho­do­wa peł­nią­ca funk­cję miesz­ka­nia; ka­ra­wan


SJP.pl

Ca­ra­van – bry­tyj­ska pro­gre­syw­na grupa roc­ko­wa wy­wo­dzą­cą się ze sceny Can­ter­bu­ry.

Grupa pow­sta­ła w 1968, za­ło­żo­na przez Pye’a Ha­sting­sa gra­ją­ce­go w me­lo­dyj­nym stylu na gi­ta­rze elek­trycz­nej i Da­vi­da Sinc­la­i­ra na jaz­zo­wo brzmią­cych or­ga­nach. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla brzmie­nia grupy było po­łą­cze­nie fol­ko­we­go i jaz­zo­we­go brzmie­nia.

Wikipedia


caravaning

[czy­taj: ka­ra­wa­ning] ka­ra­wa­ning;
1. tu­ry­sty­ka po­le­ga­ją­ca na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą;
2. sa­mo­chód prze­bu­do­wa­ny na wę­drow­ny domek cam­pin­go­wy


SJP.pl


caravaningowiec

[czy­taj: ka­ra­wa­nin­go­wiec] osoba upra­wia­ją­ca tu­ry­sty­kę po­le­ga­ją­cą na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą lub sa­mo­cho­dem prze­bu­do­wa­nym na wę­drow­ny domek kem­pin­go­wy; ka­ra­wa­nin­go­wiec


SJP.pl


caravaningowy

→ ca­ra­va­ning [czy­taj: ka­ra­wa­nin­go­wy]; ka­ra­wa­nin­go­wy


SJP.pl


carbo

[czy­taj: karbo] z ła­ci­ny: wę­giel (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl


carbonada

[czy­taj: kar­bo­na­da] pie­czeń z rusz­tu; kar­bo­na­da


SJP.pl


carbonara

[czy­taj: kar­bo­na­ra] po­tra­wa kuch­ni wło­skiej skła­da­ją­ca się z ma­ka­ro­nu spag­het­ti z sosem na bazie jajek, sera i bocz­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ska po­tra­wa w po­sta­ci ma­ka­ro­nu w sosie pow­sta­łym z jajek, pod­gard­la (gu­an­cia­le) lub bocz­ku (pan­cet­ta), twar­de­go żół­te­go sera (par­me­za­nu lub pe­co­ri­no) oraz czar­ne­go pie­przu;

przy­miot­nik

 (2.1) zwią­za­ny z car­bo­na­rą (1.1) lub za­wie­ra­ją­cy tę po­tra­wę

Wiktionary

– po­tra­wa kuch­ni wło­skiej zło­żo­na z ma­ka­ro­nu, jajek, "pan­cet­ty" lub "gu­an­cia­le", sera "pe­co­ri­no ro­ma­no" lub par­me­za­nu oraz czar­ne­go pie­przu. Nie­po­praw­nym jest mó­wie­nie o „sosie car­bo­na­ra”, po­nie­waż ma­ka­ron i po­zo­sta­łe skład­ni­ki sta­no­wią tu nie­ro­zer­wal­ną ca­łość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej wło­skiej knajp­ce za­ma­wiam za­wsze car­bo­na­rę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasta alla carbonara

Wiktionary


carcassonne

[czy­taj: karkaSON] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji, w Ok­sy­ta­nii

Wiktionary

Car­cas­son­ne (, Car­cas­so­na) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia. Mia­sto jest pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu Aude. Przez gminę prze­pły­wa rzeka Aude.

Po­ło­żo­ne jest w Lang­we­do­cji, daw­nej pro­win­cji, przy dro­dze łą­czą­cej Pi­re­ne­je z Ma­sy­wem Cen­tral­nym.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) daw. Karkassona

Wiktionary


carcinogen

[czy­taj: karc-ino­gen] zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; kar­ci­no­gen, kan­ce­ro­gen


SJP.pl


carcinoma

[czy­taj: karc-inoma] no­wot­wór zło­śli­wy wy­wo­dzą­cy się naj­czę­ściej z tkan­ki na­błon­ko­wej; rak


SJP.pl


cardano

[czy­taj: kar­da­no] naz­wi­sko wło­skie, np. Gi­ro­la­mo Car­da­no (1501 - 76), wło­ski ma­te­ma­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gi­ro­la­mo Car­da­no – XVI-wiecz­ny ma­te­ma­tyk wło­ski
  • Car­da­no - sieć block­cha­in
  • (11421) Car­da­no – pla­ne­to­i­da
  • Car­da­no al Campo – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Wzory Car­da­no – wzory na pier­wiast­ki wie­lo­mia­nów trze­cie­go stop­nia

Wikipedia


cardetailing

[czy­taj: kar­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, au­to­de­ta­i­ling, auto-de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling, car-de­ta­i­ling


SJP.pl


cardetailingowy

→ car­de­ta­i­ling [czy­taj: kar­di­tej­lin­go­wy]; au­to­de­ta­i­lin­go­wy, de­ta­i­lin­go­wy


SJP.pl


cardiff

[czy­taj: kar­dif] sto­li­ca Walii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i sto­li­ca Walii;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­kum­na­stu miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Ka­na­dzie, Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii

Wiktionary

Car­diff (wym. []; wal. "Ca­er­dydd", wym. []) – mia­sto ze sta­tu­sem "city" w Wiel­kiej Bry­ta­nii, sto­li­ca Walii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Car­diff, hi­sto­rycz­nie wcho­dzą­ce w skład w hrab­stwa Gla­mor­gan (Mor­gannwg). Jest po­ło­żo­ne nad rzeką Taff, u jej uj­ścia do Ka­na­łu Bri­stol­skie­go. W 2011 roku mia­sto li­czy­ło 335 145 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkardʲif, AS: kardʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardifczyk m., kardifka ż.

 przym. kardifski

Wiktionary


cardigan

[czy­taj: kar­di­gen, kar­di­gan] za­pi­na­ny swe­ter bez koł­nie­rza; kar­di­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) inna pi­sow­nia wy­ra­zu → kar­di­gan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Welsh Corgi Car­di­gan – rasa psa
  • Car­di­gan – miej­sco­wość w Walii
  • Car­di­gan – za­to­ka na Morzu Ir­landz­kim
  • car­di­gan – swe­ter roz­pi­na­ny na przo­dzie
  • The Car­di­gans – szwedz­ki ze­spół roc­ko­wy
  • Car­di­gan (utwór) – sin­giel Ta­y­lor Swift

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kardigan mrz.

Wiktionary


cardin

[czy­taj: karDĘ, w od­mia­nie: kar­de­na, kar­de­no­wi itd.] naz­wi­sko


SJP.pl


cardinale

[czy­taj: kar­di­na­le]
1. naz­wi­sko
2. miej­sco­wość we Wło­szech


SJP.pl

Car­di­na­le – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ka­la­bria, w pro­win­cji Ca­tan­za­ro. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2113 osób.

Wikipedia


cardinalia

[czy­taj: kar­di­na­lia] li­czeb­ni­ki głów­ne


SJP.pl


carding

[czy­taj: kar­ding] nie­le­gal­ne wy­ko­rzy­sty­wa­nie nu­me­rów cu­dzych kart kre­dy­to­wych w In­ter­ne­cie


SJP.pl


cardio

[czy­taj: kar­dio] o ćwi­cze­niach: zwięk­sza­ją­ce tętno i po­pra­wia­ją­ce wy­dol­ność ukła­du krą­że­nia i od­de­cho­we­go; kar­dio


SJP.pl

Car­dio – utwór pol­skie­go ra­pe­ra Pa­lu­cha, wy­da­ny w paź­dzier­ni­ku 2017 roku, po­cho­dzą­cy z al­bu­mu Złota Owca.

Na­gra­nie uzy­ska­ło cer­ty­fi­kat czte­ro­krot­nie pla­ty­no­wej płyty (2021). Utwór zdo­był ponad 50 mi­lio­nów wyś­wiet­leń w ser­wi­sie YouTube (2023) oraz ponad 11 mi­lio­nów od­słu­chań w ser­wi­sie Spo­ti­fy (2023).

Wikipedia


cardo

[czy­taj: kardo] głów­na ulica w rzym­skim obo­zie woj­sko­wym lub mie­ście, bie­gną­ca z pół­no­cy na po­łud­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cardo − typ ulicy
  • Cardo − pa­ra­fia w Astu­rii
  • Cardo − część apa­ra­tu gę­bo­we­go sta­wo­no­gów
  • Cardo − zamek w musz­li mał­żów
  • Cardo − część apa­ra­tu ge­ni­tal­ne­go sam­ców błon­kó­wek

Wikipedia


cardox

[czy­taj: kar­doks] urzą­dze­nie do bez­piecz­ne­go ura­bia­nia węgla w wa­run­kach gro­żą­cych wy­bu­chem me­ta­nu lub pyłu wę­glo­we­go


SJP.pl


carewicz

syn cara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. syn cara

Wiktionary

Ca­re­wicz (ros. царевич) – tytuł okre­śla­ją­cy syna cara (Rosji, Buł­ga­rii, Ser­bii). Tytuł okre­śla­ją­cy córkę cara to ca­rew­na (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa ca­re­wicz uży­wa­no w dwóch zna­cze­niach:

W XVIII wieku tytuł ten stop­nio­wo za­rzu­co­no, wpro­wa­dza­jąc w za­mian tytuł ce­sa­rze­wi­cza (ce­sa­rzów­ny) oraz wiel­kie­go księ­cia (wiel­kiej księż­nej). Ostat­nim, któ­re­mu przy­słu­gi­wał tytuł ca­re­wi­cza, był Alek­sy Pio­tro­wicz Ro­ma­now.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈrɛvʲit͡ʃ, AS: carevʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carzątko n., car m., caryca ż., carat mrz.

 przym. carski, carewiczowy

Wiktionary


carewna

córka cara; ca­rów­na


SJP.pl


carewo

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

Ca­re­wo (bułg. Царево; do 1934 Wa­si­li­ko, 1950–93 Mi­czu­rin) – mia­sto w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bur­gas, nie­wiel­ki port i ku­rort nad Mo­rzem Czar­nym, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy.

Wikipedia


carey

[czy­taj: karej lub kari] naz­wi­sko an­giel­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carey – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Bla­i­ne
  • Carey – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Wy­an­dot
  • Carey – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Iron
  • Carey (ang. Carey Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Iron
  • Danny Carey (1961) – ame­ry­kań­ski per­ku­si­sta
  • Drew Carey (1958) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Henry Carey (1687–1743) – an­giel­ski poeta, pi­sarz i kom­po­zy­tor
  • Henry Char­les Carey (1793–1879) – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta
  • Jac­qu­e­li­ne Carey – ame­ry­kań­ska po­wie­ścio­pi­sar­ka
  • Ma­riah Carey (1969) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka pop
  • Sa­mu­el War­ren Carey (1911–2002) – au­stra­lij­ski ge­o­log
  • The Drew Carey Show – se­rial ko­me­dio­wy

Wikipedia


carezzando

[czy­taj: ka­rec­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pie­szczot­li­wie


SJP.pl


cargo

[czy­taj: kargo]
1. ła­du­nek stat­ku albo sa­mo­lo­tu; kargo;
2. ubez­pie­cze­nie tran­spor­to­we obej­mu­ją­ce wszel­kie za­gro­że­nia prze­wo­żo­ne­go ła­dun­ku; kargo;
3. śro­dek tran­spor­tu przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia okre­ślo­ne­go ła­dun­ku; kargo;
4. część portu przez­na­czo­na na za­ła­du­nek i ro­zła­du­nek to­wa­ru; kargo;
5. kult cargo - kult prak­ty­ko­wa­ny w Au­stra­lii i Oce­a­nii przez Abo­ry­ge­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. towar tran­spor­to­wa­ny na po­kła­dzie stat­ku

 (1.2) hand. ubez­pie­cze­nie tran­spor­to­wa­ne­go to­wa­ru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • an­gli­cyzm oz­na­cza­ją­cy ła­du­nek pod­le­ga­ją­cy tran­spor­to­wi
  • cargo – kulty z wysp Pa­cy­fi­ku
  • ter­mi­nal cargo – część lot­ni­ska
  • Cargo – miej­sco­wość w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Cargo – miej­sco­wość w Kum­brii (An­glia)
  • torby cargo – linia toreb marki owee część CARGO by owee
  • PKP Cargo
  • ČD Cargo
  • DB Cargo
  • DJ Cargo

Wikipedia


carillion

[czy­taj: ka­ry­lion] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów, umie­szcza­ny na wie­żach ko­ściel­nych, ra­tu­szo­wych itp.; ku­rant dzwo­no­wy, ca­ril­lon, ka­ry­lion


SJP.pl


carillon

[czy­taj: kariJĄ] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów, umie­szcza­ny na wie­żach ko­ściel­nych, ra­tu­szo­wych itp.; ku­rant dzwo­no­wy, ca­ril­lion, ka­ry­lion


SJP.pl

Ca­ril­lon, ka­ry­lion (z fr. "ca­ril­lon", ze sta­rofr. "ca­re­i­gnon" albo "qu­ar­ril­lon", z łac. "quaterniō" – „czwór­ka (obiek­tów)”) – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, bę­dą­cy ze­spo­łem za­wie­szo­nych nie­ru­cho­mo dzwo­nów (wie­żo­wych), na któ­rych można wy­bi­jać me­lo­die młot­ka­mi za po­mo­cą spe­cjal­nej kla­wia­tu­ry.

Wikipedia


carillonowy

→ ca­ril­lon [czy­taj: ka­ril­jo­no­wy]; ka­ry­lio­no­wy


SJP.pl


carina

[czy­taj: ka­ri­na] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl

Ca­ri­na – typ jach­tu ża­glo­we­go, slup jed­no­ka­dłu­bo­wy, ba­la­sto­wy lub ba­la­sto­wo-mie­czo­wy.

Jego dłu­gość wy­no­si 5,96 metra, sze­ro­kość 2,11 metra, a po­wierzch­nia oża­glo­wa­nia około 16 m². Wy­so­kość od KLW 8,5 m. Ka­dłub jest la­mi­na­to­wy, ma 4 koje, brak wy­dzie­lo­ne­go kam­bu­za i king­sto­na. W Pol­sce do­pu­szczo­ny do że­glu­gi po mor­skich wo­dach wew­nętrz­nych i wo­dach śród­lą­do­wych. Pro­du­ko­wa­ny w Mor­skiej Stocz­ni Jach­to­wej im. L. Te­li­gi w Szcze­ci­nie w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX w.

Wikipedia


carioca

[czy­taj: ka­rio­ka] la­ty­no­ska od­mia­na fok­stro­ta; ca­rio­ka, ka­rio­ka


SJP.pl

Ca­rio­ca (pol. ka­rio­ka) – pio­sen­ka pop z 1933 roku, do któ­rej mu­zy­kę na­pi­sał Vin­cent Yo­u­mans, a tekst Ed­ward Eli­scu i Gus Kahn. Ca­rio­ca to także nazwa tańca opra­co­wa­ne­go na po­trze­by filmu "Ka­rio­ka" (1933). W fil­mie utwór zaś­pie­wa­ły Alice Gent­le, Mo­vi­ta Ca­sta­ne­da i Etta Moten, a tań­czy­li Fred Asta­i­re i Gin­ger Ro­gers jako część ro­zbu­do­wa­ne­go ut­wo­ru ta­necz­ne­go bę­dą­ce­go przy­kła­dem tańca to­wa­rzy­skie­go.

Wikipedia


carioka

[czy­taj: ka­rio­ka] la­ty­no­ska od­mia­na fok­stro­ta; ca­rio­ca, ka­rio­ka


SJP.pl


carisma

[czy­taj: ka­riz­ma] model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Mit­su­bis­hi Ca­ris­ma

Wiktionary


caritas

[czy­taj: KAritas] w chrze­ści­jań­stwie: mi­łość bliź­nie­go, mi­ło­sier­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mi­łość do bliź­nie­go po­dyk­to­wa­na mi­ło­ścią do Boga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ri­tas – or­ga­ni­za­cja cha­ry­ta­tyw­na o za­się­gu mię­dzy­na­ro­do­wym, zwią­za­na z Ko­ścio­łem ka­to­lic­kim
  • Ca­ri­tas – ła­ciń­ski ter­min na jedną z trzech cnót w te­o­lo­gii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świad­ko­wie życia bło­go­sła­wio­ne­go dali świa­dect­wo o jego ca­ri­tas prze­ja­wia­ją­cej się rów­nież w sto­sun­ku do ostat­nich i doś­wiad­cza­nych przez los.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Caritas mrz.

Wiktionary


carl

[czy­taj: karl] imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carl – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Bar­row
  • Carl (ang. Carl Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Adams
  • Carl (ang. Carl Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie McPherson
  • Karl

Wikipedia


carlisle

[czy­taj: kar­lajl] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Car­lis­le (wym.) – mia­sto (city) w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie Kum­bria, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny dy­stryk­tu (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Cum­ber­land, po­ło­żo­ne nad uj­ścia­mi rzek i do rzeki Eden, około 16 km na po­łud­nie od gra­ni­cy Szko­cji. W 2001 roku li­czy­ło 71 773 miesz­kań­ców.

Wikipedia


carlo

[czy­taj: karlo] imię mę­skie


SJP.pl


carlos

[czy­taj: kar­los] hisz­pań­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­los – hisz­pań­ski i por­tu­gal­ski od­po­wied­nik imie­nia Karol
  • Car­los – trzy­od­cin­ko­wy fran­cu­sko-nie­miec­ki mi­ni­se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2010 roku
  • Car­los Au­stin Bo­o­zer, Jr. – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz, gra­ją­cy w lidze NBA
  • Car­los Ca­sta­ne­da – an­tro­po­log ame­ry­ka­ńa­ki
  • Car­los Den­gler – ame­ry­kań­skiej ba­si­sta grupy roc­ko­wej In­ter­pol, DJ, kom­po­zy­tor
  • Car­los Ju­sti­nia­no Ri­be­i­ro Cha­gas – le­karz bra­zy­lij­ski, opi­sał cho­ro­bę Cha­ga­sa
  • Car­los Ed­wards – pił­karz po­cho­dzą­cy z Try­ni­da­du i To­ba­go
  • Car­los Gar­del – ar­gen­tyń­ski śpie­wak fran­cu­skie­go po­cho­dze­nia
  • Car­los Kle­i­ber – ar­gen­tyń­ski dy­ry­gent au­striac­kie­go po­cho­dze­nia
  • Car­los Fu­en­tes – pi­sarz mek­sy­kań­ski, ese­i­sta, pu­bli­cy­sta
  • Car­los San­tos de Jesus Car­leo, znany jako „Car­los” – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Car­los Moyà – te­ni­si­sta hisz­pań­ski.

Wikipedia


carlsbad

[czy­taj: karls­bad] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carls­bad – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Diego
  • Carls­bad – mia­sto w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Eddy
  • Carls­bad – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Tom Green

Wikipedia


carlsberg

[czy­taj: karls­berg] marka piwa i firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carls­berg Group – duń­ski pro­du­cent piwa
  • Carls­berg Pol­ska – i jego pol­ski od­dział
  • Carls­berg – marka piwa
  • Carls­berg – miej­sco­wość dziel­ni­cy Cro­stau w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Bu­dzi­szyn
  • Carls­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Bad Dürkheim
  • Kar­łów
  • Carls­berg­fon­det
  • Karls­berg

Wikipedia


carlyle

[czy­taj: kar­lajl] naz­wi­sko an­giel­skie


SJP.pl

Car­ly­le – sztucz­ny zbior­nik wodny w więk­szo­ści po­ło­żo­ny w hrab­stwie Clin­ton, a czę­ścio­wo w hrab­stwie Bond i hrab­stwie Fa­y­et­te. Jest to naj­więk­szy (105,2 km²) sztucz­ny zbior­nik w sta­nie Il­li­no­is i naj­więk­sze je­zio­ro cał­ko­wi­cie po­ło­żo­ne w tym sta­nie.

Je­zio­ro zo­sta­ło stwo­rzo­ne przez Kor­pus In­ży­nie­rów Armii Sta­nów Zjed­no­czo­nych, któ­rzy wy­bu­do­wa­li za­po­rę Car­ly­le w po­przek rzeki Ka­ska­skia na wy­so­ko­ści 136 me­trów po­wy­żej po­zio­mu morza.

Wikipedia


carmagnola

[czy­taj: kar­ma­nio­la] kar­ma­nio­la;
1. nazwa pie­śni re­wo­lu­cyj­nej i tańca z cza­sów Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej;
2. płaszcz z dłu­gim koł­nie­rzem, no­szo­ny przez re­wo­lu­cjo­ni­stów fran­cu­skich w okre­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Pie­mon­cie;

Wiktionary

Car­ma­gno­la – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Turyn. We­dług da­nych na rok 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 29 115 osób, 304 os./km².

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Car­ma­gno­la.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karmaniola ż., carmagnola ż.

Wiktionary


carmagnole

[czy­taj: karmaNIOL] nazwa pie­śni re­wo­lu­cyj­nej i tańca z cza­sów Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej; car­ma­gno­la, kar­ma­nio­la


SJP.pl


carmen

[czy­taj: kar­men]
1. w sta­ro­żyt­nej po­ez­ji ła­ciń­skiej: pieśń li­rycz­na albo wiersz li­rycz­ny;
2. prze­no­śnie: po­ez­ja;
3. de­kolt w su­kien­ce lub bluz­ce od­sła­nia­ją­cy plecy i ra­mio­na; de­kolt hisz­pań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pa­pie­ros marki „Car­men”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­men – imię żeń­skie hisz­pań­skie­go po­cho­dze­nia
  • Car­men – no­we­la Pro­spe­ra Mériméego
  • Car­men – opera G. Bi­ze­ta z 1875 r.
  • Car­men – balet Ro­lan­da Petit z 1949 r. do mu­zy­ki z opery G. Bi­ze­ta
  • Car­men – film z 1918 roku
  • Car­men – film z 1983 roku
  • Car­men – film z 1984 roku
  • Car­men – film z 2003 roku
  • „Car­men” – sin­gel ra­pe­ra Sido
  • „Car­men” – sin­gel Stro­mae’a
  • „Car­men” – sin­gel Sarsy
  • „Car­men” – sin­giel Lany Del Rey

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­do­był z kie­sze­ni ma­ry­nar­ki pacz­kę car­me­nów i po­czę­sto­wał związ­kow­ca pa­pie­ro­sem.

Wiktionary


carnap

[czy­taj: kar­nap] naz­wi­sko, np. Ru­dolf Car­nap (1891 - 1970), fi­lo­zof nie­miec­ki


SJP.pl


carnauba

[czy­taj: kar­na­u­ba] na­tu­ral­ny wosk ro­ślin­ny z liści ko­per­ni­cji; kar­na­u­ba


SJP.pl


carnival

[czy­taj: KARniwal] model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­ni­val (album B.A.P)
  • Car­ni­val (album New Model Army)
  • Car­ni­val (przed­się­bior­stwo)
  • kar­na­wał

Wikipedia


carnot

[czy­taj: karNO] naz­wi­sko fran­cu­skie, np. Marie François Sadi Car­not (1837 - 1894), pre­zy­dent Fran­cji, Ni­co­las Léonard Sadi Car­not (1796 - 1832), fran­cu­ski fizyk i ma­te­ma­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­za­re Ni­co­las Mar­gu­e­ri­te Car­not (1753–1823) ma­te­ma­tyk i po­li­tyk, oj­ciec Ni­co­la­sa i La­za­re’a Hip­po­ly­te’a
  • Ni­co­las Léonard Sadi Car­not (1796–1832) ma­te­ma­tyk, syn La­za­re’a Ni­co­la­sa
  • La­za­re Hip­po­ly­te Car­not (1801–1888) po­li­tyk, mi­ni­ster oś­wia­ty, syn La­za­re’a Ni­co­la­sa
  • Marie François Sadi Car­not (1837–1894) po­li­tyk, pre­zy­dent Fran­cji, syn La­za­re’a Hip­po­ly­te’a
  • Marie Adolp­he Car­not (1830–1920) – in­ży­nier gór­nict­wa, che­mik
  • Car­not – mia­sto w Re­pu­bli­ce Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej
  • „Car­not” – pan­cer­nik (przed­dred­not) z końca XIX wieku

Wikipedia


caro

[czy­taj: karo] model sa­mo­cho­du marki Po­lo­nez


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Caro – mia­sto w USA, w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Tu­sco­la
  • Caro – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Pyrénées-At­lan­ti­qu­es.
  • Caro – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Mor­bi­han.
  • Caro – marka pa­pie­ro­sów
  • Caro – sa­mo­chód oso­bo­wy Po­lo­nez
  • willa Caro
  • ze­spół ta­necz­ny Caro Dance
  • Ant­ho­ny Caro (1924–2013) – bry­tyj­ski rzeź­biarz
  • He­in­rich Caro (1834–1910) – nie­miec­ki che­mik
  • Isa­bel­le Caro (1982–2010) – – fran­cu­ska ak­tor­ka i fo­to­mo­del­ka
  • Jacob Caro (1836–1904) nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Je­che­skiel Caro (1834–1915) – rabin

Wikipedia


carobójca

za­bój­ca cara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­bój­ca cara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Igna­cy Hry­nie­wiec­ki był ca­ro­bój­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carobójstwo n.

:: fż. carobójczyni ż.

 przym. carobójczy

Wiktionary


carobójczy

do­ty­czą­cy ca­ro­bój­cy lub ca­ro­bój­stwa


SJP.pl


carobójczyni

→ ca­ro­bój­ca


SJP.pl

Patrz:

carobójca

carobójstwo

za­bi­cie cara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. za­bój­stwo cara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tego typu te­ma­ty­ce odz­wier­cied­li­ły się dy­le­ma­ty de­ka­bry­stów do­ty­czą­ce ca­ro­bój­stwa — jed­nej z kon­cep­cji re­a­li­za­cji celu, jakim było znie­sie­nie sa­mo­władzt­wa w Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carobójca m., carobójczyni ż.

 przym. carobójczy

Wiktionary


carogrodzki

przy­miot­nik od: Ca­ro­gród


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Ca­ro­gro­dem, do­ty­czą­cy Ca­ro­gro­du (współcz. Stam­buł)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carogród mrz.

Wiktionary


carogród

dawna sło­wiań­ska nazwa Kon­stan­ty­no­po­la (obec­nie Stam­buł)


SJP.pl


carol

[czy­taj: karol] nazwa tra­dy­cyj­nych pie­śni lu­do­wych o po­god­nym cha­rak­te­rze, wy­wo­dzą­cych się z po­gań­skich obrzę­dów zwią­za­nych z okre­sem zi­mo­we­go prze­si­le­nia dnia z nocą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carol (The Price of Salt) – po­wieść Pa­tri­cii Highs­mith wy­da­na pier­wszy raz w 1952 roku
  • Carol – film fa­bu­lar­ny z 2015 roku w re­ży­se­rii Todda Ha­y­ne­sa

Wikipedia


carolina

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ro­li­na – Ko­me­dia ro­man­tycz­na
  • Ca­ro­li­na – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Co­ving­ton
  • Ca­ro­li­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Rhode Is­land, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Ca­ro­li­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ma­rion
  • Ca­ro­li­na (ang. Ca­ro­li­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Pitt
  • Ca­ro­li­na – miej­sco­wość w gmi­nie Ca­ro­li­na
  • Ca­ro­li­na (Su­ri­nam) – mia­sto w dy­stryk­cie Para
  • gmina Ca­ro­li­na (ang. Ca­ro­li­na Mu­ni­ci­pio) w Por­to­ry­ko
  • Con­sti­tu­tio Cri­mi­na­lis Ca­ro­li­na – nie­miec­ki ko­deks karny z 1532 r.

Wikipedia


caroline

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ro­li­ne – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tomp­kins
  • Ca­ro­li­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sha­wa­no
  • Ca­ro­li­ne (ang. Ca­ro­li­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lo­no­ke
  • Ca­ro­li­ne (ang. Ca­ro­li­ne Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tomp­kins
  • hrab­stwo Ca­ro­li­ne (ang. Ca­ro­li­ne Co­un­ty) – w sta­nie Ma­ry­land
  • hrab­stwo Ca­ro­li­ne (ang. Ca­ro­li­ne Co­un­ty) – w sta­nie Wir­gi­nia
  • Ca­ro­li­ne – atol, wyspa pań­stwa wy­spiar­skie­go Ki­ri­ba­ti na Oce­a­nie Spo­koj­nym, zwana także Ca­ro­li­ne Atol lub Mil­len­nium Is­land (Wyspa Mi­le­nij­na)
  • Ca­ro­li­ne – wyt­wór­nia mu­zycz­na

Wikipedia


carowa

ca­ry­ca;
1. żona cara;
2. wład­czy­ni w daw­nej Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona cara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. caryca ż.

Wiktionary


carpaccio

[czy­taj: kar­pacz­czio] przy­staw­ka z cien­kich pla­strów su­ro­we­go mięsa z sosem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. przy­staw­ka wło­ska przy­rzą­dza­na z bar­dzo cien­kich pla­ste­ra­strów su­ro­we­go mięsa lub ryby, po­la­na sosem lub oliwą z oli­wek;

Wiktionary

Car­pac­cio (wym.) – danie kuch­ni wło­skiej z su­ro­we­go mięsa, ser­wo­wa­ne zaz­wy­czaj jako przy­staw­ka.

Tra­dy­cyj­nie przy­go­to­wy­wa­ne jest z wo­ło­wi­ny, współ­cze­śnie także z cie­lę­ci­ny, ło­so­sia lub tuń­czy­ka, jako bar­dzo cien­ko po­kro­jo­ne lub ro­zbi­te mięso. Mięso w car­pac­cio jest zaz­wy­czaj po­la­ne oliwą, so­kiem z cy­try­ny, cza­sem przy­pra­wia­ne sza­lot­ką, ka­pa­ra­mi, a po­da­wa­ne z do­dat­ka­mi – sa­ła­ta­mi i cien­ko po­kro­jo­ny­mi se­ra­mi, np. par­me­za­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na na­szym stole na obia­do­ko­la­cji było car­pac­cio z ryby, ro­la­da wi­śnio­wa i kilka kie­lisz­ków porto.

Wiktionary


carpentier

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alain Car­pen­tier (ur. 1933) – fran­cu­ski kar­dio­chi­rurg
  • Ge­or­ges Car­pen­tier (ur. 1894-1976) – fran­cu­ski bok­ser
  • Alejo Car­pen­tier (ur. 1904-1980) – ku­bań­ski pi­sarz

Wikipedia


carpooling

[czy­taj: kar­pu­ling] prze­wo­że­nie autem osób ko­rzy­sta­ją­cych z tej samej trasy w za­mian za po­kry­cie czę­ści kosz­tów pa­li­wa; car-po­o­ling


SJP.pl

Car­po­o­ling, car-po­o­ling – współ­dzie­le­nie prze­ja­zdów (np.: do pracy); sy­stem upo­dob­nia­ją­cy i do­sto­so­wu­ją­cy sa­mo­chód oso­bo­wy do tran­spor­tu zbio­ro­we­go. Po­le­ga na zwięk­sza­niu licz­by pa­sa­że­rów w cza­sie prze­ja­zdu sa­mo­cho­dem, głów­nie po­przez ko­ja­rze­nie osób do­jeż­dża­ją­cych do pracy lub nauki na tych sa­mych tra­sach. Jest roz­wi­ja­ny w sy­tu­a­cjach, gdy ze wzglę­du na małe na­tę­że­nie ruchu nie­o­pła­cal­ne jest uru­cha­mia­nie linii zor­ga­ni­zo­wa­ne­go tran­spor­tu zbio­ro­we­go.

Wikipedia


carpoolingowy

→ car­po­o­ling [czy­taj: kar­pu­lin­go­wy]


SJP.pl


carracci

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­ni­ba­le Car­rac­ci
  • Ago­sti­no Car­rac­ci
  • Lo­do­vi­co Car­rac­ci

Wikipedia


carrara

[czy­taj: kar­ra­ra] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia;

Wiktionary

Car­ra­ra – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Massa-Car­ra­ra. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 65 560 osób, 923,4 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XVIII w. roz­wi­nię­ty na wiel­ką skalę han­del wy­do­by­wa­nym w oko­li­cach Car­ra­ry mar­mu­rem i wyt­wa­rza­ny­mi z niego wy­ro­ba­mi objął za­się­giem te­re­ny całej Eu­ro­py, a w końcu wieku także Stany Zjed­no­czo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara ż., karar mrz.

 przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary


carrefour

[czy­taj: karFUR] sieć fran­cu­skich hi­per­mar­ke­tów dzia­ła­ją­ca na te­re­nach wielu kra­jów, w tym w Pol­sce


SJP.pl


carrera

[czy­taj: kar­re­ra] model sa­mo­cho­du marki Pors­che


SJP.pl


carroccio

[czy­taj: karROczjo] czte­ro­ko­ło­wy wóz za­przę­gnię­ty w muły, uży­wa­ny przez wło­skie woj­sko w XI-XIV wieku


SJP.pl

Car­roc­cio – ryd­wan, wóz bo­jo­wy za­przę­żo­ny w woły, uży­wa­ny przez armie śred­nio­wiecz­nych re­pu­blik i księstw wło­skich. Była to pro­sto­kąt­na plat­for­ma na peł­nych, drew­nia­nych ko­łach, na któ­rej umie­szcza­no sztan­dar mia­sta i oł­tarz po­lo­wy, gdzie ka­płan od­pra­wiał mszę przed bitwą, i z któ­rej trę­ba­cze za­grze­wa­li woj­sko do boju.

Wikipedia


carrol

[czy­taj: KErol] naz­wi­sko


SJP.pl


carroll

[czy­taj: karol] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­roll – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Car­roll
  • Car­roll – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Coös
  • Car­roll – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Wayne
  • Car­roll – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Car­roll – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Fa­ir­field
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ou­a­chi­ta
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ver­mi­lion
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie O’Brien
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Tama
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Plat­te
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Re­y­nolds
  • Car­roll (ang. Car­roll Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Texas

Wikipedia


carsharing

[czy­taj: kar­sze­ring] sa­mo­ob­słu­go­wy sy­stem wspól­ne­go użyt­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych; car sha­ring, car-sha­ring, kar­sze­ring


SJP.pl


carsharingowy

→ cars­ha­ring [czy­taj: kar­sze­rin­go­wy]; kar­sze­rin­go­wy


SJP.pl


carski

przy­miot­nik od: car


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy, od­no­szą­cy się do cara lub Rosji z cza­sów, gdy wła­da­li nią ca­ro­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1917 roku car­ska Rosja była rol­ni­czym im­pe­rium, w któ­rym 84 pro­cent lud­no­ści miesz­ka­ło na wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarsʲci, AS: carsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car m., carewicz m., carówna ż., caryca ż., carstwo n., carat m.

Wiktionary


carskosielski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­skim Sio­łem, do­ty­czą­cy Car­skie­go Sioła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­kra­cza­jąc fan­ta­zyj­ną, kutą w że­la­zie bramę car­sko­siel­skie­go parku, Alek­san­der Sier­gie­je­wicz ma dwa­na­ście lat […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carskie Sioło n.

Wiktionary


carson

[czy­taj: KA:rsen] naz­wi­sko, m.in. Sir Ed­ward Henry Car­son (1854-1935) - po­li­tyk bry­tyj­sko-ir­landz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Car­son – per­ku­si­sta i jeden z za­ło­ży­cie­li ze­spo­łu AFI
  • Bud Car­son – za­wod­nik i tre­ner fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
  • Car­son McCullers – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • Ciarán Car­son – (ur. w 1948) czo­ło­wy poeta ir­landz­ki, pro­za­ik, muzyk
  • Cry­stal Car­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Dan Car­son – ewan­ge­licz­ny bi­bli­sta, kaz­no­dzie­ja
  • Ed­ward Car­son – bry­tyj­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Han­nah Car­son – ame­ry­kań­ska lek­ko­at­let­ka
  • Jimmy Car­son – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta
  • John­ny Car­son – ame­ry­kań­ski aktor ko­me­dio­wy
  • Kit Car­son – ame­ry­kań­ski po­dróż­nik
  • Lisa Ni­co­le Car­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia


carstwo

1. pań­stwo rzą­dzo­ne przez cara;
2. pa­no­wa­nie cara, wła­dza cara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) carat

 (1.2) śrpol. pań­stwo

Wiktionary

Car­stwo, carat – pań­stwo, któ­re­go pa­nu­ją­cy mo­nar­cha nosi tytuł cara lub ca­ry­cy. Nazwa po­ja­wi­ła się w śred­nio­wie­czu. „Car­stwo” jest sło­wiań­ską nazwą ce­sar­stwa, wy­wo­dzą­cą się z Bi­zan­cjum. Ty­tu­łu car uży­wa­li wład­cy Rosji, Buł­ga­rii i Ser­bii.

W 1721 Piotr I Wiel­ki przy­jął god­ność im­pe­ra­to­ra, która miała być trak­to­wa­na jako od­po­wied­nik ce­sar­skiej, zaś ty­tu­la­tu­rę car­ską okre­ślo­no jako od­po­wied­nik kró­lew­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarstfɔ, AS: carstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car m., caryca ż., carat mrz.

 przym. carski

Wiktionary


cartagena

[czy­taj: kar­ta­he­na]
1. mia­sto i port w Ko­lum­bii;
2. mia­sto i port w Hisz­pa­nii; Kar­ta­ge­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ta­ge­na () – mia­sto w Hisz­pa­nii
  • Car­ta­ge­na – mia­sto w Chile
  • Car­ta­ge­na de In­dias – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Car­ta­ge­na del Chairá – mia­sto i gmina w Ko­lum­bii
  • Car­ta­ge­na – mia­sto w Ko­sta­ry­ce
  • Car­ta­ge­na – sta­cja ko­le­jo­wa w Kar­ta­ge­nie, w Hisz­pa­nii
  • Car­ta­ge­na – sta­cja metra w Ma­dry­cie
  • Jo­seph An­to­nio Car­ta­ge­na – ame­ry­kań­ski raper
  • FC Car­ta­ge­na – hisz­pań­ski klub pił­kar­ski
  • „Car­ta­ge­na” – ko­lum­bij­ski krą­żow­nik z po­cząt­ku XX wieku
  • Kar­ta­gi­na – mia­sto w Tu­nez­ji

Wikipedia


cartageński

→ Car­ta­ge­na [czy­taj: kar­ta­heń­ski]; kar­ta­geń­ski


SJP.pl


carter

[czy­taj: kar­ter] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aaron Car­ter – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • Ale­xan­der Car­ter – ka­na­dyj­ski bi­skup
  • Al­li­ster Car­ter – an­giel­ski sno­o­ke­rzy­sta
  • An­ge­la Car­ter (właśc. An­ge­la Olive Stal­ker) – an­giel­ska pi­sar­ka
  • Chris Car­ter – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, pro­du­cent
  • Chris Car­ter – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Da­niel Car­ter – no­wo­ze­landz­ki rug­by­sta
  • David Car­ter – ame­ry­kań­ski obroń­ca fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
  • Dixie Car­ter – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Frank Car­ter (właśc. Chris Car­ter) – an­giel­ski muzyk i ta­tu­a­tor
  • Fre­de­ric Car­ter – ka­na­dyj­ski po­li­tyk
  • Ge­rald Em­mett Car­ter – ka­na­dyj­ski ar­cy­bi­skup

Wikipedia


cartier

Car­tier – sta­cja metra w Mon­tre­a­lu, na linii po­ma­rań­czo­wa. Ob­słu­gi­wa­na przez Société de tran­sport de Montréal (STM). Znaj­du­je się w Pont-Viau, w mie­ście Laval.

Wikipedia


carting

[czy­taj: kar­ting] sport mo­to­ro­wy lub za­wo­dy spor­to­we roz­gry­wa­ne przy uży­ciu go­kar­tów; kar­ting


SJP.pl


cartingowy

→ car­ting [czy­taj: kar­tin­go­wy]


SJP.pl


cartman

[czy­taj: kart­man] naz­wi­sko


SJP.pl


cartridge

[czy­taj: kar­tridż] cy­lin­drycz­ny po­jem­nik z na­bo­ja­mi albo po­jem­nik z tu­szem do dru­ka­rek; kar­trydż; kar­tridż


SJP.pl


caruso

[czy­taj: ka­ru­zo] naz­wi­sko wło­skie, np. En­ri­co Ca­ru­so (1873 - 1921), wło­ski tenor


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ru­so (naz­wi­sko) –
  • Ca­ru­so (pio­sen­ka) –

Wikipedia


carving

[czy­taj: kar­wing] kar­wing;
1. tech­ni­ka jazdy na nar­tach po­le­ga­ją­ca na po­ru­sza­niu się na kra­wę­dziach nart, zwy­kle bez kij­ków, poz­wa­la­ją­ca na osią­ga­nie więk­szych pręd­ko­ści w po­rów­na­niu z kla­sycz­ną jazdą;
2. sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach, po­pu­lar­na w kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. tech­ni­ka jazdy nar­ciar­skiej po­le­ga­ją­ca na licz­nych skrę­tach i jeź­dzie na kra­wę­dziach nart;

 (1.2) pot. narta do upra­wia­nia car­vin­gu (1.1)

 (1.3) szt. kulin. po­cho­dzą­ca z Azji sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • car­ving – tech­ni­ka jazdy na kra­wę­dziach nart
  • car­ving – sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach wy­wo­dzą­ca się z kra­jów Da­le­kie­go Wscho­du: Chin, Taj­lan­dii, Ja­po­nii; obec­nie naj­bar­dziej po­pu­lar­na w Taj­lan­dii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upra­wiam car­ving od dzie­się­ciu lat.

 (1.2) Ku­pi­łam oka­zyj­nie uży­wa­ne car­vin­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. carvingowy

Wiktionary


carvingi

[czy­taj: kar­win­gi] narty do upra­wia­nia car­vin­gu (tech­ni­ki jazdy); kar­win­gi, narty car­vin­go­we


SJP.pl


carvingować

[czy­taj: kar­win­go­wać]
1. rzeź­bić w owo­cach i wa­rzy­wach;
2. po­ru­szać się na kra­wę­dziach nart, zwy­kle bez kij­ków


SJP.pl


carvingowiec

[czy­taj: kar­win­go­wiec] nar­ciarz sto­su­ją­cy car­ving (tech­ni­kę nar­ciar­ską)


SJP.pl


carvingowy

→ car­ving [czy­taj: kar­win­go­wy]; kar­win­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z car­vin­giem, do­ty­czą­cy car­vin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda ku­pi­ła nowe narty car­vin­go­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carving m.

 przym. karwingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karwingowy

Wiktionary


caryca

ca­ro­wa;
1. żona cara;
2. wład­czy­ni w daw­nej Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wład­czy­ni Rosji

 (1.2) hist. żona cara

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ca­ry­ca – żona cara lub ko­bie­ta-car
  • Ca­ry­ca – pier­wot­na nazwa stat­ku SS „Ko­ściusz­ko”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ta­rzy­na II, zwana także Wiel­ką, była ca­ry­cą Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carowa ż., carewicz mos., carówna ż., carat mrz., carstwo n.

:: fm. car m.

 przym. carski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) carowa

Wiktionary


carycyn

dawna nazwa obec­ne­go Woł­go­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. nazwa Woł­go­gra­du do 1925 roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈrɨt͡sɨ̃n, AS: carycỹn

Wiktionary


caryzm

ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym ab­so­lut­ną wła­dzę po­sia­da car; carat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem rzą­dów car­skich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarɨsm̥, AS: carysm̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carat

Wiktionary


caryński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ca­ryń­ski (też: Potok Ca­ryń­ski) – potok w pol­skiej czę­ści Bie­szcza­dów Za­chod­nich. Dłu­gość 6,46 km. Na au­stro-wę­gier­skiej „Spe­zial­kar­te” z 1880 r. oraz w "Słow­ni­ku ge­o­gra­ficz­nym Kró­le­stwa Pol­skie­go i in­nych kra­jów sło­wiań­skich" z tego sa­me­go roku wy­stę­po­wał pod nazwą "Ca­ryń­czyk". Sze­ro­ką do­li­nę po­to­ku w jego gór­nej czę­ści zaj­mo­wa­ła boj­kow­ska wieś Ca­ryń­skie, zni­szczo­na i opu­szczo­na tuż po II woj­nie świa­to­wej.

Wikipedia


carz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. wład­ca, pa­nu­ją­cy

 (1.2) daw. wład­ca ta­tar­ski, chan

 (1.3) daw. wład­ca tu­rec­ki, suł­tan

 (1.4) daw. wład­ca ruski, car

 (1.5) daw. ce­sarz rzym­ski na­ro­du nie­miec­kie­go

 (1.6) daw. bot. le­pięż­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) jeden kniaź lacki po­hań­bił krym­skie­go carza i kary nie ode­brał (…)

 (1.2) W tymże roku 1503, Au­gu­sta trzy­dzie­ste­go dnia, ca­rze­wic Pre­kop­ski Bi­ti­kie­rej Sol­tan, syn carza Mend­li­kie­re­ja, wpadł bez wie­ści w pań­stwa Li­tew­skie, mając z sobą sześć ty­się­cy ludzi i przy­szed na­przód do Słuc­ka… sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saʃ, AS: caš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carzyk m., carzewic m.

Wiktionary


carzyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. wład­ca mało zna­czą­ce­go ce­sar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. carz m., cesarzewicz mos.

 przym. cesarzewiczowski

Wiktionary


carzątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. syn cara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. car mos., carewicz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carewicz

Wiktionary


carówna

córka cara; ca­rew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka cara

Wiktionary

Powiązane:

 przym. carski

 rzecz. caryca ż.

Wiktionary


casa

[czy­taj: kasa] sa­mo­lot marki CASA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Casa – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Perry
  • Casa (ang. Casa Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Perry
  • Con­struc­cio­nes Aeronáuticas SA – hisz­pań­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza

Wikipedia


casablanca

[czy­taj: ka­sa­blan­ka] mia­sto w Ma­ro­ku; Ca­sa­blan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Ma­ro­ka;

Wiktionary

Ca­sa­blan­ca ( ‏الدار البيضاء‎, "Ad-Dār al-Bayḍāʾ"; marok. arab. "ḍ-Ḍar l-Biḍa") – mia­sto w za­chod­nim Ma­ro­ku, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Ca­sa­blan­ca-Sat­tat. W 2024 roku li­czy­ło ok. 3,2 mln miesz­kań­ców, co czyni je naj­więk­szym pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem w kraju oraz całym Magh­re­bie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dy­wa­łem go więc w por­cie szcze­ciń­skim i gdyń­skim, spo­ty­ka­łem w Ham­bur­gu i Ant­wer­pii, w Las Pal­mas i Ca­sa­blan­ce, a w roku 1987 nawet w Ka­na­le Su­e­skim.

Wiktionary


casablanka

[czy­taj: ka­sa­blan­ka] mia­sto w Ma­ro­ku; Ca­sa­blan­ca


SJP.pl


casanova

[czy­taj: ka­sa­no­wa lub ka­za­no­wa] książ­ko­wo: po­szu­ki­wacz przy­gód mi­łos­nych; ca­sa­no­wa, ka­sa­no­wa, uwo­dzi­ciel, don­żu­an


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. ba­ła­mut, uwo­dzi­ciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łaś tego ca­sa­no­vę, jak się Jadź­ki do­sta­wiał?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lowelas, podrywacz, bałamut, donżuan, wszetecznik, kochaś, Romeo, zalotnik, kobieciarz

Wiktionary


casanowa

[czy­taj: ka­sa­no­wa lub ka­za­no­wa] książ­ko­wo: po­szu­ki­wacz przy­gód mi­łos­nych; ca­sa­no­va, ka­sa­no­wa, uwo­dzi­ciel, don­żu­an


SJP.pl


casarecce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie ru­lo­ni­ków per­ga­mi­nu, po­pu­lar­ny szcze­gól­nie w kuch­ni sy­cy­lij­skiej

Wiktionary


casco

[czy­taj: kasko] ubez­pie­cze­nie obej­mu­ją­ce środ­ki tran­spor­tu, ale nie­do­ty­czą­ce prze­wo­żo­ne­go to­wa­ru; kasko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Casco – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
  • Casco – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
  • Casco – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ke­wa­u­nee
  • Casco – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ke­wa­u­nee
  • Casco (ang. Casco Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
  • Casco (ang. Casco Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Al­le­gan
  • Casco (ang. Casco Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie St. Clair
  • Casco (ang. Casco Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ke­wa­u­nee

Wikipedia


case

[czy­taj: kejs] śro­do­wi­sko­wo:
1. etui na smart­fon; kejs;
2. przy­pa­dek, spra­wa, zda­rze­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CASE – Cen­trum Ana­liz Spo­łecz­no-Eko­no­micz­nych – Fun­da­cja Na­u­ko­wa
  • CASE – Com­pu­ter-Aided Soft­wa­re En­gi­ne­e­ring
    • Lista na­rzę­dzi CASE
    • Przy­pa­dek uży­cia – „use case”
  • Case study
    • po­rów­naj: Stu­dium przy­pad­ku (psy­cho­lo­gia)
  • Case sen­si­ti­ve i case in­sen­si­ti­ve
  • Case We­stern Re­ser­ve Uni­ver­si­ty
  • in­for­ma­ty­ka
    • In­struk­cja wy­bo­ru
    • Mo­dy­fi­ko­wa­nie kom­pu­te­ra (ang. case mod­ding)
  • Vie­il­le Case – wieś w Do­mi­ni­ce

Wikipedia


cash

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cash – bol­ly­wo­odz­ki film akcji
  • Cash – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Cra­ig­he­ad
  • Cash – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia
  • Cash – miej­sco­wość w sta­nie Mi­chi­gan
  • Cash – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas
  • Cash (ang. Cash Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Slope
  • Cash (ang. Cash Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Per­kins
  • John­ny Cash – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Matty Cash – pol­ski pił­karz
  • Mi­cha­e­lia Cash – au­stra­lij­ska po­li­tyk
  • Pat Cash – au­stra­lij­ski te­ni­si­sta
  • Swin Cash – ame­ry­kań­ska ko­szy­kar­ka

Wikipedia


cashback

[czy­taj: kesz­bek] cash back;
1. zwrot czę­ści ceny pro­duk­tu przy pła­ce­niu kartą płat­ni­czą;
2. usłu­ga ban­ko­wa umoż­li­wia­ją­ca po­bra­nie go­tów­ki w cza­sie pła­ce­nia kartą za za­ku­py


SJP.pl


cashbackowy

→ cash­back


SJP.pl

Patrz:

cashback

cashew

[czy­taj: kaszü lub keszu] orzech ner­kow­ca (na­ner­cza za­chod­nie­go)


SJP.pl


cashomat

[czy­taj: ke­szo­mat] ma­szy­na wy­da­ją­ca go­tów­kę po wsu­nię­ciu karty toż­sa­mo­ści w otwór i wy­bi­ciu na kla­wia­tu­rze żą­da­nej sumy oraz nu­me­ru szy­fru; ban­ko­mat, au­to­ma­tycz­ny ka­sjer


SJP.pl


casio

[czy­taj: kasjo] marka ze­gar­ków i kal­ku­la­to­rów oraz firma


SJP.pl

Casio (jap. カシオ計算機株式会社 Kas­hio Ke­i­san­ki Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo bran­ży elek­tro­nicz­nej, z sie­dzi­bą w dziel­ni­cy Shi­bu­ya w Tokio.

Firmę Casio za­ło­żył w kwiet­niu 1946 r.. W 1957 roku do­tych­cza­so­wa nazwa Kas­hio Se­i­sa­ku­jo zo­sta­ła zmie­nio­na na Casio Com­pu­ter Co.

Wikipedia


cassapanca

[czy­taj: kas­sa­pan­ka] we wło­skiej sztu­ce re­ne­san­so­wej - bo­ga­to rzeź­bio­na ława ze skrzy­nią i opar­cia­mi, bę­dą­ca pro­to­ty­pem ka­na­py; kas­sa­pan­ka


SJP.pl

Cas­sa­pan­ca – mebel słu­żą­cy do sie­dze­nia bę­dą­cy pro­to­ty­pem ka­na­py, ława z peł­nym opar­ciem pod kątem pro­stym wzglę­dem sie­dze­nia i po­dło­kiet­ni­ka­mi, usta­wia­na na po­de­ście. Zo­sta­ła roz­po­wszech­nio­na w re­ne­san­sie. Jej po­przed­ni­kiem była "cas­so­ne" – ozdob­na skrzy­nia.

Wikipedia


cassata

[czy­taj: kas­sa­ta] ro­dzaj lodów wło­skich w for­mie pół­ku­li zło­żo­nej z kilku warstw lodów o róż­nych sma­kach; kas­sa­ta


SJP.pl


cassate

[czy­taj: kas­sa­te] lody cas­sa­te: lody wło­skie o kilku sma­kach z mro­żo­ną bitą śmie­ta­ną i owo­ca­mi; kas­sa­te


SJP.pl


cassazione

[czy­taj: kas­sa­cio­ne] z wło­skie­go: ka­sa­cja; utwór mu­zycz­ny wy­ko­ny­wa­ny na wol­nym po­wie­trzu, ro­dzaj di­ver­ti­men­ta lub se­re­na­dy


SJP.pl


cassettone

[czy­taj: kas­set­to­ne] pro­to­typ ko­mo­dy, mebel roz­po­wszech­nio­ny we Wło­szech w XVI wieku


SJP.pl


cassidy

Cas­si­dy, Barry Adrian Resse (ur. 7 lipca 1982) – ame­ry­kań­ski raper, za­de­biu­to­wał w 2004 roku z al­bu­mem "Split Per­so­na­li­ty" z któ­re­go po­cho­dzi prze­bój "Hotel" na­gra­ny z pio­sen­ka­rzem R&B R. Kel­lym.

Wikipedia


cassini

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cas­si­ni-Hu­y­gens – sonda kos­micz­na
  • César François Cas­si­ni de Thury (1714–1784) – fran­cu­ski astro­nom i kar­to­graf
  • Gio­van­ni Cas­si­ni (1625–1712) – wło­ski astro­nom i ma­te­ma­tyk
  • Jac­qu­es Cas­si­ni (1677–1756) – fran­cu­ski astro­nom
  • Jean Do­mi­ni­que Cas­si­ni (1748–1845) – fran­cu­ski astro­nom i ka­ro­graf

Wikipedia


cassino

[czy­taj: kas-ino] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

Cas­si­no – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Fro­si­no­ne. Mia­sto znaj­du­je się u pod­nó­ża wzgó­rza Monte Cas­si­no. Głów­ny prze­mysł: mon­taż sa­mo­cho­dów i wyrób za­ba­wek. W są­sied­nim Pie­di­mon­te San Ger­ma­no znaj­du­je się duży za­kład Fiata Sta­bi­li­men­to Fiat di Cas­si­no.

Wikipedia


cassirer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ernst Cas­si­rer (1874–1945)
  • Paul Cas­si­rer (1871–1926)

Wikipedia


cassis

[czy­taj: kaS-IS] ni­sko­pro­cen­to­wy li­kier z czar­nych po­rze­czek


SJP.pl

Cas­sis – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Delta Ro­da­nu (13). Po­ło­żo­na jest na wschod­nich przed­mie­ściach Mar­sy­lii, bez­poś­red­nio przy Parku Na­ro­do­wym Ca­lan­qu­es i za­chod­nim krań­cu La­zu­ro­we­go Wy­brze­ża, mię­dzy Mar­sy­lią (30 km) i Tu­lo­nem (42 km).

Wikipedia


cassone

[czy­taj: kas­so­ne] re­ne­san­so­wa, duża wło­ska skrzy­nia, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia ubio­rów i kosz­tow­no­ści


SJP.pl

Cas­so­ne (z wł. "cassa" – kufer, skrzy­nia; l. mn. cas­so­ni) – niska, pro­sto­kąt­na, ozdob­na skrzy­nia, prze­waż­nie drew­nia­na – cha­rak­te­ry­stycz­ny mebel wło­skie­go re­ne­san­su, zwła­szcza w Sie­nie i Flo­ren­cji.

Słu­ży­ła do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży, przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku, bi­żu­te­rii lub po­sa­gu.

Wikipedia


cassoulet

[czy­taj: kasuLE] fran­cu­ska po­tra­wa, za­pie­kan­ka z bia­łej fa­so­li, wie­przo­wi­ny, ba­ra­ni­ny, bocz­ku wę­dzo­ne­go z do­dat­kiem ziół, przy­praw i róż­nych wa­rzyw; rów­nież ogniotr­wa­łe na­czy­nie, w któ­rym przy­go­to­wu­je się i po­da­je tę po­tra­wę


SJP.pl

Cas­so­u­let – wolno go­to­wa­ny gu­lasz wa­rzyw­no-mięs­ny po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wej Fran­cji. Jest przy­go­to­wy­wa­ny z bia­łej fa­so­li z do­dat­kiem kacz­ki lub gęsi, kieł­ba­sy, wie­przo­wi­ny, ba­ra­ni­ny i do­pra­wio­ny czosn­kiem oraz zio­ła­mi. We­dług tra­dy­cji po­cho­dzi z mia­sta Ca­stel­na­u­da­ry w de­par­ta­men­cie Aude w re­gio­nie Ok­sy­ta­nii. W Aude wy­stę­pu­ją różne od­mia­ny tego dania.

Wikipedia


castiglione

Ca­sti­glio­ne (kors. "I Ca­sti­glio­ni") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Górna Kor­sy­ka.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 22 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 1 osób/km².

Wikipedia


casting

[czy­taj: ka­sting] ka­sting;
1. wy­bie­ra­nie osób do filmu, re­kla­my, po­ka­zu mody itp.;
2. spot­ka­nie, na któ­rym wy­bie­ra się takie osoby


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) środ. film. kon­kurs ma­ją­cy wy­ło­nić ak­to­ra, pre­zen­te­ra, mo­del­kę itp. (cza­sem także zwie­rzę) do ja­kiejś roli;

 (1.2) wędk. sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu lekką musz­ką lub cię­żar­kiem do tar­czy, wy­ko­rzy­stu­ją­ca naj­waż­niej­sze tech­ni­ki węd­kar­skie: mu­cho­wą i spin­nin­go­wą;

Wiktionary

Zo­bacz też: ca­sting – spor­to­wa kon­ku­ren­cja węd­kar­ska.

Ca­sting [wy­mo­wa: ka­sting], ka­sting – spot­ka­nie, na któ­rym do­ko­nu­je się wy­bo­ru ak­to­ra, mo­de­la, pre­zen­te­ra do roli w fil­mie lub re­kla­mie, wy­stę­pu w po­ka­zie mody i tym po­dob­nych.

Ak­to­rzy nie­pro­fe­sjo­nal­ni lub bez me­ne­dże­ra (dzie­ci, mo­de­le, sta­ty­ści) zaz­wy­czaj ko­rzy­sta­ją z usług agen­cji ca­stin­go­wych (in­for­mu­ją­cych o zbli­ża­ją­cych się ca­stin­gach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­dzę na ca­stin­gi, ale nie do­sta­łam je­szcze żad­nej roli.

Wiktionary


castingować

[czy­taj: ka­stin­go­wać] wy­bie­rać osoby do filmu, re­kla­my, po­ka­zu mody itp.


SJP.pl


castingowiec

[czy­taj: ka­stin­go­wiec] osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca ca­sting; ka­stin­go­wiec


SJP.pl


castingowy

→ ca­sting [czy­taj: ka­stin­go­wy]; ka­stin­go­wy


SJP.pl


castor

[czy­taj: ka­stor] smo­li­sta ciecz pow­sta­ją­ca z od­ga­zo­wa­nia węgla ka­mien­ne­go, sto­so­wa­na jako skład­nik bu­dow­la­nych za­praw ce­men­to­wych (zwięk­sza ich wła­ści­wo­ści wo­do­szczel­ne)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­stor (bóbr) – ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny bo­bro­wa­tych
  • Ca­stor – miej­sco­wość w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re, w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Ca­stor – miej­sco­wość w Al­ber­ta (Ka­na­da)
  • Ca­stor (ang. Ca­stor Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ma­di­son, w USA
  • Ca­stor (ang. Ca­stor Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Stod­dard, w USA
  • Ca­stor – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Bien­vil­le, w USA
  • Ca­stor (wł. Punta Ca­sto­re) – szczyt w Al­pach Pen­niń­skich
  • Ca­stor (Ka­stor) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z Dio­sku­rów
  • Ca­stor (Ka­stor) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej jeden z Dio­sku­rów (Ka­sto­rów)
  • Ca­stor 1 – ame­ry­kań­ski człon ra­kiet no­śnych
  • Ca­stor 2 – ame­ry­kań­ski człon ra­kiet no­śnych
  • Pa­pi­lio ca­stor – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych

Wikipedia


castorama

[czy­taj: ka­sto­ra­ma] sieć hi­per­mar­ke­tów bu­dow­la­nych


SJP.pl

Ca­sto­ra­ma – sieć skle­pów z ma­te­ria­ła­mi bu­dow­la­ny­mi, re­mon­to­wy­mi, de­ko­ra­cyj­ny­mi i ogrod­ni­czy­mi. Wy­wo­dzą­ca się z Fran­cji firma jest od 2002 czę­ścią bry­tyj­skiej grupy King­fis­her.

Wikipedia


castra

[czy­taj: ka­stra] rzym­ski wa­row­ny obóz woj­sko­wy; ca­strum


SJP.pl


castries

sto­li­ca Saint Lucia


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Saint Lucia;

Wiktionary

Ca­stries – sto­li­ca Saint Lucia i dy­stryk­tu Ca­stries, na za­chod­nim wy­brze­żu wyspy, port nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim. We­dług da­nych z 2001 roku mia­sto li­czy­ło 10 873 miesz­kań­ców. Za­byt­kiem mia­sta jest ka­te­dra Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia NMP wznie­sio­na w 1899 roku. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy (pro­duk­cja rumu i cukru), stocz­nio­wy. W 1941 wy­bu­do­wa­no tu bazę Armii Sta­nów Zjed­no­czo­nych. W 1948 i 1953 ule­gło zni­szcze­niom w wy­ni­ku po­ża­rów.

Wikipedia


castro

[czy­taj: ka­stra] rzym­ski wa­row­ny obóz woj­sko­wy; ca­strum


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­stro – mia­sto
  • Ca­stro – mia­sto
  • Ca­stro de Rey – mia­sto
  • Ca­stro-Ur­dia­les – mia­sto
  • Ca­stro Marim – miej­sco­wość
  • Ca­stro – dziel­ni­ca San Fran­ci­sco
  • Ca­stro – hrab­stwo
  • Ca­stro Val­ley – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny
  • Ca­stro – miej­sco­wość w gmi­nie Ac­qu­a­ros­sa, w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Ble­nio, w po­wie­cie Ac­qu­a­ros­sa
  • Ca­stro – gmina w pro­win­cji Ber­ga­mo
  • Ca­stro – gmina w pro­win­cji Lecce
  • Ca­stro Su­pre­me – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


castroizm

[czy­taj: ka­stro­izm] le­wi­co­wa ide­o­lo­gia stwo­rzo­na przez Fi­de­la Ca­stro, łą­czą­ca mark­sizm z kon­cep­cja­mi José Martí i so­li­dar­no­ścią la­ty­no­a­me­ry­kań­ską


SJP.pl


castrum

[czy­taj: ka­strum] rzym­ski obóz woj­sko­wy za­bez­pie­czo­ny przed wro­giem wałem ziem­nym i fosą; ca­stra


SJP.pl


castryzm

[czy­taj: ka­stryzm] sy­stem spo­łecz­no-po­li­tycz­ny pow­sta­ły na Kubie po doj­ściu do wła­dzy Fi­de­la Ca­stro; ka­stryzm


SJP.pl


casual

[czy­taj: ka­żu­al] zwy­kle o odzie­ży: przez­na­czo­ny do co­dzien­ne­go użyt­ku; ka­żu­a­lo­wy, ca­su­a­lo­wy


SJP.pl


casualowy

[czy­taj: ka­żu­a­lo­wy] zwy­kle o odzie­ży: przez­na­czo­ny do co­dzien­ne­go użyt­ku; ka­żu­a­lo­wy, ca­su­al


SJP.pl


casus

[czy­taj: kasus] kazus; prze­sta­rza­le:
1. zda­rze­nie, wy­pa­dek, przy­kry zbieg oko­licz­no­ści;
2. za­gad­nie­nie, pro­blem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kazus
  • Casus belli
  • Casus fo­e­de­ris
  • Casus mix­tus

Wikipedia


cat

[czy­taj: ket] wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, na­le­żą­ca do Ba­ha­mów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cat – po­le­ce­nie sy­ste­mu Unix
  • Ca­ter­pil­lar – pro­du­cent ma­szyn bu­dow­la­nych i gór­ni­czych
  • Sta­ni­sław Mac­kie­wicz ps. Cat – Pre­mier Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej na Uchodź­stwie
  • Cat – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­ma
  • .cat – do­me­na in­ter­ne­to­wa
  • CAT – Cen­trum An­ty­ter­ro­ry­stycz­ne
  • tur­bu­len­cja czy­ste­go nieba ()
  • tłu­ma­cze­nie przy uży­ciu kom­pu­te­ra ()
  • osio­wa to­mo­gra­fia kom­pu­te­ro­wa ()
  • czas środ­ko­wo­a­fry­kań­ski ()

Wikipedia


cat-friendly

[czy­taj: kat frend­li] przy­jaz­ny dla kotów


SJP.pl


catalina

[czy­taj: ka­ta­li­na] ska­li­sta wyspa w Ka­li­for­nii na­le­żą­ca do ar­chi­pe­la­gu Wysp Santa Bar­ba­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PBY Ca­ta­li­na – ame­ry­kań­ska pa­tro­lo­wa łódź la­ta­ją­ca
  • (83360) Ca­ta­li­na – pla­ne­to­i­da
  • Ca­ta­li­na Sky Sur­vey – ame­ry­kań­ski pro­gram ba­daw­czy, w ra­mach któ­re­go po­szu­ki­wa­ne są ko­me­ty i pla­ne­to­i­dy bli­skie Ziemi
    • 257P/Ca­ta­li­na – ko­me­ta
    • C/1999 F1 (Ca­ta­li­na) – ko­me­ta
  • Ca­ta­li­na – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Co­vas­na, w gmi­nie Ca­ta­li­na
  • Ca­ta­li­na – gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Co­vas­na
  • Ca­ta­li­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Pima
  • Ca­ta­li­na Is­land – wyspa Ca­ta­li­na
  • Pon­tiac Ca­ta­li­na – sa­mo­chód
  • macOS Ca­ta­li­na - sy­stem ope­ra­cyj­ny
  • Santa Ca­ta­li­na

Wikipedia


catanzaro

[czy­taj: kan­tan­ca­ro] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wych Wło­szech, sto­li­ca re­gio­nu Ka­la­bria i pro­win­cji Ca­tan­za­ro (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na po­łud­niu kraju, w Ka­la­brii;

Wiktionary

Ca­tan­za­ro – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ka­la­bria, w pro­win­cji Ca­tan­za­ro. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 90 240 osób.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Ca­tan­za­ro.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ca­tan­za­ro dwóch męż­czyzn, uz­na­nych za przy­wód­ców buntu, „po­chwy­co­no, skuto kaj­da­na­mi, udu­szo­no w stóp szu­bie­ni­cy, a na­stęp­nie po­wie­szo­no za jedną nogę, po dwóch zaś dniach poć­wiar­to­wa­no, a ich głowy umie­szczo­no w że­laz­nych klat­kach u bram mia­sta”, jako prze­ra­ża­ją­ce me­men­to dla tych, któ­rzy ośmie­lą się zbun­to­wać prze­ciw­ko kró­lo­wi Fi­li­po­wi III.

Wiktionary


catcalling

[czy­taj: kat­ko­ling] or­dy­nar­ne ko­men­ta­rze lub za­czep­ki o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym kie­ro­wa­ne przez męż­czyzn w stro­nę ko­biet w miej­scu pu­blicz­nym; cat cal­ling


SJP.pl


catch

[czy­taj: kacz] utwór po­li­fo­nicz­ny, w któ­rym linię me­lo­dycz­ną głosu roz­po­czy­na­ją­ce­go pow­ta­rza­ją ko­lej­no wszyst­kie wy­stę­pu­ją­ce głosy; kanon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. utwór po­li­fo­nicz­ny, w któ­rym linię me­lo­dycz­ną głosu roz­po­czy­na­ją­ce­go pow­ta­rza­ją ko­lej­no wszyst­kie wy­stę­pu­ją­ce głosy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanon

Wiktionary


catch-as-catch-can

[czy­taj: kacz as kacz ken] z an­giel­skie­go: chwy­taj, jak mo­żesz chwy­cić;
1. uży­wa­nie wszyst­kich do­stęp­nych środ­ków ułat­wia­ją­cych osią­gnię­cie celu;
2. dzia­ła­nie cha­o­tycz­ne, bez­pla­no­we;
3. w spor­cie: walka za­pa­śni­cza, w któ­rej wszyst­kie chwy­ty są doz­wo­lo­ne; wol­no­a­me­ry­kan­ka


SJP.pl


catechu

[czy­taj: ka­te­chu] wy­ciąg z kory i drew­na niek­tó­rych in­dyj­skich drzew tro­pi­kal­nych; ka­te­chu


SJP.pl


catenaccio

[czy­taj: ka­te­na­czio] w piłce noż­nej - tak­ty­ka zma­so­wa­nej obro­ny, mu­ro­wa­nie włas­nej bram­ki, zwła­szcza dla utrzy­ma­nia osią­gnię­te­go już, ko­rzyst­ne­go dla włas­nej dru­ży­ny wy­ni­ku


SJP.pl

Ca­te­nac­cio (wł. "ry­giel, za­suw­ka") – sy­stem tak­tycz­ny w piłce noż­nej kła­dą­cy szcze­gól­ny na­cisk na do­brze zor­ga­ni­zo­wa­ną obro­nę oraz faule tak­tycz­ne, sku­pia­ją­cy się na chro­nie­niu włas­nej bram­ki bar­dziej niż zdo­by­wa­niu goli. Znany stał się dzię­ki ar­gen­tyń­skie­mu tre­ne­ro­wi He­le­nio Her­re­rze, który w la­tach sześć­dzie­sią­tych wdro­żył ten sy­stem w In­te­rze Me­dio­lan. Dzię­ki niemu Inter w Serie A wy­gry­wał więk­szość swych me­czów wy­ni­kiem 1:0.

Wikipedia


caterer

[czy­taj: ka­te­rer] osoba przy­go­to­wu­ją­ca ca­te­ring


SJP.pl


catering

[czy­taj: ka­te­ring] ka­te­ring;
1. usłu­ga po­le­ga­ją­ca na od­płat­nym do­star­cza­niu oraz ser­wo­wa­niu je­dze­nia i na­po­jów na przy­ję­ciach;
2. po­si­łek ser­wo­wa­ny w sa­mo­lo­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­słu­ga przy­jęć lub firm po­le­ga­ją­ca na przy­go­to­wy­wa­niu po­traw i do­star­cza­niu ich w go­to­wej po­sta­ci na miej­sce;

Wiktionary

Ca­te­ring, ka­te­ring – usłu­ga po­le­ga­ją­ca na przy­go­to­wy­wa­niu i do­star­cza­niu na za­mó­wie­nie go­to­wych po­traw lub na or­ga­ni­za­cji przy­jęć np. (wesel, ju­bi­le­u­szy), im­prez, ban­kie­tów i kon­fe­ren­cji, wy­da­rzeń kul­tu­ral­nych, wy­da­rzeń fir­mo­wych, jak rów­nież co­dzien­ne za­pew­nia­nie po­sił­ków w szko­łach, miej­scach pracy etc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam imie­ni­ny, ale nie chce mi się stać przy ga­rach, więc za­mó­wię ca­te­ring.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cateringowy

Wiktionary


cateringowy

→ ca­te­ring [czy­taj: ka­te­rin­go­wy]; ka­te­rin­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ca­te­rin­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam czasu przy­go­to­wy­wać przy­ję­cia, za­mó­wię firmę ca­te­rin­go­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛrʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: katerʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. catering m.

Wiktionary


catgut

[czy­taj: kat­gut lub ket­gut] cien­ka nić chi­rur­gicz­na do zszy­wa­nia tka­nek i na­rzą­dów, ule­ga­ją­ca wchło­nię­ciu po kilku ty­god­niach; ket­gut, kat­gut


SJP.pl


catherine

1. [czy­taj: katrIN] żeń­skie imię fran­cu­skie
2. [czy­taj: KEtrin] żeń­skie imię an­giel­skie


SJP.pl

Cat­he­ri­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Wil­cox.

Wikipedia


catinga

[czy­taj: ka­tin­ga] suchy las zło­żo­ny z palm i su­ku­len­tów, wy­stę­pu­je w Gu­ja­nie i Bra­zy­lii; ca­a­tin­ga; ka­tin­ga


SJP.pl


catio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fe­li­nol. spe­cjal­ny wy­bieg dla kota do­mo­we­go za­spo­ka­ja­ją­cy jego po­trze­bę ruchu, ob­ser­wa­cji i ek­splo­ta­cji, a jed­no­cze­śnie za­pew­nia­ją­cy bez­pie­czeń­stwo tak dla sa­me­go kota, jak i dla śro­do­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy nu­dzi­ło mi się na bu­do­wie, to zbu­do­wa­łem moim kotom catio i tor do go­nitw w domu.

Wiktionary


cauda

[czy­taj: kałda] pio­no­wa kre­ska bę­dą­ca ele­men­tem niek­tó­rych nut lub li­ga­tur w sy­ste­mach no­ta­cyj­nych sto­so­wa­nych ok. XIII-XVI wieku


SJP.pl

cauda ("cau"; łac. ogon, ogo­nia­sty) – po­zio­ma i nisko za­wie­szo­na chmu­ra, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ca ogon, roz­cią­ga­ją­ca się od głów­nej stre­fy opa­dów de­szczu w su­per­ko­mór­ce bu­rzo­wej do chmu­ry stro­po­wej ("murus"), bę­dą­cej zaz­wy­czaj na tej samej wy­so­ko­ści co "cauda". Ruch chmu­ry od­by­wa się od głów­ne­go ob­sza­ru opa­dów w stro­nę chmu­ry stro­po­wej, a w miej­scu jej po­łą­cze­nia z chmu­rą "murus" czę­sto można za­ob­ser­wo­wać gwał­tow­ne prądy wstę­pu­ją­ce.

Wikipedia


caudillismo

[czy­taj: ka­u­di­jis­mo lub ka­u­dil­jis­mo] au­to­ry­tar­ny spo­sób rzą­dze­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla la­ty­no­a­me­ry­kań­skich ca­u­dil­los; ca­u­dil­lizm


SJP.pl


caudillizm

[czy­taj: ka­u­di­lizm] au­to­ry­tar­ny spo­sób rzą­dze­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla la­ty­no­a­me­ry­kań­skich ca­u­dil­los; ca­u­dil­lis­mo


SJP.pl


caudillo

[czy­taj: kał­di­jo lub kał­dil­jo] la­ty­no­a­me­ry­kań­ski przy­wód­ca woj­sko­wy lub po­li­tycz­ny, po­sia­da­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę; tytuł ta­kie­go przy­wód­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) polit. przy­wód­ca hisz­pań­ski

 (1.2) polit. hisz­pań­ski lub la­ty­no­a­me­ry­kań­ski przy­wód­ca, ro­dzaj dyk­ta­to­ra lub ka­cy­ka

Wiktionary

Ca­u­dil­lo – hisz­pań­ski ter­min oz­na­cza­ją­cy przy­wód­cę po­li­tycz­ne­go (z re­gu­ły woj­sko­we­go), uży­wa­ny w Hisz­pa­nii i kra­jach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Po­sia­da także por­tu­gal­ski od­po­wied­nik – ca­u­dil­ho.

Po­cząt­ko­wo ter­mi­nem tym okre­śla­no do­wód­ców woj­sko­wych w walce z Ara­ba­mi w Hisz­pa­nii do XV w.

Wikipedia


causa

[czy­taj: kałsa] w pra­wie:
1. spra­wa, in­te­res, pro­ces;
2. sto­su­nek praw­ny, pod­sta­wa praw­na


SJP.pl

Causa (łac. "przy­czy­na") – praw­nie istot­na przy­czy­na do­ko­na­nia czyn­no­ści praw­nej.

Za­sa­da przy­czy­no­wo­ści czyn­no­ści praw­nych.

Czyn­no­ści praw­ne przy­spa­rza­ją­ce dzie­li się na ka­u­zal­ne i ab­strak­cyj­ne (oder­wa­ne). Dla waż­no­ści tych pier­wszych wy­ma­ga­ne jest ist­nie­nie i waż­ność (zgod­ność z pra­wem) praw­nie istot­nej przy­czy­ny przy­spo­rze­nia (causy).

Wikipedia


causeur

[czy­taj: koZER] czło­wiek umie­ją­cy roz­ma­wiać, ga­wę­dzić in­te­re­su­ją­co, dow­cip­nie; ga­wę­dziarz; kozer


SJP.pl


caval

[czy­taj: kawal] dęty in­stru­ment drew­nia­ny po­dob­ny do fletu pro­ste­go, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bał­kań­skiej i tu­rec­kiej mu­zy­ce lu­do­wej


SJP.pl


cavalieri

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­na­ven­tu­ra Ca­va­lie­ri (1598–1647) – wło­ski ma­te­ma­tyk i astro­nom
  • Ca­ta­ri­na Ca­va­lie­ri (1755–1801) – so­pra­nist­ka
  • Diego Ca­va­lie­ri – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Emi­lio de’ Ca­va­lie­ri (1550–1602) – wło­ski kom­po­zy­tor
  • San Polo dei Ca­va­lie­ri – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech

Wikipedia


cavaliers

[czy­taj: KAwaljers] ko­szy­kar­ski klub z Cle­ve­land, wy­stę­pu­ją­cy w NBA


SJP.pl


cavalli

naz­wi­sko, m.in.: Fran­ce­sco Ca­val­li (1602-1676), wło­ski kom­po­zy­tor, or­ga­ni­ska oraz śpie­wak te­no­ro­wy


SJP.pl


cavata

[czy­taj: ka­wa­ta] w mu­zy­ce: so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ka­wa­ty­na, ca­va­ti­na


SJP.pl


cavatina

[czy­taj: ka­wa­ti­na] w mu­zy­ce: so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ka­wa­ty­na, ka­wa­ti­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. krót­ka pieśń so­lo­wa o prost­szej bu­do­wie niż aria

 (1.2) muz. krót­ki i po­wol­ny utwór in­stru­men­tal­ny

Wiktionary

Ca­va­ti­na (ka­wa­ti­na, ka­wa­ty­na) – krót­kie ario­so, które w ope­rze i ora­to­rium za­my­ka­ło re­cy­ta­tyw, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w XVIII wieku.

Ca­va­ti­na ma nie­wiel­kie roz­mia­ry, pro­stą struk­tu­rę, czę­sto cha­rak­ter li­rycz­ny. Jest po­zba­wio­na re­pe­ty­cji (jak np. „Porgi amor” w "We­se­lu Fi­ga­ra" Mo­zar­ta) i zwro­tów or­na­men­tal­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hra­bian­ka Ce­cy­lia śpie­wać miała ca­va­ti­nę Bel­li­nie­go, a to­wa­rzy­szyć jej miał Wac­ław.

 (1.2) Grał on przy go­ściach dwa walce Stra­us­sa i ca­va­ti­ny dwie Do­ni­zet­tie­go.

Wiktionary


cave

[czy­taj: kejw] naz­wi­sko


SJP.pl

Cave – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Rzym.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 9519 osób, 559,9 os./km².

Uro­dził tu się dy­plo­ma­ta pa­pie­ski abp An­to­ni­no Pinci.

Wikipedia


cavendish

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ven­dish – mia­sto w USA
  • Ca­ven­dish – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA
  • Ca­ven­dish – wieś w An­glii
  • Ca­ven­dish – osada w Ka­na­dzie
  • Ca­ven­dish – bry­tyj­ska ro­dzi­na szla­chec­ka wy­wo­dzą­ca się z Ca­ven­dish w hrab­stwie Suf­folk
  • Ca­ven­dish – kra­ter księ­ży­co­wy
  • (12727) Ca­ven­dish – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • An­drew Ca­ven­dish, 11. ksią­żę De­vons­hi­re (1920–2004) – bry­tyj­ski ary­sto­kra­ta i po­li­tyk
  • Ed­ward Ca­ven­dish, 10. ksią­żę De­vons­hi­re (1895–1950) – bry­tyj­ski ary­sto­kra­ta i po­li­tyk
  • Eli­za­beth Ca­ven­dish (1759–1824) – an­giel­ska ary­sto­krat­ka
  • Fre­de­rick Ca­ven­dish Pon­son­by (1783–1837) – bry­tyj­ski ary­sto­kra­ta, po­li­tyk i woj­sko­wy
  • Ge­or­gia­na Ca­ven­dish z domu Spen­cer (1757–1806) – bry­tyj­ska ary­sto­krat­ka

Wikipedia


caxton

Cax­ton – wieś w An­glii, w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re, w dy­stryk­cie South Cam­brid­ges­hi­re. Leży 15 km na za­chód od mia­sta Cam­brid­ge i 78 km na pół­noc od Lon­dy­nu. Miej­sco­wość liczy 480 miesz­kań­ców.

Na obrze­żu wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy wia­trak Bourn Wind­mill z XVI/XVII wieku.

Wikipedia


cayatte

[czy­taj: kaJAT] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. André Ca­y­at­te (1909-1989) - sce­na­rzy­sta i re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl


cayenne

[czy­taj: kaJEN] przy­pra­wa ze sprosz­ko­wa­nych owo­ców chili


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. pieprz ka­jeń­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­y­en­ne (Ka­jen­na) – sto­li­ca i głów­ny port Gu­ja­ny Fran­cu­skiej
  • pieprz ca­y­en­ne (pieprz ka­jeń­ski) – ro­dzaj bar­dzo ostrej przy­pra­wy
  • Pors­che Ca­y­en­ne − sa­mo­chód marki Pors­che

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię do­da­wać do moich po­traw ca­y­en­ne, gdy są zbyt mdłe, po­nie­waż na­da­je im wy­ra­zi­sto­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajenna ż.

 przym. kajeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprz kajeński, pieprz cayenne, papryka cayenne

Wiktionary


cazin

mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie


SJP.pl

Cazin – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie uńsko-sań­skim, sie­dzi­ba mia­sta Cazin. W 2013 roku li­czy­ło 13 863 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Bosz­nia­cy.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy oraz elek­tro­ma­szy­no­wy.

Wikipedia


cał

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. śrpol. cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saw, AS: cau̯

Wiktionary


cała

1. ogar­nia­ją­cy cał­ko­wi­cie, obej­mu­ją­cy wszyst­ko; wszy­stek, pełny, zu­peł­ny;
2. pełen cze­goś;
3. je­dy­ny, wy­łącz­ny;
4. duży, znacz­ny;
5. w do­brym sta­nie, nie­na­ru­szo­ny, nie­usz­ko­dzo­ny;
6. po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie sa­me­go


SJP.pl


całbecki

naz­wi­sko


SJP.pl


całka

jedno z pod­sta­wo­wych pojęć ana­li­zy ma­te­ma­tycz­nej, sto­so­wa­ne w tech­ni­ce, fi­zy­ce, eko­no­mii i in­nych na­u­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. wspól­na nazwa wielu po­wią­za­nych pojęć ra­chun­ku cał­ko­we­go;

 (1.2) techn. jedna ze ścian zło­żo­nych z bla­tów su­ro­wiz­no­wych, la­nych w ogni­sku fry­szer­skim, któ­ry­mi piec pło­mien­ny jest ob­sta­wio­ny zew­nątrz i które two­rzą skrzy­nię

 (1.3) daw. rub. nie­win­na dziew­czy­na, dzie­wi­ca

Wiktionary

Całka – ogól­ne okre­śle­nie wielu róż­nych, choć po­wią­za­nych ze sobą, pojęć ana­li­zy ma­te­ma­tycz­nej. Naj­czę­ściej przez „całkę” ro­zu­mie się całkę oz­na­czo­ną lub całkę nie­oz­na­czo­ną, choć ist­nie­je wiele in­nych od­mian całki. Ści­słe de­fi­ni­cje można zna­leźć w ar­ty­ku­łach do­ty­czą­cych po­szcze­gól­nych całek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga miał pro­blem z wyz­na­cze­niem trud­nej całki.

 (1.1) Aby roz­wią­zać to za­da­nie, ko­niecz­ne jest wyz­na­cze­nie całki na prze­dzia­le [0, 1].

 (1.1) Całka nie­oz­na­czo­na jest po­ję­ciem od­wrot­nym do po­chod­nej funk­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawka, AS: cau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całkowanie n., scałkowanie n., całość ż.

:: zdrobn. całeczka ż.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowy, całkowalny, cały, całkowity

 przysł. całkowo, całkowicie, cało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ostawa

Wiktionary


całki

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. cały

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: całka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲci, AS: cau̯ʹḱi

Wiktionary


całkiem

zu­peł­nie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób cał­ko­wi­ty, zu­peł­ny, pełny

 (1.2) w spo­sób wy­star­cza­ją­cy; dość, dosyć, w miarę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

 (1.1) Ojej! Cał­kiem o tym za­pom­nia­łam!

 (1.2) Film był cał­kiem dobry, choć jego ostat­nie sceny wy­da­wa­ły mi się tro­chę tan­det­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲcɛ̃m, AS: cau̯ʹḱẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całość ż.

 przym. całkowity

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupełnie, maksymalnie, całkowicie, kompletnie, totalnie; daw. wniwecz

Wiktionary


całkowalność

ist­nie­nie całki ja­kiejś funk­cji w okre­ślo­nym sen­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co może być scał­ko­wa­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całkowalny

 przysł. całkowalnie

Wiktionary


całkowalny

da­ją­cy się scał­ko­wać


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. da­ją­cy się scał­ko­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvalnɨ, AS: cau̯kovalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n., całkowalność ż.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowy

Wiktionary


całkowanie

li­cze­nie całek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. wy­ko­ny­wa­nie ope­ra­cji ma­te­ma­tycz­nej przy uży­ciu całek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­mo­cą ra­chun­ku, zwa­ne­go w wyż­szej ma­te­ma­ty­ce cał­ko­wa­niem, po­le­ga­ją­ce­go w za­sa­dzie na su­mo­wa­niu wiel­ko­ści nie­skoń­cze­nie ma­łych, mo­że­my […] po­chod­ne [lo­ga­ryt­mu] za­stą­pić wiel­ko­ścia­mi skoń­czo­ny­mi i wy­mier­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., scałkowanie n.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowy, całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary


całkować

wy­li­czać całkę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mat. szu­kać całki dla danej róż­nicz­ki lub po­chod­nej albo roz­wią­za­nia da­ne­go rów­na­nia róż­nicz­ko­we­go

 (1.2) przen. uj­mo­wać w jedną ca­łość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvat͡ɕ, AS: cau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. scałkować dk.

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 przym. całkowy, całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) scalać, dopełniać, syntetyzować, uogólniać

Wiktionary


całkowicie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób cał­ko­wi­ty, pełny, bez resz­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Je­ste­śmy cał­ko­wi­cie sa­mo­wy­star­czal­ni - mówi z dumą Giao Che Nat. — Lu­dzie pra­cu­ją w ko­o­pe­ra­ty­wach — mamy spół­dziel­nie: ry­bac­ką, pie­kar­ską, sto­lar­ską, re­sta­u­ra­cyj­ną.

 (1.1) Pablo cał­ko­wi­cie poś­wię­cił się ma­lar­stwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: cau̯kovʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całość ż., całkowitość ż., całostka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowity, cały, całkowy

 przysł. całkiem, cało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyłącznie, zupełnie, kompletnie, absolutnie, zgoła, totalnie, maksymalnie, gruntownie, kompletnie, nieskalanie, doskonale, nieskazitelnie, skrajnie, święcie, całkiem, diametralnie, dokumentnie, bez reszty, do gruntu, do imentu, do końca, do szpiku kości, do ostatka, do reszty, na amen, na dobre, na fest, od a do zet, od początku do końca, w całej okazałości, w całej pełni, w całej rozciągłości, w całości, w pełni, w zupełności, z gruntu, od deski do deski, na sto procent, ad finem, reg. pozn. na cołki łeb, gwara. hetki, daw. het

Wiktionary


całkowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: cał­ko­wi­cie


SJP.pl


całkowitoliczbowy

zwią­za­ny z licz­ba­mi cał­ko­wi­ty­mi, do­ty­czą­cy liczb cał­ko­wi­tych


SJP.pl


całkowitość

wszyst­kie czę­ści, frag­men­ty po­łą­czo­ne ze sobą, two­rzą­ce sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę; ca­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co jest cał­ko­wi­te (obej­mu­je sobą pewną ca­łość)

 (1.2) mat. cecha cze­goś, co jest cał­ko­wi­te (może zo­stać wy­ra­żo­ne jako wynik do­da­wa­nia lub odej­mo­wa­nia je­dy­nek)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym do­raź­nym po­cho­dze­niu, a rów­no­cze­śnie cał­ko­wi­to­ści pe­sy­miz­mu Mi­ło­sza jest może źró­dło licz­nych an­ty­tez, na któ­rych roz­pię­ta jest jego li­ry­ka.

 (1.2) Po­mysł z tym odej­mo­wa­niem nie jest naj­lep­szym po­my­słem na spraw­dza­nie cał­ko­wi­to­ści licz­by.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całkowity, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupełność

Wiktionary


całkowity

1. obej­mu­ją­cy ca­łość, kom­plet­ny;
2. taki, który na­le­ży do zbio­ru liczb, w któ­rym żadna z liczb nie jest ułam­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który obej­mu­je ca­łość; jest pełny, zu­peł­ny, kom­plet­ny, nie jest ułam­ko­wy, czę­ścio­wy

 (1.2) mat. bę­dą­cy licz­bą cał­ko­wi­tą, czyli do­dat­nią lub ujem­ną wie­lo­krot­no­ścią jeden, albo zerem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­da­nie jej było cał­ko­wi­te, świe­ci­ła przy­kła­dem ofiar­no­ści, sta­ło­ści i uporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲitɨ, AS: cau̯kovʹity

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całkowicie, całkiem

 przym. cały

 rzecz. całkowitość ż., całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cały

Wiktionary


całkowy

zwią­za­ny z całką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. zwią­za­ny z całką, do­ty­czą­cy całki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvɨ, AS: cau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 czas. całkować ndk., scałkować dk.

 przym. całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary


całkujący

taki, który do­ko­nu­je cał­ko­wa­nia, zgro­ma­dze­nia, zin­te­gro­wa­nia cze­goś, np. ele­ment lub układ tech­nicz­ny


SJP.pl


cało

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w ca­ło­ści, bez uszczerb­ku, bez szko­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dom przetr­wał hu­ra­gan cało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całka ż., całość ż.

 przym. calusieńki, caluśki, caluteńki, calutki, cały

 przedr. cało-

 przysł. całkowicie

Wiktionary


całobrzegi

o li­ściu: ma­ją­cy brze­gi gład­kie, bez ząb­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. o li­ściu: ma­ją­cy gład­ki brzeg, po­zba­wio­ny wcięć i ząb­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­zy­lia to ro­śli­na z kru­chą, roz­ga­łę­zio­ną ło­dy­gą, li­ście ma z ogon­ka­mi ca­ło­brze­gie lub ząb­ko­wa­ne.

Wiktionary


całodniowość

cecha cze­goś trwa­ją­ce­go cały dzień; ca­ło­dzien­ność


SJP.pl


całodniowy

taki, który trwa lub jest ak­tu­al­ny przez cały dzień; ca­ło­dzien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cały dzień, bę­dą­cy re­zul­ta­tem ca­łe­go dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy ca­łod­nio­we kar­ne­ty, więc mo­gli­śmy szu­so­wać do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈdʲɲɔvɨ, AS: cau̯odʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całodzienny

Wiktionary


całodobowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przez całą dobę, 24 go­dzi­ny na dobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świe­ży chleb tutaj jest ca­ło­do­bo­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔdɔˈbɔvɔ, AS: cau̯odobovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całodobowy

 rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary


całodobowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ca­ło­do­bo­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całodobowy

 przysł. całodobowo

Wiktionary


całodobowy

1. trwa­ją­cy całą dobę; dwu­dzie­stocz­te­ro­go­dzin­ny;
2. pra­cu­ją­cy całą dobę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ot­war­ty lub czyn­ny całą dobę

 (1.2) trwa­ją­cy całą dobę

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całodobowo

 rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) całodzienny

Wiktionary


całodobówka

po­tocz­nie: pla­ców­ka lub punkt usłu­go­wy dzia­ła­ją­cy 24 go­dzi­ny na dobę


SJP.pl


całodzienność

cecha cze­goś trwa­ją­ce­go cały dzień; ca­łod­nio­wość


SJP.pl


całodzienny

taki, który trwa lub jest ak­tu­al­ny przez cały dzień; ca­łod­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który trwa przez cały dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz się so­li­ło, po­ły­ka­ło i za­stę­po­wał ca­ło­dzien­ne wy­ży­wie­nie.

 (1.1) Dzien­na racja po­kar­mo­wa okre­śla jakie pro­duk­ty i w ja­kiej ilo­ści na­le­ży uwz­ględ­nić w ca­ło­dzien­nym ży­wie­niu czło­wie­ka, aby za­pew­nić or­ga­niz­mo­wi wszyst­kie nie­zbęd­ne skład­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całodzienność

 przysł. całodziennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całodobowy

Wiktionary


całogodzinny

trwa­ją­cy całą go­dzi­nę


SJP.pl


całokształt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na ca­łość, roz­wa­ża­ny w ca­ło­ści układ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hen­ryk Sien­kie­wicz do­stał Nobla za ca­łoksz­tałt twór­czo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔkʃtawt, AS: cau̯okštau̯t

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całość, ogół, system

Wiktionary


całoletni

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który trwa całe lato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bur­mistrz po­sta­no­wił oży­wić at­mos­fe­rę Olsz­ty­na or­ga­ni­zu­jąc ca­ło­let­ni cykl im­prez kul­tu­ral­nych i spor­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈlɛtʲɲi, AS: cau̯oletʹńi

Wiktionary


całomiesięczny

trwa­ją­cy cały mie­siąc


SJP.pl


całonocny

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy całą noc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­no­wie i pani wra­ca­ją wła­śnie z balu po ca­ło­noc­nej hu­lan­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔ̃ˈnɔt͡snɨ, AS: cau̯õnocny

Wiktionary


całopalenie

pa­le­nie zwłok w ofie­rze; cia­ło­pa­le­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bibl. rel. zło­że­nie w ofie­rze ca­łe­go zwie­rzę­cia lub daru ofiar­ne­go

 (1.2) przen. poś­wię­ce­nie wszyst­kie­go, nawet sie­bie

Wiktionary

Nie mylić z: Cia­ło­pa­le­nie.

Ca­ło­pa­le­nie lub ofia­ra ca­ło­pa­le­nia (hebr. "עלה", trb. 'ola, stgr. "ὁλόκαυστος", trb. ho­lo­ka­u­stos, łac. "ho­lo­ca­u­stum") – ofia­ra skła­da­na bó­stwu, cał­ko­wi­cie tra­wio­na przez ogień.

Obrzęd po­pu­lar­ny szcze­gól­nie w tra­dy­cji ży­dow­skiej, wie­lo­krot­nie wspom­nia­ny w Bi­blii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ło­wać Go całym ser­cem, całym umy­słem i całą mocą i mi­ło­wać bliź­nie­go jak sie­bie sa­me­go da­le­ko wię­cej zna­czy niż wszyst­kie ca­ło­pa­le­nia i ofia­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całopalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) holocaust, holokaust, ofiara całopalna

Wiktionary


całopalny

przy­miot­nik

 (1.1) rel. przez­na­czo­ny do ca­ło­pa­le­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całopalenie n.

Wiktionary


całopanek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzad. żart. pan; czło­wiek bę­dą­cy prze­ci­wień­stwem pół­pan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] goli ga­li­cyj­scy pół­pan­ko­wie wy­ści­ga­mi kon­ne­mi mał­pu­ją an­giel­skich ca­ło­pan­ków […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈpãnɛk, AS: cau̯opãnek

Wiktionary


całopojazdowy

tran­sport ca­ło­po­ja­zdo­wy - tran­sport, w któ­rym zle­ce­nio­daw­ca płaci za całą po­wierzch­nię po­ja­zdu


SJP.pl


całopostaciowy

przed­sta­wia­ją­cy całą po­stać


SJP.pl


całoroczność

→ ca­ło­rocz­ny


SJP.pl

Patrz:

całoroczny

całoroczny

trwa­ją­cy cały rok


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cały rok; czyn­ny cały rok; obej­mu­ją­cy cały rok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czter­dzie­sto­trzy­let­ni pa­cjent tra­fił do po­rad­ni aler­go­lo­gicz­nej z po­wo­du ca­ło­rocz­ne­go ka­ta­ru i za­pa­le­nia spo­jó­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całorocznie

Wiktionary


całosemestralny

trwa­ją­cy cały se­mestr


SJP.pl


całospektaklowy

o ut­wo­rze sce­nicz­nym: wy­peł­nia­ją­cy cały spek­takl


SJP.pl


całostka

nie­wiel­ka, sa­mo­dziel­na część więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl


całostkowy

→ ca­łost­ka


SJP.pl

Patrz:

całostka

całostronicowy

wy­peł­nia­ją­cy cała stro­nę (zaz­wy­czaj o tek­ście)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zaj­mu­ją­cy całą stro­nę

Wiktionary


całotonowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ca­ło­to­no­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całotonowy

 przysł. całotonowo

Wiktionary


całotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cały ty­dzień; obej­mu­ją­cy cały ty­dzień

Wiktionary


całowagonowy

wy­peł­nia­ją­cy cały wagon


SJP.pl


całowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ty­ka­nie usta­mi kogoś, rza­dziej cze­goś

Wiktionary

Ca­ło­wa­nie – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Kar­czew.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w War­sza­wi­cach.

Wieś szla­chec­ka Ca­ło­wa­nie po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Apa­rat or­to­don­tycz­ny nie przesz­ka­dza w ca­ło­wa­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈvãɲɛ, AS: cau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pocałować, całować ndk.

 rzecz. całusek mzw./mrz., pocałunek mrz., pocałowanie n., całus

 przym. całuśny

Wiktionary


całować

1. do­ty­kać usta­mi w celu wy­ra­że­nia swo­ich uczuć; skła­dać po­ca­łu­nek, dawać buzi;
2. ca­ło­wać się - ca­ło­wać wza­jem­nie jeden dru­gie­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) dawać komuś po­ca­łu­nek; do­ty­kać usta­mi kogoś, rza­dziej cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ca­ło­wać się (dk. brak)

 (2.1) dawać i do­sta­wać po­ca­łu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kle­pał Pawła na po­wi­ta­nie po ple­cy­e­cach i długo, oble­śnie ca­ło­wał Misię w rękę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔvat͡ɕ, AS: cau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocałunek mrz., całus mzw., całowanie n., całusek mzw./mrz.

 przym. całuśny

 czas. pocałować dk., ucałować dk.

Wiktionary


całościować

łą­czyć coś w ca­łość


SJP.pl


całościowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ca­ło­ścio­wy, uwz­ględ­nia­jąc ca­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józek pla­no­wa­ća­no­wał po­dejść do tych za­gad­nień ca­ło­ścio­wo, ale mu nie poz­wo­lo­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całostka ż., całościowość ż., całość ż.

 przym. cały, całościowy

 przysł. w całości

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompleksowo, różnokierunkowo, wielostronnie, wszechstronnie

Wiktionary


całościowość

→ ca­ło­ścio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ca­ło­ścio­we; cecha tych, któ­rzy są ca­ło­ścio­wi

Wiktionary

Patrz:

całościowy

Powiązane:

 przym. całościowy

 przysł. całościowo

Wiktionary


całościowy

przy­miot­nik

 (1.1) obej­mu­ją­cy ca­łość, do­głęb­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: cau̯ośćovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. całościowo

 rzecz. całość ż., całościowość ż.

 przym. cały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) globalny, holistyczny

Wiktionary


całościujący

łą­czyć coś w ca­łość


SJP.pl


całość

1. wszyst­kie czę­ści, frag­men­ty po­łą­czo­ne ze sobą, two­rzą­ce sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę; cał­ko­wi­tość;
2. nie­na­ru­szal­ność, nie­ty­kal­ność;
3. licz­ba na­le­żą­ca do zbio­ru liczb cał­ko­wi­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wszyst­kie ele­men­ty cze­goś two­rzą­ce razem jakąś sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę

 (1.2) filoz. zwar­ty układ, któ­re­go cechy i pra­wi­dło­wo­ści de­cy­du­ją o wszel­kich wła­ści­wo­ściach jego po­szcze­gól­nych skład­ni­ków

 (1.3) książk. nie­na­ru­szal­ność i nie­po­dziel­ność cze­goś

 (1.4) mat. licz­ba cał­ko­wi­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie po­ło­wy po­ma­rań­czy to jedna ca­łość owocu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɔɕt͡ɕ, AS: cau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. całościowy, cały

 przysł. całościowo, całkiem, całkowicie, cało

 rzecz. całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednia, jedność, komplet

 (1.2) całokształt, ogół, suma, uniwersum

 (1.3) niepodzielność, nienaruszalność, integralność

Wiktionary


całun

lekka tka­ni­na słu­żą­ca do przy­kry­wa­nia trum­ny, zwłok; kir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. tka­ni­na, ro­dzaj za­sło­ny słu­żą­cej do okry­wa­nia zwłok, trum­ny lub ka­ta­fal­ku;

Wiktionary

Całun (sta­ro­pol­ski "cza­łun" sieć, tka­ni­na we wzo­rze sieci) – w Pol­sce okre­śle­nie za­sło­ny, okry­wy z tka­ni­ny (naj­czę­ściej w ko­lo­rze czar­nym), słu­żą­cej do przy­kry­wa­nia zwłok, trum­ny i ka­ta­fal­ku naj­czę­ściej w de­li­kat­nym wzo­rze sieci. We Fran­cji mia­nem "cha­lon" okre­śla­no daw­nej ro­dzaj spe­cjal­nej tka­ni­ny, o wzor­nict­wie sza­chow­ni­cy, wy­pro­du­ko­wa­nej z wełny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) stpol. syndon, czecheł

Wiktionary


całunek

daw­niej: po­ca­łu­nek


SJP.pl


całunny

przy­miot­nik od: całun


SJP.pl


całunowy

→ całun, np. płót­no ca­łu­no­we


SJP.pl


całus

po­ca­łu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­ca­łu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasia ro­zda­je dziś wszyst­kim ca­łu­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawus, AS: cau̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całowanie n., pocałowanie n., pocałunek m.

:: zdrobn. całusek m.

 czas. całować ndk., pocałować dk., ucałować dk., scałować dk.

 przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dzióbek, dzióbeczek, gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk pusa

Wiktionary


całusek

zdrob­nie­nie od: całus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od całus

 (1.2) pot. po­ca­łu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rysiu prze­sy­łał Wan­dzi ukrad­kiem ca­łu­ski.

 (1.2) Cały wagon ca­łu­sków imie­ni­no­wych śle Janka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całus mrz., całowanie n.

 czas. całować ndk., pocałować dk.

 przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) całus, pocałunek, buziak, buzi

Wiktionary


całuski

zdrob­nie­nie od: całus


SJP.pl


całuskowy

→ ca­łu­sek


SJP.pl

Patrz:

całusek

całuśny

lu­bią­cy się ca­ło­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. lu­bią­cy się ca­ło­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwuɕnɨ, AS: cau̯uśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całowanie n., całunek, pocałunek, całus, całusek

 czas. całować, pocałować

Wiktionary


cały

1. ogar­nia­ją­cy cał­ko­wi­cie, obej­mu­ją­cy wszyst­ko; wszy­stek, pełny, zu­peł­ny;
2. pełen cze­goś;
3. je­dy­ny, wy­łącz­ny;
4. duży, znacz­ny;
5. w do­brym sta­nie, nie­na­ru­szo­ny, nie­usz­ko­dzo­ny;
6. po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie sa­me­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zu­peł­ny, za­wie­ra­ją­cy wszyst­kie ele­men­ty w cza­sie i prze­strze­ni

 (1.2) je­dy­ny, wy­łącz­ny

 (1.3) duży, wiel­ki

 (1.4) nie usz­ko­dzo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek, aby ułat­wić sobie pod­bie­ra­nie miodu, po­czął w ca­łych drze­wach wy­drą­żać sztucz­ne dziu­ple, czyli wy­dzia­ły­wać je, dziać, a stąd drze­wo takie w ję­zy­ku pol­skim naz­wa­no dzie­nią lub drze­wem dzia­nem…

 (1.1) Nie sprze­dam panu całej ko­lek­cji, co naj­wy­żej niek­tó­re ele­men­ty.

 (1.2) Ta cela to cały mój świat.

 (1.3) Mam całą masę pro­ble­mów.

 (1.4) Na szczę­ście żoł­nie­rze wró­ci­li cali i zdro­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɨ, AS: cau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całość ż., całka ż., całostka ż., scalanie n., scalenie n., całkowanie n., scałkowanie n., całkowitość ż., ocalanie n., ocalenie n., calizna ż.

 czas. scalać ndk., scalić dk., całkować ndk., scałkować dk., ocalać ndk., ocalić dk.

 przym. całkowity, całościowy, całkowy

 przysł. cało, całkowicie, całościowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszystek, pełen, reg. pozn. całki

Wiktionary


cb

skrót od: ko­lumb (dawna nazwa niobu)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CB – skrót oz­na­cza­ją­cy CB radio
  • CB – fran­cu­skie oz­na­cze­nie woj­sko­we o-chlo­ro­ben­zy­li­de­no­ma­lo­no­ni­try­lu
  • CB – skrót do­pi­sy­wa­ny po naz­wi­skach osób odz­na­czo­nych bry­tyj­skim Or­de­rem Łaźni klasy Ka­wa­ler

Wikipedia


cb-radio

[czy­taj: s-i-bi-radio] CB-radio;
1. sy­stem ra­dio­ko­mu­ni­ka­cji ama­tor­skiej w pa­śmie oby­wa­tel­skim; ra­dio­wa łącz­ność oby­wa­tel­ska;
2. ra­dio­te­le­fon do ko­mu­ni­ka­cji w tym sy­ste­mie, sto­so­wa­ny zwła­szcza w sa­mo­cho­dach


SJP.pl

CB-radio ( ci­ti­zens’ band radio, ra­dio­wa łącz­ność oby­wa­tel­ska) – sy­stem ama­tor­skiej ra­dio­ko­mu­ni­ka­cji wy­ko­rzy­stu­ją­cy ogól­no­do­stęp­ne tzw. pasmo oby­wa­tel­skie (w Pol­sce po­da­je się m.in. za­kres 26,960–27,400 MHz).

W ot­war­tym i pła­skim te­re­nie sta­cje sta­cjo­nar­ne (tzw.

Wikipedia


cba

skrót od: Cen­tral­ne Biuro An­ty­ko­rup­cyj­ne, służ­ba spe­cjal­na pań­stwa pol­skie­go, urząd do spraw zwal­cza­nia ko­rup­cji


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = Cen­tral­ne Biuro An­ty­ko­rup­cyj­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cen­tral­ne Biuro An­ty­ko­rup­cyj­ne
  • Cen­tral­ne Biuro Adre­so­we
  • Con­ti­nen­tal Ba­sket­ball As­so­cia­tion
  • Chi­ne­se Ba­sket­ball As­so­cia­tion
  • Cen­tral­ny Basen Ar­ty­stycz­ny
  • CBA – sieć skle­pów spo­żyw­czych
  • CBA.PL – ho­sting ofe­ru­ją­cy konta www oraz pocz­tę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) CBA zo­sta­ło po­wo­ła­ne przez pol­ski par­la­ment 12 (= dwu­na­ste­go) maja 2006 (= dwa ty­sią­ce szó­ste­go) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈa, AS: ce‿be‿a

Wiktionary


cbdo

skró­to­wiec

 (1.1) = co było do oka­za­nia; zob. c.b.d.o..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary


cbdu.

skrót

 (1.1) = mat. co było do udo­wod­nie­nia (skrót sta­wia­ny na końcu do­wo­du)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ckd., cnd., ∎

Wiktionary


cbos

[czy­taj: CEbos] skrót od: Cen­trum Ba­da­nia Opi­nii Spo­łecz­nej


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go lub ni­ja­kie­go

 (1.1) = Cen­trum Ba­da­nia Opi­nii Spo­łecz­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opi­nie o im­mu­ni­te­cie po­sel­skim są jasne. Z ostat­nich badań CBOS-u wy­ni­ka, że 57% an­kie­to­wa­nych opo­wia­da się za jego znie­sie­niem w myśl za­sa­dy, że nie ma rów­nych i rów­niej­szych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɔs, AS: cebos

Wiktionary


cbr

skrót od: Con­stant Bit Rate, me­to­da ko­do­wa­nia pli­ków dźwię­ko­wych, sto­so­wa­na w for­ma­cie MP3


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ABC (woj­sko­wość) (ang. CBR lub CBRN) – woj­sko­we oz­na­cze­nie broni ma­so­we­go ra­że­nia
  • stała prze­pływ­ność (ang. con­stant bit rate, CBR) – kodek
  • ka­li­for­nij­ski wskaź­nik no­śno­ści (ang. Ca­li­for­nia be­a­ring ratio, CBR) – po­ję­cie z za­kre­su ge­o­tech­ni­ki
  • ro­dzi­na mo­to­cy­kli Honda
    • Honda CBR 1000F
    • Honda CBR 1000RR Fi­re­bla­de
    • Honda CBR 1100XX Black­bird
    • Honda CBR 125R
    • Honda CBR 500F
    • Honda CBR 600F
    • Honda CBR 600RR
    • Honda CBR 900RR Fi­re­bla­de

Wikipedia


cbs

1. [czy­taj: cebe-ES] skrót od: Cen­trum Badań Stra­te­gicz­nych;
2. [czy­taj: s-ibi-ES] skrót od: Co­lum­bia Bro­ad­ca­sting Sy­stem


SJP.pl

CBS, Co­lum­bia Bro­ad­ca­sting Sy­stem – sta­cja ra­dio­wa i te­le­wi­zyj­na w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


cbwa

Cen­tral­ne Biuro Wy­staw Ar­ty­stycz­nych


SJP.pl


cbś

skrót od: Cen­tral­ne Biuro Śled­cze, ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na pol­skiej Ko­men­dy Głów­nej Po­li­cji, po­wo­ła­na 15 kwiet­nia 2000 roku przez Ko­men­dan­ta Głów­ne­go Po­li­cji, ma­ją­ca na celu zwal­cza­nie prze­stęp­czo­ści zor­ga­ni­zo­wa­nej, trans­gra­nicz­nej, nar­ko­ty­ko­wej i eko­no­micz­nej oraz roz­poz­na­wa­nie i roz­pra­co­wy­wa­nie grup prze­stęp­czych


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Cen­tral­ne Biuro Śled­cze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz jego de­tek­ty­wi wy­sła­li do CBŚ i Pro­ku­ra­tu­ry Ape­la­cyj­nej w Poz­na­niu do­ku­men­ty, które we­dług de­tek­ty­wa Wal­de­ma­ra Czer­wiń­skie­go do­wo­dzą, że Jur­kie­wicz zo­stał za­mor­do­wa­ny na zle­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈːɕ, AS: ce‿b•‿eś

Wiktionary


cbśp

skró­to­wiec

 (1.1) = Cen­tral­ne Biuro Śled­cze Po­li­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­no­wi­sko za­stęp­cy ko­men­dan­ta CBŚP wciąż po­zo­sta­je nie­ob­sa­dzo­ne.

Wiktionary


cc

1. kor­pus kon­su­lar­ny, oz­na­cze­nie na sa­mo­cho­dach;
2. ci­cho­ciem­ni


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = hist. wojsk. ci­cho­ciem­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CC (kot), od CopyCat, pier­wszy na świe­cie sklo­no­wa­ny kot (je­sień 2001).
  • Ci­cho­ciem­ny,
  • Po­sia­da­nie Or­de­ru Ka­na­dy, jako skrót za naz­wi­skiem,
  • Kod linii IATA linii Air At­lan­ta Ice­lan­dic,
  • Wyspy Ko­ko­so­we, jako skrót we­dług stan­dar­du ISO 3166,
  • .cc, do­me­nę in­ter­ne­to­wą Wysp Ko­ko­so­wych,
  • Car­bon Copy, oz­na­cza­ją­ce w e-ma­i­lach po­le­ce­nie wy­sła­nia kopii do do­dat­ko­wych od­bior­ców, in­nych niż głów­ni, a także kopia wy­ko­na­na przez kalkę.
  • Car­son City, mia­sto w USA,
  • Col­le­gium Ci­vi­tas, szko­ła wyż­sza w War­sza­wie.
  • Corps con­su­la­i­re, z fran­cu­skie­go: kor­pus kon­su­lar­ny,
  • Cen­ty­metr sze­ścien­ny, od an­giel­skie­go cubic cen­te­me­ter, równy mi­li­li­tro­wi.
  • Li­cen­cje Cre­a­ti­ve Com­mons, ro­dzi­na li­cen­cji

Wikipedia


ccc

1. Cena Czyni Cuda - sklep obuw­ni­czy
2. licz­ba rzym­ska 300


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cash con­ver­sion cycle (CCC) – cykl kon­wer­sji go­tów­ki
  • CCC – firma obuw­ni­cza
  • Chaos Com­pu­ter Club – nie­miec­kie sto­wa­rzy­sze­nie zrze­sza­ją­ce ok. 4000 ha­ke­rów z kra­jów nie­miec­ko­ję­zycz­nych
  • chlo­rek chlo­ro­mek­wa­tu (CCC) – re­gu­la­tor wzro­stu sto­so­wa­ny w upra­wie zbóż
  • cho­lan­gio­cel­lu­lar car­ci­no­ma – rak dróg żół­cio­wych
  • Ci­vi­lian Con­ser­va­tion Corps (CCC)
  • Con­sti­tu­tio Cri­mi­na­lis Ca­ro­li­na – szes­na­sto­wiecz­ny nie­miec­ki ko­deks karny, uz­na­wa­ny za pier­wszą wiel­ką ko­dy­fi­ka­cję prawa cza­sów no­wo­żyt­nych
  • The Coca-Cola Com­pa­ny – pro­du­cent, dy­stry­bu­tor i sprze­daw­ca na­po­jów be­zal­ko­ho­lo­wych
  • CCC Pol­ko­wi­ce
    • CCC Pol­ko­wi­ce – ko­bie­ca za­wo­do­wa grupa ko­lar­ska pow­sta­ła w 2009 roku, za­re­je­stro­wa­na wśród UCI MTB Teams
    • Orzeł Pol­ko­wi­ce (CCC Pol­ko­wi­ce) – dru­ży­na ko­szy­ków­ki ko­biet gra­ją­ca w Pol­skiej Lidze Ko­szy­ków­ki Ko­biet
  • CCC Pol­sat Pol­ko­wi­ce – pol­ska grupa ko­lar­ska w 2006 roku na­le­żą­ca do UCI Con­ti­nen­tal Pro

Wikipedia


ccd

skrót od: Char­ge Co­u­pled De­vi­ce, tech­ni­ka odw­zo­ro­wy­wa­nia obra­zu wy­ko­rzy­sty­wa­na w apa­ra­tach cy­fro­wych i ska­ne­rach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CCD w elek­tro­ni­ce to ma­try­ca CCD ()
  • CCD w pszcze­lar­stwie to skrót od – zja­wi­ska ma­so­we­go gi­nię­cia pszczo­ły miod­nej
  • CCD w me­dy­cy­nie to skrót od – dy­splaz­ja oboj­czy­ko­wo-czasz­ko­wa
  • CCD, Cen­trum Chrze­ści­jań­sko-De­mo­kra­tycz­ne, wło­ska par­tia po­li­tycz­na
  • CCD w se­dy­men­to­lo­gii to skrót od –

Wikipedia


cchinwali

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. naj­więk­sze mia­sto i de facto sto­li­ca nie­uz­na­wa­ne­go pań­stwa Ose­tii Po­łud­nio­wej, de iure zaś mia­sto w Gruz­ji;

Wiktionary

Cchin­wa­li ( ცხინვალი, Цхинвал, Цхинвал) – naj­więk­sze mia­sto i "de facto" sto­li­ca nie­uz­na­wa­ne­go pań­stwa Ose­tia Po­łud­nio­wa, "de iure" zaś mia­sto w Gruz­ji w re­gio­nie Wew­nętrz­na Kart­lia. Po­ło­żo­ne jest nad brze­ga­mi rzeki Didi Lia­chwi (Wiel­ka Lia­chwa). W la­tach 1934–1961 no­si­ło ono nazwę "Sta­li­ni­ri".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cchinwalski

Wiktionary


cchinwalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cchin­wa­li, do­ty­czą­cy Cchin­wa­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cchinwali n.

Wiktionary


ccm

skrót od: cubic cen­ti­me­tre (cen­ty­metr sze­ścien­ny)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ang. cubic cen­ti­me­tre → cen­ty­metr sze­ścien­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Con­tem­po­ra­ry Chri­stian Music (CCM) – współ­czes­na mu­zy­ka chrze­ści­jań­ska
  • Radio CCM
  • CCM – me­to­da zbio­ru ku­ku­ry­dzy (Corn-Cob-Mix)
  • CCM – al­go­rytm szy­fro­wa­nia
  • CCM (ang. Cli­ma­te Con­trol Mo­du­le) – moduł ste­ro­wa­nia kli­ma­ty­za­cji
  • cen­ty­metr sze­ścien­ny (ang. cubic cen­ti­me­ter) – jed­nost­ka ob­ję­to­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod maską auta znaj­du­je się no­wo­czes­na – jak na „ja­poń­czy­ka” przy­sta­ło – szes­na­sto­za­wo­ro­wa jed­nost­ka ben­zy­no­wa o po­jem­no­ści 1800 ccm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cm³

Wiktionary


cd

sym­bol kadmu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = ang. com­pact disc → płyta kom­pak­to­wa

 (1.2) = franc. corps di­plo­ma­ti­que → kor­pus dy­plo­ma­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kopie moich naj­waż­niej­szych pli­ków na­gra­łem na płyt­kę CD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płytka, gł. w mowie cedek

Wiktionary


cd-r

[czy­taj: s-i-di-er albo ce-de-er] (skrót od: Com­pact Disc Re­cor­da­ble) płyta kom­pak­to­wa, na któ­rej moż­li­wy jest jed­no­krot­ny zapis por­cji da­nych lub zapis wie­lo­se­syj­ny; urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce zapis da­nych na pły­tach CD-R


SJP.pl

CD-R (ang. "Com­pact Disc – Re­cor­da­ble", na­gry­wal­na płyta kom­pak­to­wa) – płyta kom­pak­to­wa (płyta CD) z moż­li­wo­ścią jed­no­krot­ne­go za­pi­su (za po­mo­cą od­po­wied­niej na­gry­war­ki kom­pu­te­ro­wej) oraz wie­lo­krot­ne­go od­czy­tu (ang. "Write Once Read Many", WORM, za­pisz raz czy­taj wiele razy).

Wikipedia


cd-rom

[czy­taj: s-i-di-rom lub ce-de-rom] skrót an­giel­skie­go: Com­pact Disc - Read Only Me­mo­ry; no­śnik da­nych, od­czy­ty­wa­nych za po­mo­cą pro­mie­nia la­se­ra, da­ją­cych się za­pi­sać tylko jeden raz, ale wie­lo­krot­nie moż­li­wych do od­czy­ta­nia


SJP.pl

CD-ROM (akro­nim ang. "Com­pact Disc Read Only Me­mo­ry") – płyta kom­pak­to­wa za­wie­ra­ją­ca dane do­stęp­ne, ale nie mo­dy­fi­ko­wal­ne, w kom­pu­te­rze w for­mie pa­mię­ci ma­so­wej. Stan­dard za­pi­su do­wol­nych da­nych bi­nar­nych zo­stał opra­co­wa­ny przez Sony i Phi­lips w 1985 w tzw. "Żół­tej Księ­dze" (ang. "Yel­low Book"), bę­dą­cej pier­wszym roz­sze­rze­niem stan­dar­du CD opi­sa­ne­go w "Czer­wo­nej Księ­dze" (ang. "Red Book").

Wikipedia


cd-rw

[czy­taj: s-i-di-er-wu albo ce-de-er-wu] skrót an­giel­skie­go: Com­pact Disc ReWritable; płyta kom­pak­to­wa, na któ­rej moż­li­wy jest wie­lo­krot­ny zapis da­nych; urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce zapis da­nych na pły­tach CD-R i CD-RW


SJP.pl

CD-RW (ang. "Com­pact Disc – ReWritable") – płyta kom­pak­to­wa z moż­li­wo­ścią wie­lo­krot­ne­go na­gry­wa­nia (ok. 1000 razy) za po­mo­cą od­po­wied­niej na­gry­war­ki kom­pu­te­ro­wej.

No­śni­ki CD-RW dia­me­tral­nie róż­nią się bu­do­wą i za­sa­dą dzia­ła­nia od płyt CD-R. Płyta mię­dzy dy­skiem z two­rzy­wa sztucz­ne­go a od­bi­ja­ją­cą świa­tło war­stwą alu­mi­nium ma war­stwę bę­dą­cą sto­pem czte­rech me­ta­li (sre­bro, ind, an­ty­mon, tel­lur).

Wikipedia


cd-text

w in­for­ma­ty­ce: moż­li­wość umie­szcza­nia tek­stu na pły­tach CD


SJP.pl

CD-Text – stan­dard opra­co­wa­ny przez firmy Phi­lips i Sony, który umoż­li­wia do­łą­cze­nie do płyty CD-Audio in­for­ma­cji o ar­ty­ście, ty­tu­le płyty, ty­tu­łach ut­wo­rów, a nawet tek­stów pio­se­nek czy gra­ficz­ne­go logo (acz­kol­wiek te dwie ostat­nie funk­cje na­le­żą do rzad­ko­ści). In­for­ma­cje te mogą być na­stęp­nie wyś­wiet­la­ne na kom­pa­ty­bil­nych odt­wa­rza­czach CD oraz, za po­mo­cą od­po­wied­nie­go opro­gra­mo­wa­nia na kom­pa­ty­bil­nych kom­pu­te­ro­wych czyt­ni­kach płyt kom­pak­to­wych.

Wikipedia


cd.

skrót od: ciąg dal­szy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ciąg dal­szy (skrót umie­szcza­ny przed tek­stem, wska­zu­ją­cy, że ten tekst jest kon­ty­nu­a­cją in­ne­go)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary


cdd

skrót od: Cen­tral­ny Dom Dziec­ka


SJP.pl


cddb

skrót od: Com­pact Disc DataBase, naj­więk­sza in­ter­ne­to­wa baza in­for­ma­cji na temat płyt CD


SJP.pl

CDDB (ang. "Com­pact Disc Da­ta­ba­se") – in­ter­ne­to­wa baza da­nych umoż­li­wia­ją­ca wy­szu­ki­wa­nie in­for­ma­cji o mu­zycz­nych pły­tach CD. CDDB jest obec­nie opro­gra­mo­wa­niem firmy Gra­ce­no­te Inc. jed­nak w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu ter­mi­nem tym okre­śla się także inne pro­gra­my o po­dob­nej za­sa­dzie dzia­ła­nia (np. fre­edb)

Wikipedia


cdn.

[skrót czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: ce-de-en] ciąg dal­szy na­stą­pi


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ciąg dal­szy na­stą­pi, skrót umie­szcza­ny pod tek­stem wska­zu­ją­cy, że tekst ma do­koń­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co się sta­nie z księż­nicz­ką? cdn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈɛ̃n, AS: ce‿de‿ẽn

Wiktionary


cdt

[czy­taj: ce-de-TE albo po­tocz­nie: cedet] skrót od: Cen­tral­ny Dom To­wa­ro­wy; Cedet


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cen­tral­ny Dom To­wa­ro­wy (CDT)
  • czas cen­tral­ny letni (ang. Cen­tral Da­y­light Time, CDT)
  • test ry­so­wa­nia ze­ga­ra (ang. Clock Dra­wing Test, CDT)

Wikipedia


cdt-owski

→ cedet, → CDT (Cen­tral­ny Dom To­wa­ro­wy); ce­de­tow­ski


SJP.pl


cdu

Christ­lich-De­mo­kra­tis­che Union, Unia Chrze­ści­jań­sko-De­mo­kra­tycz­na, par­tia w Niem­czech


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) polit. nie­miec­ka cha­dec­ka par­tia po­li­tycz­na;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ten zjazd wszy­scy cze­ka­li, bo w 1094 roku, kiedy CDU była w kiep­skim sta­nie, to wła­śnie kanc­le­rzo­wi udało się ją po­der­wać.

 (1.1) Nie­miec­ka opo­zy­cja nie zga­dza się z przed­sta­wi­cie­la­mi CDU.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈu, AS: ce‿de‿u

Wiktionary


ce

nazwa li­te­ry C


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry c / C

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ, AS: ce

Wiktionary


ceauşescu

[czy­taj: cza­u­sze­sku] naz­wi­sko


SJP.pl


ceber

duże drew­nia­ne wia­dro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. duże, drew­nia­ne na­czy­nie do no­sze­nia wody i trun­ków;

 (1.2) pot. głowa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ceber – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla
  • Ceber – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Bo­go­ria
  • ceber (na­czy­nie)
  • ceper

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ma­łych drzwiach wy­bi­tych w bocz­nej ścia­nie do­mo­stwa uka­zy­wa­ła się cza­sem służ­ba w bar­wie ksią­żę­cej – i z wia­dra­mi lub ce­bra­mi na po­wer­kach bie­gła po wodę do stu­dzien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɛr, AS: ceber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebr mrz.

:: zdrobn. ceberek mrz., cebrzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński szaflik

Wiktionary


ceberek

mały ceber; ce­brzyk


SJP.pl


cebertowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


cebertyzacja

me­to­da ze­ska­la­nia (pe­try­fi­ka­cji) grun­tu za po­mo­cą szkła wod­ne­go i chlor­ku wap­nia; elek­tro­pe­try­fi­ka­cja


SJP.pl


cebion

nazwa hand­lo­wa leku uzu­peł­nia­ją­ce­go nie­do­bo­ry wi­ta­mi­ny C


SJP.pl


cebr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duże drew­nia­ne na­czy­nie z uchwy­ta­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛpr̥, AS: cepr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceber m.

:: zdrobn. cebrzyk m., ceberek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceber

Wiktionary


cebrowy

zwią­za­ny z ce­brem


SJP.pl


cebrzyczek

zdrob­nie­nie od: ce­brzyk


SJP.pl


cebrzyk

mały ceber; ce­be­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mały ceber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceber mrz., cebr mrz.

Wiktionary


cebrów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie zbo­row­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ce­brów (ukr. Цебрів, "Ce­briw") – wieś w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

Znaj­du­je się tu przy­sta­nek ko­le­jo­wy Ce­brów, po­ło­żo­ny na linii Tar­no­pol - Lwów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cebrowski

Wiktionary


cebu

Cebu – wyspa w środ­ko­wej czę­ści Fi­li­pin po­mię­dzy cie­śni­na­mi Cebu i Tañon; oto­czo­na 167 mniej­szy­mi wy­sep­ka­mi. Dłu­gość 217 km, sze­ro­kość do 32 km; po­wierzch­nia 4422 km², 3 mi­lio­ny miesz­kań­ców (naj­gę­ściej za­lud­nio­na wyspa Fi­li­pin).

Po­wierzch­nia gó­rzy­sta, z kil­ko­ma szczy­ta­mi ponad 700 m n.p.m.

Wikipedia


cebuański

język ce­bu­ań­ski - jeden z głów­nych ję­zy­ków Fi­li­pin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cebu, do­ty­czą­cy Cebu (wyspy wcho­dzą­cej w skład Fi­li­pin)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ce­bu­ań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cebu mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) cebuano

Wiktionary


cebula

ro­śli­na wa­rzyw­na o ostrym smaku i za­pa­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. ce­bu­la ja­dal­na, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­lium cepa|L.|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dza­ju czosn­ko­wa­tych o ja­dal­nych po­dziem­nych pę­dach i zie­lo­nych rur­ko­wa­tych li­ściach;

 (1.2) spoż. kulin. ja­rzy­na z ce­bu­li (1.1)

 (1.3) bot. część ro­śli­ny, przeksz­tał­co­ny po­dziem­ny pęd o funk­cji spi­chrzo­wej i przetr­wal­ni­ko­wej;

 (1.4) ar­chit. przed­miot (zwła­szcza ko­pu­ła bu­dyn­ku) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ce­bu­lę (1.2)

 (1.5) pot. żart. sta­roś­wiec­ki ze­ga­rek kie­szon­ko­wy, naj­czę­ściej z de­wiz­ką

 (1.6) bot. zob. ce­bu­la mor­ska.

 (1.7) zob. ce­bu­la na­prę­żeń.

 (1.8) slang. prze­stęp. mio­tacz ga­zo­wy

 (1.9) slang. prze­stęp. kieł­ba­sa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ce­bu­la – przeksz­tał­co­ny pęd po­dziem­ny ro­śli­ny
  • ce­bu­la zwy­czaj­na (Al­lium cepa L.) – po­pu­lar­na ro­śli­na wa­rzyw­na
  • ce­bu­la mor­ska (Dri­mia ma­ri­ti­ma L.) – ur­gi­nia mor­ska, ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny hia­cyn­to­wa­tych
  • Ce­bu­la – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Adam Ce­bu­la – pol­ski pi­sarz
  • An­drzej Ce­bu­la – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, prze­wod­nik
  • An­to­ni Ce­bu­la – pol­ski funk­cjo­na­riusz UB i MO
  • Ewald (Ed­ward) Ce­bu­la – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Hen­ryk Ce­bu­la (ur. 1953) – pol­ski sa­ty­ryk, ry­sow­nik i ka­ry­ka­tu­rzy­sta
  • Józef Ce­bu­la (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Karol Ce­bu­la – pol­ski rze­mieśl­nik, przed­się­bior­ca, sa­mo­rzą­do­wiec, wy­daw­ca prasy
  • Mar­cin Ce­bu­la – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drob­no po­sie­ka­ną ce­bu­lę us­ma­żyć na złoty kolor.

 (1.3) Chcia­ła­bym po­sa­dzić ce­bu­le tu­li­pa­nów na dział­ce.

 (1.4) W od­da­li widać było ce­bu­le cerk­wi.

 (1.5) Wuj wyjął z kie­szon­ki ze­ga­rek, wiel­ką ce­bu­lę na zło­tym łań­cusz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈbula, AS: cebula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebulak, cebularka ż., cebularz m., cebulica, cebulnica, cebulnik m., cebulowa ż., cebulówka ż., Cebulówka ż., cybulak m., cybulus m.; stpol. cebułka

:: zdrobn. cebulka ż.

 przym. cebulaty, cebulasty, cebulkowaty, cebulkowy, cebulowaty, cebulny, cebulowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. cybula

 (1.2) stpol. cybula

Wiktionary


cebulacki

→ ce­bu­lak


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ce­bu­la­ka

 (1.2) skąpy

Wiktionary

Patrz:

cebulak

Powiązane:

 rzecz. cebularz mos./mrz.

Wiktionary


cebulactwo

bu­ract­wo, pro­stact­wo; po­gard­li­wie:
1. ogół cech osoby pro­stac­kiej, za­wist­nej oraz ma­ją­cej skłon­no­ści do kom­bi­no­wa­nia i oszczę­dza­nia na wszyst­kim;
2. ogół osób pro­stac­kich, za­wist­nych oraz ma­ją­cych skłon­no­ści do kom­bi­no­wa­nia i oszczę­dza­nia na wszyst­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. neol. za­wist­ne, skąpe lub cham­skie za­cho­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­ter­na­u­ci nie po­zo­sta­li obo­jęt­ni na takie za­cho­wa­nie jed­nej z głów­nych twa­rzy TVN-u. Okrzy­knę­li jego za­cho­wa­nie mia­nem „ce­bu­lact­wa”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebularka ż., cebulak m.

 przym. cebulowy, cebulkowy

Wiktionary


cebulak

po­gard­li­wie: wie­śniak; wsiok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. osoba nie­wy­cho­wa­na

 (1.2) skne­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. droż­dżów­ka z ce­bu­lą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebulactwo n., cebula ż.

Wiktionary


cebulanka

1. ud­ni­ca ce­bu­lan­ka, ud­ni­ca ce­bu­lów­ka - mu­chów­ka z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i w Eu­ro­pie
2. śmiet­ka ce­bu­lan­ka - mu­chów­ka z ro­dzi­ny mu­cho­wa­tych, któ­rej larwy że­ru­ją we wnę­trzu ce­bu­li ja­dal­nej


SJP.pl


cebularka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sprze­da­ją­ca ce­bu­lę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebularz mos./mrz., cebulactwo n., cebula ż.

Wiktionary


cebularz

1. po­tocz­nie: rol­nik upra­wia­ją­cy ce­bu­lę;
2. re­gio­nal­nie: pie­czy­wo z przy­pie­czo­ną ce­bu­lą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. rol­nik, który upra­wia ce­bu­lę na skalę prze­my­sło­wą

 (1.2) iron. żyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. bułka lub pszen­ny pla­cek z przy­pie­czo­ną na wierz­chu ce­bu­lą;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulactwo n., cebulka ż., cebulica ż., Cebulówka ż., cebulanka ż., cebulówka ż., cebularka ż.

 przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulacki

Wiktionary


cebulasty

kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy ce­bu­lę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy ce­bu­lę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uj­rza­łem go­tyc­kie i ba­ro­ko­we ko­ścio­ły, ce­bu­la­ste cerk­wie i sy­na­go­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlastɨ, AS: cebulasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz mos./mrz., cebulowa ż.

 przym. cebulowy, cebulkowy, cebulkowaty, cebulowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cebulowaty

Wiktionary


cebulica

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scil­la|ref=tak., ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny hia­cyn­to­wa­tych, osz­loch;

Wiktionary

Ce­bu­li­ca ("Scil­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"). Na­le­ży do naj­bar­dziej pro­ble­ma­tycz­nych pod wzglę­dem tak­so­no­micz­nym w obrę­bie ro­dzi­ny, co prze­kła­da się na różne uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne, w któ­rych dzie­lo­ny jest na licz­ne, nie­wiel­kie ro­dza­je, albo z kolei łą­czo­ny w jeden sze­ro­ko uj­mo­wa­ny ro­dzaj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­bu­li­ca dwu­list­na ob­ję­ta jest w Pol­sce ści­słą ochro­ną ga­tun­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlʲit͡sa, AS: cebulʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cebulowy

 rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszloch

Wiktionary


cebulicowaty

pusz­ki­nia ce­bu­li­co­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


SJP.pl


cebulka

1. zdrob­nie­nie od: ce­bu­la;
2. bulwa ro­ślin ce­bu­lo­wych, bę­dą­ca or­ga­nem rozm­na­ża­nia;
3. ko­rzeń włosa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała ce­bu­la; zdrobn. od zob. ce­bu­la.

 (1.2) kulin. drob­no po­kro­jo­na (i cza­sa­mi us­ma­żo­na) ce­bu­la

 (1.3) bot. bulwa sta­wią­ca organ rozm­na­ża­nia we­ge­ta­tyw­ne­go ro­ślin ce­bul­ko­wych

 (1.4) anat. ko­rzeń włosa

 (1.5) bot. pot. od­mia­na grusz­ki

 (1.6) pot. wie­lo­war­stwo­we ubra­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­ko­wa­ła do ko­szy­ka pa­tel­nię, dzie­sięć jaj, cały bo­che­nek chle­ba, kilka ce­bu­lek, słoik smal­cu, sól, cu­kier i her­ba­tę, kawał sera edam­skie­go, ki­lo­gram ja­błek i słoik ogór­ków ki­szo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż., cebulactwo n.

 przym. cebulkowy, cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulkowaty

Wiktionary


cebulkowatość

→ ce­bul­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

cebulkowaty

cebulkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ce­bul­kę;
2. do­ty­czą­cy ce­bul­ki; o ro­śli­nie: ma­ją­cy, wyt­wa­rza­ją­cy ce­bul­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy ce­bul­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula, cebulka

 przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty

Wiktionary


cebulkowy

przy­miot­nik od: ce­bul­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ce­bul­ki – ro­śli­ny ja­dal­nej; też: zro­bio­ny z do­dat­kiem ce­bul­ki

 (1.2) bot. o ro­śli­nach: wyt­wa­rza­ją­cy ce­bul­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Ho­lan­dii po­ziom wód grun­to­wych na po­lach, przez­na­czo­nych pod upra­wę hia­cyn­tów, tu­li­pa­nów, nar­cy­zów[,] i in­nych ro­ślin ce­bul­ko­wych, znaj­du­je się na głę­bo­ko­ści 55–60 cm.

 (1.2) Na ziemi były usta­wio­ne setki ce­bul­ko­wych ro­ślin kwit­ną­cych o tej porze: tu­li­pa­ny, hia­cyn­ty, kon­wa­lie, sza­fra­ny [...]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebulka ż., cebulactwo n., cebula ż.

 przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) cebulkowaty

Wiktionary


cebulowa

po­tocz­nie: zupa ce­bu­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa na bazie ce­bu­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż.

 przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary


cebulowatość

→ ce­bu­lo­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

cebulowaty

cebulowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ce­bu­lę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy ce­bu­lę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbulɔˈvatɨ, AS: cebulovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebulowa ż.

 przym. cebulowy, cebulkowy, cebulasty, cebulkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cebulasty

Wiktionary


cebulowy

zwią­za­ny z ce­bu­lą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. zwią­za­ny z ce­bu­lą wa­rzyw­ną, spo­rzą­dzo­ny z ce­bu­li, o smaku lub za­pa­chu tej ce­bu­li

 (1.2) bot. o ro­śli­nie wyksz­tał­ca­ją­cej ce­bu­lę

 (1.3) przen. zło­żo­ny z warstw, tak jak ce­bu­la

 (1.4) przen. o kształ­cie ce­bu­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię prze­gry­zać ce­bu­lo­we chip­sy, choć nie cier­pię ce­bu­lo­wej zupy.

 (1.2) Tu­li­pa­ny i kro­ku­sy to ro­śli­ny ce­bu­lo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlɔvɨ, AS: cebulovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebulica ż., cebulowa ż., cebularz mrz./mos., cebularka ż.

 przym. cebulkowy, cebulowaty, cebulasty

Wiktionary


cebulski

naz­wi­sko


SJP.pl


cebulówka

ud­ni­ca ce­bu­lan­ka, ud­ni­ca ce­bu­lów­ka - mu­chów­ka z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i w Eu­ro­pie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­bu­lów­ka – szczyt gór­ski w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Ce­bu­lów­ka – wieś o spor­nej przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej (de iure Moł­da­wia, de facto Nadd­nie­strze)
  • ud­ni­ca ce­bu­lów­ka – ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych
  • ce­bu­lów­ka – po­tocz­na nazwa zupy ce­bu­lo­wej

Wikipedia


cebuszka

śro­do­wi­sko­wo: po­dusz­ka w kształ­cie li­te­ry "C" do kar­mie­nia dzie­ci


SJP.pl


cebłów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie so­kal­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Ce­błów (ukr. Цеблів), 1951–19XX Ce­briw­ka (ukr. Цебрівка) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie czer­wo­no­grodz­kim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy około 300 miesz­kań­ców.

Wieś sta­ro­stwa gro­do­we­go beł­skie­go na po­cząt­ku XVIII wieku. W II Rze­czy­po­spo­li­tej do 1934 sa­mo­dziel­na gmina jed­nost­ko­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cebłowski

Wiktionary


cecenowo

stara wieś ka­szub­ska w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Ce­ce­no­wo (kaszb. "Cécenowò", "Cécnowò", "Cecënowò" lub też "Cecenowò", Ze­ze­now) – stara wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr. W kie­run­ku pół­noc­nows­chod­nim od Ce­ce­no­wa znaj­du­je się re­zer­wat przy­ro­dy "Las Gór­kow­ski". Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


cech

1. or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca rze­mieśl­ni­ków;
2. miej­sce, gdzie znaj­du­je się ta or­ga­ni­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca rze­mieśl­ni­ków;

 (1.2) sie­dzi­ba cechu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. lm. zob. cecha.

Wiktionary

Cech (z Zunft), także "gil­dia" w kon­tek­ście wspól­not ku­piec­kich, zwła­szcza za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich – or­ga­ni­za­cja sa­mo­rzą­du go­spo­dar­cze­go rze­mio­sła łą­czą­ca rze­mieśl­ni­ków jed­ne­go lub kilku po­krew­nych za­wo­dów, ma­ją­ca na celu:

Mogą ist­nieć na przy­kład: cech ślu­sa­rzy, cech mu­ra­rzy, cech kraw­ców, cech rze­miosł skó­rza­nych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛx, AS: ceχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cechowy

Wiktionary


cecha

część cał­ko­wi­ta licz­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment opi­su­ją­cy coś lub kogoś, mo­gą­cy odróż­niać to od in­nych przed­mio­tów lub osób

 (1.2) mat. zob. cecha lo­ga­ryt­mu.

 (1.3) stpol. zna­mię, pięt­no

 (1.4) stpol. po­szew­ka na po­dusz­kę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cecha (fi­lo­zo­fia)
  • cecha (kon­tro­la)
  • cecha (psy­cho­lo­gia)
  • cecha (pro­gra­mo­wa­nie obiek­to­we)
  • cecha ju­bi­ler­ska
  • cecha w ma­te­ma­ty­ce, ina­czej po­dło­ga lub część cał­ko­wi­ta
  • cecha po­sta­ci w grze fa­bu­lar­nej
  • cecha sta­ty­stycz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spe­cy­ficz­ną cechą sa­mo­cho­du Bo­le­sła­wa jest to, że psuje się zaraz po uru­cho­mie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxa, AS: ceχa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

:: rzecz. cechówka ż., cechowanie n.

:: czas. cechować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrybut, własność, właściwość, wyróżnik

Wiktionary


cechmistrz

star­szy czło­nek cechu, prze­wod­ni­czą­cy cechu


SJP.pl


cechmistrzyni

→ cech­mistrz


SJP.pl

Patrz:

cechmistrz

cechna

imię żeń­skie


SJP.pl


cechowacz

pra­cow­nik na­no­szą­cy skalę i inne znaki na szkla­nych i me­ta­lo­wych wy­ro­bach po­mia­ro­wych


SJP.pl


cechowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ce­cho­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ce­cho­wa­nie (fi­zy­ka)
  • ce­cho­wa­nie ter­mo­me­tru
  • ce­cho­wa­nie (kon­tro­la)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛxɔˈvãɲɛ, AS: ceχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cechować

Wiktionary


cechować

1. być lub mieć cha­rak­te­ry­stycz­ną cechę kogoś lub cze­goś;
2. opa­try­wać zna­kiem fir­mo­wym;
3. zaz­na­czyć drze­wa przez­na­czo­ne do wy­rę­bu lub ścię­te


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być czy­jąś (lub cze­goś) cechą; cha­rak­te­ry­zo­wać kogoś; być komuś lub cze­muś wła­ści­wym

 (1.2) dawać cze­muś oz­na­cze­nie, znak; zna­ko­wać, stem­plo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ce­cho­wać się

 (2.1) cha­rak­te­ry­zo­wać się jakąś cechą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­chu­je go pra­co­wi­tość i cier­pli­wość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈxɔvat͡ɕ, AS: ceχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cechowanie n., cecha

 czas. nacechować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znamionować, wyróżniać, charakteryzować

 (1.2) znaczyć

Wiktionary


cechownia

1. po­mie­szcze­nie, w któ­rym zbie­ra­ją się gór­ni­cy przed zja­zdem pod zie­mię i po po­wro­cie;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się ce­cho­wa­nie


SJP.pl

Ce­chow­nia (żarg. "dom zbor­ny", "zbór", "ce­ha­us", "caj­hoż") – część ko­pal­ni, ro­dzaj po­cze­kal­ni, w któ­rej gór­ni­cy zbie­ra­ją się i wy­ko­nu­ją czyn­no­ści służ­bo­we przed zja­zdem w dół lub po po­wro­cie na po­wierzch­nię. W ce­chow­ni od­by­wa­ją się także gór­ni­cze uro­czy­sto­ści.

Wikipedia


cechownica

na­rzę­dzie ręcz­ne do ce­cho­wa­nia


SJP.pl


cechowniczy

zwią­za­ny z ce­cho­wa­niem wy­ro­bów ju­bi­ler­skich


SJP.pl


cechownik

część au­to­ma­tycz­nej cen­tra­li te­le­fo­nicz­nej, ste­ru­ją­ca pro­ce­sem ze­sta­wia­nia po­łą­czeń


SJP.pl


cechowy

przmiot­nik od: cech (zrze­sze­nie rze­mieśl­ni­ków)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy cechu, zwią­za­ny z ce­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­tu­ty ce­cho­we pusz­ka­rzy po­cho­dzą z XV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cech mrz.

Wiktionary


cechsztyn

1. szó­sty, naj­młod­szy okres ery pa­le­o­zo­icz­nej;
2. war­stwa sko­ru­py ziem­skiej z tego okre­su;
3. wa­pień pow­sta­ły w tym okre­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. młod­sza epoka permu

 (1.2) geol. war­stwa skał po­cho­dzą­cych z cechsz­ty­nu (1.1);

Wiktionary

Cechsz­tyn – nazwa kom­plek­su perm­skich skał osa­do­wych po­cho­dze­nia mor­skie­go, pow­sta­łych w bar­dzo płyt­kim i cie­płym ak­we­nie (morza epi­kon­ty­nen­tal­ne­go) obej­mu­ją­ce­go znacz­ne ob­sza­ry Eu­ro­py Za­chod­niej i Środ­ko­wej (np. Niż Pol­ski). Mają one różny wiek; da­to­wa­ne są na perm późny i środ­ko­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxʃtɨ̃n, AS: ceχštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cechsztyński

Wiktionary


cechsztyński

→ cechsz­tyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od cechsz­tyn

Wiktionary

Patrz:

cechsztyn

Przykłady

 (1.1) Groź­ne dla śro­do­wi­ska mogą być wy­pły­wy so­la­nek ze złóż cechsz­tyń­skich, po­ło­żo­nych sto­sun­ko­wo płyt­ko pod dnem.

 (1.1) Na­to­miast w re­jo­nie Mię­dzy­cho­du, w perm­skich ut­wo­rach do­lo­mi­tu głów­ne­go i wa­pie­nia cechsz­tyń­skie­go, zo­sta­ły od­kry­te złoża ropy, a od­wier­ty prze­pro­wa­dzo­ne zo­sta­ły w Gro­to­wie, So­wiej Górze i Sie­ra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛxˈʃtɨ̃j̃sʲci, AS: ceχštỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cechsztyn

Wiktionary


cechunek

zna­ko­wa­nie drzew przez­na­czo­nych do wy­rę­bu


SJP.pl


cechówka

ręcz­ne na­rzę­dzie slu­żą­ce do opa­try­wa­nia cze­goś cha­rak­te­ry­stycz­nym zna­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do od­bi­ja­nia na drew­nie znaku okres­la­ją­ce­go po­cho­dze­nie drew­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ce­chów­ka – przy­rząd po­dob­ny do młot­ka, słu­żą­cy do od­bi­ja­nia na drew­nie znaku (cechy) nad­le­śnict­wa.
  • Ce­chów­ka – dawna miej­sco­wość obec­nie w gra­ni­cach Su­le­jów­ka
  • Ce­chów­ka – po­la­na na Ło­pie­niu w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Ce­chów­ka – potok, do­pływ Skawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­cho­wa­nie po­le­ga na trwa­łym umie­szcze­niu na drew­nie znaku ce­chów­ki oraz ta­blicz­ki z nu­me­rem na ścię­tym drew­nie.

Wiktionary


cecilia

[czy­taj: ses-ilia] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­ci­lia (Lu­iz­ja­na)
  • Ce­ci­lia (Ken­tuc­ky)
  • Ce­ci­lia (pio­sen­kar­ka)
  • Ce­cy­lia

Wikipedia


ceckanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cec­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceckać

Wiktionary


ceckać

1. rzad­ko, re­gio­nal­nie: pie­ścić, bawić; cac­kać, ciać­kać;
2. cec­kać się - re­gio­nal­nie: cac­kać się (1. ob­cho­dzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poś­wię­cać zbyt wiele czasu na wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści); cieć­kać się (re­gio­nal­nie), ciać­kać się (re­gio­nal­nie)


SJP.pl


cecora

miej­sco­wość w Ru­mu­nii, miej­sce bitwy mię­dzy woj­ska­mi pol­ski­mi pod do­wództ­wem het­ma­na Sta­ni­sła­wa Żół­kiew­skie­go a woj­ska­mi tu­rec­ko-ta­tar­ski­mi w roku 1620


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Ru­mu­nii, w okrę­gu Jassy;

Wiktionary

Ce­co­ra (rum. "Țuțora") – miej­sco­wość i gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Jassy, ok. 1046 miesz­kań­ców (stan z 2002 roku).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cecorski

Wiktionary


cecorski

→ Ce­co­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ce­co­rą, do­ty­czą­cy Ce­co­ry

Wiktionary

Patrz:

Cecora

Powiązane:

 rzecz. Cecora ż.

Wiktionary


cecot

naz­wi­sko


SJP.pl


cecydium

znieksz­tał­ce­nie ja­kiejś czę­ści ro­śli­ny spo­wo­do­wa­ne przez pa­so­ży­ta; wy­rośl, wy­ro­śle


SJP.pl


cecyl

imię mę­skie


SJP.pl


cecylia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) daw. pot. żart. geogr. Sy­cy­lia

Wiktionary

Ce­cy­lia – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ce­cy­liusz. Ob­cho­dzi imie­ni­ny 10 czerw­ca i 22 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie św. Ce­cy­lii, pa­tron­ki mu­zy­ki ko­ściel­nej, ob­cho­dzo­ne jest 22 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈt͡sɨlʲja, AS: cecylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cecylian m., Cecyliusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Cilka, reg. śl. Cila

Wiktionary


cecylian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ce­cy­lian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rodu "Ce­cy­liu­szów". Oz­na­cza „na­le­żą­cy do Ce­cy­liu­sza”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj po­pro­si­łam Ce­cy­lia­na o pomoc w ra­chun­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary


cecylianostwo

Ce­cy­lian z mał­żon­ką; Ce­cy­lia­no­wie


SJP.pl


cecylianowie

Ce­cy­lian z mał­żon­ką; Ce­cy­lia­no­stwo


SJP.pl


cecylianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­cy­lia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


cecyliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­cy­lii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


cecyliusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ce­cy­liusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rodu "Ce­cy­liu­szów".

Ce­cy­liusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 lu­te­go, 15 maja i 3 czerw­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­o­szczę­dzi­my Ce­cy­liu­szo­wi tego wi­do­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary


cecyliuszek

zdrob­nie­nie od: Ce­cy­liusz (imię mę­skie)


SJP.pl


cecyliuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­cy­liusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


cecyliuszostwo

Ce­cy­liusz z mał­żon­ką; Ce­cy­liu­szo­wie


SJP.pl


cecyliuszowie

Ce­cy­liusz z mał­żon­ką; Ce­cy­liu­szo­stwo


SJP.pl


cecyliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­cy­liu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


cecylka

zdrob­nie­nie od: Ce­cy­lia (imię żeń­skie)


SJP.pl


cecylówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­cy­lów­ka-Brzóz­ka
  • Ce­cy­lów­ka Gło­wa­czow­ska

Wikipedia


cecyniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie szum­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ce­cy­niów­ka (ukr. Цеценівка) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie krze­mie­niec­kim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cecyniówecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Cecyniowce, Czeczeniowce

Wiktionary


cedeciak

re­gio­nal­nie: cedet


SJP.pl


cedek

po­tocz­nie: płyta CD (kom­pak­to­wa)


SJP.pl


cedent

wie­rzy­ciel do­ko­nu­ją­cy cesji swej wie­rzy­tel­no­ści lub in­nych praw na rzecz ce­sjo­na­riu­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba, która prze­le­wa swoje prawa na kogoś in­ne­go w dro­dze cesji

Wiktionary

Ce­dent ce­dens „ustę­pu­ją­cy”) – osoba, która prze­le­wa swoje prawa na kogoś in­ne­go. Taki prze­lew upraw­nień, naj­czę­ściej wie­rzy­tel­no­ści, w praw­ni­czej ter­mi­no­lo­gii na­zy­wa­ny jest cesją. Druga osoba uczest­ni­czą­ca w cesji, ce­sjo­na­riusz, przyj­mu­je rze­czo­ne upraw­nie­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedowanie n.

 czas. cedować

Wiktionary


cedentka

→ ce­dent


SJP.pl

Patrz:

cedent

cedet

po­tocz­nie: Cen­tral­ny Dom To­wa­ro­wy (CDT) - naj­więk­szy war­szaw­ski dom to­wa­ro­wy w dwu­dzie­sto­le­ciu po II woj­nie świa­to­wej


SJP.pl


cedetowski

przy­miot­nik od: cedet, CDT (Cen­tral­ny Dom To­wa­ro­wy); CDT-owski


SJP.pl


cedi

[czy­taj: sedi] jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ghany; 1 cedi = 100 pe­se­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ghany o sym­bo­lu ₵;

Wiktionary

Cedi – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ghany od 1965 r. 1 cedi = 100 pe­se­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛdʲi, AS: cedʹi

Wiktionary


cedowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zrze­ka­nie się swo­ich praw na rzecz kogoś in­ne­go

 (1.2) o pań­stwie: prze­ka­zy­wa­nie na mocy umowy mię­dzy­na­ro­do­wej czę­ści swo­je­go te­ry­to­rium in­ne­mu pań­stwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛdɔˈvãɲɛ, AS: cedovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cedować

 rzecz. cedent, cesja

Wiktionary


cedować

prze­ka­zać prawo do cze­goś innej oso­bie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zrze­kać się swo­ich praw lub obo­wiąz­ków na rzecz kogoś in­ne­go

 (1.2) o pań­stwie: prze­ka­zać na mocy umowy mię­dzy­na­ro­do­wej część swo­je­go te­ry­to­rium in­ne­mu pań­stwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɔvat͡ɕ, AS: cedovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. proceder m., cesja, cedent, cedowanie

Wiktionary


cedr

dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ce­drus|ref=tak., drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ros­ną­ce w gó­rach kra­jów śró­dziem­no­mor­skich;

 (1.2) drewn. drew­no ce­dro­we

Wiktionary

Cedr ("Ce­drus") – ro­dzaj dłu­go­wiecz­nych drzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go wy­róż­nia się od dwóch do czte­rech ga­tun­ków. Cedry wy­stę­pu­ją w re­jo­nach gór­skich Afry­ki Pół­noc­nej i Azji Za­chod­niej w trzech ob­sza­rach roz­dzie­lo­nych znacz­ny­mi dy­sjunk­cja­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbo­cza góry gęsto po­ra­sta­ły cedry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛtr̥, AS: cetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedrzyniec m., cedrzyk m., cedrówka ż., cedrowina ż., cedrzyna ż.

 przym. cedrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cedrowina; rzad. cedrzyna

Wiktionary


cedrat

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny cy­tru­so­wa­tych; cy­tron


SJP.pl


cedro

Cedro – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Ber­na­lil­lo.

Wikipedia


cedron

do­li­na mię­dzy Je­ro­zo­li­mą a Górą Oliw­ną; okre­so­wy stru­mień pły­ną­cy tą do­li­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stru­mień w Judei, prze­pły­wa­ją­cy przez Je­ro­zo­li­mę i Pu­sty­nię Judz­ką;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku cie­ków wod­nych w Pol­sce

Wiktionary

Ce­dron (Ki­dron, ‏נחל קדרון‎, "Nahal Qi­dron", arab. "Wadi an-Nar") – nie­wiel­ki stru­mień pły­ną­cy do­li­ną o tej samej naz­wie po­ło­żo­ną mię­dzy Wzgó­rzem Świą­tyn­nym a Górą Oliw­ną w Je­ro­zo­li­mie, wie­lo­krot­nie wy­mie­nia­ny w Bi­blii. Z "Do­li­ną Ce­dro­nu" (hebr. "Emek Ki­dron", arab. "Wadi an-Nar") błęd­nie iden­ty­fi­ko­wa­na jest "Do­li­na Jo­za­fa­ta", w Bi­blii sym­bo­licz­ne okre­śle­nie miej­sca przysz­łe­go Sądu Osta­tecz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kazał je spa­lić na zew­nątrz Je­ro­zo­li­my, na po­lach nad Ce­dro­nem, a po­piół z nich za­nieść do Betel.

Wiktionary


cedrowice

Ce­dro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia


cedrowina

drew­no ce­dro­we; ce­drów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drewn. drew­no ce­dro­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedr mrz.

 przym. cedrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. cedrzyna; cedr

Wiktionary


cedrowy

zwią­za­ny z ce­drem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z cedru

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści cedru

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do cedru, bę­dą­cy czę­ścią cedru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­biegł do za­gaj­ni­ka ce­dro­we­go, gdzie chwi­lę od­po­czął.

 (1.2) Ar­tyst­ka wy­ko­nu­je ce­dro­we szka­tuł­ki na klej­no­ty.

 (2.1) Sa­dzon­kę ob­sy­pa­ła ce­dro­wy­mi igła­mi przy­wie­zio­ny­mi z gór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdrɔvɨ, AS: cedrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedr mrz., cedrowina ż.

Wiktionary


cedrski

przy­miot­nik od: Cedry Wiel­kie


SJP.pl


cedrzyk

drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych; ce­drów­ka


SJP.pl


cedrzyniec

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­lo­ce­drus|Kurz|ref=tak., ro­dzaj wschod­nio­az­ja­tyc­kich i pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich drzew igla­stych z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych;

Wiktionary

Ce­drzy­niec ("Ca­lo­ce­drus") – ro­dzaj drzew na­le­żą­cych do ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce we wschod­niej Azji i jeden ros­ną­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Ro­śli­ny te upra­wia­ne są jako ozdob­ne i po­zy­ski­wa­ne są jako źró­dło drew­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedr mrz.

Wiktionary


cedrówka

1. ptak z ro­dzi­ny je­mio­łu­szek
2. drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych; ce­drzyk


SJP.pl


cedularny

po­da­tek ce­du­lar­ny - ro­dzaj po­dat­ku po­le­ga­ją­cy na odręb­nym opo­dat­ko­wa­niu każ­de­go ro­dza­ju do­cho­dów po­dat­ni­ka


SJP.pl


ceduła

1. co­dzien­ny urzę­do­wy wykaz kur­sów walut, dewiz itp.
2. wykaz prze­sy­łek lub to­wa­rów przy­ję­tych do prze­wo­zu okre­ślo­nym środ­kiem tran­spor­tu
3. ra­port dzien­ny z od­by­te­go kursu tram­wa­ju lub po­cią­gu, za­wie­ra­ją­cy wykaz sprze­da­nych bi­le­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. lista cen gieł­do­wych

 (1.2) hand. list prze­wo­zo­wy

 (1.3) hand. lista bi­le­tów roz­pro­wa­dzo­nych przez ob­słu­gę tram­wa­ju lub po­cią­gu

 (1.4) druk. spis zna­ków da­ne­go kroju pisma

 (1.5) daw. pro­spekt, re­kla­ma

 (1.6) daw. kwit, zle­ce­nie na pi­śmie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedułka ż.

 przym. cedułkowy

Wiktionary


cedułka

zdrob­nia­le o ce­du­le


SJP.pl


cedylla

znak dia­kry­tycz­ny po­dob­ny do ogon­ka, wy­stę­pu­ją­cy np. we fran­cu­skiej li­te­rze ç („c” z ce­dyl­lą)


SJP.pl

Ce­dil­le, cédille, ce­dil­la, ce­dyl­la ( ¸ ) – znak dia­kry­tycz­ny po­dob­ny nieco do ogon­ka, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej pod li­te­rą „C” w wielu ję­zy­kach (m.in. we fran­cu­skim, por­tu­gal­skim, ka­ta­loń­skim, tu­rec­kim).

Nieco innym zna­kiem, który nie po­wi­nien być my­lo­ny z ce­dil­le jest tzw. prze­ci­nek dolny w ję­zy­ku ło­tew­skim i ru­muń­skim.

Wikipedia


cedynia

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ce­dy­nia ( Zeh­den, Ce­de­ne) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ce­dy­nia. Naj­da­lej na za­chód po­ło­żo­ne mia­sto Pol­ski, w za­chod­niej czę­ści pasa Po­je­zie­rza Za­chod­nio­po­mor­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɨ̃ɲa, AS: cedỹńa

Wiktionary


cedynianin

miesz­ka­niec Ce­dy­ni (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


cedynianka

miesz­kan­ka Ce­dy­ni (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


cedyński

przy­miot­nik od: Ce­dy­nia


SJP.pl


cedzak

1. dziur­ko­wa­ne na­czy­nie ku­chen­ne do od­ce­dza­nia; dursz­lak;
2. sieć ry­bac­ka w kształ­cie worka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie ku­che­ne z dziur­ka­mi w dnie;

Wiktionary

Ce­dzak (ina­czej dursz­lak, od Durchsch­lag) – ro­dzaj spe­cjal­ne­go sita w for­mie miski lub garn­ka z po­dziur­ko­wa­nym dnem. Może być wy­po­sa­żo­ny w uchwyt oraz w pod­staw­kę lub nóżki, które poz­wa­la­ją mu stać sa­mo­dziel­nie i umoż­li­wia­ją swo­bod­ny od­pływ cie­czy. Służy do od­ce­dza­nia i płu­ka­nia żyw­no­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedzidło n., odcedzaczka ż., cedzenie n., odcedzanie n., odcedzenie n., przecedzanie n., przecedzenie n., wycedzanie n., wycedzenie n.

:: zdrobn. cedzaczek m.

 czas. cedzić ndk., odcedzać ndk., odcedzić dk., przecedzać ndk., przecedzić dk., wycedzać ndk., wycedzić dk.

 przym. cedzakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) durszlak

Wiktionary


cedzakowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ce­dzak


SJP.pl


cedzakowy

przy­miot­nik od: ce­dzak


SJP.pl


cedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ce­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ceʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cedzić

 rzecz. cedzak mrz.

Wiktionary


cedzidło

1. filtr o dzia­ła­niu okre­so­wym, ot­war­ty lub zam­knię­ty zbior­nik z dnem si­to­wym; nucza;
2. przy­rząd do ce­dze­nia


SJP.pl

Ce­dzi­dło – sito w ot­wo­rze wle­wo­wym zbior­ni­ka opry­ski­wa­cza, zaz­wy­czaj o ot­wo­rach ma­ją­cych śred­ni­cę 1 mm.

Ce­dzi­dło do miodu – przy­rząd skła­da­ją­cy się z dwóch sit z cy­no­wa­nej siat­ki że­laz­nej opra­wio­nych cyn­ko­wa­na bla­chą.

Ce­dzi­dło do mleka – sto­sun­ko­wo gęste wło­sia­ne sito wy­ło­żo­ne z wierz­chu po­won­ską lub tka­ni­ną ba­weł­nia­ną (fla­ne­la lub bar­chan) albo sito alu­mi­nio­we w kształ­cie leja z sze­ro­kim ot­wo­rem, za­o­pa­trzo­ne w dwa siat­ko­wa­te obra­mo­wa­ne krąż­ki, po­mię­dzy które wkła­da się czy­sty krą­żek z fla­ne­li lub waty.

Wikipedia


cedzidłowy

zwią­za­ny z ce­dzi­dłem


SJP.pl


cedziny

po­zo­sta­ło­ści po ce­dze­niu płynu, męty, osad


SJP.pl


cedzitko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ce­dzak, dursz­lak

Wiktionary


cedzić

1. prze­le­wać ciecz przez filtr, sito;
2. pić lub prze­le­wać coś po­wo­li, z przer­wa­mi;
3. mówić coś bar­dzo po­wo­li, z przer­wa­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­pu­szczać płyn przez sito, sitko, ce­dzak, filtr w celu oczy­szcze­nia lub od­dzie­le­nia czę­ści sta­łych

 (1.2) pić lub prze­le­wać po­wo­li

 (1.3) przen. wy­ma­wiać wolno, z przer­wa­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ce­dzić się (dk. brak)

 (2.1) być ce­dzo­nym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody do­ło­we są ce­dzo­ne, a na­stęp­nie prze­pły­wa­ją przez pia­skow­nik, gdzie za­trzy­my­wa­ne są cząst­ki węgla o śred­ni­cy 0,1 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛd͡ʑit͡ɕ, AS: ceʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cedzak m., cedzidło n., cedzik m., cedziny nmos., cedzenie n., przecedzenie n., przecedzanie n.

 czas. przecedzić dk., przecedzać ndk.

 przym. cedzakowy, cedzidłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filtrować

 (1.2) sączyć

Wiktionary


cedzok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dursz­lak

Wiktionary


cedzyna

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim


SJP.pl

Ce­dzy­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Górno. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


cedzyński

→ Ce­dzy­na


SJP.pl

Patrz:

Cedzyna

cefal

ryba mor­ska ży­ją­ca w mo­rzach cie­płych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mugil cep­ha­lus|L.|ref=tak., stad­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny mu­gi­lo­wa­tych;

Wiktionary

Cefal, cefal po­spo­li­ty, łoban, mugil cefal ("Mugil cep­ha­lus") – ryba z ro­dzi­ny mu­gi­lo­wa­tych (Mu­gi­li­dae).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cefal pospolity, łoban, mugil cefal

Wiktionary


cefalaspis

naj­star­szy znany krę­go­wiec ziem­ski wy­mar­ły w okre­sie de­wo­nu


SJP.pl


cefale

ryba mor­ska ży­ją­ca w mo­rzach cie­płych


SJP.pl


cefalizacja

ewo­lu­cyj­ny pro­ces wy­o­dręb­nia­nia czę­ści gło­wo­wej or­ga­niz­mu


SJP.pl

Ce­fa­li­za­cja (gr. "kephalé " – głowa) – pro­ces ewo­lu­cyj­ny pro­wa­dzą­cy w roz­wo­ju osob­ni­czym do roz­ra­sta­nia się przed­niej czę­ści ciała i wy­o­dręb­nie­nia wy­spe­cja­li­zo­wa­ne­go od­cin­ka gło­wo­we­go za­wie­ra­ją­ce­go otwór gę­bo­wy, na­rzą­dy zmy­słów i zwoje ner­wo­we. Wy­stę­pu­je u wolno ży­ją­cych zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych, po­czą­wszy od wie­lo­szcze­tów (Po­ly­cha­e­ta) i pła­ziń­ców (Pla­ty­hel­mint­hes).

Wikipedia


cefalokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl


cefalokształtny

o ce­chach ce­fa­loksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


cefalometr

przy­rząd do mie­rze­nia głowy


SJP.pl


cefalometria

me­to­da po­mia­ru głowy czło­wie­ka; ke­fa­lo­me­tria


SJP.pl


cefalometryczny

→ ce­fa­lo­me­tria; ke­fa­lo­me­trycz­ny


SJP.pl


cefalosporyna

pół­syn­te­tycz­ny an­ty­bio­tyk o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. an­ty­bio­tyk po­zy­ski­wa­ny z grzy­ba z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acre­mo­nium|ref=tak. (daw­niej zna­ne­go pod nazwą nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cep­ha­lo­spo­rium.);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listę głów­nych osią­gnięć far­ma­ko­lo­gicz­nych ostat­nie­go sześć­dzie­się­cio­le­cia ot­wie­ra od­kry­cie pe­ni­cy­li­ny, znaj­du­ją się też na niej takie leki jak kor­ty­zol (dzia­ła­nie prze­ci­wu­czu­le­nio­we i prze­ciw­za­pal­ne), ce­fa­lo­spo­ry­na (ot­wo­rzy­ła drogę prze­szcze­pom) [...]

Wiktionary


cefalosporynowy

→ ce­fa­lo­spo­ry­na


SJP.pl

Patrz:

cefalosporyna

cefalowate

ro­dzi­na ryb z rzędu mu­gi­loksz­tałt­nych; mu­gi­lo­wa­te


SJP.pl


cefałka

po­tocz­nie: ży­cio­rys; CV, cur­ri­cu­lum vitae


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pot. CV (= cur­ri­cu­lum vitae); ży­cio­rys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­no­szo­ne ce­fał­ki czę­sto tra­fia­ją do kosza w oba­wie o włas­ny sto­łek.

Wiktionary


cefeida

gwia­zda zmie­nia­ją­ca blask na sku­tek okre­so­wych pul­sa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. gwia­zda zmie­nia­ją­ca swoją jas­ność w wy­ni­ku okre­so­wych pul­sa­cji;

Wiktionary

Ce­fe­i­dy (zwane też gwia­zda­mi typu "δ Cep­hei" lub "ce­fe­i­da­mi kla­sycz­ny­mi" od nazwy gwia­zdo­zbio­ru Ce­fe­u­sza) – gwia­zdy zmien­ne pul­su­ją­ce, ol­brzy­my.

Ce­fe­i­dy są wy­jąt­ko­wo jasne, ty­siąc lub nawet dzie­sięć ty­się­cy razy ja­śniej­sze od Słoń­ca. Re­gu­lar­nie zmie­nia­ją jas­ność wsku­tek pul­sa­cji. Pul­sa­cje po­wo­du­ją okre­so­we zmia­ny wiel­ko­ści gwia­zdy oraz tem­pe­ra­tu­ry po­wierzch­ni i typu wid­mo­we­go (od A lub F w mak­si­mum bla­sku do G lub K w mi­ni­mum).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­szy­mi świe­ca­mi stan­dar­do­wy­mi do po­mia­ru pa­ra­me­tru Hub­ble’a są dwa ro­dza­je gwiazd: Ce­fe­i­dy oraz su­per­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cefeusz mos./mzw.

Wiktionary


cefeusz

łac. Cep­he­us; gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. król Etio­pii, syn Be­lo­sa oraz mąż Ka­sjo­pei i oj­ciec An­dro­me­dy, po śmier­ci prze­nie­sio­ny na fir­ma­ment jako gwia­zdo­zbiór Ce­fe­u­sza (2.1);

 (1.2) mitgr. król Tegei, syn Ale­o­sa; jeden z Ar­go­na­u­tów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go, w Pol­sce wi­docz­ny cały rok;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­fe­usz (Ke­fe­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Etio­pii, syn Be­lo­sa
  • Ce­fe­usz (Ke­fe­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Tegei, syn Ale­o­sa
  • Ce­fe­usz – gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
  • ce­fe­i­da – typ gwia­zdy zmien­nej
  • Cep­he­us – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1, 2.1) Mi­tycz­ny Ce­fe­usz jest iden­ty­fi­ko­wa­ny z gwia­zdo­zbio­rem Ce­fe­u­sza.

 (1.1) Per­se­usz po­ko­nał pot­wo­ra mor­skie­go i uwol­nił An­dro­me­dę, córkę Ka­sjo­pei i Ce­fe­u­sza.

 (2.1) Ce­fe­usz wid­nie­je na nie­bie nie­da­le­ko kon­ste­la­cji, które są z nim mi­to­lo­gicz­nie po­wią­za­ne.

 (2.1) Naj­ja­śniej­szą gwia­zdą w Ce­fe­u­szu jest Al­de­ra­min.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈfɛwuʃ, AS: cefeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cefeida ż., Cefeida ż.

 przym. Cefeuszowy

 zob. Kefeus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kefeus

 (1.2) war. Kefeus

 (2.1) skr. Cep

Wiktionary


cefotaksym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. an­ty­bio­tyk o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia, z grupy ce­fa­lo­spo­ryn III ge­ne­ra­cji, sto­so­wa­ny w le­cze­niu po­waż­nych za­ka­żeń bak­te­ryj­nych

Wiktionary

Ce­fo­tak­sym, (łac. "Ce­fo­ta­xi­mum") – pół­syn­te­tycz­ny an­ty­bio­tyk bę­dą­cy ce­fa­lo­spo­ry­ną III ge­ne­ra­cji o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym do sto­so­wa­nia po­za­je­li­to­we­go. W prze­ci­wień­stwie do in­nych po­za­je­li­to­wych ce­fa­lo­spo­ryn III ge­ne­ra­cji jest me­ta­bo­li­zo­wa­ny, w wy­ni­ku czego pow­sta­je czyn­ny me­ta­bo­lit – de­a­ce­ty­lo­ce­fo­tak­sym. Ce­fo­tak­sym na­le­ży do naj­bar­dziej ak­tyw­nych ce­fa­lo­spo­ryn wobec bak­te­rii Gram-do­dat­nich.

Wikipedia


cefta

skrót od: Cen­tral Eu­ro­pe­an Free Trade Agre­e­ment – Środ­ko­wo­e­u­ro­pej­skie Po­ro­zu­mie­nie o Wol­nym Hand­lu; Cefta


SJP.pl


ceftriakson

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. an­ty­bio­tyk bak­te­rio­bój­czy z grupy ce­fa­lo­spo­ryn III ge­ne­ra­cji, sto­so­wa­ny w le­cze­niu po­waż­niej­szych za­ka­żeń bak­te­ryj­nych, po­da­wa­ny po­za­je­li­to­wo

Wiktionary

Cef­triak­son ( cef­tria­xo­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk bę­dą­cy ce­fa­lo­spo­ry­ną III ge­ne­ra­cji o dzia­ła­niu prze­ciw­bak­te­ryj­nym. Opor­ny na dzia­ła­nie kla­sycz­nych β-lak­ta­maz.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Biotrakson, Cefaxone, Cefrin, Lendacin, Oframax, Rocephin, Tartriakson, Triaxon; wzór chemiczny sumaryczny: wzór chemiczny|C18H18N8O7S3.

Wiktionary


cefuroksym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. an­ty­bio­tyk bę­dą­cy pół­syn­te­tycz­ną ce­fa­lo­spo­ry­ną II ge­ne­ra­cji, który po­sia­da sze­ro­ki za­kres dzia­ła­nia prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go

Wiktionary

Ce­fu­rok­sym – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, pół­syn­te­tycz­na ce­fa­lo­spo­ry­na II ge­ne­ra­cji o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym o sze­ro­kim spek­trum prze­ciw­bak­te­ryj­nym. Ak­tyw­ny wobec bak­te­rii Gram-do­dat­nich i Gram-ujem­nych. Nie­ak­tyw­ny wobec bak­te­rii aty­po­wych. Nie wchła­nia się z prze­wo­du po­kar­mo­we­go, stąd sto­su­je się po­da­wa­nie drogą pa­ren­te­ral­ną (po­za­je­li­to­wą). Nie jest me­ta­bo­li­zo­wa­ny, a jego bio­lo­gicz­ny okres półtr­wa­nia wy­no­si ok. 80 min. Wy­da­la­nie na­stę­pu­je przez nerki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro po włą­cze­niu le­cze­nia ce­fu­rok­sy­mem stan cho­rej za­czął się po­pra­wiać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Aprokam, Biofuroksym, Cefuroxim-MIP, Zinacef; wzór sumaryczny C16H16N4O8S

Wiktionary


cegielnia

wyt­wór­nia cegły i in­nych gli­nia­nych ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia cegły oraz in­nych ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych z gliny;

Wiktionary

Ce­giel­nia – za­kład wyt­wór­czy, zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją ce­gieł ce­ra­micz­nych, wy­pa­la­nych z gliny.

Ce­giel­nie sta­wia się naj­czę­ściej w po­bli­żu miejsc bo­ga­tych w za­so­by gliny, co poz­wa­la zre­du­ko­wać kosz­ty tran­spor­tu su­row­ca. Bu­do­wa ce­giel­ni, szcze­gól­nie po zme­cha­ni­zo­wa­niu pro­duk­cji ce­gieł w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku, była wi­do­mym zna­kiem po­ja­wia­nia się w oko­li­cy prze­my­słu i bu­dow­nict­wa prze­my­sło­we­go, po­trze­bu­ją­ce­go ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w tej ce­giel­ni ce­gla­sto­brą­zo­we cegły są w cią­głej pro­duk­cji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɟɛlʲɲa, AS: ceǵelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglarstwo n., cegła ż., cegiełka ż., cegłówka ż., ceglak m.

 przym. cegielniany, cegielniczy, ceglany, ceglasty

Wiktionary


cegielniany

→ ce­giel­nia


SJP.pl

Patrz:

cegielnia

cegielnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją ce­gieł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział rze­mio­sła zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem ce­gieł

Wiktionary

Ce­giel­nict­wo (rów­nież stry­char­stwo) – pro­duk­cja ce­ra­mi­ki bu­dow­la­nej z gliny z do­miesz­ką in­nych sub­stan­cji na­da­ją­cych trwa­łość, od­por­ność, za­bar­wie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzro­sto­wą ten­den­cją cha­rak­te­ry­zo­wa­ło się cu­krow­nict­wo, go­rzel­nict­wo i ce­giel­nict­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɟɛlʲˈɲit͡stfɔ, AS: ceǵelʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglarstwo n., ceglak mrz., ceglarz

 przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceglarstwo

Wiktionary


cegielniczy

do­ty­czą­cy cegły, ce­giel­ni, ce­giel­nict­wa


SJP.pl


cegielnik

ce­glarz;
1. pra­cow­nik pro­du­ku­ją­cy cegły;
2. daw­niej: wła­ści­ciel ce­giel­ni


SJP.pl

Ce­giel­nik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 990 miesz­kań­ców. Jest piątą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Zła­wieś Wiel­ka.

Wikipedia


cegielski

naz­wi­sko, np. Hi­po­lit Ce­giel­ski (1813-68), pol­ski prze­my­sło­wiec, dzia­łacz spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny i po­li­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­po­lit Ce­giel­ski (1813 lub 1815-1868) – pol­ski fi­lo­log, prze­my­sło­wiec, dzia­łacz spo­łecz­ny, dzien­ni­karz i po­li­tyk
  • Ste­fan Ce­giel­ski (1852-1921) – pol­ski prze­my­sło­wiec i dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny
  • Jerzy Ce­giel­ski (1887-1940) – pol­ski ofi­cer
  • Lon­gin Ce­giel­ski (1920-1987) – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy, dok­tor nauk rol­nych, eko­no­mi­sta, po­li­tyk
  • Ma­rian Ce­giel­ski (1925–2012) – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, prof. dr hab.
  • Ma­rian Ce­giel­ski (ur. 1944) – pol­ski urzęd­nik, wi­ce­wo­je­wo­da el­blą­ski
  • Hen­ryk Ce­giel­ski (1945-2015) – pol­ski ko­szy­karz
  • Ta­de­usz Ce­giel­ski (ur. 1948) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Wayne Ce­giel­ski (ur. 1956) – wa­lij­ski pił­karz
  • Max Ce­giel­ski (ur. 1975) – pol­ski dzien­ni­karz, pi­sarz, pre­zen­ter ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Woj­ciech Ce­giel­ski (ur. 1977) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Krzysz­tof Ce­giel­ski (ur. 1979) – pol­ski żuż­lo­wiec

Wikipedia


cegiełka

1. mała cegła;
2. ka­wa­łek cze­goś w kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu;
3. wkład w coś, skład­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała cegła

Wiktionary

Ce­gieł­ka ( Cigeľka; Цігелька, "Ci­hel­ka"; Cigeľka) – wieś i gmina (obec) na Sło­wa­cji w kraju pre­szow­skim, po­wiat Bar­de­jów, przy gra­ni­cy z Pol­ską.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cegła ż., ceglarstwo n., ceglak mrz., cegielnia ż.

 przym. ceglany

Wiktionary


cegiełkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ce­gieł­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cegiełkować

 przym. ceglany

Wiktionary


cegiełkować

czy­ścić coś, ście­rać za po­mo­cą cegły


SJP.pl


cegiełkowy

1. przy­po­mi­na­ją­cy spo­sób uło­że­nia ce­gieł w murze;
2. zwią­za­ny z ce­gieł­ką - dat­kiem


SJP.pl


ceglaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ce­glak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak m.

Wiktionary


ceglak

dom z cegły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ce­gla­ny dom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlak, AS: ceglak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cegielnia, cegielnictwo, cegielnik, cegiełka, ceglarka, ceglarstwo, ceglarz, cegła

:: zdrobn. ceglaczek m.

 przym. cegielniany, cegielniczy, cegiełkowy, ceglany, ceglarski, ceglasty

 przysł. ceglasto

 temsłow. ceglasto-

Wiktionary


ceglany

1. zro­bio­ny z cegły, po­cho­dzą­cy z cegły (np. ce­gla­ne domy, ce­gla­ny pył);
2. ma­ją­cy kolor cegły, po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ny (np. ce­gla­ne ru­mień­ce, wy­pie­ki); ce­gla­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z cegły

 (1.2) zwią­za­ny z cegłą, do­ty­czą­cy cegły

 (1.3) zob. ce­gla­sty.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hu­knął sa­mo­cho­dem o ce­gla­ny mur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlãnɨ, AS: ceglãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cegła ż., cegiełka ż., cegielnia ż., ceglarstwo n., ceglak m., cegiełkowanie n., cegielnik m., cegielnictwo n., ceglarka ż., ceglarz m.

 czas. cegiełkować

 przym. ceglarski, cegielniany, ceglasty, cegiełkowy, cegielniczy

 przysł. ceglasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cegłowy

 (1.3) ceglasty, pomarańczowoczerwony

Wiktionary


ceglarek

ma­szy­na do pro­duk­cji ce­gieł


SJP.pl


ceglarka

ma­szy­na do pro­duk­cji ce­gieł


SJP.pl


ceglarski

do­ty­czą­cy ce­gla­rza, ce­glar­stwa; wy­ko­na­ny przez ce­gla­rza


SJP.pl


ceglarstwo

prze­mysł ce­giel­ni­czy; ce­giel­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział rze­mio­sła zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem ce­gieł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­glar­stwo jest za­ni­ka­ją­cą pro­fe­sją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlarstfɔ, AS: ceglarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegiełka ż., ceglarz m., cegielnia ż., cegielnictwo n.

 przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cegielnictwo

Wiktionary


ceglarz

ce­giel­nik;
1. czło­wiek pro­du­ku­ją­cy cegły (pro­sto­pa­dło­ścia­ny z wy­pa­lo­nej gliny);
2. wła­ści­ciel ce­giel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy cegły, trud­nią­cy się ce­glar­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­glarz miesz­ka w na­stęp­nym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlaʃ, AS: ceglaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak m., cegielnik, ceglarstwo n., cegielnictwo n.

:: fż. ceglarka ż.

 przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cegielnik, strycharz

Wiktionary


ceglastobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu ce­gla­stym; ru­do­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor brą­zo­wy o od­cie­niu ce­gla­stym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy w tej ce­giel­ni ce­gla­sto­brą­zo­we cegły są w cią­głej pro­duk­cji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: ceglastobrõũ̯zovy

Wiktionary


ceglastoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu ce­gla­stym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny o od­cie­niu ce­gla­stym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naz­wał mnie zdzi­rą tylko dla­te­go, że mia­łam wy­ra­zi­stą, ce­gla­sto­czer­wo­ną szmin­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: ceglastočervõny

Wiktionary


ceglastopory

bo­ro­wik ce­gla­sto­po­ry - ka­pe­lu­szo­wy grzyb ja­dal­ny o trzo­nie ko­lo­ru ce­gla­ne­go


SJP.pl


ceglastoróżowy

ró­żo­wy o od­cie­niu ce­gla­stym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy o ce­gla­stym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie sły­sza­łeś o ce­gla­sto­ró­żo­wym ko­lo­rze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔruˈʒɔvɨ, AS: ceglastoružovy

Wiktionary


ceglasty

po­dob­ny do ko­lo­ru cegły; po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ny, ce­gla­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ny, taki jak kolor cegły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego tar­cza bę­dzie wi­docz­na, ko­lo­ru ce­gla­ste­go, roz­ja­śnio­na świa­tłem roz­pro­szo­nym w at­mos­fe­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlastɨ, AS: ceglasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegielnia ż.

 przym. ceglany

 przysł. ceglasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceglany, pomarańczowoczerwony

Wiktionary


cegliczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dusza do że­laz­ka

Wiktionary


cegliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Ce­gliń­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Hanna L. Ce­gliń­ska-Le­śno­dor­ska – pol­ski re­ży­ser fil­mów do­ku­men­tal­nych
  • Iza­be­la Ce­gliń­ska (ur. 1964) – pol­ska skrzy­pacz­ka i pe­da­gog
  • Ja­nusz Ce­gliń­ski (ur. 1949) – pol­ski ko­szy­karz
  • Ju­lian Ce­gliń­ski (1827–1910) – pol­ski ma­larz
  • Karol Ce­gliń­ski – pol­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek ze­spo­łu Honor
  • Ka­zi­mierz Paweł Ce­gliń­ski (1867–1918) – pol­ski in­ży­nier ko­le­jo­wy
  • Łu­kasz Ce­gliń­ski – pol­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek ze­spo­łu Hap­py­sad
  • Pa­try­cja Ce­gliń­ska – pol­ska dzien­ni­kar­ka

Wikipedia


ceglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ce­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceglować ndk.

Wiktionary


ceglować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) stpol. włó­czyć się po nocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlɔvat͡ɕ, AS: ceglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceglowanie n., ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

 przym. ceklarski

 czas. stpol. ceklować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ceklować

Wiktionary


cegła

1. ma­te­riał bu­dow­la­ny;
2. ka­wa­łek ja­kiejś masy ma­ją­cy kształt pro­sto­pa­dło­ścia­nu;
3. książ­ka, która leży w księ­gar­ni i nie znaj­du­je na­byw­ców;
4. książ­ka o dużej ob­ję­to­ści, czę­sto nie­cie­ka­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ce­ra­micz­ny ele­ment bu­dow­la­ny w kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu;

 (1.2) przen. pot. bar­dzo gruba i nudna książ­ka lub do­ku­ment

 (1.3) środ. kolej. sie­cio­wy roz­kład jazdy po­cią­gów

Wiktionary

Cegła – ma­te­riał bu­dow­la­ny w kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu (także klina, wy­cin­ka pier­ście­nia ko­ło­we­go lub kształt­ki) ufor­mo­wa­ny z gliny, wapna, pia­sku, ce­men­tu (blocz­ki be­to­no­we) lub in­nych su­row­ców mi­ne­ral­nych, który wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną i od­por­ność na wpły­wy at­mos­fe­rycz­ne uzy­sku­je po­przez pro­ce­sy su­sze­nia, wy­pa­la­nia lub na­pa­rza­nia parą wodną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten mur jest z ce­gieł.

 (1.1) W wy­kar­czo­wa­nym środ­ku lasu, osiem ki­lo­me­trów od Ka­to­wic, po­sta­wio­no par­te­ro­we dwu­ro­dzin­ne domki z cegły dla 600 gór­ni­czych ro­dzin.

 (1.2) Pro­fe­sor za­le­cił stu­den­tom prze­czy­ta­nie swo­jej cegły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡwa, AS: cegu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cegielnia ż., cegielnik m., cegłówka ż., Cegielnik m., Cegłowo n., Ceglanka ż., Ceglarki nmos.

:: zdrobn. cegiełka ż.

 przym. ceglany, ceglasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cegłówka

 (1.2) tomiszcze

Wiktionary


cegłopodobny

przy­po­mi­na­ją­cy cegłę


SJP.pl


cegłowianin

miesz­ka­niec Ce­gło­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


cegłowianka

miesz­kan­ka Ce­gło­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


cegłowski

przy­miot­nik od: Ce­głów (wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl


cegłów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ce­głów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ce­głów. Leży nad rzeką Mie­nią, w od­da­le­niu 55 km od War­sza­wy oraz 42 km od Sied­lec. Sie­dzi­ba gminy Ce­głów.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie Ce­gło­wa funk­cjo­nu­ją dwa so­łect­wa "Ce­głów 1" i "Ce­głów 2"

Wikipedia


cegłówka

1. stara, zu­ży­ta cegła;
2. duży ka­wa­łek cegły


SJP.pl


ceik

motyl ma­ją­cy na od­wło­ku plamę w kształ­cie li­te­ry C


SJP.pl


cej

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tro­chę, nieco

Wiktionary


cejlon

1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. daw­niej: Sri Lanka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) hist. dawna nazwa Sri Lanki

Wiktionary

Cej­lon ( Śrī Laṁkā, İlankai, Ce­y­lon) – jedna z naj­więk­szych wysp Oce­a­nu In­dyj­skie­go, le­żą­ca na po­łud­nio­wy wschód od wy­brze­ży Indii, od któ­rych od­dzie­lo­na jest cie­śni­ną Palk. Ma po­wierzch­nię 65,6 tys. km² i sta­no­wi jed­no­cze­śnie pań­stwo Sri Lankę.

Uksz­tał­to­wa­nie wyspy ma cha­rak­ter ni­zin­ny, na po­łud­niu znaj­du­je się nie­wy­so­ki pła­sko­wyż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nie kilka pro­cent po­wierzch­ni Cej­lo­nu przy­kry­wa­ją skały osa­do­we ke­no­zo­i­ku (głów­nie mio­ce­nu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛjlɔ̃n, AS: cei ̯lõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlończyk mos., Cejlonka ż.

 przym. cejloński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Sri Lanka

Wiktionary


cejlonit

mi­ne­rał, od­mia­na spi­ne­lu; spi­nel zie­lo­ny


SJP.pl


cejlonka

miesz­kan­ka Cej­lo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Cej­lo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlon mrz.

:: fm. Cejlończyk mos.

 przym. cejloński

Wiktionary


cejlończyk

miesz­ka­niec Cej­lo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Cej­lo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlon mrz.

:: fż. Cejlonka ż.

 przym. cejloński

Wiktionary


cejloński

przy­miot­nik od: Cej­lon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wyspą Cej­lon

 (1.2) hist. zwią­za­ny z hi­sto­rycz­nym Cej­lo­nem (obec­nie Sri Lanka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛjˈlɔ̃j̃sʲci, AS: cei ̯lõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cejlończyk mos., Cejlonka ż., Cejlon mrz.

Wiktionary


cejnowa

naz­wi­sko, m.in. Flo­rian Sta­ni­sław Cej­no­wa (1817-1881), ka­szub­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i na­ro­do­wy, pi­sarz i pu­bli­cy­sta; Ce­y­no­wa, Ce­no­wa


SJP.pl


cejrowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ciech Cej­row­ski – dzien­ni­karz, sa­ty­ryk, po­dróż­nik
  • Sta­ni­sław Cej­row­ski – pol­ski ani­ma­tor i dzia­łacz jaz­zo­wy. Oj­ciec Woj­cie­cha Cej­row­skie­go

Wikipedia


cek

rysy wło­sko­wa­te w szkli­wie pły­tek ce­ra­micz­nych


SJP.pl

Cek (rów­nież Jek, Dzheg lub Dzhek) – wieś w Azer­bej­dża­nie, w Re­jo­nie Quba, w gmi­nie Əlik, po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 1643 m n.p.m. Miej­sco­wość sły­nie z włas­ne­go ję­zy­ka oraz oby­cza­jów i tra­dy­cji. Obec­nie w miej­sco­wo­ści miesz­ka 312 miesz­kań­ców, z czego więk­szość za­li­cza się do lud­no­ści rdzen­nej.

Wikipedia


cekaem

cięż­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy; ckm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. cięż­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­słu­ga ce­ka­e­mu za­ję­ła do­god­ne sta­no­wi­sko do pro­wa­dze­nia ostrza­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈkaɛ̃m, AS: cekaẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaemista m.

 przym. cekaemowy

 skr. ckm

Wiktionary


cekaemista

żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy ce­ka­em


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy ce­ka­em

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaem mrz.

 skr. ckm

Wiktionary


cekaemistka

→ ce­ka­e­mi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żoł­nier­ka ob­słu­gu­ją­ca ce­ka­em

Wiktionary

Patrz:

cekaemista

cekaemowy

przy­miot­nik od: ce­ka­em (cięż­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ce­ka­e­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaem mrz.

 skr. ckm

Wiktionary


cekanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­ka­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bielsk
  • Ce­ka­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Słup­no

Wikipedia


cekauz

daw­niej: ar­se­nał, zbro­jow­nia; cek­ha­uz


SJP.pl


cekcyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Cek­cyn (niem. "Pol­nisch Cek­zin"; kaszb. "Cékcëno") – wieś bo­ro­wiac­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn na po­łud­nio­wym skra­ju Tu­chol­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad je­zio­rem Wiel­kim Cek­cyń­skim.

Wikipedia


cekcynek

Cek­cy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn, nad je­zio­rem Cek­cyń­skim Wiel­kim.

Miej­sco­wość for­mal­nie ut­wo­rzo­no 1 stycz­nia 2013.

Wikipedia


cekcyński

przy­miot­nik od: Cek­cyn


SJP.pl


cekhauz

daw­niej: ar­se­nał, zbro­jow­nia; ce­ka­uz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. skład­ni­ca broni oraz sprzę­tu i wy­po­sa­że­nia woj­sko­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cek­ha­uz – ina­czej ar­se­nał, czyli bu­dy­nek przez­na­czo­ny do skła­du broni
  • Cek­ha­uz (Bia­ły­stok) – bu­dy­nek daw­nej zbro­jow­ni w Bia­łym­sto­ku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkxaws, AS: cekχau̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arsenał, zbrojownia

Wiktionary


cekin

złota mo­ne­ta wło­ska, póź­niej­szy dukat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. bły­szczą­ca ozdo­ba w for­mie krąż­ka przy­szy­wa­na do ubio­ru;

 (1.2) hist. nu­mizm. złota mo­ne­ta bita w We­ne­cji od XIII wieku;

Wiktionary

Cekin (wł. "zec­chi­no" [dzekˈkiːno]) – złota mo­ne­ta wło­ska, od­mia­na du­ka­ta bita od XIII wieku w We­ne­cji. Jedna z najw­cze­śniej­szych monet zło­tych Eu­ro­py śred­nio­wiecz­nej.

Emi­to­wa­na od 1284 aż do końca su­we­ren­no­ści We­ne­cji (1797) w za­sad­ni­czo niez­mie­nio­nym wy­glą­dzie i ja­ko­ści (bita ze złota w ów­cze­śnie naj­wyż­szej osią­gal­nej tech­nicz­nie pró­bie 990), była miej­sco­wą wer­sją ów­czes­ne­go ital­skie­go du­ka­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Su­knię Iwony zdo­bi­ły ce­ki­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajeta

Wiktionary


cekinek

zdrob­nie­nie od: cekin


SJP.pl


cekinowy

przy­miot­nik od: cekin


SJP.pl


ceklacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. tu­ła­nie się no­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo patrz, iż się jed­ne­mu chce go­spo­dar­stwa, […], dru­gie­mu opil­stwa a ce­kla­cyi, więc szyr­mier­stwa, więc roz­ma­i­tych po­sko­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlat͡sʲja, AS: ceklacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklmistrz m., ceklowanie n., ceklownik m.

 czas. ceklować ndk.

 przym. ceklarski

Wiktionary


ceklarski

przy­miot­nik od: ce­klarz (pa­cho­łek peł­nią­cy służ­bę przy bur­mi­strzu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. przym. od: ce­klarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarsʲci, AS: ceklarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklarstwo n. , ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

 czas. ceklować, ceglować

Wiktionary


ceklarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. urząd ce­kla­rza

 (1.2) daw. ce­kla­rze (zbio­ro­wo)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarstfɔ, AS: ceklarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

 przym. ceklarski

 czas. ceklować, ceglować

Wiktionary


ceklarz

daw­niej: pa­cho­łek peł­nią­cy służ­bę przy bur­mi­strzu, pil­nu­ją­cy po­rząd­ku w mie­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pod­le­ga­ją­cy bur­mi­strzo­wi pa­cho­łek pil­nu­ją­cy po­rząd­ku w mie­ście;

Wiktionary

Ce­klarz (zbir, sie­pacz, opraw­ca) – pa­cho­łek miej­ski, któ­re­go za­da­niem było pil­no­wa­nie po­rząd­ku w dzień i w nocy, wy­ła­py­wa­nie włó­czę­gów i że­bra­ków, sta­wie­nie szu­bie­nic i wy­mie­rza­nie kary chło­sty.

W Kra­ko­wie ce­kla­rze sta­no­wi­li też oso­bi­stą ochro­nę bur­mi­strza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śla­dów żad­nych zwę­szyć nie mo­głem — mówił smut­nym gło­sem Ku­ba­la. — Ale oko nad tem mam i ce­kla­rzom po trzy du­ka­ty przy­o­bie­ca­łem, je­że­li na trop wpad­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛklaʃ, AS: ceklaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklmistrz mos., ceklowanie n., ceklownik mos.

:: fż. ceklarka ż.

 czas. ceklować ndk.

 przym. ceklarski

Wiktionary


ceklmistrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. prze­ło­żo­ny ce­kla­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cekl­mistrz jest za to od­po­wie­dzial­nym Po­li­cyi, aby z mięsa i ściérwu upa­dłe­go bydła, nie­szczę­ście iakie nie wy­ni­kło, co tém jest potrzebniéysza, iż Dok­to­rów wielu twier­dzi, że mięso z wie­przów kar­mio­nych ścierwém z upa­dłe­go bydła może bydź mniéy, lub więcéy szkod­li­we dla ludzi w ie­dze­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkl̥mʲisṭʃ, AS: cekl̦mʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklacja ż., ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklowanie n., ceklownik m.

 czas. ceklować ndk.

 przym. ceklarski

Wiktionary


ceklowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. od­cza­sow­ni­ko­wy od|ce­klo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛklɔˈvãɲɛ, AS: ceklovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

 przym. ceklarski

 czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary


ceklować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) stpol. włó­czyć się po nocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvat͡ɕ, AS: ceklovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

 przym. ceklarski

 czas. ceglować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ceglować

Wiktionary


ceklownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. nocny włó­czę­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvʲɲik, AS: ceklovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

 przym. ceklarski

 czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary


cekmistrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. cekl­mistrz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] In­drys z Wa­ra­dzy­nia fl. 20 i sukno, jur­gielt mały, ale z wa­run­kiem, że gdy się z pola wróci i przy­nie­sie świa­dect­wo od het­ma­na, albo od cek­mi­strza, że się do­brze i cnot­li­wie za­cho­wał, pod­wyż­szo­ny mu ma być na fl. 10.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkmʲisṭʃ, AS: cekmʹisṭš

Wiktionary


cekop

Cen­tra­la Ek­spor­tu Kom­plet­nych Obiek­tów Prze­my­sło­wych


SJP.pl


cekotrofia

dwu­e­ta­po­wa me­to­da tra­wie­nia po­kar­mu cha­rak­te­ry­stycz­na dla za­ję­cza­ków


SJP.pl

Ce­ko­tro­fia – dwu­e­ta­po­wa me­to­da tra­wie­nia po­kar­mu wy­stę­pu­ją­ca u kró­li­ków, bo­brów i czę­ści szcze­kusz­ko­wa­tych. Po­le­ga na wyt­wa­rza­niu dwóch ro­dza­jów kału, z któ­rych jeden (ce­ko­trof) jest zja­da­ny. Jego for­mo­wa­nie za­cho­dzi w je­li­cie śle­pym. Za­wie­ra on więk­sze ilo­ści wody, bia­łek oraz bak­te­rii (u kró­li­ka to 140 × 1010 ko­mó­rek/g su­chej masy; dla po­rów­na­nia zwy­kły kał za­wie­ra 30 × 1010 ko­mó­rek/g su­chej masy).

Wikipedia


cekowski

→ Ceków, → Ceków-Ko­lo­nia


SJP.pl

Patrz:

Ceków, → Ceków-Kolonia

cekropia

drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych; ce­krop­ka; drąż­nia


SJP.pl


cekropka

drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych; ce­kro­pia; drąż­nia


SJP.pl

Ce­krop­ka, drąż­nik, drąż­nia, drze­wo trą­bo­we ("Ce­cro­pia" Loefl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych ("Ur­ti­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 61 lub 63 ga­tun­ków, niek­tó­re źró­dła wy­mie­nia­ją ok. 70–80 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Środ­ko­wej (po pół­noc­ny Mek­syk i Kubę) oraz w tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne spo­ty­ka­ne są w Afry­ce Rów­ni­ko­wej, Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej i na wy­spach Oce­a­nii. "Ce­cro­pia pel­ta­ta" za­li­czo­na zo­sta­ła do 100 naj­bar­dziej in­wa­zyj­nych ga­tun­ków na świe­cie.

Wikipedia


ceków

rysy wło­sko­wa­te w szkli­wie pły­tek ce­ra­micz­nych


SJP.pl

Ceków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Ceków-Ko­lo­nia.

Ceków jest jedną z naj­star­szych miej­sco­wo­ści w po­wie­cie ka­li­skim. Wieś po­ło­żo­na jest przy dro­dze 470. Pier­wsza wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z 1212 roku, gdy zo­sta­ła przez księ­cia ka­li­skie­go Wła­dy­sła­wa Odo­nic po­da­ro­wa­na na rzecz ko­ścio­ła, co pot­wier­dzi­ła bulla pa­pie­ża Ho­no­riu­sza III wy­sta­wio­na 28 maja 1218 roku.

Wikipedia


cel

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrza­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co chce się zni­szczyć lub tra­fić za po­mo­cą broni

 (1.2) to, do czego się dąży, co chce się osią­gnąć (także przen.)

 (1.3) daw. rzem. naj­lep­sza wy­kro­jo­na część skóry przez­na­czo­na do zszy­cia z in­ny­mi ka­wał­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: cela

Wiktionary

Cel (gr. τηλος, "telos"; łac. "finis", ter­mi­nus) – to, ze wzglę­du na co na­stę­pu­je dzia­ła­nie; stan lub obiekt, do któ­re­go się dąży; "cel" (etyka), to kres świa­do­me­go dzia­ła­nia.

Dzia­łać ce­lo­wo może: czło­wiek, or­ga­ni­za­cja, spo­łe­czeń­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sier­żant przy­jął mel­du­nek, że wszyst­kie cele zo­sta­ły zni­szczo­ne.

 (1.2) Jaki jest cel wa­szej po­dró­ży?

 (1.2) Celem każ­de­go stu­den­ta jest obro­na dy­plo­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛl, AS: cel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celność ż., celujący mrz., celownik mrz., celowość ż., celownica ż., celowniczy mos., celowanie n., nacelowanie n., ucelowanie n., wcelowanie n., wcelowywanie n., wycelowanie n.

 czas. celować ndk., nacelować dk., ucelować dk., wcelować dk., wcelowywać ndk., wycelować dk.

 przym. celowniczy, celowy, celny, celownikowy, celowościowy

 przysł. celowo, bezcelowo

 przyim. celem

Wiktionary


cel.

skrót oceny szkol­nej: ce­lu­ją­cy, od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mien­ny wyraz; cel (skrót za­pi­sy­wa­ny bez krop­ki (zwy­cza­jo­wo) lub z krop­ką (zgod­nie z re­gu­łą))


SJP.pl


cela

1. po­mie­szcze­nie wię­zien­ne lub klasz­tor­ne;
2. w sta­ro­żyt­no­ści: po­mie­szcze­nie z po­są­giem bó­stwa, sta­no­wią­ce część świą­ty­ni rzym­skiej; cella


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. su­ro­wy pokój w klasz­to­rze, izba pu­stel­ni­ka, mni­cha

 (1.2) pokój więź­nia w wię­zie­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cela (w świą­ty­ni sta­ro­żyt­nej) – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne na posąg bó­stwa (naos)
  • cela (w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie) – po­mie­szcze­nie, mały po­ko­ik przez­na­czo­ny dla nie­wol­ni­ków lub w domu czyn­szo­wym po­ko­ik dla na­ju­boż­szych na­jem­ców
  • cela – izba klasz­tor­na lub wię­zien­na
  • Cela – film
  • Cela nr 3 – pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy
  • cela – nazwa po­je­dyn­cze­go ogni­wa gal­wa­nicz­ne­go w aku­mu­la­to­rze kwa­so­wo-oło­wio­wym
  • Be­hi­je Çela – al­bań­ska ak­tor­ka i pie­śniar­ka
  • Ca­mi­lo José Cela – pro­za­ik hisz­pań­ski, no­bli­sta
  • Cela nr – pro­gram te­le­wi­zyj­ny w sta­cji TVN
  • Cela – kon­ty­nu­a­cja pro­gra­mu Cela nr
  • Cela – w gmi­nie Alcobaça
  • Cela – w gmi­nie Cha­ves

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swo­jej celi dłu­gie go­dzi­ny spę­dzał na mod­lit­wach, dał sobie ogo­lić włosy, przyw­dział strój ka­płań­ski i czte­ry razy na dobę uczę­szczał do chóru naj­młod­szych ka­pła­nów.

 (1.2) Na­ów­czas Iwa­nów, aby nie stra­cić twa­rzy, wy­su­nął tezę, że po­dziem­ne skła­dy, piw­ni­ce i obron­ne ka­za­ma­ty w isto­cie słu­ży­ły jako cele oraz izby tor­tur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛla, AS: cela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celka ż.

Wiktionary


celadon

ko­bie­ciarz, ba­wi­da­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ckli­wy, czuły i stały ko­cha­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. por­ce­la­no­we szkli­wo o bar­wie se­le­dy­no­wej, sto­so­wa­ne w ce­ra­mi­ce ar­ty­stycz­nej;

Wiktionary

Ce­la­don, se­la­don (chiń. upr. 青瓷; chiń. trad. 青瓷; pi­ny­in "qīngcí") – typ ce­ra­mi­ki chiń­skiej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się gru­by­mi ścian­ka­mi i sza­ra­wym szkli­wem o bar­wie zie­lon­ka­wej z całą gamą od­cie­ni aż do oliw­ko­wych i sza­ra­wych. Ce­ra­mi­ka ta pro­du­ko­wa­na była w wyt­wór­ni Long­qu­an w pro­win­cji Zhe­jiang od IX wieku, póź­niej rów­nież w Korei.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­sia­da się do niej i na­wi­ja, ce­la­don jeden.

 (2.1) Celem przyś­wie­ca­ją­cym twór­com ce­la­do­nu było stwo­rze­nie ta­niej imi­ta­cji dro­gie­go ne­fry­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seledynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amant, kochanek, miłośnik

Wiktionary


celakantokształtne

rząd ryb mię­śnio­płet­wych; la­ti­me­rioksz­tałt­ne


SJP.pl

Ce­la­kan­toksz­tałt­ne, la­ti­me­rioksz­tałt­ne, trzo­ni­coksz­tałt­ne, trzo­no­płet­woksz­tałt­ne (Co­e­la­cant­hi­for­mes) – rząd ryb mię­śnio­płet­wych (Sar­cop­te­ry­gii), obej­mu­ją­cy licz­ne ga­tun­ki znane ze śla­dów ko­pal­nych, w tym dwa, które przetr­wa­ły do cza­sów współ­czes­nych. Cha­rak­te­ry­zu­ją się dy­fi­cer­kal­ną płet­wą ogo­no­wą, zło­żo­ną z 3 pła­tów (jeden na końcu płet­wy i dwa sy­me­trycz­nie ro­zło­żo­ne), obec­no­ścią zew­nętrz­nych noz­drzy (brak noz­drzy tyl­nych). Przed­nia płet­wa grzbie­to­wa po­ło­żo­na przed środ­kiem kor­pu­su.

Wikipedia


celbowo

Cel­bo­wo (d. "Ce­li­bo­wo", "Cziel­bo­wa"; kaszb. "Celbòwò", niem. "Cel­bau") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Puck. Leży na Kępie Puc­kiej. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


celbrat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. sto­lik, blat, który słu­żył do od­bie­ra­nia pie­nię­dzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlbrat, AS: celbrat

Wiktionary


cele

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) zob. cel.

 (1.2) zob. cela.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cele-dilé-Di­nant – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Cel­les
  • Cele-dilé-Wa­re­me – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Cel­les
  • Célé – rzeka, do­pływ Lot
  • Cele – miej­sco­wość
  • Bheki Cele − po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski po­li­tyk
  • Henry Cele − po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski aktor
  • Mond­li Cele − po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski pił­karz
  • Celle

Wikipedia


celebes

wyspa w In­do­nez­ji; Su­la­we­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. in­do­ne­zyj­ska wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym wcho­dzą­ca w skład Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go;

Wiktionary

Ce­le­bes, Su­la­we­si – in­do­ne­zyj­ska wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym wcho­dzą­ca w skład Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go i Wiel­kich Wysp Sun­daj­skich. Z po­wierzch­nią równą 174 600 km² znaj­du­je się na 11. miej­scu listy naj­więk­szych wysp świa­ta.

Ce­le­bes ma nie­re­gu­lar­ny, rozcz­łon­ko­wa­ny kształt – sta­no­wią­ce dużą część wyspy czte­ry pół­wy­spy od­dzie­lo­ne są głę­bo­ko wci­na­ją­cy­mi się za­to­ka­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbɛs, AS: celebes

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celebeski

Wiktionary


celebeski

1. → Ce­le­bes (wyspa w In­do­nez­ji); su­la­we­ski;
2. wę­żo­jad ce­le­be­ski - ga­tu­nek ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;
3. świ­nia ce­le­be­ska - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny świ­nio­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ce­le­be­sem, do­ty­czą­cy Ce­le­be­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celebes mrz.

Wiktionary


celebra

1. uro­czy­ste od­pra­wia­nie na­bo­żeń­stwa, obrzę­du;
2. po­tocz­nie: ce­le­bra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uro­czy­ste spra­wo­wa­nie mszy lub na­bo­żeń­stwa

 (1.2) ro­bie­nie cze­goś z na­ma­szcze­niem, z wiel­ką pompą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Świę­ty prze­wod­ni­czył uro­czy­stej ce­le­brze w Ba­zy­li­ce św. Jana na La­te­ra­nie.

 (1.2) Znowu idzie­my na obiad do jego matki i będę mu­sia­ła uczest­ni­czyć w tej całej ce­le­brze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebrytka ż., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt m., celebryta mos.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebracja, celebrowanie

Wiktionary


celebracja

ce­le­bro­wa­nie;
1. wy­ko­ny­wa­nie cze­goś z na­ma­szcze­niem, ze szcze­gól­ną po­wa­gą;
2. za­cho­wa­nie prze­sad­nie po­waż­ne i pom­pa­tycz­ne;
3. ce­re­mo­nial­ne od­pra­wia­nie na­bo­żeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prak­ty­ko­wa­nie cze­gość z na­ma­szcze­niem, uro­czy­ście

 (1.2) typ za­cho­wa­nia, odz­na­cza­ją­cy się prze­sad­ną pom­pa­tycz­no­ścią

Wiktionary

Ce­le­bra­cja (z łac. "ce­le­bra­re" – uczę­szczać, prak­ty­ko­wać, pow­ta­rzać, sła­wić) – w re­li­gii ka­to­lic­kiej, a także pra­wo­sła­wiu spra­wo­wa­nie kultu wzglę­dem Boga ce­re­mo­nial­nie, uro­czy­ście, z na­ma­szcze­niem. Stąd du­chow­ny od­pra­wia­ją­cy na­bo­żeń­stwo lub pro­wa­dzą­cy pro­ce­sję zwany jest ce­le­bran­sem. Poza ko­ścio­łem cza­sow­nik "ce­le­bro­wać" oz­na­cza "ob­cho­dzić coś uro­czy­ście, pom­pa­tycz­nie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad dwa mi­lio­ny wier­nych z ca­łe­go świa­ta wzię­ło udział w pa­pie­skich au­dien­cjach i ce­le­bra­cjach w roku 2009 w Wa­ty­ka­nie i Ca­stel Gan­dol­fo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzęd

 (1.2) celebra

Wiktionary


celebracyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) od ce­le­bra­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebracja ż., celebrowanie n., celebra ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

Wiktionary


celebracyjny

przy­miot­nik od: ce­le­bra­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ce­le­bra­cją, do­ty­czą­cy ce­le­bra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebrytka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos., celebracja ż.

 czas. celebrować ndk.

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary


celebrans

du­chow­ny od­pra­wia­ją­cy na­bo­żeń­stwo, pro­wa­dzą­cy pro­ce­sję; ofi­cjant, ce­le­brant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. głów­ny pre­zbi­ter spra­wu­ją­cy li­tur­gię, ce­le­brant;

Wiktionary

Ce­le­brans (łac. "ce­le­brans" – ce­le­bru­ją­cy; imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny czasu te­raź­niej­sze­go od "ce­le­bra­re" – ce­le­bro­wać) – du­chow­ny spra­wu­ją­cy li­tur­gię. Naj­czę­ściej okre­śle­nie to od­no­si się do księ­ży ka­to­lic­kich, sta­ro­ka­to­lic­kich, pra­wo­sław­nych oraz pa­sto­rów i dia­ko­nów pro­te­stanc­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z za­kry­stii wy­szedł ce­le­brans ubra­ny w ró­żo­wy ornat.

 (1.1) So­da­list­ki wrę­czy­ły ce­le­bran­so­wi bu­kiet frez­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebrytka ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrant m., celebracja ż., celebryt m., koncelebra ż., celebryta mos.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebrant

Wiktionary


celebrant

du­chow­ny od­pra­wia­ją­cy na­bo­żeń­stwo, pro­wa­dzą­cy pro­ce­sję; ofi­cjant, ce­le­brans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. głów­ny pre­zbi­ter spra­wu­ją­cy li­tur­gię, ce­le­brans;

 (1.2) daw. żart. osoba ob­cho­dzą­ca uro­czy­stość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z mi­ni­stran­tów po­mógł ce­le­bran­to­wi zdjąć mon­stran­cję z pod­wyż­sze­nia.

 (1.1) Wier­ni idą w pro­ce­sji zaraz za ce­le­bran­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrans m., celebracja ż., celebryt m., celebryta mos.

:: fż. celebrantka ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebrans

Wiktionary


celebrantka

→ ce­le­brant


SJP.pl

Patrz:

celebrant

celebret

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. do­ku­ment upo­waż­nia­ją­cy du­chow­ne­go ka­to­lic­kie­go do spra­wo­wa­nia sa­kra­men­tów w obcej die­cez­ji;

Wiktionary

Ce­le­bret (łac. "ce­le­bret") – do­ku­ment ko­ściel­ny upo­waż­nia­ją­cy pre­zbi­te­ra do spra­wo­wa­nia sa­kra­men­tów na te­re­nie obcej sobie die­cez­ji.

Ce­le­bret wy­sta­wia włas­ny or­dy­na­riusz pre­zbi­te­ra, a więc jego bi­skup lub wyż­szy prze­ło­żo­ny za­kon­ny (pro­win­cjał). Do­ku­ment poś­wiad­cza wol­ność od kar ko­ściel­nych. Ce­le­bre­ty za­wie­ra­ją dane oso­bo­we ka­pła­na, jego zdję­cie, pro­lon­ga­cję urzę­do­wą sy­ste­ma­tycz­nie od­na­wia­ną zgod­nie z pra­wem ka­no­nicz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz po­je­chał do kurii pod­bić swój ce­le­bret.

Wiktionary


celebrity

[czy­taj: se­le­bri­ti] osoba po­pu­lar­na, czę­sto po­ja­wia­ją­ca się w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu; ce­le­bry­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ce­le­bry­ta – ter­min od­no­szą­cy się do osoby czę­sto wy­stę­pu­ją­cej w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu i wzbu­dza­ją­cej ich za­in­te­re­so­wa­nie, bez wzglę­du na peł­nio­ny przez nią zawód
  • Ce­le­bri­ty (film) – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 1998 roku

Wikipedia


celebrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. uro­czy­ste ob­cho­dze­nie ja­kie­goś świę­ta lub waż­ne­go wy­da­rze­nia

 (1.2) rel. szcze­gól­nie uro­czy­ste od­pra­wia­nie mszy lub in­ne­go na­bo­żeń­stwa

 (1.3) książk. wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści z nad­mier­ną po­wa­gą i na­ma­szcze­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛbrɔˈvãɲɛ, AS: celebrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celebrować

 rzecz. celebracja ż., celebra ż., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryt mos., celebryta mos., celebrytka ż.

 przym. celebracyjny

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świętowanie

Wiktionary


celebrować

1. ob­cho­dzić uro­czy­ście ja­kieś do­nio­słe wy­da­rze­nie, uro­czy­ście świę­to­wać;
2. robić coś z na­ma­szcze­niem, prze­sad­ną po­wa­gą;
3. od­pra­wiać uro­czy­ste na­bo­żeń­stwo


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ob­cho­dzić uro­czy­ście do­nio­słe wy­da­rze­nie, uro­czy­ście coś świę­to­wać

 (1.2) robić coś z prze­sad­ną po­wa­gą, z na­ma­szcze­niem

 (1.3) od­pra­wiać na­bo­żeń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jacek tak lubi sushi, że ce­le­bru­je każdy kęs.

 (1.3) Mszę ce­le­bro­wał ka­to­wic­ki bi­skup po­moc­ni­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɔvat͡ɕ, AS: celebrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebra ż., celebrant mos., celebrantka ż., celebryta m., celebrytka ż., celebryt m., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans m., koncelebrowanie n.

 czas. koncelebrować ndk.

 przym. celebracyjny, celebrycki

 przysł. celebracyjnie

Wiktionary


celebrycić

po­tocz­nie: dążyć do zwięk­sze­nia lub zy­ska­nia po­pu­lar­no­ści przez czę­ste po­ja­wia­nie się w me­diach


SJP.pl


celebrycki

→ ce­le­bry­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ce­le­bry­tą, do­ty­czą­cy ce­le­bry­ty

Wiktionary

Patrz:

celebryta

Powiązane:

 rzecz. celebryta m., celebryt mos., celebrytka ż.

 czas. celebrować

Wiktionary


celebryckość

→ ce­le­bryc­ki


SJP.pl

Patrz:

celebrycki

celebryctwo

bycie ce­le­bry­tą - osobą po­pu­lar­ną, czę­sto po­ja­wia­ją­cą się w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu


SJP.pl


celebryt

rzad­ko: osoba po­pu­lar­na, czę­sto po­ja­wia­ją­ca się w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu; ce­le­bri­ty, ce­le­bry­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. ce­le­bry­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbrɨt, AS: celebryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebryta mos., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebryta

Wiktionary


celebryta

osoba po­pu­lar­na, czę­sto po­ja­wia­ją­ca się w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu; ce­le­bri­ty, ce­le­bryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) telew. ktoś po­pu­lar­ny, znany, sław­ny, roz­poz­na­wa­ny przez ludzi, po­ja­wia­ją­cy się w me­diach

Wiktionary

Ce­le­bry­ta (od ang. "ce­le­bri­ty", z łac. "ce­le­bra­re") – znana osoba bę­dą­ca obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia me­diów, zwła­szcza ta­blo­i­dów. Spo­ty­ka się rów­nież okre­śle­nie oso­bo­wość me­dial­na.

Zgod­nie z de­fi­ni­cją sfor­mu­ło­wa­ną przez Da­nie­la Bo­or­sti­na w 1961 roku „ce­le­bry­ta to osoba, która jest znana z tego, że jest znana”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chcę być ce­le­bry­tą i na ra­u­tach ma­chać do ka­me­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɨta, AS: celebryta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebryt m., celebrans m., celebrant m., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

 czas. celebrować ndk.

 przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebryt, znany z tego, że jest znany

Wiktionary


celebrytka

ko­bie­ta po­pu­lar­na, czę­sto po­ja­wia­ją­ca się w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­pu­lar­na, znana, sław­na, roz­poz­na­wa­na przez ludzi, po­ja­wia­ją­ca się w me­diach

 (1.2) jubil. nie­wiel­ka, de­li­kat­na przy­wiesz­ka w kształ­cie ser­dusz­ka, gwiazd­ki, ko­ni­czyn­ki itp. no­szo­na na łań­cusz­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebrytoza ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryta mos., celebryt mos.

 przym. celebrycki, celebracyjny

 czas. celebrować

Wiktionary


celebrytoza

po­tocz­nie: dą­że­nie do zwięk­sze­nia lub zy­ska­nia po­pu­lar­no­ści przez czę­ste po­ja­wia­nie się w me­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. dą­że­nie do zdo­by­cia lub zwięk­sze­nia po­pu­lar­no­ści po­przez czę­ste po­ja­wia­nie się w me­diach i za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób ty­po­wy dla ce­le­bry­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celebryta m., celebrytka ż.

Wiktionary


celej

naz­wi­sko


SJP.pl

Celej – przy­sió­łek w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Sto­czek Łu­kow­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Przy­sió­łek wcho­dzi w skład so­łect­wa "Ka­pi­ce-Celej" w gmi­nie Sto­czek Łu­kow­ski. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 przy­sió­łek li­czył 64 miesz­kań­ców.

Wikipedia


celejewski

naz­wi­sko


SJP.pl


celejów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­le­jów (herb szla­chec­ki)
  • Ce­le­jów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Wą­wol­ni­ca
  • Ce­le­jów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Wilga
  • Ce­le­jów – gro­ma­da w woj. lu­bel­skim
  • Ce­le­jów – dawna gmina w woj. lu­bel­skim
  • Ce­le­jów – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. celejowski

Wiktionary


celem

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrza­łu


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) książk. w celu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: cel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem na­pi­sa­nia pracy mu­sia­łem kupić pa­pier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɛ̃m, AS: celẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w celu, żeby, aby, by

Wiktionary


celer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler

Wiktionary


celere

w mu­zy­ce - pręd­ko, szyb­ko


SJP.pl


celeron

marka pro­ce­so­rów firmy Intel


SJP.pl


celesta

per­ku­syj­ny in­stru­ment kla­wi­szo­wy na­le­żą­cy do grupy idio­fo­nów, przy­po­mi­na­ją­cy fis­har­mo­nię; cze­le­sta


SJP.pl


celestino

obce imię mę­skie


SJP.pl


celestyn

1. czło­nek daw­ne­go za­ko­nu, zre­for­mo­wa­ne­go przez pa­pie­ża Ce­le­sty­na V w XIII w.
2. fran­cisz­ka­nin pro­wa­dzą­cy życie pu­stel­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, siar­czan stron­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­le­styn – imię mę­skie
  • ce­le­styn – mi­ne­rał z grupy siar­cza­nów
  • Ce­le­styn – je­zio­ro w Pol­sce, w woj. ma­zo­wiec­kim
  • Ce­le­styn I (422–432) – świę­ty i pa­pież
  • Ce­le­styn II (1143–1144) – pa­pież
  • Ce­le­styn III (1191–1198) – pa­pież
  • Ce­le­styn IV (1241) – pa­pież
  • Ce­le­styn V (1294) – świę­ty i pa­pież

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛstɨ̃n, AS: celestỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celestyn mos.

Wiktionary


celestyna

1. czło­nek daw­ne­go za­ko­nu, zre­for­mo­wa­ne­go przez pa­pie­ża Ce­le­sty­na V w XIII w.
2. fran­cisz­ka­nin pro­wa­dzą­cy życie pu­stel­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ce­le­styn

Wiktionary

Ce­le­sty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ce­le­styn po­cho­dze­nia łac., oz­na­cza­ją­ce­go 'nie­biań­ski'. Pa­tron­ką tego imie­nia jest bł. Ka­ta­rzy­na Ce­le­sty­na Faron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzie­ciń­stwie Ce­le­sty­nie zda­rza­ło się nie­mieć ze stra­chu pod­czas burzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈstɨ̃na, AS: celestỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celestyn mos.

Wiktionary


celestyni

męski zakon ka­to­lic­ki, kon­gre­ga­cja be­ne­dyk­ty­nów, ist­niał od XIII do XIX wieku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ce­le­sty­ni − nie­ist­nie­ją­ca kon­gre­ga­cja be­ne­dyk­tyń­ska
  • ce­le­sty­ni − nie­ist­nie­ją­cy odłam za­ko­nu fran­cisz­kań­skie­go

Wikipedia


celestyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­le­sty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


celestynka

zdrob­nie­nie od: Ce­le­sty­na


SJP.pl


celestynostwo

Ce­le­styn z mał­żon­ką; Ce­le­sty­no­wie


SJP.pl


celestynowianin

miesz­ka­niec Ce­le­sty­no­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


celestynowianka

miesz­kan­ka Ce­le­sty­no­wa


SJP.pl


celestynowie

Ce­le­styn z mał­żon­ką; Ce­le­sty­no­stwo


SJP.pl


celestynowski

przy­miot­nik od: Ce­le­sty­nów


SJP.pl


celestynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­le­sty­na (Ce­le­sty­ny) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


celestynów

męski zakon ka­to­lic­ki, kon­gre­ga­cja be­ne­dyk­ty­nów, ist­niał od XIII do XIX wieku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­le­sty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Ce­le­sty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • Ce­le­sty­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Ce­le­sty­nów
  • Ce­le­sty­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Zwo­leń
  • Ce­le­sty­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Borek Wiel­ko­pol­ski
  • Ce­le­sty­nów – gmina w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim:
  • Ce­le­sty­nów – gro­ma­da
  • PKP Ce­le­sty­nów – sta­cja ko­le­jo­wa w Ce­le­sty­no­wie, w po­wie­cie ot­woc­kim:

Wikipedia


celestyński

→ ce­le­styn (osoba)


SJP.pl


celia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Celia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od rzym­skiej nazwy ro­do­wej "Ca­e­lius", która z kolei pow­sta­ła z rzym­skie­go "ca­e­lum" – "niebo". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ce­liusz, pu­stel­nik z I w., który więk­szość swo­je­go życia spę­dził w to­skań­skiej gro­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pią­tek Celia dała nogę z ostat­niej lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲja, AS: celʹi ̯a

Wiktionary


celiaczka

ko­bie­ta nad­wraż­li­wa na glu­ten


SJP.pl


celiak

osoba nad­wraż­li­wa na glu­ten


SJP.pl


celiakia

cho­ro­ba głów­nie nie­mow­ląt i ma­łych dzie­ci, spo­wo­do­wa­na nad­wraż­li­wo­ścią na glu­ten


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. au­to­im­mu­no­lo­gicz­na cho­ro­ba prze­wo­du po­kar­mo­we­go, w któ­rej spo­ży­wa­nie glu­te­nu pro­wa­dzi do usz­ko­dze­nia błony ślu­zo­wej je­li­ta cien­kie­go;

Wiktionary

Ce­lia­kia, cho­ro­ba trzew­na, en­te­ro­pa­tia z nad­wraż­li­wo­ści na glu­ten – cho­ro­ba glu­te­no­za­leż­na o cha­rak­te­rze au­to­im­mu­no­lo­gicz­nym, uwa­run­ko­wa­na od­po­wie­dzią im­mu­no­lo­gicz­ną or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ną przez glu­ten i zwią­za­ne z nim pro­la­mi­ny, wy­stę­pu­ją­ca u osób ge­ne­tycz­nie pre­dy­spo­no­wa­nych. Cha­rak­te­ry­zu­je się obec­no­ścią ob­ja­wów kli­nicz­nych za­leż­nych od glu­te­nu, obec­no­ścią w su­ro­wi­cy prze­ciw­ciał spe­cy­ficz­nych dla cho­ro­by trzew­nej, HLA-DQ2 i/lub DQ8.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­cze­nie ce­lia­kii to do­ży­wot­nia dieta bez­glu­te­no­wa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba trzewna

Wiktionary


celibacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ce­li­bat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ce­li­bat, lecz tylko mały ce­li­ba­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibat m.

Wiktionary


celibat

1. bez­żeń­stwo du­chow­nych w niek­tó­rych re­li­giach
2. po­tocz­nie: wstrze­mięź­li­wość płcio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bez­żeń­stwo du­chow­nych;

 (1.2) pot. przen. do­bro­wol­ne pow­strzy­ma­nie się od sto­sun­ków płcio­wych

Wiktionary

Ce­li­bat ( ca­e­lebs – bez żony, sa­mot­ny) – forma życia po­le­ga­ją­ca na do­bro­wol­nej wstrze­mięź­li­wo­ści sek­su­al­nej oraz zre­zy­gno­wa­niu z wcho­dze­nia w zwią­zek mał­żeń­ski. Ma cha­rak­ter re­li­gij­ny i jest prak­ty­ko­wa­ny przez ka­pła­nów Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go oraz mni­chów wszyst­kich Ko­ścio­łów chrze­ści­jań­skich. Także du­chow­ni w in­nych re­li­giach, jak np. w bud­dyz­mie, prak­ty­ku­ją ce­li­bat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim obo­wią­zu­je ce­li­bat du­chow­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlʲibat, AS: celʹibat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibatariusz m., celibacik mrz.

 przym. celibatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agamia, bezżeństwo

Wiktionary


celibatariusz

osoba ży­ją­ca w ce­li­ba­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ży­ją­ca w ce­li­ba­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlʲibaˈtarʲjuʃ, AS: celʹibatarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibat m.

:: fż. celibatariuszka ż.

 przym. celibatowy

Wiktionary


celibatariuszka

→ ce­li­ba­ta­riusz


SJP.pl

Patrz:

celibatariusz

celibatowy

zwią­za­ny z ce­li­ba­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ce­li­ba­tem, do­ty­czą­cy ce­li­ba­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celibat mrz., celibatariusz mos.

Wiktionary


celica

[czy­taj: se­li­ka] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­li­ca – mia­sto w Ek­wa­do­rze, w pro­win­cji Loja
  • Ce­li­ca – kan­ton w Ek­wa­do­rze, w pro­win­cji Loja
  • To­y­o­ta Ce­li­ca – spor­to­wy sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez ja­poń­ską firmę To­y­o­ta
  • Józef Ce­li­ca (1910–1980) – pod­puł­kow­nik re­zer­wy lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


celigów

Ce­li­gów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Głu­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


celijski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ce­liu­sem, wzgó­rzem rzym­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celius m.

Wiktionary


celina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. glina, ił

 (1.2) ste­po­wy ugór

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­li­na – imię żeń­skie
  • Ce­li­na – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Jelcz-La­sko­wi­ce
  • Ce­li­na – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie
  • Ce­li­na – wieś w ob­wo­dzie Stara Za­go­ra
  • Ce­li­na – osied­le w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu ce­liń­skie­go
  • Ce­li­na – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Mer­cer
  • Ce­li­na – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Clay
  • Ce­li­na – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Col­lin
  • Ce­li­na – ra­dziec­ki sa­mo­chód te­re­no­wy z 1961
  • Ce­li­na – pio­sen­ka w al­bu­mie Tata Ka­zi­ka z re­per­tu­a­ru Kult
  • Celin, Ce­lin­ki, Ce­li­no­wo, Ce­li­nów, Ce­li­nó­wek, Ce­li­ny

Wikipedia


celininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ce­li­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


celinka

zdrob­nie­nie od: Ce­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ce­li­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­pom­nij o Ce­lin­ce, ma dzi­siaj uro­dzi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Celina

Wiktionary


celinograd

mia­sto w po­łud­nio­wym Ka­zach­sta­nie


SJP.pl


celinogradzki

przy­miot­nik od: Ce­li­no­grad


SJP.pl


celinowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­li­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka
  • Ce­li­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Ce­li­no­wo – dawna ko­lo­nia. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim
  • Celin, Ce­li­na, Ce­lin­ki, Ce­li­nów, Ce­li­nó­wek, Ce­li­ny

Wikipedia


celiny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp., M. i B. lm. od: Ce­li­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­li­ny – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Trze­bie­szów
  • Ce­li­ny – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Iwa­no­wi­ce
  • Ce­li­ny – część wsi Świe­sie­li­ce w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów
  • Ce­li­ny – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Lelów
  • Ce­li­ny – część wsi Turów w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Olsz­tyn
  • Ce­li­ny – wieś w woj. ślą­skim, w pow. tar­no­gór­skim, w gmi­nie Oża­ro­wi­ce
  • Ce­li­ny – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Bo­dzen­tyn
  • Ce­li­ny – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Ce­li­ny – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Raków
  • Ce­li­ny – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min
  • Ce­li­ny – dawna gmina
  • Ce­li­ny Prze­sła­wic­kie, Ce­li­ny Szla­chec­kie, Ce­li­ny Wło­ściań­skie

Wikipedia


celinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­li­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Ce­li­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Sad­ko­wi­ce
  • Ce­li­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew
  • Ce­li­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Ce­li­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dębe Wiel­kie
  • Celin, Ce­li­na, Ce­lin­ki, Ce­li­no­wo, Ce­li­nó­wek, Ce­li­ny

Wikipedia


celit

ester ce­lu­lo­zy i kwasu oc­to­we­go; octan ce­lu­lo­zy; cel­lit; ace­ty­lo­ce­lu­lo­za


SJP.pl


celius

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedno z sied­miu wzgórz, na któ­rych wzno­sił się sta­ro­żyt­ny Rzym, po­ło­żo­ne mię­dzy Esk­wi­li­nem a Awen­ty­nem;

Wiktionary

Ce­lius ( Ca­e­lius mons, wł. "Celio") – jedno z sied­miu wzgórz w obrę­bie Rzymu, po­ło­żo­ne po­mię­dzy Esk­wi­li­nem i Awen­ty­nem. W sta­ro­żyt­no­ści było dziel­ni­cą za­miesz­ka­ną przez za­moż­nych Rzy­mian. Do dziś za­cho­wa­ły się m.in.: Mur Au­re­lia­na, fun­da­ment świą­ty­ni Kla­u­diu­sza, ruiny willi rodu La­te­ra­nii Pla­u­tii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. celijski

Wiktionary


celiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ce­liń­ski (1809–1837) – pol­ski poeta, uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • An­drzej Ce­liń­ski (ur. 1950) – pol­ski po­li­tyk i so­cjo­log
  • An­drzej Ce­liń­ski (ur. 1961) – pol­ski re­ży­ser, dra­ma­turg, sce­no­graf te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Bog­dan Ce­liń­ski (1921–2016) – pol­ski woj­sko­wy, in­ży­nier me­cha­nik
  • Cy­prian Ce­liń­ski (zm. 1863) – major wojsk pol­skich w cza­sie pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Józef Jan Ce­liń­ski (1779–1832) – pol­ski far­ma­ce­u­ta
  • Karol Ce­liń­ski (ur. 1980) – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Krzysz­tof Ce­liń­ski (ur. 1950) – pol­ski me­ne­dżer ko­le­jo­wy
  • Mar­cin Ce­liń­ski (ur. 1970) – pol­ski pu­bli­cy­sta i wy­daw­ca
  • Nar­cyz Ce­liń­ski (1817–1866) – woj­sko­wy, przy­wód­ca pow­sta­nia za­baj­kal­skie­go w 1866
  • Ry­szard Ce­liń­ski (1936–2000) – pol­ski po­li­tyk i stra­żak
  • Sła­wo­mir Ce­liń­ski (1852–1918) – pol­ski in­ży­nier i ar­chi­tekt, rzeź­biarz

Wikipedia


celka

1. mała cela;
2. prze­dział w sta­cji elek­tro­e­ner­ge­tycz­nej;
3. najm­niej­szy frag­ment sieci prze­strzen­nej krysz­ta­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: cela

 (1.2) mała cela

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stary or­ga­ni­sta miał na pro­bo­stwie nie­wiel­ką celkę, w któ­rej za­trzy­my­wał się w nie­dziel­ne po­po­łud­nia, cze­ka­jąc na wie­czor­ne na­bo­żeń­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cela ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebka, pokoik

Wiktionary


celkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cel­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celkować

Wiktionary


celkować

w jed­wab­nict­wie: wkła­dać pary mo­ty­li do to­re­bek izo­la­cyj­nych w celu ut­wo­rze­nia greny


SJP.pl


celkowy

przy­miot­nik od: celka


SJP.pl


cella

w sta­ro­żyt­no­ści: po­mie­szcze­nie z po­są­giem bó­stwa, sta­no­wią­ce część świą­ty­ni rzym­skiej; cela


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. w sta­ro­żyt­nych świą­ty­niach grec­kich i rzym­skich część, w któ­rej znaj­do­wał się posąg bó­stwa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːa, AS: ce•la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naos

Wiktionary


cellit

ester ce­lu­lo­zy i kwasu oc­to­we­go; octan ce­lu­lo­zy; ace­ty­lo­ce­lu­lo­za; celit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pro­szek wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­duk­cji la­kie­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛllʲit, AS: cellʹit

Wiktionary


cello

[czy­taj: CZEllo] smycz­ko­wy in­stru­ment o czte­rech stru­nach stro­jo­nych w kwin­tach, opie­ra­ny o po­dło­że; wio­lon­cze­la


SJP.pl

Cello – jedna z pier­wszych prze­glą­da­rek in­ter­ne­to­wych i klient Gop­he­ra dla Win­dows 3.1. Stwo­rzył ją Tho­mas R. Bruce. Pier­wszą wer­sję opu­bli­ko­wa­no 8 czerw­ca 1993, ostat­nią (1.01a) 9 kwiet­nia 1994.

Cello zo­stał stwo­rzo­ny z myślą o praw­ni­kach, któ­rzy prze­waż­nie uży­wa­li sy­ste­mów Mi­cro­soft Win­dows, a ów­czes­ne prze­glą­dar­ki były two­rzo­ne głów­nie dla sy­ste­mu Unix.

Wikipedia


cellografia

1. współ­czes­na tech­ni­ka gra­ficz­na, w któ­rej kom­po­zy­cję two­rzy się roz­grza­nym na­rzę­dziem na pły­cie ter­mo­pla­stycz­nej;
2. gra­fi­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

Cel­lo­gra­fia ( cello(n) + grap­hia), rów­nież cel­lo­ryt – współ­czes­na wy­pu­kła lub wklę­sła tech­ni­ka gra­ficz­na. Kom­po­zy­cja jest ro­bio­na na ter­mo­pla­stycz­nej tafli (np. cel­lon) na któ­rej go­rą­cym na­rzę­dziem wy­ta­pia­ne są formy lub kształ­ty. Płytę taką na­stęp­nie po­kry­wa się farbą i od­bi­ja na pa­pie­rze, co daje efekt koń­co­wy. Tech­ni­ka wy­my­ślo­na zo­sta­ła przez Po­la­ka Ma­ria­na Ma­li­nę.

Wikipedia


cellograficzny

→ cel­lo­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

cellografia

cellon

two­rzy­wo sztucz­ne uży­wa­ne do wy­ro­bu klisz i la­kie­rów; celon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­dob­ne do ce­lu­lo­i­du, trud­no palne two­rzy­wo sztucz­ne uży­wa­ne do pro­duk­cji la­kie­rów oraz błon fo­to­gra­ficz­nych i fil­mo­wych

Wiktionary

Cel­lon – two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne z oc­ta­nu ce­lu­lo­zy, ma włas­no­ści zbli­żo­ne do ce­lu­lo­i­du, lecz jest trud­no palny. Sto­so­wa­ny głów­nie do wy­ro­bu błon fil­mo­wych i la­kie­rów.

W okre­sie I wojny świa­to­wej bywał sto­so­wa­ny jako po­kry­cie wczes­nych sa­mo­lo­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːɔ̃n, AS: ce•lõn

Wiktionary


cellone

[czy­taj: czel­lo­ne] stru­no­wy in­stru­ment smycz­ko­wy wy­na­le­zio­ny i opa­ten­to­wa­ny przez nie­miec­kie­go lut­ni­ka Al­fre­da Stelz­ne­ra, wy­da­ją­cy dźwię­ki o dwie ok­ta­wy niż­sze od skrzy­piec


SJP.pl


cellonowy

zwią­za­ny z cel­lo­nem


SJP.pl


cellony

two­rzy­wo sztucz­ne uży­wa­ne do wy­ro­bu klisz i la­kie­rów; celon


SJP.pl


cellulit

[czy­taj: ce­lu­lit] znieksz­tał­co­na tkan­ka tłu­szczo­wa wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej na udach i po­ślad­kach ko­biet, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ca skór­kę po­ma­rań­czo­wą; cel­lu­li­tis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­pra­wi­dło­we roz­mie­szcze­nie tkan­ki tłu­szczo­wej, któ­re­go efek­tem jest nie­rów­na i po­fał­do­wa­na po­wierzch­nia skóry ud, bio­der, kolan, po­ślad­ków i/lub ra­mion;

Wiktionary

Nie mylić z: cel­lu­li­tis.

Cel­lu­lit – nie­rów­no­mier­ne roz­mie­szcze­nie tkan­ki tłu­szczo­wej, wy­stę­pu­ją­ce razem z obrzę­ko­wo-włó­kni­sty­mi zmia­na­mi tkan­ki pod­skór­nej. Po­ja­wia się po okre­sie doj­rze­wa­nia, na­si­la się w ciąży, me­no­pa­u­zie i w za­bu­rze­niach hor­mo­nal­nych. Efek­tem jest nie­rów­na i po­fał­do­wa­na po­wierzch­nia skóry ud, bio­der, kolan, po­ślad­ków, ra­mion i sut­ków. Na skó­rze tych par­tii ciała mogą być wi­docz­ne guzki i zgru­bie­nia, cza­sa­mi mogą one po­wo­do­wać ból.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kra­jach roz­wi­nię­tych od 80 do 95% ko­biet ma cel­lu­lit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlulʲit, AS: celulʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lipodystrofia, skórka pomarańczowa

Wiktionary


cellulitis

[czy­taj: ce­lu­li­tis] znieksz­tał­co­na tkan­ka tłu­szczo­wa wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej na udach i po­ślad­kach ko­biet, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ca skór­kę po­ma­rań­czo­wą; cel­lu­lit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­pa­le­nie tkan­ki łącz­nej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛluˈlʲitʲis, AS: celulʹitʹis

Wiktionary


cellulitowy

→ cel­lu­lit


SJP.pl

Patrz:

cellulit

celmer

naz­wi­sko


SJP.pl


celnica

daw­niej: bu­dy­nek stra­ży cel­nej


SJP.pl


celnictwo

ogół czyn­no­ści zwią­za­nych z po­bie­ra­niem ceł


SJP.pl


celniczka

pra­cow­ni­ca urzę­du cel­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: cel­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: celʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cło n.

:: fm. celnik m.

 przym. celny

 czas. clić

Wiktionary


celniczy

zwią­za­ny z cel­ni­kiem


SJP.pl


celniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: cel­nie


SJP.pl


celniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: celny (w zna­cze­niu: traf­ny, zna­ko­mi­ty)


SJP.pl


celnik

1. pra­cow­nik urzę­du cel­ne­go po­bie­ra­ją­cy cło;
2. daw­niej: urzęd­nik ścią­ga­ją­cy po­dat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kon­tro­lu­ją­ca lub po­bie­ra­ją­ca cło na gra­ni­cy

 (1.2) daw. urzęd­nik ścią­ga­ją­cy po­dat­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cel­nik na gra­ni­cy skon­tro­lo­wał sa­mo­chód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲɲik, AS: celʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cło n.

:: fż. celniczka ż.

 czas. clić ndk., oclić dk.

 przym. celny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. jawnik

Wiktionary


celnościowy

→ cel­ność


SJP.pl

Patrz:

celność

celność

→ celny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­wość tra­fia­nia do celu; do­kład­ność w od­da­wa­niu strza­łów, rzu­tów itp.

 (1.2) przen. bycie traf­nym w prze­ka­zie, spo­strze­że­niach, ar­gu­men­ta­cji itp.

Wiktionary

Patrz:

celny

Przykłady

 (1.1) Spo­sób trzy­ma­nia broni ma znacz­ny wpływ na cel­ność strza­łu.

 (1.2) Po­do­ba mi się cel­ność po­li­tycz­nych ana­liz i sfor­mu­ło­wań, ale cza­sem razi mnie wul­gar­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celujący mrz., celownik mrz., cel mrz., celowość ż.

 przym. celny, celowy

 przysł. celnie, celowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trafność, dokładność, precyzja

 (1.2) trafność, adekwatność, słuszność

Wiktionary


celny

1. tra­fia­ją­cy w cel, do celu
2. traf­ny, udany, zręcz­ny
3. zna­ko­mi­ty, do­sko­na­ły, wy­bit­ny
4. rza­dziej: bę­dą­cy w naj­lep­szym ga­tun­ku
5. przy­miot­nik od: cło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w celu, tra­fia­ją­cy do celu

 (1.2) zwią­za­ny z cłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był celny strzał pił­ka­rza gości.

 (1.2) Prze­myt­nik nie przej­mu­je się wszyst­ki­mi pro­ce­du­ra­mi cel­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlnɨ, AS: celny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. celować

 (1.2) zob. cło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trafny

Wiktionary


celobioza

dwu­cu­kier zło­żo­ny z dwóch czą­ste­czek glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem be­ta­gli­ko­zy­do­wym, pro­dukt przej­ścio­wy przy roz­kła­dzie (hy­dro­li­zie) ce­lu­lo­zy


SJP.pl

Ce­lo­bio­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dwu­cu­kier, dimer D-glu­ko­zy, zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek glu­ko­zy, po­łą­czo­nych wią­za­niem β-1,4-o-gli­ko­zy­do­wym. Może być jed­nost­ką struk­tu­ral­ną ce­lu­lo­zy i pro­duk­tem jej czę­ścio­wej hy­dro­li­zy. Ma wła­ści­wo­ści re­du­ku­ją­ce.

Wikipedia


celofan

przez­ro­czy­sta folia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przez­ro­czy­ste i wy­trzy­ma­łe two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne z ce­lu­lo­zy;

Wiktionary

Ce­lo­fan (pol. "to­mo­fan") – przez­ro­czy­sta lub bar­wio­na, sze­le­szczą­ca folia ce­lu­lo­zo­wa, otrzy­my­wa­na z re­ge­ne­ro­wa­nej wi­sko­zy (którą otrzy­mu­je się w re­ak­cji ce­lu­lo­zy z dwu­siarcz­kiem węgla), prze­tła­cza­nej przez dyszę szcze­li­no­wą do ką­pie­li ko­a­gu­la­cyj­nej.

Uży­wa­na głów­nie do pro­duk­cji opa­ko­wań ochron­nych i de­ko­ra­cyj­nych (np. w prze­my­śle spo­żyw­czym). Gli­ce­ry­na jako wy­peł­niacz sta­no­wi około 12% masy two­rzy­wa. Two­rzy­wo to jest łat­wo­pal­ne, [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od stro­ny ulicy Zwie­rzy­niec­kiej nad­cią­gnę­ła druga dama. Z jej siat­ki dra­ma­tycz­nie ster­cza­ły blade nogi kur­cza­ka w ce­lo­fa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔfãn, AS: celofãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celofanik mrz.

 przym. celofanowy

Wiktionary


celofanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ce­lo­fan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celofan m.

 przym. celofanowy

Wiktionary


celofanowy

przy­miot­nik od: ce­lo­fan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z ce­lo­fa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celofan mrz., celofanik mrz.

Wiktionary


celofyz

ro­dzaj di­no­za­u­ra z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­e­lop­hy­sis|Cope|ref=tak., ro­dzaj di­no­za­u­ra, te­ro­po­da z ro­dzi­ny ce­lo­fy­zów;

 (1.2) pa­le­ont. di­no­za­ur z ro­dza­ju ce­lo­fyz (1.1)

Wiktionary

Ce­lo­fyz ("Co­e­lop­hy­sis") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny Co­e­lop­hy­si­dae. Za­miesz­ki­wał te­re­ny dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej i być może po­łud­nio­wej Afry­ki (przy za­ło­że­niu, że me­gap­no­za­ur jest młod­szym sy­no­ni­mem ce­lo­fy­za – patrz niżej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdo­by­czą ce­lo­fy­za pa­da­ły zwy­kle małe zwie­rzę­ta lą­do­we, choć przy­pu­szcza się, że mógł on po­lo­wać rów­nież na ryby oraz być pad­li­no­żer­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eucelofyz mzw., celofyzoidy lm nm., celofyzy lm nm.

Wiktionary


celolit

ma­te­riał sto­so­wa­ny w bu­dow­nict­wie do izo­la­cji ciepl­nej, ro­dzaj pia­no­be­to­nu


SJP.pl


celoma

wtór­na jama ciała


SJP.pl


celomatyczny

tor­biel ce­lo­ma­tycz­na - ro­dzaj tor­bie­li zwy­kle two­rzą­cej się w miej­scach sta­nów za­pal­nych, zwła­szcza w płu­cach


SJP.pl


celon

two­rzy­wo sztucz­ne uży­wa­ne do wy­ro­bu klisz i la­kie­rów; cel­lon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) chem. zob. cel­lon.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • celon – two­rzy­wo sztucz­ne
  • Celon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Celon – rzeka le­żą­ca w Śró­dzie­miu, fik­cyj­nym kon­ty­nen­cie z twór­czo­ści J.R.R. Tol­kie­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɔ̃n, AS: celõn

Wiktionary


celonowy

zwią­za­ny z ce­lo­nem


SJP.pl


celony

two­rzy­wo sztucz­ne uży­wa­ne do wy­ro­bu klisz i la­kie­rów; cel­lon


SJP.pl


celostat

urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce układ zwier­cia­deł pła­skich, umoż­li­wia­ją­ce ob­ser­wa­cję nieba bez po­ru­sza­nia lu­ne­tą


SJP.pl

Ce­lo­stat – układ dwóch pła­skich zwier­cia­deł, który umoż­li­wia ob­ser­wa­cję do­wol­ne­go re­jo­nu nieba za po­mo­cą nie­ru­cho­me­go przy­rzą­du op­tycz­ne­go, np. lu­ne­ty.

Zaz­wy­czaj pier­wsze zwier­cia­dło ce­lo­sta­tu po­zo­sta­je nie­ru­cho­me, a dru­gie po­ru­sza­ne me­cha­niz­mem ze­ga­ro­wym, obra­ca się do­o­ko­ła osi, która leży w jego pła­szczyź­nie. Ce­lo­stat ma także swoje za­sto­so­wa­nie w he­lio­fi­zy­ce.

Wikipedia


celoteks

ma­te­riał bu­dow­la­ny z włó­kien trzci­ny cu­kro­wej, sto­so­wa­ny do ocie­pla­nia i wy­głu­sza­nia ścian


SJP.pl


celowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ce­lo­wać.;

Wiktionary

Ce­lo­wa­nie – na­da­nie czę­ści broni od­po­wia­da­ją­cej za kie­ru­nek lotu po­ci­sku (na przy­kład lufie) ta­kie­go po­ło­że­nia w prze­strze­ni, aby mio­ta­ny po­cisk tra­fił w cel. Do ce­lo­wa­nia służą przy­rzą­dy ce­low­ni­cze.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. celować ndk.

 rzecz. cel m., celownik mrz.

 przym. celny

Wiktionary


celować

1. mie­rzyć do celu;
2. prze­no­śnie: zmie­rzać do cze­goś, dążyć do osią­gnię­cia cze­goś;
3. być naj­lep­szym w ja­kiejś dzie­dzi­nie; przo­do­wać;
4. daw­niej: sztu­ko­wać futro, do­bie­ra­jąc od­po­wied­nie ka­wał­ki, tzw. cele;
5. daw­niej: prze­wyż­szać kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mie­rzyć do celu

 (1.2) sta­rać się do cze­goś tra­fić

 (1.3) być w czymś bar­dzo do­brym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­lo­wa­łem w śro­dek tar­czy, ale nie wstrzy­ma­łem od­de­chu i spu­dło­wa­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvat͡ɕ, AS: celovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celujący mrz., cel m., celowanie n., celownik m., celowość ż.

 czas. wycelować

 przym. celny, celowy, celowniczy

 przysł. celnie, bezcelowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mierzyć

Wiktionary


celowiec

dawna nazwa Kla­gen­fur­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Kla­gen­furt, mia­sto w po­łud­nio­wej Au­strii;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Klagenfurt

Wiktionary


celowiecki

przy­miot­nik od: Ce­lo­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ce­low­cem, do­ty­czą­cy Ce­low­ca, po­cho­dzą­cy z Ce­low­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celowiec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klagenfurcki

Wiktionary


celownica

przy­rząd to­po­gra­ficz­ny; kie­row­ni­ca


SJP.pl


celowniczy

żoł­nierz od­po­wie­dzial­ny za ob­słu­gę wszel­kich przy­rzą­dów ce­low­ni­czych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. słu­żą­cy do na­mie­rza­nia celu

Wiktionary

Ce­low­ni­czy – żoł­nierz od­po­wie­dzial­ny za ce­lo­wa­nie i pro­wa­dze­nie ognia z broni wy­ma­ga­ją­cej ob­słu­gi przez wię­cej niż jedną osobę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy kom­pu­ter ce­low­ni­czy Sky­wal­ke­ra na­mie­rzył wylot szybu wen­ty­la­cyj­ne­go, coś za­mi­ga­ło na wyś­wiet­la­czu tak­tycz­nym Ke­le­ma­ha i kasz­ta­no­wa skóra tech­ni­ka przy­bra­ła bla­do­ło­so­sio­wą barwę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celować

 rzecz. cel mrz., celownik mrz.

Wiktionary


celownik

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: trze­ci przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: komu? czemu?, któ­re­go pod­sta­wo­wą funk­cją skład­nio­wą jest funk­cja do­peł­nie­nia dal­sze­go; da­ti­vus, da­ti­wus;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka; da­ti­vus, da­ti­wus;
3. przy­rząd w broni pal­nej słu­żą­cy do ce­lo­wa­nia, np. ce­low­nik me­cha­nicz­ny, nok­to­wi­zyj­ny, op­tycz­ny, ra­dio­lo­ka­cyj­ny;
4. w fo­to­gra­fii: ele­ment apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, który służy do usta­la­nia gra­nic fo­to­gra­fo­wa­ne­go obra­zu i do oceny jego kom­po­zy­cji;
5. spor­cie: oz­na­cze­nie na mecie, np. w po­sta­ci taśmy, wska­zu­ją­ce kres wy­ści­gów;
6. urzą­dze­nie op­tycz­ne sto­so­wa­ne w przy­rzą­dach ge­o­de­zyj­nych do na­kie­ro­wa­nia ką­to­mie­rza na od­da­lo­ny przed­miot;
7. w że­glu­dze przy­brzeż­nej: prze­dłu­że­nie linii łą­czą­cej dwa przed­mio­ty na brze­gu albo na morzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce ce­lo­wa­nie z broni;

 (1.2) część apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca wstęp­ne ka­dro­wa­nie obra­zu

 (1.3) gram. trze­ci przy­pa­dek de­kli­na­cji, od­po­wia­da na py­ta­nia: komu? czemu?;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ce­low­nik w broni,
  • ce­low­nik w ję­zy­koz­naw­stwie.
  • Ce­low­nik – pro­gram in­ter­wen­cyj­ny TVP 1.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­pral nie tra­fił w cel, gdyż miał zep­su­ty ce­low­nik.

 (1.3) W kla­sie tylko Janek nie wie, na jakie py­ta­nia od­po­wia­da ce­low­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvʲɲik, AS: celovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel m., celowanie n., celność ż.

 czas. celować

 przym. celowniczy, celny, celownikowy

 przysł. celnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muszka

 (1.2) wizjer

 (1.3) datiwus, dativus

Wiktionary


celownikowy

→ ce­low­nik; ce­low­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. zwią­za­ny z ce­low­ni­kiem, do­ty­czą­cy ce­low­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celownik mrz., cel mrz.

Wiktionary


celowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ce­lo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzią­łem na sie­bie cię­żar ta­jem­ni­cy i ce­lo­wo de­zin­for­mo­wa­łem panów.

 (1.1) Pra­gnął jak naj­szyb­ciej od­da­lić się od fa­tal­ne­go miej­sca. Ce­lo­wo zmie­nił trasę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔ, AS: celovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celowy

 rzecz. celność ż., cel, celowość

 przysł. bezcelowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świadomie, specjalnie, umyślnie

Wiktionary


celowościowy

zwią­za­ny z ce­lo­wo­ścią


SJP.pl


celowość

1. do­sto­so­wa­nie środ­ków do celów, przy­dat­ność do za­ło­żo­ne­go celu;
2. świa­do­me zmie­rza­nie do celu;
3. we­dług te­le­o­lo­gii: taki prze­bieg zda­rzeń, zja­wisk oraz dzia­łań ludz­kich, jakby w swym roz­wo­ju zmie­rza­ły one do okre­ślo­ne­go celu, np. ce­lo­wość życia czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co po­dej­mo­wa­ne jest świa­do­mie dla osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go celu - re­zul­ta­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔɕt͡ɕ, AS: celovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel m., celność ż.

 czas. celować ndk.

 przym. celowy, celowościowy

 przysł. celowo

Wiktionary


celowy

ma­ją­cy jakiś cel, za­mie­rzo­ny, świa­do­my


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ro­bio­ny w pew­nym celu, nie­przy­pad­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­jąc go od dzie­ciń­stwa, nie mogę uwie­rzyć że jego wczo­raj­sze za­cho­wa­nie było ce­lo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɨ, AS: celovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celność ż., cel m., celowość ż.

 przysł. celowo, bezcelowo

 czas. celować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamierzony, świadomy, umyślny

Wiktionary


celozja

ro­śli­na ziel­na, krzew lub pół­krzew z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych; grze­bio­nat­ka


SJP.pl

Ce­loz­ja ("Ce­lo­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych. Na­le­żą do niego ro­śli­ny jed­no­rocz­ne wy­stę­pu­ją­ce na cie­płych ob­sza­rach Azji, Afry­ki i Ame­ry­ki. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Ce­lo­sia ar­gen­tea " L.

Wikipedia


celsius

An­ders Cel­sius (Cel­sjusz) (1701-44), szwedz­ki fizyk i astro­nom


SJP.pl


celsiusz

naz­wi­sko


SJP.pl


celsjan

twar­dy mi­ne­rał z grupy ska­le­ni, gli­no­krze­mian baru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. be­zbarw­ny, biały lub żół­ta­wy mi­ne­rał z grupy ska­le­ni o wzo­rze su­ma­rycz­nym Ba(Al2Si2O8), zło­żo­ny głów­nie z gli­no­krze­mia­nu baru;

Wiktionary

Cel­sjan (ska­leń ba­ro­wy) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do ska­le­ni al­ka­licz­nych. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go astro­no­ma i przy­rod­ni­ka An­der­sa Cel­siu­sa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlsʲjãn, AS: celsʹi ̯ãn

Wiktionary


celsjusz

1. An­ders Cel­sius (1701-44), szwedz­ki fizyk i astro­nom;
2. sto­pień Cel­sju­sza - jed­nost­ka tem­pe­ra­tu­ry nie­na­le­żą­ca do ukła­du SI;
3. skala Cel­sju­sza - skala mie­rze­nia tem­pe­ra­tu­ry, w któ­rej pod­sta­wo­wą jed­nost­ką jest sto­pień Cel­sju­sza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­ders Cel­sius – fizyk i astro­nom
  • Olof Cel­sius – bo­ta­nik
  • Celz­jusz (Cel­sus) – imię
  • Skala Cel­sju­sza

Wikipedia


celstat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. daw. strzel­ni­ca

Wiktionary


celt

tka­ni­na uży­wa­na np. na pła­szcze, plan­de­ki, na­mio­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. hist. czło­nek grupy ludów in­do­e­u­ro­pej­skich wy­wo­dzą­cych się ze środ­ko­wej Eu­ro­py

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ziom cy­wi­li­za­cyj­ny Cel­tów w po­ło­wie ty­siąc­le­cia nie od­bie­gał od po­zio­mu pra­wie wszyst­kich – bo poza Gre­ka­mi – ludów miesz­ka­ją­cych na eu­ro­pej­skich wy­brze­żach Morza Śró­dziem­ne­go. Do­pie­ro póź­niej na­ro­sły dy­spro­por­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlt, AS: celt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celtycki m.

:: fż. Celtyjka ż.

 przym. celtycki

Wiktionary


celt.

skrót od: cel­tyc­ki


SJP.pl


celta

tka­ni­na uży­wa­na np. na pła­szcze, plan­de­ki, na­mio­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. wy­trzy­ma­ła tka­ni­na do pro­duk­cji pła­szczy i na­mio­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlta, AS: celta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celtowy

Wiktionary


celtic

[czy­taj: sel­tik] szkoc­ki klub spor­to­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Blo­em­fon­te­in Cel­tic – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski klub pił­kar­ski
  • Cel­tic Frost – thrash­me­ta­lo­wy ze­spół ze Szwaj­ca­rii
  • Cel­tic F.C. – klub pił­kar­ski ze Szko­cji
  • Cel­tic Le­gends – tu­ro­wa gra kom­pu­te­ro­wa
  • Cel­tic Park – sta­dion Cel­ti­cu Glas­gow F.C.
  • Bo­ston Cel­tics – ame­ry­kań­ski klub ko­szy­kar­ski

Wikipedia


celtka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zob. Cel­tyj­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie je­stem Ży­dów­ką, ale za­wsze wie­dzia­łam, że jako Celt­ka i sak­soń­ska Aryj­ka zno­si­łam wszyst­kie cier­pie­nia, by pom­ścić prze­śla­do­wa­nia, któ­rych ofia­rą padli Żydzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celtycki m.

:: fm. Celt m.

 przym. celtycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Celtyjka

Wiktionary


celtolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie cel­to­lo­gii


SJP.pl


celtologia

nauka ba­da­ją­ca hi­sto­rię na­ro­dów cel­tyc­kich, ich ję­zy­ki i kul­tu­rę


SJP.pl

Cel­to­lo­gia – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków cel­tyc­kich, li­te­ra­tu­rą, sztu­ką i re­li­gią Cel­tów. Za twór­cę tej dy­scy­pli­ny ucho­dzi nie­miec­ki ję­zy­koz­naw­ca Jo­hann Ka­spar Zeuss.

Wikipedia


celtologiczny

→ cel­to­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

celtologia

celtowie

in­do­e­u­ro­pej­ski lud za­miesz­ku­ją­cy w sta­ro­żyt­no­ści Środ­ko­wą i Za­chod­nią Eu­ro­pę; Ga­lo­wie


SJP.pl

Cel­to­wie (Ga­lo­wie, Ga­la­to­wie) – grupa ludów in­do­e­u­ro­pej­skich wy­dzie­lo­na na pod­sta­wie kry­te­riów ję­zy­ko­wych.

Za ko­leb­kę przysz­łych Cel­tów uważa się re­gion kur­ha­nów w po­łud­nio­wych Niem­czech, mię­dzy Lasem Cze­skim i Renem, za­sied­lo­ny w po­ło­wie II ty­siąc­le­cia p.n.e.

Wikipedia


celtowy

wyt­wo­rzo­ny z celty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. wyt­wo­rzo­ny z celty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celta ż.

Wiktionary


celtyberowie

lud za­miesz­ku­ją­cy cen­tral­ną część Hisz­pa­nii w okre­sie prze­dro­mań­skim


SJP.pl

Cel­ty­be­ro­wie, a ra­czej Cel­to­i­be­ro­wie – nazwa ludu, który za­miesz­ki­wał cen­tral­ną część Hisz­pa­nii w okre­sie pre­ro­mań­skim. Byli wy­ni­kiem asy­mi­la­cji ludów cel­tyc­kich za­miesz­ku­ją­cych pół­noc­ną część Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go i Ibe­rów, osia­dłych na po­łud­niu i wscho­dzie. Po­słu­gi­wa­li się ję­zy­kiem na­le­żą­cym do grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich.

Wikipedia


celtyberski

zwią­za­ny z Cel­ty­be­ra­mi, ludem za­miesz­ku­ją­cym cen­tral­ną część Hisz­pa­nii w okre­sie pre­ro­mań­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cel­ty­be­ra­mi, do­ty­czą­cy Cel­ty­be­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celtyber mrz., celtyberyjski mrz.

 przym. celtyberyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celtyberyjski

Wiktionary


celtyberyjski

→ Cel­ty­be­ro­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cel­ty­be­ra­mi, do­ty­czą­cy Cel­ty­be­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język cel­ty­be­ryj­ski;

Wiktionary

Patrz:

Celtyberowie

Powiązane:

 rzecz. Celtyber mos.

 przym. celtyberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celtyberski

Wiktionary


celtycki

do­ty­czą­cy Cel­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Cel­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Cel­ta­mi i ich kul­tu­rą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. jeden z ję­zy­ków z grupy cel­tyc­kiej (1.1), współ­cze­śnie re­pre­zen­to­wa­nej przez iryj­ski (ir­landz­ki), szkoc­ki (ga­e­lic­ki), wa­lij­ski i bre­toń­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póź­niej, w III i II a.C. dy­na­micz­nie roz­wi­jał się oś­ro­dek cel­tyc­ki nad Wisłą w re­jo­nie obec­ne­go Kra­ko­wa […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlˈtɨt͡sʲci, AS: celtycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Celt m., Celtyjka ż., Celtka ż.

Wiktionary


celtyckość

→ cel­tyc­ki


SJP.pl

Patrz:

celtycki

celtyjka

człon­ki­ni jed­ne­go z ludów in­do­e­u­ro­pej­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. hist. przed­sta­wi­ciel­ka grupy ludów in­do­e­u­ro­pej­skich wy­wo­dzą­cych się z za­chod­niej i środ­ko­wej Eu­ro­py

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celtycki mrz.

:: fm. Celt m.

 przym. celtycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Celtka

Wiktionary


celu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., Ms. i W. lp. od: cel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlu, AS: celu

Wiktionary


celujący

naj­wyż­sza ocena szkol­na w sze­ścio­stop­nio­wym sy­ste­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urz. eduk. naj­wyż­sza ocena szkol­na, sto­pień ce­lu­ją­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: ce­lo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. celować

 rzecz. cel m., celność ż.

 przysł. celująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. cel.; symbol. 6

Wiktionary


celularny

zwią­za­ny z ko­mór­ką (bio­lo­gicz­ną), zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek, np. struk­tu­ra ce­lu­lar­na; ko­mór­ko­wy


SJP.pl


celulaza

w bio­lo­gii: enzym roz­kła­da­ją­cy ce­lu­lo­zę na ce­lo­bio­zę - dwu­cu­kier, wyt­wa­rza­ny przez drob­no­u­stro­je prze­wo­du po­kar­mo­we­go zwie­rząt prze­żu­wa­ją­cych


SJP.pl


celulicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ce­lu­lit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celulit m.

Wiktionary


celuloid

przez­ro­czy­ste, ter­mo­pla­stycz­ne two­rzy­wo sztucz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. techn. przez­ro­czy­ste, da­ją­ce się bar­wić na różne ko­lo­ry, łat­wo­pal­ne two­rzy­wo sztucz­ne; ter­mo­pla­stycz­ny ma­te­riał or­ga­nicz­ny pow­sta­ją­cy przez upla­stycz­nie­nie azo­ta­nu ce­lu­lo­zy kam­fo­rą, sto­so­wa­ny m.in. do wy­ro­bu taśm fil­mo­wych, za­ba­wek, grze­bie­ni, gu­zi­ków i wielu in­nych przed­mio­tów;

Wiktionary

Ce­lu­lo­id – naj­star­sze ter­mo­pla­stycz­ne (mię­knie w temp. ok. 90 °C) two­rzy­wo sztucz­ne. W jego skład wcho­dzą: ni­tro­ce­lu­lo­za (70–74%), kam­fo­ra (20–30%) oraz barw­ni­ki i wy­peł­nia­cze (1,5–3%). Two­rzy­wo to otrzy­mu­je się przez pla­sty­fi­ka­cję azo­ta­nu ce­lu­lo­zy w kam­fo­rze. Jest ono łat­wo­pal­ne, a także mało od­por­ne na dzia­ła­nie związ­ków che­micz­nych oraz świa­tła. Roz­pu­szcza się w estrach, ke­to­nach oraz mie­sza­ni­nie al­ko­ho­lu z ete­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fel­li­ni natch­nął kino naj­czyst­szą po­ez­ją, Go­dard zaś po­ka­zał, że film to tylko film, pasek ce­lu­lo­i­du po­kry­ty ma­te­ria­łem świa­tło­czu­łym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. celuloidowy

Wiktionary


celuloidowy

→ ce­lu­lo­id


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ce­lu­lo­i­du

Wiktionary

Patrz:

celuloid

Przykłady

 (1.1) Z moich za­ba­wek po­zo­sta­ły tylko dwie: ma­lut­ka ce­lu­lo­i­do­wa la­lecz­ka oraz ciem­no­brą­zo­wy pie­sek wy­ko­na­ny z par­cia­ne­go worka i wyp­cha­ny tro­ci­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celuloid mrz.

Wiktionary


celulolityczny

bak­te­rie ce­lu­lo­li­tycz­ne - bak­te­rie zdol­ne do hy­dro­li­zy czą­ste­czek ce­lu­lo­zy


SJP.pl


celuloza

chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny na­le­żą­cy do wie­lo­cu­krów, głów­ny skład­nik błon ko­mór­ko­wych ro­ślin; błon­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bu­du­lec tka­nek ro­ślin­nych;

Wiktionary

Ce­lu­lo­za ( cel­lu­la ‘ko­mór­ka’) – nie­roz­ga­łę­zio­ny bio­po­li­mer, po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny li­nio­wo z 3000–14 000 czą­ste­czek -glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi β-1,4-gli­ko­zy­do­wy­mi (masa mo­lo­wa 160–560 kg/mol). Łań­cu­chy te mają dłu­gość około sied­miu mi­kro­me­trów. Wią­za­nie β przy­czy­nia się do ut­wo­rze­nia sztyw­nych, dłu­gich nitek, które ukła­da­ją się rów­no­le­gle, two­rząc mi­ce­le po­łą­czo­ne most­ka­mi wo­do­ro­wy­mi. Uwa­ża­na jest za naj­po­wszech­niej wy­stę­pu­ją­cy bio­po­li­mer na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­lu­la­zy tra­wią ce­lu­lo­zę w żo­łąd­kach prze­żu­wa­czy.

 (1.1) To z ce­lu­lo­zy zbu­do­wa­ne są ścia­ny ko­mór­ko­we ro­ślin tel­mo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celulozownia ż., celulozownictwo n.

 przym. celulozowy, celulozowniczy

Wiktionary


celulozownia

za­kład lub dział fa­bry­ki pro­du­ku­ją­cy ce­lu­lo­zę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ce­lu­lo­zę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celuloza ż.

Wiktionary


celulozownictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją z masy ce­lu­lo­zo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­mysł zwią­za­ny z pro­duk­cja ce­lu­lo­zy i pro­duk­tów z masy ce­lu­lo­zo­wej

Wiktionary


celulozowniczy

→ ce­lu­lo­zow­nia


SJP.pl

Patrz:

celulozownia

celulozowy

zwią­za­ny z ce­lu­lo­zą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ce­lu­lo­zą, do­ty­czą­cy ce­lu­lo­zy, wy­ko­na­ny z ce­lu­lo­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celuloza ż.

Wiktionary


celurozaur

me­zo­zo­icz­ny dra­pież­ny te­ro­pod o pne­u­ma­tycz­nych ko­ściach


SJP.pl


celówka

1. po­tocz­nie: za­si­łek na okre­ślo­ny cel;
2. śro­do­wi­sko­wo: od­dział po­li­cji do po­szu­ki­wań ce­lo­wych


SJP.pl


cembalo

[czyt. czem­ba­lo] kla­we­syn


SJP.pl


cembrowacz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się cem­bro­wa­niem, wy­ko­nu­ją­cy ocem­bro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. bu­dow­la­niec pra­cu­ją­cy przy cem­bro­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy stud­ni pra­co­wał cem­bro­wacz z Ko­nia­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cembrowina ż., cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary


cembrowanie

umoc­nie­nie brze­gu morza, rzeki, wy­ko­pu, stud­ni itp.; ocem­bro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. wzmac­nia­nie stud­ni lub brze­gów rzeki

 (1.2) bud. zob. cem­bro­wi­na.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile dni za­ję­ło im cem­bro­wa­nie tego zbior­ni­ka w ogro­dzie?

 (1.2) Dzia­dek Leon przy­ło­żył rękę do wielu cem­bro­wań w na­szym po­wie­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cembrowina, przest. cembrzyna

Wiktionary


cembrować

wzmac­niać ścia­ny zbior­ni­ków wod­nych lub brze­gi rzek, morza itp.; ocem­bro­wy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bud. wzmac­niać bu­dul­cem brze­gi stud­ni lub rzeki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃mˈbrɔvat͡ɕ, AS: cẽmbrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek m., cembrowacz m.

 czas. ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński cymbrować

Wiktionary


cembrowina

cem­brzy­na (rza­dziej);
1. umoc­nie­nie brze­gu morza, rzeki, wy­ko­pu, stud­ni itp.; ocem­bro­wa­nie;
2. be­to­no­wy krąg stud­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ob­mu­ro­wa­nie wzmac­nia­ją­ce stud­nię, zbior­nik wodny lub rzekę;

 (1.2) przen. ja­ki­kol­wiek ut­war­dzo­ny wąski krąg przy­po­mi­na­ją­cy cem­bro­wa­nie stu­dzien­ne

Wiktionary

Cem­bro­wi­na (cem­bro­wa­nie) – ob­mu­ro­wa­nie umac­nia­ją­ce zbior­nik wody, zwy­kle stud­ni czy fon­tan­ny. Wy­ko­na­na może być z be­to­no­wych krę­gów stu­dzien­nych lub ko­lum­ny ru­ro­wej.

Cem­bro­wa­niem na­zy­wa­ne są rów­nież ob­mu­ro­wa­nia zbior­ni­ków wod­nych: brze­gu morza, je­zio­ra lub rzeki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wę­dro­wiec przy­siadł na cem­bro­wi­nie stud­ni w Sy­chem.

 (1.2) Sie­dzi­my w stud­ni; do­ko­ła jest cem­bro­wi­na lodu, od­da­lo­na od nas o kilka łokci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cembrowanie, przest. cembrzyna

Wiktionary


cembrzyna

cem­bro­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zob. cem­bro­wi­na.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lecie odre­sta­u­ru­je­my starą cem­brzy­nę u babci Jasi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowanie n., cembrowina ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

 czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cembrowina, cembrowanie

Wiktionary


cembrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Cem­brzyń­ska → Bar­ba­ra Wo­lań­ska
  • Iga Cem­brzyń­ska (ur. 1939) – pol­ska ak­tor­ka, sce­na­rzyst­ka, re­ży­ser­ka, pio­sen­kar­ka i kom­po­zy­tor­ka
  • Józef Cem­brzyń­ski (1912–1943) – pol­ski hut­nik, czło­nek ruchu oporu pod­czas II wojny świa­to­wej

Wikipedia


cemenciarz

ro­bot­nik pra­cu­ja­cy przy ce­men­to­wa­niu


SJP.pl


cemencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ce­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m.

Wiktionary


cement

1. spo­i­wo do za­praw bu­dow­la­nych;
2. che­micz­ne spo­i­wo skał osa­do­wych; sub­stan­cja mi­ne­ral­na osa­dzo­na w prze­strze­niach mię­dzy­ziar­no­wych skały osa­do­wej;
3. tkan­ka kost­na po­kry­wa­ją­ca ko­rzeń zęba;
4. ma­te­riał uży­wa­ny do plom­bo­wa­nia zębów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. hy­dra­u­licz­ne spo­i­wo otrzy­my­wa­ne z su­row­ców mi­ne­ral­nych (mar­giel lub wa­pień i glina);

Wiktionary

Ce­ment – hy­dra­u­licz­ne spo­i­wo mi­ne­ral­ne, otrzy­my­wa­ne w ce­men­tow­niach z su­row­ców mi­ne­ral­nych (mar­giel lub wa­pień i glina) wy­pa­lo­nych na klin­kier w piecu ce­men­to­wym, a na­stęp­nie po­przez zmie­le­nie otrzy­ma­ne­go spie­ku z gip­sem, speł­nia­ją­cym rolę re­gu­la­to­ra czasu wią­za­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­sto jest mię­dzy in­ny­mi znane ze swo­jej pro­duk­cji bia­łe­go i sza­re­go ce­men­tu i ze swej wódki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃mɛ̃nt, AS: cẽmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cemencik mrz.

 czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary


cementacja

1. ce­men­to­wa­nie;
2. spa­ja­nie luź­nych osa­dów po­przez wy­trą­ca­nie w war­stwie po­ro­wej mi­ne­ra­łów z rozt­wo­rów krą­żą­cych w skale;
3. pro­ces, w któ­rym po­wierzch­nia me­ta­li ulega spe­cy­ficz­nym zmia­nom przez ża­rze­nie w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze w obec­no­ści in­nych sub­stan­cji;
4. w gór­nict­wie: uszczel­nia­nie luź­nych skał przez wstrzy­ki­wa­nie ce­men­tu do wy­wier­co­nych ot­wo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ut­war­dza­nie lub łą­cze­nie przez spo­i­wo / na­sy­ce­nie po­wierzch­ni ma­te­ria­łu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cementować

 przym. cementowy

Wiktionary


cementacyjny

przy­miot­nik od: ce­men­ta­cja


SJP.pl


cementarka

agre­gat do ce­men­to­wa­nia rur okła­dzi­no­wych


SJP.pl


cementobarka

barka do tran­spor­tu ce­men­tu


SJP.pl


cementochłonność

→ ce­men­to­chłon­ny


SJP.pl

Patrz:

cementochłonny

cementochłonny

taki, do któ­re­go po­trze­ba wiele ce­men­tu


SJP.pl


cementonaczepa

na­cze­pa sa­mo­cho­do­wa do prze­wo­zu ce­men­tu


SJP.pl


cementooszczędny

taki, do któ­re­go nie po­trze­ba wiele ce­men­tu


SJP.pl


cementosamochód

sa­mo­chód przez­na­czo­ny do prze­wo­zu ce­men­tu bez opa­ko­wa­nia (luzem); ce­men­to­wóz


SJP.pl


cementowagon

spe­cjal­ny wagon ko­le­jo­wy do tran­spor­tu ce­men­tu i in­nych ma­te­ria­łów syp­kich


SJP.pl


cementowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­le­wa­nie ce­men­tem

 (1.2) łą­cze­nie cze­goś przy po­mo­cy ce­men­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., scementowanie n., zacementowanie n.

 czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary


cementować

spa­jać coś za po­mo­cą ce­men­tu; za­le­wać ce­men­tem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bud. za­le­wać ce­men­tem, spa­jać za po­mo­cą ce­men­tu

 (1.2) przen. jed­no­czyć, spa­jać lub wzmac­niać, umac­niać, utr­wa­lać

 (1.3) geol. spa­jać luźne osady skal­ne roz­pu­szczal­ny­mi skład­ni­ka­mi mi­ne­ral­ny­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ce­men­to­wać się

 (2.1) być spa­ja­nym za po­mo­cą ce­men­tu

 (2.2) przen. jed­no­czyć się lub umac­niać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma rady, trze­ba za­trzy­mać pompę i od nowa ce­men­to­wać rurę.

 (1.2) Mówi się nawet, że dziec­ko, zwła­szcza dru­gie, ce­men­tu­je mał­żeń­stwo. […] Tak bywa, ce­men­tu­je na amen je­dy­ne drzwi, przez które można było wyjść z klat­ki z jedną po­cie­chą. „Po­rząd­ny” facet nie po­rzu­ca żony z dwój­ką dzie­ci.

 (1.2) Po­zy­cję bran­ży rolno-spo­żyw­czej w Wa­szyng­to­nie ce­men­tu­je też 1,2 mi­liar­da do­la­rów wy­da­nych przez ostat­nie 10 lat na lob­bo­wa­nie Kon­gre­su i Bia­łe­go Domu. To dzię­ki tym pie­nią­dzom ro­krocz­nie spada licz­ba przy­pad­ków kon­tro­li mięsa […]. Rów­nież dzię­ki nim w USA nie trze­ba na ety­kie­tach in­for­mo­wać kon­su­men­tów, czy żyw­ność jest ge­ne­tycz­nie mo­dy­fi­ko­wa­na […]

 (1.3) Zle­pień­ce te skła­da­ją się z frag­men­tów wa­pie­ni oo­li­to­wych, tkwią­cych w pia­sku kwar­co­wym, któ­re­go ziar­na ce­men­tu­je wę­glan wap­nia.

 (2.2) Etos ry­cer­ski ce­men­tu­je się w walce. Kiedy jed­nak dzia­ła­nia zbroj­ne nie przy­no­szą sa­tys­fak­cji, ry­tu­ał wy­ob­cu­je się z kon­kret­nej rze­czy­wi­sto­ści, za­czy­na żyć włas­nym ży­ciem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cementarka ż.

 czas. zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowniany, cementowy

Wiktionary


cementowiec

spe­cja­li­stycz­ny ma­so­wiec do tran­spor­tu ce­men­tu


SJP.pl

Ce­men­to­wiec – sta­tek, zaz­wy­czaj z po­je­dyn­czym po­kła­dem i dnem pod­wój­nym, zbior­ni­ka­mi szczy­to­wy­mi i obło­wy­mi oraz z po­je­dyn­czym lub pod­wój­nym po­szy­ciem bur­to­wym, przez­na­czo­ny głów­nie do prze­wo­zu su­che­go ce­men­tu luzem, tj. bez opa­ko­wa­nia. Ce­ment wsy­py­wa­ny jest bez­poś­red­nio do szczel­nej ła­dow­ni za po­mo­cą her­me­tycz­ne­go sy­ste­mu pne­u­ma­tycz­ne­go.

Wikipedia


cementownia

wyt­wór­nia ce­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fa­bry­ka ce­men­tu;

Wiktionary

Ce­men­tow­nia – za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy ce­ment.

Pier­wsze ce­men­tow­nie pow­sta­ły w Wiel­kiej Bry­ta­nii ok. 1840 r.

Naj­star­szą ce­men­tow­nią na zie­miach pol­skich (za­ra­zem piątą w świe­cie) była Ce­men­tow­nia Gro­dziec uru­cho­mio­na w 1857 roku w Grodź­cu (od 1975 r. dziel­ni­cy Bę­dzi­na). Obec­nie w Pol­sce dzia­ła naj­więk­sza w Eu­ro­pie ce­men­tow­nia" Gó­raż­dże" w Cho­ru­li, w woj. opol­skim. Na­le­ży ona do "Gó­raż­dże Ce­ment SA".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementowanie n.

 czas. cementować

 przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary


cementowniany

→ ce­men­tow­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ce­men­tow­nią

Wiktionary

Patrz:

cementownia

Powiązane:

 rzecz. cementowanie n., cement m., cementownia ż.

 czas. cementować ndk., zacementować dk.

 przym. cementowy

Wiktionary


cementownictwo

prze­mysł ce­men­to­wy


SJP.pl


cementowniczy

zwią­za­ny z pro­duk­cją, tran­spor­tem i hand­lem ce­men­tem


SJP.pl


cementownik

pro­wad­ni­ca do­star­cza­ją­ca za­czyn ce­men­to­wy na spód ot­wo­ru wiert­ni­cze­go


SJP.pl


cementowy

przy­miot­nik od: ce­ment


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ce­men­tu, zwią­za­ny z ce­men­tem, wy­ko­na­ny z ce­men­tu, za­wie­ra­ją­cy ce­ment

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: cẽmẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n.

 czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

 przym. cementowniany

Wiktionary


cementowóz

spe­cjal­ny po­jazd dro­go­wy lub ko­le­jo­wy (ce­men­to­wa­gon) wy­po­sa­żo­ny w zbior­ni­ki do prze­wo­zu ce­men­tu bez opa­ko­wa­nia (luzem)


SJP.pl


cementyt

wę­glik że­la­za, jeden ze skład­ni­ków stali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. faza mię­dzy­me­ta­licz­na wy­stę­pu­ją­ca w sto­pach że­la­za z wę­glem;

Wiktionary

Ce­men­tyt – me­ta­sta­bil­ny wę­glik że­la­za o wzo­rze em­pi­rycz­nym (25% ato­mów C, co sta­no­wi 6,67% ma­so­wych C). Jest jed­nym ze skład­ni­ków struk­tu­ral­nych sto­pów że­la­za z wę­glem wy­stę­pu­ją­cym w stali i że­li­wach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈmɛ̃ntɨt, AS: cẽmẽntyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cementytowy

Wiktionary


cementytowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ce­men­ty­tem, do­ty­czą­cy ce­men­ty­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cementyt mrz.

Wiktionary


cementówka

śro­do­wi­sko­wo:
1. pod­kład z ce­men­tu;
2. płyta lub cegła z ce­men­tu;
3. woda do pro­du­ko­wa­nia ce­men­tu i wy­ro­bów ce­men­to­wych


SJP.pl


cemir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ży­wiec. dusz­ność w pier­siach utrud­nia­ją­ca od­dy­cha­nie

Wiktionary


cempkowo

Cemp­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


cen

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: cena

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • CEN – Eu­ro­pej­ski Ko­mi­tet Nor­ma­li­za­cyj­ny (fr. Comité européen de nor­ma­li­sa­tion)
  • CEN – pro­duk­ty lecz­ni­cze po­sia­da­ją­ce poz­wo­le­nie wy­da­ne przez Ko­mi­sję Eu­ro­pej­ską w pro­ce­du­rze scen­tra­li­zo­wa­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­syj­ska wojna na­past­ni­cza praw­do­po­dob­nie wpły­nie na roz­wój cen gazu i ropy naf­to­wej w nad­cho­dzą­cych mie­sią­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃n, AS: cẽn

Wiktionary


cena

1. wy­ra­żo­na w pew­nym mier­ni­ku war­tość to­wa­ru;
2. po­wa­ża­nie, sza­cu­nek, zna­cze­nie;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: głów­ny po­si­łek dnia, spo­ży­wa­ny po po­łud­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. hand. kwota, jaką trze­ba za­pła­cić, aby kupić dany towar

 (1.2) przen. wy­rze­cze­nie, jakie trze­ba pod­jąć, aby coś uzy­skać

 (1.3) hist. po­po­łud­nio­wy po­si­łek w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;

Wiktionary

Cena – pie­nięż­ny wyraz war­to­ści.

Cena może do­ty­czyć m.in. to­wa­ru lub usłu­gi. We­dług szko­ły au­striac­kiej war­tość nie jest wiel­ko­ścią obiek­tyw­ną i taka rów­ność nigdy nie za­cho­dzi, gdyż wtedy nigdy nie dosz­ło­by do wy­mia­ny (każda stro­na musi bar­dziej war­to­ścio­wać to co otrzy­mu­je od tego co daje w za­mian).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Nor­we­gii cena ener­gii elek­trycz­nej wy­no­si około 45 øre za ki­lo­wat.

 (1.1) W Niem­czech po wpro­wa­dze­niu euro więk­szość cen wzro­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃na, AS: cẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cennik m., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cenówka ż.

 czas. cenić ndk., doceniać ndk., docenić dk., oceniać ndk., ocenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk., wyceniać ndk., wycenić dk.

 przym. cenny, cenowy, drogocenny, niedoceniany, nieoceniony, bezcenny, ceniony

 przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszt, opłata, odpłatność, taksa

 (1.2) wyrzeczenie

Wiktionary


cenar

ro­dzaj tańca lub za­ba­wy w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce; cynar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) skocz­ny ta­niec nie­miec­ki;

Wiktionary

Cenar – żywy, skocz­ny ta­niec po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go; po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie od XV wieku, roz­po­wszech­nio­ny rów­nież w Pol­sce (od XVI do XVII wieku). Ta­niec ten wspo­mi­na­ny jest m.in. przez Jana Ko­cha­now­skie­go w ut­wo­rze "Pieśń świę­to­jań­ska o So­bót­ce", m.in. wspo­mi­na­jąc:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nar, AS: cẽnar

Wiktionary


cencik

zdrob­nie­nie od: cent


SJP.pl


cenckiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


cendrowice

Cen­dro­wi­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria.

Wieś szla­chec­ka Ce­dro­wi­ce po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


cendrowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Cen­drow­ski – pol­ski bok­ser, tre­ner, olim­pij­czyk
  • Mark Cen­drow­ski – ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Sta­ni­sław Cen­drow­ski – pol­ski bok­ser i dzia­łacz bok­ser­ski
  • Ste­fan Cen­drow­ski – pol­ski na­u­czy­ciel oraz pra­cow­nik i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy

Wikipedia


cenestetyczny

→ ce­ne­stez­ja; cy­ne­ste­tycz­ny


SJP.pl


cenestezja

w psy­cho­lo­gii: po­czu­cie swego ciała, ogół uczuć or­ga­nicz­nych doz­na­wa­nych w danej chwi­li; cy­ne­stez­ja


SJP.pl

Ce­ne­stez­ja – w psy­chia­trii i psy­cho­lo­gii ogół wra­żeń zmy­sło­wych po­cho­dzą­cych z wnę­trza ciała. Ter­min wpro­wa­dzo­ny do nauki przez Chri­stia­na Frie­dri­cha Hübnera w 1794 roku, był także sto­so­wa­ny w fi­lo­zo­fii na okre­śle­nie ogól­ne­go po­czu­cia bycia żywym i świa­do­mym („czu­cio­wość ogól­na”, „czu­cie sie­bie” we­dług Abra­mow­skie­go).

Wikipedia


cenetofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed no­wo­ścia­mi, in­no­wa­cyj­no­ścią, no­wy­mi ide­a­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɛtɔˈfɔbʲja, AS: cẽnetofobʹi ̯a

Wiktionary


ceniawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­ło­myj­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­nia­wa – wieś w re­jo­nie ko­ło­myj­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go
  • Ce­nia­wa – wieś w re­jo­nie ka­łu­skim (do lipca 2020 r. w re­jo­nie roż­nia­tow­skim) ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go
  • Ce­nia­wa – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Ce­nia­wa, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Cie­nia­wa (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ceniawski

Wiktionary


cenienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cenić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: cẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cenić

 rzecz. przecena ż.

Wiktionary


ceniony

przy­miot­nik

 (1.1) cie­szą­cy się uz­na­niem i dobrą opi­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany i ce­nio­ny ku­piec Ed­mund Wajno, oby­wa­tel bo­li­wij­ski, zo­stał przy­ła­pa­ny na kra­dzie­ży wiąz­ki cen­nych futer, które sta­rał się wy­nieść pod pal­tem ze skle­pu. Zwy­czaj­ny szo­pen­fel­dziarz.

 (1.1) Oj­ciec na­sze­go zna­ko­mi­te­go pi­sa­rza scien­ce fic­tion był ce­nio­nym lwow­skim la­ryn­go­lo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈɲɔ̃nɨ, AS: cẽńõny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cenny

 rzecz. cena ż., cennik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uznany

Wiktionary


ceniów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­zow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ce­niów – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie tar­no­pol­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość w po­wie­cie brze­żań­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go.

W 1944 r. na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 5 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ceniowski

Wiktionary


cenić

po­wa­żać coś, kogoś, sza­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) uz­na­wać wa­lo­ry kogoś/cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uro­dze­ni pod zna­kiem Panny cenią upo­rząd­ko­wa­ny spo­sób życia.

 (1.1) Litwo! Oj­czyz­no moja! ty je­steś jak zdro­wie. / Ile cię trze­ba cenić, ten tylko się dowie, / Kto cię stra­cił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲit͡ɕ, AS: cẽńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oceniać, przeceniać

 rzecz. przecena ż., cena ż., cennik mrz., cenienie n.

 przym. cenny, cenowy

 przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poważać, szanować

Wiktionary


cenniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: cenny


SJP.pl


cennik

spis to­wa­rów lub usług z po­da­niem cen za nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. spis to­wa­rów wraz z ich ce­na­mi

 (1.2) hand. spis usług wraz z opła­ta­mi za nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stro­nie in­ter­ne­to­wej znaj­dziesz cen­nik wszyst­kich pro­duk­tów tej firmy.

 (1.2) Koszt wy­sył­ki: wy­li­czo­ny we­dług cen­ni­ka Pocz­ty Pol­skiej na pod­sta­wie wagi ar­ty­ku­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲːik, AS: cẽ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena, przecena

 przym. cennikowy, cenowy, cenny, ceniony

 czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) taryfa

Wiktionary


cennikowy

zwią­za­ny z cen­ni­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z cen­ni­kem; do­kład­nie taki jak w cen­ni­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cennik mrz., przecena ż.

 przym. cenowy

Wiktionary


cenność

prze­sta­rza­łe: duża war­tość pie­nięż­na, cena


SJP.pl


cenny

1. o dużej war­to­ści ma­te­rial­nej; war­to­ścio­wy, drogi, kosz­tow­ny;
2. o dużym zna­cze­niu; ważny, sza­cow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dużą war­tość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­chi­wum było pełne cen­nych do­ku­men­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nːɨ, AS: cẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przecena ż., cena ż., cennik m.

 czas. cenić ndk.

 przym. cenowy, ceniony

 przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogi, drogocenny, bezcenny, nieoceniony

Wiktionary


cenobicki

→ ce­no­bi­ta, → ce­no­bi­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ce­no­bi­tyz­mem i ce­no­bi­ta­mi, do­ty­czą­cy ce­no­bi­tyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ce­no­bi­tyz­mu i ce­no­bi­tów

Wiktionary

Patrz:

cenobita, → cenobityzm

Powiązane:

 rzecz. cenobita mos., cenobitka ż., cenobityzm mrz., cenobium n.

Wiktionary


cenobiorca

Ce­no­bior­ca – osoba lub przed­się­bior­stwo, które nie jest w sta­nie wpły­nąć na wy­so­kość ceny ryn­ko­wej da­ne­go dobra.

Wikipedia


cenobita

za­kon­nik pro­wa­dzą­cy życie razem z in­ny­mi we wspól­nym bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik pro­wa­dzą­cy życie wspól­no­to­we, miesz­ka­niec ce­no­bium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierw­si ce­no­bi­ci miesz­ka­li wspól­nie na egip­skich pu­sty­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɔˈbʲita, AS: cẽnobʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobityzm m., cenobium n.

 przym. cenobicki

Wiktionary


cenobitka

za­kon­ni­ca pro­wa­dzą­ca życie razem z in­ny­mi za­kon­ni­ca­mi we wspól­nym bu­dyn­ku


SJP.pl


cenobityczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ce­no­bi­tyz­mem, do­ty­czą­cy ce­no­bi­tyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobityzm mrz.

Wiktionary


cenobityzm

for­mu­ła życia za­kon­ne­go we wspól­no­cie, w jed­nym bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wspól­no­to­wa forma życia mo­na­stycz­ne­go;

Wiktionary

Ce­no­bi­tyzm (z κοινόβιον "ko­i­no­bion" – „życie we wspól­no­cie”) – for­mu­ła życia za­kon­ne­go we wspól­no­cie, w prze­ci­wień­stwie do ana­cho­re­tyz­mu czy ere­mi­tyz­mu. Za­kon­nik pro­wa­dzą­cy takie życie to ce­no­bi­ta.

Za ini­cja­to­rów życia ce­no­bi­tycz­ne­go uwa­ża­ni są egip­scy mnisi – prze­de wszyst­kim św.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pre­kur­so­ra ce­no­bi­tyz­mu uz­na­no św. Pa­cho­miu­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobium n., cenobita m.

 przym. cenobicki, cenobialny, cenobityczny

Wiktionary


cenobium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wspól­no­to­wa forma życia za­kon­ne­go

 (1.2) ar­chit. rel. klasz­tor

 (1.3) biol. sku­pie­nie ko­mó­rek glo­nów;

Wiktionary

Ce­no­bium – sku­pie­nia ko­mó­rek glo­nów pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku wie­lo­krot­nych po­dzia­łów i przy za­cho­wa­niu łącz­no­ści za spra­wą wspól­nej otocz­ki ga­la­re­to­wa­tej lub z po­wo­du utrzy­my­wa­nia się ko­mó­rek sio­strza­nych w obrę­bie ścian ko­mór­ki ma­cie­rzy­stej. Ce­no­bia mają zwy­kle stały dla po­szcze­gól­nych ga­tun­ków kształt i licz­bę ko­mó­rek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli ce­no­bium gar­dzi ere­mem i odrzu­ca go, ska­zu­je się na mier­no­tę.

 (1.2) Dar­łow­skie mu­ro­wa­ne ce­no­bium wy­bu­do­wa­no w po­bli­żu Gra­bo­wej Stru­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenobityzm m., cenobita m.

 przym. cenobicki, cenobialny

Wiktionary


cenocyt

1. pier­wot­niak z rzędu krwin­kow­ców, pa­so­ży­tu­ją­cy w czer­wo­nych ciał­kach krwi; za­ro­dziec; plaz­mo­dium
2. wie­lo­ją­dro­wa ko­mór­ka ro­ślin­na lub zwie­rzę­ca; ko­mór­czak


SJP.pl

Ce­no­cyt – spe­cy­ficz­ny ro­dzaj ko­mór­cza­ka, czyli wie­lo­ją­dro­wej ko­mór­ki, or­ga­niz­mu lub czę­ści or­ga­niz­mu. Cha­rak­te­ry­zu­je się tym, że po­dzia­łom jądra ko­mór­ko­we­go nie to­wa­rzy­szą po­dzia­ły ko­mór­ki i nie pow­sta­ją wew­nętrz­ne ścia­ny ko­mór­ko­we (septy). Ce­no­cy­ty wy­stę­pu­ją u niek­tó­rych glo­nów, ślu­zow­ców, a także u ro­ślin wyż­szych w po­cząt­ko­wych eta­pach roz­wo­ju biel­ma, pyl­ni­ków i na­sion. U grzy­bów strzęp­ki bę­dą­ce ce­no­cy­ta­mi wy­stę­pu­ją np. u przed­sta­wi­cie­li rzędu "Mu­co­ra­les".

Wikipedia


cenocytyczny

→ ce­no­cyt


SJP.pl

Patrz:

cenocyt

cenogenetyczny

→ ce­no­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

cenogeneza

cenogeneza

zmia­na w roz­wo­ju za­rod­ka niez­god­na z pra­wem bio­ge­ne­tycz­nym, wy­stę­pu­ją­ca tylko w okre­sie roz­wo­ju em­brio­nal­ne­go, ma­ją­ca zna­cze­nie tylko w cza­sie jego roz­wo­ju


SJP.pl


cenoman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy, naj­star­szy wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy 99,6 – 93,5 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Ce­no­man (ang. "Ce­no­ma­nian")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy ce­no­ma­nu znaj­du­je się na Mont Risou koło Ro­sans (Ha­u­tes-Alpes, Fran­cja). Gra­ni­ca opar­ta jest na pier­wszym po­ja­wie­niu się ot­wor­ni­cy "Ro­ta­li­po­ra glo­bo­trun­ca­no­i­des" Sigal, 1948.

Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy mia­sta Le Mans we Fran­cji – "Ce­no­ma­num".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔ̃mãn, AS: cẽnõmãn

Wiktionary


cenopopulacja

osob­ni­ki jed­ne­go ga­tun­ku, za­miesz­ku­ją­ce tę samą bio­ce­no­zę i wy­ka­zu­ją­ce jed­na­ko­we cechy przy­sto­so­waw­cze; po­pu­la­cja ce­no­tycz­na


SJP.pl


cenota

na­tu­ral­na stud­nia wa­pien­na lub ja­ski­nia za­la­na wodą


SJP.pl


cenotaf

sym­bo­licz­ny gro­bo­wiec, zwy­kle nie za­wie­ra­ją­cy zwłok; ke­no­taf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ar­chit. sym­bo­licz­ny grób, nie­za­wie­ra­ją­cy ciała, sta­wia­ny w przy­pad­ku niez­na­le­zie­nia ciała lub w celu upa­mięt­nie­nia bo­ha­ter­stwa zmar­łe­go, czę­sto w miej­scu jego śmier­ci;

Wiktionary

Ce­no­taf (ke­no­taf, ke­no­ta­fium) – sym­bo­licz­ny gro­bo­wiec, wzno­szo­ny ku czci zmar­łe­go (nie za­wie­ra­ją­cy jego szcząt­ków). Ce­no­ta­fy sta­wia­ne były w sy­tu­a­cjach kiedy nie zna­le­zio­no ciała osoby zmar­łej, ciało to ule­gło cał­ko­wi­te­mu zni­szcze­niu lub jest po­cho­wa­ne w innym miej­scu. Ce­no­taf może mieć rów­nież cha­rak­ter pom­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sach no­wo­żyt­nych spo­ty­ka się ce­no­ta­fy świę­tych, po­sta­ci hi­sto­rycz­nych, np. św. Woj­cie­cha w kształ­cie tumby w ka­te­drze w Gnieź­nie, usta­wio­ny obok re­lik­wia­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔtaf, AS: cẽnotaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kenotaf m., kenotafium n.

 przym. cenotaficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kenotaf, kenotafium

Wiktionary


cenotwórczy

kształ­tu­ją­cy ceny


SJP.pl


cenotwórstwo

w eko­no­mii: kształ­to­wa­nie cen, wpły­wa­nie na ich wy­so­kość


SJP.pl


cenotyczny

→ ce­no­za


SJP.pl

Patrz:

cenoza

cenowa

przy­miot­nik od: cena


SJP.pl


cenowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ceny, kosz­tu cze­goś; pod wzglę­dem ceny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­no­wo – wieś w ob­wo­dzie Ruse
  • Ce­no­wo – wieś w ob­wo­dzie Stara Za­go­ra
  • Ce­no­wo – gmina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­ra­pia i do­radzt­wo w za­kre­sie za­bu­rzeń zdro­wia psy­chicz­ne­go po­win­ny być także po­wszech­nie do­stęp­ne i przy­stęp­ne ce­no­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena ż.

 czas. cenić ndk., przecenić dk., przeceniać ndk., doceniać ndk.

 przym. cenowy, cenny

Wiktionary


cenowy

przy­miot­nik od: cena


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ceną, do­ty­czą­cy cen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena ż., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cennik mrz., cenówka ż.

 czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

 przym. cenny, cennikowy

 przysł. cenowo

Wiktionary


cenoza

ze­spół bio­lo­gicz­ny wielu ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt two­rzą­ce pewną ca­łość


SJP.pl


cent

1. mo­ne­ta zdaw­ko­wa równa set­nej czę­ści pod­sta­wo­wej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej w róż­nych kra­jach
2. jed­nost­ka miary ak­tyw­no­ści re­ak­to­ra ją­dro­we­go
3. jed­nost­ka miary in­ter­wa­łu
4. śro­do­wi­sko­wo o cen­ty­me­trze sze­ścien­nym płyn­ne­go nar­ko­ty­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. mo­ne­ta zdaw­ko­wa, jedna setna m.in. do­la­ra, euro, lita, rupii, randa;

 (1.2) muz. jed­nost­ka in­ter­wa­łu sta­no­wią­ca setną część pół­to­nu rów­no­mier­nie tem­pe­ro­wa­ne­go;

Wiktionary

Cent (z cen­tum = „sto”) – jed­nost­ka mo­ne­tar­na wielu państw świa­ta. Jej nazwa wy­wo­dzi się od czę­ści set­nej. Bywa oz­na­cza­ny sym­bo­lem ¢.

Jako mo­ne­tę "centa" po raz pier­wszy wy­bi­to w sta­nie Mas­sa­chu­setts w 1787 r. Poza sy­ste­mem mo­ne­tar­nym Sta­nów Zjed­no­czo­nych "cent" jako 1/100 lo­kal­ne­go do­la­ra wy­stę­pu­je bądź wy­stę­po­wał mię­dzy in­ny­mi w (na):

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nt, AS: cẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centuś, centnar, cetnar, centuria, centurion, centym

:: zdrobn. cencik

 przym. centowy

Wiktionary


centaur

w mi­to­lo­gii grec­kiej: koń z tor­sem i głową czło­wie­ka; pół­koń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mitgr. stwo­rze­nie mi­tycz­ne, pół męż­czyz­na, pół koń;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cen­ta­ur (gr. Ken­ta­u­ros, łac. Cen­ta­u­rus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej każda z istot o mie­sza­nej bu­do­wie – pół czło­wiek, pół koń
  • Cen­ta­ur (Ken­ta­u­ros, łac. Cen­ta­u­rus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Ik­sjo­na lub Apol­li­na, przo­dek cen­ta­u­rów
  • Cen­ta­ur (łac. Cen­ta­u­rus) – gwia­zdo­zbiór nieba po­łud­nio­we­go
  • Cen­ta­ur A (NGC 5128, Cen­ta­u­rus A) – silne źró­dło pro­mie­nio­wa­nia ra­dio­we­go w gwia­zdo­zbio­rze Cen­ta­u­ra
  • Cen­ta­ur – pol­ski ho­low­nik por­to­wy
  • A27L Cen­ta­ur (Mk VIII Crom­well) – wczes­na wer­sja czoł­gu Crom­well
  • HMS „Cen­ta­ur” – nazwa okrę­tów Royal Navy
  • Cen­ta­ur – górny człon ra­kie­to­wy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ra­kie­tach no­śnych Atlas i Titan
  • Cen­ta­u­ry – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • cen­ta­u­ry­da – w mi­to­lo­gii grec­kiej każda z samic cen­ta­u­rów
  • Alfa Cen­ta­u­ri – gwia­zda wie­lo­krot­na (po­trój­na) w gwia­zdo­zbio­rze Cen­ta­u­ra
  • Pro­xi­ma Cen­ta­u­ri – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Cen­ta­u­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­je­den tedy to­wa­rzysz zdarł ru­ma­ka i cof­nął się, by się z owym cen­ta­u­rem nie spot­kać, sze­rzą­cym śmierć i spu­sto­sze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntawr, AS: cẽntau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. centaurzyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipocentaur

Wiktionary


centauromachia

w mi­to­lo­gii grec­kiej: walka cen­ta­u­rów z La­pi­ta­mi, w wy­ni­ku któ­rej cen­ta­u­ry mu­sia­ły opu­ścić Te­sa­lię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. walka cen­ta­u­rów z La­pi­ta­mi;

Wiktionary

mar­gin-left: auto; mar­gin-right:auto;">

Piero di Co­si­mo: "Walka mię­dzy La­pi­ta­mi a cen­ta­u­ra­mi" (około 1500–1515) w zbio­rach Na­tio­nal Gal­le­ry w Lon­dy­nie

Cen­ta­u­ro­ma­chia (także ken­ta­u­ro­ma­chia; gr. Κενταυρομαχία Kentauromachía, z gr. Κένταυρος Kéntauros ‘cen­ta­ur’ i μάχη máchē ‘walka’, ‘bitwa’) – w mi­to­lo­gii grec­kiej walka cen­ta­u­rów z La­pi­ta­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntawrɔ̃ˈmaxʲja, AS: cẽntau̯rõmaχʹi ̯a

Wiktionary


centavo

drob­na mo­ne­ta war­to­ści jed­nej set­nej peso


SJP.pl

Cen­ta­vo (z port. "cen­ta­vo", z łac. "cen­tum" = „sto”) – jed­nost­ka mo­ne­tar­na wielu kra­jów świa­ta, głów­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej. Nazwa wy­wo­dzi się od czę­ści set­nej i przy­ję­ta zo­sta­ła ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych ze zmia­ną ję­zy­ko­wą.

"Cen­ta­vo" naj­czę­ściej sta­no­wi(ło) 1/100 lo­kal­ne­go peso. Emi­to­wa­no je w(na):

Wikipedia


centella

mała ziel­na ro­śli­na jed­no­rocz­na


SJP.pl


center

w grach ze­spo­ło­wych, zwła­szcza ko­szy­ków­ce, gracz wy­stę­pu­ją­cy na środ­ku ataku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • środ­ko­wy – po­zy­cja na bo­i­sku w ko­szy­ków­ce
  • Cen­ter – po­zy­cja w linii ataku w fut­bo­lu ame­ry­kań­skim
  • środ­ko­wy – po­zy­cja siat­kar­ska
  • Cen­ter – cen­trum
  • Cen­ter – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Rio Gran­de
  • Cen­ter – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ralls
  • Cen­ter – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Knox
  • Cen­ter – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Oli­ver
  • Cen­ter – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Shel­by
  • Cen­ter – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rock
  • Cen­ter – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ou­ta­ga­mie
  • Cen­ter (ang. Cen­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mont­go­me­ry

Wikipedia


centerka

→ cen­ter


SJP.pl

Patrz:

center

centertelowski

zwią­za­ny z firmą Cen­ter­tel


SJP.pl


centesimo

[czy­taj: senTEs-imo]
1. zdaw­ko­wa mo­ne­ta Pa­na­my (100 cen­te­si­mos = 1 bal­boa);
2. zdaw­ko­wa mo­ne­ta Urug­wa­ju (100 cen­te­si­mos = 1 peso urug­waj­skie);
3. dawna zdaw­ko­wa mo­ne­ta Chile (100 cen­te­si­mos = 1 escu­do)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. monet. wło­ska mo­ne­ta zdaw­ko­wa od­po­wia­da­ją­ca set­nej czę­ści lira, za­stą­pio­na w swo­jej roli, po wpro­wa­dze­niu euro, przez cent

Wiktionary

Cen­te­si­mo (z łac. "cen­tum" = „sto”) – mo­ne­ta zdaw­ko­wa w niek­tó­rych kra­jach, 1/100 jed­nost­ki pod­sta­wo­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃nˈtɛzʲĩmɔ, AS: čẽntezʹĩmo

Wiktionary


centezymalny

o ska­lach, mia­rach: po­dzie­lo­ny na sto czę­ści


SJP.pl


centimo

mo­ne­ta zdaw­ko­wa w niek­tó­rych kra­jach la­ty­no­skich


SJP.pl

Cen­ti­mo (z hiszp. "cen­te­si­mo", z łac. "cen­tum" = „sto” l. mn. "cen­ti­mos") – jed­nost­ka mo­ne­tar­na wpro­wa­dzo­na po raz pier­wszy w 1854 r. w Hisz­pa­nii równa w mo­men­cie wpro­wa­dze­nia 1/100 reala, od 1864 r. – 1/100 escu­do, od 1869 r. – 1/100 pe­se­ty. "Cen­ti­mo" bito rów­nież w hisz­pań­skich Fi­li­pi­nach.

Wikipedia


centkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


centkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


centnar

dawna, an­giel­sko-ame­ry­kań­ska jed­nost­ka masy równa około 40 - 60 ki­lo­gra­mów; cet­nar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. cet­nar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] serce cię­ży­ło mu, jak gdyby w pier­siach dźwi­gał cent­nar wy­bu­cho­wych ma­te­ria­łów […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntnar, AS: cẽntnar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cent mrz.

Wiktionary


centnarowy

→ cent­nar; cet­na­ro­wy


SJP.pl


cento

utwór li­te­rac­ki skła­da­ją­cy się z cy­ta­tów po­cho­dzą­cych z róż­nych dzieł; cen­ton


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cento, bigos li­te­rac­ki – ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • Cento – miej­sco­wość we Wło­szech w pro­win­cji Fer­ra­ra
  • CENTO – Or­ga­ni­za­cja Paktu Cen­tral­ne­go

Wikipedia


centon

utwór li­te­rac­ki skła­da­ją­cy się z cy­ta­tów po­cho­dzą­cych z róż­nych dzieł; cento


SJP.pl

Cen­ton, po­tocz­nie bigos li­te­rac­ki ("łac. cento", "gr. ken­tron, kento" – płaszcz zszy­ty z ka­wał­ków ma­te­rii) – utwór li­te­rac­ki, głów­nie w for­mie po­e­ma­tu, skom­pi­lo­wa­ny w ca­ło­ści z cy­ta­tów in­nych ut­wo­rów, naj­czę­ściej zna­nych i łatwo roz­poz­na­wal­nych.

Forma po­pu­lar­na od póź­nej sta­ro­żyt­no­ści do ba­ro­ku jako ro­dzaj za­ba­wy li­te­rac­kiej, ale rów­nież uży­wa­na w li­te­ra­tu­rze chrze­ści­jań­skiej.

Wikipedia


centowy

przy­miot­nik od: cent


SJP.pl


centr

doś­rod­ko­wa­nie w grach ze­spo­ło­wych


SJP.pl


centra

1. sport. w piłce noż­nej: wy­so­kie lub pół­gór­ne po­da­nie piłki ze skrzy­dła w kie­run­ku pola kar­ne­go; piłka po­da­na w ten spo­sób;
2. po­tocz­nie: skrzy­wie­nie koła ro­we­ro­we­go


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: cen­trum

Wiktionary

Cen­tra – marka pro­duk­tów na­le­żą­ca do Exide Tech­no­lo­gies SA, pro­du­cen­ta aku­mu­la­to­rów. W Pol­sce za­kład pro­duk­cyj­ny oraz sie­dzi­ba firmy znaj­du­ją się w Poz­na­niu.

Wikipedia


centracja

w psy­cho­lo­gii: sku­pie­nie się na jed­nym aspek­cie rze­czy­wi­sto­ści, wy­ol­brzy­mie­nie go kosz­tem in­nych


SJP.pl


centrala

1. głów­na, na­drzęd­na część in­sty­tu­cji;
2. urzą­dze­nie do po­łą­czeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych;
3. bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­ją się doj­ścia do łączy te­le­fo­nicz­nych lub te­le­gra­ficz­nych i urzą­dze­nia do po­łą­czeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) głów­na sie­dzi­ba ja­kiejś firmy lub in­sty­tu­cji

 (1.2) bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie kie­ru­ją­ce łącz­no­ścią

 (1.3) te­le­kom. urzą­dze­nie ste­ru­ją­ce po­łą­cze­nia­mi te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny­mi;

 (1.4) muz. pot. bęben wiel­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cen­tra­la te­le­fo­nicz­na – ze­spół urzą­dzeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych
  • Cen­tra­la – sin­gel ze­spo­łu Bry­ga­da Kry­zys

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­riusz miał kło­pot z wy­ge­ne­ro­wa­niem ra­por­tu dla cen­tra­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrala, AS: cẽntrala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centrum n., centrowanie n., centrysta m., centralizacja ż.

 czas. centrować, wycentrować

 przym. centralny, centrowy, centrystyczny

 przysł. centralnie, centrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bęben basowy, bęben wielki, bęben taktowy, taktownik

Wiktionary


centralista

zwo­len­nik cen­tra­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik cen­tra­liz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntraˈlʲista, AS: cẽntralʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralizm m.

:: fż. centralistka

 przym. centralistyczny

 przysł. centralistycznie

Wiktionary


centralistka

→ cen­tra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

centralista

centralistyczny

→ cen­tra­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z cen­tra­liz­mem, do­ty­czą­cy cen­tra­liz­mu; wła­ści­wy cen­tra­liz­mo­wi

Wiktionary

Patrz:

centralizm

Powiązane:

 rzecz. centralizm mrz., centralista mos., centralistka ż.

 przysł. centralistycznie

Wiktionary


centralizacja

sku­pie­nie cze­goś w jed­nym miej­scu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces sku­pia­nia ele­men­tów lub pre­ro­ga­tyw w jed­nym oś­rod­ku

 (1.2) praw. polit. pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie władz lo­kal­nych wła­dzom cen­tral­nym;

 (1.3) urb. pro­ces eko­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na sku­pia­niu się pew­ne­go typu in­sty­tu­cji lub form za­cho­wań w jed­nym ob­sza­rze mia­sta

 (1.4) ekon. gro­ma­dze­nie ka­pi­ta­łu w wą­skiej gru­pie państw

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zmia­ny w ad­mi­ni­stra­cji okre­su Śred­nie­go Pań­stwa ce­cho­wa­ło zmie­rza­nie w kie­run­ku cen­tra­li­za­cji pro­ce­sów de­cy­zyj­nych kosz­tem urzę­dów pro­win­cjo­nal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrala ż., centralizowanie n.

 przym. centralizacyjny, centralny

 czas. centralizować ndk.

Wiktionary


centralizacyjny

przy­miot­nik od: cen­tra­li­za­cja


SJP.pl


centralizator

w ma­te­ma­ty­ce: spe­cjal­na pod­gru­pa danej grupy ma­ją­ca za­sto­so­wa­nie w jej ba­da­niu


SJP.pl


centralizatorski

pro­pa­gu­ją­cy i dą­żą­cy do cen­tra­li­za­cji, wpro­wa­dza­ją­cy cen­tra­li­za­cję


SJP.pl


centralizm

sy­stem rzą­dów po­le­ga­ją­cy na bezwz­ględ­nym pod­po­rząd­ko­wa­niu or­ga­nów wła­dzy lo­kal­nej wła­dzom cen­tral­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. adm. sy­stem rzą­dze­nia po­le­ga­ją­cy na ści­słym pod­po­rząd­ko­wa­niu or­ga­nów niż­sze­go szcze­bla wła­dzy cen­tral­nej;

Wiktionary

Cen­tra­lizm (łac. "cen­tra­lis" "środ­ko­wy") – jest za­sa­dą or­ga­ni­za­cji i funk­cjo­no­wa­nia pań­stwa po­le­ga­ją­cą na pod­po­rząd­ko­wa­niu or­ga­no­wi cen­tral­ne­mu wszyst­kich in­nych or­ga­nów pań­stwo­wych oraz sku­pie­niu w jego rę­kach kom­pe­ten­cji do po­dej­mo­wa­nia, na­dzo­ro­wa­nia i kon­tro­li wy­ko­na­nia naj­waż­niej­szych de­cyz­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziw­ne to mia­sto. Nie­uf­ność budzi i stare, i nowe. Stare - to cen­tra­lizm, biu­ro­kra­cja, wo­lun­ta­ryzm, a także styl spra­wo­wa­nia wła­dzy, cięż­ką ręką dzier­żą­cej wolną prasę i nie­za­wi­słe sądy. Nowe zaś - to świat biz­ne­su, po­wią­za­ny z urzę­da­mi ty­sią­cem nici pro­tek­cjo­niz­mu i ko­rup­cji, a nie stro­nią­cy od in­te­re­sów z ma­fia­mi re­ke­tie­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralista mos.

 przym. centralistyczny

Wiktionary


centralizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. adm. do­ko­ny­wa­nie cen­tra­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scentralizowanie n., centralizacja ż.

 czas. centralizować ndk., scentralizować dk.

 przym. centralizacyjny

Wiktionary


centralizować

1. sku­piać w jed­nym miej­scu;
2. ogra­ni­czać kom­pe­ten­cje te­re­no­wych or­ga­nów wła­dzy pań­stwo­wej, sa­mo­rzą­do­wej


SJP.pl


centralka

urzą­dze­nie do po­łą­czeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl


centralkowy

zwią­za­ny z cen­tral­ką


SJP.pl


centralne

po­tocz­nie: cen­tral­ne ogrze­wa­nie


SJP.pl


centralnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cen­tral­ny, w środ­ku, w cen­trum

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centrum n., centrala ż.

 przym. centralny

Wiktionary


centralność

→ cen­tral­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co cen­tral­ne

Wiktionary

Patrz:

centralny

Powiązane:

 rzecz. centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż., centrum n.

 czas. centrować ndk., wycentrować dk.

 przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

 przysł. centralnie, centrowo

 temsłow. centro-

Wiktionary


centralny

1. znaj­du­ją­cy się w cen­trum;
2. od­no­szą­cy się do cen­trum;
3. głów­ny; kie­row­ni­czy, na­czel­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się w cen­trum, w środ­ku; skie­ro­wa­ny do środ­ka

 (1.2) głów­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­par­ko­wał na cen­tral­nym miej­scu na par­kin­gu.

 (1.2) Cen­tral­nym punk­tem uro­czy­sto­ści było prze­mó­wie­nie mi­ni­stra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtralnɨ, AS: cẽntralny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przysł. centralnie; rzecz. centrum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowy, wewnętrzny

Wiktionary


centre

[czy­taj: sątr] re­gion we Fran­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­gion Cen­tral­ny-Do­li­na Loary (Cen­tre-Val de Loire, daw­niej Cen­tre) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny
  • Cen­tre – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Cen­tre – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Oli­ver
  • Cen­tre – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Shel­by
  • Cen­tre (ang. Cen­tre Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie St. Jo­seph
  • Cen­tre (ang. Cen­tre Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ma­rion
  • Cen­tre (ang. Cen­tre Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Berks
  • Cen­tre (ang. Cen­tre Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Perry
  • hrab­stwo Cen­tre (ang. Cen­tre Co­un­ty) – w sta­nie Pen­syl­wa­nia
  • Cen­tre européen – mu­ze­um w Luk­sem­bur­gu
  • Canal du Cen­tre

Wikipedia


centriola

ro­dzaj or­ga­nel­li wy­stę­pu­ją­cej w niek­tó­rych ko­mór­kach zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. or­ga­nel­lum ko­mór­ko­we o cy­lin­drycz­nej struk­tu­rze od­po­wie­dzial­ne za two­rze­nie wrze­cio­na po­dzia­ło­we­go;

Wiktionary

Cen­trio­la – or­ga­nel­lum zbu­do­wa­ne z fi­la­men­tów mi­kro­tu­bu­lo­wych uło­żo­nych w formę cy­lin­dra. Dwie uło­żo­ne pro­sto­pad­le do sie­bie cen­trio­le, oto­czo­ne amor­ficz­ną sub­stan­cją pe­ri­cen­trio­ral­ną, two­rzą struk­tu­rę cen­tro­so­mu. Cen­trio­le są obec­ne w ko­mór­kach zwie­rzę­cych i ruch­li­wych ko­mór­kach ro­ślin­nych, ale nie ma ich w ko­mór­kach więk­szo­ści grzy­bów i ro­ślin wyż­szych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrʲjɔla, AS: cẽntrʹi ̯ola

Wiktionary


centrodia

miej­sce ge­o­me­trycz­ne chwi­lo­wych środ­ków obro­tu fi­gu­ry lub bryły sztyw­nej; cen­tro­i­da


SJP.pl


centrofor

apa­rat oku­li­stycz­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu zeza


SJP.pl

Cen­tro­for – ro­dzaj apa­ra­tu oku­li­stycz­ne­go, który jest uży­wa­ny do po­bu­dza­nia oraz utr­wa­la­nia fik­sa­cji środ­ko­wej. Apa­rat ten jest sto­so­wa­ny w le­cze­niu zeza oraz nie­do­wi­dze­nia.

Wikipedia


centroid

miej­sce ge­o­me­trycz­ne chwi­lo­wych środ­ków obro­tu fi­gu­ry lub bryły sztyw­nej; cen­tro­dia


SJP.pl

Cen­tro­id – punkt zwią­za­ny z ob­sza­rem, w szcze­gól­no­ści z wie­lo­ką­tem, le­żą­cy wew­nątrz niego, re­pre­zen­tu­ją­cy ge­o­me­trycz­ne uści­śle­nie in­tu­i­cyj­ne­go "środ­ka" ob­sza­ru.

Dla wie­lo­ką­tów wy­pu­kłych cen­tro­i­dem jest śro­dek ge­o­me­trycz­ny ("śro­dek masy") fi­gu­ry, czyli śred­nia aryt­me­tycz­na współ­rzęd­nych jego wierz­choł­ków.

Wikipedia


centroida

miej­sce ge­o­me­trycz­ne chwi­lo­wych środ­ków obro­tu fi­gu­ry lub bryły sztyw­nej; cen­tro­dia


SJP.pl


centrolew

śro­do­wi­sko­wo: cen­tro­le­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. ko­a­li­cja par­tii cen­tro­wych i le­wi­co­wych w II Rzecz­po­spo­li­tej za­wią­za­na w 1929 roku w celu walki z obo­zem sa­na­cji;

Wiktionary

Cen­tro­lew, wł. "Zwią­zek Obro­ny Prawa i Wol­no­ści Ludu" – so­jusz par­tii cen­tro­wych i le­wi­co­wych za­wią­za­ny w 1929 w celu zwal­cza­nia sy­ste­mu rzą­dów sa­na­cji obozu Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go. W skład Cen­tro­le­wu wesz­ły: Pol­ska Par­tia So­cja­li­stycz­na, Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we „Wyz­wo­le­nie”, Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we „Piast”, Stron­nict­wo Chłop­skie, Na­ro­do­wa Par­tia Ro­bot­ni­cza oraz mniej­sze ugru­po­wa­nia chrze­ści­jań­sko-de­mo­kra­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W la­tach 1930—1935 po­sło­wał z ra­mie­nia Cen­tro­le­wu do Sejmu i peł­nił tam funk­cję se­kre­ta­rza klubu par­la­men­tar­ne­go PSL, a na­stęp­nie SL.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrolewica ż., centrolewicowość ż.

Wiktionary


centrolewica

1. w de­mo­kra­cjach par­la­men­tar­nych: ko­a­li­cja pow­sta­ła w wy­ni­ku po­ro­zu­mie­nia mię­dzy par­tia­mi cen­trum i czę­ści le­wi­cy;
2. par­tia po­li­tycz­na o umiar­ko­wa­nie le­wi­co­wych po­glą­dach spo­łecz­nych i go­spo­dar­czych, np. li­be­ral­na so­cjal­de­mo­kra­cja, par­tia zie­lo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. okre­śle­nie ogółu par­tii i ru­chów po­li­tycz­nych o umiar­ko­wa­nym pro­gra­mie le­wi­co­wym;

Wiktionary

Cen­tro­le­wi­ca – ter­min uży­wa­ny na okre­śle­nie par­tii po­li­tycz­nych o umiar­ko­wa­nie le­wi­co­wych po­glą­dach po­li­tycz­nych i go­spo­dar­czych, bę­dą­cych w opo­zy­cji do ugru­po­wań sil­niej le­wi­co­wych, zwła­szcza ko­mu­ni­stycz­nych. Do cen­tro­le­wi­cy za­li­cza się prze­de wszyst­kim so­cjal­li­be­ra­łów oraz więk­szą część zie­lo­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Centrolew m., centrolew m., centrolewicowiec m., centrolewicowość ż.

 przym. centrolewicowy

 przysł. centrolewicowo

Wiktionary


centrolewicowiec

→ cen­tro­le­wi­ca


SJP.pl

Patrz:

centrolewica

centrolewicowość

→ cen­tro­le­wi­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co cen­tro­le­wi­co­we; cecha tych, któ­rzy są cen­tro­le­wi­co­wi

Wiktionary

Patrz:

centrolewicowy

Powiązane:

 rzecz. centrolewica ż., centrolew m., Centrolew m., centrolewicowiec m.

 przym. centrolewicowy

Wiktionary


centrolewicowy

przy­miot­nik od: cen­tro­le­wi­ca


SJP.pl


centromer

miej­sce łą­czą­ce dwa ra­mio­na chro­mo­so­mu, wi­docz­ne jako prze­wę­że­nie, od­gry­wa­ją­ce ważną rolę pod­czas prze­mie­szcza­nia się chro­mo­so­mów pod­czas po­dzia­łu ko­mór­ki


SJP.pl

Cen­tro­mer (gr. "kéntron") – prze­wę­że­nie chro­mo­so­mu, dzie­lą­ce go na dwa ra­mio­na. W cza­sie ka­rio­ki­ne­zy do cen­tro­me­rów w miej­scu zwa­nym ki­ne­to­cho­rem przy­łą­cza­ją się włó­kna wrze­cio­na ka­rio­ki­ne­tycz­ne­go. W za­leż­no­ści od po­ło­że­nia cen­tro­me­ru chro­mo­so­my dzie­li się na kilka klas mor­fo­lo­gicz­nych: me­ta­cen­trycz­ne (ra­mio­na są pra­wie równe), sub­me­ta­cen­trycz­ne (ra­mio­na są nie­rów­ne), akro­cen­trycz­ne (jedno ramię jest dużo krót­sze od dru­gie­go) i te­lo­cen­trycz­ne (cen­tro­mer leży na końcu chro­mo­so­mu).

Wikipedia


centromerowy

→ cen­tro­mer; ki­ne­to­cho­ro­wy


SJP.pl


centroplazma

środ­ko­wa część ko­mór­ki sinic, w któ­rej znaj­du­je się czyn­ny ma­te­riał ge­ne­tycz­ny, peł­nią­ca funk­cję ana­lo­gicz­ną do jądra ko­mór­ko­we­go


SJP.pl


centropraw

ko­a­li­cja par­tii cen­trum i czę­ści pra­wi­cy; cen­tro­pra­wi­ca


SJP.pl


centroprawica

1. ko­a­li­cja par­tii cen­trum i czę­ści pra­wi­cy; cen­tro­praw;
2. par­tia po­li­tycz­na o umiar­ko­wa­nie pra­wi­co­wych po­glą­dach


SJP.pl

Cen­tro­pra­wi­ca – okre­śle­nie par­tii po­li­tycz­nych, a także ko­a­li­cji wy­bor­czych, znaj­du­ją­cych się na osi po­li­tycz­nej po­mię­dzy par­tia­mi cen­tro­wy­mi a pra­wi­co­wy­mi. Takie par­tie wyz­na­ją naj­czę­ściej za­sa­dy kon­ser­wa­tyz­mu w życiu spo­łecz­nym i so­li­da­ryz­mu lub li­be­ra­liz­mu w go­spo­dar­ce.

Wikipedia


centroprawicowiec

→ cen­tro­pra­wi­ca


SJP.pl

Patrz:

centroprawica

centroprawicowość

→ cen­tro­pra­wi­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co cen­tro­pra­wi­co­we; cecha tych, któ­rzy są cen­tro­pra­wi­co­wi

Wiktionary

Patrz:

centroprawicowy

Powiązane:

 rzecz. centroprawica ż., centroprawicowiec m.

 przym. centroprawicowy

Wiktionary


centroprawicowy

przy­miot­nik od: cen­tro­pra­wi­ca


SJP.pl


centropłat

środ­ko­wa część płata no­śne­go sa­mo­lo­tu przy­le­ga­ją­ca do ka­dłu­ba; śród­pła­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. środ­ko­wa część skrzy­dła po­łą­czo­na oku­cia­mi z jego zew­nętrz­ny­mi czę­ścia­mi

Wiktionary

Cen­tro­płat – część kon­struk­cyj­na stat­ku po­wietrz­ne­go (sta­ło­pła­ta). Jest to środ­ko­wa część płata no­śne­go przyt­wier­dzo­na do ka­dłu­ba stat­ku po­wietrz­ne­go. Cen­tro­płat czę­sto jest punk­tem mo­co­wa­nia sil­ni­ków w ma­szy­nach wie­lo­sil­ni­ko­wych.

W sa­mo­lo­tach typu la­ta­ją­ce skrzy­dło cen­tro­płat pełni rolę ka­dłu­ba.

Wikipedia


centrosom

organ ko­mór­ko­wy znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu jądra ko­mó­rek zwie­rząt i ro­ślin; śród­ciał­ko


SJP.pl

Cen­tro­som (łac. "cen­trum" ‘śro­dek’, gr. "sṓma" ‘ciało’), śród­ciał­ko, ciał­ko środ­ko­we – nie­wiel­ka, wy­spe­cja­li­zo­wa­na struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca w po­bli­żu jądra ko­mór­ko­we­go zwie­rząt i ple­chow­ców (ro­ślin niż­szych). Skła­da się z pary cen­trio­li (di­plo­so­mu) oraz amor­ficz­nej ma­cie­rzy biał­ko­wej, z któ­rej pod­czas in­ter­fa­zy wy­ra­sta­ją licz­ne mi­kro­tu­bu­le (któ­rych końce „+” znaj­du­ją się poza ma­cie­rzą).

Wikipedia


centrosomowy

→ cen­tro­som


SJP.pl

Patrz:

centrosom

centrostrzał

w piłce noż­nej: skie­ro­wa­nie piłki w pole karne prze­ciw­ni­ka, po któ­rym piłka wpada do bram­ki


SJP.pl


centrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. w piłce noż­nej i in­nych grach ze­spo­ło­wych: po­da­wa­nie piłki ze skrzy­dła do środ­ka pola

 (1.2) techn. do­pro­wa­dza­nie cze­goś do współś­rod­ko­wo­ści lub wspó­ło­sio­wo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 czas. centrować

 rzecz. centrala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dośrodkowywanie

Wiktionary


centrować

po­da­wać górą piłkę ze skrzy­dła do za­wod­ni­ka ata­ku­ją­ce­go bram­kę prze­ciw­ni­ka


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. usta­wiać coś wspó­ło­sio­wo

 (1.2) sport. doś­rod­ko­wy­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centrowanie n., centrala ż., centrum n.

Wiktionary


centrowiec

po­tocz­nie: czło­nek grupy par­la­men­tar­nej po­mię­dzy le­wi­cą a pra­wi­cą


SJP.pl


centrownica

urzą­dze­nie do pro­sto­wa­nia kół ro­we­ro­wych


SJP.pl


centrowość

cen­tro­we po­glą­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co cen­tro­we; cecha tych, któ­rzy są cen­tro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. centrowy

Wiktionary


centrowy

1. bę­dą­cy cen­trum cze­goś; kon­cen­tru­ją­cy, sku­pia­ją­cy;
2. zwią­za­ny ze stron­nict­wa­mi cen­trum


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy cen­trum

 (1.2) polit. po­li­tycz­nie opo­wia­da­ją­cy się za pro­gra­mem umiar­ko­wa­nych prze­mian; po­ło­żo­ny mię­dzy pra­wi­cą a le­wi­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrowość ż., centralność ż., centrowiec mos., centrum n., centrysta mos., centryzm mrz., centrala ż.

Wiktionary


centrozaur

duży ro­śli­no­żer­ny ce­ra­tops z póź­nej kredy, z krót­kim, wy­po­sa­żo­nym w dwa rogi koł­nie­rzem kar­ko­wym z tyłu czasz­ki i wy­dat­nym ro­giem no­so­wym


SJP.pl

Cen­tro­za­ur ("Cen­tro­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy ce­ra­top­sów.

Wikipedia


centrum

1. środ­ko­wa część cze­goś;
2. miej­sce, w któ­rym coś się kon­cen­tru­je;
3. stron­nict­wa lub par­tie po­li­tycz­ne poś­red­nie mię­dzy le­wi­cą a pra­wi­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ­ko­wa część cze­goś

 (1.2) miej­sce, gdzie coś się kon­cen­tru­je

 (1.3) polit. ogół stron­nictw i par­tii po­li­tycz­nych mię­dzy le­wi­cą a pra­wi­cą

 (1.4) głów­na, zwy­kle środ­ko­wa część mia­sta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cen­trum Alek­san­dro­wa Ku­jaw­skie­go
  • Cen­trum Bia­łe­go­sto­ku
  • Cen­trum Cho­rzo­wa
  • Cen­trum Ełku
  • Cen­trum Kielc
  • Cen­trum Łodzi
  • Cen­trum Pie­kar Ślą­skich
  • Cen­trum Piotr­ko­wa Try­bu­nal­skie­go
  • Cen­trum Ra­ci­bo­rza
  • Cen­trum Star­gar­du
  • Cen­trum Sta­ro­gar­du Gdań­skie­go
  • Cen­trum Szcze­ci­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Rynek znaj­du­je się w cen­trum mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrũm, AS: cẽntrũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., antycentrun n., centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż.

 czas. centrować ndk., wycentrować dk.

 przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

 przysł. centralnie, centrowo

 temsłow. centro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ognisko, środek, serce

 (1.2) centrala

Wiktionary


centryczny

skie­ro­wa­ny do jed­ne­go punk­tu


SJP.pl


centryfuga

prze­sta­rza­le: wi­rów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. techn. urzą­dze­nie, które wy­ko­rzy­stu­je siłę odś­rod­ko­wą do roz­dzie­la­nia sub­stan­cji o róż­nych gę­sto­ściach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirówka

Wiktionary


centryfugalny

→ cen­try­fu­ga


SJP.pl

Patrz:

centryfuga

centryfugowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cen­try­fu­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. centryfugować

Wiktionary


centryfugować

daw­niej: od­wi­ro­wy­wać


SJP.pl


centrypetalny

1. w pro­ce­sie wi­ro­wa­nia: najl­żej­szy, zlo­ka­li­zo­wa­ny naj­bli­żej środ­ka wi­rów­ki;
2. w pro­ce­sach róż­ni­co­wa­nia tka­nek: doś­rod­ko­wy, skie­ro­wa­ny ku środ­ko­wi


SJP.pl


centrysta

zwo­len­nik cen­tryz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik umiar­ko­wa­ne­go, wy­wa­żo­ne­go po­dej­ścia w po­li­ty­ce, sto­ją­cy po­mię­dzy le­wi­cą a pra­wi­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centryzm mrz., centrum n., centralność ż., centrala ż.

 przym. centrowy, centrystyczny

Wiktionary


centrystka

→ cen­try­sta


SJP.pl

Patrz:

centrysta

centrystowski

→ cen­tryzm


SJP.pl

Patrz:

centryzm

centrystyczny

→ cen­tryzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­li­tycz­nym cen­trum

Wiktionary

Patrz:

centryzm

Powiązane:

 rzecz. centralność ż., centryzm mrz., centrum n., centrysta mos., centrala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centrowy

Wiktionary


centryzm

ogół po­glą­dów re­pre­zen­to­wa­nych przez zwo­len­ni­ków po­li­tycz­ne­go cen­trum, usy­tu­o­wa­ny po­mię­dzy le­wi­cą a pra­wi­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ze­spół po­glą­dów re­pre­zen­to­wa­nych przez zwo­len­ni­ków cen­trum po­li­tycz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrɨsm̥, AS: cẽntrysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centrysta m., centrystka ż.

 przym. centrystyczny, centrystowski, centrowy

Wiktionary


centrówka

obra­biar­ka do na­wier­ca­nia na­kieł­ków w wał­kach me­ta­lo­wych; na­kieł­czar­ka


SJP.pl


centumwir

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czło­nek ko­le­gium są­dow­ni­cze­go zaj­mu­ją­ce­go się spra­wa­mi pry­wat­ny­mi oby­wa­te­li


SJP.pl


centumwirowie

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czło­nek ko­le­gium są­dow­ni­cze­go zaj­mu­ją­ce­go się spra­wa­mi pry­wat­ny­mi oby­wa­te­li


SJP.pl


centuria

1. najm­niej­sza jed­nost­ka w armii sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;
2. jed­nost­ka po­dzia­łu lud­no­ści sta­ro­żyt­ne­go Rzymu, li­czą­ca stu ludzi;
3. jed­nost­ka po­mia­ru grun­tu w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, równa około 50 ha;
4. lecz­ni­cza ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; ty­siącz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. najm­niej­sza jed­nost­ka tak­tycz­na w armii sta­ro­żyt­ne­go Rzymu, część le­gio­nu, pier­wot­nie two­rzo­na z cen­tu­rii (1.2);

 (1.2) hist. jed­nost­ka po­dzia­łu lud­no­ści w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

 (1.3) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cen­ta­u­rium|Hill|ref=tak. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych;

 (1.4) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju cen­tu­ria (1.3)

 (1.5) książk. przest. sto, setka, stu­le­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cen­tu­ria – jed­nost­ka armii rzym­skiej (le­gio­nu) do­wo­dzo­na przez cen­tu­rio­na
  • cen­tu­ria – jed­nost­ka po­dzia­łu lud­no­ści i na­dzie­la­ne­go grun­tu w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • Cen­tu­ria – sto­li­ca ty­tu­lar­na Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go w Al­gie­rii
  • cen­tu­ria – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych
  • Cen­tu­ria – potok na Wy­ży­nie Ślą­sko-Kra­kow­skiej, do­pływ Bia­łej Przem­szy
  • Cen­tu­ria – wieś w USA
  • Cen­tu­ria – część wsi Hutki-Kanki, w Pol­sce, w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Łazy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sku­tek re­form woj­sko­wych Ma­riu­sza eta­to­wa li­czeb­ność cen­tu­rii pod­nie­sio­na zo­sta­ła do 100 żoł­nie­rzy (nadal dwie cen­tu­rie two­rzy­ły ma­ni­puł). W cza­sach ce­sar­stwa ko­hor­ta le­gio­no­wa skła­da­ła się z 6 cen­tu­rii po 80 żoł­nie­rzy każda (two­rzą­cych 3 ma­ni­pu­ły po 160 żoł­nie­rzy).

 (1.2) Oby­wa­te­le dy­spo­nu­ją­cy ma­jąt­kiem o war­to­ści ponad 100 tys. se­ster­ców two­rzy­li bo­wiem 18 cen­tu­rii jeźdź­ców (equ­i­tes), obok któ­rych było 175 cen­tu­rii pie­szych (pe­di­tes).

 (1.4) Po­wią­za­ne w pęcz­ki, wi­sia­ły dziu­raw­ce, cen­tu­rie i ja­kieś zioła niez­na­ne, a po­ży­tecz­ne, zbie­ra­ne z za­cho­wa­niem zie­lar­skich taj­ni­ków, prze­pi­sów dzie­dzi­czo­nych po mat­kach i bab­kach a to na nowiu, a to z sa­me­go rana, a to w po­łud­nie.

 (1.5) "Cen­tu­rie Mag­de­bur­skie" (łac. Cen­tu­riae Mag­de­bur­gien­ses) uwa­ża­ne są za pier­wszą próbę spi­sa­nia ob­szer­nej hi­sto­rii Ko­ścio­ła z punk­tu wi­dze­nia re­for­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲja, AS: cẽnturʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centurion mos., cent mzw.

 przym. centurialny

Wiktionary


centurialny

→ cen­tu­ria


SJP.pl

Patrz:

centuria

centurion

do­wód­ca stu­o­so­bo­we­go od­dzia­łu, cen­tu­rii; set­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. wojsk. niż­szy ofi­cer, do­wód­ca cen­tu­rii;

 (1.2) sta­roż. przy­wód­ca cen­tu­rii – jed­nost­ki po­dzia­łu lud­no­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cen­tu­rion – do­wód­ca 100 żoł­nie­rzy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • Cen­tu­rion (A41) – bry­tyj­ski czołg
  • Cen­tu­rion: De­fen­der of Rome – kom­pu­te­ro­wa gra stra­te­gicz­na
  • Cen­tu­rion – mia­sto po­ło­żo­ne w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki
  • Cen­tu­rion – an­giel­ski film z 2010 r., w re­ży­se­rii Neila Mars­hal­la

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲjɔ̃n, AS: cẽnturʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centuria ż., cent m.

:: fż. centurionka ż.

 przym. centurialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) setnik

Wiktionary


centusiowski

→ cen­tuś


SJP.pl

Patrz:

centuś

centuś

1. po­tocz­nie: skne­ra, kutwa;
2. oszczęd­ny do prze­sa­dy miesz­ka­niec daw­nej Ga­li­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. miesz­ka­niec Kra­ko­wa

 (1.2) pot. czło­wiek prze­sad­nie oszczęd­ny

Wiktionary

Cen­tuś – żar­to­bli­we i po­tocz­ne okre­śle­nie miesz­kań­ców daw­nej Ga­li­cji (głów­nie kra­ko­wian), od­no­szą­ce się do ich rze­ko­me­go skąp­stwa, uży­wa­ne jako do­ci­nek. Ter­min "Cen­tuś" ma swoją ge­ne­zę w cza­sach za­bo­rów au­striac­kich, kiedy to naj­niż­szą jed­nost­ką mo­ne­tar­ną (w la­tach 1857–1892) był kraj­car, w Ga­li­cji na­zy­wa­ny cen­tem, a Kra­ków prze­ży­wał okres za­pa­ści go­spo­dar­czej i pa­u­pe­ry­za­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntuɕ, AS: cẽntuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cent mrz.

 przym. centusiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakus, krakowiak, krakowianin

 (1.2) chciwiec, skąpiec; pot. chytrus, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; książk. harpagon

Wiktionary


centyfolia

róża o kwia­tach czer­wo­nych lub ró­żo­wych, skła­da­ją­cych się z bar­dzo wielu drob­nych płat­ków; róża stu­list­na


SJP.pl


centygram

jed­nost­ka masy równa 1/100 grama (skrót: cg)


SJP.pl


centygramowy

→ cen­ty­gram


SJP.pl

Patrz:

centygram

centygrej

jed­nost­ka po­chło­nię­tej dawki pro­mie­nio­wa­nia, setna część greja


SJP.pl


centyl

pa­ra­metr słu­żą­cy do opisu po­pu­la­cji lub roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa, kwan­tyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); per­cen­tyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stat. war­tość z prze­dzia­łu od 1 do 100, która okre­śla pro­cent roz­kła­du znaj­du­ją­cy się po­ni­żej lub równy danej war­to­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cen­tyl jest ter­mi­nem sta­ty­stycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntɨl, AS: cẽntyl

Wiktionary

Powiązane:

 przym. centylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) percentyl

Wiktionary


centyliard

licz­ba 10 do po­tę­gi 603.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. licz­ba 10603 (je­dyn­ka z 603 ze­ra­mi);

Wiktionary


centylion

licz­ba 10 pod­nie­sio­na po­tę­gi 600.


SJP.pl

Cen­ty­lion– licz­ba 10600 (je­dyn­ka i 600 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym). W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) cen­ty­lion oz­na­cza 10303. W ukła­dzie SI mnoż­ni­ko­wi 10600 nie od­po­wia­da żaden prze­dro­stek jed­nost­ki miary.

Wikipedia


centylitr

jedna setna część litra


SJP.pl


centylitrowy

→ cen­ty­litr


SJP.pl

Patrz:

centylitr

centylowy

→ cen­tyl


SJP.pl

Patrz:

centyl

centym

jedna setna głów­nej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej w wielu kra­jach, głów­nie daw­nych ko­lo­niach fran­cu­skich


SJP.pl

Cen­tym (z fr. "cen­ti­me", z łac. "cen­tum" – „sto”) – pow­sta­ła w 1795 r. we Fran­cji jed­nost­ka mo­ne­tar­na, któ­rej nazwa wy­wo­dzi się od czę­ści set­nej. "Cen­tym" rów­na­jąc się 1/100 lo­kal­ne­go fran­ka był jed­nost­ką mo­ne­tar­ną Fran­cji, Bel­gii (od 1832 r.), Mo­na­ko (w la­tach 1837–1838), Luk­sem­bur­ga (od 1854 r.) do czasu wpro­wa­dze­nia euro w 2002 r.

Wikipedia


centymetr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa jed­nej set­nej metra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miara dłu­go­ści; jedna setna metra;

 (1.2) pot. wąska taśma po­mia­ro­wa z cen­ty­me­tro­wą po­dział­ką

Wiktionary

Cen­ty­metr (sym­bol: ㎝) – jed­nost­ka dłu­go­ści, pod­wie­lo­krot­ność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Skła­da się z 10 mi­li­me­trów. Cen­ty­metr jest jed­nost­ką pod­sta­wo­wą w ukła­dzie jed­no­stek miar CGS ("cen­ty­metr gram se­kun­da"). W no­ta­cji na­u­ko­wej można go za­pi­sać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­deł­ko ma 40 cen­ty­me­trów wy­so­ko­ści.

 (1.1) Deska musi mieć 2 metry i ani cen­ty­me­tra wię­cej.

 (1.1) Włosy rosną ok. 1 cen­ty­me­tra na mie­siąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥, AS: cẽntỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centymetrówka ż.

 przym. centymetrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cm

 (1.2) centymetr krawiecki, centymetrówka

Wiktionary


centymetrowy

zwią­za­ny z cen­ty­me­trem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dłu­gość jed­ne­go cen­ty­me­tra

 (1.2) po­dzie­lo­ny na cen­ty­me­try

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mie­rząc ob­wo­dy ciała sto­so­wa­no taśmę cen­ty­me­tro­wą, od­czy­tu­jąc wy­ni­ki z do­kład­no­ścią do 0,5 cm i zwra­ca­jąc uwagę, aby taśma prze­bie­ga­ła rów­no­le­gle do po­dło­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: cẽntỹmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. centymetr m.

Wiktionary


centymetrówka

taśma lub li­stwa z po­dział­ką cen­ty­me­tro­wą


SJP.pl


centypuaz

jed­nost­ka lep­ko­ści dy­na­micz­nej, setna część puaza


SJP.pl


cenur

sta­dium lar­wal­ne niek­tó­rych ta­siem­ców; ce­nu­rus


SJP.pl


cenuroza

cho­ro­ba owiec i kóz, ko­ło­wa­ciz­na


SJP.pl


cenurus

sta­dium lar­wal­ne niek­tó­rych ta­siem­ców; cenur


SJP.pl

Ce­nu­rus, cenur, móz­go­wiec ("co­e­nu­rus") – jedna z form dru­gie­go sta­dium lar­wal­ne­go niek­tó­rych ta­siem­ców z rzędu Cyc­lop­hyl­li­dea, np. ta­siem­ca kręć­ko­we­go ("Ta­e­nia mul­ti­ceps"). Ce­nu­rus pow­sta­je z on­kos­fe­ry. Umiej­sca­wia się w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym ży­wi­cie­la poś­red­nie­go. Ma po­stać pę­che­rzy­ka, wew­nątrz któ­re­go w wy­ni­ku pącz­ko­wa­nia wew­nętrz­ne­go pow­sta­je wiele głó­wek ta­siem­ca, które póź­niej wy­ni­co­wu­ją się.

Wikipedia


cenzopapa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mem, czę­sto wul­gar­ny, wy­śmie­wa­ją­cy lub ata­ku­ją­cy pa­pie­ża Jana Pawła II;

Wiktionary

Cen­zo­pa­pa – mem in­ter­ne­to­wy wy­śmie­wa­ją­cy lub obra­ża­ją­cy pa­pie­ża Jana Pawła II albo przed­miot z nim zwią­za­ny. Przy­bie­ra zaz­wy­czaj po­stać obraz­ka, rza­dziej filmu, pio­sen­ki lub co­py­pa­sty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z cza­sem cen­zo­pa­py sta­wa­ły się mniej wul­gar­ne, a przez to też bar­dziej po­wszech­ne.

 (1.1) Spo­dzie­wa­li­śmy się więc zatem cze­goś spek­ta­ku­lar­ne­go, wiel­kich ścian ob­kle­jo­nych cen­zo­pa­pa­mi, sal wy­peł­nio­nych pa­pie­ski­mi pom­ni­ka­mi Dźwi­ga­ja, ziemi drżą­cej od huku Barki.

 (1.1) We­dług Ka­miń­skiej cen­zo­pa­pą można naz­wać rów­nież co­py­pa­stę zwią­za­ną z pa­pie­żem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cenzo

Wiktionary


cenzor

1. urzęd­nik cen­zu­ry;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy m.in. ma­jąt­ka­mi pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urzęd­nik pro­wa­dzą­cy kon­tro­lę tre­ści pu­bli­ka­cji pod wzglę­dem oby­cza­jo­wym lub po­li­tycz­nym

 (1.2) książk. osoba do­ko­nu­ją­ca oceny i kry­ty­ki czy­ichś dzia­łań

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: jeden z dwóch urzęd­ni­ków wy­bie­ra­nych raz na pięć lat, do któ­re­go obo­wiąz­ków na­le­ża­ło prze­pro­wa­dza­nie spi­sów lud­no­ści, za­rzą­dza­nie ma­jąt­kiem pań­stwa i czu­wa­nie nad mo­ral­no­ścią oby­wa­te­li;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cen­zor – wyż­szy urzęd­nik w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • cen­zor – urzęd­nik cen­zu­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­peł­nia­ją­cy gor­li­wie po­le­ce­nia prze­ło­żo­nych cen­zo­rzy jakby nie do­strze­ga­li, że ślady po in­ge­ren­cjach ośmie­sza­ją ustrój znacz­nie bar­dziej, niż mo­gło­by to uczy­nić zwol­nio­ne do druku zda­nie.

 (1.2) Moi ucz­nio­wie są dla mnie na­jo­strzej­szy­mi cen­zo­ra­mi.

 (1.3) Cen­zo­ro­wie mieli wpraw­dzie moż­ność ar­bi­tral­ne­go po­stę­po­wa­nia […], ale to nie wy­klu­cza­ło ko­niecz­no­ści trud­nych i żmud­nych do­cho­dzeń, które w tym lub innym wy­pad­ku były nawet nie­zbęd­ne dla samej po­wa­gi urzę­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. cenzorka

 przym. cenzorski, cenzuralny

 czas. cenzurować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krytyk

Wiktionary


cenzorka

urzęd­nicz­ka kon­tro­lu­ją­ca prasę, książ­ki, wi­do­wi­ska itp. pod wzglę­dem po­li­tycz­nym, oby­cza­jo­wym lub mo­ral­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzęd­nicz­ka pro­wa­dzą­ca kon­tro­lę tre­ści pu­bli­ka­cji pod wzglę­dem oby­cza­jo­wym lub po­li­tycz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzor mos., cenzura ż.

Wiktionary


cenzorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cen­zo­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cenzorować

Wiktionary


cenzorować

prze­sta­rza­le: cen­zu­ro­wać;
1. urzę­do­wo kon­tro­lo­wać pu­bli­ka­cje, wi­do­wi­ska itp. przed wpro­wa­dze­niem ich do obie­gu spo­łecz­ne­go; pod­da­wać dzia­ła­niu cen­zu­ry;
2. w prze­no­śni: oce­niać, pod­da­wać kry­ty­ce


SJP.pl


cenzorski

→ cen­zor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą cen­zo­ra

Wiktionary

Patrz:

cenzor

Powiązane:

 rzecz. cenzor mos., cenzura ż., cenzurowanie n.

 czas. cenzurować ndk.

 przym. cenzuralny

Wiktionary


cenzorstwo

prze­sta­rza­le:
1. urząd cen­zo­ra;
2. praca cen­zo­ra, cen­zu­ro­wa­nie, cen­zu­ra


SJP.pl


cenzura

1. urzę­do­wa kon­tro­la wi­do­wisk te­a­tral­nych, fil­mów, au­dy­cji, pu­bli­ka­cji itp. przed wpro­wa­dze­niem ich w obieg spo­łecz­ny; urząd peł­nią­cy taką kon­tro­lę;
2. świa­dect­wo szkol­ne;
3. ro­dzaj kary w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;
4. ter­min w psy­cho­a­na­li­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­la pu­blicz­ne­go prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji, ogra­ni­cza­ją­ca wol­ność pu­blicz­ne­go wy­ra­ża­nia myśli i prze­ko­nań;

 (1.2) urząd spra­wu­ją­cy taką kon­tro­lę

 (1.3) świa­dect­wo szkol­ne

 (1.4) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kara po­zba­wie­nia kogoś prawa ko­rzy­sta­nia z sa­kra­men­tów, lub od­pra­wia­nia mszy

 (1.5) stpol. kry­ty­ka

Wiktionary

Cen­zu­ra (łac. "cen­se­re" „osą­dzać”) – kon­tro­la pu­blicz­ne­go prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji, ogra­ni­cza­ją­ca wol­ność pu­blicz­ne­go wy­ra­ża­nia myśli i prze­ko­nań. Po­le­ga na we­ry­fi­ka­cji au­dy­cji ra­dio­wych, te­le­wi­zyj­nych, wi­do­wisk, In­ter­ne­tu itp. przez or­ga­ny pań­stwo­we z punk­tu wi­dze­nia ich zgod­no­ści z pra­wem, po­li­ty­ką pań­stwo­wą, obron­no­ścią. Znana też jest de­fi­ni­cja cen­zu­ry jako świa­do­me­go wpro­wa­dza­nia w błąd po­przez se­lek­tyw­ny dobór zaz­wy­czaj ma­so­wo roz­po­wszech­nia­nych in­for­ma­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A już w roku 1810 wpro­wa­dzo­no cen­zu­rę pre­wen­cyj­ną i odtąd zgodę na pu­bli­ka­cję trze­ba było uzy­skać przed dru­kiem dzie­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: cẽũ̯zura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzor m., cenzorka ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

:: zdrobn. cenzurka ż.

 czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

 przym. cenzurowy, ocenzurowany, cenzorski, cenzuralny

 przysł. cenzuralnie

Wiktionary


cenzuralniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: cen­zu­ral­nie


SJP.pl


cenzuralniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: cen­zu­ral­ny


SJP.pl


cenzuralność

→ cen­zu­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

cenzuralny

cenzuralny

1. nie­na­ru­sza­ją­cy norm oby­cza­jo­wych, mo­ral­nych i etycz­nych; przyz­wo­i­ty, oby­czaj­ny, mo­ral­ny;
2. urzę­do­wo: od­no­szą­cy się do cen­zu­ry - kon­tro­li pu­bli­ka­cji; cen­zu­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do cen­zu­ry jako urzę­do­wej kon­tro­li pu­bli­ka­cji i wi­do­wisk; sta­no­wią­cy ele­ment in­sty­tu­cjo­nal­ne­go na­dzo­ru nad prze­pły­wem in­for­ma­cji

 (1.2) przen. nie­na­ru­sza­ją­cy po­wszech­nie ak­cep­to­wa­nych norm mo­ral­nych i oby­cza­jo­wych; nie­na­gan­ny i przyz­wo­i­ty w for­mie oraz tre­ści

 (1.3) hist. do­pu­szczo­ny do jaw­ne­go obie­gu ze wzglę­du na speł­nie­nie wy­mo­gów na­ło­żo­nych przez wła­dze; po­zba­wio­ny tre­ści za­ka­za­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogra­ni­cze­nia cen­zu­ral­ne na przy­kład rzad­ko kiedy na­praw­dę po­bu­dza­ją roz­wój sztu­ki słowa (choć ist­nie­ją całe te­o­rie, które przy ta­kiej wła­śnie tezie się upie­ra­ją).

 (1.1) Węzeł ten, z przy­czyn cen­zu­ral­nych, osło­nię­tym jest wo­a­lem prze­mil­czeń i prze­no­śni, który z łat­wo­ścią prze­bi­je oko pol­skie­go czy­tel­ni­ka.

 (1.1) Im mniej ofi­cjal­ny to odpór tym le­piej, wła­dza nie lubi ne­gli­żo­wać swych po­li­cyj­nych wobec kul­tu­ry funk­cji. I dla­te­go prze­ka­za­ła je dy­spo­zy­cyj­nym dzien­ni­ka­rzom i ich pió­rom (na niek­tó­re ty­tu­ły ist­niał zapis cen­zu­ral­ny: można było o nich pisać, ale tylko źle [...]).

 (1.2) Można by o Wit­kow­skim opo­wia­dać go­dzi­na­mi. Nie­ste­ty, nie wszyst­kie jego ka­wa­ły są cen­zu­ral­ne.

 (1.2) Świet­nie — prze­szedł na język bar­dziej cen­zu­ral­ny. — Spo­dzie­waj się te­le­fo­nu z mo­je­go se­kre­ta­ria­tu, te panie rzą­dzą moim cza­sem.

 (1.2) Obaj śpie­wa­ją na całe gar­dło wy­my­ślo­ną przez Wie­nia­wę, nie­ko­niecz­nie cen­zu­ral­ną przyś­piew­kę.

 (1.3) In­spek­tor zna­lazł u ja­kiejś przy­chod­niej eg­zem­plarz hi­sto­ryi pol­skiej (cen­zu­ral­ny), zwy­my­ślał całą klasę, na­u­czy­ciel­kę, potem wpadł do ga­bi­ne­tu prze­ło­żo­nej i przy­się­gał na honor, że zam­knie pen­syę.

 (1.3) Prze­ło­żo­na na­tych­miast po­je­cha­ła do ku­ra­to­ra i wy­tłó­ma­czy­ła sic. mu, że nie może być od­po­wie­dzial­ną, jeśli która z uczen­nic przy­nie­sie z sobą książ­kę, nie na­le­żą­cą do prze­pi­sa­nych po­dręcz­ni­ków, nb. cen­zu­ral­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzura ż., cenzor m., cenzuralność ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

 przym. cenzurowy, cenzorski, niecenzuralny

 czas. cenzurować, ocenzurować

 przysł. cenzuralnie, niecenzuralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyzwoity, obyczajny, moralny, czysty, etyczny, porządny, kulturalny, bezgrzeszny, stosowny, skromny, cnotliwy, nienaganny

Wiktionary


cenzurka

1. zdrob­nie­nie od: cen­zu­ra (świa­dect­wo szkol­ne);
2. prze­sta­rza­le: ocena szkol­na, sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ocena po­stę­po­wa­nia ja­kieś osoby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzurowanie n., cenzura ż.

Wiktionary


cenzurowane

daw­niej: gra to­wa­rzy­ska, po­le­ga­ją­ca na zbie­ra­niu drob­nych plo­tek, praw­dzi­wych lub zmy­ślo­nych in­for­ma­cji o wy­bra­nym uczest­ni­ku gry; cen­zu­ro­wa­ny


SJP.pl


cenzurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. do­ko­ny­wa­nie cen­zu­ry, kon­tro­li pu­bli­ka­cji i wi­do­wisk pod kątem po­li­tycz­nym lub oby­cza­jo­wym

 (1.2) książk. wy­sta­wie­nie cen­zu­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocenzurowanie n., cenzura ż., cenzurka ż., cenzor m.

 czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

 przym. cenzorski, cenzuralny

 przysł. cenzuralnie

Wiktionary


cenzurowany

być (czuć się jak) na cen­zu­ro­wa­nym - zna­leźć się w cen­trum uwagi, być przed­mio­tem oceny i kry­ty­ki z wielu stron


SJP.pl


cenzurować

1. urzę­do­wo kon­tro­lo­wać pu­bli­ka­cje, wi­do­wi­ska itp. przed wpro­wa­dze­niem ich do obie­gu spo­łecz­ne­go; pod­da­wać dzia­ła­niu cen­zu­ry;
2. w prze­no­śni: oce­niać, pod­da­wać kry­ty­ce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ocen­zu­ro­wać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzać cen­zu­rę; kon­tro­lo­wać urzę­do­wo środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu

 (1.2) rzad. do­ko­ny­wać kry­ty­ki; wy­ty­kać błędy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny cen­zu­ro­wać się (dk. ocen­zu­ro­wać się)

 (2.1) być cen­zu­ro­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenzura ż., cenzor m., cenzurowanie n.

 przym. cenzurowy, cenzorski, cenzuralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krytykować, oceniać

Wiktionary


cenzurowy

przy­miot­nik od: cen­zu­ra


SJP.pl


cenzus

1. kwa­li­fi­ka­cje oby­wa­te­la ze wzglę­du na wyksz­tał­ce­nie, wiek, wyz­na­nie, płeć itp.;
2. w woj­sku: prawo do awan­su;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: po­dział oby­wa­te­li na klasy ma­ją­ce różne obo­wiąz­ki oraz upraw­nie­nia w sto­sun­ku do pań­stwa;
4. cen­zus wy­bor­czy - ogra­ni­cze­nie po­wszech­no­ści prawa wy­bor­cze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. to, co jest po­trzeb­ne, by móc ko­rzy­stać z ja­kichś przy­wi­le­jów lub praw, np. wiek, wyksz­tał­ce­nie, ma­ją­tek, za­miesz­ka­nie;

Wiktionary

Cen­zus ( cen­sus: osza­co­wa­nie ma­jąt­ku; obli­cze­nie, spis lud­no­ści; por. "cen­sor") – za­pi­sa­nie oby­wa­te­li do pew­nej ka­te­go­rii ma­jąt­ko­wej, do listy opo­dat­ko­wa­nych lub upraw­nio­nych.

Sta­no­wi ogra­ni­cze­nie w pra­wie wy­bor­czym, wobec służ­by woj­sko­wej, ad­mi­ni­stra­cyj­nej, pu­blicz­nej etc., re­la­tyw­ne do okre­ślo­nej grupy spo­łe­czeń­stwa.

Wikipedia


cenzusowy

zwią­za­ny z cen­zu­sem


SJP.pl


cenówka

po­tocz­nie: ety­kie­ta z ceną to­wa­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. hand. ety­kie­ta ce­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cena ż., przecena ż.

 przym. cenowy

Wiktionary


ceo

naj­wyż­sze sta­no­wi­sko w przed­się­bior­stwie lub or­ga­ni­za­cji, od­po­wied­nik pol­skie­go pre­ze­sa za­rzą­du


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Chief exe­cu­ti­ve of­fi­cer – naj­wyż­sze sta­no­wi­sko za­rząd­cze w przed­się­bior­stwie
  • czte­ro­e­ty­lek oło­wiu
  • Cen­trum Edu­ka­cji Oby­wa­tel­skiej

Wikipedia


ceorl

[czy­taj: czerl] śred­nio­wiecz­ny chłop an­glo­sa­ski bę­dą­cy wła­ści­cie­lem dział­ki ziemi w ra­mach wspól­no­ty ro­do­wej


SJP.pl


ceownik

sta­lo­wy kształ­tow­nik przy­po­mi­na­ją­cy li­te­rę C


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. po­dłuż­ny, me­ta­lo­wy wyrób hut­ni­czy o prze­kro­ju przy­po­mi­na­ją­cym li­te­rę C;

Wiktionary

Ce­ow­nik – wyrób hut­ni­czy, wal­co­wa­ny lub gięty z me­ta­lu. Wyt­wa­rza­ny w po­sta­ci pro­stych od­cin­ków. Jego prze­krój po­przecz­ny (pro­fil) przy­po­mi­na li­te­rę C.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɔvʲɲik, AS: ceovʹńik

Wiktionary


ceownikowy

→ ce­ow­nik


SJP.pl

Patrz:

ceownik

ceowy

ma­ją­cy kształt li­te­ry C


SJP.pl


cep

1. pry­mi­tyw­ne na­rzę­dzie do młó­ce­nia zboża;
2. broń uży­wa­na przez śred­nio­wiecz­ną pie­cho­tę, ma­ją­ca po­stać oku­tych lub że­laz­nych drąż­ków;
3. drą­żek młó­cą­cy w mło­car­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. roln. na­rzę­dzie rol­ni­cze do ręcz­ne­go młó­ce­nia zboża, skła­da­ją­ce się z dwóch kijów: dłuż­sze­go trzon­ka (zwa­ne­go dzier­ża­kiem lub ce­pi­skiem) i krót­sze­go bi­ja­ka po­łą­czo­nych ze sobą rze­mien­ną gązwą;

 (1.2) hist. wojsk. broń drzew­co­wa uży­wa­na w śred­nio­wie­czu po­dob­na do cepa (1.1);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­gard. głu­pek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cep – na­rzę­dzie rol­ni­cze
  • CEP (skró­to­wiec z ang. Cir­cu­lar Error Pro­ba­ble) – miara cel­no­ści broni ra­kie­to­wej
  • CEP (skró­to­wiec z ang. Civil Emer­gen­cy Plan­ning) – pla­no­wa­nie obro­ny cy­wil­nej w sy­tu­a­cji za­gro­żeń
  • Cep – wieś i gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Jindřichův Hra­dec, w kraju po­łud­nio­wo­cze­skim
  • Cep bo­jo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cep zbu­do­wa­ny jest z dwóch kijów: dzier­ża­ka (dłuż­sze­go) i bi­ja­ka (krót­sze­go), po­łą­czo­nych rze­mie­niem (zwa­nym gązwą, gac­kiem lub ka­pi­cą) lub me­ta­lo­wym prze­gu­bem (zwa­nym ósem­ką).

 (2.1) Patrz, gdzie ła­zisz, cepie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛp, AS: cep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cepisko n.

 przym. cepowy

Wiktionary


cepa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: cep

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛpa, AS: cepa

Wiktionary


cepak

1. re­gio­nal­nie: bijak (część cepa);
2. gwa­ro­wo: czło­wiek młó­cą­cy zboże ce­pa­mi; mło­carz;
3. po­gard­li­wie: czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, tępy, głupi; cep, cap, kiep;
4. daw­niej: pa­ro­bek, chłop


SJP.pl


cepaka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. cham

Wiktionary


cepeen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pot. sta­cja ben­zy­no­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu na wsi nie ma żad­nej roz­ryw­ki, go­spo­dę nawet zam­knę­li, to i chło­py jeż­dżą na ce­pe­en – ob­ja­śnia pan Bolek, wdo­wiec, eme­ryt, lat 68.

 (1.1) W od­da­li widzę zie­lo­ne świa­tło przy ce­pe­e­nie, jed­nak w dal­szym ciągu stoję w miej­scu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛɛ̃n, AS: cepeẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cepeeniarz m. cepeenowiec m.

 skrótowiec CPN m.

Wiktionary


cepeenowiec

pra­cow­nik CPN-u (Cen­tra­li Pro­duk­tów Naf­to­wych)


SJP.pl


cepel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cy­ster­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie moga sie kim­nąć bez te ceple. → Nie mogę się zdrzem­nąć przez te cy­ster­ny.

Wiktionary


cepelia

sklep, gdzie sprze­da­je się wy­ro­by rę­ko­dzie­ła twór­ców zrze­szo­nych w Cen­tra­li Prze­my­słu Lu­do­we­go i Ar­ty­stycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lu­do­wość na pokaz

 (1.2) pot. wyrób pse­u­do­lu­do­wy, fak­tycz­nie fa­brycz­ny

 (1.3) pot. przen. ogół lu­do­wych rę­ko­dziel­ni­ków

 (1.4) hist. sklep Ce­pe­lii

Wiktionary

Ce­pe­lia (właśc. Cen­tra­la Prze­my­słu Lu­do­we­go i Ar­ty­stycz­ne­go – CPLiA) – była or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca spół­dziel­nie rę­ko­dzie­ła lu­do­we­go i ar­ty­stycz­ne­go, która pro­wa­dzi­ła pla­ców­ki hand­lo­we zaj­mu­ją­ce się zby­tem to­wa­rów pro­du­ko­wa­nych w zrze­szo­nych spół­dziel­niach, wy­ko­ny­wa­nych bądź in­spi­ro­wa­nych twór­czo­ścią pol­skich ar­ty­stów lu­do­wych. Ist­nia­ła w la­tach 1949–1990.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Za­baw­ki były ubo­żuch­ną li­cho­tą, a więc pa­ru­im­ska ce­pe­lia, tak samo jak inne na świe­cie, nie pło­dzi­ła ar­cy­dzieł.

 (1.4) W pol­skiej ce­pe­lii nie ku­pisz ha­ma­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cepelia ż., cepeliada ż.

 przym. cepeliowy, cepeliowski

 skr. CPLiA, Cepelia

Wiktionary


cepeliada

targi sztu­ki lu­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­wierz­chow­na, ki­czo­wa­ta lub ko­mer­cyj­na sty­li­za­cja na lu­do­wość; brak au­ten­tyz­mu w przed­sta­wia­niu fol­klo­ru, hi­sto­rii lub kul­tu­ry

 (1.2) pot. sy­tu­a­cja cha­o­tycz­na, farsa, że­nu­ją­ce wi­do­wi­sko lub za­mie­sza­nie; wy­da­rze­nie oce­nia­ne jako nie­po­waż­ne, przy­po­mi­na­ją­ce tan­det­ny te­a­trzyk

 (1.3) im­pre­za ple­ne­ro­wy­e­ne­ro­wa, jar­mark lub kier­masz o cha­rak­te­rze lu­do­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jed­nak pow­sta­ła z tego nies­macz­na oś­wię­cim­ska ce­pe­lia­da, dzie­ło ma­ją­ce tyle wspól­ne­go z grozą tam­tych lat, co spag­het­ti-we­ster­ny z Dzi­kim Za­cho­dem.

 (1.1) …nie była to lu­kro­wa­na ce­pe­lia­da, mu­zy­cy grali w ra­mach przy­ję­tej kon­wen­cji bar­dzo in­te­re­su­ją­co…

 (1.2) Pol­skość zo­sta­ła spro­wa­dzo­na do roli ce­pe­lia­dy [...] więc zo­sta­ła sama ce­pe­lia­da.

 (1.2) Daj­cie spo­kój z tym - Ich Troje - prze­cież to strasz­na wio­cha i ce­pe­lia­da.

 (1.3) Każ­de­go roku o tej porze od­by­wa się na tar­now­skich uli­cach swo­je­go ro­dza­ju ce­pe­lia­da, czyli prze­gląd twór­czo­ści lu­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. CPLiA, Cepelia

 rzecz. cepelia ż.

 przym. cepeliowski

Wiktionary


cepelin

1. ste­ro­wiec, sta­tek po­wietrz­ny z ba­lo­nem i gon­do­lą dla za­ło­gi; zep­pe­lin;
2. duża klu­ska ziem­nia­cza­na z na­dzie­niem mięs­nym; kar­tacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. ste­ro­wiec

 (1.2) kulin. duża, po­dłuż­na pyza ziem­nia­cza­na, spe­cjal­ność kuch­ni kre­so­wej i li­tew­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­tacz (po­tra­wa),
  • zep­pe­lin (wym. ce­pe­lin) – po­tocz­ne okre­śle­nie ste­row­ca po­cho­dzą­ce od naz­wi­ska Fer­dy­nan­da Zep­pe­li­na, nie­miec­kie­go kon­struk­to­ra tych ma­szyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛlʲĩn, AS: cepelʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterowiec

 (1.2) kartacz

Wiktionary


cepeliowość

cecha cze­goś na­śla­du­ją­ce­go lu­do­wy styl lub tra­dy­cyj­ny cha­rak­ter ja­kie­goś zja­wi­ska w spo­sób tan­det­ny lub sztucz­ny


SJP.pl


cepeliowski

ce­pe­lio­wy;
1. → Ce­pe­lia;
2. na­śla­du­ją­cy lu­do­wy styl lub tra­dy­cyj­ny cha­rak­ter cze­goś w spo­sób tan­det­ny lub sztucz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­pro­du­ko­wa­ny przez Ce­pe­lię, sprze­da­wa­ny w skle­pach Ce­pe­lii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) o ce­chach ko­mer­cyj­nej lu­do­wo­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛpɛˈlʲjɔfsʲci, AS: cepelʹi ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cepelia ż., Cepelia ż., cepeliada ż.

 przym. cepeliowy

 skr. CPLiA, Cepelia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cepeliowy

Wiktionary


cepeliowy

ce­pe­liow­ski;
1. → Ce­pe­lia;
2. na­śla­du­ją­cy lu­do­wy styl lub tra­dy­cyj­ny cha­rak­ter cze­goś w spo­sób tan­det­ny lub sztucz­ny


SJP.pl


ceper

1. re­gio­nal­nie, lek­ce­wa­żą­co o czło­wie­ku po­cho­dzą­cym z dolin; ce­przy­na, ce­przy­sko;
2. daw­niej: wę­drow­ny ku­glarz ob­jeż­dża­ją­cy jar­mar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Pod­ha­le. osoba nie­bę­dą­ca gó­ra­lem, po­cho­dzą­ca spoza gór

 (1.2) reg-pl|Pod­ha­le. tu­ry­sta, który nie jest wła­ści­wie przy­go­to­wa­ny do wspi­nacz­ki

 (1.3) czło­wiek nie­za­rad­ny, nie­zdar­ny

Wiktionary

Zo­bacz też: Ceber (na­czy­nie).

Ceper (błęd­nie: "cepr") – okre­śle­nie uży­wa­ne przez gó­ra­li w od­nie­sie­niu do tu­ry­stów przy­jeż­dża­ją­cych z ni­zin­nych re­jo­nów Pol­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ceperstwo; zdrobn. ceperek, ceprzysko

:: fż. ceperka

 przym. ceperski, ceprowski

 przysł. po cepersku

Wiktionary


ceperka

→ ceper


SJP.pl

Ce­per­ka ( Цапэрка, "Ca­per­ka"; Цеперка, "Ce­pier­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie klec­kim, w siel­so­wie­cie Czer­wo­na Gwia­zda, nad Ceprą.

Wikipedia

Patrz:

ceper

ceperski

→ ceper


SJP.pl

Patrz:

ceper

cephalicus

[czy­taj: ce­fa­li­kus] ro­dzaj neumy, oz­na­cza­ją­cy niez­nacz­ne prze­dłu­że­nie wcze­śniej­sze­go dźwię­ku na zmie­nio­nej wy­so­ko­ści


SJP.pl


cepik

skrót od: Cen­tral­na Ewi­den­cja Po­ja­zdów i Kie­row­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Cepik – pol­ski pi­sarz
  • cepik – prze­dłu­żacz rum­pla
  • CEPiK – Cen­tral­na Ewi­den­cja Po­ja­zdów i Kie­row­ców

Wikipedia


cepil

naz­wi­sko


SJP.pl


cepisko

1. zgru­bie­nie od: cep;
2. re­gio­nal­nie: dzier­żak; ce­po­wi­sko; cepak (część cepa)


SJP.pl


cepowaty

po­dob­ny do cepa


SJP.pl


cepowisko

re­gio­nal­nie: cepak; ce­pi­sko; dzier­żak (cześć cepa)


SJP.pl


cepowy

→ cep


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z cepem, do­ty­czą­cy cepa

Wiktionary

Patrz:

cep

Powiązane:

 rzecz. cep mrz., cepisko n., cepy nmos.

Wiktionary


ceprostrada

łatwa trasa nar­ciar­ska


SJP.pl

Ce­pro­stra­da – nazwa żół­te­go szla­ku z Mor­skie­go Oka na Szpi­gla­so­wą Prze­łęcz. Pro­wa­dził on nieg­dyś inną drogą, lecz w 1937 roku PZN stwo­rzył nowy wa­riant szla­ku w związ­ku z bu­do­wą kolei li­no­wej na Ka­spro­wy Wierch. Użyto wiel­kich gła­zów two­rzą­cych wy­god­ny i sze­ro­ki chod­nik.

Wikipedia


ceprzyna

re­gio­nal­nie, lek­ce­wa­żą­co o czło­wie­ku po­cho­dzą­cym z dolin; ceper, ce­przy­sko


SJP.pl


ceprzysko

re­gio­nal­nie, lek­ce­wa­żą­co o czło­wie­ku po­cho­dzą­cym z dolin; ce­przy­na, ceper


SJP.pl


cepstralny

→ cep­strum


SJP.pl

Patrz:

cepstrum

cepstrum

od­wrot­na trans­for­ma­ta Fo­u­rie­ra widma sy­gna­łu wy­ra­żo­ne­go w skali lo­ga­ryt­micz­nej (de­cy­be­lo­we­go)


SJP.pl

Cep­strum – od­wrot­na trans­for­ma­ta Fo­u­rie­ra widma sy­gna­łu wy­ra­żo­ne­go w skali lo­ga­ryt­micz­nej (de­cy­be­lo­we­go). Słowo "cep­strum" jest ana­gra­mem słowa "spec­trum".

Wikipedia


cepy

1. na­rzę­dzie do młó­ce­nia zboża; cep;
2. gór­nict­wo: przy­rząd zwięk­sza­ją­cy ręcz­ną siłę przy do­krę­ca­niu czę­ści przy­rzą­du wiert­ni­cze­go;
3. pe­da­ły po­ru­sza­ją­ce me­cha­nizm do prze­pla­ta­nia nici os­no­wy w warsz­ta­cie tkac­kim


SJP.pl


cer

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ce i licz­bie ato­mo­wej 58;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od cera

Wiktionary

Cer (Ce, ce­rium) – pier­wia­stek che­micz­ny, lan­ta­no­wiec. Nazwa po­cho­dzi od pla­ne­ty kar­ło­wa­tej Ceres.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma cer?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛr, AS: cer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ce

Wiktionary


cera

1. wy­gląd, kolor i gład­kość skóry
2. prze­pla­ta­ny ścieg z nici lub przę­dzy na miej­scu dziu­ry; łata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skóra na po­wierzch­ni twa­rzy

 (1.2) wy­gląd cery (1.1)

 (1.3) ścieg wy­peł­nia­ją­cy ro­zdar­cie

 (1.4) daw. ozdob­ny ko­ron­ko­wy haft

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. córka

Wiktionary

Cera – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii szy­be­nic­ko-kniń­skiej, w gmi­nie Unešić. W 2011 roku li­czy­ła 53 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Oczy były puste, cera szara i po­zba­wio­na życia.

 (1.2) Win­nie miała je­szcze inne uroki - mło­dość, okrą­głe kształ­ty, świe­żą cerę…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛra, AS: cera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cerowanie n.

 czas. cerować ndk., zacerować dk.

Wiktionary


ceracjum

wi­cio­wiec z grupy bruzd­nic


SJP.pl


ceramiczka

→ ce­ra­mik


SJP.pl

Patrz:

ceramik

ceramiczny

1. zro­bio­ny z wy­pa­lo­nej gliny;
2. pro­du­ku­ją­cy ce­ra­mi­kę, uży­wa­ny przy pro­duk­cji ce­ra­mi­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z ce­ra­mi­ki

 (1.2) zwią­za­ny z ce­ra­mi­ką, do­ty­czą­cy ce­ra­mi­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowa da­chów­ka ce­ra­micz­na, pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we okna i ele­ganc­ka ele­wa­cja współ­gra­ją z oto­cze­niem.

 (1.1) Przy­wio­złam stam­tąd ce­ra­micz­ny moź­dzierz, w któ­rym naj­le­piej udaje się do­sko­na­le pa­su­ją­cy do ryby sos pie­trusz­ko­wy.

 (1.2) Do­sko­na­łym su­row­cem dla prze­my­słu ce­ra­micz­ne­go są iły trze­cio­rzę­do­we, lo­dow­co­we i rzecz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: cerãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceramika ż., ceramik m.

Wiktionary


ceramid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy li­pi­dów wy­stę­pu­ją­cy w na­skór­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w lecz­nict­wie i kos­me­ty­ce


SJP.pl


ceramidowy

zwią­za­ny z ce­ra­mi­dem


SJP.pl


ceramik

ar­ty­sta lub tech­nik zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem wy­ro­bów ce­ra­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta lub tech­nik pra­cu­ją­cy w prze­my­śle ce­ra­micz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceramika ż.

 przym. ceramiczny

Wiktionary


ceramika

1. sztu­ka (garn­car­stwo użyt­ko­we i ar­ty­stycz­ne), dział tech­no­lo­gii, prze­mysł two­rze­nia przed­mio­tów z gli­nek;
2. wy­ro­by uzy­ski­wa­ne przez for­mo­wa­nie i dal­sze wy­pa­la­nie nie­me­ta­licz­nych su­row­ców nie­or­ga­nicz­nych lub ich mie­sza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na sztu­ki, rze­mio­sła i prze­my­słu; sztu­ka wy­ra­bia­nia przed­mio­tów z wy­pa­lo­nej gliny;

 (1.2) pot. ogół pro­duk­tów ce­ra­micz­nych – ar­ty­stycz­nych, użyt­ko­wych lub tech­nicz­nych

Wiktionary

Ce­ra­mi­ka – w ro­zu­mie­niu tra­dy­cyj­nym, two­rzy­wa i wy­ro­by otrzy­my­wa­ne w wy­ni­ku wy­pa­le­nia od­po­wied­nio ufor­mo­wa­nej gliny. Nazwa tych wy­ro­bów wy­wo­dzi się z grec­kie­go okre­śle­nia "κεραμικός" ("ke­ra­mi­kos"), które po­cho­dzi z kolei od słowa "κέραμος" ("ke­ra­mos" – zie­mia, glina).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwła­szcza że w Pa­ła­cu Kul­tu­ry, gdzie mama pro­wa­dzi­ła pra­cow­nię rzeź­by i ce­ra­mi­ki, o tej porze roku trwa­ła wła­śnie przer­wa świą­tecz­na i wy­kręt, że czasu brak, od­pa­dał sam przez się.

 (1.2) Ta ce­ra­mi­ka jest ma­lo­wa­na ręcz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrãmʲika, AS: cerãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceramik m., ceramiczka ż.

 przym. ceramiczny

Wiktionary


ceramografia

ma­lo­wa­nie na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych, zdo­bie­nie ce­ra­mi­ki


SJP.pl


ceranowski

przy­miot­nik od: Ce­ra­nów


SJP.pl


ceranów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ce­ra­nów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ce­ra­nów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Czar­ną Stru­gą.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ce­ra­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


cerapod

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


SJP.pl


cerapody

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


SJP.pl

Ce­ra­po­dy ( Ce­ra­po­da) – jedna z dwóch grup (we­dług lin­ne­u­szow­skie­go sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cji po­drzę­dów) di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych i tak­son sio­strza­ny ty­re­o­fo­rów. Ce­ra­po­dy cha­rak­te­ry­zu­ją się po­sia­da­niem grub­szej war­stwy szkli­wa na wew­nętrz­nej stro­nie dol­nych zębów. Wy­da­je się ja­ko­by mogły one odży­wiać się tward­szy­mi ro­śli­na­mi niż po­zo­sta­łe di­no­za­u­ry. Nazwa Ce­ra­po­da jest po­łą­cze­niem nazw Ce­ra­top­sia i Or­nit­ho­po­da oraz oz­na­cza tyle co „ro­ga­te stopy”.

Wikipedia


cerata

ba­weł­nia­na tka­ni­na po­kry­ta z jed­nej stro­ny nie­prze­ma­kal­ną po­wło­ką, uży­wa­na zwy­kle jako na­kry­cie stołu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­prze­ma­kal­ne na­kry­cie stołu ku­chen­ne­go, wy­ko­na­ne z ba­weł­nia­nej fla­ne­li po­kry­tej jed­no­stron­nie barw­ną war­stwą olej­ną z na­dru­ko­wa­nym de­se­niem, użyt­ko­wa­ne po­wszech­nie w XIX-XX wieku;

Wiktionary

Ce­ra­ta – tka­ni­na ba­weł­nia­na (w ro­dza­ju fla­ne­li) lub lnia­na, dość gruba, pow­le­ka­na z jed­nej stro­ny grubą war­stwą sub­stan­cji im­pre­gnu­ją­cej i do­dat­ko­wo za­dru­ko­wa­na wzo­rem oraz la­kie­ro­wa­na.

Ce­ra­ta jest ma­te­ria­łem tanim, a jed­no­cze­śnie wy­trzy­ma­łym me­cha­nicz­nie oraz od­por­nym na wodę i więk­szość pro­duk­tów sto­so­wa­nych w kuch­ni, go­spo­dar­stwie do­mo­wym, obej­ściu go­spo­dar­czym czy na dział­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po na­ka­zie utrzy­ma­nia czy­sto­ści w za­kła­do­wej sto­łów­ce wszyst­kie stoły schlud­nie po­kry­to jed­no­barw­ny­mi ce­ra­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ceratowy

Wiktionary


ceratka

po­tocz­nie: ka­wa­łek ce­ra­ty uży­wa­ny do kom­pre­sów lub pod­kła­da­ny pod pie­lusz­ki nie­mow­ląt


SJP.pl


ceratkomajteczki

maj­tecz­ki z ce­ra­ty


SJP.pl


ceratkomajtki

majt­ki z ce­ra­ty; ce­ra­to­majt­ki


SJP.pl


ceratkowy

→ ce­rat­ka


SJP.pl

Patrz:

ceratka