sporadyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­ra­dycz­nie


SJP.pl


sporadyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­stę­po­wa­nie cze­goś rzad­ko, nie­re­gu­lar­nie lub w nie­wiel­kich ilo­ściach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sporadyczny

 przysł. sporadycznie

Wiktionary


sporadyczny

wy­stę­pu­ją­cy rzad­ko, nie­re­gu­lar­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ja­wia­ją­cy się lub wy­stę­pu­ją­cy rzad­ko, od czasu do czasu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔraˈdɨt͡ʃnɨ, AS: sporadyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporadyczność

 przysł. sporadycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadki

Wiktionary


sporangialny

→ spo­ran­gium


SJP.pl

Patrz:

sporangium

sporangium

organ niek­tó­rych ro­ślin i grzy­bów, w któ­rym wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go; za­rod­nia


SJP.pl


sporawy

dosyć duży; spory


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) dość spory; wy­star­cza­ją­co duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­bra­no spo­ra­wą ilość krusz­cu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spory

 przysł. sporo

 zaim. sporo

Wiktionary


sporcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport m.

Wiktionary


sporek

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl

Spo­rek ("Sper­gu­la") – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ("Ca­ry­op­hyl­la­ce­ae"). Na­le­ży do niego 12 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, za­chod­niej i pół­noc­nej Azji oraz w re­jo­nie Hi­ma­la­jów, w pół­noc­nej i rów­ni­ko­wej Afry­ce, w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


sporeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. prze­ciw­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrɛ̃ɲ, AS: sporẽń

Wiktionary


spornia

ele­ment pod­pie­ra­ją­cy dach


SJP.pl


sporniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spor­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Spor­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Woj­cie­chów
  • Spor­niak – część mia­sta Po­nia­to­wa w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim

Wikipedia


sporniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spor­ny; bar­dziej spor­ny


SJP.pl


spornik

ele­ment nośny w for­mie belki, sto­so­wa­ny w kon­struk­cji bal­ko­nów, gzym­sów itp.; wspor­nik


SJP.pl


sporny

bę­dą­cy przed­mio­tem sporu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy przed­mio­tem sporu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrnɨ, AS: sporny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spór m., spieranie n.

 czas. spierać się

 przysł. spornie, bezspornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfliktowy, dyskusyjny, kontrowersyjny

Wiktionary


sporo

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) jako okre­śle­nie rze­czow­ni­ka: dość dużo, nie­ma­ło

 (1.2) jako okre­śle­nie cza­sow­ni­ka: dość dużo, nie­ma­ło

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: spora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy sporo czasu.

 (1.2) Sporo za­ro­bi­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrɔ, AS: sporo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spory, sporawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dużo, niemało, wiele, mnóstwo, pełno, bez liku, pod dostatkiem, ile dusza zapragnie, w bród, książk. multum

 (1.2) dużo, niemało, mnóstwo

Wiktionary


sporobójczy

ni­szczą­cy spory (za­rod­ni­ki)


SJP.pl


sporocysta

jedna z faz roz­wo­jo­wych pa­so­żyt­ni­czej przy­wry wnętrz­nia­ka, wy­wo­łu­ją­ca cho­ro­bę zwaną bil­har­cjo­zą lub schi­sto­so­ma­to­zą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spo­ro­cy­sta – sta­dium roz­wo­jo­we przywr wnętrz­nia­ków
  • Spo­ro­cy­sta – część spo­ru­lo­wa­nej oo­cy­sty w cyklu roz­wo­jo­wym api­kom­plek­sów

Wikipedia


sporofil

liść pa­prot­ni­ków, na któ­rym two­rzą się or­ga­ny rozm­na­ża­nia, w któ­rych pow­sta­ją ha­plo­i­dal­ne za­rod­ni­ki; liść za­rod­nio­no­śny, liść za­rod­nio­wy


SJP.pl

Spo­ro­fil (gr. "spó­ros" = na­sie­nie + "phýllon" = liść), liść za­rod­nio­no­śny – liść, na któ­rym two­rzą za­rod­nie z ha­plo­i­dal­ny­mi za­rod­ni­ka­mi u wi­dła­ków, skrzy­pów i niek­tó­rych pa­pro­ci. Spo­ro­fi­le mogą wy­stę­po­wać po­je­dyn­czo lub ze­bra­ne w kłosy za­rod­nio­no­śne.

U przed­sta­wi­cie­li ro­dza­ju po­ry­blin (z rzędu po­ry­bli­now­ców) wy­dłu­żo­ne za­rod­nie osa­dzo­ne są po­je­dyn­czo u na­sa­dy spo­ro­fi­lu, w za­głę­bie­niu, osło­nię­te przez velum, czyli fałd z roz­ro­śnię­tej tkan­ki li­ścia. U na­sa­dy spo­ro­fi­lu znaj­du­je się ję­zy­czek.

Wikipedia


sporofit

u ro­ślin z prze­mia­ną po­ko­leń po­ko­le­nie rozm­na­ża­ją­ce się przez za­rod­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. di­plo­i­dal­ne sta­dium w prze­mia­nie po­ko­leń ro­ślin i glo­nów;

Wiktionary

Spo­ro­fit – di­plo­i­dal­ne sta­dium w prze­mia­nie po­ko­leń ro­ślin i glo­nów. W sta­dium spo­ro­fi­tu za­cho­dzi pro­ces me­jo­zy, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­ją za­rod­ni­ki.

U ro­ślin na­czy­nio­wych spo­ro­fit jest znacz­nie więk­szy niż ga­me­to­fit, jest też sta­dium zdol­nym do sa­mo­dziel­ne­go ist­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U ro­ślin na­czy­nio­wych spo­ro­fit jest znacz­nie więk­szy niż ga­me­to­fit, jest też sta­dium zdol­nym do sa­mo­dziel­ne­go ist­nie­nia.

Wiktionary


sporokarp

twór zło­żo­ny z kilku za­rod­ni oto­czo­nych osłon­ką, wy­stę­pu­ją­cy u pa­pro­ci wod­nych; spo­ro­kar­pium, ni­by­o­woc


SJP.pl

Spo­ro­karp, spo­ro­kar­pium – wy­spe­cja­li­zo­wa­na struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych pa­pro­ci, zwią­za­na z wyt­wa­rza­niem i uwal­nia­niem za­rod­ni­ków. Spo­ro­kar­pia są wyt­wa­rza­ne przez trzy ro­dzi­ny wod­nych pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wych z rzędu "Sal­vi­nia­les".

W przy­pad­ku ro­dzi­ny "Azol­la­ce­ae" i "Sal­vi­nia­ce­ae" spo­ro­karp jest ro­dza­jem zmo­dy­fi­ko­wa­nej za­rod­ni. Bar­dziej zło­żo­ną formę struk­tu­ra ta przy­bie­ra u przed­sta­wi­cie­li "Mar­si­le­a­ce­ae".

Wikipedia


sporokarpium

twór zło­żo­ny z kilku za­rod­ni oto­czo­nych osłon­ką, wy­stę­pu­ją­cy u pa­pro­ci wod­nych; spo­ro­karp, ni­by­o­woc


SJP.pl


sporomorfa

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) w bo­ta­ni­ce: za­rod­nik lub pyłek odłą­czo­ny od ro­śli­ny


SJP.pl


sporotrychoza

grzy­bi­ca pod­skór­na lub głę­bo­ka wy­wo­ła­na przez grzyb Spo­ro­trix schenc­kii


SJP.pl

Spo­ro­try­cho­za – cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez grzy­ba "Spo­roth­rix schenc­kii". Naj­czę­ściej zaj­mu­je skórę, choć może rów­nież zaj­mo­wać stawy, kości, płuca i mózg. Spo­ro­try­cho­za jest cho­ro­bą przew­le­kłą. Po­stę­pu­je wolno, pier­wsze ob­ja­wy mogą wy­stą­pić od 1 do 12 ty­god­ni po za­ra­że­niu. Cho­ro­bą tą można za­ra­zić się przez ukłu­cie kol­cem róży.

Wikipedia


sporowacieć

stać się po­ro­wa­tym


SJP.pl


sporowce

typ pa­so­żyt­ni­czych pier­wot­nia­ków; za­rod­ni­kow­ce


SJP.pl


sporowiec

przed­sta­wi­ciel typu pa­so­żyt­ni­czych pier­wot­nia­ków; za­rod­ni­ko­wiec


SJP.pl


sporozoit

sta­dium roz­wo­jo­we pier­wot­nia­ków pa­so­żyt­ni­czych z grupy spo­row­ców wła­ści­wych


SJP.pl

Spo­ro­zo­it (z gr. "sporo"- + "zóon" „zwie­rzę” + "eídos" „po­stać”) – za­rod­nik for­mu­ją­cy się po­przez za­płod­nie­nie. Może nim być każdy sier­poksz­tałt­ny ją­dro­wy za­ro­dek, ufor­mo­wa­ny przez po­dział pro­to­plaz­my za­rod­ni­ka or­ga­niz­mu api­kom­plek­so­we­go. W ma­la­rii spo­ro­zo­i­ty są for­ma­mi za­rodź­ców, które są wyz­wo­lo­ne od oo­cy­tów ko­ma­rów. Spo­ro­zo­i­ty gro­ma­dzą się w śli­nian­kach ko­ma­rów – zo­sta­ją prze­nie­sio­ne do or­ga­niz­mu czło­wie­ka, kiedy te żywią się krwią.

Wikipedia


sport

zor­ga­ni­zo­wa­na ak­tyw­ność fi­zycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej i umy­sło­wej, po­dej­mo­wa­nej dla zdro­wia, współ­za­wod­nict­wa lub przy­jem­no­ści;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pa­pie­ros marki „Sport”, póź­niej „Po­pu­lar­ne”

Wiktionary

Sport – wszel­kie formy ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, które przez uczest­nict­wo do­raź­ne lub zor­ga­ni­zo­wa­ne wpły­wa­ją na wy­pra­co­wa­nie lub po­pra­wie­nie kon­dy­cji fi­zycz­nej i psy­chicz­nej, roz­wój sto­sun­ków spo­łecz­nych lub osią­gnię­cie wy­ni­ków spor­to­wych na wszel­kich po­zio­mach.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Oj­ciec je­szcze dziś prosi w kio­sku o spor­ty i kio­skar­ka wie, o które pa­pie­ro­sy mu cho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔrt, AS: sport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportowiec mos., sporcik mrz.

 przym. sportowy, wysportowany

 przysł. sportowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sporciak, szport, popularny

Wiktionary


sport.

skrót od: spor­to­wy, spor­to­wo (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (ter­min) spor­to­wy

Wiktionary


sportage

[czy­taj: spor­tydż] model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl


sportka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. wózek spa­ce­ro­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spacerówka

Wiktionary


sportowczyni

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; sports­men­ka, sports­man­ka, sports­wo­man


SJP.pl


sportowiec

osoba upra­wia­ją­ca jakiś sport; sports­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba (ko­bie­ta lub męż­czyz­na), która za­wo­do­wo lub ama­tor­sko upra­wia jakiś sport

Wiktionary

Spor­to­wiec – osoba upra­wia­ją­ca pewną dzie­dzi­nę spor­to­wą. Spor­tow­cem jest za­rów­no osoba upra­wia­ją­ca sport za­wo­do­wo, jak i ama­tor­sko, a jej tre­ning opie­ra się zaz­wy­czaj na od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nym pla­nie tre­nin­go­wym. Sport ten może wy­ma­gać wy­sił­ku fi­zycz­ne­go i zręcz­no­ści (np. piłka nożna), ale rów­nież może ogra­ni­czać się do za­an­ga­żo­wa­nia umy­słu (sza­chy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­wo­dach wy­star­to­wa­ło pięć­dzie­się­ciu spor­tow­ców z całej Eu­ro­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔrˈtɔvʲjɛt͡s, AS: sportovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport mrz./mzw., sportsmenka ż., sportsmen mos.

 przym. sportowy

 przysł. sportowo

Wiktionary


sportowo

przy­słó­wek

 (1.1) w stylu spor­to­wym

 (1.2) sport. fair play

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sport mrz., sportowiec mos.

 przym. sportowy

 przysł. na sportowo

Wiktionary


sportowość

→ spor­to­wy


SJP.pl

Patrz:

sportowy

sportowy

do­ty­czą­cy spor­tu lub spor­tow­ców


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy spor­tu, zwią­za­ny ze spor­tem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) prze­strze­ga­ją­cy fair play

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­gio­nach eko­tu­ry­stycz­nych są nie­zbęd­ne wy­po­ży­czal­nie oraz ser­wi­sy sprzę­tu tu­ry­stycz­ne­go i spor­to­we­go (ro­we­rów, nart bie­go­wych i tu­ry­stycz­nych, ka­ja­ków i in­ne­go sprzę­tu wod­ne­go).

 (1.1) Przed­się­bior­stwo zaj­mu­je się dy­stry­bu­cją odzie­ży, obu­wia, sprzę­tu i ak­ce­so­riów spor­to­wych oraz wy­po­sa­że­nia trek­kin­go­we­go na te­re­nie Eu­ro­py Środ­ko­wej, Po­łud­nio­wej i Wschod­niej głów­nie przez włas­ną sieć sa­lo­nów spor­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔrˈtɔvɨ, AS: sportovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportowiec mos., sport mrz.

 przysł. sportowo

Wiktionary


sportretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spor­tre­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: sportretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portrecista, portret, portretowanie

 czas. sportretować

Wiktionary


sportretować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|por­tre­to­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byli zresz­tą kom­plet­nie za­la­ni. Mirek pra­co­wał w ga­bi­ne­cie. Z po­cząt­ku ba­wi­li mnie, my­śla­łam, że mo­gła­bym ich spor­tre­to­wać, ale trwa­ło to krót­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: sportretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportretowanie n., portrecista m., portret m., portretowanie n.

 czas. portretować

Wiktionary


sportsman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. męż­czyz­na upra­wia­ją­cy sport

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej chwi­li sports­ma­ni przy­bie­gli a wi­dzo­wie opu­ści­li sa­lo­ny i po­ko­i­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrtsmãn, AS: sportsmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sportsmanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sportowiec, zawodnik

Wiktionary


sportsmanka

[czy­taj: sports­men­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; spor­tow­czy­ni, sports­men­ka, sports­wo­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta tre­nu­ją­ca sport

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ho­te­lu przy sta­dio­nie no­cu­ją sports­man­ki z Pol­ski i Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. sportsman mos.

Wiktionary


sportsmen

osoba upra­wia­ją­ca jakiś sport; spor­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik spor­to­wy, spor­to­wiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się tych dwoje sports­me­nów spot­ka, już o ni­czem innem nie mówią i za­wsze się kłócą, tak jak pani ze mną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrtsmɛ̃n, AS: sportsmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sportsmenka ż.

 przym. sportsmeński

 przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sportowiec, zawodnik

Wiktionary


sportsmenka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; spor­tow­czy­ni, sports­man­ka, sports­wo­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka spor­to­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­le­piej za­ra­bia­ją­cą sports­men­ką na świe­cie jest ja­poń­ska te­ni­sist­ka Naomi Osaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. sportsmen mos.

 przym. sportsmeński

 przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawodniczka

Wiktionary


sportsmeński

→ sports­men


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze sports­me­nem, do­ty­czą­cy sports­me­na

Wiktionary

Patrz:

sportsmen

Powiązane:

 rzecz. sportsmen mos., sportsmenka ż.

 przysł. sportsmeńsko

Wiktionary


sportsmeńsko

przy­słó­wek

 (1.1) po sports­meń­sku, jak sports­men lub sports­men­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sportsmen mos., sportsmenka ż.

 przym. sportsmeński

Wiktionary


sportswashing

[czy­taj: sport­sło­szing] wy­ko­rzy­sta­nie spor­tu do po­pra­wy wi­ze­run­ku, np. przez kraje ła­mią­ce prawa czło­wie­ka


SJP.pl


sportswoman

[czy­taj: sport­sło­men] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; sports­men­ka, spor­tow­czy­ni, sports­man­ka


SJP.pl


sportwashing

[czy­taj: spor­tło­szing] wy­ko­rzy­sty­wa­nie spor­tu do po­pra­wy wi­ze­run­ku


SJP.pl


sporty

zor­ga­ni­zo­wa­na ak­tyw­ność fi­zycz­na


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., W. plu­ral|sport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrtɨ, AS: sporty

Wiktionary


sportówka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; spor­tow­czy­ni, sports­men­ka, sports­wo­man;
2. sa­mo­chód spor­to­wy;
3. szko­ła spor­to­wa;
4. szkol­na klasa spor­to­wa;
5. ubra­nie spor­to­we;
6. ro­dzaj wózka dzie­cię­ce­go;
7. spor­to­wy ze­ga­rek na rękę; smart­watch;
8. spor­to­wa gra wideo;
9. anime o spor­cie


SJP.pl


sporulacja

pro­ces wyt­wa­rza­nia za­rod­ni­ków u grzy­bów; za­rod­ni­ko­wa­nie


SJP.pl

Spo­ru­la­cja ( spo­ru­la­tion) – pro­ces wyt­wa­rza­nia spor, czyli przetr­wal­ni­ków. Za­cho­dzi u bak­te­rii, pier­wot­nia­ków, glo­nów, grzy­bów i ro­ślin, gdy znaj­du­ją się w nie­ko­rzyst­nych dla ich życia wa­run­kach śro­do­wi­sko­wych (pro­mie­nio­wa­nie, ek­stre­mal­ne cie­pło lub zimno, brak odży­wia­nia itp.). Czę­sto spo­ru­la­cja utoż­sa­mia­na jest z za­rod­ni­ko­wa­niem (spo­ro­ge­ne­zą), czyli wyt­wa­rza­niem za­rod­ni­ków, część my­ko­lo­gów jed­nak odróż­nia te dwa po­ję­cia, ogra­ni­cza­jąc po­ję­cie spo­ru­la­cji tylko do wyt­wa­rza­nia przetr­wal­ni­ków.

Wikipedia


sporutować

cza­sow­nik

 (1.1) środ. prze­stęp., wtór­nie gw-pl|War­sza­wa. zo­rien­to­wać się, do­my­ślić się, zdać sobie spra­wę, spo­strzec

 (1.2) środ. prze­stęp., wtór­nie gw-pl|War­sza­wa. wy­kryć, roz­poz­nać, wy­tro­pić (kogoś albo coś ukry­te­go)

 (1.3) środ. prze­stęp. wydać, wsy­pać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­ru­to­wać się

 (2.1) środ. prze­stęp., wtór­nie gw-pl|War­sza­wa. spo­ru­to­wać (1.1)

 (2.2) skrót|ochweśn.|kmina ochwe­śnic­ka, gwara ochwe­śnic­ka|w:Gwara ochwe­śnic­ka. kłó­cić się

 (2.3) gw-pl|Gniez­no. skom­pro­mi­to­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go wie­czo­ra „spo­ru­to­wa­li­śmy”, że w ba­ra­ku nad nami jest ma­ga­zyn z pro­wian­ta­mi, nie na­my­śla­jąc się długo, zro­bi­li­śmy otwór w su­fi­cie i nie my­śląc wcale o karze, wszy­scy po­sta­no­wi­li­śmy się raz na­jeść, potem mo­że­my „za­ki­to­wać”.

 (1.1) Spró­buj pan [oszu­kać], jak wpro­wa­dzą ten wy­na­la­zek [te­le­wiz­ję], gdzie twarz bę­dziesz pan po­da­wał jak kot­let na ta­le­rzu. Hel­cia na pana krzy­knie, dry­gniesz pan cały, za­czer­wie­nisz się pan i ona nawet bez ser­wet­ki wszyst­ko spo­ru­tu­je.

 (1.1) Do­pie­ro teraz spo­ru­to­wa­łem, że to Wy ko­cha­ne Czy­tel­ni­ki mart­wi­li­ście się, gdzie tam Wasz Wa­le­rek się obra­ca!

 (1.1) O go­dzi­nie 1-ej w nocy, w ogro­dzie Kra­siń­skich, odbył się wiec [sto­wa­rzy­szeń i związ­ków prze­stęp­czych]. […] Ni­ko­dem Do­mo­kradz­ki, jako dy­mi­sjo­no­wa­ny stru­pel wię­zien­ny, ot­wo­rzył […] po­sie­dze­nie. Głos za­bra­li [mówcy] […], a ja sta­łem we środ­ku, nie mogąc spo­ru­to­wać o co się ro­zła­zi.

 (1.2) Pi­ła­ci wy­mie­rzy­li im 4 łok­cie, ale szta­ma­ki wyr­wa­li z kwa­czu przez lipko, bo bina Józka spo­ru­to­wa­ła, gdzie szwi­cu­ją i dzia­ko­wa­ła im w bart­ku igłę i kro­ple na ząb, którą prze­maj­chro­wa­li siat­kę w lipku i bry­knę­li do War­sza­wy.

 (1.3) — Janek, tylko pa­mię­taj, żebyś mnie przed sądem nie „spo­ru­to­wał”! — bo prze­cież wiesz, że my nic nie je­ste­śmy winni… tylko ten „szczun” co od­wo­ził rol­wa­gą!

 (2.1) Ileż wy­da­rzeń ciem­nych, niez­ja­śnio­nych […], ile nie­po­ję­tych słu­czai, kiedy na­jo­bla­tań­szy nie umiał się spo­ru­to­wać dla­cze­go? jak? skąd? stało się teraz jasne, jak to słoń­ce w lip­co­we po­łud­nie!…

 (2.3) Za­prze­sta­ję tej kośby. Je­szcze tam sobie z noz­drza zbyt­ni wło­sek wy­strzy­gę. Brew brzy­tew­ką głas­nę. Ale to już tak tylko. Żeby się przed ko­bie­tą nie spo­ru­to­wać.

Wiktionary


spory

dosyć duży, po­kaź­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cał­kiem duży, po­kaź­ny; dość istot­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: spór

 (2.2) D. lp.; M., B. i W. lm. od: spora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ma­łan­ce uczest­ni­czy­ła też spora grupa prze­my­ślan na­ro­do­wo­ści pol­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔrɨ, AS: spory

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. sporo

 przym. sporawy

 zaim. sporo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczny

Wiktionary


sporysz

organ przetr­wal­ni­ko­wy bu­ła­win­ki czer­wo­nej, grzy­ba z klasy wor­kow­ców pa­so­ży­tu­ją­ce­go na życie i niek­tó­rych dziko ros­ną­cych tra­wach


SJP.pl

Spo­rysz – przetr­wal­nik pa­so­żyt­ni­cze­go grzy­ba bu­ła­win­ki czer­wo­nej ("Cla­vi­ceps pur­pu­rea") z ro­dzi­ny bu­ła­win­ko­wa­tych ("Cla­vi­ci­pi­ta­ce­ae"). Grzyb ten ata­ku­je około 400 ga­tun­ków ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae") wy­wo­łu­jąc cho­ro­bę zwaną spo­ry­szem zbóż i traw.

Wikipedia


sporysznik

wy­ciąg ze spo­ry­szu sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie; er­go­ty­na


SJP.pl


sporyszowy

przy­miot­nik od: spo­rysz


SJP.pl


sporzej

sto­pień wyż­szy od daw­ne­go przy­słów­ka: sporo (ocho­czo, szyb­ko, bez ocią­ga­nia)


SJP.pl


sporzundzić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. na­pra­wić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporzunda

 czas. narzundzać

Wiktionary


sporządca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. spo­rzą­dzi­ciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃ntt͡sa, AS: spožõntca

Wiktionary


sporządzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­rzą­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: spožõnʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzenie n.

 czas. sporządzać ndk., sporządzić dk.

Wiktionary


sporządzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­rzą­dzić)

 (1.1) zob. spo­rzą­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsta­ję i ru­szam w drogę zgod­nie z adre­sem, który na szczę­ście za­no­to­wa­łam, spo­rzą­dza­jąc do­kład­ny szkic ze strzał­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: spožõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzenie n., sporządzanie n.

 czas. sporządzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygotowywać

Wiktionary


sporządzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­rzą­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: spožõnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzanie n.

 czas. sporządzać, sporządzić dk.

Wiktionary


sporządziciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ten, co spo­rzą­dza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃ɲˈd͡ʑit͡ɕɛl, AS: spožõńʒ́ićel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sporządca

Wiktionary


sporządzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­rzą­dzać)

 (1.1) książk. wy­ko­nać, przy­go­to­wać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­wa­jąc mąki ra­zo­wej z psze­ni­cy, gryki czy ja­gieł, mo­że­my spo­rzą­dzić ma­ka­ro­ny o róż­nych sma­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: spožõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporządzenie n., sporządzanie n.

 czas. sporządzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygotować

Wiktionary


sposobem

1. me­to­da po­stę­po­wa­nia lub osią­gnię­cia celu;
2. trik, zręcz­ne po­su­nię­cie poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć coś mimo nies­przy­ja­ją­cych oko­licz­no­ści lub czy­je­goś oporu


SJP.pl


sposobienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­so­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sposobʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposobić, przysposabiać

Wiktionary


sposobik

zdrob­nie­nie od: spo­sób


SJP.pl


sposobić

1. urzą­dzać, przy­go­to­wy­wać;
2. uczyć, przy­spo­sa­biać kogoś do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. urzą­dzać, przy­go­to­wy­wać coś

 (1.2) przest. uczyć, kształ­cić kogoś do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­so­bić się (dk. brak)

 (2.1) przest. czy­nić sa­me­go sie­bie czymś lub ja­kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lokal ob­szer­ny na go­spo­dę przy skle­pie spo­so­bi.

 (1.2) Spo­so­bi­łam ją do zda­nia eg­za­mi­nu na dy­plom na­u­czy­ciel­ski.

 (2.1) Dobry chło­pak, mógł los w świe­cie zro­bić, bo miał zdat­ność i mógł się spo­so­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈsɔbʲit͡ɕ, AS: sposobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposób m., sposobność ż., sposobienie n.

 czas. usposabiać ndk., usposobić dk., przysposabiać ndk., przysposobić dk.

 przym. sposobny

Wiktionary


sposobniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­sob­nie


SJP.pl


sposobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spo­sob­ny


SJP.pl


sposobność

1. moż­li­wość zro­bie­nia cze­goś, sprzy­ja­ją­ca oko­licz­ność; okaz­ja;
2. prze­sta­rza­łe: ta­lent do cze­goś; umie­jęt­ność, skłon­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprzy­ja­ją­ce wa­run­ki ku cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem 1975 na­da­rzy­ła się ku temu zna­ko­mi­ta spo­sob­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposób mrz., sposobik m.

 czas. przysposabiać ndk., przysposobić dk., sposobić ndk.

 przym. sposobny, sposobowy

 przysł. sposobnie, sposobniej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwość, okazja

Wiktionary


sposobny

od­po­wied­ni, sto­sow­ny, do­sto­so­wa­ny


SJP.pl


sposobowy

przy­miot­nik od: spo­sób


SJP.pl


sposoczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­so­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposoczać ndk.

Wiktionary


sposoczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. ndk. od: spo­so­czyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈsɔt͡ʃat͡ɕ, AS: sposočać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposoczanie n.

Wiktionary


spostponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spost­po­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spostponować dk.

Wiktionary


spostponować

zlek­ce­wa­żyć kogoś, po­trak­to­wać z po­gar­dą, z wyż­szo­ścią


SJP.pl


spostrzec

1. pa­trząc, uś­wia­do­mić sobie coś;
2. zdać sobie z cze­goś spra­wę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­strze­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spo­strze­gać. (za­u­wa­żać)

 (1.2) do­ko­na­ny od|spo­strze­gać. (uś­wia­da­miać sobie)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­strzec się (ndk. spo­strze­gać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|spo­strze­gać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opa­lo­ny i przy­stoj­ny, już w "cy­wil­nym" stro­ju, z długą ko­per­tów­ką pod pachą, lekko, pra­wie tań­cząc, zmie­rzał do windy. Spo­strzegł­szy Irka, za­trzy­mał się i cof­nął dwa kroki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔsṭʃɛt͡s, AS: sposṭšec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzeżenie n., spostrzeganie n.

 czas. postrzegać

Wiktionary


spostrzegawczy

przy­miot­nik

 (1.1) szyb­ko i łatwo za­u­wa­ża­ją­cy szcze­gó­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najm­niej spo­strze­gaw­czy męż­czyz­na za­u­wa­ży ko­bie­tę wbitą na ob­ca­sy, po­zo­sta­jąc ślepy na wady jej urody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔsṭʃɛˈɡaft͡ʃɨ, AS: sposṭšegafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzegawczość ż.

 czas. spostrzegać

Wiktionary


spostrzegać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­strzec)

 (1.1) pa­trząc, zwra­cać uwagę na coś lub kogoś

 (1.2) zda­wać sobie spra­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­strze­gać się (dk. spo­strzec się)

 (2.1) zda­wać sobie spra­wę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzeganie n., spostrzeżenie n.

 przym. spostrzegawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostrzegać, zauważać

 (1.2) orientować się, spostrzegać się, uświadamiać sobie

 (2.1) spostrzegać, orientować się, uświadamiać sobie

Wiktionary


spostrzeżenie

wynik ro­zu­mo­wa­nia, ob­ser­wa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­ser­wa­cja, uwaga na dany temat

 (1.2) za­u­wa­że­nie, za­ob­ser­wo­wa­nie, uś­wia­do­mie­nie sobie przed­mio­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sposṭšežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spostrzeżeniowy, postrzeżeniowy

 rzecz. postrzeganie n., spostrzeganie n., postrzeżenie n.

 czas. spostrzec, spostrzegać, postrzegać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwaga, komentarz, obserwacja

Wiktionary


spostrzeżeniowy

→ spo­strze­że­nie


SJP.pl

Patrz:

spostrzeżenie

sposób

1. me­to­da po­stę­po­wa­nia lub osią­gnię­cia celu;
2. trik, zręcz­ne po­su­nię­cie poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć coś mimo nies­przy­ja­ją­cych oko­licz­no­ści lub czy­je­goś oporu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­to­da, al­go­rytm zro­bie­nia cze­goś, roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu

 (1.2) styl, ro­dzaj za­cho­wa­nia, wy­glą­du itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­ko­wiec wy­na­lazł spo­sób na po­pra­wę bez­pie­czeń­stwa w sa­mo­lo­tach.

 (1.2) Nie po­do­ba mi się jego spo­sób zwra­ca­nia się do ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔsup, AS: sposup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sposobność ż.

:: zdrobn. sposobik mrz.

 czas. sposobić ndk., przysposobić dk.

 przym. sposobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metoda, rozwiązanie, środek

 (1.2) maniera, styl

Wiktionary


spot

krót­ka re­kla­ma na­da­wa­na w te­le­wiz­ji lub radiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki film re­kla­mo­wy lub re­kla­ma w radiu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spot – w eko­no­mii, re­a­li­zo­wa­na na­tych­mia­sto­wo umowa kupna-sprze­da­ży
  • spot – me­to­da po­mia­ru świa­tła
  • spot – typ oś­wiet­le­nia
  • Spot – właśc. Glen Loc­kett, ame­ry­kań­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • spot re­kla­mo­wy (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • SPOT

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔt, AS: spot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reklamówka

Wiktionary


spoterski

zwią­za­ny z hobby po­le­ga­ją­cym na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu obiek­tów zwią­za­nych z ko­mu­ni­ka­cją; spot­ter­ski


SJP.pl


spotify

[czy­taj: spo­ti­faj] ser­wis i apli­ka­cja do mu­zy­ki


SJP.pl

Spo­ti­fy – szwedz­ki ser­wis stru­mie­nio­wy ofe­ru­ją­cy do­stęp do mu­zy­ki oraz pod­ca­stów na li­cen­cji fre­e­mium.

Ser­wis ofe­ru­je cy­fro­we ob­ję­te pra­wa­mi au­tor­ski­mi na­gra­nia mu­zycz­ne i pod­ca­sty, w tym ponad 82 mi­lio­nów ut­wo­rów, po­cho­dzą­cych od wyt­wór­ni pły­to­wych i firm me­dial­nych.

Wikipedia


spoting

spot­ting;
1. hobby po­le­ga­ją­ce na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cyj­nych, np. au­to­bu­sów, po­cią­gów;
2. kon­cen­tro­wa­nie wzro­ku w jed­nym punk­cie w cza­sie wy­ko­ny­wa­nia obro­tu w tańcu w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi


SJP.pl


spotkanie

1. nat­knąć się na kogoś lub coś, zo­ba­czyć się z kimś;
2. poz­nać kogoś;
3. zna­leźć coś gdzieś;
4. zda­rzyć się, stać się czy­imś udzia­łem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umó­wio­ne lub przy­pad­ko­we zo­ba­cze­nie kogoś, zet­knię­cie się z kimś (z czymś)

 (1.2) roz­gryw­ka spor­to­wa

 (1.3) nat­knię­cie się na kogoś, zo­ba­cze­nie go

 (1.4) poz­na­nie kogoś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spot­ka­nie − osada w za­chod­nio­po­mor­skim.
  • Spot­ka­nie (film 2010) − reż. David A.R. White
  • Spot­ka­nie (film 2007) − reż. Tho­mas McCarthy
  • Spot­ka­nie (film 1996) − reż. David Twohy
  • Spot­ka­nie (film 1985) − reż. André Téchiné
  • Spot­ka­nie (film 1974) − reż. Alan Brid­ges
  • Spot­ka­nie (film 1969) − reż. Sid­ney Lumet
  • Spot­ka­nie (film 1945) − reż. David Lean
  • Spot­ka­nie – ko­miks au­tor­stwa Bo­gu­sła­wa Pol­cha (ry­sun­ki) i Ry­szar­da Si­wa­no­wi­cza (sce­na­riusz).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ple­ner jest spot­ka­niem or­ga­ni­zo­wa­nym przez ori­ga­mi­stów dla ori­ga­mi­stów, im­pre­zą non-pro­fit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔtˈkãɲɛ, AS: spotkãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotykanie n., spotykanka ż.

 czas. spotkać dk., spotykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mecz

Wiktionary


spotkaniowy

→ spot­ka­nie


SJP.pl

Patrz:

spotkanie

spotkanioza

po­tocz­nie: zbyt czę­ste i uciąż­li­we or­ga­ni­zo­wa­nie spot­kań


SJP.pl


spotkanko

zdrob­nia­le: spot­ka­nie


SJP.pl


spotkać

1. nat­knąć się na kogoś lub coś, zo­ba­czyć się z kimś;
2. poz­nać kogoś;
3. zna­leźć coś gdzieś;
4. zda­rzyć się, stać się czy­imś udzia­łem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­ty­kać)

 (1.1) nat­knąć się na kogoś

 (1.2) poz­nać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spot­kać się (ndk. spo­ty­kać się)

 (2.1) pójść gdzieś, gdzie ktoś też bę­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoim życiu spot­ka­łem tylko kilku praw­dzi­wych przy­ja­ciół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔtkat͡ɕ, AS: spotkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotkanie n.

Wiktionary


spotlight

[czy­taj: spot­lajt]
1. bar­dzo wąski stru­mień świa­tła kie­ro­wa­ny na kogoś lub na coś, czę­sto sto­so­wa­ny w te­a­trach;
2. re­flek­tor rzu­ca­ją­cy taki stru­mień świa­tła


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spot­light – funk­cja w opro­gra­mo­wa­niu Apple
  • Spot­light – ame­ry­kań­ski dra­mat z 2015 roku
  • The Spot­light – ame­ry­kań­ski ty­god­nik, wy­da­wa­ny w la­tach 1975–2001
  • Spot­light – przy­go­to­wa­na w 1955 r. przez Ko­mi­tet Wolna Eu­ro­pa ope­ra­cja de­ma­ska­tor­ska z bro­szu­rą Jó­ze­fa Świa­tły „Za ku­li­sa­mi bez­pie­ki i par­tii” kol­por­to­wa­ną przy po­mo­cy ba­lo­nów
  • Spot­light – album An­to­i­ne’a Cla­ma­ra­na z 2009 roku
  • Spot­light – album ze­spo­łu Djum­bo z 2007 roku
  • „Spot­light” – sin­giel Jen­ni­fer Hud­son z 2008 roku
  • „Spot­light” – sin­giel Ma­don­ny z 1988 roku
  • „Spot­light” – pio­sen­ka Se­le­ny Gomez i the Scene z al­bu­mu A Year Wit­ho­ut Rain z 2011 roku
  • „Spot­light” – pio­sen­ka Sha­ki­ry z al­bu­mu Sha­ki­ra z 2014 roku
  • Spot­light – re­gio­nal­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny BBC, na­da­wa­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej An­glii
  • Spot­light – pro­gram in­for­ma­cyj­ny w Ir­lan­dii Pół­noc­nej

Wikipedia


spotowy

→ spot


SJP.pl

Patrz:

spot

spotter

[czy­taj: spo­ter] hob­by­sta zaj­mu­ją­cy się ob­ser­wo­wa­niem i fo­to­gra­fo­wa­niem po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cyj­nych, np. au­to­bu­sów, po­cią­gów


SJP.pl


spotterka

→ spot­ter [czy­taj: spo­ter­ka]


SJP.pl


spotters

[czy­taj: spo­ters] spe­cjal­nie wysz­ko­lo­ny funk­cjo­na­riusz bę­dą­cy me­dia­to­rem i łącz­ni­kiem po­mię­dzy klu­ba­mi, ki­bi­ca­mi, ochro­ną i po­li­cją, roz­wią­zu­ją­cy sta­dio­no­we pro­ble­my


SJP.pl


spotterski

[czy­taj: spo­ter­ski] zwią­za­ny z hobby po­le­ga­ją­cym na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu obiek­tów zwią­za­nych z ko­mu­ni­ka­cją; spo­ter­ski


SJP.pl


spotting

[czy­taj: spo­ting] spo­ting;
1. hobby po­le­ga­ją­ce na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cyj­nych, np. au­to­bu­sów, po­cią­gów;
2. kon­cen­tro­wa­nie wzro­ku w jed­nym punk­cie w cza­sie wy­ko­ny­wa­nia obro­tu w tańcu w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi


SJP.pl

Spot­ting – hobby po­le­ga­ją­ce na fo­to­gra­fo­wa­niu lub ob­ser­wo­wa­niu obiek­tów zwią­za­nych z ko­mu­ni­ka­cją. Osoba upra­wia­ją­ce to hobby na­zy­wa­na jest "spot­te­rem" (ang. spot­ter).

Ze wzglę­du na obiekt za­in­te­re­so­wa­nia wy­róż­nia się:

Wikipedia


spotwarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spot­wa­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spotwarzać ndk.

Wiktionary


spotwarzać

rzu­cać na kogoś fał­szy­we oskar­że­nia


SJP.pl


spotwarzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spot­wa­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spotwarzyć

 rzecz. twarz ż.

 przym. twarzowy

Wiktionary


spotwarzyć

rzu­cić na kogoś pot­warz; znie­sła­wić, oczer­nić, ob­mó­wić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) znie­sła­wić, obra­zić, oczer­nić kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔtˈfaʒɨt͡ɕ, AS: spotfažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotwarzenie n., twarz ż.

 przym. twarzowy

Wiktionary


spotwornianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spot­wor­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespotwornianie n.

 czas. spotworniać ndk.

Wiktionary


spotworzyć

1. uczy­nić prze­ra­ża­ją­cym, pot­wor­nym;
2. żar­to­bli­wie: stwo­rzyć


SJP.pl


spotykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­ty­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔtɨˈkãɲɛ, AS: spotykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spotykać

 rzecz. spotkanie n.

Wiktionary


spotykanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. reg. czó­łen­ko na nie­wiel­kim ob­ca­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotkanie n.

 czas. spotykać

Wiktionary


spotykać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spot­kać)

 (1.1) na­po­ty­kać kogoś, wi­dy­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­ty­kać się (dk. spot­kać się)

 (2.1) cho­dzić na spot­ka­nia z kimś

 (2.2) mieć na swo­jej dro­dze, mieć do czy­nie­nia z kimś lub czymś

 (2.3) być parą w nie­for­mal­nym związ­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzad­ko spo­ty­kam pana na uczel­ni.

 (2.1) Spo­ty­ka­my się rzad­ko, gdyż oboje dużo pra­cu­je­my.

 (2.2) Z nikim nie chce się spo­ty­kać.

 (2.2) Rzad­ko spo­ty­kam się z rów­nie dzi­wacz­ny­mi hi­sto­ria­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈtɨkat͡ɕ, AS: spotykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spotykanka ż., spotykanie n., spotkanie n.

 przym. spotkaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widywać

Wiktionary


spotęgowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­tę­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spotęgować dk.

Wiktionary


spotęgować

1. uczy­nić coś moc­niej­szym, sil­niej­szym; wzmoc­nić, wzmóc;
2. spo­tę­go­wać się - na­brać siły, in­ten­syw­no­ści; wzmoc­nić się, wzmóc się


SJP.pl


spoufalać

prze­cho­dzić z kimś w bar­dzo bli­skie sto­sun­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­u­fa­lić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|spo­u­fa­lić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­u­fa­lać się (dk. spo­u­fa­lić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|spo­u­fa­lić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoufalanie n., spoufalenie n., poufalenie n., poufalec mos., poufałość ż.

 czas. spoufalić dk., poufalić ndk.

 przym. poufały, spoufalony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. bratać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


spoufalić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­u­fa­lać)

 (1.1) uczy­nić kogoś po­u­fa­łym, ośmie­lić kogoś do po­u­fa­ło­ści wzglę­dem sie­bie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­u­fa­lić się (ndk. spo­u­fa­lać się)

 (2.1) stać się po­u­fa­łym wzglę­dem kogoś, wejść z kimś w ko­mi­ty­wę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoufalenie n., spoufalanie n., poufalenie n., poufalec mos., poufałość ż.

 czas. spoufalać ndk., poufalić ndk.

 przym. poufały, spoufalony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zaprzyjaźnić się, zakolegować się; pot. skumplować się, skumać się; podn. zbratać się

Wiktionary


spoufalony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który wszedł z kimś w bar­dzo bli­skie re­la­cje, sto­sun­ki

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy od: spo­u­fa­lić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały

 przysł. poufale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bliski, bratni, konfidencjonalny, poufny, przyjacielski, serdeczny, swojski, ścisły, zaprzyjaźniony, zażyły, zżyty

Wiktionary


spowalnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wal­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔvalʲˈɲä̃ɲɛ, AS: spovalʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowalniać ndk.

 temsłow. wolno-

 przym. wolny

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary


spowalniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­wol­nić)

 (1.1) zmniej­szać tempo; czy­nić wol­niej­szym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowalniacz mrz., spowalnianie n., spowolnienie n.

 przym. spowalniający, spowalniany, spowolniony, wolny

 przysł. spowalniająco

 czas. spowolnić, wolnieć

 temsłow. wolno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hamować, zwalniać

Wiktionary


spoważniały

1. stać się nagle po­waż­nym; spoch­mur­nieć;
2. zmęż­nieć; do­ros­nąć emo­cjo­nal­nie wy­zby­wa­jąc się nie­doj­rza­łych cech


SJP.pl


spoważnieć

1. stać się nagle po­waż­nym; spoch­mur­nieć;
2. zmęż­nieć; do­ros­nąć emo­cjo­nal­nie wy­zby­wa­jąc się nie­doj­rza­łych cech


SJP.pl


spowiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wy­słu­chi­wa­nie spo­wie­dzi

 (1.2) rel. wyz­na­wa­nie grze­chów w spo­wie­dzi

 (1.3) przen. wy­ja­wia­nie rze­czy wcze­śniej trzy­ma­nych w ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­bro­nio­no Ojcu Pio pu­blicz­ne­go od­pra­wia­nia mszy i spo­wia­da­nia.

 (1.1) Ksiądz Kle­mens cał­ko­wi­cie poś­wię­cił się spo­wia­da­niu, go­dzi­na­mi nie wy­cho­dził z kon­fe­sjo­na­łu.

 (1.2) Je­szcze przed spo­wia­da­niem na­le­ży zro­bić ra­chu­nek su­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiadanie się n., spowiednik mos., spowiedź ż.

 czas. powiedzieć, spowiadać ndk., wyspowiadać dk.

 przym. spowiedniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyspowiadanie

 (1.2) spowiadanie się, spowiedź, wyspowiadanie, wyspowiadanie się

Wiktionary


spowiadać

1. po­wszech­nie lub in­dy­wi­du­al­nie wyz­na­wać grze­chy;
2. o księ­dzu: słu­chać spo­wie­dzi;
3. zwie­rzać się komuś ze spraw oso­bi­stych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­spo­wia­dać)

 (1.1) rel. o du­chow­nym: wy­słu­chi­wać wyz­na­nia pe­ni­ten­ta w sa­kra­men­cie spo­wie­dzi

 (1.2) pot. wy­py­ty­wać szcze­gó­ło­wo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­wia­dać się (dk. wy­spo­wia­dać się)

 (2.1) rel. wyz­na­wać grze­chy w spo­wie­dzi

 (2.2) przen. opo­wia­dać o oso­bi­stych spra­wach wy­bra­nej oso­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­sze­mu pro­bo­szczo­wi nie chce się spo­wia­dać przed msza­mi w ty­god­niu.

 (2.1) Mąż pani Ha­li­ny spo­wia­da się za­wsze w pier­wszy pią­tek mie­sią­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiedniczka ż., spowiadanie n., spowiedź ż., spowiednik mos.

 czas. wyspowiadać, powiadać ndk., powiedać ndk., powiedzieć dk.

 przym. spowiedniczy

Wiktionary


spowicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: spovʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowijać ndk., spowić dk.

 rzecz. spowijanie n.

Wiktionary


spowiednia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. kon­fe­sjo­nał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈvʲjɛdʲɲa, AS: spovʹi ̯edʹńa

Wiktionary


spowiednica

daw­niej: kon­fe­sjo­nał; słu­chal­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. rel. kon­fe­sjo­nał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ci­śnij się do spo­wied­ni­cy czyli kon­fe­sy­o­na­łu, ale gdy czas przyj­dzie na cie­bie, przy­stąp skrom­nie, prze­że­gnaj się i mów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiednik mos., spowiedź ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfesjonał; daw. konfesyonał, spowiadalnica

Wiktionary


spowiedniczka

daw­niej: osoba za­u­fa­na, któ­rej ktoś się zwie­rza ze swo­ich spraw oso­bi­stych i ta­jem­nic; po­wier­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. za­u­fa­na, ko­bie­ta któ­rej ktoś się zwie­rza ze swo­ich spraw oso­bi­stych czy ta­jem­nic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiednik mos., spowiedź ż.

 czas. spowiadać, spowiadać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powiernica

Wiktionary


spowiedniczy

→ spo­wied­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spo­wied­ni­kiem lub spo­wie­dzią, do­ty­czą­cy spo­wied­ni­ka lub spo­wie­dzi

Wiktionary

Patrz:

spowiednik

Przykłady

 (1.1) O któ­rej roz­po­czy­na się dyżur spo­wied­ni­czy w ko­ście­le Ma­riac­kim?

 (1.1) Te­ma­ty­ka na­gra­nia i jego spo­wied­ni­czy cha­rak­ter zo­sta­ły uz­na­ne za am­bit­ne i doj­rza­łe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiadanie n., spowiedź ż., spowiednik mos.

 czas. spowiadać ndk.

Wiktionary


spowiednik

ksiądz wy­słu­chu­ją­cy spo­wie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny wy­słu­chu­ją­cy spo­wie­dzi;

 (1.2) osoba, któ­rej ktoś się zwie­rza

Wiktionary

Spo­wied­nik – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim ka­płan (bi­skup lub pre­zbi­ter), który ma prawo spo­wia­da­nia, a więc udzie­la­nia sa­kra­men­tu po­ku­ty. Musi więc po­sia­dać waż­nie przy­ję­te świę­ce­nia (nie wy­star­czą świę­ce­nia dia­ko­na­tu), a nadto być upo­waż­nio­nym do spra­wo­wa­nia tego sa­kra­men­tu. W pew­nych sy­tu­a­cjach może być tego prawa po­zba­wio­ny przez kom­pe­tent­ną wła­dzę ko­ściel­ną, a wtedy nie może w spo­sób ważny spo­wia­dać (z wy­jąt­kiem nie­bez­pie­czeń­stwa śmier­ci).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­kon­ni­ca po­pro­si­ła o pomoc swo­je­go spo­wied­ni­ka z za­ko­nu re­dem­to­ry­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈvʲjɛdʲɲik, AS: spovʹi ̯edʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiedź ż., spowiedniczka ż., spowiednica ż., spowiadanie n., wyspowiadanie n.

 czas. spowiadać ndk., wyspowiadać ndk.

 przym. spowiedniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powiernik

Wiktionary


spowiedź

1. po­wszech­ne lub in­dy­wi­du­al­ne wyz­na­nie grze­chów;
2. zwie­rza­nie się komuś ze spraw oso­bi­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­na­nie grze­chów przed ka­pła­nem w celu otrzy­ma­nia ich od­pu­szcze­nia

 (1.2) przen. szcze­re wyz­na­nie, ujaw­nie­nie komuś oso­bi­stych ta­jem­nic

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­kra­ment po­ku­ty i po­jed­na­nia – jeden z sa­kra­men­tów w ka­to­li­cyz­mie, pra­wo­sła­wiu i an­gli­ka­niz­mie
  • Spo­wiedź po­wszech­na – akt po­ku­ty od­ma­wia­ny pod­czas mszy świę­tej
  • Spo­wiedź (roz­pra­wa Adrien­ne von Speyr) – roz­pra­wa Adrien­ne von Speyr z 1960
  • Spo­wiedź (roz­pra­wa Lwa Toł­sto­ja) – roz­pra­wa Lwa Toł­sto­ja z lat 1879-1880
  • Spo­wiedź (sin­gel) – trze­ci sin­gel z płyty An­te­pe­nul­ti­ma­te Kasi Ko­wal­skiej
  • Ne­po­muk – fi­gu­ra świę­te­go Jana Ne­po­mu­ce­na, uwa­ża­ne­go za pa­tro­na do­brej spo­wie­dzi i spo­wied­ni­ków
  • Po­ku­ta – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­to­li­cy mają obo­wią­zek przy­stą­pie­nia do spo­wie­dzi przy­najm­niej raz do roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiednik mos., spowiedniczka ż., spowiednica ż., spowiadanie n.

 czas. powiedzieć, spowiadać ndk., wyspowiadać dk.

 przym. spowiedniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. spowiydź, reg. śl. suchanie

Wiktionary


spowijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wi­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: spovʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowijać ndk., spowić dk.

 rzecz. spowicie n.

Wiktionary


spowijać

ota­czać ze wszyst­kich stron


SJP.pl


spowinowacać

książ­ko­wo: łą­czyć w związ­ki ro­dzin­ne (po­wi­no­wact­wo) po­przez mał­żeń­stwo; ko­li­ga­cić


SJP.pl


spowinowacić

książ­ko­wo: po­łą­czyć w związ­ki ro­dzin­ne (po­wi­no­wact­wo) po­przez mał­żeń­stwo; sko­li­ga­cić


SJP.pl


spowinąć

spo­wić;
1. oto­czyć ze wszyst­kich stron;
2. do­kład­nie owi­nąć


SJP.pl


spowiydnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. kon­fe­sjo­nał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiydź ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suchatelnica

Wiktionary


spowiydź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. spo­wiedź

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowiydnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suchanie

Wiktionary


spowić

do­kład­nie coś okryć; owi­nąć, oto­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|spo­wi­jać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Torro za­krę­ci­ło się w gło­wie. Im­pe­rium. Lord Vader. Sły­sza­ła, rzecz jasna, opo­wie­ści o spo­wi­tym w cie­niu wid­mie, rze­ko­mej pra­wej ręce Im­pe­ra­to­ra, a każda z tych hi­sto­rii była bar­dziej ma­ka­brycz­na i mniej wia­ry­god­na od po­przed­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowicie n., spowijanie n.

Wiktionary


spowodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wo­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowodować dk.

 rzecz. powód mos./mrz.

Wiktionary


spowodować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wo­do­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wo­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re leki psy­cho­tro­po­we mogą spo­wo­do­wać kło­po­ty z erek­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔvɔˈdɔvat͡ɕ, AS: spovodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowodowanie n., powód

 czas. powodować

Wiktionary


spowolnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wol­nić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spo­wol­nie­nie psy­cho­ru­cho­we
  • Spo­wol­nie­nie ru­cho­we
  • Pa­ra­metr spo­wol­nie­nia
  • Zwol­nie­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspɔvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: spovolʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowolnić dk., spowalniać ndk.

 temsłow. wolno-

 przym. spowolniony, wolny

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary


spowolniony

przy­miot­nik

 (1.1) wol­niej­szy niż zaz­wy­czaj lub niż przy­ję­te normy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od spo­wol­nić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­stym po­wo­dem spo­wol­nio­ne­go me­ta­bo­liz­mu są złe na­wy­ki ży­wie­nio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowolnienie n.

 czas. spowalniać ndk., spowolnić dk.

Wiktionary


spowolnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|spo­wal­niać.

 (1.2) spra­wić, że coś prze­bie­gło w wol­niej­szym tem­pie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W tym cza­sie pró­bo­wał się od­prę­żyć na tyle, by spo­wol­nić pro­ce­sy ży­cio­we, zre­du­ko­wać tem­pe­ra­tu­rę ciała i stać się nie­mal­że nie­wy­kry­wal­ny. Zaz­wy­czaj bez trudu osią­gał stan esty­wa­cji, ale teraz był bar­dzo roz­ko­ja­rzo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spowalnianie n., spowolnienie n., powolniak mzw./mos.

 czas. spowalniać ndk.

Wiktionary


spowszechniały

stać się po­wszech­nym; spo­wszed­nieć


SJP.pl


spowszechnieć

stać się po­wszech­nym; spo­wszed­nieć


SJP.pl


spowszednianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wszed­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowszedniać ndk.

Wiktionary


spowszedniały

taki, który spo­wszed­niał, stra­cił atrak­cyj­ność i urok no­wo­ści; ba­nal­ny, po­spo­li­ty, okle­pa­ny


SJP.pl


spowszednieć

stać się po­wszed­nim, co­dzien­nym, stra­cić urok no­wo­ści; spo­spo­li­cieć, znu­dzić się


SJP.pl


spox

po­tocz­nie: par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca poz­wo­le­nie na coś lub apro­ba­tę; nie ma spra­wy, w po­rząd­ku, okej, spoko, spocz­ko


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. spo­koj­nie, za­cho­waj spo­kój, nie de­ner­wuj się

 (1.2) pot. w po­rząd­ku, spo­koj­nie, nie przej­muj się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spoza

zza; wska­zu­je miej­sce, z któ­re­go coś się uka­zu­je


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) nie z…; nie na­le­żą­cy do…

 (1.2) zza… (in­for­mu­je że obiekt prze­stał być prze­sła­nia­ny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest spoza na­szej szko­ły.

 (1.2) Słoń­ce wy­ło­ni­ło się spoza chmur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔza, AS: spoza

Wiktionary


spozieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­zie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spozierać ndk.

Wiktionary


spozierać

pa­trzeć od czasu do czasu; spo­glą­dać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. daw. spo­glą­dać, pa­trzeć od czasu do czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­no­si­li co chwi­lę głowy i spo­zie­ra­li w stro­nę drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʑɛrat͡ɕ, AS: spoźerać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spozieranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popatrywać

Wiktionary


spoziomować

uczy­nić po­zio­mym, spro­wa­dzić do po­zio­mu, wyz­na­czyć po­ziom cze­goś; wy­po­zio­mo­wać


SJP.pl


spozycjonować

śro­do­wi­sko­wo: po­pra­wić po­zy­cję stro­ny in­ter­ne­to­wej w wy­ni­kach wy­szu­ki­wa­nia; wy­po­zy­cjo­no­wać


SJP.pl


społ.

skrót od: spo­łecz­ny


SJP.pl


społeczeństwo

zbio­ro­wość ludz­ka za­miesz­ku­ją­ca okre­ślo­ne te­ry­to­rium, wy­o­dręb­nio­na pew­ny­mi wię­zia­mi (re­la­cja­mi) spo­łecz­ny­mi opar­ty­mi np. na wspól­nej kul­tu­rze, re­li­gii, wa­run­kach życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) so­cjol. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi za­miesz­ku­ją­ca ja­kieś te­ry­to­rium po­wią­za­nych ze sobą kul­tu­ro­wo, hi­sto­rycz­nie, re­li­gij­nie, za­wo­do­wo itp.;

Wiktionary

Spo­łe­czeń­stwo – pod­sta­wo­we po­ję­cie so­cjo­lo­gicz­ne, jed­nak­że nie­jed­noz­nacz­nie de­fi­nio­wa­ne. Ter­mi­nem tym tra­dy­cyj­nie uj­mu­je się dużą zbio­ro­wość spo­łecz­ną, za­miesz­ku­ją­cą dane te­ry­to­rium, po­sia­da­ją­ce wspól­ną kul­tu­rę, wspól­ną toż­sa­mość oraz sieć wza­jem­nych sto­sun­ków spo­łecz­nych. Spo­łe­czeń­stwo po­nad­to po­sia­da włas­ne in­sty­tu­cje poz­wa­la­ją­ce mu na funk­cjo­no­wa­nie oraz formę or­ga­ni­za­cyj­ną w po­sta­ci pań­stwa, na­ro­du lub ple­mie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny".

 (1.1) Media po­win­ny po­in­for­mo­wać spo­łe­czeń­stwo o bez­płat­nych ba­da­niach oku­li­stycz­nych.

 (1.1) Oty­łość jest po­waż­nym pro­ble­mem współ­czes­nych spo­łe­czeństw.

 (1.1) (Giu­sep­pe Ga­ri­bal­di) 15 lu­te­go 1863 roku, w trak­cie pow­sta­nia stycz­nio­we­go zwró­cił się do spo­łe­czeństw Eu­ro­py z gło­śnym ape­lem: „Nie opu­szczaj­cie Pol­ski”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔwɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: spou̯ečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczność ż., społecznictwo n.

 przym. społeczny

 przysł. społem

Wiktionary


społeczniaczka

pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta re­a­gu­ją­ca na ła­ma­nie norm spo­łecz­nych, nag­min­nie zgła­sza­ją­ca je na po­li­cję albo inne służy; spo­łecz­nia­ra


SJP.pl


społeczniak

1. pe­jo­ra­tyw­nie: osoba re­a­gu­ją­ca na ła­ma­nie norm spo­łecz­nych, nag­min­nie zgła­sza­ją­ca je na po­li­cję albo inne służy;
2. po­tocz­nie: spo­łecz­nik


SJP.pl


społeczniara

1. pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta re­a­gu­ją­ca na ła­ma­nie norm spo­łecz­nych, nag­min­nie zgła­sza­ją­ca je na po­li­cję albo inne służy; spo­łecz­nia­ra;
2. po­tocz­nie: spo­łecz­nicz­ka


SJP.pl


społecznica

ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca be­zin­te­re­sow­nie dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści; spo­łecz­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczniczka ż.

Wiktionary


społecznictwo

dzia­łal­ność spo­łecz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. udzie­la­nie się spo­łecz­nie, dzia­łal­ność spo­łecz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczeństwo n., społeczniczka ż., społecznik mos., społeczność ż.

 przym. społecznikowski, społeczny

 przysł. społecznie, społem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca społeczna

Wiktionary


społeczniczka

ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca be­zin­te­re­sow­nie dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści; spo­łecz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: spo­łecz­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔwɛt͡ʃʲˈɲit͡ʃka, AS: spou̯ečʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społecznik, społecznica, społecznictwo, społecznikostwo

 przym. społecznikowski

 przysł. społem

Wiktionary


społecznie

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem spo­łecz­nym

 (1.2) zgod­nie z nor­ma­mi spo­łecz­ny­mi

 (1.3) bio­rąc pod uwagę za­po­trze­bo­wa­nie spo­łecz­ne

 (1.4) bez otrzy­my­wa­nia wy­na­gro­dze­nia

 (1.5) w re­la­cjach z in­ny­mi

 (1.6) daw. razem z in­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­stem po­dat­ko­wy im­pe­rium był spo­łecz­nie nie­spra­wied­li­wy.

 (1.2) Takie za­cho­wa­nia przed wojną były spo­łecz­nie pięt­no­wa­ne w Pol­sce.

 (1.3) Zmniej­sze­nie kary uwa­żam w tym wy­pad­ku za spo­łecz­nie nie­bez­piecz­ne.

 (1.4) Ro­dzi­ce ucz­niów po­ma­lo­wa­li ko­ry­tarz spo­łecz­nie.

 (1.5) Jej sy­nal­ko­wie byli spo­łecz­nie nie­przy­sto­so­wa­ni, za­czy­na­li łamać prawo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społecznictwo n., społecznik mos., społeczność ż., uspołecznienie n.

 czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

 przym. społeczny, ogólnospołeczny

 przysł. społem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) razem, społem

Wiktionary


społecznik

osoba dzia­ła­ją­ca be­zin­te­re­sow­nie dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek dzia­ła­ją­cy dla dobra in­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społecznictwo n., społeczniczka ż.

 przysł. społecznie, społem

 przym. społeczny

Wiktionary


społecznikostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaj­mo­wa­nie się spra­wa­mi spo­łecz­ny­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczniczka ż.

 przym. społeczny

Wiktionary


społecznikowski

→ spo­łecz­nik


SJP.pl

Patrz:

społecznik

społeczno-gospodarczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem i go­spo­dar­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W oku­po­wa­nej Pol­sce, a zwła­szcza w War­sza­wie nie­le­gal­ny han­del szmu­glo­wa­ny­mi to­wa­ra­mi przy­brał nie­spo­ty­ka­ne nig­dzie in­dziej roz­mia­ry i sta­no­wił jeden z naj­waż­niej­szych ele­men­tów życia spo­łecz­no-go­spo­dar­cze­go.

Wiktionary


społeczno-polityczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spo­łe­czeń­stwa i po­li­ty­ki

Wiktionary


społecznoekonomiczny

do­ty­czą­cy eko­no­mii spo­łecz­nej


SJP.pl


społecznoobyczajowy

do­ty­czą­cy oby­cza­jów spo­łecz­nych


SJP.pl


społecznopolityczny

do­ty­czą­cy po­li­ty­ki spo­łecz­nej


SJP.pl


społecznościowy

1. do­ty­czą­cy danej spo­łecz­no­ści, np. in­ter­ne­to­wej;
2. media spo­łecz­no­ścio­we - ogół środ­ków prze­ka­zu umoż­li­wia­ją­cych ko­mu­ni­ko­wa­nie się i dzie­le­nie in­for­ma­cja­mi przez in­ter­net;
3. ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy - ser­wis in­ter­ne­to­wy słu­żą­cy do bu­do­wa­nia sieci spo­łecz­nych oraz sto­sun­ków spo­łecz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spo­łecz­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczność ż.

Wiktionary


społecznościówka

śro­do­wi­sko­wo: in­ter­ne­to­wy ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. me­dium spo­łecz­no­ścio­we

Wiktionary


społeczność

1. grupa ludzi po­łą­czo­na wię­zia­mi ro­dzin­ny­mi, za­wo­do­wy­mi, miej­scem za­miesz­ka­nia itp.;
2. daw­niej: spo­łe­czeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lu­dzie sku­pie­ni w śro­do­wi­sku za­wo­do­wym lub spo­łecz­nym;

 (1.2) cecha tego, co spo­łecz­ne

Wiktionary

Spo­łecz­ność – po­łą­czo­na ze sobą za po­mo­cą więzi spo­łecz­nych zbio­ro­wość ludzi na­le­żą­cych do pew­ne­go śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go i po­wią­za­nych ze sobą np.:

Po­ję­cie spo­łecz­no­ści jest bli­skie po­ję­ciu grupy spo­łecz­nej.

W zo­o­lo­gii po­ję­ciem bli­skim do po­ję­cia spo­łecz­no­ści jest kasta eu­so­cjal­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księ­go­wi sta­no­wią bar­dzo spe­cy­ficz­ną spo­łecz­ność.

 (1.1) Ba­da­nia so­cjo­lo­gicz­ne wska­zu­ją, że wyz­naw­cy is­la­mu w Chor­wa­cji są jedną z naj­le­piej zin­te­gro­wa­nych spo­łecz­no­ści mu­zuł­mań­skich w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈwɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: spou̯ečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczeństwo n., społecznictwo n.

 przym. społeczny, ogólnospołeczny, społecznościowy

 przysł. społem, społecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogół

Wiktionary


społeczny

1. zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem, od­no­szą­cy się do spo­łe­czeń­stwa;
2. na­le­żą­cy do ogółu spo­łe­czeń­stwa, ut­wo­rzo­ny, or­ga­ni­zo­wa­ny przez spo­łe­czeń­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spo­łe­czeń­stwa, re­a­li­zo­wa­ny przez spo­łe­czeń­stwo, zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem

 (1.2) taki, który jest włas­no­ścią spo­łe­czeń­stwa; na­le­ży do ogółu ludz­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wo­ło­dy­myr Hor­bu­lin, ukuł wtedy hasło, że w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej Kucz­ma jest na­cjo­na­li­stą, w wew­nętrz­nej — li­be­ra­łem, a w spo­łecz­nej — so­cjal­de­mo­kra­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈwɛt͡ʃnɨ, AS: spou̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczeństwo n., społeczność ż., społecznik m., społecznikostwo n., społecznictwo n.

 czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

 przym. społecznikowski, aspołeczny, ogólnospołeczny

 przysł. społecznie, społem

Wiktionary


społem

daw­niej: wspól­nie, razem


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przest. do spół­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KZRSS „Spo­łem” – Kra­jo­wy Zwią­zek Re­wi­zyj­ny Spół­dziel­ni Spo­żyw­ców „Spo­łem” zrze­sza­ją­cy po­wszech­ne spół­dziel­nie spo­żyw­ców „Spo­łem” (PSS „Spo­łem”)
  • WSP „Spo­łem” – Wyt­wór­cza Spół­dziel­nia Pracy „Spo­łem”
  • Bank Spo­łem
  • Spo­łem (cza­so­pis­mo)
  • Spo­łem Łódź – klub spor­to­wy
  • Tęcza-Spo­łem Kiel­ce – klub spor­to­wy
  • War­mia An­ders Group Spo­łem Olsz­tyn – klub spor­to­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. społeczeństwo n., społecznictwo n., społeczniczka ż., społecznik mos., społeczność ż., spółka ż., pospółka ż.

 przym. społecznikowski, społeczny, ogólnospołeczny

 przysł. społecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wespół, łącznie, razem, wspólnie

Wiktionary


społemowiec

czło­nek Spo­łem, spół­dziel­ni spo­żyw­ców


SJP.pl


społemowski

przy­miot­nik od: Spo­łem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy ze Spo­łem

Wiktionary


spośrodka

tyle co: z sa­me­go środ­ka


SJP.pl


spośród

przy­i­mek ko­mu­ni­ku­ją­cy, że to, o czym mowa w zda­niu, do­ty­czy wy­róż­nio­nej czę­ści ja­kie­goś zbio­ru


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) przy­i­mek ko­mu­ni­ku­ją­cy, że to, o czym mowa w zda­niu, do­ty­czy wy­róż­nio­nej czę­ści ja­kie­goś zbio­ru

 (1.2) przy­i­mek in­for­mu­ją­cy o ruchu z miej­sca po­mię­dzy ja­ki­miś obiek­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­cię­ża tylko jeden spoś­ród wszyst­kich bie­ga­czy.

 (1.2) Ży­ra­fa wy­su­nę­ła głowę spoś­ród drzew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔɕrut, AS: spośrut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z, spomiędzy

 (1.2) z, spomiędzy

Wiktionary


spoż.

skrót od: spo­żyw­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


spożycie

wpro­wa­dzić po­karm przez jamę ustną do żo­łąd­ka; zjeść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­żyć.; zu­ży­cie cze­goś, kon­sump­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubie­głym kwar­ta­le wzro­sło spo­ży­cie ener­gii elek­trycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨt͡ɕɛ, AS: spožyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spożywać, spożyć

 rzecz. spożywczy mrz., spożywanie, spożywczak

 przym. spożywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsumpcja

Wiktionary


spożyczać

daw­niej: po­ży­cza­jąc, gro­ma­dzić


SJP.pl


spożytkować

zużyć coś, wy­ko­rzy­stać po­ży­tecz­nie


SJP.pl


spożywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) je­dze­nie albo picie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ży­wa­nie al­ko­ho­lu w miej­scach pu­blicz­nych jest su­ro­wo za­bro­nio­ne.

 (1.1) Z po­wo­du kar­niz­mu więk­szość spo­łe­czeń­stwa tkwi w men­tal­nym pa­ra­dok­sie: uni­ka­my kon­fron­ta­cji z cier­pie­niem zwie­rząt, ale jed­no­cze­śnie czer­pie­my przy­jem­ność z ich spo­ży­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɨˈvãɲɛ, AS: spožyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spożywczak m., spożywca m., spożycie n., pożywienie n., spożywczy mrz.

 czas. spożywać ndk., spożyć dk.

 przym. spożywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsumpcja, konsumowanie

Wiktionary


spożywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­żyć)

 (1.1) książk. jeść albo pić coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨvat͡ɕ, AS: spožyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spożywczak m., spożywca m., spożywanie n., spożycie n., spożywczy mrz.

 czas. pożywiać, spożyć dk.

 przym. spożywczy, pożywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsumować

Wiktionary


spożywca

1. osoba je­dzą­ca lub pi­ją­ca coś;
2. prze­sta­rza­le: na­byw­ca to­wa­rów, kon­su­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. kon­su­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spożywanie n., spożywczy mrz.

 czas. spożywać, spożyć

 przym. spożywczy

Wiktionary


spożywczak

po­tocz­nie: sklep spo­żyw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. sklep spo­żyw­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym osied­lo­wym spo­żyw­cza­ku w ogóle nie ma pro­duk­tów dla dia­be­ty­ków!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spożywać, spożyć

 rzecz. spożywczy mrz., spożywanie n., spożycie n., spożywka ż.

 przym. spożywczy

Wiktionary


spożywczy

po­tocz­nie: sklep z ar­ty­ku­ła­mi spo­żyw­czy­mi; sklep spo­żyw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­dat­ny do spo­ży­wa­nia, je­dze­nia, kon­sump­cji w pły­nie, lub jako po­karm stały

 (1.2) zwią­za­ny z żyw­no­ścią lub spo­ży­ciem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sklep z ar­ty­ku­ła­mi spo­żyw­czy­mi (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwut­le­nek krze­mu jest do­pu­szczo­ny do sto­so­wa­nia w pro­duk­tach spo­żyw­czych jako sub­stan­cja prze­ciwz­bry­la­ją­ca (E551) – jed­nak przys­wa­jal­ność krze­mu z dwut­len­ku krze­mu wy­no­si mniej niż 1%.

 (2.1) Gdy zo­ba­czy­łem brud w osied­lo­wym spo­żyw­czym, zre­zy­gno­wa­łem z za­ku­pów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨft͡ʃɨ, AS: spožyfčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żywność ż., spożywanie n., spożycie n., spożywczak m., spożywca m.

 czas. spożywać ndk., spożyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. spożywczak

Wiktionary


spożywka

po­tocz­nie: ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ogół pro­duk­tów spo­żyw­czych

 (1.2) gałąź go­spo­dar­ki zwią­za­na z żyw­no­ścią

 (1.3) dział skle­pu, w któ­rym znaj­du­ją się pro­duk­ty spo­żyw­cze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spożywczak mrz.

Wiktionary


spożyć

wpro­wa­dzić po­karm przez jamę ustną do żo­łąd­ka; zjeść


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­ży­wać)

 (1.1) książk. zob. spo­ży­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On praw­do­po­dob­nie spo­żył za dużo al­ko­ho­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔʒɨt͡ɕ, AS: spožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spożywanie n., spożycie n., spożywczak n., spożywca m., spożywczy mrz.

 czas. pożywiać, spożywać ndk.

 przym. spożywczy, pożywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skonsumować

Wiktionary


spp

[czy­taj: es-pe-PE] skrót od:
1. Sto­wa­rzy­sze­nie Pi­sa­rzy Pol­skich;
2. Sto­wa­rzy­sze­nie Par­la­men­ta­rzy­stów Pol­skich;
3. Sto­wa­rzy­sze­nie Po­la­ków Posz­ko­do­wa­nych;
4. słow­nik po­praw­nej pol­szczyz­ny;
5. stre­fa płat­ne­go par­ko­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­wa­rzy­sze­nie Pa­pier­ni­ków Pol­skich
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Pi­sa­rzy Pol­skich – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie zrze­sza­ją­ce pi­sa­rzy
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Po­la­ków Posz­ko­do­wa­nych przez III Rze­szę
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Po­żar­ni­ków Pol­skich
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Pro­mo­cji Przed­się­bior­czo­ści
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Psy­cho­lo­gów Pol­skich
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Pa­to­lo­gów Pol­skich
  • PRBS (pol­ska nazwa: sy­gnał pra­wie przy­pad­ko­wy) – pse­u­do­lo­so­wa sek­wen­cja bitów
  • Se­qu­en­ced Pac­ket Pro­to­col – nazwa pro­to­ko­łu sie­cio­we­go wcho­dzą­ce­go w skład ro­dzi­ny pro­to­ko­łów XNS
  • Se­rial Port Pro­fi­le – jeden z ele­men­tów ro­dzi­ny pro­to­ko­łów Blu­e­to­oth
  • Stan­dard Pa­ral­lel Ports – jedna ze spe­cy­fi­ka­cji portu rów­no­le­głe­go IEEE 1284 Cen­tro­nics (patrz →IEEE 1284)
  • Par­tia Pracy (Szkoc­ka Par­tia Pracy) – bry­tyj­ska so­cjal­de­mo­kra­tycz­na par­tia po­li­tycz­na

Wikipedia


spr.

skrót od: spraw­dzo­ne (czy­ta­ne jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


spracowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) taki, który nosi ślady cięż­kiej pracy, zni­szczo­ny pracą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. czło­wiek spra­co­wa­ny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprat͡sɔˈvãnɨ, AS: spracovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. praca ż., pracownik m., pracownica ż., pracowniczka ż., pracuś m.

 czas. pracować, spracować, wypracować, zapracować

 przym. pracowniczy, zapracowany

Wiktionary


spragniony

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. po­trze­bu­ją­cy wody

 (1.2) chcą­cy cze­goś

 (1.3) o ziemi, ro­śli­nach: wysch­nię­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Och, piwo - westch­nął ni­zio­łek. - Alem jest spra­gnio­ny, cho­le­ra.

 (1.2) Ci z nich, któ­rzy po­szu­ku­ją za­ba­wy i to­wa­rzy­stwa, po­ja­dą do mod­nych ku­ror­tów, oś­rod­ków roz­ryw­ki. Rze­czy­wi­ście spra­gnie­ni kon­tak­tu z przy­ro­dą wy­bio­rą przy­go­dę w miej­scach przy­rod­ni­czo cen­nych, dzi­kich i pier­wot­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spraɟˈɲɔ̃nɨ, AS: spraǵńõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pragnienie n.

 czas. pragnąć

Wiktionary


spraj

płyn znaj­du­ją­cy się pod ci­śnie­niem w spe­cjal­nym po­jem­ni­ku; po­jem­nik z tymże pły­nem; spray; sprej


SJP.pl


sprajować

po­tocz­nie: pisać lub ma­lo­wać coś na murze farbą w spra­ju; spra­y­o­wać, spre­jo­wać


SJP.pl


sprajowy

→ spraj; spre­jo­wy, spra­y­o­wy


SJP.pl


sprankować

po­tocz­nie: zro­bić psi­ku­sa, za­żar­to­wać z kogoś, na­brać kogoś na coś


SJP.pl


sprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ści­śnię­cie, spła­szcze­nie cze­goś w pra­sie, pod cię­ża­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


sprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spra­so­wy­wać)

 (1.1) ścis­nąć, spła­szczyć coś w pra­sie, pod cię­ża­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


sprasowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ści­ska­nie, spła­szcza­nie cze­goś w pra­sie, pod cię­ża­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


sprasowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spra­so­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|spra­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


spraszać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­pra­szać naraz wiele osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mnie nie patrz! Ja ich tu nie spra­sza­łem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spraszanie n., dopraszanie n., doproszenie n.

 czas. sprosić dk.

 przym. spraszany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapraszać, gromadzić

Wiktionary


sprautarianin

osoba ży­wią­ca się głów­nie kieł­ka­mi


SJP.pl


sprautarianizm

odży­wa­nie się głów­nie kieł­ka­mi


SJP.pl


sprawa

1. przed­miot czy­je­goś za­in­te­re­so­wa­nia;
2. rzecz do za­łat­wie­nia;
3. wznio­sły cel;
4. po­stę­po­wa­nie w są­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co jest dla kogoś ważne

 (1.2) praw. po­stę­po­wa­nie pro­ku­ra­tor­skie, są­do­we lub ad­mi­ni­stra­cyj­ne

 (1.3) in­te­res, rzecz do za­łat­wie­nia

 (1.4) wiel­kie za­da­nie, wznio­sły cel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spra­wa w po­stę­po­wa­niach re­gu­lo­wa­nych przez prawo:
    • spra­wa ad­mi­ni­stra­cyj­na
    • spra­wa cy­wil­na
    • spra­wa karna
  • spra­wa jako przed­miot dzia­łal­no­ści or­ga­nów wy­mia­ru spra­wied­li­wo­ści:
    • jako ogół czyn­no­ści pro­ce­so­wych → po­stę­po­wa­nie
    • jako po­je­dyn­cze po­sie­dze­nie sądu → roz­pra­wa
    • jako przed­miot czy­je­goś za­in­te­re­so­wa­nia → roz­pra­wa lub pro­ces
    • jako do­nio­sły w skut­kach pro­ces mię­dzy okre­ślo­ny­mi stro­na­mi (spra­wa AAA v. BBB) → pre­ce­dens
  • spra­wa jako dział ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej:
    • spra­wy wew­nętrz­ne (na­le­ży do za­kre­su dzia­ła­nia Mi­ni­stra Spraw Wew­nętrz­nych i Ad­mi­ni­stra­cji)
    • spra­wy za­gra­nicz­ne (na­le­ży do za­kre­su dzia­ła­nia Mi­ni­stra Spraw Za­gra­nicz­nych)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wstę­pie mo­je­go listu pro­szę o dy­skre­cję, bo spra­wa jest oso­bi­stej na­tu­ry.

 (1.3) Mam do cie­bie spra­wę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsprava, AS: sprava

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawiać

 rzecz. sprawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwestia, materia, problem, zagadnienie

 (1.2) casus, kazus

 (1.3) interes, biznes

Wiktionary


sprawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który do­ko­nu­je czego

 (1.2) praw. pod­miot po­wo­du­ją­cy nie­po­żą­da­ne zda­rze­nia

 (1.3) stpol. opie­kun

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spraw­ca – po­ję­cie okre­śla­ją­ce osobę, która do­ko­na­ła czynu sprzecz­ne­go z pra­wem
  • spraw­ca – pod­miot, który swoim dzia­ła­niem wpły­wa na oto­cze­nie
  • spraw­ca – w Rze­czy­po­spo­li­tej szla­chec­kiej ad­mi­ni­stra­tor cza­so­wo wa­ku­ją­ce­go sta­ro­stwa lub wo­je­wództ­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spraw­cą wszechś­wia­ta jest Bóg.

 (1.2) Od­najdź­cie spraw­cę wczo­raj­sze­go ro­zbo­ju…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspraft͡sa, AS: sprafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawstwo n., sprawianie n., sprawienie n.

:: fż. sprawczyni ż.

 czas. sprawiać ndk., sprawić dk.

 przym. sprawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autor, pomysłodawca, stwórca, twórca, rzemieślnik, wynalazca

 (1.2) winowajca, winny, delikwent

Wiktionary


sprawczość

moż­li­wość wpły­wa­nia na to, co się dzie­je; sku­tecz­ność w dzia­ła­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. so­cjol. zdol­ność jed­nost­ki do sku­tecz­ne­go od­dzia­ły­wa­nia na oto­cze­nie

Wiktionary

Spraw­czość (ang. "agen­cy") – w na­u­kach spo­łecz­nych ter­min ten oz­na­cza zdol­ność, dzię­ki któ­rej jed­nost­ka może od­dzia­ły­wać na inne jed­nost­ki czy wpły­wać po­przez takie dzia­ła­nie na szer­szą sieć re­la­cji spo­łecz­nych, i jest z re­gu­ły przy­wo­ły­wa­ny w kon­tek­ście pro­ble­mu wła­dzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­czu­cie spraw­czo­ści to coś, co cią­gnie ludzi do po­li­ty­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprawczy

Wiktionary


sprawczy

ma­ją­cy wpływ na to, co się dzie­je; sku­tecz­ny w dzia­ła­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest przy­czy­ną czy­je­goś dzia­ła­nia lub pow­sta­wa­nia cze­goś

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze spraw­cą, do­ty­czą­cy spraw­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawczość ż., sprawca m., sprawczyni ż., sprawianie n., sprawienie n., sprawstwo n.

 czas. sprawiać ndk., sprawić dk.

 przysł. sprawczo

Wiktionary


sprawczyni

ko­bie­ta, która cze­goś do­ko­na­ła, była przy­czy­ną cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta, która cze­goś do­ko­nu­je

 (1.2) praw. ta, która po­wo­du­je nie­po­żą­da­ne zda­rze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawca m., sprawstwo n., sprawianie n., sprawienie n.

 czas. sprawiać

 przym. sprawczy

Wiktionary


sprawdzacz

1. coś, co spraw­dza, np. po­praw­ność pi­sow­ni;
2. osoba, która coś spraw­dza


SJP.pl


sprawdzalny

1. da­ją­cy się spraw­dzić;
2. taki, który się spraw­dza; spraw­dza­ją­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który da się spraw­dzić, moż­li­wy do we­ry­fi­ka­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W este­ty­ce Przy­bo­sia dwa są te­re­ny spraw­dzal­ne, od­wo­ław­cze: po­ez­ja i ma­lar­stwo.

 (1.1) Autor tek­stu, Roman Adler, sta­wia od­waż­ne hi­po­te­zy, co cie­ka­we, spraw­dzal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawdzalność ż., sprawdzian m., sprawdzenie n.

 czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weryfikowalny

Wiktionary


sprawdzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spraw­dzać.

Wiktionary

Spraw­dza­nie, rów­nież kon­fir­ma­cja – jedna z naj­bar­dziej pod­sta­wo­wych od­mian ro­zu­mo­wa­nia obok wnio­sko­wa­nia, do­wo­dze­nia i wy­ja­śnia­nia.

"Spraw­dza­nie" – de­fi­niu­jąc za Aj­du­kie­wi­czem po­ję­cie – "ja­kie­goś zda­nia, np. zda­nia „a jest b” po­le­ga na roz­wią­za­niu za­da­nia, które znaj­du­je swe słow­ne sfor­mu­ło­wa­nie w tzw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spravˈd͡zãɲɛ, AS: spravʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawdzać ndk.

 rzecz. prawda ż., sprawdzian mrz., sprawdzenie n.

 wykrz. prawda

Wiktionary


sprawdzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spraw­dzić)

 (1.1) kon­tro­lo­wać, we­ry­fi­ko­wać; upew­niać się, że coś jest pra­wi­dło­we

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spraw­dzać się (dk. spraw­dzić się)

 (2.1) speł­niać się, oka­zy­wać się praw­dzi­we

 (2.2) do­brze się spra­wo­wać, speł­niać ocze­ki­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­li­na za­wsze pięt­na­ście razy spraw­dza, czy do­brze zam­knę­ła drzwi.

 (2.1) Jej prze­po­wied­nia spraw­dzi­ła się.

 (2.2) Buty cał­kiem do­brze spraw­dza­ją się w tych wa­run­kach, trze­ba się na­praw­dę po­sta­rać, żeby się po­śliz­gnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravd͡zat͡ɕ, AS: spravʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawdzian n., sprawdzenie n., sprawdzanie n., sprawdzalność ż., prawda ż.

 czas. sprawdzić

 przym. sprawdzalny, sprawdzający

 wykrz. prawda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) testować

Wiktionary


sprawdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spraw­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krót­ka, ek­spe­ry­men­tal­na, bez­za­ło­go­wa misja, ma­ją­ca na celu spraw­dze­nie sprzę­tu w wa­run­kach kos­micz­nych, za­koń­czy­ła się po­wo­dze­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prawda ż., sprawdzian m., sprawdzalność ż., sprawdzanie n.

 czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

 przym. sprawdzalny

 wykrz. prawda

Wiktionary


sprawdzian

1. spo­sób spraw­dza­nia cze­goś; kry­te­rium, miara, mier­nik
2. ro­dzaj kla­sów­ki szkol­nej
3. na­rzę­dzie kon­trol­ne do stwier­dza­nia czy wy­miar, kształt lub dzia­ła­nie spraw­dza­ne­go przed­mio­tu nie wy­kra­cza­ją poza gra­ni­ce prze­wi­dzia­nej to­le­ran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. ze­staw zadań przez­na­czo­nych do roz­wią­za­nia przez ucz­niów, stu­den­tów, kur­san­tów itp. w celu zwe­ry­fi­ko­wa­nia ich wie­dzy i umie­jęt­no­ści w ja­kimś za­kre­sie

 (1.2) kry­te­rium, spo­sób spraw­dze­nia cze­goś, test

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spraw­dzian (eg­za­min)
  • spraw­dzian (przy­rząd)
  • spraw­dzian testu (we­ry­fi­ka­cja hi­po­tez sta­ty­stycz­nych) – ina­czej: sta­ty­sty­ka te­sto­wa
  • spraw­dzian krzy­żo­wy w te­stach sta­ty­stycz­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łem dziś w szko­le pięć ze spraw­dzia­nu z matmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲd͡ʑãn, AS: spravʹʒ́ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawdzalność ż., sprawdzanie n., sprawdzenie n.

 czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

 przym. sprawdzalny

Wiktionary


sprawdzianowy

przy­miot­nik od: spraw­dzian


SJP.pl


sprawdzianoza

zbyt czę­ste prze­pro­wa­dza­nie w szko­le spraw­dzia­nów; te­sto­za


SJP.pl


sprawdzić

skon­tro­lo­wać, zba­dać, czy coś jest zgod­ne z praw­dą, czy coś zo­sta­ło zro­bio­ne pra­wi­dło­wo


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spraw­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spraw­dzać.

 (1.2) skon­tro­lo­wać, zwe­ry­fi­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostroż­nie od­wra­ca­jąc kart­ki, spraw­dził, czy słow­nik duń­ski za­wie­ra słowo »mi­łość«.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲd͡ʑit͡ɕ, AS: spravʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawdzać

 rzecz. prawda ż., sprawdzian mrz., sprawdzenie n.

 wykrz. prawda

 przym. sprawdzalny

Wiktionary


sprawdzony

skon­tro­lo­wać, zba­dać, czy coś jest zgod­ne z praw­dą, czy coś zo­sta­ło zro­bio­ne pra­wi­dło­wo


SJP.pl


sprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spra­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawiać ndk.

 rzecz. sprawca mos., sprawczyni ż.

 przym. sprawczy

Wiktionary


sprawiać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. spra­wić)

 (1.1) po­wo­do­wać, by coś się stało

 (1.2) przen. ku­po­wać

 (1.3) przest. przy­go­to­wy­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zu­mia­ła ko­niecz­ność ukry­cia się w od­le­głym, nie­przy­jem­nym miej­scu, skry­tym za gę­stym pasem aste­ro­id, ale wszyst­ko w tej pla­ne­ta­a­ne­cie spra­wia­ło, że tęs­kni­ła za po­fa­lo­wa­ny­mi zie­lo­ny­mi wzgó­rza­mi swo­je­go ro­dzi­me­go świa­ta, Chan­dri­li.

 (1.2) Co mie­siąc spra­wia sobie nowe buty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲjät͡ɕ, AS: spravʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawka ż., sprawa ż., sprawstwo n., sprawca m., sprawczyni ż., sprawianie n., sprawienie n., sprawunek m.

 czas. sprawić dk.

 przym. sprawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powodować, robić

 (1.2) załatwiać

 (1.3) przygotowywać

Wiktionary


sprawiedliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spra­wied­li­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ, AS: spravʹi ̯edlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawiedliwość ż.

 przym. sprawiedliwy

Wiktionary


sprawiedliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spra­wied­li­wie


SJP.pl


sprawiedliwość

1. ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie, obiek­tyw­ne od­no­sze­nie się do rze­czy­wi­sto­ści, bez­stron­ność w oce­nia­niu in­nych, zgod­ność z przy­ję­ty­mi w danej spo­łecz­ność za­sa­da­mi etycz­ny­mi; ucz­ci­wość, pra­wość, obiek­ty­wizm;
2. w pra­wie: or­ga­na włą­dzy są­dow­ni­czej; są­dow­nict­wo, sąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) trwa­ła i nie­wy­mu­szo­na wola od­da­wa­nia każ­de­mu tego, co mu się na­le­ży;

 (1.2) pot. wła­dza są­dow­ni­cza

 (1.3) pot. dzia­ła­nie spra­wied­li­we

 (1.4) cecha tego, co spra­wied­li­we; cecha tych, któ­rzy są spra­wied­li­wi

Wiktionary

Spra­wied­li­wość – "ucz­ci­we, prawe po­stę­po­wa­nie". To jedno z pod­sta­wo­wych pojęć etycz­nych i praw­nych, wią­za­ne naj­czę­ściej z od­po­wied­nim roz­dzia­łem dóbr lub bez­stron­no­ścią. Spra­wied­li­wość przy­pi­su­je się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim życiu zmar­ły kie­ro­wał się za­wsze spra­wied­li­wo­ścią.

 (1.2) Złego prze­stęp­cę wresz­cie do­się­gła spra­wied­li­wość.

 (1.3) Skoro ukra­dłeś, to mu­sisz iść do wię­zie­nia – na tym po­le­ga spra­wied­li­wość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕt͡ɕ, AS: spravʹi ̯edlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usprawiedliwienie n., usprawiedliwianie n.

 czas. usprawiedliwiać ndk., usprawiedliwić dk.

 przym. sprawiedliwy

 przysł. sprawiedliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. temida

 (1.2) sąd

Wiktionary


sprawiedliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spra­wied­li­wy


SJP.pl


sprawiedliwy

1. taki, który sza­nu­je i prze­strze­ga przy­ję­te w danej spo­łecz­no­ści za­sa­dy etycz­ne oraz uz­na­je wy­ni­ka­ją­ce z tych zasad prawa przy­słu­gu­ją­ce innym; prawy, ucz­ci­wy;
2. opar­ty na obiek­tyw­nym są­dzie, wy­ni­ka­ją­cy z uz­na­wa­nych w danej spo­łecz­no­ści zasad etycz­nych; słusz­ny, uza­sad­nio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku: kie­ru­ją­cy się za­sa­da­mi spra­wied­li­wo­ści

 (1.2) o wy­ro­ku, pra­wie itp.: zgod­ny ze spra­wied­li­wo­ścią

Wiktionary

Spra­wied­li­wy – pol­ski dra­mat fil­mo­wy z 2015 roku w re­ży­se­rii Mi­cha­ła Szczer­bi­ca. Zdję­cia do filmu krę­co­no w na­stę­pu­ją­cych lo­ka­cjach: Ra­dzie­jo­wi­ce, Kam­pi­nos, oko­li­ce Spy­cho­wa, Kros­no pod Or­ne­tą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ, AS: spravʹi ̯edlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawiedliwość ż.

 przysł. sprawiedliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczciwy, prawy, mądry, obiektywny, bezstronny

 (1.2) salomonowy, słuszny, zasłużony, uzasadniony, zasadny

Wiktionary


sprawiedlność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. spra­wied­li­wość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spraˈvʲjɛdlnɔɕt͡ɕ, AS: spravʹi ̯edlność

Wiktionary


sprawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spra­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawić, sprawiać

 rzecz. sprawka ż., sprawca mos., sprawczyni ż.

 przym. sprawczy

Wiktionary


sprawion

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. uspra­wied­li­wio­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲjɔ̃n, AS: spravʹi ̯õn

Wiktionary


sprawić

stać się przy­czy­ną cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spra­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spra­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mo­żesz spra­wić, aby twój ko­le­ga po­szedł do domu?

 (1.1) Boże, spraw, żeby tak było.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲit͡ɕ, AS: spravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawiać ndk.

 rzecz. sprawienie n., sprawca mos., sprawka ż.

 przym. sprawczy

Wiktionary


sprawka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spra­wa

 (1.2) pot. wy­stę­pek, wina

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten psi­kus to twoja spraw­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsprafka, AS: sprafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawa, sprawienie

 czas. sprawiać, sprawić

Wiktionary


sprawnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób spraw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ko­wo łą­czy­ła ona tylko Kra­ków z We­ne­cją, ale póź­niej, spraw­nie kie­ro­wa­na przez dzier­ża­wią­cą ją ro­dzi­nę Mon­te­lu­pich, ob­ję­ła naj­waż­niej­sze mia­sta kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravʲɲɛ, AS: spravʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprawny

 rzecz. sprawność

Wiktionary


sprawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spraw­nie


SJP.pl


sprawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spraw­ny


SJP.pl


sprawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność or­ga­niz­mu lub umy­słu do zręcz­ne­go, szyb­kie­go dzia­ła­nia

 (1.2) szyb­ka i so­lid­ne wy­ko­ny­wa­nie ja­kichś czyn­no­ści, zręcz­ne dzia­ła­nie

 (1.3) techn. zdol­ność do po­praw­ne­go dzia­ła­nia (urzą­dze­nia)

 (1.4) fiz. wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca w jakim stop­niu urzą­dze­nie, or­ga­nizm lub pro­ces przeksz­tał­ca ener­gię wy­stę­pu­ją­cą w jed­nej po­sta­ci w ener­gię w innej po­sta­ci;

 (1.5) w har­cer­stwie: umie­jęt­ność lub wie­dza w ja­kimś za­kre­sie

 (1.6) odz­na­ka na mun­du­rze har­cer­skim sym­bo­li­zu­ją­ca umie­jęt­ność lub wie­dzę w ja­kimś za­kre­sie

Wiktionary

Zo­bacz też: spraw­ność fi­zycz­na w me­dy­cy­nie spor­to­wej.

Spraw­ność, spraw­ność ener­ge­tycz­na – ska­lar­na bez­wy­mia­ro­wa wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca w jakim stop­niu w danym pro­ce­sie przeksz­tał­ca­na jest ener­gia jed­ne­go ro­dza­ju w ener­gię in­ne­go ro­dza­ju; jest to pa­ra­metr okre­śla­ją­cy efek­tyw­ność wy­ko­rzy­sta­nia pa­li­wa. Spraw­ność to sto­su­nek ilo­ści ener­gii wy­cho­dzą­cej z pro­ce­su do ilo­ści ener­gii wcho­dzą­cej do pro­ce­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zgło­szeń było po­dob­no tak wiele, że ich licz­ba gro­zi­ła pa­ra­li­żem po­li­cji, więc pań­stwo wy­ka­za­ło się spraw­no­ścią le­gis­la­cyj­ną i szyb­ciut­ka no­we­la usta­wy już obo­wią­zu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravnɔɕt͡ɕ, AS: spravność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprawny, sprawnościowy

 przysł. sprawnie, sprawnościowo

Wiktionary


sprawny

przy­miot­nik

 (1.1) o urzą­dze­niu taki, który dzia­ła lub dzia­ła pra­wi­dło­wo (zgod­nie z przez­na­cze­niem)

 (1.2) o czło­wie­ku lub czę­ści ciała o peł­nej zdol­no­ści ru­cho­wej

 (1.3) o czło­wie­ku do­brze wy­ko­nu­ją­cy ja­kieś czyn­no­ści

 (1.4) o in­sty­tu­cji do­brze zor­ga­ni­zo­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam spraw­ny te­le­wi­zor.

 (1.2) Mam spraw­ne ręce, więc mogę ci pomóc.

 (1.2) Moi ro­dzi­ce są po osiem­dzie­siąt­ce, ale wciąż są spraw­ni.

 (1.3) To spraw­ny pra­cow­nik, wy­ko­nał już po­ło­wę planu.

 (1.4) Ja­po­nia po­sia­da spraw­ny sy­stem po­mo­cy so­cjal­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspravnɨ, AS: spravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawność ż.

 przysł. sprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) działający

 (1.3) kompetentny, wprawny

 (1.4) prężny

Wiktionary


sprawowanie

1. wy­peł­niać obo­wiąz­ki, peł­nić funk­cję
2. spra­wo­wać się - za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób; dzia­łać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spra­wo­wać.

 (1.2) środ. pod­le­ga­ją­ce oce­nie za­cho­wa­nie ucz­nia w szko­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sy­ste­mie jed­no­par­tyj­nym tylko jedna par­tia jest upraw­nio­na do spra­wo­wa­nia rze­czy­wi­stej wła­dzy.

 (1.2) Mam ob­ni­żo­ne spra­wo­wa­nie, bo mia­łem dużo nie­u­spra­wied­li­wio­nych nie­o­bec­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈvãɲɛ, AS: spravovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawować (się) ndk.

Wiktionary


sprawować

1. wy­peł­niać obo­wiąz­ki, peł­nić funk­cję
2. spra­wo­wać się - za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób; dzia­łać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­peł­niać obo­wiąz­ki, peł­nić funk­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spra­wo­wać się

 (2.1) za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z lan­so­wa­ną od pew­ne­go czasu kon­cep­cją mu­ze­um roz­pro­szo­ne­go, dy­rek­cja za­ko­piań­skiej pla­ców­ka­a­ców­ki spra­wu­je opie­kę nad dzie­siąt­ka­mi za­byt­ko­wych obiek­tów na te­re­nie Pod­ha­la, a także i poza nim.

 (1.1) Przy­pu­szczal­nie więc zdo­byw­cy Egip­tu spra­wo­wa­li wtedy rów­nież he­ge­mo­nię nad lu­da­mi Pa­le­sty­ny.

 (1.1) Męż­czyz­na spra­wo­wał pie­czę nad zwie­rzę­ta­mi po­cią­go­wy­mi - wołem lub ko­niem, który zresz­tą sta­no­wił wyz­nacz­nik za­moż­no­ści go­spo­da­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spraˈvɔvat͡ɕ, AS: spravovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnić, piastować, spełniać, wykonywać, wypełniać

 (2.1) zachowywać się

Wiktionary


sprawozdanie

ustna lub pi­sem­na re­la­cja z prze­bie­gu ja­kiejś dzia­łal­no­ści, szcze­gó­ło­we zda­nie spra­wy z cze­goś, opis ja­kichś wy­da­rzeń; re­la­cja, ra­port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ustny bądź pi­sem­ny ra­port z ja­kie­goś wy­da­rze­nia lub dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam oczy­wi­ście pow­sta­wa­ły pi­sa­ne tu­szem na jed­wa­biu kwie­ci­ste spra­wo­zda­nia, które re­la­cjo­no­wa­ły o je­szcze jed­nym zwy­cię­stwie nad bar­ba­rzyń­ca­mi.

 (1.1) Ko­mi­sja Re­wi­zyj­na spra­wu­je m.in. na­dzór nad fi­nan­sa­mi or­ga­ni­za­cji, ba­da­jąc ra­chun­ko­wość i rocz­ne spra­wo­zda­nie fi­nan­so­we, o czym in­for­mu­je Kon­gres wzgl. Ko­mi­sję Fe­de­ral­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdãɲɛ, AS: spravozdãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawozdawca m., sprawozdawczyni ż., sprawozdawczość ż., sprawozdanko n.

 przym. sprawozdawczy

 przysł. sprawozdawczo

Wiktionary


sprawozdanko

zdrob­nie­nie od: spra­wo­zda­nie


SJP.pl


sprawozdawać

śro­do­wi­sko­wo: skła­dać spra­wo­zda­nie, in­for­mo­wać o prze­bie­gu ja­kie­goś wy­da­rze­nia, o po­stę­pie w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; re­la­cjo­no­wać


SJP.pl


sprawozdawca

osoba re­la­cjo­nu­ją­ca prze­bieg wy­da­rzeń, obrad, in­for­mu­ją­cy o prze­bie­gu ja­kichś wy­da­rzeń, i po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; autor spra­wo­zda­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zaj­mu­je się ra­por­to­wa­niem z okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­da­rzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­szczęs­ny spra­wo­zdaw­ca, po­chwy­co­ny w Pe­sa­ro, zo­stał do­star­czo­ny do Rzymu, gdzie po ek­sko­mu­ni­ce i po­zba­wie­niu god­no­ści du­chow­nych odrą­ba­no mu dłoń, wy­dar­to język i wresz­cie po­wie­szo­no na Mo­ście Anio­ła z przy­pię­tym na­pi­sem „fał­szy­wy ga­ze­ciarz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdaft͡sa, AS: spravozdafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawozdawczyni, sprawozdanie, sprawozdawczość, sprawozdanko

 przym. sprawozdawczy

 przysł. sprawozdawczo

Wiktionary


sprawozdawczo-wyborczy

do­ty­czą­cy spra­wo­zda­nia z dzia­łal­no­ści ja­kiejś in­sty­tu­cji w ja­kimś okre­sie, po­łą­czo­ne­go z wy­bo­ra­mi do władz tej in­sty­tu­cji


SJP.pl


sprawozdawczość

1. spo­rzą­dza­nie in­for­ma­cji o prze­bie­gu wy­da­rzeń, o po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; spo­rzą­dza­nie spra­wo­zdań, spra­wo­zdaw­stwo;
2. dział in­sty­tu­cji, który od­po­wia­da za przy­go­to­wy­wa­nie spra­wo­zdań z jej dzia­łal­no­ści; dział spra­wo­zdaw­czy, dział spra­wo­zdaw­czo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt prac ra­por­to­wa­nia z okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­da­rzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdaft͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: spravozdafčość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprawozdawczy

 rzecz. sprawozdawca, sprawozdawczyni, sprawozdanie

Wiktionary


sprawozdawczy

zwią­za­ny ze spra­wo­zda­niem - ustną lub pi­sem­ną re­la­cją z prze­bie­gu wy­da­rzeń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy spra­wo­zda­nia lub spra­wo­zdaw­cy, zwią­za­ny ze spo­rzą­dza­niem lub skła­da­niem spra­wo­zda­nia, sta­no­wią­cy spra­wo­zda­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdaft͡ʃɨ, AS: spravozdafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprawozdawca mos., sprawozdawczyni ż., sprawozdanie n., sprawozdawczość ż., sprawozdanko n.

 przysł. sprawozdawczo

Wiktionary


sprawozdawczyni

re­la­cjo­nu­ją­ca prze­bieg wy­da­rzeń, obrad, in­for­mu­ją­cy o prze­bie­gu ja­kichś wy­da­rzeń, i po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; au­tor­ka spra­wo­zda­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która zaj­mu­je się ra­por­to­wa­niem z okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­da­rzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspravɔzdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spravozdafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprawozdawczy

 rzecz. sprawozdawca, sprawozdanie, sprawozdawczość

Wiktionary


sprawozdawstwo

rzad­ko: spo­rzą­dza­nie in­for­ma­cji o prze­bie­gu wy­da­rzeń, o po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; spo­rzą­dza­nie spra­wo­zdań, spra­wo­zdaw­czość


SJP.pl


sprawozdać

śro­do­wi­sko­wo: zło­żyć spra­wo­zda­nie, po­in­for­mo­wać o prze­bie­gu ja­kie­goś wy­da­rze­nia, o po­stę­pie w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; zre­la­cjo­no­wać


SJP.pl


sprawstwo

w pra­wie:
1. oso­bi­ste do­ko­na­nie prze­stęp­stwa;
2. spraw­stwo kie­row­ni­cze - udział w prze­stęp­stwie po­le­ga­ją­cy na jego za­pla­no­wa­niu i zle­ce­niu komuś in­ne­mu


SJP.pl

Spraw­stwo – jedna z form po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa (forma zja­wi­sko­wa). Po­le­ga na zre­a­li­zo­wa­niu usta­wo­wych zna­mion czynu za­bro­nio­ne­go sa­me­mu, albo wspól­nie i w po­ro­zu­mie­niu z inną osobą (współ­spraw­stwo), albo kie­ro­wa­niu po­peł­nie­niem czynu za­bro­nio­ne­go przez inną osobę (spraw­stwo kie­row­ni­cze), albo też na po­le­ce­niu innej oso­bie wy­ko­na­nia czynu za­bro­nio­ne­go przy wy­ko­rzy­sta­niu jej uza­leż­nie­nia od sie­bie (spraw­stwo po­le­ca­ją­ce).

Wikipedia


sprawuneczek

zdrob­nie­nie od: spra­wu­nek


SJP.pl


sprawunek

1. rzecz na­by­ta lub na­by­wa­na;
2. na­by­wa­nie cze­goś, ku­po­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zakup

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojt­ku, pomóż babci wnieść spra­wun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprawiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakup

Wiktionary


sprawunki

1. rzecz na­by­ta lub na­by­wa­na;
2. na­by­wa­nie cze­goś, ku­po­wa­nie


SJP.pl


spray

[czy­taj: sprej] płyn znaj­du­ją­cy się pod ci­śnie­niem w spe­cjal­nym po­jem­ni­ku; po­jem­nik z tymże pły­nem; sprej; spraj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyn roz­py­la­ny stru­mie­niem drob­nych kro­pli, prze­cho­wy­wa­ny w po­jem­ni­ku pod ci­śnie­niem;

 (1.2) po­jem­nik z taką za­war­to­ścią

Wiktionary

Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znaj­du­ją­cy się, wraz z gazem no­śnym, w po­jem­ni­ku pod dużym ci­śnie­niem i przez­na­czo­ny do roz­py­la­nia. Spray to rów­nież po­tocz­na nazwa po­jem­ni­ka z tym pły­nem. Spray pod­czas uży­cia wyt­wa­rza ga­zo­zol.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sprɛj, AS: sprei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprejowanie n., wysprejowanie n.

 czas. sprejować ndk., wysprejować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprej, spraj, aerozol

Wiktionary


sprayować

[czy­taj: spre­jo­wać] po­tocz­nie: pisać lub ma­lo­wać coś na murze farbą w spre­ju; spre­jo­wać, spra­jo­wać


SJP.pl


sprayowy

→ spray [czy­taj: spre­jo­wy]; spra­jo­wy, spre­jo­wy


SJP.pl


sprać

1. pio­rąc usu­nąć brud, od­bar­wić;
2. zbić dot­kli­wie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sprać się (ndk. spie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|spie­rać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pranie n.

 czas. prać

Wiktionary


spread

[czy­taj: spred] róż­ni­ca mię­dzy ceną (kur­sem) kupna a ceną (kur­sem) sprze­da­ży ak­ty­wów, np. walut, pa­pie­rów war­to­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) fi­nans. róż­ni­ca mię­dzy ofe­ro­wa­nym przez in­sty­tu­cję fi­nan­so­wą (np. bank) kur­sem sprze­da­ży a kur­sem kupna;

Wiktionary

Spre­ad – róż­ni­ca po­mię­dzy kur­sem (ceną) sprze­da­ży a kur­sem (ceną) kupna ak­ty­wów (np. walut, pa­pie­rów war­to­ścio­wych, to­wa­rów).

Na ter­mi­no­wych ryn­kach fi­nan­so­wych i to­wa­ro­wych spre­ad to róż­ni­ca mię­dzy kur­sem ka­so­wym a kur­sem ter­mi­no­wym. Przy kon­ku­ren­cyj­nym rynku jest to koszt tran­sak­cji bez opóź­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku za­cią­ga­nia kre­dy­tu wa­lu­to­we­go na­le­ży zwró­cić uwagę nie tylko na sam kurs wa­lu­ty kre­dy­tu, ale rów­nież jej spre­ad.

Wiktionary


spreadowy

→ spre­ad [czy­taj: spre­do­wy]


SJP.pl


sprecyzować

uści­ślić, wy­ja­śnić wszyst­kie szcze­gó­ły


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pre­cy­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pre­cy­zo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spre­cy­zo­wać się (ndk. pre­cy­zo­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pre­cy­zo­wać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprecyzowanie n., precyzer mrz., precyzja ż., precyzyjność ż.

 przysł. precyzyjnie

 przym. precyzyjny

Wiktionary


sprej

płyn znaj­du­ją­cy się pod ci­śnie­niem w spe­cjal­nym po­jem­ni­ku; po­jem­nik z tymże pły­nem; spray; spraj


SJP.pl


sprejowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spre­jo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprejować ndk.

 rzecz. spray mrz.

Wiktionary


sprejować

po­tocz­nie: pisać lub ma­lo­wać coś na murze farbą w spre­ju; spra­y­o­wać, spra­jo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ma­lo­wać coś farbą w spra­yu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɛˈjɔvat͡ɕ, AS: sprei ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprej m., spray m., sprejowanie n.

 czas. wysprejować

 przym. sprejowy

Wiktionary


sprejowy

→ sprej; spra­y­o­wy, spra­jo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spre­ju, wy­ko­na­ny spre­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy nowy czy też świe­żo od­ma­lo­wa­ny bu­dy­nek w mie­ście za­wsze za­mie­niał się w ta­bli­cę hajd­par­ko­wą, padał łupem spre­jo­wej pro­pa­gan­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprej mrz.

 przym. war. sprayowy

 czas. sprejować

Wiktionary


sprekaryzować

1. spo­wo­do­wać brak sta­bi­li­za­cji ży­cio­wej i wzrost nie­pew­no­ści fi­nan­so­wej zwią­za­nej z pracą tym­cza­so­wą, na stażu lub po­ni­żej kwa­li­fi­ka­cji;
2. spre­ka­ry­zo­wać się - stać się nie­sta­bil­nym i do­stęp­nym okre­so­wo, po­wo­du­jąc nie­pew­ność fi­nan­so­wą


SJP.pl


spreparowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spre­pa­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. preparowanie n., preparat m., preparacja ż., preparatyka ż., preparatka ż., preparator m.

 czas. spreparować dk., preparować ndk.

 przym. preparacyjny

Wiktionary


sprewa

rzeka w Niem­czech; Szpre­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we wschod­nich Niem­czech, lewy do­pływ Ha­we­li;

Wiktionary

Spre­wa, hist. także "Szpre­wa" i "Szpro­wa" (niem. "Spree", łuż. "Sprjew­ja" lub "Sprow­ja", czes. "Spréva") – rzeka we wschod­nich Niem­czech (kraje związ­ko­we Sak­so­nia, Bran­den­bur­gia i Ber­lin), lewy do­pływ Ha­we­li. Na krót­kim od­cin­ku pły­nie rów­nież przez Cze­chy, a kon­kret­nie przez cypel Šluknovský.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­cie­buż leży około 125 km na po­łud­nio­wy wschód od Ber­li­na, nad Spre­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Szprewa, hist. Szprowa

Wiktionary


sprewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spre­wą, do­ty­czą­cy Spre­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mor­do­wa­li nas, niem­czy­li przez wieki, a że nie zniem­czy­li, jak tych bliż­szych Odrze i Wroc­ła­wio­wi, po­mo­gła po­ko­ra i te sprew­skie błota.

 (1.1) Pół­noc na­to­miast za­le­ga­ją te­re­ny le­si­ste i pod­mo­kłe, z uni­ka­to­wym w skali eu­ro­pej­skiej ze­spo­łem kra­jo­bra­zo­wym, jakim jest Las Sprew­ski, tzw. Błota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sprewa ż.

Wiktionary


sprezentować

1. po­tocz­nie: zro­bić komuś pre­zent;
2. woj­sko­we: spre­zen­to­wać broń - oddać ho­no­ry woj­sko­we, sto­jąc na bacz­ność, trzy­ma­jąc broń w re­gu­la­mi­no­wej po­zy­cji


SJP.pl


spring

lina do cu­mo­wa­nia stat­ku, mo­co­wa­na do na­brze­ża na wy­so­ko­ści śró­do­krę­cia, dzia­ła­ją­ca od­wrot­nie do cumy; szpring


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spring – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Har­ris
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lin­coln
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­ar­cy
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Boone
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie But­ler
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Berks
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cen­tre
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Craw­ford
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Perry
  • Spring (ang. Spring Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Sny­der

Wikipedia


springbok

ga­tu­nek małej an­ty­lo­py; szpring­bok, skocz­nik an­ty­lo­pi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skocz­nik an­ty­lo­pi (ang. spring­bok)
  • Spring­bok – mia­sto w Po­łud­nio­wej Afry­ce
  • Spring­bok – ame­ry­kań­ski koń wy­ści­go­wy
  • Spring­boks – przy­do­mek re­pre­zen­ta­cja Po­łud­nio­wej Afry­ki w rugby union

Wikipedia


springer

po­tocz­nie: pies rasy sprin­ger spa­niel an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Axel Sprin­ger – nie­miec­ki dzien­ni­karz i wy­daw­ca
  • Filip Sprin­ger – pol­ski dzien­ni­karz
  • Jerry Sprin­ger – de­mo­kra­tycz­ny bur­mistrz mia­sta Cin­cin­na­ti w sta­nie Ohio w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Cor­ne­lis Sprin­ger – ho­len­der­ski ma­larz miej­skiej ar­chi­tek­tu­ry, gra­wer i li­to­graf
  • Axel Sprin­ger SE – nie­miec­ki kon­cern wy­daw­ni­czy
  • Axel Sprin­ger Pol­ska – spół­ka prawa hand­lo­we­go, wy­daw­ca prasy. Ist­nie­je od 1994 roku jako agen­da Axel Sprin­ger AG
  • Rin­gier Axel Sprin­ger SK
  • – mię­dzy­na­ro­do­we wy­daw­nict­wo na­u­ko­we, daw­niej Sprin­ger Ver­lag
  • Sprin­ger – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Col­fax
  • Sprin­ger – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Car­ter
  • Sprin­ger (ang. Sprin­ger Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ran­som
  • Sprin­ger spa­niel an­giel­ski – rasa psów na­le­żą­ca do grupy psów apor­tu­ją­cych, pło­cha­czy i psów wod­nych

Wikipedia


springfield

naz­wi­sko, np. Dusty Spring­field (wła­ści­wie: Mary Isa­bel Cat­he­ri­ne Ber­na­det­te O'Brien, 1939-1999), bry­tyj­ska pio­sen­kar­ka po­po­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Il­li­no­is;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miast i miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i in­nych pań­stwach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spring­field – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Baca
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Bay
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ef­fing­ham
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie San­ga­mon
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Spring­field – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Li­ving­ston
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Pe­nob­scot
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamp­den
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cal­ho­un
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Brown
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • Spring­field – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Sarpy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bolek miesz­kał w Spring­field ostat­nich dwa­dzie­ścia lat.

Wiktionary


sprint

bar­dzo szyb­ki bieg na krót­kim dy­stan­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. szyb­ki bieg

 (1.2) sport. bieg na krót­kich dy­stan­sach (grupa dy­scy­plin spor­to­wych);

 (1.3) daw. uczn. uciecz­ka z lek­cji

 (1.4) zarz. in­form. od­ci­nek czasu (zwy­kle dwu­ty­god­nio­wy) na po­cząt­ku któ­re­go wy­bie­ra się za­da­nia a na końcu de­mon­stru­je ich wy­ko­na­nie

Wiktionary

Sprint – bieg na krót­kich dy­stan­sach: 50 me­trów i 60 me­trów (hala) oraz 100 me­trów, 200 me­trów i 400 me­tró­wa także szta­fe­ty 4 × 100 me­trów i 4 × 400 me­trów. Za­wod­ni­cy star­tu­ją z blo­ków star­to­wych na sy­gnał (strzał) star­te­ra. Każdy za­wod­nik bie­gnie po swoim torze (w szta­fe­cie 4 × 400 tylko przez część dy­stan­su).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sprʲĩnt, AS: sprʹĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprinter m., sprinterka ż.

 przym. sprinterski

 przysł. sprintem

Wiktionary


sprintem

bar­dzo szyb­ki bieg na krót­kim dy­stan­sie


SJP.pl


sprinter

za­wod­nik bie­ga­ją­cy na krót­kich dy­stan­sach; krót­ko­dy­stan­so­wiec, krót­ko­bie­gacz


SJP.pl


sprinterka

za­wod­nicz­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w bie­gach krót­ko­dy­stan­so­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: sprin­ter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprʲĩnˈtɛrka, AS: sprʹĩnterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprint m.

:: fm. sprinter m.

 przym. sprinterski

Wiktionary


sprinterski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze sprin­te­rem, do­ty­czą­cy sprin­te­ra lub sprin­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprint mrz., sprinter mos., sprinterka ż.

Wiktionary


spriorytetyzować

nadać prio­ry­tet, usta­lić ko­lej­ność waż­no­ści zadań lub czyn­no­ści


SJP.pl


sprite

[czy­taj: sprajt] marka na­po­jów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spri­te – po­ję­cie zwią­za­ne z gra­fi­ką kom­pu­te­ro­wą
  • Spri­te – napój pro­du­ko­wa­ny przez The Coca-Cola Com­pa­ny
  • spri­te – zja­wi­sko at­mos­fe­rycz­ne
  • Du­szek

Wikipedia


sproduktywizować

1. za­trud­nić w pro­duk­cji;
2. uczy­nić wy­daj­nym, efek­tyw­nym, uży­tecz­nym


SJP.pl


sprofanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­na­nie pro­fa­na­cji, znie­wa­ża­nie cze­goś, co jest uz­na­wa­ne gdzieś za świę­te, godne sza­cun­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. profanowanie n., profanacja ż., profan m., profanator m.

 czas. sprofanować dk., profanować ndk.

 przym. profanacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbezczeszczenie, zhańbienie, znieważenie

Wiktionary


sprofanować

znie­wa­żyć coś, zwła­szcza obiekt kultu, czci


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­fa­no­wać)

 (1.1) do­pu­ścić się pro­fa­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. profanowanie n., sprofanowanie n., profan mos., profanacja ż.

 czas. profanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zhańbić, zbezcześcić, znieważyć

Wiktionary


sprofesjonalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­fe­sjo­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprofesjonalizować dk.

Wiktionary


sprokurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­ku­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prokurować, sprokurować dk.

Wiktionary


sprokurować

wy­sta­rać się, stwo­rzyć, wy­trzas­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­ku­ro­wać)

 (1.1) spo­rzą­dzić coś (do­ku­men­ty, akta) w spo­sób nie­ucz­ci­wy, do­sto­so­wu­jąc je do ocze­ki­wa­nych re­zul­ta­tów

 (1.2) daw. przy­go­to­wać, spo­rzą­dzić coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spro­ku­ro­wa­li­śmy pismo brzmią­ce: „Bio­rąc pod uwagę oko­licz­no­ści po­wo­ła­nia mnie na obec­ne ćwi­cze­nia woj­sko­we pro­szę o prze­ka­za­nie przy­słu­gu­ją­ce­go mi z tego ty­tu­łu żołdu na cele PKPS (Pol­ski Ko­mi­tet Po­mo­cy Spo­łecz­nej)”.

 (1.2) Otóż zna­lazł się KTOŚ, kto usły­szał (zu­peł­nie przy­pad­ko­wo, za­pew­niam panią) moje wy­rze­ka­nia wobec pani Chol­mon­de­ley na fa­tal­ne moje wa­run­ki, na to ja­kich wy­sił­ków muszę użyć, aby spro­ku­ro­wać sobie ten czy ów z nie­zbęd­nych do­dat­ków to­a­le­to­wych [...]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prokurowanie n., sprokurowanie n.

 czas. prokurować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spreparować, sfabrykować

Wiktionary


spropsować

po­tocz­nie: po­chwa­lić, wy­ra­zić uz­na­nie


SJP.pl


sprostać

1. do­rów­nać komuś lub cze­muś
2. dać sobie radę z kimś lub czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (brak ndk.)

 (1.1) dać sobie radę

 (1.2) do­rów­nać komuś lub cze­muś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprostanie n.

Wiktionary


sprostowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tekst ko­ry­gu­ją­cy jakąś nie­praw­dzi­wą lub czę­ścio­wo błęd­ną in­for­ma­cję

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ofi­cjal­ne spro­sto­wa­nie wia­do­mo­ści → patrz de­men­ti
  • spro­sto­wa­nie błę­dów w orze­cze­niu sądu (de­cyz­ji ad­mi­ni­stra­cyj­nej, po­sta­no­wie­niu) → patrz rek­ty­fi­ka­cja
  • spro­sto­wa­nie błę­dów w dzien­ni­ku urzę­do­wym
  • spro­sto­wa­nie aktu stanu cy­wil­ne­go
  • spro­sto­wa­nie pra­so­we
  • spro­sto­wa­nie jako fi­gu­ra re­to­rycz­na → patrz cor­rec­tio
  • Spro­sto­wa­nie se­rial tv z 2024
  • choch­lik dru­kar­ski
  • er­ra­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spro­sto­wa­nie nie­praw­dzi­wej in­for­ma­cji, po­le­ga­ją­cej na po­da­niu za­wy­żo­nej 48-krot­nie kwoty środ­ków przy­słu­gu­ją­cych po­słom na re­mont i do­dat­ko­we wy­po­sa­że­nie biur po­sel­skich (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prostowanie n., wyprostowanie n., prostota ż.

 czas. prostować ndk., wyprostować dk., sprostować dk.

 przym. prosty

 przysł. prosto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dementi

Wiktionary


sprostytuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­sty­tu­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprostytuować dk.

 rzecz. prostytucja ż., prostytutka ż.

Wiktionary


sproszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprosz­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔˈvãɲɛ, AS: sproškovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sproszkować

Wiktionary


sproszkować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprosz­ko­wy­wać)

 (1.1) ze­trzeć coś na pro­szek; zmie­lić, ro­ze­trzeć, roz­drob­nić do osią­gnię­cia prosz­ku

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sprosz­ko­wać się (ndk. sprosz­ko­wy­wać się)

 (2.1) zo­stać zmie­nio­nym w pro­szek, stać się prosz­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɔˈʃkɔvat͡ɕ, AS: sproškovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. proszek m., sproszkowanie n., sproszkowywanie n., proch m., prochy nmos.

Wiktionary


sproszkowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprosz­ko­wy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔvɨˈvãɲɛ, AS: sproškovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sproszkowywać, sproszkować

Wiktionary


sproszkowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprosz­ko­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|sprosz­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔˈvɨvat͡ɕ, AS: sproškovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sproszkowywanie n.

Wiktionary


sprototypować

stwo­rzyć pro­to­typ; pro­to­ty­po­wać


SJP.pl


sprowadzalny

rzad­ko: da­ją­cy się spro­wa­dzić, zre­du­ko­wać do cze­goś


SJP.pl


sprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­wa­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔvaˈd͡zãɲɛ, AS: sprovaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprowadzać, sprowadzić

 rzecz. sprowadzenie n.

Wiktionary


sprowadzać

1. słu­żyć komuś po­mo­cą przy scho­dze­niu z góry na dół
2. kie­ro­wać kogoś lub coś w inne miej­sce, za­wra­cać z obra­nej drogi
3. po­zy­ski­wać coś, po­wo­do­wać zna­le­zie­nie się cz. w danym miej­scu
4. spra­wiać, po­cią­gać coś za sobą
5. od­no­sić się do cz.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spro­wa­dzić)

 (1.1) przy­czy­niać się do przy­by­cia kogo lub czego

 (1.2) wy­wo­ły­wać okre­ślo­ne na­stęp­stwa

 (1.3) po­wo­do­wać zmia­nę po­ło­że­nia

 (1.4) po­ma­gać zejść z góry na dół

 (1.5) po­wo­do­wać ogra­ni­cze­nie wy­po­wie­dzi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spro­wa­dzać się (dk. spro­wa­dzić się)

 (2.1) przy­by­wać gdzieś z za­mia­rem osied­le­nia się

 (2.2) prze­sta­wać róż­nić się od cze­goś, ogra­ni­czać się do czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie­wie­le my­śląc, za­bie­ra pie­nią­dze - co spro­wa­dza mu na głowę praw­dzi­we kło­po­ty, z sza­lo­nym płat­nym mor­der­cą (…) na czele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprowadzanie n., sprowadzenie n.

 czas. przeprowadzać, sprowadzić, wprowadzać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) importować, przynosić, przyprowadzać, przywozić, transportować

 (1.2) powodować, przynosić, wywoływać

 (1.3) kierować

 (1.5) ograniczać, wekslować

 (2.1) osiedlać się

 (2.2) ograniczać się, polegać

Wiktionary


sprowadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­wa­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: sprovaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprowadzić, sprowadzać

 rzecz. sprowadzanie n.

Wiktionary


sprowadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spro­wa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spro­wa­dzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spro­wa­dzić się (ndk. spro­wa­dzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|spro­wa­dzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprowadzać ndk.

 rzecz. sprowadzanie n., sprowadzenie n.

Wiktionary


sprowincjonalnieć

rzad­ko: stać się pro­win­cjo­nal­nym zam­knąć się w obrę­bie pro­win­cji


SJP.pl


sprowokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­na­nie pro­wo­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n.

 czas. prowokować ndk., sprowokować dk.

 przym. prowokacyjny, prowokatorski

 przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko

Wiktionary


sprowokować

spo­wo­do­wać czy­jąś nie­za­mie­rzo­ną re­ak­cję


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pro­wo­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcesz mnie spro­wo­ko­wać swoim za­cho­wa­niem? Pa­mię­taj, że kto sieje wiatr, ten zbie­ra burzę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprɔvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: sprovokovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prowokować ndk.

 rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.

 przym. prowokacyjny, prowokatorski

 przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko

Wiktionary


sprośnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się spro­śnie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. sprośnie

 rzecz. sprośnik mos., sprośność ż.

Wiktionary


sprośniczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta spro­śna, bezw­styd­na; bezw­styd­ni­ca


SJP.pl


sprośnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spro­śny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprośnica ż., sprośnik mos., sprośność ż.

 przym. sprośny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbereźnie

Wiktionary


sprośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spro­śnie


SJP.pl


sprośniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spro­śny


SJP.pl


sprośnik

po­tocz­nie: czło­wiek spro­śny, bezw­styd­ny; bezw­styd­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba za­cho­wu­ją­ca się spro­śnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi można się cze­goś na­u­czyć od sta­rych spro­śni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sprośnica ż.

 przym. sprośny

 przysł. sprośnie

Wiktionary


sprośność

1. nie­przyz­wo­i­ty, bezw­styd­ny spo­sób za­cho­wa­nia, po­stę­po­wa­nia; nie­przyz­wo­i­tość, bezw­styd­ność, zbe­reź­ność;
2. nie­przyz­wo­i­ty czyn lub nie­przyz­wo­i­ta rzecz; zbe­re­zeń­stwo, obrzyd­li­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co spro­śne; cecha tych, któ­rzy są spro­śni

 (1.2) nie­przyz­wo­i­ty, spro­śny uczy­nek, po­stę­pek, za­cho­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprośnik m., sprośnica ż.

 przym. sprośny

 przysł. sprośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzyzwoitość, nieobyczajność, bezwstydność, nieskromność; daw. wszeteczność

Wiktionary


sprośny

po­zba­wio­ny wsty­du, nie­przyz­wo­i­ty, roz­pust­ny; zbe­reź­ny, bezw­styd­ny, lu­bież­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. ce­chu­ją­cy się bra­kiem przyz­wo­i­to­ści, wsty­du; na­zbyt ru­basz­ny lub roz­pa­sa­ny w spra­wach płcio­wych

 (1.2) daw. wstręt­ny, odra­ża­ją­cy, pa­skud­ny, strasz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśli trud­no było jed­nak ze­brać, al­bo­wiem za­my­ka­ją­cy ka­wal­ka­dę Rym­ba­ba i Kuno Wit­tram nie­u­stan­nie ry­cze­li pie­śni pi­jac­kie i spro­śne.

 (1.1) Sły­sząc spro­śny żart chciał zro­bić obu­rzo­ną minę, ale nie wy­trzy­mał i pars­knął śmie­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsprɔɕnɨ, AS: sprośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprośność ż., sprośnik m.

 przysł. sprośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruby, obsceniczny; pot. pieprzny, słony, świński, tłusty; przest. zbereźny; daw. wszeteczny

 (1.2) plugawy, szkaradny, ohydny

Wiktionary


sprue

cho­ro­ba tro­pi­kal­na ob­ja­wia­ją­ca się za­bu­rze­nia­mi wchła­nia­nia sub­stan­cji odżyw­czych z po­kar­mów


SJP.pl


spruwać

1. roz­ci­nać nici szwów;
2. zmie­niać dzia­ni­nę z po­wro­tem w nić


SJP.pl


spruć

1. roz­ciąć nici szwów cze­goś zszy­te­go;
2. zmie­nić dzia­ni­nę z po­wro­tem w nić


SJP.pl


spryciara

po­tocz­nie: ko­bie­ta chy­tra, prze­bie­gła, ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; cwa­niacz­ka, spry­ciar­ka, cwa­nia­ra, cwa­niar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spryt­na ko­bie­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spryt mrz., spryciarstwo n., spryciarz mos., spryciula ż.

 przysł. sprytnie

 przym. sprytny

Wiktionary


spryciarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta chy­tra, prze­bie­gła, ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; spry­cia­ra, cwa­niacz­ka, cwa­nia­ra, cwa­niar­ka


SJP.pl


spryciarski

→ spry­ciarz


SJP.pl

Patrz:

spryciarz

spryciarstwo

po­tocz­nie: umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie, czę­sto czy­imś kosz­tem; cwa­niact­wo, cwa­niar­stwo, spryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­bie­głość w ro­bie­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś za­pła­cisz za swoje spry­ciar­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spryciarski

 przysł. sprytnie

 rzecz. spryciara ż., spryciarka ż., spryciarz mos., spryt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spryt

Wiktionary


spryciarz

po­tocz­nie: czło­wiek chy­try, prze­bie­gły, ra­dzą­cy sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; cwa­niak, spry­ciu­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek spryt­ny

Wiktionary

Spry­ciarz (ang. "Fra­uds") – au­stra­lij­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1993 roku w re­ży­se­rii Step­ha­na El­liot­ta.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spryt m., spryciara ż., spryciula ż., spryciarstwo n.

 przym. sprytny

 przysł. sprytnie

Wiktionary


sprycik

zdrob­nie­nie od: spryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spryt m.

Wiktionary


spryciula

po­tocz­nie: czło­wiek chy­try, prze­bie­gły, ra­dzą­cy sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; cwa­niak, spry­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. osoba spryt­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z niego spry­ciu­la! – jak chce, to sam po­tra­fi roz­wią­zać pro­blem!

 (1.1) Patrz no, jaka z niej spry­ciu­la! – jak chce, to sama, bez żad­nej po­mo­cy po­tra­fi roz­wią­zać pro­blem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɨˈt͡ɕula, AS: spryćula

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprytny

 rzecz. spryciarz m., spryciara ż.

Wiktionary


sprymitywniały

taki, który spry­mi­tyw­niał


SJP.pl


sprymitywnieć

1. stać się pry­mi­tyw­nym, pro­stac­kim;
2. stać się mniej sub­tel­nym i fi­ne­zyj­nym; po­spo­li­cieć


SJP.pl


spryskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spry­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spryskać dk.

Wiktionary


spryskiwacz

przy­rząd mon­to­wa­ny przy róż­nych urzą­dze­niach, słu­żą­cy do spry­ski­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do spry­ski­wa­nia

Wiktionary


spryskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spry­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spryskiwać ndk.

Wiktionary


spryt

zdol­ność szyb­kie­go, prak­tycz­ne­go ra­dze­nia sobie w trud­nych sy­tu­a­cjach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie w róż­nych sy­tu­a­cjach

 (1.2) zdol­ność wy­cho­dze­nia z ko­rzy­ścią z każ­dej sy­tu­a­cji zwy­kle w spo­sób nie­ucz­ci­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spryciara ż., spryciarz mos., sprytność ż., sprycik mrz., spryciarstwo n.

 przym. sprytniutki, sprytny

 przysł. sprytnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bystrość, dryg, inteligencja, obrotność, pomysłowość, przemyślność, smykałka, sprytność, talent, wymyślność, zręczność, zwinność

 (1.2) chytrość, cwaniactwo, frantostwo, przebiegłość, sprytność

Wiktionary


sprytnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spryt­ny, prze­bie­gle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spryt m., spryciarz m., spryciara ż., spryciarstwo n.

 przym. sprytny

Wiktionary


sprytniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spryt­nie


SJP.pl


sprytniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spryt­ny


SJP.pl


sprytniutki

zdrob­nie­nie od: spryt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: spryt­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɨtʲˈɲutʲci, AS: sprytʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spryt mrz.

Wiktionary


sprytny

1. po­tra­fią­cy sobie ra­dzić w każ­dej sy­tu­a­cji, osią­gać ko­rzy­ści;
2. świad­czą­cy o czy­imś spry­cie;
3. po­tocz­nie: po­my­sło­wo wy­ko­na­ny, np. spryt­na za­baw­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­my­sło­wy, wy­ka­zu­ją­cy prak­tycz­ną in­te­li­gen­cję, umie­ją­cy sobie ra­dzić

 (1.2) bę­dą­cy oz­na­ką spry­tu

 (1.3) po­my­sło­wo wy­ko­na­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jedni uwa­ża­li, że pre­mier miesz­ka za bied­nie. Inni w tej zwy­kło­ści do­pa­try­wa­li się spryt­ne­go ka­mu­fla­żu, aby je­szcze raz naród oszu­kać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsprɨtnɨ, AS: sprytny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spryt m., spryciarz m., spryciara, spryciula ż.

 przysł. sprytnie

Wiktionary


sprzały

daw­niej: ze­prza­ły


SJP.pl


sprzeciw

w pra­wie pro­ce­so­wym: szcze­gól­ny śro­dek od­wo­ław­czy, przy­słu­gu­ją­cy od wy­ro­ku na­ka­zo­we­go lub za­ocz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ak­tyw­ne wy­ra­że­nie braku zgody na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­do­wa bał­tyc­kie­go ga­zo­cią­gu wy­wo­ła­ła sprze­ciw nie tylko eko­lo­gów.

 (1.1) Znany po­li­tyk zo­stał oskar­żo­ny o po­dże­ga­nie swo­ich zwo­len­ni­ków do sprze­ci­wu wobec zwy­cię­stwa swo­je­go ry­wa­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ɕif, AS: spšećif

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzeciwiać się, sprzeciwić się, sprzeciwiać się

 przyim. przeciw

 przym. przeciwny

Wiktionary


sprzeciwnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. prze­ciw­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈt͡ɕivʲɲik, AS: spšećivʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeciwnik

 czas. sprzeciwiać się

 przym. przeciwny

 przysł. przeciwnie

 partyk. przeciwnie

Wiktionary


sprzeciwowy

→ sprze­ciw


SJP.pl

Patrz:

sprzeciw

sprzeczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzeczać się, sprzeczać ndk.

Wiktionary


sprzeczka

ostra, ener­gicz­na wy­mia­na zdań mię­dzy oso­ba­mi niez­ga­dza­ją­cy­mi się ze sobą; kłót­nia; zwada; spór; kon­flikt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ostra, ener­gicz­na wy­mia­na zdań mię­dzy oso­ba­mi niez­ga­dza­ją­cy­mi się ze sobą

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzeczać się ndk., posprzeczać się dk.

 przym. sprzeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłótnia, zwada, awantura, niesnaski, niezgoda, pot. pyskówka, pot. scena, scysja, przest. swary, utarczki, zatarg, zwada, eufem. ostra wymiana zdań, scysja; stpol. swarzenie

Wiktionary


sprzecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sprzecz­ny, niez­god­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy warto tru­dzić się, aby poz­nać za­wi­łe czę­sto sprzecz­nie brzmią­ce myśli ży­ją­ce­go przed wie­ka­mi fi­lo­zo­fa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ʃʲɲɛ, AS: spšečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprzeczny

 rzecz. sprzeczność ż.

 czas. sprzeczać się

Wiktionary


sprzeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sprzecz­ny


SJP.pl


sprzeczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy zja­wi­ska­mi, po­glą­da­mi, in­te­re­sa­mi niez­god­ny­mi ze sobą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­tra­dyk­to­rycz­ność – re­la­cja mię­dzy zda­nia­mi p i q za­cho­dzą­ca, gdy p gdy nie jest tak, że q
  • sprzecz­ność w kwa­dra­cie lo­gicz­nym – jedna z re­la­cji mię­dzy zda­nia­mi w kwa­dra­cie lo­gicz­nym
  • ab­surd, zda­nie sprzecz­ne – zda­nie o po­sta­ci p∧~p
  • ab­surd naz­wo­wy, wy­ra­że­nie sprzecz­ne wew­nętrz­nie – nazwa, do któ­rej ko­no­ta­cji na­le­żą wy­klu­cza­ją­ce się włas­no­ści, np. „trzy­let­ni sta­rzec”
  • ab­surd zda­nio­wy – zda­nie po­cią­ga­ją­ce za sobą fałsz lo­gicz­ny o sche­ma­cie Px∧~Px, w szcze­gól­no­ści każde zda­nie ma­ją­ce jako człon ab­surd naz­wo­wy
  • za­sa­da nies­przecz­no­ści

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sprzeczny

 przysł. sprzecznie

 czas. sprzeczać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antynomia, antynomiczność, antytetyczność, inkongruencja, kontradyktoryczność, kontradyktoryjność, niekompatybilność, niezgodność, przeciwstawność

Wiktionary


sprzeczny

niez­god­ny z czymś, prze­ciw­staw­ny cze­muś, różny, od­mien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) niez­god­ny z czymś, prze­ciw­staw­ny cze­muś, różny, od­mien­ny

 (1.2) mat. o ukła­dach rów­nań: nie­ma­ją­cy roz­wią­zań;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpro­wa­dze­nie przez Pol­skę tak zwa­nych „stref wol­nych od LGBT” jest sprzecz­ne z war­to­ścia­mi UE – tak uważa sze­reg par­tii w eu­ro­pej­skim par­la­men­cie.

 (1.1) Post­ko­mu­nizm w tym ro­zu­mie­niu jest hy­bry­dą, w któ­rej są równi i rów­niej­si, skom­pli­ko­wa­ne, czę­sto sprzecz­ne, szyb­ko zmie­nia­ją­ce się prze­pi­sy służą po­szcze­gól­nym gru­pom in­te­re­sów, a klien­te­lizm, ne­po­tyzm, kon­for­mizm i ko­rup­cja są na po­rząd­ku dzien­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ʃnɨ, AS: spšečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzeczność ż., sprzeczka ż.

 przysł. bezsprzecznie, sprzecznie

 czas. sprzeczać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antagonistyczny, antynomiczny, antytetyczny, kontradyktoryczny, kontradyktoryjny, niekompatybilny, nieprzystawalny, niezgodny, odwrotny, opozycyjny, przeciwny, przeciwstawny, rozbieżny

Wiktionary


sprzed

przy­i­mek łą­czą­cy się w do­peł­nia­czu z rze­czow­ni­kiem bądź wy­ra­za­mi o jego funk­cji, oz­na­cza­ją­cy tyle co: z miej­sca znaj­du­ją­ce­go się przed czymś (np. sprzed szko­ły), z okre­su przed cza­sem okre­śla­nym przez rze­czow­nik (np. sprzed wojny); * forma sprze­de moż­li­wa tylko w tra­dy­cyj­nych po­łą­cze­niach, typu "sprze­de mnie", "sprze­de drzwi"


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) służy do wy­ra­ża­nia, że dana osoba lub obiekt prze­stał być przed danym miej­scem

 (1.2) służy do usy­tu­o­wa­nia w cza­sie po­cho­dze­nia cze­goś wcze­śniej­sze­go niż okre­ślo­ne zda­rze­nie lub mo­men­tu zaj­ścia zda­rze­nia wcze­śniej­sze­go niż okre­ślo­ne zda­rze­nie

 (1.3) służy do usy­tu­o­wa­nia w cza­sie po­cho­dze­nia cze­goś star­sze­go niż okre­ślo­ny czas lub mo­men­tu zaj­ścia zda­rze­nia wcze­śniej niż okre­ślo­ny czas temu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nia tak­sów­ka wła­śnie od­je­cha­ła sprzed ho­te­lu.

 (1.2) Ten sa­mo­chód po­cho­dzi sprzed wojny.

 (1.3) Mó­wisz o zda­rze­niach sprzed ponad dzie­się­ciu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛt, AS: spšet

Wiktionary


sprzedajność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sprze­daj­ne; cecha tych, któ­rzy są sprze­daj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzedaż ż., sprzedawanie n., sprzedanie n.

 czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

 przym. sprzedajny

 przysł. sprzedajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekupność

Wiktionary


sprzedajny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zrobi wiele i w spo­sób nie­go­dzi­wy za ko­rzy­ści ma­te­rial­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprzedaż ż., sprzedaż ż., sprzedajność ż.

 czas. sprzedawać, sprzedać

 przym. sprzedażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekupny

Wiktionary


sprzedanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈdãɲɛ, AS: spšedãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzedać dk., sprzedawać ndk.

 rzecz. sprzedajność ż., sprzedawanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., wyprzedaż ż.

 przym. sprzedażowy

Wiktionary


sprzedawacz

daw­niej, dziś po­tocz­nie: sprze­daw­ca


SJP.pl


sprzedawaczka

1. ko­bie­ta trud­nią­ca się drob­nym hand­lem; prze­kup­ka;
2. daw­niej: sprze­daw­czy­ni


SJP.pl


sprzedawalność

1. wskaź­nik sprze­da­ży cze­goś;
2. prak­ty­ka sprze­da­wa­nia cze­goś


SJP.pl


sprzedawalny

da­ją­cy się sprze­dać


SJP.pl


sprzedawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­da­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʃɛdaˈvãɲɛ, AS: spšedavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

 rzecz. sprzedajność ż., sprzedanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., wyprzedaż ż.

 przym. sprzedażowy

Wiktionary


sprzedawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprze­dać)

 (1.1) dawać coś (ma­te­rial­ne­go lub nie) i w za­mian do­sta­wać pie­nią­dze

 (1.2) pot. udzie­lić in­for­ma­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sprze­da­wać się (dk. sprze­dać się)

 (2.1) przen. ko­mer­cja­li­zo­wać się

 (2.2) mieć zbyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W księ­gar­ni sprze­da­je się książ­ki.

 (1.2) Ścią­gasz nas z ro­bo­ty – w pełni bez­piecz­nej ro­bo­ty – i sprze­da­jesz nam ście­mę, że­by­śmy zdję­li ja­kichś na­praw­dę prze­sad­nie ubra­nych idio­tów na tar­go­wi­sku, a potem wszy­scy za­czy­na­ją do nas strze­lać, łapią i wy­sy­ła­ją do ja­kiejś po­zaś­wia­to­wej ra­fi­ne­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈdavat͡ɕ, AS: spšedavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedać ż., sprzedawanie n., sprzedaż ż., wyprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedajność n., przedsprzedaż ż.

 czas. przedawać ndk., przedać dk., sprzedać dk., odsprzedawać ndk., odsprzedać dk., wyprzedawać ndk., wyprzedać dk.

 przym. przedajny, sprzedajny, sprzedażny, sprzedażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. zbywać; pot. opychać, opylać

Wiktionary


sprzedawca

ten, kto sprze­da­je coś; ek­spe­dient


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. czło­wiek sprze­da­ją­cy to­wa­ry (w skle­pie, na tar­go­wi­sku)

Wiktionary

Sprze­daw­ca – osoba (fi­zycz­na albo praw­na) do­ko­nu­ją­ca sprze­da­ży dóbr ma­te­rial­nych lub usług, ofe­ru­jąc je na­byw­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­si­łam sprze­daw­cę, aby do­ra­dził mi, który te­le­wi­zor po­win­nam kupić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛˈdaft͡sa, AS: spšedafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzedaż ż., sprzedanie n., sprzedawanie n.

:: zdrobn. sprzedawczyk m.

:: fż. sprzedawczyni ż.

 czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

 przym. sprzedażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspedient; przest. subiekt

Wiktionary


sprzedawczyk

po­gard­li­wie: osoba zdra­dza­ją­ca swój kraj, swoje prze­ko­na­nia itp. dla ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. osoba zdra­dza­ją­ca swoje prze­ko­na­nia, oj­czyz­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz cho­ciaż serca star­szych zo­sta­ły wzmoc­nio­ne, jed­nak­że zgub­ny po­siew owego sprze­daw­czy­ka wydał za­tru­te owoce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzedać dk., sprzedać się dk., sprzedawać ndk., sprzedawać się ndk.

 rzecz. sprzedaż ż., sprzedawczyni ż., sprzedawca mos., wyprzedaż ż.

 przym. sprzedażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaprzedaniec

Wiktionary


sprzedawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sprze­da­wa­niem to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. ko­bie­ta sprze­da­ją­ca to­wa­ry (w skle­pie, na tar­go­wi­sku)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skle­pie stoi dzi­siaj za ladą jakaś bar­dzo nie­u­przej­ma sprze­daw­czy­ni. Nie mówi w ogóle „dzień dobry” ani „do wi­dze­nia”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʃɛdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spšedafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyprzedaż ż., sprzedaż ż., sprzedanie n., sprzedawanie n., sprzedawczyk m.

:: fm. sprzedawca m.

 czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

 przym. sprzedażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspedientka

Wiktionary


sprzedać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprze­da­wać)

 (1.1) zob. sprze­da­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­da­wa­łem te fał­szyw­ki dwa mie­sią­ce, ale w końcu wszyst­kie sprze­da­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛdat͡ɕ, AS: spšedać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedać ż., sprzedawanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedajność ż., wyprzedaż ż.

 czas. sprzedawać, przedać

 przym. sprzedajny, sprzedażny, sprzedażowy

Wiktionary


sprzedaż

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zby­cie to­wa­ru lub usłu­gi w za­mian za pie­nią­dze lub inny towar

Wiktionary

Sprze­daż – czyn­no­ści or­ga­ni­za­cyj­ne, tech­nicz­ne, praw­ne i fi­nan­so­we zwią­za­ne z od­płat­nym do­star­cze­niem dóbr lub usług.

Sprze­daż nie jest jed­noz­nacz­na z wpły­wem go­tów­ko­wym. Choć czę­sto utoż­sa­mia się ją z przy­cho­dem, sprze­daż – w odróż­nie­niu od przy­cho­du – ty­po­wo odz­wier­cied­la wy­łącz­nie pod­sta­wo­wą dzia­łal­ność ope­ra­cyj­ną przed­się­bior­stwa. Może się ona rów­nież od­no­sić do fi­zycz­nej ilo­ści sprze­da­nych to­wa­rów lub usług w uję­ciu jed­nost­ko­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syl­we­ster za pasem, już teraz jak grzy­by po de­szczu wy­ra­sta­ją skle­py i stra­ga­ny z pe­tar­da­mi, w po­go­ni za zy­skiem hand­low­cy za­po­mi­na­ją o obo­wią­zu­ją­cym za­ka­zie sprze­da­ży ar­ty­ku­łów pi­ro­tech­nicz­nych nie­let­nim […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛdaʃ, AS: spšedaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedać ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedawanie n., sprzedajność ż., wyprzedaż ż.

 czas. sprzedawać, sprzedać, przedać

 przym. sprzedażny, sprzedajny, sprzedażowy

Wiktionary


sprzedażność

daw­niej: moż­li­wość lub łat­wość sprze­da­ży cze­goś


SJP.pl


sprzedażny

do­ty­czą­cy sprze­da­ży, do­ko­nu­ją­cy sprze­da­ży, przez­na­czo­ny do sprze­da­nia itp.; sprze­da­żo­wy


SJP.pl


sprzedażowiec

pra­cow­nik dzia­łu sprze­da­ży


SJP.pl


sprzedażowy

→ sprze­daż; sprze­daż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sprze­da­żą, do­ty­czą­cy sprze­da­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku go­rą­cych le­a­dów sprze­da­żo­wych ko­niecz­na jest na­tych­mia­sto­wa re­ak­cja dzia­łu sprze­da­ży, by zdą­żyć za­wrzeć umowę z klien­tem, zanim jego en­tuz­jazm opad­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʃɛdaˈʒɔvɨ, AS: spšedažovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzedaż ż., sprzedawca w., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedawanie n., sprzedanie n., wyprzedaż ż., wyprzedawanie n., wyprzedanie n., odsprzedawanie n., odsprzedanie n., posprzedawanie n.

 czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk., wyprzedawać ndk., wyprzedać dk., odsprzedawać ndk., odsprzedać dk., posprzedawać dk.

 przym. sprzedajny, sprzedawczy, posprzedażowy, przedsprzedażowy

 przysł. sprzedajnie

Wiktionary


sprzej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sprzęt

Wiktionary


sprzeklinać

po­tocz­nie: zwy­my­ślać kogoś prze­kleń­stwa­mi; skląć


SJP.pl


sprzeniewierca

daw­niej: osoba, która do­pu­ści­ła się zdra­dy, za­wio­dła czy­jeś za­u­fa­nie; re­ne­gat, zdraj­ca, prze­nie­wier­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba, która sprze­nie­wie­rza się komuś lub cze­muś; zdraj­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet nasi so­jusz­ni­cy oka­za­li się być sprze­nie­wier­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzeniewierzenie n., sprzeniewierzanie n., sprzeniewierstwo n.

 czas. sprzeniewierzać ndk., sprzeniewierzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defraudant

Wiktionary


sprzeniewierzać

1. przy­wła­szczać po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie; do­ko­ny­wać mal­wer­sa­cji;
2. sprze­nie­wie­rzać się - do­pu­szczać się zdra­dy, wia­ro­łom­stwa


SJP.pl


sprzeniewierzenie

1. przy­wła­szczyć po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie;
2. sprze­nie­wie­rzyć się - do­pu­ścić się zdra­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­nie­wie­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzeniewierca mos.

 czas. sprzeniewierzać ndk., sprzeniewierzyć dk.

Wiktionary


sprzeniewierzyć

1. przy­wła­szczyć po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie;
2. sprze­nie­wie­rzyć się - do­pu­ścić się zdra­dy


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) przy­wła­szczyć po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sprze­nie­wie­rzyć się

 (2.1) do­pu­ścić się zdra­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­ciel hand­lo­wy sprze­nie­wie­rzył pie­nią­dze firmy.

 (2.1) Sprze­nie­wie­rzył się linii par­tyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: spšẽńevʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzeniewierzenie n., sprzeniewierzanie n., sprzeniewierca mos.

 czas. sprzeniewierzać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywłaszczyć, zdefraudować

Wiktionary


sprzeć

daw­niej: ze­przeć


SJP.pl


sprzyjający

taki, który jest ko­rzyst­ny, od­po­wied­ni; taki, który two­rzy dobre wa­run­ki do cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) two­rzą­cy od­po­wied­nie wa­run­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzyjanie n.

 czas. sprzyjać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobry, korzystny, przychylny, przyjazny

Wiktionary


sprzyjanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprzy­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɨˈjä̃ɲɛ, AS: spšyi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzyjać

 przym. sprzyjający

Wiktionary


sprzyjać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być na­sta­wio­nym ser­decz­nie, przy­chyl­nie, życz­li­wie, przy­jaź­nie wobec kogoś lub cze­goś

 (1.2) dawać dobre wa­run­ki ku cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzi­siej­sza po­go­da sprzy­ja dłu­gim spa­ce­rom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɨjät͡ɕ, AS: spšyi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 ims. sprzyjający

 rzecz. sprzyjanie n., sprzymierzeniec

 czas. przać

 przym. sprzyjający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspierać, popierać

 (1.2) służyć, dopisywać

Wiktionary


sprzykrzać

sprzy­krzać się - sta­wać się przy­krym dla kogoś; przy­krzyć się


SJP.pl


sprzykrzony

taki, który się sprzy­krzył


SJP.pl


sprzymierzać

1. łą­czyć przy­mie­rzem;
2. sprzy­mie­rzać się - za­wie­rać so­jusz, uma­wiać się na wza­jem­ne wspie­ra­nie swo­ich dzia­łań


SJP.pl


sprzymierzeniec

aliant, so­jusz­nik;
1. ten, który z kimś za­warł przy­mie­rze, zo­bo­wią­zał się do współ­pra­cy i po­mo­cy;
2. ten, który po­ma­ga komuś, po­pie­ra czy­jeś dzia­ła­nie, współ­pra­cu­je z kimś;
3. w prze­no­śni: coś, co po­ma­ga komuś lub cze­muś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która sprzy­ja komuś, wspie­ra kogoś; jest w przy­mie­rzu z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wiesz, co im od­po­wie­dzia­łem: wolę jaw­ne­go wroga ani­że­li sprzy­mie­rzeń­ca, który, gdy przyj­dzie okaz­ja, wbije nóż w plecy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʃɨ̃mʲjɛˈʒɛ̃ɲɛt͡s, AS: spšỹmʹi ̯ežẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymierze n.

 czas. sprzymierzać się, sprzymierzyć się, sprzyjać

 przym. sprzymierzeńczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aliant, sojusznik, przyjaciel

Wiktionary


sprzymierzeńczy

→ sprzy­mie­rze­niec; so­jusz­ni­czy, alianc­ki


SJP.pl


sprzymierzony

1. po­łą­czyć przy­mie­rzem;
2. sprzy­mie­rzyć się - za­wrzeć so­jusz, umó­wić się na wza­jem­ne wspie­ra­nie swo­ich dzia­łań


SJP.pl


sprzymierzyć

1. po­łą­czyć przy­mie­rzem;
2. sprzy­mie­rzyć się - za­wrzeć so­jusz, umó­wić się na wza­jem­ne wspie­ra­nie swo­ich dzia­łań


SJP.pl


sprzysiąc

zjed­no­czyć się pod przy­się­gą prze­ciw komuś


SJP.pl


sprzysięgnięty

taki, który się sprzy­się­gnął (sprzy­siągł); sprzy­się­gły


SJP.pl


sprzysięgły

zjed­no­czyć się pod przy­się­gą prze­ciw komuś


SJP.pl


sprzysiężenie

1. tajna or­ga­ni­za­cja;
2. człon­ko­wie taj­nej or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

Sprzy­się­że­nie – po­wieść Ste­fa­na Ki­sie­lew­skie­go, de­biut li­te­rac­ki zna­ne­go kom­po­zy­to­ra i pu­bli­cy­sty, opu­bli­ko­wa­na w 1946 i za­li­cza­na do nurtu li­te­ra­tu­ry obra­chun­ków in­te­li­genc­kich.

Ki­sie­lew­ski roz­po­czął pi­sa­nie "Sprzy­się­że­nia" w 1942 roku. Ukoń­czo­ny utwór sprze­dał Wła­dy­sła­wo­wi Ryńcy (ura­to­wa­ło to po­wieść przed zni­szcze­niem – pod­czas pow­sta­nia war­szaw­skie­go eg­zem­plarz au­tor­ski spło­nął, oca­lał na­to­miast ten po­sia­da­ny przez Ryńcę).

Wikipedia


sprzysiężony

zjed­no­czyć się pod przy­się­gą prze­ciw komuś


SJP.pl


sprząc

sprzę­gnąć;
1. złą­czyć coś z czymś w pewną ca­łość, zet­knąć coś z czymś; ze­spo­lić;
2. w jeź­dziect­wie: złą­czyć w jed­nym za­przę­gu parę, czwór­kę lub wię­cej koni, wołów;
3. prze­no­śnie: sko­re­lo­wać ze sobą ja­kieś dzia­ła­nia, czyn­no­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprzę­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprzę­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɔ̃nt͡s, AS: spšõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzączka ż., sprzęgło n.

 czas. sprzęgać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzęgnąć

Wiktionary


sprzączka

za­pię­cie u pasa, ubra­nia, butów itp.; kla­mer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment umie­szcza­ny na końcu paska, słu­żą­cy do spi­na­nia, za­pi­na­nia;

Wiktionary

Sprzącz­ka – ele­ment pasa (czę­ści odzie­ży) lub mniej­sze­go paska (np. paska do ze­gar­ka na­ręcz­ne­go) słu­żą­cy do spi­na­nia obu koń­ców pasa ze sobą (lub rza­dziej – jed­ne­go pasa z innym pasem).

W naj­prost­szej for­mie są to dwa oczka z drutu (naj­czę­ściej w kształ­cie li­te­ry "D") przy­szy­te do jed­ne­go końca pasa; drugi ko­niec pasa przew­le­ka­ny jest przez te oczka tak, że roz­cią­gnię­cie spię­te­go pasa po­wo­du­je za­ci­śnię­cie się pasa na ocz­kach i przy­pad­ko­we roz­wią­za­nie się tak wy­ko­na­ne­go za­pię­cia staje się nie­moż­li­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃n͇t͡ʃka, AS: spšõṇčka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprząc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klamerka

Wiktionary


sprzągle

gro­ma­da osło­nic wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, prze­cho­dzą­cych w swym roz­wo­ju skom­pli­ko­wa­ną prze­mia­nę po­ko­leń osob­ni­ków płcio­wych i bezpł­cio­wych; salpy


SJP.pl

Sprzą­gle (Tha­lia­cea) – gro­ma­da pe­la­gicz­nych zwie­rząt mor­skich za­li­cza­nych do osło­nic. W gro­ma­dzie opi­sa­no około 70 ga­tun­ków. Żyją w mo­rzach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Osią­ga­ją dłu­gość od 2 do 20 cm. Uno­szą się w toni wod­nej po­je­dyn­czo lub two­rzą ko­lo­nie osią­ga­ją­ce do 3 m dłu­go­ści.

Wikipedia


sprzątacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zaw. męż­czyz­na, który zaj­mu­je się sprzą­ta­niem

Wiktionary

Sprzą­tacz (r. ż. sprzą­tacz­ka) – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo sprzą­ta­niem, czyli utrzy­ma­niem czy­sto­ści i po­rząd­ku w wy­bra­nych miej­scach (przy­kła­do­wo w biu­rach, ho­te­lach, pla­ców­kach hand­lo­wych, obiek­tach prze­my­sło­wych, do­mach pry­wat­nych itp.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃ntat͡ʃ, AS: spšõntač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątanie n.

:: fż. sprzątaczka ż.

 czas. sprzątać, uprzątać, zaprzątać

Wiktionary


sprzątaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się sprzą­ta­niem, zwła­szcza po­mie­szczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzą­tacz­ka ener­gicz­nie chlus­nę­ła wodą na za­bło­co­ną po­sadz­kę.

 (1.1) Sprzą­tacz­ki były kró­lo­wy­mi - bez­par­do­no­wo wcho­dzi­ły o szó­stej rano i wy­ga­nia­ły na ko­ry­tarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɔ̃nˈtat͡ʃka, AS: spšõntačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątanie n., sprzątnięcie n.

:: fm. sprzątacz m.

 czas. zaprzątać, sprzątać ndk., sprzątnąć dk., uprzątać ndk., uprzątnąć dk.

Wiktionary


sprzątaczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sprzą­ta­niem, do­ty­czą­cy sprzą­ta­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątanie n.

Wiktionary


sprzątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­wra­ca­nie po­rząd­ku i czy­sto­ści

 (1.2) usu­wa­nie cze­goś, co nie po­win­no tam być (np. na­czyń ze stołu)

 (1.3) zbie­ra­nie plo­nów z pola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wsiach miesz­kań­cy do­ko­ny­wa­li za­bie­gów "oczy­szcza­ją­cych", które w wy­mia­rze fi­zycz­nym po­le­ga­ły m.in. na przedś­wią­tecz­nym ry­tu­a­le ką­pie­li i sprzą­ta­nia - me­ta­fo­rycz­ne­go "mycia" go­spo­dar­stwa i domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɔ̃nˈtãɲɛ, AS: spšõntãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątaczka ż., sprzątacz m., sprzątnięcie n., uprzątanie n., uprzątnięcie n.

 czas. zaprzątać, sprzątać ndk., sprzątnąć dk., uprzątać ndk., uprzątnąć dk.

 przym. sprzątaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porządkowanie

 (1.2) uprzątanie

 (1.3) sprzęt, zwózka, zbiór

Wiktionary


sprzątać

1. zbie­rać brud; czy­nić po­rząd­ki;
2. także pot. usu­wać, za­bi­jać, kraść


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprząt­nąć)

 (1.1) do­pro­wa­dzać coś do po­rząd­ku, usu­wać ba­ła­gan

 (1.2) zbie­rać plony z pola

 (1.3) pot. przen. za­bie­rać, po­ry­wać, kraść

 (1.4) pot. przen. jeść szyb­ko, łap­czy­wie

 (1.5) pot. przen. za­bi­jać, mor­do­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj ty sprzą­tasz ła­zien­kę!

 (1.2) Zwy­kle w jeden dzień sprzą­ta­my cały owies.

 (1.3) Ktoś re­gu­lar­nie sprzą­ta ro­we­ry sprzed domów na osied­lu.

 (1.4) Po pracy Janek jest taki głod­ny, że sprzą­ta w mig całą michę kar­to­fli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃ntat͡ɕ, AS: spšõntać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątanie n., sprzątnięcie n., sprzątacz m., sprzątaczka ż.

 czas. sprzątnąć, zaprzątać, uprzątać ndk., uprzątnąć dk.

Wiktionary


sprzątnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprzą­tać)

 (1.1) zro­bić po­rzą­dek

 (1.2) usu­nąć coś z okre­ślo­ne­go miej­sca

 (1.3) posp. zabić kogoś

 (1.4) pot. za­brać lub ukraść coś komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątanie n., sprzątnięcie n., sprzątaczka ż.

 czas. zaprzątać, uprzątać, sprzątać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uporządkować, war. posprzątać

Wiktionary


sprząść

prze­ro­bić włó­kno na nici


SJP.pl


sprzążka

Sprząż­ka lub klam­ra ( fi­bu­la, clamp con­nec­tion) – u grzy­bów jest to jed­no­stron­ne, nie­wiel­kie zgru­bie­nie strzęp­ki wy­stę­pu­ją­ce na po­przecz­nej prze­gro­dzie mię­dzy jej dwoma są­sied­ni­mi czło­na­mi. Ma po­stać ka­błą­ko­wa­te­go łącz­ni­ka. Two­rzy się po mi­to­zie, w wy­ni­ku któ­rej w ko­mór­ce strzęp­ki z di­ka­rio­nu pow­sta­ją 4 jądra (a do­kład­niej dwie pary jąder róż­no­i­mien­nych).

Wikipedia


sprzęcice

Sprzę­ci­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Sprentschütz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Izbic­ko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


sprzęcicho

żar­to­bli­wie: sprzęt; sprzę­cior


SJP.pl


sprzęcik

zdrob­nie­nie od: sprzęt


SJP.pl


sprzęcior

1. ek­spre­syw­nie: sprzęt;
2. żar­to­bli­wie: penis; sprzęt, wacek, pta­szek, flet


SJP.pl


sprzędać

sprzę­dy­wać;
1. prze­ra­biać włó­kno na nici;
2. rzad­ko: złą­czać przez przę­dze­nie


SJP.pl


sprzęg

układ urzą­dzeń lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy współ­pra­cę i wy­mia­nę in­for­ma­cji mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi ele­men­ta­mi okre­ślo­ne­go sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go; in­ter­fejs, złą­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kolej. urzą­dze­nie złą­cza­ją­ce po­ja­zdy szy­no­we;

Wiktionary

Sprzęg – na­jo­gól­niej: urzą­dze­nie łą­czą­ce, poś­red­ni­czą­ce, do­pa­so­wu­ją­ce czy też spi­na­ją­ce. Zwy­kle nazwą tą okre­śla się urzą­dze­nie łą­czą­ce po­ja­zdy szy­no­we. Sprzęg łą­czą­cy po­ja­zdy dro­go­we naj­czę­ściej okre­śla się mia­nem „dysz­la”, na­to­miast nie po­wio­dło się za­stą­pie­nie „sprzę­giem” an­giel­skie­go słowa „in­ter­fa­ce” („in­ter­fejs”) [], oz­na­cza­ją­ce­go ro­dzaj po­łą­cze­nia elek­trycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spʃɛ̃ŋk, AS: spšẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzęgać

 rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary


sprzęganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprzę­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzęgać

 rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary


sprzęgać

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć coś z czymś, sty­kać coś z czymś; ze­spa­lać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡat͡ɕ, AS: spšẽŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzęgnąć dk., sprząc dk.

 przym. sprzężony

 rzecz. sprzęganie n., sprzęgnięcie n., sprzężenie n., sprzęg m., sprzęgło n.

Wiktionary


sprzęgiełko

małe sprzę­gło


SJP.pl


sprzęgnik

Sprzę­gnik (ang. "con­nec­tor co­u­pler") – złą­cze wty­ko­we, wy­po­sa­żo­ne w ze­sty­ki łą­cze­nio­we gnia­zdo­we, któ­re­go przy­najm­niej jedna część jest po­łą­czo­na z ru­cho­mym prze­wo­dem.

Wikipedia


sprzęgnąć

sprząc;
1. złą­czyć coś z czymś w pewną ca­łość, zet­knąć coś z czymś; ze­spo­lić;
2. w jeź­dziect­wie: złą­czyć w jed­nym za­przę­gu parę, czwór­kę lub wię­cej koni, wołów;
3. prze­no­śnie: sko­re­lo­wać ze sobą ja­kieś dzia­ła­nia, czyn­no­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprzę­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprzę­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: spšẽŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzęgać

 rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprząc

Wiktionary


sprzęgło

urzą­dze­nie do łą­cze­nia dwóch ele­men­tów w celu prze­no­sze­nia ruchu z jed­ne­go na drugi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mech. me­cha­nizm poz­wa­la­ją­cy na prze­no­sze­nie ruchu z jed­nej osi na drugą;

 (1.2) pot. mot. pedał sprzę­gła, dźwi­gnia sprzę­gła

Wiktionary

Sprzę­gło – me­cha­nizm sto­so­wa­ny w bu­do­wie ma­szyn do łą­cze­nia oraz ro­złą­cza­nia wałów w celu prze­ka­zy­wa­nia mo­men­tu obro­to­we­go. Ina­czej jest to ze­spół czę­ści słu­żą­cych do po­łą­cze­nia dwóch nie­za­leż­nie obro­to­wo osa­dzo­nych wałów, czyn­ne­go – na­pę­do­we­go i bier­ne­go – na­pę­dza­ne­go, w celu prze­nie­sie­nia mo­men­tu obro­to­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dziew­czy­na za­pom­nia­ła zwol­nić ha­mu­lec ręcz­ny i kiedy pu­ści­ła sprzę­gło, sil­nik zgasł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ, AS: spšẽŋgu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzęgać ndk., sprzęgnąć dk., sprząc dk.

 przym. sprzęgłowy, sprzężony

 rzecz. sprzęganie n., sprzęgnięcie n., sprzężenie n., sprzęg m.

Wiktionary


sprzęt

1. przed­miot użyt­ko­wy (np. kom­pu­ter, robot ku­chen­ny, szafa),
2. w od­nie­sie­niu do grupy przed­mio­tów wy­ko­rzy­sty­wa­nych do okre­ślo­ne­go celu (np. sprzęt sa­ni­tar­ny),
3. sko­sze­nie i zwie­zie­nie zboża (tj. sprzęt zboża)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­staw przed­mio­tów uży­wa­nych do wy­ko­ny­wa­nia ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.2) przed­miot, zaz­wy­czaj urzą­dze­nie, uży­wa­ny w okre­ślo­nym celu

 (1.3) roln. ko­sze­nie zboża, traw, ko­pa­nie wa­rzyw, zbie­ra­nie owo­ców itp. i zwo­że­nie ich z pola, sadu, ogro­du

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sprzęt – ogół przed­mio­tów uży­wa­nych w ja­kiejś dzie­dzi­nie życia:
    • sprzęt in­dy­wi­du­al­nej ochro­ny ukła­du od­de­cho­we­go
    • sprzęt me­cha­nicz­ny
    • sprzęt AGD
    • sprzęt RTV
    • sprzęt ra­tow­ni­czy i po­moc­ni­czy
    • sprzęt po­żar­ni­czy:
      • sprzęt bu­rzą­cy
      • po­dręcz­ny sprzęt ga­śni­czy
      • sprzęt łącz­no­ści i alar­mo­wa­nia
      • sprzęt do po­da­wa­nia piany
    • sprzęt kom­pu­te­ro­wy (ang. hard­wa­re)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­się­bior­stwo zaj­mu­je się dy­stry­bu­cją odzie­ży, obu­wia, sprzę­tu i ak­ce­so­riów spor­to­wych oraz wy­po­sa­że­nia trek­kin­go­we­go na te­re­nie Eu­ro­py Środ­ko­wej, Po­łud­nio­wej i Wschod­niej głów­nie przez włas­ną sieć sa­lo­nów spor­to­wych.

 (1.1) Sprzęt do go­le­nia był wy­da­wa­ny na 5 minut, pod kon­tro­lą, żeby nikt się nie pod­ciął.

 (1.2) W domu mamy dużo zu­ży­te­go sprzę­tu elek­tro­nicz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛ̃nt, AS: spšẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osprzęt m.

:: zdrobn. sprzęcik m.

 przym. sprzętowy

 przysł. sprzętowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zbiór

Wiktionary


sprzętowy

→ sprzęt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ja­kimś sprzę­tem, do­ty­czą­cy tego sprzę­tu

 (1.2) in­form. re­a­li­zo­wa­ny przy po­mo­cy sprzę­tu (w opo­zy­cji do opro­gra­mo­wa­nia)

Wiktionary

Patrz:

sprzęt

Przykłady

 (1.2) In­sta­la­tor po­praw­nie roz­poz­nał wszyst­kie skład­ni­ki sprzę­to­we kom­pu­te­ra, au­to­ma­tycz­nie do­ko­nu­jąc in­sta­la­cji ste­row­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʃɛ̃nˈtɔvɨ, AS: spšẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzęt m., sprzęcik m., osprzęt m.

 przysł. sprzętowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hardwarowy

Wiktionary


sprzęty

1. przed­miot użyt­ko­wy (np. kom­pu­ter, robot ku­chen­ny, szafa),
2. w od­nie­sie­niu do grupy przed­mio­tów wy­ko­rzy­sty­wa­nych do okre­ślo­ne­go celu (np. sprzęt sa­ni­tar­ny),
3. sko­sze­nie i zwie­zie­nie zboża (tj. sprzęt zboża)


SJP.pl


sprzężaj

konie, bydło za­przę­ga­ne do wozu lub pługa; za­przęg


SJP.pl

Sprzę­żaj (od „sprzę­gać”, „za­przę­gać”) – ogół zwie­rząt po­cią­go­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w rol­nict­wie jako siła po­cią­go­wa za­rów­no w

Wikipedia


sprzężajny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sprzę­ża­ju, wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą sprzę­ża­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzężaj m.

Wiktionary


sprzężenie

sprzę­gnąć;
1. złą­czyć coś z czymś w pewną ca­łość, zet­knąć coś z czymś; ze­spo­lić;
2. w jeź­dziect­wie: złą­czyć w jed­nym za­przę­gu parę, czwór­kę lub wię­cej koni, wołów;
3. prze­no­śnie: sko­re­lo­wać ze sobą ja­kieś dzia­ła­nia, czyn­no­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sprzę­że­nie – fi­gu­ra re­to­rycz­na,
  • sprzę­że­nie – w op­ty­ce,
  • sprzę­że­nie – w aku­sty­ce,
  • sprzę­że­nie zwrot­ne – od­dzia­ły­wa­nie sy­gna­łów wyj­ścio­wych na sy­gna­ły wej­ścio­we,
    • bio­lo­gicz­ne – do­star­cza­nie czło­wie­ko­wi in­for­ma­cji zwrot­nej o zmia­nach jego stanu fiz­jo­lo­gicz­ne­go.
  • zmien­ne sprzę­żo­ne – w fi­zy­ce,
  • zmien­ne sprzę­żo­ne – w ter­mo­dy­na­mi­ce.
  • sprzę­że­nie – w elek­tro­tech­ni­ce.
  • sprzę­że­nie – w licz­bach ze­spo­lo­nych,
  • sprzę­że­nie – w kwa­ter­nio­nach,
  • sprzę­że­nie – na ma­cie­rzach,
    • try­wial­ne – pro­ste sprzę­że­nie ele­men­tów,

Wikipedia


sprzężniaki

gro­ma­da grzy­bów wła­ści­wych; sprzęż­nio­we


SJP.pl

Sprzęż­nia­ki, sprzęż­nio­we, sprzęż­niow­ce ("Zy­go­my­co­ta" Mo­re­au) – typ grzy­bów na­le­żą­cy do kró­le­stwa grzy­bów ("Fungi"). W ak­tu­al­nej kla­sy­fi­ka­cji we­dług Spe­cies Fun­go­rum typ ten już nie ist­nie­je.

Wikipedia


sprzężnica

przed­sta­wi­ciel klasy zie­le­nic, ży­ją­cy głów­nie w wo­dach słod­kich i sło­na­wych


SJP.pl


sprzężnice

przed­sta­wi­ciel klasy zie­le­nic, ży­ją­cy głów­nie w wo­dach słod­kich i sło­na­wych


SJP.pl

Sprzęż­ni­ce ("Zy­gne­ma­top­hy­ce­ae, Zy­gne­mop­hy­ce­ae, Zy­gne­map­hy­ce­ae", a także "Con­ju­ga­tae, Con­ju­ga­top­hy­ce­ae, Ga­mop­hy­ta") – klasa glo­nów z gro­ma­dy ra­mie­nic ("Cha­rop­hy­ta"). Jej po­zy­cja sy­ste­ma­tycz­na przez róż­nych au­to­rów bywa jed­nak uj­mo­wa­na ina­czej, w szcze­gól­no­ści bywa włą­cza­na do zie­le­nic. Spoś­ród in­nych ro­ślin wy­róż­nia­ją się pro­ce­sem płcio­wym – ko­niu­ga­cją.

Wikipedia


sprzężniowce

typ grzy­bów wyż­szych


SJP.pl


sprzężniowe

gro­ma­da grzy­bów wła­ści­wych; sprzęż­nia­ki


SJP.pl


sprzężniowiec

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów grzy­bów wyż­szych


SJP.pl


sprzężoność

klasa sprzę­żo­no­ści - po­ję­cie z te­o­rii grup w al­ge­brze ab­strak­cyj­nej


SJP.pl


sprzężony

złą­czo­ny z czymś w spo­sób trwa­ły, sta­no­wią­cy z czymś nie­ro­zer­wal­ną ca­łość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­łą­czo­ny z czymś w spo­sób trwa­ły

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprzęgać

 rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary


spróbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spró­bo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsprubɔˈvãɲɛ, AS: sprubovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spróbować, próbować

 rzecz. probówka ż., próbówka ż., próba ż.

Wiktionary


spróbować

1. spraw­dzić smak je­dze­nia; pos­ma­ko­wać; skosz­to­wać;
2. spraw­dzić war­tość, stan cze­goś; spraw­dzić dzia­ła­nie cze­goś;
3. zro­bić coś na próbę; po­sta­rać się coś zro­bić;
4. spró­bo­wać się - zmie­rzyć się w walce, mo­cu­jąc się z kimś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pró­bo­wać)

 (1.1) spraw­dzić smak po­tra­wy

 (1.2) pod­jąć próbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spró­bo­wa­łem zupy w nowej re­sta­u­ra­cji.

 (1.2) Spró­bo­wa­łem wejść na tę górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spruˈbɔvat͡ɕ, AS: sprubovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spróbowanie n., próba ż., próbka ż., probówka ż., próbówka ż.

 czas. próbować ndk., wypróbować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. skusić

Wiktionary


spróchnialec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przen. ktoś bez za­pa­łu, bez sił do życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­wał się spróch­nial­cem, któ­re­mu nawet na ławkę przed domem jest za da­le­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spróchniałość ż.

 przym. spróchniały

Wiktionary


spróchniały

taki, który spróch­niał (o drze­wie, drew­nie: roz­kła­da się, roz­sy­pu­je się w próch­no; o zę­bach: zni­szczo­ny przez próch­ni­cę)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dendr. roz­kła­da­ją­cy się w próch­no

 (1.2) sto­mat. zni­szcza­ły od próch­ni­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przesz­ły przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od spróch­nieć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próchno n., spróchnialec mos., spróchniałość ż., spróchnienie n.

 czas. spróchnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmurszały

 (1.2) zepsuty

Wiktionary


sprószać

po­sy­py­wać, ob­sy­py­wać czymś drob­nym, miał­kim


SJP.pl


spręż

osią­gnię­ty przy­rost ci­śnie­nia przy zmniej­sza­niu ob­ję­to­ści da­ne­go gazu


SJP.pl

Spręż (sto­su­nek sprę­ża­nia) – wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca pracę sprę­żar­ki lub sil­ni­ka wy­ra­ża­ją­ca się w sto­sun­ku ci­śnie­nia tłocz­ne­go do ci­śnie­nia ssaw­ne­go.

Wikipedia


sprężak

ro­dzaj nadk­wia­to­we­go na­sien­ni­ka pę­ka­ją­ce­go


SJP.pl


sprężanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprę­żać.

Wiktionary

Sprę­ża­nie – pro­ces, w któ­rym wzra­sta ci­śnie­nie ukła­du (np. gazu w na­czy­niu lub w ka­na­łach prze­pły­wo­wych sprę­żar­ki prze­pły­wo­wej). Sprę­ża­nie można prze­pro­wa­dzać w róż­nych wa­run­kach, ale w te­o­rii ma­szyn ciepl­nych szcze­gól­ne zna­cze­nie od­gry­wa­ją niek­tó­re prze­mia­ny cha­rak­te­ry­stycz­ne (przed­sta­wio­ne po­ni­żej). Pro­ce­sem od­wrot­nym do sprę­ża­nia jest roz­prę­ża­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. sprężyć, sprężać ndk.

 przym. sprężysty

Wiktionary


sprężarka

ma­szy­na do zwięk­sza­nia ci­śnie­nia i gę­sto­ści gazów, jed­no­cze­śnie zmniej­sza­ją­ca ob­ję­tość tych gazów


SJP.pl

Sprę­żar­ka – ma­szy­na ener­ge­tycz­na, któ­rej za­da­niem jest pod­wyż­sze­nie ci­śnie­nia gazu lub wy­mu­sze­nie jego prze­pły­wu (na­da­nie ener­gii ki­ne­tycz­nej).

W sprę­żar­ce ci­śnie­nie ssaw­ne – for­mu­la_1 jest niez­nacz­nie niż­sze od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go (na tyle tylko by za­cho­wać zdol­ność ssa­nia), zaś ci­śnie­nie tłocz­ne for­mu­la_2 znacz­nie wyż­sze od at­mos­fe­rycz­ne­go, jak na to wska­zu­je pa­ra­metr for­mu­la_3

Wikipedia


sprężać

1. na­pi­nać, na­cią­gać coś sztyw­no;
2. zmniej­szać ob­ję­tość gazu


SJP.pl

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sprę­żać się (dk. sprę­żyć się)

 (1.1) robić coś szyb­ciej

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprę­żyć)

 (2.1) kom­pre­so­wać, zmniej­szać ob­ję­tość (o gazie), ści­skać, zgnia­tać (przed­miot)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy­bym się bar­dzo sprę­żył, to zdą­żył­bym je­szcze dziś zro­bić pra­nie.

 (2.1) Ten model sil­ni­ka sprę­ża mie­szan­kę pa­li­wo­wą dwu­krot­nie bar­dziej niż tam­ten.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsprɛ̃w̃ʒat͡ɕ, AS: sprẽũ̯žać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prężyć, sprężyć

 rzecz. sprężynówka ż., sprężanie n., sprężyna

 przym. sprężony, sprężysty

 przysł. sprężyście

Wiktionary


sprężyca

ela­stycz­na, hi­gro­sko­pij­na ko­mór­ka nit­ko­wa­na, ułat­wia­ją­ca roz­sie­wa­nie przez wiatr za­rod­ni­ków wą­tro­bow­ców; ela­ter, ela­te­ra


SJP.pl


sprężyk

chrząszcz, prze­wró­co­ny na grzbiet po­tra­fi wy­so­ko pod­sko­czyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. chrząszcz z na­dro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ela­te­ro­i­dea|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sprężysty

Wiktionary


sprężyki

chrząszcz, prze­wró­co­ny na grzbiet po­tra­fi wy­so­ko pod­sko­czyć


SJP.pl

Sprę­ży­ki (Ela­te­ro­i­dea) – na­dro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i serii sprę­ży­koksz­tałt­nych.

Grupa zróż­ni­co­wa­na. U Ce­rop­hy­ti­dae, go­leń­czy­ko­wa­tych, po­dryw­ko­wa­tych i sprę­ży­ko­wa­tych wy­ro­stek przed­pier­sia i bru­zda na śród­pier­siu two­rzą me­cha­nizm sprę­ży­nu­ją­cy, umoż­li­wia­ją­cy pod­ska­ki­wa­nie po prze­wró­ce­niu na grzbiet.

Wikipedia


sprężykowate

ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych; sprę­ży­ki


SJP.pl

Sprę­ży­ko­wa­te, sprę­ży­ki (Ela­te­ri­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i in­fra­rzę­du sprę­ży­koksz­tałt­nych. Kos­mo­po­li­tycz­na. Liczy około 10 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków. Larwy są dra­pież­ne, sa­pro­fa­gicz­ne, rza­dziej ro­śli­no­żer­ne. Ima­gi­nes mają wy­dłu­żo­ne ciała i zaz­wy­czaj po­tra­fią pod­ska­ki­wać po prze­wró­ce­niu na grzbiet, dzię­ki me­cha­niz­mo­wi sprę­ży­nu­ją­ce­mu. W ro­dzi­nie spo­ty­ka­na jest ne­o­te­nia i zdol­ność do bio­lu­mi­ne­scen­cji.

Wikipedia


sprężykowaty

o ce­chach sprę­ży­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


sprężyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. zwi­nię­ty w spi­ra­lę, zwy­kle me­ta­lo­wy przed­miot, który może ule­gać roz­prę­ża­niu;

 (1.2) przen. ini­cja­tor, powód ja­kie­goś pro­ce­su

Wiktionary

Sprę­ży­na – ele­ment sprę­ży­sty uży­wa­ny w bu­do­wie ma­szyn, głów­nie jako łącz­nik w po­łą­cze­niach sprę­ży­stych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) [..] drze­mał wśród po­ła­ma­nych sprę­żyn sta­rej ka­na­py, jak zwy­kle o tej porze.

 (1.2) Jak jed­nak wspom­nia­łem na po­cząt­ku tej opo­wie­ści, nie wy­da­wa­ło mi się wów­czas, abym mógł bez­piecz­nie ujaw­nić wszyst­kie sprę­ży­ny wy­pad­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na, AS: sprẽũ̯žỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężystość ż., sprężynowiec m.

:: zdrobn. sprężynka ż.

 czas. sprężynować, sprężać

 przym. sprężynowy, sprężony, sprężysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fedra

 (1.2) stymulator

Wiktionary


sprężynka

mała sprę­ży­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała sprę­ży­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃nka, AS: sprẽũ̯žỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężynówka ż., sprężyna ż., sprężynowiec m.

 przym. sprężynowy, sprężysty

 czas. sprężynować ndk.

Wiktionary


sprężynkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą sprę­ży­nę, po­dob­ny do małej sprę­ży­ny


SJP.pl


sprężynkowy

→ sprę­żyn­ka


SJP.pl

Patrz:

sprężynka

sprężynować

1. wy­ko­ny­wać na prze­mian ruchy roz­prę­ża­nia i sprę­ża­nia
2. spulch­niać glebę sprzę­tem sprę­ży­no­wym


SJP.pl


sprężynowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zob. nóż sprę­ży­no­wy.

 (1.2) urzą­dze­nie przyt­wier­dzo­ne do po­dło­ża na sprę­ży­nie, przez­na­czo­ne do huś­ta­nia się po­ru­sza­jąc tu­ło­wiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czął się gra­mo­lić z wy­sił­kiem, a ja tym­cza­sem wsu­ną­łem ostrze sprę­ży­now­ca do rę­ko­je­ści i wło­ży­łem nóż do kie­sze­ni.

 (1.1) Ru­szył za nimi i za­a­ta­ko­wał Da­riu­sza, który bro­niąc się zadał mu dwa ciosy sprę­ży­now­cem.

 (1.2) W po­god­ne dni plac jest oblę­żo­ny przez dzie­ci, które zna­leźć tu mogą: zjeż­dżal­nię, […], ważkę i dwa sprę­ży­now­ce.

 (1.2) W tej pier­wszej wsi za­mon­to­wa­no ścia­nę wspi­nacz­ko­wą i huś­taw­kę, w Kru­szy Zam­ko­wej pia­skow­ni­cę i sprę­ży­now­ca […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężynówka ż., sprężynka ż., sprężyna ż.

 przym. sprężysty

Wiktionary


sprężynowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy sprę­ży­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężynówka ż., sprężynka ż., sprężyna ż.

 przym. sprężysty

Wiktionary


sprężynówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. brona z ela­stycz­ny­mi zę­ba­mi do spulch­nia­nia i wy­rów­ny­wa­nia gleby

 (1.2) pot. skła­da­ny nóż z ostrzem wy­su­wa­nym przez sprę­ży­nę

 (1.3) rzem. techn. piła ra­mo­wa do pre­cy­zyj­ne­go wy­rzy­na­nia w drew­nie

 (1.4) hist. wojsk. ręcz­ny gra­nat prze­ciw­pan­cer­ny

 (1.5) wulg. posp. zdrob­nie­nie od|sprę­ży­nó­wa. (męski na­rząd roz­rod­czy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężyna ż., sprężystość ż., sprężynowiec mzw./mrz.

:: zdrobn. sprężynka ż.

 czas. sprężynować, sprężać

 przym. sprężynowy, sprężony, sprężysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brona sprężynowa

 (1.2) nóż sprężynowy, sprężynowiec

 (1.3) piła sprężynowa, laubzega

 (1.5) zob. penis.

Wiktionary


sprężystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sprę­ży­ste

Wiktionary

Sprę­ży­stość – wła­ści­wość fi­zycz­na ciał ma­kro­sko­po­wych odzy­ski­wa­nia pier­wot­ne­go kształ­tu (po­sta­ci) i ob­ję­to­ści po usu­nię­ciu sił zew­nętrz­nych wy­wo­łu­ją­cych odksz­tał­ce­nie.

Sprę­ży­stość ob­ję­to­ścio­wą wy­ka­zu­ją wszyst­kie ciała (stałe, cie­cze i gazy), sprę­ży­stość kształ­tu tylko ciała stałe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨstɔɕt͡ɕ, AS: sprẽũ̯žystość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężynówka ż., sprężyna ż.

 przym. sprężysty

 przysł. sprężyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastyczność, prężność, jędrność

Wiktionary


sprężystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sprę­ży­sty


SJP.pl


sprężysty

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zdol­ny do po­wro­tu do wyj­ścio­we­go kształ­tu po usta­niu dzia­ła­nia siły odksz­tał­ca­ją­cej

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się lek­ko­ścią w ruchu

 (1.3) taki, który dzia­ła spraw­nie i szyb­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężynówka ż., sprężystość ż., sprężyna ż., sprężynka ż., sprężynowiec m., sprężarka ż., sprężyk m., sprężanie n., sprężenie n.

 czas. sprężać ndk., sprężyć dk.

 przym. sprężynowy

 przysł. sprężyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastyczny, giętki

 (1.2) energiczny, zwinny

 (1.3) dynamiczny, sprawny

Wiktionary


sprężyć

1. na­piąć, na­cią­gnąć;
2. zmniej­szyć ob­ję­tość gazu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprę­żać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprężanie n.

 czas. sprężać ndk.

 przym. sprężysty

 przysł. sprężyście

Wiktionary


sprężyście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sprę­ży­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ona? Rozk­wi­ta­ła: jej skóra na­bie­ra­ła gład­ko­ści, twarz pię­kne­go ko­lo­ru, ciało wys­mu­kla­ło, po­ru­sza­ła się sprę­ży­ściej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sprężyć, sprężać

 przym. sprężysty

 rzecz. sprężystość ż.

Wiktionary


sprężyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sprę­ży­ście


SJP.pl


spseudonimizować

przet­wo­rzyć dane oso­bo­we w taki spo­sób, by nie można ich było przy­pi­sać kon­kret­nej oso­bie bez uży­cia do­dat­ko­wych in­for­ma­cji, które są prze­cho­wy­wa­ne i za­bez­pie­czo­ne w innym miej­scu


SJP.pl


spsiały

zep­sieć; po­tocz­nie:
1. zmar­nieć, ulec po­gor­sze­niu, zni­szcze­niu; zejść na psy;
2. stra­cić ma­ją­tek, zbied­nieć


SJP.pl


spsienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spsieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spsieć

Wiktionary


spsieć

zep­sieć; po­tocz­nie:
1. zmar­nieć, ulec po­gor­sze­niu, zni­szcze­niu; zejść na psy;
2. stra­cić ma­ją­tek, zbied­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. stra­cić ma­ją­tek, zna­cze­nie lub po­zy­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy aby jako naród nie spsie­li­śmy, czy na­praw­dę tylko dzie­ci, mło­dzież i anar­chi­ści zdol­ni są do pro­te­stu?

 (1.1) Nikt nie chce do­strzec, że spsia­ły nasze am­bi­cje, aspi­ra­cje, a ele­ment głu­po­ty z każdą chwi­lą wy­py­cha z łamów i z ekra­nu roz­sąd­ne my­śle­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spsienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdziadzieć, zbiednieć, podupaść

Wiktionary


spsikać

po­tocz­nie: spry­skać


SJP.pl


spsikiwać

po­tocz­nie: spry­ski­wać


SJP.pl


spsocić

spła­tać figla


SJP.pl


spsuć

po­tocz­nie: zep­suć


SJP.pl


spuchlizna

rzad­ko: spuch­nię­te miej­sce; opuch­liz­na, opuch­li­na, obrzęk


SJP.pl


spuchnięty

taki, który spuch­nął; spu­chły


SJP.pl


spuchnąć

1. obrz­mieć, stać się nabrz­mia­łym, a w prze­no­śni także: stać się prze­peł­nio­nym, mieć coś w nad­mia­rze;
2. stra­cić kon­dy­cję, siły w wy­ni­ku nad­mier­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, naj­czę­ściej w koń­co­wej fazie za­wo­dów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. puch­nąć)

 (1.1) o czę­ści ciała lub obiek­cie: obrzę­knąć, nabrz­mieć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchnięcie n., spuchnięcie n., opuchnięcie n., opuchlizna ż., opuchlina ż., spuchlizna ż.

 czas. opuchnąć dk., puchnąć ndk.

Wiktionary


spuchły

taki, który spuchł; spuch­nię­ty


SJP.pl


spudłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spu­dło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spudłować dk.

 rzecz. pudłowanie n.

Wiktionary


spudłować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­dło­wać)

 (1.1) pot. sport. strze­li­wszy, rzu­ci­wszy lub ude­rzy­wszy czymś, nie tra­fić do celu; chy­bić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy chło­pak grał w ko­szy­ków­kę, rzu­cił piłką do kosza, ale spu­dło­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudłowanie n., pudło n., spudłowanie n.

 czas. pudłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybić

Wiktionary


spudłów

Spu­dłów ( Spud­low) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Gó­rzy­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne – Go­spo­dar­stwo w Spu­dło­wie, na­le­żą­ce do Za­kła­du Rol­ne­go w Ża­bi­cach, wcho­dzą­ce­go w skład Lu­bu­skie­go Kom­bi­na­tu Rol­ne­go w Rze­pi­nie.

Wikipedia


spuentować

za­koń­czyć wy­po­wiedź lub utwór li­te­rac­kich po­in­tą; spo­in­to­wać


SJP.pl


spulchniacz

ma­szy­na do roz­drab­nia­nia lub ma­szy­na do do­pra­wia­nia roli po orce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. roln. kul­ty­wa­tor do spulch­nia­nia grun­tu

 (1.2) techn. urzą­dze­nie do spulch­nia­nia po­dło­ża

 (1.3) roln. ele­ment ko­siar­ki po­wo­du­ją­cy spulch­nie­nie po­ko­su

 (1.4) techn. mie­sza­dło wy­po­sa­żo­ne w noże uży­wa­ne w pi­wo­war­stwie

 (1.5) cuk. sub­stan­cja po­wo­du­ją­ca spulch­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agre­gat ścier­ni­sko­wy jest też czę­sto sto­so­wa­ny jako spulch­niacz za­sko­ru­pio­nych gleb, kru­szar­ka brył, ni­szczar­ka chwa­stów oraz mie­szal­nik na­wo­zów z glebą.

 (1.2) W celu łat­wiej­sze­go od­spo­je­nia grun­tu, gło­wi­cę ssącą po­głę­biar­ki wy­po­sa­ża się w spulch­niacz (hy­dra­u­licz­ny lub me­cha­nicz­ny).

 (1.3) Ko­siar­ki mogą być do­dat­ko­wo wy­po­sa­żo­ne w spulch­nia­cze po­ko­su lub w zgnia­tacz po­ko­su.

 (1.4) Zbior­nik wy­po­sa­żo­ny jest w spulch­nia­cze (mie­sza­dła ze spe­cjal­ny­mi no­ża­mi), zra­sza­cze do łu­go­wa­nia wy­sło­dzin i dysze do mycia.

 (1.5) We­dług tra­dy­cyj­nej re­cep­tu­ry fa­fer­nu­chy przy­go­to­wy­wa­ne są bez spulch­nia­czy i mogą być długo prze­cho­wy­wa­ne jak pier­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spulchnianie n., spulchniarka ż., spulchnienie n.

 czas. spulchniać ndk., spulchnić dk., spulchnieć dk.

 przym. spulchniały

Wiktionary


spulchniający

taki, który czyni cia­sto pulch­nym, wy­ro­śnię­tym


SJP.pl


spulchnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spulch­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spulxʲˈɲä̃ɲɛ, AS: spulχʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spulchniać ndk., spulchnić dk.

 rzecz. spulchniacz mrz.

Wiktionary


spulchniarka

ma­szy­na słu­żą­ca do spulch­nia­nia masy for­mier­skiej


SJP.pl


spulchniały

taki, który spulch­niał


SJP.pl


spumante

1. wło­skie wino mu­su­ją­ce, przy­po­mi­na­ją­ce szam­pa­na;
2. o winie: na­sy­co­ne gazem; mu­su­ją­cy, ga­zo­wa­ny


SJP.pl


spuneryzm

spo­o­ne­ryzm, me­ta­gram;
1. mi­mo­wol­ne prze­sta­wie­nie gło­ski lub gło­sek w wy­ra­zie, da­ją­ce czę­sto efekt ko­micz­ny;
2. prze­sta­wie­nie takie do­ko­na­ne świa­do­mie i w ten spo­sób, aby wy­ni­kłe z niego formy były ist­nie­ją­cy­mi wy­ra­za­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. prze­ję­zy­cze­nie po­le­ga­ją­ce na za­mia­nie pier­wszych gło­sek w wy­ra­zie lub po­mię­dzy wy­ra­za­mi (np. "mój ruch" - "rój much");

 (1.2) ce­lo­wo two­rzo­ne spu­ne­ryz­my (1.1), np. w ce­lach hu­mo­ry­stycz­nych czy w ra­mach gry pół­słó­wek

Wiktionary

Spu­ne­ryzm ( spo­o­ne­rism, od naz­wi­ska Wil­lia­ma Ar­chi­bal­da Spo­o­ne­ra) – prze­ję­zy­cze­nie po­le­ga­ją­ce na za­mia­nie miej­sca­mi gło­sek w wy­ra­zie lub po­cząt­ko­wych gło­sek w gru­pie wy­ra­zów. Wy­ni­kiem ta­kie­go prze­ję­zy­cze­nia mogą być sen­sow­ne zwro­ty, czę­sto za­baw­ne lub nie­przyz­wo­i­te. Istot­ne jest po­do­bień­stwo w mowie, a nie w pi­śmie, stąd też przy­kła­dy takie, jak „stój, Ha­li­na”.

Wikipedia


spurpurowiały

taki, który spur­pu­ro­wiał (stał się pur­pu­ro­wy)


SJP.pl


spurt

w spor­cie: nagłe, gwał­tow­ne zwięk­sze­nie szyb­ko­ści; zryw


SJP.pl


spurytaniały

prze­jąć po­glą­dy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pu­ry­ta­ni­na


SJP.pl


spurytanieć

prze­jąć po­glą­dy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pu­ry­ta­ni­na


SJP.pl


spusobny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. grzecz­ny

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zgod­li­wy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zdol­ny

Wiktionary


spust

1. przy­cisk w broni słu­żą­cy do wy­wo­ła­nia wy­strza­łu
2. wylot ze zbior­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wojsk. łow. me­ta­lo­wa dźwi­gnia uru­cha­mia­ją­ca wy­strzał z broni pal­nej;

 (1.2) techn. fot. przy­cisk apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go wyz­wa­la­ją­cy mi­gaw­kę;

 (1.3) techn. urzą­dze­nie lub me­cha­nizm, który umoż­li­wia opróż­nie­nie zbior­ni­ka, np. z cie­czą lub ma­te­ria­ła­mi syp­ki­mi

 (1.4) hutn. pro­ces wy­le­wa­nia cie­kłe­go pro­duk­tu z pieca hut­ni­cze­go

 (1.5) za­suw­ka w zamku u drzwi prze­su­wa­na przez prze­krę­ce­nie klu­cza

 (1.6) slang. wy­trysk

Wiktionary

Spust – ele­ment me­cha­niz­mu spu­sto­we­go broni pal­nej, słu­żą­cy do zwal­nia­nia tego me­cha­niz­mu przez strzel­ca w celu od­da­nia strza­łu. Naj­czę­ściej ma formę ję­zy­ka, rza­dziej szyny spu­sto­wej lub przy­ci­sku.

Broń po­sia­da naj­czę­ściej jeden spust, rza­dziej dwa, do ognia po­je­dyn­cze­go i se­ria­mi, lub od­pa­la­ją­ce na­bo­je w róż­nych lu­fach broni dwu­lu­fo­wej np. du­bel­tów­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spust, AS: spust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spuszczanie n., spuszczenie n., spuścizna ż., puścizna ż., spuścik mrz.

 czas. spuścić, spuszczać, puścić, puszczać

 przym. spustowy

 przysł. spustowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyngiel

Wiktionary


spustnik

strug do wy­rów­ny­wa­nia i wy­gła­dza­nia dłu­gich po­wierzch­ni drew­nia­nych


SJP.pl


spustoszały

prze­sta­rza­le: taki, który spu­sto­szał (stał się pu­stym, opu­szczo­nym; uległ zni­szcze­niu de­wa­sta­cji)


SJP.pl


spustoszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­sto­szyć)

 (1.1) do­ko­nać spu­sto­sze­nia; obró­cić w pust­ko­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., spustoszenie n., pustynia ż.

 czas. pustoszyć

 przym. pusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdewastować, zniszczyć

Wiktionary


spustowy

przy­miot­nik

 (1.1) od: spust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­cha­nizm spu­sto­wy – ot­wie­ra on prze­sło­nę (zwaną też mi­gaw­ką), która nor­mal­nie jest zam­knię­ta, dzię­ki czemu świa­tło nie do­cie­ra do kli­szy lub ma­try­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spust m., puścizna ż., spuścizna ż.

 czas. puszczać

Wiktionary


spustynnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­styn­nieć)

 (1.1) geogr. stać się pu­sty­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynia ż., pustynnienie n., spustynnienie n.

 czas. pustynnieć

 przym. pustynny

 przysł. pustynnie

Wiktionary


spuszać

rzad­ko: czy­nić pu­szy­stym; na­stra­szać


SJP.pl


spuszczalny

da­ją­cy się spu­ścić, opróż­nić


SJP.pl


spuszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spu­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: spuščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spust mrz.

 czas. spuścić, puszczać

Wiktionary


spuszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tran­spor­to­wać na dół, zmie­niać po­ło­że­nie na niż­sze, ob­ni­żać

 (1.2) o cie­czy lub gazie: wy­pu­szczać

 (1.3) o wo­dzie w to­a­le­cie: spłu­ki­wać nią sedes

 (1.4) o cenie: ob­ni­żać

 (1.5) o gło­wie: po­chy­lać

 (1.6) żegl. mar. wo­do­wać

 (1.7) kynol. uwal­niać ze smy­czy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spu­szczać się

 (2.1) zmie­niać swoje po­ło­że­nie na niż­sze, ob­ni­żać się

 (2.2) wulg. mieć eja­ku­la­cję (o męż­czyź­nie)

 (2.3) przest. po­le­gać na kimś/czymś, zda­wać się na kogoś; za­wie­rzać komuś, po­kła­dać w kimś za­u­fa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­rarz spu­szcza na dół puste wia­dro.

 (1.2) Jasio spu­ścił wodę z wanny.

 (1.3) Jasio spu­ścił wodę w ła­zien­ce.

 (1.4) Sprze­daw­ca spu­ścił cenę o po­ło­wę.

 (2.1) Ra­tow­nik spu­ścił się na dół po linie.

 (2.2) Jacek spu­ścił się w ła­zien­ce.

 (2.3) Ach któż wię­cej ode mnie spu­szcza się na cie­bie, ko­cha­ny panie Je­nial­kie­wicz.

 (2.3) Czy przez za­pom­nie­nie, czy też, że spu­ścił się na słu­żą­ce­go, pie­nią­dze zo­sta­wił w do­roż­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: spuščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spust mrz., puścizna ż., spuścizna ż.

 czas. puszczać, spuścić

Wiktionary


spuszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spu­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spuścić, puszczać

 rzecz. spust mrz.

Wiktionary


spuszyć

rzad­ko: na­stro­szyć, na­je­żyć; na­pu­szyć


SJP.pl


sputnik

sztucz­ny sa­te­li­ta Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. astro­na­ut. sztucz­ny ziem­ski sa­te­li­ta;

 (1.2) środ. więz. prze­sył­ka spu­szcza­na przez okno celi na sznu­rze

Wiktionary

Sput­nik (ros. Спутник – „to­wa­rzysz po­dró­ży”) – seria pier­wszych ra­dziec­kich sztucz­nych sa­te­li­tów Ziemi. To ro­syj­skie okre­śle­nie przy­ję­ło się obec­nie w wielu ję­zy­kach jako sy­no­nim sztucz­ne­go sa­te­li­ty Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­kład­nie pół wieku temu na ziem­ską or­bi­tę do­tarł pier­wszy sput­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsputʲɲik, AS: sputʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sputnikowy

Wiktionary


spuścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie spust, lecz tylko mały spu­ścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spust m.

Wiktionary


spuścizna

spa­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co zo­sta­je w spad­ku po kimś

 (1.2) ut­wo­ry, dzie­ła au­to­ra, który już nie żyje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy do­łą­czysz, usły­szysz prze­mo­wę o tym, jak to je­ste­śmy praw­dzi­wy­mi obroń­ca­mi Im­pe­rium, istną linią fron­tu, osta­tecz­ną gra­ni­cą, na któ­rej du­ra­stal spo­ty­ka się z próż­nią, a to oz­na­cza, że je­ste­śmy straż­ni­ka­mi dum­nej spu­ściz­ny ple ple plee ple ple.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuɕˈt͡ɕizna, AS: spuśćizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczanie n., puszczenie n., spust m., puszczalstwo n., puścizna ż., dopuszczenie n., dopuszczanie n.

 czas. puszczać ndk., dopuszczać ndk., upuszczać ndk., spuszczać ndk., spuścić dk., wypuszczać ndk., wypuścić dk.

 przym. puszczalski, spustowy

 przysł. spustowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. puścizna

Wiktionary


spuścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spu­szczać)

 (1.1) zob. spu­szczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna czy dwie osoby po­ka­zy­wa­ły Cudo pal­ca­mi. Ktoś się ro­ze­śmiał. Cudo sta­nę­ła ze spu­szczo­ną głową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spuszczanie n., spuszczenie n., spust mrz., puścizna ż., spuścizna ż.

 czas. puszczać, spuszczać ndk.

Wiktionary


spych

ur­wi­sty, osy­pu­ją­cy się brzeg


SJP.pl


spychacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. masz. po­jazd bu­dow­la­ny po­ru­sza­ją­cy się na gą­sie­ni­cach słu­żą­cy do wy­rów­ny­wa­nia te­re­nu przez pcha­nie ziemi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spy­chacz – po­tocz­na nazwa spy­char­ki
  • spy­chacz – po­moc­ni­cze urzą­dze­nie (dźwi­gnik) stocz­nio­we do popch­nię­cia wo­do­wa­ne­go stat­ku, jeśli nie rusza, po­mi­mo ot­war­cia zwal­nia­czy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z okna było widać pra­cu­ją­ce na bu­do­wie spy­cha­cze i ko­par­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɨxat͡ʃ, AS: spyχač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spycharka ż., spych m., spychak m., spychanie n., zepchnięcie n.

 czas. pchać, spychać ndk., zepchnąć dk.

 przym. spycharkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spycharka, spychak, buldożer; pot. spych

Wiktionary


spychaj

naz­wi­sko


SJP.pl


spychalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Spy­chal­ski (ur. 1948) – pol­ski po­li­tyk, se­na­tor
  • Bła­żej Spy­chal­ski (ur. 1985) – pol­ski po­li­tyk, praw­nik, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Da­riusz Spy­chal­ski (ur. 1973) – pol­ski pi­sarz
  • Jan Spy­chal­ski (1893–1946) – pol­ski ma­larz, bio­graf i pu­bli­cy­sta
  • Jan Spy­chal­ski (pił­karz) (ur. 1963) – pol­ski pił­karz
  • Józef Spy­chal­ski (1898–1944) – pol­ski ofi­cer, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Józef Spy­chal­ski (poseł) (1916–1996) – po­li­tyk w PRL
  • Ma­rian Spy­chal­ski (1906–1980) – Mar­sza­łek Pol­ski, po­li­tyk w PRL
  • Ro­mu­ald Spy­chal­ski (1928–2018) – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Wła­dy­sław Wi­told Spy­chal­ski (1910–1980) – po­li­tyk w PRL
  • Ewa Spy­chal­ska (ur. 1949) – pol­ska po­li­tyk, dzia­łacz­ka związ­ko­wa, po­słan­ka na Sejm I i II ka­den­cji, w la­tach 1991–1996 prze­wod­ni­czą­cy OPZZ
  • Iza­bel­la Nawe-Spy­chal­ska (1943–2018) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa

Wikipedia


spycharka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. masz. po­jazd bu­dow­la­ny po­ru­sza­ją­cy się na gą­sie­ni­cach słu­żą­cy do wy­rów­ny­wa­nia te­re­nu przez pcha­nie ziemi

Wiktionary

Spy­char­ka (pot. bul­do­żer) – cią­gnik gą­sie­ni­co­wy, za­li­cza­ny do grupy ma­szyn do robót ziem­nych. Ma­szy­na ta przez­na­czo­na jest do wy­ko­ny­wa­nia prac ziem­nych w bu­dow­nict­wie ogól­nym lub prze­my­sło­wym, gór­nict­wie od­kryw­ko­wym i skal­nym, ener­ge­ty­ce (hał­do­wa­nie węgla ka­mien­ne­go w elek­tro­cie­płow­niach), le­śnict­wie, w sek­to­rze ko­mu­nal­nym (skła­do­wi­ska od­pa­dów), por­tach oraz ko­le­jo­wych ter­mi­na­lach prze­ła­dun­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga pra­cu­je na spy­char­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɨˈxarka, AS: spyχarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spych m., spychacz m., spychak m., spychanie n., zepchnięcie n.

 czas. spychać ndk., zepchnąć dk.

 przym. spycharkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spychacz, spychak, buldożer, pot. spych

Wiktionary


spychać

cza­sow­nik

 (1.1) pcha­niem po­wo­do­wać zmia­nę po­ło­że­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tasz te dłu­gie mar­sze na spie­ko­cie, kiedy nie­raz pi­li­śmy wodę z ka­łu­ży; albo ten po­chód przez bagno, w któ­rym za­mo­czy­li­śmy ła­dun­ki; albo te noc­le­gi w la­sach i na po­lach, kiedy jeden dru­gie­mu spy­chał głowę z tor­ni­stra i ukrad­kiem ścią­gał płaszcz słu­żą­cy za wspól­ną koł­drę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spychacz mrz., spycharka ż., spychologia ż.

 czas. pchać

Wiktionary


spychała

naz­wi­sko


SJP.pl


spychologia

po­tocz­nie: prak­ty­ka zwa­la­nia pracy na in­nych, ucie­ka­nie od od­po­wie­dzial­no­ści i obo­wiąz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zwa­la­nie pracy na in­nych

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spychać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spychotechnika

Wiktionary


spychotechnika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. zrzu­ca­nie na kogoś swo­jej pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɨxɔˈtɛxʲɲika, AS: spyχoteχʹńika

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spychologia

Wiktionary


spychowo

Spy­cho­wo (niem. "Pup­pen", 1945–1960 "Pupy") – wieś w pół­noc­nej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Świę­taj­no, na Ma­zu­rach, 13 km na wschód od Świę­taj­na i ok. 29 km od Szczyt­na.

Spy­cho­wo jest dużą wsią, są tu m.in.: oś­ro­dek zdro­wia, pocz­ta, szko­ła, ap­te­ka, a także sie­dzi­ba nad­le­śnict­wa Spy­cho­wo.

Wikipedia


spycigniew

imię mę­skie


SJP.pl

Spy­ci­gniew – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Spyci-" ("na­da­rem­nie"), oraz czło­nu "-gniew" ("gniew"). Może oz­na­czać "ten, któ­re­go gniew jest da­rem­ny".

Spy­ci­gniew imie­ni­ny ob­cho­dzi 31 stycz­nia.

Wikipedia


spycimir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Spy­ci­mir, Spyć­mier, Spyć­mir, Spyć­mierz – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Spyci-" („na­da­rem­nie”), oraz czło­nu "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”), zdrob­nia­le – Spyt­ko. Pi­sow­nia z koń­co­wym "-rz" praw­do­po­dob­nie jest za­pi­sem imie­nia zdrob­nia­łe­go, ufor­mo­wa­ne­go przy uży­ciu przy­rost­ka "-jь", pod wpły­wem któ­re­go wy­gło­so­we "-r" przesz­ło w "-rz".

Wikipedia


spycisław

imię mę­skie


SJP.pl

Spy­ci­sław – sło­wiań­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "spyci-" („na­da­rem­nie”) oraz czło­nu "-sław" („sława”). Imię po­pu­lar­ne i znane w okre­sie sta­ro­pol­skim. Nie­od­no­to­wa­ne w źró­dłach hi­sto­rycz­nych[].

Wikipedia


spyder

[czy­taj spaj­der] śro­do­wi­sko­wo: ot­war­te nad­wo­zie dwu­o­so­bo­we­go sa­mo­cho­du spor­to­we­go; ro­ad­ster, spi­der


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spi­der (nad­wo­zie)
  • Spy­der (opro­gra­mo­wa­nie)

Wikipedia


spylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spy­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɨˈlãɲɛ, AS: spylãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spylać

Wiktionary


spylać

1. po­tocz­nie: sprze­da­wać; opy­lać, opy­chać, opędz­lo­wy­wać;
2. daw­niej:
a) okry­wać pyłem, ku­rzem; ku­rzyć;
b) mieść, strze­py­wać kurz; oku­rzać;
c) obra­cać w pył, skru­szać na pył; ście­rać;
d) zbi­jać z tropu, pe­szyć, de­to­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. ucie­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy za­czę­ła się bi­ja­ty­ka w barze, spy­la­li­śmy aż się ku­rzy­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɨlat͡ɕ, AS: spylać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popylać, dk. spylić

 rzecz. spylanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spływać, zmywać się, wulg. spieprzać, wulg. spierdalać

Wiktionary


spylenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spy­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spylić

Wiktionary


spylić

1. po­tocz­nie: sprze­dać; opy­lić, opch­nąć, opędz­lo­wać;
2. daw­niej:
a) okryć pyłem, ku­rzem; za­ku­rzyć;
b) zmieść, strze­pać kurz; oku­rzyć;
c) obró­cić w pył, skru­szyć na pył; ze­trzeć;
d) zbić z tropu, zmie­szać, zde­to­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|spy­lać.

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) pot. sprze­dać

 (2.2) pot. zbyć kogoś, po­zbyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spy­li­li­śmy, jak tylko zo­ba­czy­li­śmy po­li­cję.

 (2.1) Spy­li­łem mój stary sa­mo­chód, mogę ro­zej­rzeć się za czymś nowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɨlʲit͡ɕ, AS: spylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ndk. spylać

 rzecz. spylenie n.

Wiktionary

Synonimy:

sprzedać, pot. opylić, pot. opchnąć

Wiktionary


spyra

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Andy Spyra – nie­miec­ki fo­to­graf
  • Eu­ge­niusz Spyra – pol­ski ofi­cer wy­wia­du i dy­plo­ma­ta
  • Jan Spyra
  • Ja­nusz Spyra
  • Ja­ro­sław Spyra – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Paweł Spyra – pol­ski po­li­tyk i na­u­czy­ciel
  • Piotr Spyra
  • Sta­ni­sław Spyra
  • Tho­mas Spyra – nie­miec­ki ma­larz, wła­ści­ciel ga­le­rii
  • Wol­fram Spyra – kom­po­zy­tor nie­miec­ki

Wikipedia


spyrczany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roz­tar­gnio­ny

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zmie­sza­ny

Wiktionary


spyrka

daw­niej: sło­ni­na; szper­ka; sper­ka; szpyr­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) góry. ka­wa­łek su­ro­wej lub sma­żo­nej sło­ni­ny

Wiktionary


spyskać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) daw. prze­ryć ry­ja­mi (o dzi­kach lub świ­niach)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeryć

Wiktionary


spyszniały

taki, który spysz­niał (rzad­ko: stał się pysz­nym, zhar­dział)


SJP.pl


spytani

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­py­ta­nie

Wiktionary


spytanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spy­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɨˈtãɲɛ, AS: spytãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spytać

Wiktionary


spytać

zadać py­ta­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pytać)

 (1.1) zadać py­ta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny spy­tać się (ndk. pytać się)

 (2.1) zadać py­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed chwi­lą ktoś spy­tał mnie o drogę.

 (2.1) Przed za­ży­ciem każ­de­go leku, warto spy­tać się le­ka­rza lub far­ma­ce­u­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɨtat͡ɕ, AS: spytać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytanie n., spytanie n., pytajnik m., spytki n.

 czas. pytać, wypytać, odpytać, odpytywać, zapytać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postawić pytanie, zadać pytanie, zapytać

Wiktionary


spytki

prze­sta­rza­łe: prze­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie kogoś w celu poz­na­nia praw­dy; in­da­ga­cja * współ­cze­śnie tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wziąć (brać) kogoś na spyt­ki


SJP.pl


spytkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spyt­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce
  • Spyt­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce
  • Spyt­ko­wi­ce – gmina wiej­ska w po­wie­cie no­wo­tar­skim
  • Spyt­ko­wi­ce – gmina wiej­ska w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Spyt­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie su­skim
  • Spyt­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Spyt­ko­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Spyt­ko­wi­cach, w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Spyt­ko­wi­ce – przej­ścio­wa (1940) nazwa gminy Skawa pod oku­pa­cją nie­miec­ką

Wikipedia


spytkowicki

→ Spyt­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Spytkowice

spytkowiczanin

miesz­ka­niec Spyt­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


spytkowiczanka

miesz­kan­ka Spyt­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


spytkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


spytków

prze­sta­rza­łe: prze­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie kogoś w celu poz­na­nia praw­dy; in­da­ga­cja * współ­cze­śnie tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wziąć (brać) kogoś na spyt­ki


SJP.pl

Spyt­ków – (do 1945 "Wans­cha") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec. Od XVIII w. wieś na­le­ża­ła do ma­jąt­ku ro­dzi­ny Ern­sta Lu­de­wi­ga von Kie­sen­wet­ter - Elek­to­ra Sak­soń­skiej Taj­nej Rady Wo­jen­nej i se­nio­ra pro­win­cji księ­stwa Görlitz. Ma­ją­tek ry­cer­ski szlach­ty ślą­skiej z dwo­rem, domem za­rząd­cy i czwo­ra­ka­mi na­le­żał do klu­cza Rę­czyn-Spyt­ków-Nie­dów.

Wikipedia


spytywać

po­tocz­nie: za­da­wać komuś sze­reg pytań; wy­py­ty­wać, opy­ty­wać


SJP.pl


spyware

[czy­taj: spaj­łer] pro­gram kom­pu­te­ro­wy, ro­dzaj mal­wa­re'u, któ­re­go celem jest szpie­go­wa­nie dzia­łań użyt­kow­ni­ka; opro­gra­mo­wa­nie szpie­gu­ją­ce


SJP.pl


spyża

daw­niej: jadło, żyw­ność, pro­wiant (zwła­szcza dla woj­ska)


SJP.pl


spz

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) elektr. = Sa­mo­czyn­ne Po­now­ne Za­łą­cze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SPZ – szko­ła przy­spo­so­bie­nia za­wo­do­we­go
  • SPZ – sa­mo­czyn­ne po­now­ne za­łą­cza­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Układ SPZ nie zo­stał za­in­sta­lo­wa­ny na tej linii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿pɛ‿ˈzɛt, AS: es‿pe‿zet

Wiktionary


spätlese

Spätlese (do­słow­nie: "późny zbiór", licz­ba mnoga "Spätlesen") jest to nie­miec­ki wy­róż­nik (niem. "Prädikat") win naj­wyż­szej ja­ko­ści (Qualitätswein mit Prädikat, czyli Prädikatswein) obej­mu­ją­cy wina z cał­ko­wi­cie doj­rza­łych wi­no­gron, najl­żej­sze z win póź­nych zbio­rów.

Wikipedia


spód

dolna część lub stro­na cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dolna część cze­goś, sta­no­wią­ca zwy­kle dno lub pod­sta­wę

 (1.2) dolna lub od­wrot­na stro­na cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sput, AS: sput

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodek m., spodeczek m., spodzik m., spodnie nmos., spodenki nmos., spódnica ż., spódniczka ż., spodziectwo n.

 przym. spodni

 przysł. pod spodem, spodnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dno, podstawa

Wiktionary


spódnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. ro­dzaj ubra­nia osła­nia­ją­ce­go bio­dra i nogi;

 (1.2) pot. pejor. ko­bie­ta bę­dą­ca obiek­tem po­żą­da­nia

Wiktionary

Spód­ni­ca – wierzch­nia część odzie­ży okry­wa­ją­ca ciało od pasa w dół, w for­mie płata ma­te­ria­łu bez no­ga­wek. W kul­tu­rze za­chod­niej sta­no­wią­ca naj­czę­ściej ele­ment gar­de­ro­by dam­skiej. Zróż­ni­co­wa­na w for­mie w za­leż­no­ści od epoki i pa­nu­ją­cej mody.

Współ­cze­śnie pod wzglę­dem dłu­go­ści, wy­róż­nia się 4 pod­sta­wo­we typy spód­nic:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta spód­ni­ca jest cias­na i nie­wy­god­na.

 (1.2) Wszy­scy wie­dzą, że Bart­ko­wi tylko spód­ni­ce w gło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spudʲˈɲit͡sa, AS: spudʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodnie lm nm., spód mrz.

:: zdrobn. spódniczka ż.

 przym. spodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kiecka; gw. Górny Śląsk rok, gw. Poznań spódnik

 (1.2) pot. kiecka, spódniczka

Wiktionary


spódnicospodnie

spod­nie wy­glą­da­ją­ce jak spód­ni­ca


SJP.pl


spódnicowy

→ spód­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

spódnica

spódniczka

zdrob­nie­nie od: spód­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spód­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos., spódnica ż., spód mrz., spodnie nmos.

 przym. spodni

Wiktionary


spódniczkowy

→ spód­nicz­ka


SJP.pl

Patrz:

spódniczka

spódniczyna

marna, zni­szczo­na spód­nicz­ka


SJP.pl


spój

1. złą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­pić;
2. stwo­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; po­łą­czyć;
3. uczy­nić pi­ja­nym; upić, spić;
4. spoić się (rzad­kie) - złą­czyć się, zo­stać spo­jo­nym; upić się, spić się


SJP.pl


spójka

forma oso­bo­wa cza­sow­ni­ka "być" wią­żą­ca pod­miot z orzecz­ni­kiem w zda­nie; łącz­nik, ko­pu­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spój­ka jako mię­dzy­ro­stek
  • spój­ka w ła­ci­nie i grece

Wikipedia


spójnia

książ­ko­wo, pod­nio­śle: to, co łączy, jed­no­czy; łącz­ność, zwią­zek, kon­takt, więź


SJP.pl


spójnica

spój­ni­ca lu­cer­no­wa - ga­tu­nek pszczo­ły z ro­dzi­ny spój­ni­co­wa­tych


SJP.pl


spójnicowate

o ce­chach spój­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


SJP.pl

Spój­ni­co­wa­te (Me­lit­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny pszczół obej­mu­ją­ca ponad 190 opi­sa­nych ga­tun­ków. Są to jed­no­po­ko­le­nio­we pszczo­ły sa­mot­ni­ce, za­kła­da­ją­ce gnia­zda w gle­bie. Wy­róż­nia­ją się bu­do­wą apa­ra­tu gę­bo­we­go. Za­sied­la­ją Ho­lark­ty­kę i kra­i­nę etiop­ską. W za­pi­sie ko­pal­nym znane od eo­ce­nu.

Wikipedia


spójnicowaty

o ce­chach spój­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


SJP.pl


spójniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spój­nie


SJP.pl


spójniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spój­ny


SJP.pl


spójnik

w ję­zy­koz­naw­stwie: nie­od­mien­na część mowy łą­czą­ca zda­nia lub ich czę­ści - w odróż­nie­niu od przy­im­ków nie­rzą­dzą­cy się for­ma­mi przy­pad­ków; wy­róż­nia­my naj­czę­ściej spój­ni­ki:
a) łącz­ne - po­zo­sta­ją­ce wzglę­dem sie­bie w związ­ku łącz­no­ści prze­strzen­nej lub cza­so­wej, np. i, oraz, lub, to jest, także, tu­dzież;
b) ro­złącz­ne - takie, któ­rych tre­ści wy­klu­cza­ją się wza­jem­nie, np. lub, albo, bądź, czy;
c) prze­ciw­staw­ne - takie, któ­rych tre­ści prze­ciw­sta­wia­ją się sobie, np. a, ale, prze­cież, cza­sa­mi... cza­sa­mi, le­piej... niż;
d) wy­ni­ko­we - takie, w któ­rych treść jed­ne­go z nich wy­ni­ka z tre­ści dru­gie­go, np. dla­te­go, prze­to, więc, toteż, zatem;
e) po­drzęd­ne - łą­czą­ce zda­nie po­drzęd­ne z na­drzęd­nym;
f) współ­rzęd­ne - łą­czą­ce zda­nia współ­rzęd­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. wyraz słu­żą­cy do łą­cze­nia wy­ra­żeń wew­nątrz zda­nia po­je­dyn­cze­go (np. w wy­li­cze­niach) oraz zdań skła­do­wych w zda­niach zło­żo­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spój­nik – część mowy
  • spój­nik lo­gicz­ny, ko­nek­tyw – funk­tor zda­niot­wór­czy od x ar­gu­men­tów zda­nio­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spój­ni­ki można po­dzie­lić na pro­ste, jak „i”, zło­żo­ne, jak „pod­czas gdy”, oraz ze­sta­wie­nio­we, jak „je­że­li… to”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspujɲik, AS: spui ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spójnia ż., spójność ż., spajak m., spajarka ż., spojówka ż., spajanie n., spojenie n., spoina ż.

 czas. spajać ndk., spoić dk.

 przym. spójnikowy, spójny, spojówkowy

 przysł. spójnie

Wiktionary


spójnikowy

→ spój­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spój­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

spójnik

Powiązane:

 rzecz. spójnik mrz.

Wiktionary


spójnościowy

→ spój­ność


SJP.pl

Patrz:

spójność

spójność

1. har­mo­nij­ne po­łą­cze­nie cze­goś w ca­łość; ko­he­rent­ność, ko­he­ren­cja, spo­i­stość, jed­no­li­tość;
2. w fi­zy­ce: wza­jem­ne przy­cią­ga­nie się czą­ste­czek danej sub­stan­cji wsku­tek dzia­ła­nia sił mię­dzy­czą­stecz­ko­wych krót­kie­go za­się­gu; ko­hez­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ści­słe przy­sta­wa­nie do sie­bie ele­men­tów czego

 (1.2) chem. przy­cią­ga­nie się wza­jem­ne ato­mów lub czą­ste­czek okre­ślo­nej sub­stan­cji na sku­tek dzia­ła­nia sił wew­nętrz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w fi­lo­zo­fii: spój­ność (ko­he­ren­cja)
  • w fi­zy­ce:
    • spój­ność wew­nętrz­na (ko­hez­ja) ma­te­ria­łów
    • spój­ność fal (ko­he­ren­cja fal), świa­tło spój­ne
  • w in­for­ma­ty­ce:
    • spój­ność (in­te­gral­ność)
  • w ma­te­ma­ty­ce:
    • graf spój­ny
    • spój­ność prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej
    • re­la­cja spój­na
  • w me­tro­lo­gii: spój­ność po­mia­ro­wa
  • w psy­cho­lo­gii:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pablo Hi­dal­go jest dy­rek­to­rem kre­a­tyw­nym w Lu­cas­film Story Group, cho­dzą­cą en­cy­klo­pe­dią Gwiezd­nych Wojen. Po­ma­ga za­pew­nić spój­ność w obrę­bie sze­ro­kie­go wach­la­rza gwiezd­no­wo­jen­nych pro­jek­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spajanie n., spojenie n., spójnik mrz.

 czas. spajać ndk., spoić dk.

 przym. spójny

 przysł. spójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednolitość, jedność, koherencja, koherentność, kohezja, zborność, zgodność, zwartość

Wiktionary


spójny

taki, który sta­no­wi har­mo­nij­nie po­łą­czo­ną ca­łość; spo­i­sty, jed­no­li­ty, ko­he­rent­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jed­no­li­ty, two­rzą­cy jedną ca­łość, zwar­ty

 (1.2) lo­gicz­ny, kon­sek­went­ny, har­mo­nicz­nie po­wią­za­ny

 (1.3) mat. o zbio­rze w prze­strze­ni me­trycz­nej, fi­gu­rze ge­o­me­trycz­nej, gra­fie po­sia­da­ją­cy drogę od każ­de­go punk­tu / wierz­choł­ka grafu do każ­de­go in­ne­go, prze­bie­ga­ją­cą w ca­ło­ści wew­nątrz; pot. skła­da­ją­cy się z jed­ne­go ka­wał­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiek XIX był dla nie­miec­kiej me­die­wi­sty­ki cza­sem uro­dza­ju. Przy­niósł kry­tycz­ne edy­cje pod­sta­wo­wych źró­deł oraz spój­ne in­ter­pre­ta­cje uksz­tał­to­wa­ne pod wi­docz­nym wpły­wem ewo­lu­cjo­niz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspujnɨ, AS: spui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spójność ż., spojenie n., spojówka ż., spoina ż., spójnik mrz.

 czas. spajać, spoić, zespoić

 przysł. spójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koherentny, spoisty, zwarty, zwięzły

 (1.2) jednolity, koherentny, konsekwentny, logiczny

Wiktionary


spólnie

→ spól­ny


SJP.pl

Patrz:

spólny

spólnik

prze­sta­rza­łe: wspól­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spól­nik – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Spól­nik – potok, do­pływ Ja­sie­nian­ki
  • Spól­nik – przy­sió­łek wsi w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Spól­nik – uro­czy­sko w gmi­nie Ruda Ma­le­nic­ka w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim

Wikipedia


spólność

daw­niej: wspól­ność


SJP.pl


spólny

prze­sta­rza­le: wspól­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wspól­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tym cho­pem nie chcym mieć nic spól­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współka ż.

Wiktionary


spór

brak zgody w pew­nej spra­wie; też: kłót­nia, awan­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) róż­ni­ca zdań, sta­no­wisk, in­te­re­sów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spór w pra­wie mię­dzy­na­ro­do­wym
  • Kon­flikt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­skim Czer­wo­nym Krzy­żu dzia­ła Sąd Or­ga­ni­za­cyj­ny, który […] roz­strzy­ga spory mię­dzy człon­ka­mi, po­mię­dzy or­ga­na­mi, a także spory człon­ków PCK z or­ga­na­mi PCK […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spur, AS: spur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sporny

 czas. spierać się

 przysł. bezspornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzeczka, zatarg, kłótnia, polemika, dyskusja, przest. dysputa, dysputacja, swary, stpol. swarzenie

Wiktionary


spół-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) przest. zob. współ-.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. współ-

Wiktionary


spóła

zgru­bie­nie od: spół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: spół­ka

 (1.2) kulin. tra­dy­cyj­na wiej­ska po­tra­wa z go­to­wa­nej na gęsto fa­so­li z pę­cza­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspuwa, AS: spuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółka ż., spółkowanie n., pospółka ż.

 czas. spółkować

 przym. wspólny, spółkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spółka dziadowska, szupenia

Wiktionary


spółbliźni

daw­niej: bliź­ni w sto­sun­ku do in­ne­go bliź­nie­go; współ­bliź­ni


SJP.pl


spółczesny

daw­niej: współ­czes­ny


SJP.pl


spółcześnie

→ spół­czes­ny


SJP.pl

Patrz:

spółczesny

spółczynnik

daw­niej: współ­czyn­nik


SJP.pl


spółdziałać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wspó­łu­czest­ni­czyć, współ­pra­co­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

 przym. spółdzielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współdziałać

Wiktionary


spółdzielca

czło­nek spół­dziel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek spół­dziel­ni

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spółdziałać

 rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielczość ż.

 przym. spółdzielczy

Wiktionary


spółdzielczość

1. za­kła­da­nie spół­dziel­ni, dzia­łal­ność spół­dziel­ni;
2. ruch spo­łecz­no-go­spo­dar­czy or­ga­ni­zu­ją­cy sto­wa­rzy­sze­nia pro­wa­dzą­ce włas­ne przed­się­bior­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. za­kła­da­nie spół­dziel­ni, dzia­łal­ność spół­dziel­ni, zrze­sze­nie się na pod­sta­wie prze­pi­sów prawa spół­dziel­cze­go

 (1.2) hist. ruch spo­łecz­no-go­spo­dar­czy pow­sta­ły w po­ło­wie XIX w., któ­re­go isto­tą było zrze­sza­nie się w celu wspól­ne­go pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej;

Wiktionary

Spół­dziel­czość – forma ruchu spo­łecz­no-go­spo­dar­cze­go i me­to­da go­spo­da­ro­wa­nia, obej­mu­ją­ca in­sty­tu­cje spół­dziel­cze oraz ich od­dzia­ły­wa­nie na spo­łe­czeń­stwo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielca m., spółdziałanie n.

 czas. spółdziałać ndk.

 przym. spółdzielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kooperacja

Wiktionary


spółdzielczy

→ spół­dziel­nia;
1. na­le­żą­cy do spół­dziel­ni, np. spół­dziel­czy blok;
2. opar­ty na pra­wach spół­dziel­ni, np. spół­dziel­czy bank;
3. re­gu­lu­ją­cy za­sa­dy dzia­ła­nia spół­dziel­ni, np. prawo spół­dziel­cze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do spół­dziel­czo­ści, zwią­za­ny ze spół­dziel­czo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi dziad­ko­wie uczest­ni­czy­li w przed­wo­jen­nym ruchu spół­dziel­czym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

 czas. spółdziałać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uspołeczniony, kooperatywny, wspólny, zbiorowy

Wiktionary


spółdzielczyni

ko­bie­ta bę­dą­ca człon­kiem spół­dziel­ni


SJP.pl


spółdzielnia

1. zrze­sze­nie pro­wa­dzą­ce dzia­łal­ność go­spo­dar­czą w in­te­re­sie swych człon­ków zo­bo­wią­za­nych do wpła­ce­nia udzia­łów; ko­o­pe­ra­ty­wa;
2. po­tocz­nie: lokal użyt­ko­wy, w któ­rym pro­wa­dzi dzia­łal­ność takie zrze­sze­nie, np. sklep, sto­łów­ka, przy­chod­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zarz. praw. pod­miot pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność go­spo­dar­czą w in­te­re­sie swo­ich człon­ków;

 (1.2) pot. sie­dzi­ba spół­dziel­ni (1.1) lub miej­sce pro­wa­dze­nia przez nią dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Zo­bacz też: spół­dziel­nia w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Spół­dziel­nia – przed­się­bior­ca sta­no­wią­cy au­to­no­micz­ne zrze­sze­nie osób, które do­bro­wol­nie łączą się w celu za­spo­ko­je­nia wspól­nych po­trzeb i aspi­ra­cji go­spo­dar­czych, spo­łecz­nych i kul­tu­ral­nych po­przez wspól­ne przed­się­bior­stwo. Spół­dziel­nie mogą obej­mo­wać:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie domy wie­lo­ro­dzin­ne są za­rzą­dza­ne prze­waż­nie przez wspól­no­ty miesz­ka­nio­we albo spół­dziel­nie miesz­ka­nio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuwʲˈd͡ʑɛlʲɲa, AS: spuu̯ʹʒ́elʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

 czas. spółdziałać ndk.

 przym. spółdzielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kooperatywa

Wiktionary


spółeczka

zdrob­nie­nie od: spół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spół­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółka ż.

Wiktionary


spółgłoska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. gło­ska pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go za­blo­ko­wa­nia prze­pły­wu po­wie­trza przez apa­rat mowy;

Wiktionary

Spół­gło­ska – dźwięk ję­zy­ka mó­wio­ne­go pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go za­blo­ko­wa­nia prze­pły­wu po­wie­trza przez apa­rat mowy (kanał gło­so­wy). W cza­sie wy­ma­wia­nia spół­gło­sek pow­sta­je szmer, gdy po­wie­trze na­tra­fia na przesz­ko­dę (zwar­cie, zbli­że­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyraz „wstręt” za­wie­ra pięć spół­gło­sek i tylko jedną sa­mo­gło­skę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuwˈɡwɔska, AS: spuu̯gu̯oska

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spółgłoskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsonant

Wiktionary


spółgłoskowy

przy­miot­nik od: spół­gło­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny ze spół­gło­ską, do­ty­czą­cy spół­gło­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółgłoska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsonantyczny

Wiktionary


spółka

ro­dzaj dzia­łal­no­ści osób fi­zycz­nych lub praw­nych opar­ty na umo­wie albo sta­tu­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zarz. praw. ro­dzaj pod­mio­tu praw­ne­go z re­gu­ły pow­sta­ły na mocy umowy wspól­ni­ków;

 (1.2) pot. po­ro­zu­mie­nie, układ

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. po­tra­wa z ugo­to­wa­ne­go gro­chu i pę­cza­ku

Wiktionary

Spół­ka ( so­cie­tas) – ro­dzaj dzia­łal­no­ści osób fi­zycz­nych lub praw­nych opar­ty na umo­wie albo sta­tu­cie, a ma­ją­cy zaz­wy­czaj na celu pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej.

Spół­ka sta­no­wi formę współ­dzia­ła­nia (zrze­sze­nia) pod­mio­tów prawa cy­wil­ne­go w ra­mach wy­o­dręb­nio­nej nor­ma­tyw­nie odręb­nej in­sty­tu­cji praw­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od dzi­siaj je­stem wspól­ni­kiem spół­ki „Ko­wal­ski i sy­no­wie”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspuwka, AS: spuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnik m., wspólniczka ż., spółkowanie n.

:: zdrobn. spółeczka ż.

:: zgrub. spóła ż.

 czas. spółkować

 przym. spółkowy, wspólny

 przysł. społem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. s-ka, sp.

Wiktionary


spółkomania

po­tocz­nie: ma­so­we przeksz­tał­ca­nie przed­się­biorstw pań­stwo­wych w spół­ki


SJP.pl


spółkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spół­ko­wać.

 (1.2) biol. ko­pu­la­cja, sto­su­nek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spółkować ndk.

 rzecz. spóła ż., spółka ż.

Wiktionary


spółkować

mieć sto­su­nek płcio­wy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mieć sto­su­nek płcio­wy

 (1.2) daw. wspól­nie dzia­łać, łą­czyć się z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] waj­de­lot­kę po­mó­wio­no o spół­ko­wa­nie z niez­na­jo­mym ry­ce­rzem [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuwˈkɔvat͡ɕ, AS: spuu̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współka ż., spółkowanie n., spóła ż., spółka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współżyć, kopulować

Wiktionary


spółkowicz

po­tocz­nie: udzia­ło­wiec ja­kiejś spół­ki


SJP.pl


spółkowy

→ spół­ka


SJP.pl

Patrz:

spółka

spółuczestnik

daw­niej: wspó­łu­czest­nik


SJP.pl


spóźnialska

żar­to­bli­we: ko­bie­ta, dziew­czy­na spóź­nia­ją­ca się czę­sto


SJP.pl


spóźnialski

żar­to­bli­we: męż­czyz­na, chło­pak spóź­nia­ją­cy się czę­sto


SJP.pl


spóźnialstwo

czę­ste spóź­nia­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. czę­ste spóź­nia­nie się; no­to­rycz­ne ro­bie­nie cze­goś (zwła­szcza przy­by­wa­nie) po usta­lo­nym ter­mi­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spuʑˈɲalstfɔ, AS: spuźńalstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spóźnienie się n. dk., spóźnianie się n. ndk., spóźnialski m., spóźnialska ż.

 czas. spóźnić się dk., spóźniać się ndk.

 przym. spóźniony

Wiktionary


spóźnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spóź­niać.

 (1.2) wska­zy­wa­nie czasu opóź­nio­ne­go w sto­sun­ku do rze­czy­wi­ste­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespóźnianie n., późniak mzw./mos.

 czas. spóźniać ndk.

Wiktionary


spóźnienie

spóź­nić się - przy­być za późno, przy­być w póź­niej­szym ter­mi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­by­cie po usta­lo­nym cza­sie

 (1.2) brak wy­ko­na­nia cze­goś w porę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­pra­szam za spóź­nie­nie, byłem na tre­nin­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spóźniać się, spóźnić się

 rzecz. późniak mzw./mos., spóźnialska ż., spóźnialski mos.

 przym. spóźniony, późny

 przysł. późno

 temsłow. późno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepunktualność, opóźnienie

 (1.2) opieszałość, opóźnienie, spowolnienie, zaległość, zwłoka

Wiktionary


spóźniony

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy opóź­nie­nie, przy­by­wa­ją­cy po wyz­na­czo­nym ter­mi­nie

 (1.2) ma­ją­cy miej­sce, przy­by­wa­ją­cy, udzie­la­ny za późno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spóźnienie n., spóźnialstwo n., spóźnialski mos., spóźnialska ż.

 czas. spóźnić się dk., spóźniać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepunktualny

 (1.2) poniewczasie, za późno

Wiktionary


spóźnić

spóź­nić się - przy­być za późno, przy­być w póź­niej­szym ter­mi­nie


SJP.pl


spąchnąć

spąch­nąć się - daw­niej: sprzy­mie­rzyć się, spi­knąć się


SJP.pl


spąg

dolna po­wierzch­nia wy­ro­bi­ska w ko­pal­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. dolna po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca war­stwę skal­ną

Wiktionary

Spąg – dolna po­wierzch­nia war­stwy skal­nej ("spąg war­stwy"), po­kła­du ("spąg po­kła­du") lub wy­ro­bi­ska ("spąg wy­ro­bi­ska"). Na pod­sta­wie stro­pu lub spągu okre­śla się bieg i upad war­stwy oraz gra­ni­ce złoża.

Dno ja­skiń i schro­nisk rzad­ko jest spą­giem, czę­sto bo­wiem po­kry­wa go na­mu­li­sko. Może ono być bar­dzo cien­kie, ale może też mieć gru­bość wielu me­trów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔ̃ŋk, AS: spõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spągowy

Wiktionary


spąga

daw­niej: szpon­ga (po­przecz­ne spo­je­nie desek); szpą­ga


SJP.pl

Spąga ( Priečna veža, Ma­jun­ke­turm, Ma­jun­ke-to­ro­ny, 2353 m n.p.m.) – tur­nia w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich w bocz­nej grani od­cho­dzą­cej od Ma­łe­go Lo­do­we­go Szczy­tu w po­łud­nio­wo-wschod­nim kie­run­ku.

Znaj­du­je się w tej grani po­mię­dzy prze­łę­czą Czer­wo­na Ławka a Żół­tym Szczy­tem.

Wikipedia


spągowy

przy­miot­nik od: spąg


SJP.pl


spąsowiały

oblać się ru­mień­cem, za­czer­wie­nić się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. sil­nie za­ru­mie­nio­ny, za­czer­wie­nio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witz spoj­rzał znie­nac­ka na spą­so­wia­łą twarz Wła­dy­sła­wa i urwał nagle opo­wia­da­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjawɨ, AS: spõũ̯sovʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sponsowiały

Wiktionary


spąsowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spą­so­wieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spąsowieć

Wiktionary


spąsowieć

oblać się ru­mień­cem, za­czer­wie­nić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pą­so­wieć)

 (1.1) książk. za­ru­mie­nić się, za­czer­wie­nić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu spą­so­wia­ła, ale z jej oczu ani my­śla­ło zni­kać bez­czel­ne wyz­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spąsowienie n., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarumienić się, zaczerwienić się, daw. sponsowieć

Wiktionary


spęczak

tłocz­nik słu­żą­cy do spę­cza­nia


SJP.pl


spęczać

kując zmniej­szać dłu­gość obra­bia­ne­go przed­mio­tu, przy jed­no­czes­nym zwięk­sza­niu jego śred­ni­cy


SJP.pl


spęczniać

rzad­ko: po­wo­do­wać pęcz­nie­nie cze­goś; roz­pęcz­niać


SJP.pl


spęczniały

rzad­ko: po­wo­do­wać pęcz­nie­nie cze­goś; roz­pęcz­niać


SJP.pl


spęczyć

kując zmniej­szyć dłu­gość obra­bia­ne­go przed­mio­tu, przy jed­no­czes­nym zwięk­sza­niu jego śred­ni­cy


SJP.pl


spęd

1. spę­dze­nie dużej licz­by zwie­rząt w jedno miej­sce;
2. miej­sce, w któ­rym zwie­rzę­ta zo­sta­ły spę­dzo­ne;
3. żar­to­bli­wie: zgro­ma­dze­nie wielu osób


SJP.pl


spędoszyn

Spę­do­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


spędowisko

po­tocz­nie: zgro­ma­dze­nie wielu osób w jed­nym miej­scu; spęd


SJP.pl


spędowy

przy­miot­nik od: spęd


SJP.pl


spędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spę­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: spẽnʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spędzać

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


spędzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. spę­dzić)

 (1.1) prze­by­wać w ja­kimś miej­scu dłuż­szy czas

 (1.2) być w to­wa­rzy­stwie kogoś

 (1.3) wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność, poś­wię­cać się cze­muś

 (1.4) prze­pę­dzać/wy­ga­niać czło­wie­ka lub zwie­rzę z ja­kie­goś miej­sca

 (1.5) za­ga­niać/zbie­rać ludzi lub zwie­rzę­ta w jedno miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek spę­dzał więk­szość dnia w fir­mie.

 (1.1) W po­rów­na­niu z ubie­głym ro­kiem, in­ter­na­u­ci spę­dza­ją wię­cej czasu na czy­ta­niu in­ter­ne­to­wych pa­mięt­ni­ków.

 (1.1) Opa­lo­na skóra świad­czy­ła o tym, że spę­dza­ła wiele czasu na świe­żym po­wie­trzu.

 (1.2) Magda i ja spę­dza­li­śmy ze sobą każdy wie­czór.

 (1.3) Męż­czyź­ni spę­dza­ją dwu­krot­nie wię­cej czasu prze­glą­da­jąc stro­ny mo­to­ry­za­cyj­ne.

 (1.4) Mu­sie­li­śmy za­trzy­mać się i spę­dzić bydło z drogi.

 (1.5) Spę­dzi­li­śmy wszyst­kich miesz­kań­ców do miej­sco­we­go Domu Kul­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: spẽnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spęd m., spędowisko n., spędzanie n., spędzenie n., pęd mrz.

 czas. napędzać, spędzić dk.

 przym. spędowy

Wiktionary


spędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spę­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: spẽnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spędzić, spędzać

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


spędzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spę­dzać)

 (1.1) zob. spę­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś spę­dzę pię­kny dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: spẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spędzać, napędzać ndk.

 rzecz. pęd mrz., spędzenie n.

Wiktionary


spękanie

po­pę­kać w wielu miej­scach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spę­kać.

 (1.2) miej­sce, w któ­rym coś spę­ka­ło

Wiktionary

Spę­ka­nie – nie­cią­głość ut­wo­rzo­na w oś­rod­ku pier­wot­nie cią­głym i, w odróż­nie­niu od usko­ku po­zba­wio­na ma­kro­sko­po­wo wi­docz­ne­go prze­mie­szcze­nia wzdłuż niej.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. spękać dk.

Wiktionary


spękać

po­pę­kać w wielu miej­scach


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pękać w wielu miej­scach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: spẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spękanie n., pękanie n., pęknięcie n.

 czas. pękać, pęknąć

 przym. spękany

Wiktionary


spętać

na­ło­żyć pęta, zwią­zać (np. koń­czy­ny) by ogra­ni­czyć albo cał­ko­wi­cie wy­klu­czyć moż­li­wość po­ru­sza­nia się


SJP.pl


spłacalny

da­ją­cy się spła­cić


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do spła­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłacanie n., spłata ż.

 czas. spłacać ndk., spłacić dk.

Wiktionary


spłacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spła­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespłacanie n., spłacenie n., spłata n., spłacalność ż.

 czas. spłacać ndk., spłacić dk.

 przym. spłacalny

Wiktionary


spłacać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spła­cić)

 (1.1) pła­cić stop­nio­wo komu, wy­wią­zu­jąc się w ten spo­sób z ja­kie­goś zo­bo­wią­za­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spła­cać się (dk. spła­cić się)

 (2.1) być spła­ca­nym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., spłacanie n., spłacenie n., spłata ż.

 czas. spłacić dk.

 przym. spłacalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regulować, zwracać

Wiktionary


spłachetek

mały ka­wa­łek; pólko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrob­nie­nie od|spła­cheć.

 (1.2) przest. mały frag­ment ziemi, te­re­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) nie­dzie­le spę­dza­li naj­czę­ściej na nie­wiel­kim spła­chet­ku łąki za sadem (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłacheć mrz.

Wiktionary


spłacheć

frag­ment ja­kie­goś ob­sza­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. frag­ment ja­kie­goś ob­sza­ru, ja­kiejś pła­szczyz­ny lub po­wierzch­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłachetek mrz., płachta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płat

Wiktionary


spłacić

oddać komuś daną kwotę pie­nię­dzy jako np. ratę, dług


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spła­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spła­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale dosz­ła do jej uszu plot­ka, że przed od­ja­zdem Ka­zi­mierz sprze­dał pier­ścio­nek, żeby spła­cić kar­cia­ne długi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspwat͡ɕit͡ɕ, AS: spu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., spłacanie n., spłata ż.

 czas. spłacać

 przym. spłacalny

Wiktionary


spładzać

1. po­tocz­nie: two­rzyć coś ma­ją­ce­go niską war­tość; pło­dzić, wy­pła­dzać;
2. rzad­ko: pło­dzić - po­wo­do­wać pow­sta­nie isto­ty żywej przez za­płod­nie­nie


SJP.pl


spłakany

zmę­czo­ny dłu­gim pła­czem; taki, który się spła­kał


SJP.pl


spłakać

po­tocz­nie: spła­kać się - mocno po­pła­kać, wylać wiele łez; upła­kać się


SJP.pl


spłakiwać

spła­ki­wać się - mocno pła­kać, mę­czyć się pła­czem


SJP.pl


spłaszcz

część lampy w po­bli­żu trzon­ka, ut­wo­rzo­na z masy szkla­nej i uksz­tał­to­wa­na przez ści­śnię­cie mię­dzy dwie­ma me­ta­lo­wy­mi szczę­ka­mi roz­grza­nych koń­ców rurki ta­le­rzy­ko­wej, rurki pom­po­wej i prę­ci­ka


SJP.pl


spłaszczenie

Spła­szcze­nie – wiel­kość uży­wa­na w astro­no­mii, opi­su­ją­ca od­stęp­stwo od ku­li­ste­go kształ­tu pla­ne­ty lub gwia­zdy. Wy­ra­ża je sto­su­nek róż­ni­cy dłu­go­ści pro­mie­nia rów­ni­ko­we­go i bie­gu­no­we­go do pro­mie­nia rów­ni­ko­we­go

Wikipedia


spłaszczony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przym. bier­ny od spła­szczyć

przy­miot­nik

 (2.1) uczy­nio­ny pła­skim, po­zba­wio­ny wy­brzu­szeń

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Kształt ścię­gien jest bar­dzo różny: jedne są wal­co­wa­te, inne spła­szczo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłaszczanie n., spłaszczenie n., płaszczka ż.

 czas. spłaszczać ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płaski

Wiktionary


spłaszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spła­szczać)

 (1.1) uczy­nić coś pła­skim

 (1.2) od­nieść się do cze­goś (za­gad­nie­nia, spra­wy) w spo­sób zbyt­nio upro­szczo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw./mrz., płaszczka ż., spłaszczenie

 czas. płaszczyć, spłaszczać ndk.

 przym. płaski

Wiktionary


spłata

1. suma, którą się płaci, zwy­kle ra­ta­mi;
2. spła­ca­nie, spła­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. bank. spła­ca­nie, spła­ce­nie

 (1.2) ekon. bank. suma, którą na­le­ży pła­cić, zwy­kle w ra­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłacanie n., spłacenie n., dopłata ż.

 czas. spłacić dk., spłacać ndk.

 przym. spłacalny

Wiktionary


spłatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spła­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespłatanie n.

 czas. spłatać ndk.

Wiktionary


spłatać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zro­bić (o fi­glach)

 (1.2) stpol. po­rą­bać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­czyć zatem trze­ba opie­ra­jąc się na po­mia­rze czyn­ni­ków mie­rzal­nych, pa­mię­ta­jąc jed­nak o tym, że siły nie­mie­rzal­ne mogą spła­tać - nie­kie­dy nawet du­że­go - figla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspwatat͡ɕ, AS: spu̯atać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłatanie n.

Wiktionary


spław

prze­wóz drogą wodną przy wy­ko­rzy­sta­niu prądu wody; spła­wia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­wóz drogą wodną z prą­dem rzeki

 (1.2) to, co jest spła­wia­ne

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: spła­wić

Wiktionary

Spław – prze­wóz to­wa­rów drogą wodną z prą­dem rzeki.

W Rze­czy­po­spo­li­tej w XVI w. ze spła­wu żyło ok. 100 ty­się­cy osób.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spławianie n., spławienie n., spławik m., spławne n.

 przym. spławny, pławny

 czas. spływać, spławiać ndk., spławić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spławianie

Wiktionary


spława

prze­no­śnik hy­dra­u­licz­ny do tran­spor­tu ma­te­ria­łu w kie­run­ku po­zio­mym za po­mo­cą stru­mie­nia wody pły­ną­cej przez kanał, rynnę lub rurę; spła­wiak


SJP.pl


spławek

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: od­pad­ki po­pro­duk­cyj­ne uno­szą­ce się na po­wierzch­ni wody;
2. daw­niej: pły­wak przy­mo­co­wa­ny do kra­wę­dzi sieci ry­bac­kiej w celu utrzy­ma­nia jej na po­wierzch­ni wody i oz­na­cze­nia miej­sca; pła­wik


SJP.pl


spławiak

prze­no­śnik hy­dra­u­licz­ny do tran­spor­tu ma­te­ria­łu w kie­run­ku po­zio­mym za po­mo­cą stru­mie­nia wody pły­ną­cej przez kanał, rynnę lub rurę; spła­wa


SJP.pl


spławiakowy

przy­miot­nik od: spła­wiak


SJP.pl


spławiać

1. prze­wo­zić drogą wodną przy wy­ko­rzy­sta­niu prądu wody;
2. po­tocz­nie: po­zby­wać się kogoś


SJP.pl


spławik

korek, ka­wa­łek drew­na itp. przy­mo­co­wa­ny do żyłki, utrzy­mu­ją­cy przy­nę­tę na od­po­wied­niej głę­bo­ko­ści, sy­gna­li­zu­ją­cy ruch ha­czy­ka, gdy ryba chwy­ta przy­nę­tę; pła­wik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wędk. mały pły­wak węd­kar­ski przy­cze­pio­ny na żyłce, słu­żą­cy do re­gu­la­cji głę­bo­ko­ści umie­szcze­nia przy­nę­ty oraz sy­gna­li­za­cji bra­nia;

 (1.2) rzad. zdrobn. od spław

Wiktionary

Spła­wik – ka­wa­łek ma­te­ria­łu (naj­czę­ściej drew­na bądź two­rzy­wa sztucz­ne­go) pły­wa­ją­ce­go na po­wierzch­ni wody, słu­żą­cy do sy­gna­li­zo­wa­nia po­chwy­ce­nia przy­nę­ty przez rybę (czyli po­tocz­nie mó­wiąc – do sy­gna­li­za­cji brań). Jest uży­wa­ny w węd­kar­stwie spła­wi­ko­wym.

Spła­wi­ki mogą mieć różne kształ­ty, od pę­ka­tych i gru­bych, po cien­kie i smu­kłe. Sto­so­wa­nie da­ne­go typu spła­wi­ka okre­ślo­ne jest przez typ ło­wi­ska (woda sto­ją­ca, pły­ną­ca, od szyb­ko­ści prądu, głę­bo­ko­ści ło­wie­nia itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To nie spław, lecz tylko mały spła­wik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spław m., spławne n., spławianie n.

 czas. spławiać ndk., spławić dk.

 przym. pławny, spławny

Wiktionary


spławikowy

przy­miot­nik od: spła­wik


SJP.pl


spławikówka

po­tocz­nie: wędka uży­wa­na w węd­kar­stwie spła­wi­ko­wym; wędka spła­wi­ko­wa


SJP.pl


spławisko

1. daw­niej: miej­sce spła­wu wody;
2. wy­sep­ka lub pły­wa­ją­ca kępa na wo­dzie


SJP.pl


spławić

1. prze­wieźć drogą wodną przy wy­ko­rzy­sta­niu prądu wody;
2. po­tocz­nie: po­zbyć się kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spła­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spła­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Ma­cie­ju, mu­si­cie spła­wić to drew­no Du­naj­cem przed wa­ka­cja­mi.

 (1.1) - Przy­cze­pił się do mnie - po­wie­dział szep­tem do naj­bli­żej sie­dzą­cych. - Przez kwa­drans z nim baj­du­rzy­łem w bu­fe­cie i nie mo­głem go spła­wić - tłu­ma­czył z roz­pa­czą w gło­sie.

 (1.1) Usia­dły na try­bu­nach i przy­wi­ta­ły go tu­po­tem. – Je­ste­śmy tu i bę­dzie­my, niech rzą­dzą­cy wie­dzą, że nas nie spła­wią – mó­wi­ły chó­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspwavʲit͡ɕ, AS: spu̯avʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wpław

 rzecz. spław mrz., spławne n., spławik mrz.

 przym. spławny

 czas. spływać

Wiktionary


spławiński

naz­wi­sko


SJP.pl


spławne

daw­niej: opła­ta za spła­wia­nie to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. opła­ta za spła­wia­nie to­wa­rów

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. B. W. n. lp., M. B. W. nmos. lm. od: spław­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spław mrz., spławianie n., spławienie n., spławik m.

 przym. spławny

 czas. spławiać ndk., spławić dk.

Wiktionary


spławność

→ spław­ny


SJP.pl

Patrz:

spławny

spławny

1. na­da­ją­cy się do że­glu­gi; że­glow­ny;
2. daw­niej:
a) spły­wa­ją­cy;
b) spła­wia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żegl. na­da­ją­cy się do że­glu­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spław mrz., spławianie n., spławienie n., spławik m., spławne n.

 czas. spływać, płynąć, spławiać ndk., spławić dk.

 przysł. wpław

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żeglowny

Wiktionary


spławowy

przy­miot­nik od: spław


SJP.pl


spławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Spław­ski, bi­skup
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Spław­ski, praw­nik
  • Jan Spław­ski, urzęd­nik ziem­ski
  • Ma­ciej Spław­ski, na­u­czy­ciel, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Spław­ski, herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Poraj

Wikipedia


spłodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spło­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., ubezpłodnienie n.

 przym. płodowy

 czas. spłodzić, ubezpłodnić

Wiktionary


spłodzić

1. spo­wo­do­wać pow­sta­nie isto­ty żywej przez za­płod­nie­nie;
2. po­tocz­nie: wydać na świat po­tom­stwo; uro­dzić;
3. w prze­no­śni: stwo­rzyć coś, spo­wo­do­wać pow­sta­nie cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|pło­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłodzenie n., ubezpłodnienie n., płodność ż.

 przym. płodowy

 czas. ubezpłodnić

Wiktionary


spłoniony

1. daw­niej:
a) oblać ru­mień­cem;
b) uczy­nić płon­nym; wy­ja­ło­wić;
2. spło­nić się - oblać się ru­mień­cem; za­czer­wie­nić się, za­ru­mie­nić się


SJP.pl


spłonić

1. daw­niej:
a) oblać ru­mień­cem;
b) uczy­nić płon­nym; wy­ja­ło­wić;
2. spło­nić się - oblać się ru­mień­cem; za­czer­wie­nić się, za­ru­mie­nić się


SJP.pl


spłonka

mały ła­du­nek ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go, umie­szczo­ny w spe­cjal­nych osłon­kach me­ta­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. techn. mały ła­du­nek wy­bu­cho­wy ini­cju­ją­cy wy­buch wła­ści­we­go ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go;

Wiktionary

Spłon­ka – mały ła­du­nek wy­bu­cho­wy ini­cju­ją­cy wy­buch wła­ści­we­go ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go. Spłon­ka może mieć wiele za­sto­so­wań, ale naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­na jest jako ele­ment na­bo­ju.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. spłonkowy

Wiktionary


spłonkownica

bla­sza­na pusz­ka uży­wa­na w gór­nict­wie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia spło­nek w spłon­ni­ku


SJP.pl


spłonkowy

przy­miot­nik od: spłon­ka


SJP.pl


spłonnik

w gór­nict­wie: drew­nia­ne pu­deł­ko z prze­gród­ka­mi do umie­szcza­nia w nich spło­nek


SJP.pl


spłonąć

spa­lić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pło­nąć)

 (1.1) ulec zni­szcze­niu przez ogień

 (1.2) do­stać wy­raź­nych ru­mień­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłonięcie n., płomień mrz., płomyczek mrz.

 czas. płonąć

Wiktionary


spłoszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pło­szyć)

 (1.1) spo­wo­do­wać uciecz­kę

 (1.2) onie­śmie­lić

 (1.3) za­kłó­cić coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gło­śna za­ba­wa dzie­ci spło­szy­ła boćka.

 (1.2) „Znów dzwo­nił X” – wy­szep­ta­ła spło­szo­na Anna, od­kła­da­jąc słu­chaw­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoszenie n., spłoszenie n.

 czas. płoszyć ndk., przepłaszać ndk., przepłoszyć dk., wypłoszyć dk.

 przym. płochliwy

Wiktionary


spłuczka

po­jem­nik na wodę umie­szczo­ny nad musz­lą klo­ze­to­wą, słu­żą­cy do jej spłu­ki­wa­nia; płucz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. re­zer­wu­ar z wodą do spłu­ki­wa­nia musz­li klo­ze­to­wej wraz z sy­fo­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ban­dy­ta ukry­wał broń w spłucz­ce w ho­te­lo­wej to­a­le­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spłukiwać ndk., spłukać dk.

Wiktionary


spłuczkowy

→ spłucz­ka


SJP.pl

Patrz:

spłuczka

spłukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spłu­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spłukać dk.

Wiktionary


spłukany

1. usu­nąć coś (np. brud) z cze­goś za po­mo­cą cie­czy; obmyć; zmyć;
2. spłu­kać się - po­tocz­nie: prze­grać wszyst­ko, stra­cić dużo pie­nię­dzy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. bez pie­nię­dzy, w sta­nie ban­kruct­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po stra­cie firmy Zenek był kom­plet­nie spłu­ka­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. goły; zrujnowany, zbankrutowany

Wiktionary


spłukać

1. usu­nąć coś (np. brud) z cze­goś za po­mo­cą cie­czy; obmyć; zmyć;
2. spłu­kać się - po­tocz­nie: prze­grać wszyst­ko, stra­cić dużo pie­nię­dzy


SJP.pl


spłukiwalny

da­ją­cy się spłu­ki­wać


SJP.pl


spłukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spłu­ki­wać.

Wiktionary

Spłu­ki­wa­nie, abla­cja (łac. abla­tio = odej­ście) – pro­ces rzeź­bot­wór­czy po­le­ga­ją­cy na wy­my­wa­niu zwie­trze­li­ny i gleby oraz ich prze­mie­szcze­niu w dół stoku przez wodę de­szczo­wą (abla­cja de­szczo­wa) lub roz­to­po­wą (abla­cja roz­to­po­wa). Spłu­ki­wa­nie jest ro­dza­jem eroz­ji, choć we­dług niek­tó­rych źró­deł okre­śla­nie go jako eroz­ji wod­nej gleby jest nie­zu­peł­nie pra­wi­dło­we.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. spłukiwać ndk.

Wiktionary


spłycanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spły­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spłycenie n., płycizna ż., płytkość ż.

 czas. spłycać ndk., spłycić dk.

 przym. płytki, płyciutki

 przysł. płytko, płyciutko

Wiktionary


spłyciały

stać się płyt­kim, płyt­szym


SJP.pl


spłycieć

stać się płyt­kim, płyt­szym


SJP.pl


spłynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spły­nąć.

Wiktionary


spłynąć

o cie­czy, lo­dow­cu, lawie itp.: pły­nąc, zna­leźć się na dole, zsu­nąć się po po­chy­łej po­wierzch­ni


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|spły­wać.

 (1.2) być do­star­czo­nym (do)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­szę, aby wszyst­kie uwagi do mnie kie­ro­wa­ne, spły­nę­ły na mój adres pocz­to­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: spu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spływ m., pływalnia ż.

Wiktionary


spływ

1. ście­ka­nie wody
2. miej­sce, gdzie łączą się dwie rzeki
3. wy­ciecz­ka okre­ślo­nym szla­kiem wod­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ruch wody z góry na dół

 (1.2) uj­ście rzeki do innej rzeki

 (1.3) stop­nio­we do­cie­ra­nie rze­czy do celu

 (1.4) zor­ga­ni­zo­wa­na po­dróż ło­dzia­mi lub ka­ja­ka­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spływ – forma re­kre­a­cji po­le­ga­ją­ca na pły­nię­ciu ka­ja­ka­mi po rzece
  • spływ – gra­wi­ta­cyj­ne prze­mie­szcza­nie się mas ziem­nych, ma­te­ria­łów skal­nych lub zwie­trze­li­no­wych.
    • spływ błot­ny
    • spływ gra­wi­ta­cyj­ny pod­wój­ny
    • spływ ko­he­zyj­ny
    • spływ ko­li­zyj­ny
    • spływ mu­ło­wy
    • spływ pia­szczy­sty
    • spływ po­pio­ło­wy
    • spływ ru­mo­szu
    • spływ upłyn­nio­ne­go ma­te­ria­łu
  • spływ wo­lu­to­wy – de­ko­ra­cyj­na, bocz­na część bu­dow­li sa­kral­nych; detal ar­chi­tek­to­nicz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spwɨf, AS: spu̯yf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spływak m., spływanie n., spływnik m.

 czas. pływać, spływać ndk., spłynąć dk.

 przym. spływny, spływowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ujście, zbieg

Wiktionary


spływaj

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wynoś się! nie przesz­ka­dzaj!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) precz, spływaj stąd, spieprzaj

Wiktionary


spływak

część pióra wiecz­ne­go


SJP.pl


spływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spły­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spływ mrz.

Wiktionary


spływać

1. o cie­czy, lo­dow­cu, lawie itp.: pły­nąć w dół, zsu­wać się po po­chy­łej po­wierzch­ni
2. zwie­szać się, opa­dać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spły­nąć)

 (1.1) pły­nąć w dół (o cie­czy)

 (1.2) pły­nąć z prą­dem, w dół rzeki, po­to­ku

 (1.3) być po­kry­tym pły­nem

 (1.4) przen. pot. grub. od­cho­dzić, od­cze­piać się, zo­sta­wiać w spo­ko­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeki spły­wa­ją do morza.

 (1.2) Fli­sa­cy i tu­ry­ści spły­wa­ją Du­naj­cem.

 (1.3) Po tre­nin­gu cały spły­wał potem.

 (1.4) Spły­waj stąd gów­nia­rzu, bo wezwę po­li­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spływ m., pływalnia ż., płyn m., spław m.

 czas. płynąć ndk., pływać ndk., spławiać ndk., spławić dk.

 przym. spławny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściekać

 (1.2) dryfować

 (1.3) ociekać, zalewać się

 (1.4) spadać, ulatniać się; wulg. spierdalać

Wiktionary


spływny

rzad­ko: pły­ną­cy, spły­wa­ją­cy


SJP.pl


spływowy

przy­miot­nik od: spływ


SJP.pl


sql

skrót od: Struc­tu­red Query Lan­gu­a­ge - struk­tu­ral­ny język za­py­tań do baz da­nych


SJP.pl

SQL ( Struc­tu­red Query Lan­gu­a­ge, wym. []) – struk­tu­ral­ny oraz de­kla­ra­tyw­ny język za­py­tań. Jest to język dzie­dzi­no­wy uży­wa­ny do two­rze­nia, mo­dy­fi­ko­wa­nia re­la­cyj­nych baz da­nych oraz do umie­szcza­nia i po­bie­ra­nia da­nych z tych baz.

De­cyz­ję o spo­so­bie prze­cho­wy­wa­nia i po­bra­nia da­nych po­zo­sta­wia się sy­ste­mo­wi za­rzą­dza­nia bazą da­nych (DBMS).

Wikipedia


squash

[czy­taj: skłosz] gra spor­to­wa, w któ­rej za­wod­ni­cy od­bi­ja­ją pi­łecz­kę od ścian za po­mo­cą ra­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. ro­dzaj gry po­le­ga­ją­cej na od­bi­ja­niu piłki o ścia­nę tak, by utrud­nić po­now­ne od­bi­cie piłki przez prze­ciw­ni­ka;

Wiktionary

Squ­ash (wym. "sku̟osz", "skłosz") – dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu ra­kie­tą piłki o ścia­nę w spo­sób, który w mak­sy­mal­nym stop­niu utrud­ni po­now­ne od­bi­cie piłki przez prze­ciw­ni­ka.Od Igrzysk Olim­pij­skich 2028 squ­ash bę­dzie dy­scy­pli­ną olim­pij­ską. Bę­dzie wów­czas jedną z dwóch, obok fut­bo­lu fla­go­we­go dy­scy­plin, które za­de­biu­tu­ją w pro­gra­mie tej im­pre­zy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grę w squ­as­ha toczy się do zdo­by­cia je­de­na­stu punk­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. squashowy

Wiktionary


squashowy

→ squ­ash


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z squ­as­hem, do­ty­czą­cy squ­as­ha

Wiktionary

Patrz:

squash

Powiązane:

 rzecz. squash m.

Wiktionary


squashysta

[czy­taj: skło­szy­sta] osoba gra­ją­ca w squ­as­ha


SJP.pl


squat

[czy­taj: skłot] opu­szczo­ny bu­dy­nek, nie­le­gal­nie za­go­spo­da­ro­wa­ny lub za­miesz­ka­ny przez nie­for­mal­ną grupę; squot, skłot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opu­szczo­ny bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie, za­miesz­ka­ne przez dzi­kich lo­ka­to­rów;

Wiktionary

Squat ("spol­szcza­ne" skłot) – po­tocz­nie, opu­szczo­na nie­ru­cho­mość, za­ję­ta prze­waż­nie bez zgody wła­ści­cie­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Squ­a­ty, czyli opu­szczo­ne pu­sto­sta­ny za­go­spo­da­ro­wa­ne przez swo­i­stą grupę spo­łecz­ną zwaną squ­at­ter­sa­mi, są spo­ty­ka­ne prak­tycz­nie w każ­dym więk­szym mie­ście Eu­ro­py.

 (1.1) Squat tym się różni od aka­de­mi­ka, że tu rzą­dzą lu­dzie, a w aka­de­mi­ku za­wsze jest jakaś ad­mi­ni­stra­cja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., skłot m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

 czas. skłotować

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skłot

Wiktionary


squatter

[czy­taj: skło­ter] skwa­ter, squ­at­ters;
1.
a) w USA i Au­stra­lii: osad­nik nie­po­sia­da­ją­cy ty­tu­łu praw­ne­go;
b) w Au­stra­lii: ho­dow­ca owiec dzier­ża­wią­cy zie­mię od pań­stwa;
2. osoba za­miesz­ku­ją­ca nie­le­gal­nie opu­szczo­ne bu­dyn­ki: domy, fa­bry­ki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba miesz­ka­ją­ca na squ­a­cie

 (1.2) hist. w USA: osad­nik na nowej ziemi nie­po­sia­da­ją­cy do niej ty­tu­łu praw­ne­go, ocze­ku­ją­cy na taki tytuł

 (1.3) ho­dow­ca owiec w Au­stra­lii, dzier­ża­wią­cy (czę­sto do­ży­wot­nio lub dzie­dzicz­nie) pa­stwi­ska od pań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­cie­le bu­dyn­ków mają swoje prawa i le­gal­ne spo­so­by, aby usu­nąć squ­at­te­rów z bu­dyn­ku, jed­nak­że nie mogą uży­wać prze­mo­cy ani groź­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. squatters m., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n.

:: fż. squatterka ż.

 czas. skłotować

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary


squatterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: squ­at­ter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­ste­ty, obla­ta­na w tych kli­ma­tach Iwona, przy­ja­ciół­ka squ­at­ter­ka od kilku lat po­miesz­ku­ją­ca w ten spo­sób w Lon­dy­nie, szyb­ko po­zba­wi­ła mnie złu­dzeń: w żad­nym z trój­miej­skich pu­sto­sta­nów squat nie funk­cjo­nu­je. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Tu lu­dzie żyją, cho­dzą stąd do pracy, szko­ły, stu­diu­ją po dwa kie­run­ki – twier­dzi squ­at­ter­ka Alina. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. squatter m., squatters m., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

 czas. skłotować

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary


squatters

[czy­taj: skło­ters] skwa­ter, squ­at­ter;
1.
a) w USA i Au­stra­lii: osad­nik nie­po­sia­da­ją­cy ty­tu­łu praw­ne­go;
b) w Au­stra­lii: ho­dow­ca owiec dzier­ża­wią­cy zie­mię od pań­stwa;
2. osoba za­miesz­ku­ją­ca nie­le­gal­nie opu­szczo­ne bu­dyn­ki: domy, fa­bry­ki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. squ­at­ter.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla jed­nych to zwy­kli chu­li­ga­ni i cwa­nia­cy. Dla in­nych praw­dzi­wie wolni lu­dzie. Ale dziś squ­at­ter­sem zo­sta­je się czę­sto z przy­mu­su. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Squ­at­ter­si zbie­ra­ją pod­pi­sy pod pe­ty­cją z proś­bą o odro­cze­nie ter­mi­nu wy­bu­rze­nia. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. squatter m., squatterka ż., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

 czas. skłotować

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary


squaw

[czy­taj: skło] In­dian­ka z Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


squot

[czy­taj: skłot] rzad­ko: opu­szczo­ny bu­dy­nek, nie­le­gal­nie za­go­spo­da­ro­wa­ny lub za­miesz­ka­ny przez nie­for­mal­ną grupę; squat, skłot


SJP.pl


sr

sym­bol stron­tu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stront (Sr) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li ziem al­ka­licz­nych
  • Ste­ra­dian (sr) – miara kąta bry­ło­we­go
  • Sąd re­jo­no­wy (SR)
  • Sta­cja roz­rzą­do­wa (SR)
  • kod ISO 639-1 (sr) dla ję­zy­ka serb­skie­go
  • kod ISO 3166-1 (SR) dla pań­stwa Su­ri­nam
  • Slovenský rozh­las – sło­wac­ki pu­blicz­ny na­daw­ca ra­dio­wy
  • Saarländischer Rund­funk – nie­miec­ki re­gio­nal­ny na­daw­ca ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny
  • Sve­ri­ges Radio (SR) – szwedz­ki pu­blicz­ny na­daw­ca ra­dio­wy
  • se­nior

Wikipedia


sr.

skrót od: se­nior (naj­star­szy czło­nek ro­dzi­ny lub rodu); Sr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = srebr­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Eli­za­bet­po­lu są prócz tego w obie­gu dawne mo­ne­ty gan­dżyń­skie: dże­wat­chań­ski rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

 (1.1) Rząd ce­sar­skie­go Uni­wer­sy­te­tu Wi­leń­skie­go po­da­je do pu­blicz­ney wia­do­mo­ści na ostat­nim ter­mi­nie li­cy­ta­cyi od­by­tym w 9 b. marca dla od­da­nia na czynsz wiecz­ny fol­war­ków Pu­zy­ry­szek, Ru­bion­ki i Dow­gir­dzi­szek po­stą­pio­no za fol­wark pier­wszy rub. sr. 743 za drugi rub. sr. 55 do fol­war­ku zaś Dow­gier­dzi­szek z któ­re­go wy­cią­gnię­ta in­tra­ta wy­no­si rub. sr. 714 kop. 35, nie zna­leź­li się kon­tra­hen­ci.

Wiktionary


sracz

wul­gar­nie:
1. ubi­ka­cja, ustęp;
2. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła; smar­kul, smar­kacz, mło­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grub. ubi­ka­cja

 (1.2) grub. sedes

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sta­na­wiam się, czy w tym „mie­ście” nie ma cie­ka­wszych te­ma­tów dla prasy od kilku skra­dzio­nych kla­mek w sra­czu sta­ro­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srat͡ʃ, AS: srač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sranie n., sraka ż., sraczka ż., wysranie n.

:: zdrobn. sraczyk m.

 czas. srać ndk., wysrać dk.

 przym. sraczkowaty, sraczowy, sraki

 przysł. srak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) srocz, kibel, klop

Wiktionary


sraczka

wul­gar­nie: bie­gun­ka, roz­wol­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wulg. bie­gun­ka, roz­wol­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma chyba sracz­kę, bo od go­dzi­ny sie­dzi w kiblu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrat͡ʃka, AS: sračka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sracz mrz.

:: zgrub. sraka ż.

 czas. srać, obesrać

 przym. sraczkowaty, sraki, sraczkowy

 przysł. srak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwolnienie, biegunka, luźny stolec

Wiktionary


sraczkowaty

po­tocz­nie: żół­to­brą­zo­wy, przy­po­mi­na­ją­cy kolor kału pod­czas roz­wol­nie­nia


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) posp. kolor brud­no żół­to­zie­lo­ny lub żół­to­brą­zo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sracz mrz., sraczyk mrz., sranie n., sraka ż., sraczka ż., wysranie n.

 czas. obesrać, srać ndk., wysrać dk.

 przym. sraczowy, sraki

 przysł. srak

Wiktionary


sraczkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sracz­ką, do­ty­czą­cy sracz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sraczka ż.

Wiktionary


sraczowy

przy­miot­nik od: sracz


SJP.pl


sraczyk

zdrob­nie­nie od: sracz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wulg. zdrobn. sracz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sracz m., sranie n., sraka ż., sraczka ż., wysranie n.

 czas. srać ndk., wysrać dk.

 przym. sraczkowaty, sraczowy, sraki

 przysł. srak

Wiktionary


srajda

po­gard­li­we okre­śle­nie mło­dej dziew­czy­ny, siksa


SJP.pl


srajdek

sra­luch, smar­kacz, smród; po­gard­li­wie:
1. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła;
2. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne


SJP.pl


srajduch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nic­poń

Wiktionary


srajfon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. iPhone

Wiktionary


srajmajtek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nic­poń

Wiktionary


srajtaśma

po­tocz­nie: pa­pier to­a­le­to­wy; szaj­spa­pier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wulg. pa­pier to­a­le­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku pan­de­mii COVID-19 lu­dzie ma­so­wo ku­po­wa­li sraj­ta­śmę i ma­ka­ron, bo bali się zam­knię­cia skle­pów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srajˈtaɕma, AS: srai ̯taśma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szajspapier, toaleciak

Wiktionary


srak

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) wulg. nie­u­przej­ma, ab­strak­cyj­na od­po­wiedź na py­ta­nie „Jak?”

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od sraka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sraka ż., sraczka ż., sranie n., sranko n., obsrywanie n., obsranie n., obesranie n., wysranie n., podsrywanie n., podesranie n., sracz m., sraczyk m., obsraniec m., obesraniec m., sraczkowatość ż., obsrywacz m.

 czas. srać ndk., obsrywać ndk., obsrać dk., obesrać dk., wysrać dk., podsrywać ndk., podesrać dk.

 przym. sraczkowaty, sraki, szaraczkowy

 przysł. sraczkowato

Wiktionary


sraka

wul­gar­nie:
1. bie­gun­ka, roz­wol­nie­nie; sracz­ka;
2. po­ślad­ki, tyłek; dupa, dup­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. roz­wol­nie­nie

 (1.2) bia­ły­stok. tyłek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsraka, AS: sraka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sraczka ż., sracz mrz., sraczyk mrz., sranie n.

 przym. sraczkowaty, sraki

 przysł. srak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sraczka

Wiktionary


sraki

wul­gar­nie:
1. bie­gun­ka, roz­wol­nie­nie; sracz­ka;
2. po­ślad­ki, tyłek; dupa, dup­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. nie­u­przej­ma, ab­strak­cyj­na od­po­wiedź na py­ta­nie „Jaki?”

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M. i B. lm. od sraka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sraka ż., sraczka ż., sranie n., sranko n., obsrywanie n., obsranie n., obesranie n., wysranie n., podsrywanie n., podesranie n., sracz m., sraczyk m., obsraniec m., obesraniec m., sraczkowatość ż., obsrywacz m.

 czas. srać ndk., obsrywać ndk., obsrać dk., obesrać dk., wysrać dk., podsrywać ndk., podesrać dk.

 przym. sraczkowaty, szaraczkowy

 przysł. sraczkowato, srak

Wiktionary


sralis-mazgalis

wy­krzy­knik

 (1.1) wulg. iron. bzdu­ry, aku­rat, a gdzie tam, nie­praw­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Je­stem so­cja­li­zu­ją­ca – ma­wia­ła o sobie. – Sra­lis-maz­ga­lis! – ko­men­to­wa­ły ciot­ki. – Zna­la­zła się ko­mu­nist­ka! Może je­szcze wstą­pi do par­tii?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsralʲis‿mazˈɡalʲis, AS: sralʹis‿mazgalʹis

Wiktionary


sraluch

smar­kacz, sraj­dek, smród; po­gard­li­wie:
1. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła;
2. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne


SJP.pl


sranda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gran­da, żart

Wiktionary


sranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|srać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrãɲɛ, AS: srãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sracz m., sraczyk m., sraka ż., sraczka ż.

 czas. srać ndk.

 przym. sraczkowaty, sraki, zasrany

 ims. zasrany

 przysł. srak

Wiktionary


srać

wul­gar­nie: od­da­wać kał, wy­próż­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wulg. fizj. wy­próż­niać się przez otwór od­byt­ni­czy

 (1.2) wulg. lek­ce­wa­żyć kogoś lub coś, kpić sobie z cze­goś, gwi­zdać na coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny srać się (dk. brak)

 (2.1) wulg. pot. prze­sad­nie bać się cze­goś

 (2.2) wulg. pot. mieć o coś pre­ten­sje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­le­ra! Ten twój ba­chor nic tylko żre, sra i wyje!

 (1.2) Sram na was, wy skur­wy­sy­ny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srat͡ɕ, AS: srać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sraczka ż., sracz mrz., sraczyk mrz., obesraniec mos., zasraniec mos., sranie n., dosranie n., dosrywanie n., nasranie n., obesranie n., obsranie n., obsrywanie n., osranie n., osrywanie n., podesranie n., podsrywanie n., posranie n., przesranie n., przysranie n., przysrywanie n., usranie n., wysranie n., zasranie n., zasrywanie n., zesranie n., zesrywanie n.

 czas. dosrać dk., dosrywać ndk., nasrać dk., obesrać dk., obsrać dk., obsrywać ndk., osrać dk., osrywać ndk., podesrać dk., podsrywać ndk., posrać się dk., przesrać dk., przysrać dk., przysrywać ndk., usrać się dk., wysrać dk., zasrać dk., zasrywać ndk., zesrać się dk., zesrywać się ndk.

 przym. sraczkowaty, sraczowy, zasrany, sraki

 wykrz. sru

 przysł. srak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defekować, załatwiać się, oddawać stolec; pot. robić kupę

 (1.2) bagatelizować, ignorować, lekceważyć; pot. bimbać, gwizdać, kichać, olewać; mieć gdzieś, mieć w nosie

Wiktionary


sreberko

1. zdrob­nie­nie od sre­bra
2. po­tocz­nie: ka­wa­łek, pła­tek sta­nio­lu lub lśnią­cej folii me­ta­lo­wej


SJP.pl


srebra

1. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ag, sto­so­wa­ny w ju­bi­ler­stwie, fo­to­gra­fi­ce i lecz­nict­wie;
2. prze­no­śnie: blask, po­łysk, od­blask srebr­ny;
3. wy­ro­by, na­czy­nia ze sre­bra, nici z do­dat­kiem sre­bra;
4. srebr­ny medal przyz­na­wa­ny za za­ję­cie dru­gie­go miej­sca w za­wo­dach;
5. żywe sre­bro:
a) osoba pełna życia i ener­gii;
b) rtęć


SJP.pl


srebrenica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Bośni, le­żą­ce na te­re­nie au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ki Serb­skiej;

Wiktionary

Sre­bre­ni­ca (cyr. Сребреница) – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, sie­dzi­ba gminy Sre­bre­ni­ca. W 2013 r. li­czy­ło 2241 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Bosz­nia­cy.

Swoją nazwę zaw­dzię­cza wy­do­by­ciu sre­bra. Obec­nie dzia­ła w nim ko­pal­nia soli i uz­dro­wi­sko. W jego po­bli­żu dzia­ła­ły także ko­pal­nie oło­wiu, cynku i złota. W 1991 r. gminę Sre­bre­ni­ca za­miesz­ki­wa­ło 36 666 osób, z czego ponad 75% sta­no­wi­li bo­śniac­cy mu­zuł­ma­nie, a nie­speł­na 23% – bo­śniac­cy Ser­bo­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na spot­ka­niu zde­cy­do­wa­li­śmy jed­no­gło­śnie, żeby za­pro­sić wszyst­kich prze­wod­ni­czą­cych bosz­niac­kich i pro­bo­śniac­kich par­tii w BiH do spot­ka­nia w Mo­sta­rze, aby tak, jak to miało miej­sce w Sre­bre­ni­cy, wy­słać ko­mu­ni­kat o jed­no­ści Bosz­nia­ków, po­wie­dział Marić, do­da­jąc, że roz­mo­wy o Mo­sta­rze muszą być pro­wa­dzo­ne w tym mie­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsrɛbrɛ̃ˈɲit͡sa, AS: srebrẽńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. srebrenicki

Wiktionary


srebrenicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sre­bre­ni­cą, do­ty­czą­cy Sre­bre­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Srebrenica ż.

Wiktionary


srebrna

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. lp. od zob. srebr­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Srebr­na – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Srebr­na – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Stara Biała
  • Srebr­na – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo
  • Srebr­na – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie zam­brow­skim, w gmi­nie Szu­mo­wo
  • Srebr­na – osied­le w Kon­stan­ty­no­wie Łódz­kim
  • Srebr­na – osied­le w War­sza­wie
  • Srebr­na – potok, do­pływ Bobru
  • Srebr­na – stru­ga, do­pływ Kło­daw­ki
  • Srebr­na – stru­ga, do­pływ Mieni, w zle­wi­sku Wisły
  • Srebr­na – wznie­sie­nie w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Srebr­na – dawna gro­ma­da
  • Srebr­na – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ra­dzi­wił­łow­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsrɛbrna, AS: srebrna

Wiktionary


srebrnawy

zbli­żo­ny do srebr­ne­go, nie do końca srebr­ny, pra­wie srebr­ny


SJP.pl


srebrniak

1. srebr­ny pie­niądz; srebr­nik;
2. pol­ska rasa go­łę­bi;
3. śro­do­wi­sko­wo: troć wpły­wa­ją­ca do rzek na tarło


SJP.pl


srebrnica

na­ra­mien­ni­ca srebr­ni­ca - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Srebr­ni­ca – część mia­sta Ko­ro­no­wo, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Srebr­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń

Wikipedia


srebrnik

1. dawna mo­ne­ta srebr­na;
2. zi­mo­zie­lo­na ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, o barw­nych przyk­wiat­kach i sre­brzy­ście owło­sio­nych li­ściach, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w Afry­ce Po­łud­nio­wej;
3. by­li­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o żół­tych kwia­tach i sre­brzy­ście owło­sio­nych li­ściach, roz­po­wszech­nio­na na całym świe­cie, w Pol­sce ros­ną­ca na wil­got­nych łą­kach, ro­wach i w po­bli­żu za­bu­do­wań go­spo­dar­skich; pię­cior­nik gęsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. pot. każda dawna mo­ne­ta srebr­na

 (1.2) bot. ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rzem. rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy wy­ro­by ze sre­bra

Wiktionary

Srebr­nik – potok gór­ski w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Bardz­kich, w woj. dol­no­ślą­skim.

Gór­ski potok na­le­żą­cy do zle­wi­ska morza Bał­tyc­kie­go, prawy do­pływ Nysy Kłodz­kiej. Źród­li­sko po­ło­żo­ne jest na wy­so­ko­ści około 480 m n.p.m., mię­dzy wznie­sie­nia­mi Bardz­kiej Góry "(Kal­wa­ria)" po pół­noc­nej stro­nie a Ko­zioł po po­łud­nio­wej stro­nie, w Grzbie­cie Wschod­nim Gór Bardz­kich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. srebro n.

 przym. srebrzysty

Wiktionary


srebrnikowate

ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych z rzędu srebr­ni­kow­ców, o barw­nych kwia­tach ze­bra­nych w kwia­to­sta­ny i skó­rza­stych li­ściach, czę­sto sre­brzy­stych na spod­niej stro­nie, wy­stę­pu­ją­cych wy­łącz­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej; oweł­ko­wa­te


SJP.pl

Srebr­ni­ko­wa­te ("Pro­te­a­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu srebr­ni­kow­ców ("Pro­te­a­les"). Na­le­ży do niej ok. 1615–1750 ga­tun­ków ze­bra­nych w około 79–80 ro­dza­jów. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej, z cen­tra­mi zróż­ni­co­wa­nia w Au­stra­lii i po­łud­nio­wej Afry­ce.

Wikipedia


srebrnikowaty

o ce­chach srebr­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych); oweł­ko­wa­ty


SJP.pl


srebrnikowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Srebr­ni­kow­ce ("Pro­te­a­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin sta­no­wią­cy jeden ze star­szych kla­dów w obrę­bie dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych. We współ­czes­nym uję­ciu rząd obej­mu­je 4 ro­dzi­ny z 85 ro­dza­ja­mi i 1750 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Azji i na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich.

Wikipedia


srebrnikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


srebrno-biały

w czę­ści srebr­ny, w czę­ści biały


SJP.pl


srebrno-miedziany

w czę­ści srebr­ny, w czę­ści mie­dzia­ny


SJP.pl


srebrno-popielaty

w czę­ści srebr­ny, w czę­ści po­pie­la­ty


SJP.pl


srebrno-złoty

w czę­ści srebr­ny, w czę­ści złoty


SJP.pl


srebrnobiały

biały o od­cie­niu srebr­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o srebr­nym od­cie­niu

Wiktionary


srebrnobrody

ma­ją­cy siwą brodę; si­wo­bro­dy


SJP.pl


srebrnodrzew

ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


srebrnodziobek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak z po­dro­dzi­ny mni­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ga­łę­zi przy­sia­dły dwa srebr­no­dziob­ki.

Wiktionary


srebrnodzioby

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma srebr­ny dziób

Wiktionary


srebrnogrzbiety

kan­czyl srebr­nogrz­bie­ty - wiet­nam­ski ssak z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych


SJP.pl


srebrnogrzywy

ma­ją­cy srebr­ną grzy­wę


SJP.pl


srebrnogórski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Srebr­ną Górą, do­ty­czą­cy Srebr­nej Góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Srebr­no­gór­ski księ­życ wsta­je, woła już har­cer­ską brać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Srebra Góra ż., srebrnogórzanin m., srebrnogórzanka ż.

Wiktionary


srebrnogłowy

drze­wo z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; sre­brzan; drze­wo srebr­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma srebr­ną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsrɛbrnɔˈɡwɔvɨ, AS: srebrnogu̯ovy

Wiktionary


srebrnogłów

drze­wo z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; sre­brzan; drze­wo srebr­ne


SJP.pl


srebrnojubileuszowy

rzad­ko: zwią­za­ny z dwu­dzie­stą piątą rocz­ni­cą ślubu


SJP.pl


srebrnolicy

dzio­bo­ro­żec srebr­no­li­cy - ga­tu­nek tro­pi­kal­ne­go ptaka z ro­dzi­ny dzio­bo­roż­ców


SJP.pl


srebrnolistny

ma­ją­cy srebr­ne li­ście


SJP.pl


srebrnomatowy

srebr­ny bez po­ły­sku


SJP.pl


srebrnoogonowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma srebr­ny ogon

Wiktionary


srebrnooki

ma­ją­cy srebr­ne oczy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy srebr­ne oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol do­stał srebr­no­o­ką rybę od ko­le­żan­ki z klasy.

Wiktionary


srebrnopalladowy

wy­ko­na­ny ze sre­bra i pal­la­du


SJP.pl


srebrnopióry

ma­ją­cy srebr­ne pióra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma srebr­ne pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsrɛbrnɔˈpʲjurɨ, AS: srebrnopʹi ̯ury

Wiktionary


srebrnopopielaty

po­pie­la­ty o od­cie­niu srebr­nym


SJP.pl


srebrnosiny

siny o srebr­nym od­cie­niu


SJP.pl


srebrnoskrzydły

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma srebr­ne skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsrɛbrnɔˈskʃɨdwɨ, AS: srebrnoskšydu̯y

Wiktionary


srebrnoszary

szary o od­cie­niu srebr­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szary ze srebr­nym od­cie­niem

Wiktionary


srebrnousty

śro­do­wi­sko­wo: do­ty­czą­cy po­li­ty­ka wy­róż­nio­ne­go za naj­cie­ka­wszą wy­po­wiedź w Srebr­nych Ustach - ple­bi­scy­cie ra­dio­wej Trój­ki


SJP.pl


srebrnowłosy

książ­ko­wo: ma­ją­cy włosy ko­lo­ru sre­bra


SJP.pl


srebrnołuski

ma­ją­cy srebr­ne łuski


SJP.pl


srebrny

1. zro­bio­ny ze sre­bra; o me­da­lach, odz­na­cze­niach itp.: bę­dą­cy dru­gim spoś­ród naj­wyż­szych wy­róż­nień, zaraz po zło­tym;
2. ma­ją­cy kolor sre­bra, sre­brzy­sty;
3. o gło­sie, tonie itp.: me­ta­licz­ny, dźwięcz­ny; sre­brzy­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jubil. wy­ko­na­ny ze sre­bra

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy kolor sre­bra

 (1.3) sport. od­no­szą­cy się do zdo­by­cia dru­gie­go miej­sca, zwią­za­ny ze zdo­by­ciem dru­gie­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­ła czar­ną su­kien­kę i dłu­gie, srebr­ne kol­czy­ki.

 (1.2) Ku­pi­li­śmy nowy sa­mo­chód, to ten srebr­ny me­ta­lik.

 (1.2) W oł­ta­rzu głów­nym ko­ścio­ła znaj­du­je się obraz Matki Bo­skiej Tru­sko­la­skiej w srebr­nej su­kien­ce – sły­ną­cy z cudów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɛbrnɨ, AS: srebrny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srebro n., sreberko n., srebrnictwo n., srebrzenie n.

 czas. srebrzyć ndk., posrebrzyć dk.

 przym. srebrzysty, srebrzony, posrebrzany

 przysł. srebrnie, srebrno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ze srebra

 (1.2) srebrzysty; gw. Górny Śląsk śrebny

Wiktionary


srebro

1. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ag, sto­so­wa­ny w ju­bi­ler­stwie, fo­to­gra­fi­ce i lecz­nict­wie;
2. prze­no­śnie: blask, po­łysk, od­blask srebr­ny;
3. wy­ro­by, na­czy­nia ze sre­bra, nici z do­dat­kiem sre­bra;
4. srebr­ny medal przyz­na­wa­ny za za­ję­cie dru­gie­go miej­sca w za­wo­dach;
5. żywe sre­bro:
a) osoba pełna życia i ener­gii;
b) rtęć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ag i licz­bie ato­mo­wej 47;

 (1.2) biały, bły­szczą­cy metal szla­chet­ny, su­ro­wiec do wy­ro­bu m.in. bi­żu­te­rii, monet

 (1.3) wyrób, zwła­szcza na­czy­nie, ze sre­bra (1.2)

 (1.4) sport. srebr­ny medal

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Ag”. Zo­bacz też: AG.

Sre­bro (Ag, ar­gen­tum) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym. Jest sre­brzy­sto­bia­łym me­ta­lem, o naj­więk­szej prze­wod­no­ści elek­trycz­nej i ter­micz­nej. W przy­ro­dzie wy­stę­pu­je w sta­nie wol­nym, a także w mi­ne­ra­łach, ta­kich jak ar­gen­tyt czy chlo­rar­gy­ryt. Więk­szość wy­do­by­wa­ne­go sre­bra wy­stę­pu­je jako do­miesz­ka rud mie­dzi, złota, oło­wiu i cynku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma sre­bro?

 (1.2) Ku­pi­łam wczo­raj pię­kne kol­czy­ki ze sre­bra.

 (1.3) To nasze ro­do­we sre­bra, cudem oca­lo­ne z wo­jen­nej po­żo­gi.

 (1.4) Pol­scy siat­ka­rze zdo­by­li sre­bro!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɛbrɔ, AS: srebro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srebrnik m.

 czas. posrebrzać ndk., posrebrzyć dk.

 przym. srebrny, srebrzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ag

Wiktionary


srebrochłonny

po­chła­nia­ją­cy sre­bro


SJP.pl


srebrodajny

za­wie­ra­ją­cy sre­bro, do­star­cza­ją­cy sre­bra; sre­bro­no­śny


SJP.pl


srebronośny

ob­fi­tu­ją­cy w sre­bro; do­star­cza­ją­cy sre­bra; za­wie­ra­ją­cy sre­bro


SJP.pl


srebroplamek

mo­dra­szek sre­bro­pla­mek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


SJP.pl


srebrowo

Sre­bro­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Wizna.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Wiz­nie.

Wikipedia


srebrowy

przy­miot­nik od: sre­bro


SJP.pl


srebrzan

drze­wo z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; srebr­no­głów; srebr­ne drze­wo


SJP.pl


srebrzanka

ro­dzaj stali pro­du­ko­wa­nej w po­sta­ci prę­tów o lśnią­cej po­wierzch­ni, uży­wa­nych do pro­duk­cji czę­ści me­cha­niz­mów bez dal­szej obrób­ki me­cha­nicz­nej


SJP.pl

Sre­brzan­ka (biał. Сярэбранка, "Sia­re­brian­ka"; ros. Серебрянка, "Sie­rie­bran­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­de­czań­skim, w siel­so­wie­cie Ra­dosz­ko­wi­ce.

Wikipedia


srebrzany

drze­wo z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; srebr­no­głów; srebr­ne drze­wo


SJP.pl


srebrzenie

ele­ment de­ko­ra­cyj­ny wy­ko­na­ny tech­ni­ką po­kry­wa­nia cie­niut­ką war­stwą sre­bra


SJP.pl


srebrzyca

1. ga­tu­nek ryby ak­wa­rio­wej
2. cho­ro­ba pow­sta­ła wsku­tek dłu­gotr­wa­łe­go wew­nętrz­ne­go lub zew­nętrz­ne­go sto­so­wa­nia związ­ków sre­bra


SJP.pl

Sre­brzy­ca, ar­gy­ria (od grec. ἄργυρος „sre­bro”) – ze­spół ob­ja­wów wy­wo­ła­ny nie­za­mie­rzo­nym wchła­nia­niem lub ce­lo­wym przyj­mo­wa­niem sre­bra (naj­czę­ściej pyłu sre­bra lub sre­bra ko­lo­i­dal­ne­go). Głów­nym symp­to­mem jest zmia­na ko­lo­ru skóry na siny lub si­no­sza­ry w miej­scach wy­sta­wio­nych na pro­mie­nie sło­necz­ne. Prze­bar­wie­nia mogą obej­mo­wać niek­tó­re ob­sza­ry skóry lub całą jej po­wierzch­nię. Stan taki może mieć cha­rak­ter tym­cza­so­wy i ustą­pić po usta­niu wchła­nia­nia lub za­prze­sta­niu przyj­mo­wa­nia sre­bra.

Wikipedia


srebrzyk

1. sre­brzyk opa­łek - ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny sre­brzy­ko­wa­tych; sre­brzyk wiel­ki;
2. po­tocz­nie: rybik cu­kro­wy


SJP.pl


srebrzykowate

ro­dzi­na mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Sre­brzy­ko­wa­te, ar­gen­ty­ny, ar­gen­ty­no­wa­te (Ar­gen­ti­ni­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb sre­brzy­koksz­tałt­nych (Ar­gen­ti­ni­for­mes), wcze­śniej za­li­cza­na do styn­koksz­tałt­nych. Obej­mu­je około 20 ga­tun­ków, w tym wiele po­ła­wia­nych go­spo­dar­czo.

Wikipedia


srebrzystobiało

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem sre­brzy­sto­bia­łej barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuch­nia, po­ma­lo­wa­na przez pana Pawła na sre­brzy­sto­bia­ło, pre­zen­to­wa­ła się zna­ko­mi­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. srebrzystobiały

Wiktionary


srebrzystobiały

biały o od­cie­niu sre­brzy­stym, pla­ty­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o sre­brzy­stym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ko­łaj miał sre­brzy­sto­bia­łą brodę i złotą laskę.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. srebrzystobiało

Wiktionary


srebrzystobłękitny

błę­kit­ny o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl


srebrzystoczarny

czar­ny o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru czar­ne­go o sre­brzy­stym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzia­ła na tap­cza­nie i ob­ser­wo­wa­ła bar­dzo du­ży­mi ocza­mi sre­brzy­sto­czar­ną szybę okna.

Wiktionary


srebrzystoczerwony

czer­wo­ny o sre­brzy­stym od­cie­niu


SJP.pl


srebrzystogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sre­brzy­stą głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsrɛbʒɨstɔˈɡwɔvɨ, AS: srebžystogu̯ovy

Wiktionary


srebrzystolistny

ma­ją­cy sre­brzy­ste li­ście


SJP.pl


srebrzystoniebieskawy

nieco nie­bie­ski o sre­brzy­stym od­cie­niu


SJP.pl


srebrzystoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl


srebrzystopopielaty

po­pie­la­ty o sre­brzy­stym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szary o od­cie­niu po­pie­la­tym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­lar­ka przed­sta­wi­ła las bu­ko­wy ze sre­brzy­sto­po­pie­la­ty­mi pnia­mi drzew.

Wiktionary


srebrzystopurpurowy

pur­pu­ro­wy o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl


srebrzystoróżowy

ró­żo­wy o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl


srebrzystoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sre­brzy­ste skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsrɛbʒɨstɔˈskʃɨdwɨ, AS: srebžystoskšydu̯y

Wiktionary


srebrzystoszary

szary o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szary o od­cie­niu sre­brzy­stym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest twar­dym, bły­szczą­cym, sre­brzy­sto­sza­rym pół­me­ta­lem o wła­ści­wo­ściach che­micz­nych po­dob­nych do in­nych wę­glow­ców, prze­de wszyst­kim krze­mu i cyny.

Wiktionary


srebrzystożółtawy

nieco żółty o sre­brzy­stym od­cie­niu


SJP.pl


srebrzystożółty

żółty o od­cie­niu sre­brzy­stym


SJP.pl


srebrzystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sre­brzy­sty


SJP.pl


srebrzysty

1. ma­ją­cy kolor sre­bra, srebr­ny;
2. o gło­sie, tonie itp.: me­ta­licz­ny, dźwięcz­ny; srebr­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy barwę i po­łysk sre­bra

 (1.2) o gło­sie lub śmie­chu ma­ją­cy czy­ste, wy­so­kie i wy­raź­ne brzmie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sre­brzy­stych, gę­stych jak szczot­ka ko­ni­czy­nach grały świer­szcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srɛˈbʒɨstɨ, AS: srebžysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srebra nmos., srebrniak m., srebrnica ż., srebrnienie n., srebrnik mrz., srebro n., srebrzenie n., srebrzyca ż., srebrzystość ż.

 czas. srebrnieć ndk., srebrzyć ndk., posrebrzać ndk., posrebrzyć dk., zasrebrnieć dk.

 przym. srebrny, srebrowy

 przysł. srebrnie, srebrzyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) metaliczny, dźwięczny

Wiktionary


srebrzyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: sre­brzy­sto, sre­brzy­ście


SJP.pl


srem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na mię­dzy Du­na­jem a Sawą, po­dzie­lo­na obec­nie mię­dzy Ser­bię i Chor­wa­cję;

Wiktionary

Srem (zwany też Syr­mia, Срем, chorw. "Sri­jem", Szerémség) – re­gion hi­sto­rycz­ny po­ło­żo­ny mię­dzy Du­na­jem i Sawą, po­dzie­lo­ny obec­nie mię­dzy Ser­bię (część wschod­nia, w więk­szo­ści w gra­ni­cach Pro­win­cji Au­to­no­micz­nej Woj­wo­di­na) i Chor­wa­cję (część za­chod­nia).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sremski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Syrmia

Wiktionary


sremski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sre­mem, do­ty­czą­cy Sremu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Srem mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syrmijski

Wiktionary


sriracha

[czy­taj: si­ra­cza] taj­ski sos z prze­tar­tych pa­pry­czek chili, z do­dat­kiem przy­praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pi­kant­ny taj­ski sos z prze­tar­tych pa­pry­czek chili z do­dat­kiem czosn­ku, octu, cukru i soli uży­wa­ny jako przy­pra­wa;

Wiktionary

Sri­ra­cha (taj. ศรีราชา, wym. [sǐːrāːt͡ɕʰāː]) – taj­ski sos z prze­tar­tych pa­pry­czek chili z do­dat­kiem ma­ry­no­wa­ne­go czosn­ku, octu, cukru i soli. Nazwa sosu po­cho­dzi od nazwy miej­sco­wo­ści Si Racha w 1935 roku. Au­tor­ką prze­pi­su jest Tha­nom Chak­ka­pak.

Wikipedia


srk

skró­to­wiec, rze­czow­nik ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = kolej. ste­ro­wa­nie ru­chem ko­le­jo­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shah Rukh Khan – aktor bol­ly­wo­odz­ki i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Spół­ka Re­struk­tu­ry­za­cji Ko­palń – przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w By­to­miu
  • Ste­ro­wa­nie ru­chem ko­le­jo­wym – ze­staw funk­cji oraz ich za­sto­so­wa­nia, które umoż­li­wia­ją bez­piecz­ny ruch po­cią­gów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ca­łość urzą­dzeń prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji w re­la­cji tor-po­jazd w SRK skła­da się część to­ro­wa i część po­ja­zdo­wa umie­szczo­na w po­jeź­dzie trak­cyj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ɛr‿ˈka, AS: es‿er‿ka

Wiktionary


sroczek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl


sroczewo

Sro­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na 6 km na pół­noc­ny za­chód od Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go przy dro­dze po­wia­to­wej nr 4076 do Świą­czy­nia przez Za­bo­ro­wo oraz nr 4077 do Dob­czy­na przez Chrzą­sto­wo.

Wikipedia


sroczka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od sroka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Srocz­ka – potok, do­pływ Dramy
  • Srocz­ka – stru­ga, do­pływ Beł­dów­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsrɔt͡ʃka, AS: sročka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srokacz mzw., sroka

 przym. sroczy, srokaty

Wiktionary


sroczy

przy­miot­nik od: sroka


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do sroki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze sroką, do­ty­czą­cy sroki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sroki, ma­ją­cy cechy sroki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔt͡ʃɨ, AS: sročy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sroka ż., sroczka ż., srokacz ż., srokosz mzw.

 przym. srokaty

Wiktionary


sroczyn

Sro­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kisz­ko­wo. Pro­wa­dzi tędy Wiel­ko­pol­ska Droga św. Ja­ku­ba.

Wieś leży w bez­le­śnej oko­li­cy, przy dro­dze z Po­bie­dzisk do Kisz­ko­wa.

W 1908 roku de­cyz­ją ad­mi­ni­stra­cyj­ną Niem­cy przy­łą­czy­li Sro­czyn i oko­licz­ne dobra do są­sied­niej ko­lo­nii nie­miec­kiej "El­sen­hof".

Wikipedia


sroczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Sro­czyń­ski – tech­no­log pro­duk­tów skro­bio­wych
  • Alek­san­der Sro­czyń­ski – sce­na­rzy­sta i re­ży­ser
  • Grze­gorz Sro­czyń­ski – dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Jan Sro­czyń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Józef Sro­czyń­ski – prze­my­sło­wiec, me­blarz, fa­bry­kant
  • Mi­chał Sro­czyń­ski – in­ży­nier gór­nict­wa, prze­my­sło­wiec
  • Ro­mu­ald Sro­czyń­ski – or­ga­ni­sta i pe­da­gog
  • Roman Sro­czyń­ski – po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ry­szard Sro­czyń­ski – rzeź­biarz
  • Ta­de­usz Sro­czyń­ski – ge­ne­rał Woj­ska Pol­skie­go
  • Zdzi­sław Sro­czyń­ski – ofi­cer, ci­cho­ciem­ny
  • Zenon Sro­czyń­ski – pił­karz

Wikipedia


sroczątko

zdrob­nie­nie od: sro­czę


SJP.pl


sroczę

pis­klę sroki


SJP.pl


srogi

nie­ma­ją­cy wy­ro­zu­mia­ło­ści, li­to­ści, okrut­ny, su­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) su­ro­wy, bez li­to­ści, nie­wy­ro­zu­mia­ły

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. duży, ogrom­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­de­usz Srogi – pol­ski wię­zień obo­zów nie­miec­kich
  • Bo­le­sław I Srogi – ksią­żę Czech
  • Fry­de­ryk III Srogi – mar­gra­bia Miśni i land­graf Tu­ryn­gii
  • Ha­rald III Srogi – król Nor­we­gii
  • Iwan III Srogi – wiel­ki ksią­żę mo­skiew­ski
  • Jan Srogi – ho­spo­dar moł­daw­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zaś w We­ro­nie na samą Wiel­ka­noc mo­tłoch pow­stań­czy wyrż­nął w ciągu trzech dni czte­ry­stu Fran­cu­zów — ko­men­de­ru­ją­cy ge­ne­rał Kil­ma­i­ne, srogi bio­rąc odwet, że­laz­ną ręką zdła­wił ży­wio­ły buntu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔɟi, AS: sroǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srogość ż.

 przysł. srogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrutny, daw. luty

Wiktionary


srogo

przy­słó­wek

 (1.1) bez­li­to­śnie, su­ro­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zima srogo nas tego roku po­trak­to­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srogość ż.

 przym. srogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrutnie

Wiktionary


srogosz

naz­wi­sko


SJP.pl


srogoń

sro­goń bal­dasz­ko­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tasz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


srogość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest srogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔɡɔɕt͡ɕ, AS: srogość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. srogi

 przysł. srogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) surowość

Wiktionary


sroka

ptak o czar­no-bia­łym upie­rze­niu, ma­ją­cy długi ogon, znany ze skłon­no­ści do zbie­ra­nia świe­ci­de­łek, po­spo­li­ty w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pica pica|ref=tak., czar­no-biały ptak z dłu­gim ogo­nem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sroka – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych (Cor­vi­dae)
  • Sroka – pol­ski szy­bo­wiec szkol­ny i przej­ścio­wy
  • Anna Sroka – ak­tor­ka
  • An­to­ni Sroka – in­ży­nier me­cha­nik, bi­blio­te­karz
  • Bro­ni­sław Sroka – dzia­łacz opo­zy­cji w PRL
  • Bro­ni­sław Sroka – ofi­cer-ra­dio­te­le­gra­fi­sta
  • Ed­mund Sroka – po­li­tyk
  • Grze­gorz Sroka – fran­cisz­ka­nin
  • Hen­ryk Sroka – te­o­log
  • Iwona Sroka – eko­no­mist­ka
  • Mag­da­le­na Sroka (ur. 1979) – po­li­cjant­ka, po­słan­ka na Sejm RP
  • Mag­da­le­na Sroka – pol­ska me­ne­dżer­ka kul­tu­ry, była dy­rek­tor In­sty­tu­tu Sztu­ki Fil­mo­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy brzo­za­mi prze­la­ty­wa­ły przed po­wo­zem sroki i dudki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔka, AS: sroka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srokacz mzw.

:: zdrobn. sroczka ż.

 przym. sroczy, srokaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk stroka, stróka

Wiktionary


srokacz

1. koń lub wół maści pstrej; pstrok
2. prze­sta­rza­le, żar­to­bli­wie: czło­wiek szpa­ko­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sro­ka­ty koń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sro­ka­cze
  • uma­szcze­nie koni, np. pinto
  • Ti­mi­szo­ar­ski sro­kacz – rasa go­łę­bi
  • Kró­lik ol­brzym sro­kacz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsrɔkat͡ʃ, AS: srokač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sroka ż., sroczka ż., srokosz m., srokacizna ż.

 przym. srokaty, sroczy

Wiktionary


srokaty

o maści zwie­rząt, zwy­kle konia: ma­ją­cy sierść w łaty lub cętki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w czar­no-białe łaty, cętki (głów­nie o maści konia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był on, nie li­cząc grun­tu, cha­łu­py i paru krów, wła­ści­cie­lem sro­ka­te­go konia i żony Magdy.

 (1.1) (…) kole niez­gor­szej kro­wi­ny, którą chłop trzy­mał krót­ko na po­stron­ku, krę­cił się z ry­kiem tęgi, sro­ka­ty byk (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srɔˈkatɨ, AS: srokaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sroka ż., sroczka ż., srokacz m., srokacizna ż., srokosz mzw.

 przym. sroczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. strokaty, reg. śl. strokaty

Wiktionary


srokosz

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzierzb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­nius ex­cu­bi­tor|ref=tak., po­pie­la­to­czar­ny ptak wy­stę­pu­ją­cy na pół­ku­li pół­noc­nej;

Wiktionary

Sro­kosz, dzierz­ba sro­kosz ("La­nius ex­cu­bi­tor") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny dzierzb (La­nii­dae). Część po­pu­la­cji wę­drow­na. Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję oraz pół­noc­ną po­ło­wę Afry­ki; po­pu­la­cje wę­drow­ne zi­mu­ją na po­łud­nie od miejsc gnia­zdo­wa­nia. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi tylko prze­su­wał się na ho­ry­zon­cie, zaz­wy­czaj przy­gar­bio­ny, skra­da­jąc się do ja­kie­goś zwie­rza z ga­tun­ku tur­kaw­ki, ku­kuł­ki, żołny, a nawet sro­ko­sza lub trznad­la.

 (1.1) Pi­szczą ża­ło­śnie w trzci­nach szpa­ki, kra­czą kurki wodne, pog­wi­zdu­ją be­ka­sy, huczą bąki, kwa­ka­ją ukry­te stada ka­czek, smut­nie poś­pie­wu­ją ry­bit­wy; ryt­micz­nie wy­rzu­ca­jąc do lotu skrzy­dła ko­ły­szą się ku­lo­ny, sro­ko­sze kują że­la­zo na ga­łąz­kach ol­szyn, a wy­so­ko na ga­łę­ziach sosen edu­ku­ją swe dzie­ci, obrzyd­li­wie wrze­szcząc, wrony-matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔkɔʃ, AS: srokoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sroka ż., srokacz m., Srokowo n.

 przym. srokaty, sroczy

Wiktionary


srokowianin

miesz­ka­niec Sro­ko­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sro­ko­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Sro­ko­wa, uro­dzo­na w Sro­ko­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wójt Sro­ko­wa nie jest ro­do­wi­tym sro­ko­wia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Srokowo n.

:: fż. srokowianka ż.

 przym. srokowski

Wiktionary


srokowianka

miesz­kan­ka Sro­ko­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sro­ko­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Sro­ko­wa, uro­dzo­na w Sro­ko­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pra­sza­my wszyst­kie sro­ko­wian­ki na bez­płat­ną cy­to­lo­gię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Srokowo n.

:: fm. srokowianin m.

 przym. srokowski

Wiktionary


srokowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Sro­ko­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Sro­ko­wo (przed II wojną świa­to­wą "Dry­fort", niem. "Dreng­furth") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo, na Ma­zu­rach. Sie­dzi­ba gminy Sro­ko­wo. Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1405 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1945 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie olsz­tyń­skim.

Wikipedia


srokowski

przy­miot­nik od: Sroki, Sro­ko­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sro­ko­wem, do­ty­czą­cy Sro­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Srokowo n., srokowianin m., srokowianka ż.

Wiktionary


srom

1. ogół zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych ko­biet i samic ssa­ków;
2. daw­niej: wstyd, hańba, nie­sła­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. seks. zew­nętrz­ne żeń­skie na­rzą­dy płcio­we;

 (1.2) przest. (dziś książk.) wstyd, znie­wa­ga

Wiktionary

Srom, rza­dziej wulwa ( vulva) – zew­nętrz­na część ukła­du płcio­we­go samic ssa­ków. U ko­bie­ty skła­da się z wzgór­ka ło­no­we­go, dwóch warg sro­mo­wych więk­szych i dwóch mniej­szych, spo­i­dła przed­nie­go i tyl­ne­go warg, wę­dzi­deł­ka warg sro­mo­wych, łech­tacz­ki, na­plet­ka łech­tacz­ki, wę­dzi­deł­ka łech­tacz­ki oraz przed­sion­ka po­chwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele ko­biet nie lubi roz­ma­wiać o swoim sro­mie.

 (1.2) Jo­a­chim z wiel­kim sro­mem i smęt­kiem od­szed­wszy, mowił sam k' sobie: „Coż mam teraz dzia­łać?” → Jo­a­chim z wiel­kim wsty­dem i smut­kiem od­szedł­szy, mówił sam do sie­bie: „Co mam teraz robić?”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srɔ̃m, AS: srõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sromota ż., sromotność ż.

 czas. sromać się, zasromać się, zasromać, sromać

 przym. sromotny, sromowy, sromieźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. kiep

 (1.2) stpol. sromota

Wiktionary


sromać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. zaw­sty­dzać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) przest. wsty­dzić się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) …miesz­ka­ją w la­sach, jedzą stra­wy plu­ga­wy­u­ga­we, nie sro­ma­ją się wobec ro­dzi­ców mówić rze­czy la­da­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsrɔ̃mat͡ɕ, AS: srõmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srom m., sromota ż.

 czas. zasromać dk.

 przym. sromotny

Wiktionary


sromek

naz­wi­sko


SJP.pl


sromieźliwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. skrom­ny, wstyd­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srom m., sromota ż.

 przym. sromotny, sromny

Wiktionary


sromota

prze­sta­rza­łe: zhań­bie­nie, znie­sła­wie­nie, wstyd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. hańba, nie­sła­wa

Wiktionary

Sro­mo­ta – szó­sty album Świet­li­ków wy­da­ny po ośmiu la­tach od po­przed­niej płyty, tj. 12 paź­dzier­ni­ka 2013 roku Na album skła­da­ją się trzy płyty, razem za­wie­ra on trzy­dzie­ści sześć pio­se­nek. Każda ko­lej­na płyta za­wie­ra wię­cej ut­wo­rów od po­przed­niej, a na ostat­niej można usły­szeć za­pro­szo­nych gości.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. sromać, sromać się, sromocić ndk.

 przysł. sromotnie

 rzecz. srom mrz., sromotność ż.

 przym. sromotny, sromieźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstyd; przest. zelżywość

Wiktionary


sromotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sro­mot­nie


SJP.pl


sromotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sro­mot­ny


SJP.pl


sromotnik

grzyb z ro­dzi­ny sro­mot­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


sromotnikowate

o ce­chach sro­mot­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Sro­mot­ni­ko­wa­te ("Phal­la­ce­ae" Corda) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie sro­mot­ni­kow­ców ("Phal­la­les").

Wikipedia


sromotnikowaty

o ce­chach sro­mot­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


sromotnikowce

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl

Sro­mot­ni­kow­ce ("Phal­la­les" E. Fisch.) – rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").

Wikipedia


sromotnikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl


sromotnikowy

→ sro­mot­nik


SJP.pl

Patrz:

sromotnik

sromotność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sro­mot­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sromotnik m., srom m., sromota ż.

 przym. sromotny, sromotnikowy

 przysł. sromotnie

Wiktionary


sromotny

cał­ko­wi­ty, okry­wa­ją­cy wsty­dem, ża­łos­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) okry­wa­ją­cy wsty­dem lub hańbą, przy­no­szą­cy hańbę albo wstyd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­sią­ce ga­piów bie­gną na wzgó­rze, by zo­ba­czyć, jak Krzy­ża­cy po­nio­są sro­mot­ną klę­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: srɔ̃ˈmɔtnɨ, AS: srõmotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srom m., sromota ż., sromotnik m., sromotnikowate nmos., sromanie n., zasromanie n., sromotność ż.

 przym. sromotnikowy, sromotnikowaty, sromieźliwy

 przysł. sromotnie

 czas. sromać ndk., zasromać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) haniebny, niechlubny, niesławny

Wiktionary


sromowy

→ srom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. seks. zwią­za­ny ze sro­mem

Wiktionary

Patrz:

srom

Wymowa:

IPA: srɔ̃ˈmɔvɨ, AS: srõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. srom mrz., sromota ż., sromotność ż.

 czas. sromać ndk., zasromać dk.

 przym. sromotny, sromieźliwy

Wiktionary


srożej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: srogo


SJP.pl


sroższy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: srogi


SJP.pl


srożypląt

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny ko­rze­nia­ro­wa­tych, z ob­sza­rów tro­pi­kal­nych, wy­pu­szcza­ją­ce z pnia i ga­łę­zi licz­ne ko­rze­nie pod­po­ro­we i po­wietrz­ne, wcho­dzą­ce w skład na­mo­rzy­nów, ce­nio­ne m.in. ze wzglę­du na twar­de drew­no uży­wa­ne jako bu­du­lec i do obrób­ki sto­lar­skiej; ko­rze­nia­ra, ko­rze­nia­ra na­mo­rzy­niec, ry­zo­fo­ra


SJP.pl


srożyć

czy­nić sro­gim, na­da­wać cze­muś wyraz sro­go­ści


SJP.pl


srr

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. hist. = So­cja­li­stycz­na Re­pu­bli­ka Ra­dziec­ka

Wiktionary


sru

wy­krzy­knik na­zy­wa­ją­cy czyn­ność wy­ko­ny­wa­ną nagle, szyb­ko, z im­pe­tem; fru


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wyraz uży­wa­ny do wy­ra­że­nia gwał­tow­nej czyn­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 czas. srać

Wiktionary


srutututu

sru­tu­tu­tu, majt­ki z drutu - zwrot uży­wa­ny w celu wy­ra­że­nia opi­nii, że to, co zo­sta­ło uprzed­nio po­wie­dzia­ne, mó­wią­cy uważa za głu­pie lub nie­praw­dzi­we; tru­tu­tu­tu, majt­ki z drutu


SJP.pl


srzednicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Koł­łą­taj-Srzed­nic­ki (1883–1944) – pol­ski le­karz i ge­ne­rał
  • Jerzy Srzed­nic­ki (1930–2007) – pol­ski ma­larz, gra­fik, rzeź­biarz, poeta
  • Kon­rad Srzed­nic­ki (1894–1993) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Roman Srzed­nic­ki (ur. 1954) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Sta­ni­sław Po­mian-Srzed­nic­ki (1840–1925) – pol­ski sę­dzia, pier­wszy Pier­wszy Pre­zes Sądu Naj­wyż­sze­go
  • Sta­ni­sław Srzed­nic­ki (1915–1944) – pol­ski in­struk­tor har­cer­ski, pow­sta­niec war­szaw­ski

Wikipedia


srzeżoga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. i gwara. mi­got­li­we, lśnią­ce po­wie­trze w cza­sie upału; lekka mgieł­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rdza czyli mącz­na rosa albo srze­żo­ga staje się albo gdy mio­do­wa rosa usch­nie i niby się w proch obra­ca, albo jest od noc­ne­go zimna i ran­nych przym­roz­ków szkod­li­wie spie­czo­na wil­goć (…). Dzie­je się to w maju i czerw­cu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rdza, rosa mączna, śrzeżoga, śreż

Wiktionary


srąbek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. sanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) srąbik, szrumbek

Wiktionary


ss

[czy­taj: es-ES] skrót od:
1. Schutz­staf­fel - or­ga­ni­za­cja hit­le­row­ska;
2. Stocz­nia Szcze­ciń­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SS (od niem. Schutz­staf­fel) – nie­miec­ka hit­le­row­ska for­ma­cja
    • Waf­fen-SS – (para)mi­li­tar­na
    • SS-Re­i­te­rei – re­kre­a­cyj­na
  • SS – Szare Sze­re­gi; za­kon­spi­ro­wa­ne Har­cer­stwo Pol­skie w cza­sie II wojny świa­to­wej, or­ga­ni­za­cja zbroj­na współ­dzia­ła­ją­ca z AK.
  • SS (od ang. Ship Sub­mer­si­ble) – w kla­sy­fi­ka­cji NATO my­śliw­ski okręt pod­wod­ny o na­pę­dzie kon­wen­cjo­nal­nym
  • ss – niem. li­te­ra ẞ/ß
  • SS (od ang. Steam Ship) – sta­tek pa­ro­wy (zob. też skró­ty przed imio­na­mi stat­ków)
  • SS (od ang. Spe­cial Stage) – od­ci­nek spe­cjal­ny
  • SS (od ang. Se­cret Ser­vi­ce):
    • Uni­ted Sta­tes Se­cret Ser­vi­ce – służ­ba spe­cjal­na USA
    • Se­cret Ser­vi­ce – szwedz­ki ze­spół pop-roc­ko­wy
    • Se­cret Ser­vi­ce – cza­so­pis­mo o grach kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia


ss-man

[czy­taj: eses­man] czło­nek SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; ese­so­wiec, eses­man, SS-owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. eses­man.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Serie ka­ra­bi­nów ma­szy­no­wych zmia­ta­ły SS-manów z pła­skie­go te­re­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈsɛsmãn, AS: esesmãn

Wiktionary


ss-manka

[czy­taj: eses­man­ka] człon­ki­ni SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; eses­man­ka


SJP.pl


ss-owiec

[czy­taj: ese­so­wiec] czło­nek SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; ese­so­wiec, eses­man, SS-man


SJP.pl


ss-owski

→ SS (for­ma­cja zbroj­na nie­miec­kiej par­tii hit­le­row­skiej); ese­sow­ski


SJP.pl


ss.

skrót od: sio­stry za­kon­ne


SJP.pl


ssaczy

→ ssak


SJP.pl

Patrz:

ssak

ssak

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy krę­gow­ców, któ­rych młode kar­mią się mle­kiem matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mam­ma­lia|ref=tak., zwie­rzę z pod­ty­pu krę­gow­ców ży­wo­rod­nych, które po uro­dze­niu żywi się mle­kiem matki;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) med. techn. zob. aspi­ra­tor.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą ssa­ków jest sta­ło­ciepl­ność.

 (2.1) Kie­row­nik bloku ope­ra­cyj­ne­go za­wia­do­mił dy­rek­to­ra szpi­ta­la, że ma tylko jeden spraw­ny ssak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sːak, AS: •sak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ssaki nmos., przyssawka ż., ssawka ż., ssanie n.

 czas. ssać ndk.

 przym. ssaczy, ssawny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) aspirator

Wiktionary


ssaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mam­ma­lia|ref=tak., gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­cych do krę­gow­ców;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ssak

Wiktionary

Ssaki (Mam­ma­lia) – zwie­rzę­ta na­le­żą­ce do krę­gow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się głów­nie:

Około 60% ssa­ków utrzy­mu­je tem­pe­ra­tu­rę w gra­ni­cach 34–39 °C, 40% wy­ka­zu­je zróż­ni­co­wa­ną jej zmien­ność. Sta­ło­ciepl­ność umoż­li­wia ak­tyw­ny tryb życia w róż­nych śro­do­wi­skach – od mroź­nych ob­sza­rów pod­bie­gu­no­wych do go­rą­cych tro­pi­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­łem zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cym się ssa­ka­mi jest te­rio­lo­gia.

 (1.1) Szkie­let ssa­ków wy­ka­zu­je duży sto­pień skost­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ssak mzw., ssawka ż., ssanie n.

 czas. ssać ndk.

 przym. ssaczy, ssawny

Wiktionary


ssakozębny

gady ssa­ko­zęb­ne - grupa gadów z rzędu te­rap­sy­dów; te­rio­don­ty


SJP.pl


ssangyong

marka sa­mo­cho­dów te­re­no­wych


SJP.pl


ssanie

na­peł­nia­nie cy­lin­dra wodą, po­wie­trzem lub mie­szan­ką pod dzia­ła­niem pod­ci­śnie­nia wy­wo­ła­ne­go ru­chem tłoka w cy­lin­drze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ssać.

 (1.2) techn. na­peł­nia­nie cy­lin­dra sil­ni­ka spa­li­no­we­go mie­szan­ką, po­wie­trzem lub wodą

 (1.3) przen. uczu­cie głodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­wi­dło­wo sto­so­wa­ne ssa­nie oleju sło­necz­ni­ko­we­go po­win­no re­zul­to­wać do­brym sa­mo­po­czu­ciem oraz wi­docz­ną po­pra­wą ogól­ne­go zdro­wia.

 (1.3) Czuję ssa­nie w żo­łąd­ku i szyb­ko muszę coś zjeść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsːãɲɛ, AS: •sãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ssak m., ssaki nmos.

 czas. ssać

Wiktionary


ssawa

wen­ty­la­tor wy­sy­sa­ją­cy gazy, pyły lub dymy ze zbior­ni­ka, po­mie­szcze­nia, ko­pal­ni itp. i wy­tła­cza­ją­cy je do at­mos­fe­ry lub innej prze­strze­ni; eks­ha­u­stor


SJP.pl


ssawiec

ssa­wiec niedź­wie­dzio­wa­ty - dawna nazwa szopa pra­cza


SJP.pl


ssawka

1. apa­rat gę­bo­wy mo­ty­la w po­sta­ci dłu­giej rurki w kształ­cie trąb­ki, słu­żą­cy do wy­sy­sa­nia nek­ta­ru z kwia­tów;
2. organ or­ga­niz­mów pa­so­żyt­ni­czych słu­żą­cy do po­bie­ra­nia po­kar­mu od ży­wi­cie­la; ha­u­sto­rium;
3. koń­ców­ka od­ku­rza­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) koń­ców­ka ssąca od­ku­rza­cza

Wiktionary

Ssaw­ka, trąb­ka (łac. "ha­u­stel­lum", "pro­bo­scis") – wie­loz­nacz­ny ter­min sto­so­wa­ny w zo­o­lo­gii dla okre­śle­nia wy­dłu­żo­ne­go, nie­pa­rzy­ste­go przy­dat­ku na gło­wie niek­tó­rych zwie­rząt, głów­nie bez­krę­go­wych, zaz­wy­czaj po­łą­czo­ne­go z ot­wo­rem gę­bo­wym i słu­żą­ce­go do po­bie­ra­nia po­kar­mu. W po­szcze­gól­nych gru­pach zwie­rząt ma róż­no­rod­ną bu­do­wę. Oprócz po­bie­ra­nia sub­stan­cji po­kar­mo­wych może też peł­nić funk­cje czu­cio­we, od­de­cho­we lub czep­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ssak mzw./mrz., przyssawka ż.

Wiktionary


ssawny

1. ma­ją­cy zdol­ność wy­sy­sa­nia pły­nów lub gazów, umoż­li­wia­ją­cy takie wy­sy­sa­nie;
2. kosz ssaw­ny - sito znaj­du­ją­ce się na wlo­cie prze­wo­du ssaw­ne­go pompy, chro­nią­ce ją przed za­sy­sa­niem du­żych za­nie­czy­szczeń; smok;
3. rura ssaw­na - prze­wód łą­czą­cy wlot pompy, cy­lin­dra, sil­ni­ka spa­li­no­we­go itp. z ob­sza­rem za­sy­sa­nia


SJP.pl


ssać

pić wy­cią­ga­jąc z cze­goś płyn usta­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pić wy­cią­ga­jąc z cze­goś płyn usta­mi

 (1.2) o nie­mow­lę­tach i mło­dych zwie­rzę­tach pić mleko z pier­si matki

 (1.3) po­wo­li spo­ży­wać twar­dy, roz­pu­szcza­ją­cy się pod wpły­wem śliny po­karm

 (1.4) trzy­mać w ustach coś nie­ja­dal­ne­go i obra­cać ję­zy­kiem

 (1.5) od­pro­wa­dzać płyn (gaz i ciecz) lub drob­ne przed­mio­ty za po­mo­cą pod­ci­śnie­nia

 (1.6) eufem. grub. robić fel­la­tio, mieć sto­su­nek oral­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje dzie­ci wolą ssać skon­den­so­wa­ne kakao z tubki niż je roz­pu­szczać w szklan­ce wody.

 (1.2) Kubuś, gdy ssie, to za­wsze za­my­ka oczka.

 (1.2) Gdy Mar­got sta­nik swój roz­pi­na­ła, / By miał kotek, bie­dact­wo, co ssać / Bie­gła nas, bie­gła nas cała zgra­ja, / By popa-pa-pa-pa-pa-pa­trzeć…

 (1.3) Tomek lubi ssać lan­dryn­ki.

 (1.4) Niek­tó­re przedsz­ko­la­ki mają zły nawyk ssa­nia kciu­ka.

 (1.5) Od­ku­rzacz za­wsze z jed­nej stro­ny ssie, a z dru­giej dmu­cha.

 (1.6) Skoro ona mi nie chce ssać, to nasze życie ero­tycz­ne na tym traci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sːat͡ɕ, AS: •sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ssanie n., ssak m., ssawka ż., ssawa ż., przyssawka ż., ssacz m., ssaczka ż., osesek m.; daw. sys m., sysak m., sysałka ż., sysadło n., sysanie n., syseczka ż., sysołek m.

 czas. wysysać / wyssać, odessać / odsysać, zasysać / zassać, przyssać / przyssać; daw. sysać

 przym. ssący, ssaczy, wyssany, przyssany, odessany

 przysł. ssąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) pot. środ. cyckać; daw. sysać; gw. Śląsk Cieszyński muldać

 (1.3) ciumkać

 (1.5) zasysać

 (1.6) wulg. robić loda

Wiktionary


sscc

skrót od: Con­gre­ga­tio Sa­cro­rum Cor­dium Iesu et Ma­riae - Zgro­ma­dze­nie Najś­więt­szych Serc Je­zu­sa i Maryi, ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne


SJP.pl


ssd

skrót od: solid-state drive - urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia da­nych zbu­do­wa­ne w opar­ciu o pa­mięć flash


SJP.pl


ssi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ser­ver Side Inc­lu­des – me­cha­nizm skryp­to­wy
  • Sin­gle Sy­stem Image – me­cha­nizm kla­stro­wy
  • Small Scale In­te­ge­ra­tion – układ sca­lo­ny małej skali in­te­gra­cji (elek­tro­ni­ka)
  • Stra­te­gic Si­mu­la­tions, Inc. – firma two­rzą­ca gry kom­pu­te­ro­we
  • SSI – Sub­mer­si­ble Ship In­de­pen­dent w kla­sy­fi­ka­cji okrę­tów pod­wod­nych
  • Scuba Scho­ols In­ter­na­tio­nal – or­ga­ni­za­cja szko­lą­ca nur­ków

Wikipedia


ssp

skrót od: Pia So­cie­tas a Sanc­to Apo­sto­lo Paulo - zakon pa­u­li­stów


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = ekon. praw. spół­ka skar­bu pań­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szko­ła Sztuk Pię­knych w War­sza­wie
  • Spół­ka Skar­bu Pań­stwa
  • sa­mo­czyn­na sy­gna­li­za­cja prze­ja­zdo­wa
  • sy­stem sy­gna­li­za­cji po­ża­ro­wej
  • skrót za­kon­ny pa­u­li­stów
  • Scot­tish So­cia­list Party
  • ssp. – skrót z łac. sub­spe­cies (pod­ga­tu­nek)
  • Sell Side Plat­form
  • SSP – kod ISO 4217 dla funta po­łud­nio­wo­su­dań­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­no­wa­cje wiążą się z ol­brzy­mim ry­zy­kiem, tym­cza­sem w SSP i ad­mi­ni­stra­cji ist­nie­je szcze­gól­nie duża nie­chęć do jego po­dej­mo­wa­nia, za wszel­ką cenę chce się uni­kać po­ra­żek i po­my­łek.

Wiktionary


sss

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos na­śla­du­ją­cy sy­cze­nie żmiji

 (1.2) dźwięk. dźwięk wy­da­wa­ny przez ulat­nia­ją­cy się pod ci­śnie­niem gaz

 (1.3) dźwięk. od­głos wy­da­wa­ny pod­czas od­czu­wa­nia bólu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SSS – okre­śle­nie trzech wysp w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li
  • SSS – ho­len­der­ski, męski klub siat­kar­ski z Bar­ne­veld
  • SSS – kryp­to­nim Związ­ku Walki Zbroj­nej – Armii Kra­jo­wej uży­wa­ny w la­tach 1941-1942
  • SSS – ser­ver ses­sion soc­ket
  • SSS – Sigue Sigue Sput­nik
  • SSS – słow­nik sta­ro­żyt­no­ści sło­wiań­skich
  • SSS – Short Sharp Shock
  • SSS – SunSet Swish
  • SSS – ze­spół cho­re­go węzła za­to­ko­wo-przed­sion­ko­we­go (ang. sick sinus syn­dro­me)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. syczek m., syczenie n., syk m., syknięcie n.

 czas. syczeć ndk., syknąć dk.

 przym. sykliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ała

Wiktionary


ssss

[czy­taj: es-es-es-es] za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się nad­wraż­li­wo­ścią na okre­ślo­ne od­gło­sy; mi­zo­fo­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stap­hy­lo­coc­cal scal­ded skin syn­dro­me – cho­ro­ba Rit­te­ra
  • Samo sloga Srbi­na spa­sa­va – hi­sto­rycz­na de­wi­za serb­ska
  • So­cie­ty for So­cial Stu­dies of Scien­ce – or­ga­ni­za­cja non-pro­fit
  • Se­con­da­ry Se­cu­ri­ty Scre­e­ning Se­lec­tion – forma do­dat­ko­wej kon­tro­li pa­sa­że­rów na ame­ry­kań­skich lot­ni­skach

Wikipedia


ssący

pić wy­cią­ga­jąc z cze­goś płyn usta­mi


SJP.pl


st

skrót od: Stary Te­sta­ment (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); S.T.


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) rel. = Stary Te­sta­ment

 (1.2) = Sto­wa­rzy­sze­nie Tech­ni­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt, AS: stary testãmẽnt

Wiktionary


st-ce

skrót

 (1.1) = geogr. Sta­ra­cho­wi­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔˈvʲit͡sɛ, AS: staraχovʹice

Wiktionary


st.

skrót od:
1. sto­pień;
2. star­szy;
3. sto­łecz­ny; stoł.;
4. sta­cja


SJP.pl

skrót

 (1.1) = sto­pień (sta­no­wi­sko)

 (1.2) = sto­pień (miara tem­pe­ra­tu­ry/kąta)

 (1.3) = sto­łecz­ny

 (1.4) = star­szy

 (1.5) = sta­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gen. bryg. w st. sp. Ta­de­usz Ja­strzęb­ski, ps. „Ja­błoń­ski” (= ge­ne­rał bry­ga­dy w sta­nie spo­czyn­ku… pse­u­do­nim…)

 (1.2) mak­sy­mal­na tem­pe­ra­tu­ra 100 st. C. (= stop­ni Cel­sju­sza)

 (1.3) Na pre­zy­den­ta Rada m. st. (= mia­sta sto­łecz­ne­go) War­sza­wy wy­bra­ła ur­ba­ni­stę Sta­ni­sła­wa Wy­ga­now­skie­go.

 (1.4) Obo­wiąz­ki ka­pra­li czę­sto przy­po­mi­na­ją te, które wy­ko­nu­ją sier­żan­ci, a nawet st. sier­żan­ci.

Wiktionary


st.-czes.

skrót od: sta­ro­cze­ski


SJP.pl


st.-fr.

skrót od: sta­ro­fran­cu­ski


SJP.pl


st.-hol.

skrót od: sta­ro­ho­len­der­ski


SJP.pl


st.-irań.

skrót od: sta­ro­i­rań­ski


SJP.pl


st.-mor.

skrót od: sta­ro­mo­raw­ski


SJP.pl


st.-pol.

skrót od: sta­ro­pol­ski


SJP.pl


st.-prus.

skrót od: sta­ro­pru­ski


SJP.pl


st.-rus.

skrót od: sta­ro­ru­ski


SJP.pl


st.-skand.

skrót od: sta­ro­skan­dy­naw­ski


SJP.pl


st.-w.-niem.

skrót od: staro-wy­so­ko-nie­miec­ki


SJP.pl


st.-wys.-niem.

skrót od: staro-wy­so­ko-nie­miec­ki


SJP.pl


st.rus.

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (1.1) = sta­ro­ru­ski

Wiktionary


staatsoper

[czy­taj: sztats-oper] Wie­deń­ska Opera Pań­stwo­wa, jej gmach jest jed­nym z naj­więk­szych za­byt­ków Wied­nia


SJP.pl


stabelaryzować

ze­sta­wić w for­mie ta­be­li, uło­żyć w ta­be­lę


SJP.pl


stabieńszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sta­bień­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Kras­no­pol.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


stabilidyna

układ ama­tor­skie­go od­bior­ni­ka ra­dio­we­go, przez­na­czo­ne­go do od­bio­ru krót­kich fal


SJP.pl


stabilistor

ro­dzaj diody sta­bi­li­za­cyj­nej


SJP.pl


stabilitron

przy­rząd elek­tro­nicz­ny do sta­bi­li­za­cji na­pię­cia


SJP.pl


stabiliwolt

jeden z ro­dza­jów lamp uży­wa­nych do sta­bi­li­za­cji na­pięć elek­trycz­nych


SJP.pl


stabilizacja

stan rów­no­wa­gi; utr­wa­le­nie ja­kie­goś stanu, po­ło­że­nia, zja­wi­ska itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan trwa­ło­ści i rów­no­wa­gi w prze­bie­gu okre­ślo­nych pro­ce­sów, w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie życia

 (1.2) przy­wró­ce­nie rów­no­wa­gi w go­spo­dar­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to stała para ślub­na czy nie­ślub­na zwy­kle ma kon­kret­ne plany, do­ty­czą­ce przysz­ło­ści i sta­bi­li­za­cji życia we dwoje, w związ­ku z czym za­le­ży im na moż­li­wie jak naj­szyb­szym ukoń­cze­niu stu­diów i stwo­rze­niu sobie włas­ne­go domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stabilizowanie n., ustabilizowanie n., stabilizator m., stabilność ż.

 czas. stabilizować ndk., ustabilizować dk.

 przym. stabilizacyjny, stabilny

 przysł. stabilizacyjnie, stabilnie

Wiktionary


stabilizacyjny

→ sta­bi­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

stabilizacja

stabilizator

1. urzą­dze­nie do utrzy­my­wa­nia sta­łej war­to­ści ja­kiejś wiel­ko­ści fi­zycz­nej (na­pię­cia elek­trycz­ne­go, kie­run­ku ruchu itp.) lub ogra­ni­cze­nia jej zmian;
2. sub­stan­cja che­micz­na do­da­wa­na w ma­łych ilo­ściach do żyw­no­ści, kos­me­ty­ków, leków itp. w celu za­po­bie­że­nia nie­po­żą­da­nym zmia­nom;
3. urzą­dze­nie w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych, za­po­bie­ga­ją­ce zbyt du­że­mu prze­chy­la­niu się na boki;
4. urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie utrzy­mu­ją­ce sa­mo­lot w usta­lo­nym kur­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. spoż. sub­stan­cja umoż­li­wia­ją­ca utrzy­ma­nie wła­ści­wo­ści fi­zycz­no-che­micz­nych środ­ków spo­żyw­czych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­bi­li­za­tor – układ elek­tro­nicz­ny sto­so­wa­ny do sta­bi­li­za­cji pa­ra­me­trów sy­gna­łów.
  • Sta­bi­li­za­tor po­przecz­ny – ele­ment za­wie­sze­nia po­ja­zdu jezd­ne­go za­po­bie­ga­ją­cy jego prze­chy­łom.
  • Sta­bi­li­za­tor po­dło­ża – ma­szy­na do robót dro­go­wych.
  • Sta­bi­li­za­tor – ele­ment kon­struk­cji stat­ku re­du­ku­ją­cy jego prze­chy­ły.
  • Sta­bi­li­za­tor (zwany też bu­fo­rem lub pły­nem bu­fo­ru­ją­cym) – płyn sto­so­wa­ny w ze­spo­le wod­nym ma­szyn off­se­to­wych w celu utrzy­ma­nia kwa­so­wo­ści i twar­do­ści wody na od­po­wied­nim po­zio­mie, op­ty­mal­nym dla druku...
  • Sta­bi­li­za­tor – sub­stan­cja umoż­li­wia­ją­ca utrzy­ma­nie wła­ści­wo­ści fi­zycz­no-che­micz­nych pro­duk­tów.
  • Sta­bi­li­za­tor – mie­sza­ni­ny związ­ków che­micz­nych, za­po­bie­ga­ją­ce krzep­nię­ciu krwi,
  • Sta­bi­li­za­tor – grupa izo­tro­pii, pod­gru­pa grupy dzia­ła­ją­cej na zbio­rze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stabilność ż., stabilizacja ż.

 czas. stabilizować

Wiktionary


stabilizować

1. do­pro­wa­dzać do stanu trwa­ło­ści, rów­no­wa­gi; usta­lać, nor­mo­wać;
2. utrzy­my­wać stałą war­tość, po­zy­cję cze­goś;
3. sta­bi­li­zo­wać się - sta­wać się trwa­łym, sta­łym; utr­wa­lać się, stat­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) czy­nić sta­bil­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugi ra­tow­nik prze­cis­nął się obok Bro­dzia­ka i w chwi­li, gdy koń­ców­ka noszy zna­la­zła się przy drzwiach, zwol­nił jakiś za­czep i po­dob­ny ste­laż z kół­ka­mi opadł na dół, sta­bi­li­zu­jąc wózek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stabilizowanie n., stabilizacja ż., stabilizator m., stabilność ż., ustabilizowanie n.

 przym. stabilny

Wiktionary


stabilizująco

→ sta­bi­li­zo­wać


SJP.pl

Patrz:

stabilizować

stabilne

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) n. M., B. W. lp., nmos. M., B., W. lm. od: sta­bil­ny

Wiktionary


stabilniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sta­bil­nie


SJP.pl


stabilniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sta­bil­ny


SJP.pl


stabilność

→ sta­bil­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sta­bil­ne

Wiktionary

Patrz:

stabilny

Wymowa:

IPA: staˈbʲilnɔɕt͡ɕ, AS: stabʹilność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stabilizacja ż., stabilizator m.

 czas. stabilizować ndk.

 przym. stabilny

 przysł. stabilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwałość, równowaga

Wiktionary


stabilny

1. niez­mie­nia­ją­cy się przez dłuż­szy czas; stały, nie­ru­cho­my;
2. o kon­struk­cjach lub przed­mio­tach: utrzy­mu­ją­cy stałą po­zy­cję;
3. o ukła­dzie fi­zycz­nym, bio­lo­gicz­nym, eko­no­micz­nym itp.: łatwo po­wra­ca­ją­cy do rów­no­wa­gi po jej za­bu­rze­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niez­mie­nia­ją­cy się przez dłuż­szy czas

 (1.2) (o kon­struk­cjach lub przed­mio­tach) utrzy­mu­ją­cy stałą po­zy­cję

 (1.3) łatwo po­wra­ca­ją­cy do rów­no­wa­gi po wcze­śniej­szym jej za­kłó­ce­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okres dzie­ciń­stwa praw­do­po­dob­nie był sta­bil­ny i upły­nął w przy­chyl­nej at­mos­fe­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈbʲilnɨ, AS: stabʹilny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stabilność ż., stabilizacja ż., ustabilizowanie n.

 czas. stabilizować ndk.

 przym. stabilizacyjny

 przysł. stabilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezmienny, stały, trwały, ciągły, permanentny

 (1.2) niewzruszony, niezachwiany, nieruchomy, solidny

 (1.3) zrównoważony, równy

Wiktionary


stabilopod

rze­czow­nik

 (1.1) jeden z ro­dza­jów blo­ków be­to­no­wych słu­żą­cych do bu­do­wy fa­lo­chro­nów na­rzu­to­wych i w ochro­nie brze­gu mor­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstabʲiˈlɔpɔt, AS: stabʹilopot

Wiktionary


stabit

rze­czow­nik

 (1.1) jeden z ro­dza­jów blo­ków be­to­no­wych słu­żą­cych do bu­do­wy fa­lo­chro­nów na­rzu­to­wych i w ochro­nie brze­gu mor­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstabʲit, AS: stabʹit

Wiktionary


stablecoin

[czy­taj: stejbl­kojn] ro­dzaj kryp­to­wa­lu­ty, któ­rej war­tość jest zwią­za­na ze sta­bil­nym ak­ty­wem, takim jak ofi­cjal­na wa­lu­ta (dolar) lub złoto


SJP.pl

Sta­ble­co­in – ka­te­go­ria to­ke­nów płat­ni­czych, któ­rych me­cha­niz­my emi­sji i za­rzą­dza­nia ukie­run­ko­wa­ne są na utrzy­my­wa­nie war­to­ści zbli­żo­nej do war­to­ści okre­ślo­ne­go ak­ty­wa re­fe­ren­cyj­ne­go po­zo­sta­ją­ce­go w obro­cie, np. złota lub ofi­cjal­nej wa­lu­ty (FIAT) albo ko­szy­ka ta­kich dóbr.

Wikipedia


stablecoinowy

→ sta­ble­co­in [czy­taj: stejbl­koj­no­wy]


SJP.pl


stablewice

Sta­ble­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Uni­sław.

W la­tach 1939 - 1942 wieś była po­dzie­lo­na na Nowe Sta­ble­wi­ce ("Neu-Sta­ble­witz") i Stare Sta­ble­wi­ce ("Alt-Sta­ble­witz"), lecz po prze­pro­wa­dzo­nej za­mia­nie nazw miej­sco­wo­ści w Okrę­gu Rze­szy Gdańsk-Prusy Za­chod­nie, w la­tach 1942 - 1945 na­zy­wa­ły się od­po­wied­nio "Neuschlägeldorf" i "Altschlägeldorf".

Wikipedia


stablicowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­bli­co­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstablʲit͡sɔˈvãɲɛ, AS: stablʹicovãńe

Wiktionary


stablicować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ta­bli­co­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstablʲiˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: stablʹicovać

Wiktionary


stabloidyzować

1. nadać cze­muś bar­dzo upro­szczo­ną formę;
2. sta­blo­i­dy­zo­wać się - upo­dob­nić się sty­lem do ta­blo­i­dów, po­pu­lar­nych gazet zaj­mu­ją­cych się plot­ka­mi i nie­i­stot­ny­mi sen­sa­cja­mi


SJP.pl


stabryła

naz­wi­sko


SJP.pl


stabrów

Sta­brów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Sitno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Sitno. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 661 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stabuizować

nadać cha­rak­ter tabu


SJP.pl


stabulacja

w zo­o­tech­ni­ce: chów bydła obo­rze, rów­nież w ciągu ca­łe­go lata, bez wy­pa­su łą­ko­we­go; chów obo­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. do­kar­mia­nie w obo­rze bydła zie­lon­ką pod­czas ca­łe­go lata

 (1.2) zo­o­techn. ca­ło­rocz­ne prze­by­wa­nie bydła w obo­rze

Wiktionary


staccato

[czy­taj: stakKAto] w mu­zy­ce: ro­dzaj ar­ty­ku­la­cji po­le­ga­ją­cy na wy­raź­nym od­dzie­la­niu dźwię­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. tech­ni­ka śpie­wu lub gry na in­stru­men­tach mu­zycz­nych po­le­ga­ją­ca na ostrym od­dzie­la­niu od sie­bie ko­lej­nych dźwię­ków przez skra­ca­nie czasu ich trwa­nia;

przy­słó­wek

 (2.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tech­ni­ki stac­ca­to (1.1)

Wiktionary

Stac­ca­to (wym. "stak­ka­to"; wł. oder­wa­ny, od­dzie­lo­ny) – tech­ni­ka ar­ty­ku­la­cji w grze na in­stru­men­tach mu­zycz­nych, w któ­rej ko­lej­ne dźwię­ki są grane od­dziel­nie, ze skra­ca­niem ich war­to­ści.

W grze na gi­ta­rze, har­fie czy in­nych in­stru­men­tach stru­no­wych szar­pa­nych stac­ca­to wy­ko­nu­je się po­przez na­tych­mia­sto­we uci­sze­nie stru­ny po jej szarp­nię­ciu, lub po­przez szar­pa­nie strun już lekko przy­trzy­ma­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W in­stru­men­tach smycz­ko­wych stac­ca­to po­le­ga na „pu­szcze­niu” smycz­ka, żeby się za­trzy­mał, lub oder­wa­niu go od stru­ny.

Wiktionary


staccatowy

→ stac­ca­to


SJP.pl

Patrz:

staccato

stacewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stacey

[czy­taj: stejs-i] obce imię żeń­skie


SJP.pl


stach

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie); Sta­siek, Sta­szek, Sta­cho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Sta­ni­sław

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od Sta­cha

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stach – forma zdrob­nie­nia imie­nia Sta­ni­sław
  • Da­riusz Stach – pol­ski aktor
  • Hania Stach – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Ja­go­da Stach – pol­ska ak­tor­ka
  • Jan Stach (zo­o­log) – pol­ski zo­o­log
  • Piotr Stach – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log, bi­bli­sta, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Stach Konwa – kur­piow­ski bo­ha­ter
  • Stach Sza­błow­ski – pol­ski hi­sto­ryk i kry­tyk sztu­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po na­rą­ba­niu całej dre­wut­ni Stach po­szedł w ki­mo­no.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Stanisław mos., Stanisława ż., Staszek mos., Staszka ż., Staś mos., Stasia ż., daw. Stachura mos.

:: fż. Stacha ż.

 rzecz. Stachowa ż., Stachówna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Staś, Staszek

Wiktionary


stacha

po­tocz­nie: znieść coś z tru­dem; sta­skać, sta­szczyć


SJP.pl


stachanowiec

1. w ZSRR i in­nych kra­jach so­cja­li­stycz­nych - uczest­nik ruchu przo­dow­nict­wa pracy (od naz­wi­ska ofi­cjal­ne­go ini­cja­to­ra, gór­ni­ka A. Sta­cha­no­wa);
2. wy­ko­naw­ca ro­bią­cy dużo, szyb­ko i bez dba­ło­ści o ja­kość;
3. żar­to­bli­wie: pra­co­ho­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik, który prze­kra­czał normy pro­duk­cyj­ne

Wiktionary


stachanowski

1. zwią­za­ny z osobą Alek­sie­ja Sta­cha­no­wa;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: zwią­za­ny ze sta­cha­now­cem - osobą pra­cu­ją­cą szyb­ko i nied­ba­le


SJP.pl


stachanowszczyzna

kam­pa­nia pro­pa­gan­do­wa Związ­ku So­wiec­kie­go, ma­ją­ca na celu pod­nie­sie­nie wy­daj­no­ści pracy przez współ­za­wod­nict­wo


SJP.pl


stachanówka

→ sta­cha­no­wiec


SJP.pl

Patrz:

stachanowiec

stachać

po­tocz­nie: znieść coś z tru­dem; sta­skać, sta­szczyć


SJP.pl


stachańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stachecki

naz­wi­sko


SJP.pl


stachelek

naz­wi­sko


SJP.pl


stachera

naz­wi­sko


SJP.pl


stacherski

naz­wi­sko


SJP.pl


stachewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stachiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­chie­wicz – pol­skie naz­wi­sko
  • Ju­lian Sta­chie­wicz (1890–1934) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ju­liusz Sta­chie­wicz (1924–1976) – pro­fe­sor wy­dzia­łu me­cha­ni­ki Uni­wer­sy­te­tu McGil
  • Piotr Sta­chie­wicz (1858–1938) – ma­larz i ilu­stra­tor
  • Piotr Sta­chie­wicz (1926–1988) – pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Sta­ni­sław Sta­chie­wicz (1869–1917) – urzęd­nik
  • Syl­we­ster Sta­chie­wicz (1892–1940) – major in­ten­dent Woj­ska Pol­skie­go
  • Wac­ław Sta­chie­wicz (1894–1973) – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • Wanda Sta­chie­wicz (1895–1995) – dzia­łacz­ka kul­tu­ral­na

Wikipedia


stachiurkolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak sta­chiu­rek

Wiktionary


stachlewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stachniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stachnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Stach­nik – pol­ski po­li­tyk lu­do­wy
  • Ri­chard Stach­nik – ka­to­lic­ki du­chow­ny i po­li­tyk
  • Wi­told Stach­nik – pol­ski bry­dży­sta

Wikipedia


stachniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


stacho

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sła­wa


SJP.pl


stachowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Sta­cha

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Sta­chów

 (2.2) D. lp. od: Sta­cho­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Sta­cho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Am­bro­ży do­pie­ro co po­wie­dział mi o tym nie­szczę­ściu. Gdzież Sta­cho­wa?

 (2.1-2) Jadę dziś do Sta­cho­wa.

 (3.1) Przed gan­kiem sto­jał pan Jacek z Ma­te­u­szem i py­ka­jąc fa­jecz­kę go­dził go do rznię­cia drze­wa na Sta­cho­wą cha­łu­pę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈxɔva, AS: staχova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Stach.

Wiktionary


stachowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


stachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­cho­wicz – naz­wi­sko
  • Alek­siej Sta­cho­wicz (ur. 1918) – ro­syj­ski dzia­łacz emi­gra­cyj­ny, ofi­cer Wehr­mach­tu pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Da­mian Sta­cho­wicz (1658– 1699) – pol­ski kom­po­zy­tor doby ba­ro­ko­wej, pijar
  • Ed­mund Sta­cho­wicz (ur. 1948) – pol­ski po­li­tyk
  • He­le­na Sta­cho­wicz (1923–1994) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, która spe­cja­li­zo­wa­ła się w rzu­cie oszcze­pem oraz dy­skiem
  • Iza­be­la „Czaj­ka” Sta­cho­wicz (1893–1969) – ur. Iza­be­la Szwarc, pol­ska pi­sar­ka ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Józef Sta­cho­wicz (1900–1985) – pol­ski pe­da­gog, po­lo­ni­sta, or­ga­ni­za­tor taj­ne­go na­u­cza­nia w po­wie­cie sa­noc­kim
  • Jerzy Sta­cho­wicz (ur. 1956) – ofi­cer Służ­by Bez­pie­czeń­stwa na­stęp­nie Urzę­du Ochro­ny Pań­stwa oraz Agen­cji Bez­pie­czeń­stwa Wew­nętrz­ne­go
  • Ka­ta­rzy­na Sta­cho­wicz (ur. 1977) – pol­ska po­li­tyk
  • Mi­chał Sta­cho­wicz (1768–1825) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz i gra­fik epoki ro­man­tyz­mu
  • Te­o­dor Bal­ta­zar Sta­cho­wicz (1800–1873) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz
  • Woj­ciech Sta­cho­wicz (1888–1958) – puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


stachowie

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie); Sta­siek, Sta­szek, Sta­cho


SJP.pl


stachowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Amber Sta­chow­ski – ame­ry­kań­ska pił­kar­ka wodna
  • An­to­ni (Sta­chow­ski) – ukra­iń­ski bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go, świę­ty pra­wo­sław­ny
  • Józef Sta­chow­ski (1913–1944) – pol­ski poeta
  • Mie­czy­sław Sta­chow­ski (1900–1966) – pol­ski in­ży­nier le­śnik, ofi­cer re­zer­wy Woj­ska Pol­skie­go, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Marek Sta­chow­ski (1936–2004) – pol­ski kom­po­zy­tor współ­czes­ny i pe­da­gog
  • Marek Sta­chow­ski (ur. 1957) – pol­ski sla­wi­sta i tur­ko­log, ety­mo­log, ję­zy­koz­naw­ca hi­sto­rycz­no-po­rów­naw­czy
  • Ry­szard Sta­chow­ski – psy­cho­log, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk hu­ma­ni­stycz­nych, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu im. Adama Mic­kie­wi­cza, pro­fe­sor zwy­czaj­ny
  • Ser­hij Sta­chow­ski – te­ni­si­sta ukra­iń­ski
  • Sta­ni­sław Sta­chow­ski (1930–2021) – pol­ski sla­wi­sta i tur­ko­log, ję­zy­koz­naw­ca, ba­dacz lek­sy­ki, lek­sy­ko­graf
  • Wil­liam Sta­chow­ski – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Wła­dy­sław Sta­chow­ski (1887–1974) – re­gio­na­li­sta, ko­lek­cjo­ner, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Sta­chow­ska

Wikipedia


stachowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­cha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stachoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­choń (808 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Ka­mien­nych, w Ma­sy­wie Dzi­kow­ca i Le­si­stej Wiel­kiej, około 2,5 km na za­chód od miej­sco­wo­ści Uni­sław Ślą­ski.

Wikipedia


stachura

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. Stach, Sta­ni­sław

Wiktionary

Sta­chu­ra – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Mal­mu­rzyn".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Stach, Stacha, Stachowa, Stachówna, Stanisław, Stanisława, Stasia, Stasio, Staszek, Staś

Wiktionary


stachurski

naz­wi­sko


SJP.pl


stachyra

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­nu­ta Sta­chy­ra (ur. 1950) − lek­tor­ka i spi­ker­ka
  • Dawid Sta­chy­ra (ur. 1985) − żuż­lo­wiec, syn Ja­nu­sza
  • Ja­nusz Sta­chy­ra (ur. 1960) − żuż­lo­wiec i tre­ner
  • Mi­chał Sta­chy­ra (ur. 1978) − autor gier i wy­daw­ca

Wikipedia


stacja

1. miej­sce, gdzie za­trzy­mu­ją się po­cią­gi lub inne środ­ki lo­ko­mo­cji i tran­spor­tu; dwo­rzec;
2. za­kład dzia­ła­ją­cy na danym ob­sza­rze (np. ba­daw­czy, na­u­ko­wy); pla­ców­ka;
3. w daw­nej Pol­sce: obo­wią­zek utrzy­ma­nia prze­jeż­dża­ją­ce­go wład­cy, jego świty, do­stoj­ni­ków i niż­szych urzęd­ni­ków;
4. daw­niej: miej­sce zmia­ny koni pocz­to­wych w cza­sie po­dró­ży dy­li­żan­sem;
5. w li­tur­gii rzym­skiej: miej­sce za­trzy­ma­nia się pro­ce­sji w celu od­pra­wie­nia mo­dłów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. ze­spół bu­dyn­ków i in­fra­struk­tu­ry umoż­li­wia­ją­cy ob­słu­gę pa­sa­że­rów lub to­wa­rów prze­wo­żo­nych ko­le­ją

 (1.2) za­kład, pla­ców­ka, in­sty­tu­cja ob­słu­gu­ją­ca dany teren

 (1.3) mot. punkt sprze­da­ży pa­li­wa sa­mo­cho­dom

 (1.4) in­form. urzą­dze­nie do od­czy­tu wy­mien­nych no­śni­ków da­nych

 (1.5) rel. każdy z czter­na­stu tra­dy­cyj­nych wi­ze­run­ków drogi krzy­żo­wej Chry­stu­sa umie­szcza­nych w miej­scu kultu

 (1.6) nauk. wy­spe­cja­li­zo­wa­ny oś­ro­dek ba­daw­czy i na­u­ko­wy

 (1.7) daw. miej­sce za­trzy­my­wa­nia na od­po­czy­nek, noc­leg lub okre­so­wy pobyt

 (1.8) hist. ksią­żę­ca po­win­ność utrzy­ma­nia prze­jeż­dża­ją­ce­go wład­cy i jego świty

 (1.9) telew. zob. sta­cja te­le­wi­zyj­na.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sta­cja – w śred­nio­wie­czu obo­wią­zek utrzy­ma­nia prze­jeż­dża­ją­ce­go wład­cy, jego świty, do­stoj­ni­ków i niż­szych urzęd­ni­ków, sta­no­wią­cy po­win­ność prawa ksią­żę­ce­go.
  • sta­cja ben­zy­no­wa (pa­li­wo­wa)
  • sta­cja de­mon­ta­żu po­ja­zdów
  • sta­cja ko­le­jo­wa – miej­sce za­trzy­my­wa­nia się po­cią­gów, wy­po­sa­żo­ne w roz­ja­zdy
    • sta­cja czo­ło­wa
  • sta­cja metra
  • sta­cja wę­zło­wa
  • sta­cja kos­micz­na (or­bi­tal­na)
  • sta­cja po­lar­na (an­tark­tycz­na)
  • sta­cja me­te­o­ro­lo­gicz­na
  • sta­cja sejs­mo­lo­gicz­na
  • sta­cja czo­ło­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwaga, wy­sia­da­my na na­stęp­nej sta­cji.

 (1.1) Kiedy po­now­nie się oc­kną­łem, była już druga po po­łud­niu. Na­tych­miast przy­pom­nia­łem sobie, co się stało, po­bie­głem do naj­bliż­szej sta­cji ko­le­jo­wej i ru­szy­łem w drogę po­wrot­ną.

 (1.6) Ale za­dzia­ła­ło i A-wing zgu­bił mnie kom­plet­nie. Gdy wy­rów­nał tor, już ata­ko­wa­łam. Pa­trzy­łam, jak za­ta­cza­ją­cy becz­ki my­śli­wiec ude­rza w bok sta­cji i staje w pło­mie­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstat͡sʲja, AS: stacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanie n., stawanie n., stacjonowanie n.

:: zdrobn. stacyjka ż.

 czas. stać dk./ndk., stawać ndk., stanąć dk., stacjonować ndk.

 przym. stacyjny, wokółstacyjny, przystacyjny, stacjonarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przystanek, dworzec, terminal

 (1.3) stacja benzynowa

 (1.4) napęd

 (1.6) placówka

 (1.8) stan, gościtwa

 (1.9) kanał, program

Wiktionary


stacjonariusz

księ­garz na śred­nio­wiecz­nym uni­wer­sy­te­cie


SJP.pl

Sta­cjo­na­riusz ("sta­tio­na­rius") – śred­nio­wiecz­ny hand­larz uni­wer­sy­tec­ki peł­nią­cy jed­no­cze­śnie funk­cje bi­blio­te­ka­rza, księ­ga­rza i wy­daw­cy dla kopii ksiąg rę­ko­pi­śmien­nych.

Pod ko­niec śred­nio­wie­cza, ale je­szcze przed erą druku, na­stą­pił zna­czą­cy roz­wój rę­ko­pi­śmien­nict­wa.

Wikipedia


stacjonarka

po­tocz­nie:
1. kom­pu­ter sta­cjo­nar­ny, pecet;
2. daw­niej: mała pla­ców­ka lecz­ni­cza z kil­ko­ma łóż­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kom­pu­ter sta­cjo­nar­ny

 (1.2) pot. kon­so­la sta­cjo­nar­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­mo­cja już dzia­ła i bę­dzie ak­tyw­na aż do końca maja bie­żą­ce­go roku. Tro­chę czasu zatem jest, więc można śmia­ło za­pla­no­wać zakup lap­to­pa, sta­cjo­nar­ki czy prze­no­śnej kon­so­li do gier.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pecet

Wiktionary


stacjonarność

→ sta­cjo­nar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sta­cjo­nar­ne

Wiktionary

Patrz:

stacjonarny

Powiązane:

 przym. stacjonarny

 przysł. stacjonarnie

Wiktionary


stacjonarny

1. niez­mie­nia­ją­cy miej­sca po­by­tu lub swego po­ło­że­nia; stały;
2. do­ty­czą­cy trybu nauki po­le­ga­ją­ce­go na co­dzien­nym uczest­ni­cze­niu w za­ję­ciach pro­wa­dzo­nych na uczel­ni; nie­za­ocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zo­sta­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się w jed­nym miej­scu, niez­mie­nia­ją­cy miej­sca po­ło­że­nia

 (1.2) eduk. po­le­ga­ją­cy na co­dzien­nym uczest­nict­wie słu­cha­czy lub stu­den­tów w za­ję­ciach

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. stacjonarnie

 czas. stacjonować ndk.

 rzecz. stacja ż., stacyjka ż., stacjonarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzienny

Wiktionary


stacjonata

w jeź­dziect­wie: po­je­dyn­cza przesz­ko­da, zbu­do­wa­na z drą­gów bądź desek


SJP.pl

Sta­cjo­na­ta – naj­po­pu­lar­niej­sza po­je­dyn­cza pio­no­wa (skok na wy­so­kość) przesz­ko­da do sko­ków kon­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­na w za­wo­dach lub w ćwi­cze­niach skoku. Zbu­do­wa­na jest z dwóch sto­ja­ków i drą­gów lub desek, za­wie­szo­nych jedna nad drugą. Drągi umo­co­wa­ne są za po­mo­cą tzw. "łyżek" lub "kłó­dek", które umoż­li­wia­ją prze­su­wa­nie ich w górę lub w dół, w celu zmia­ny wy­so­ko­ści przesz­ko­dy. Sta­cjo­na­tę można po­sta­wić przy wą­skim rowie. Ro­dza­jem sta­cjo­na­ty jest też szla­ban.

Wikipedia


stacjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. prze­by­wa­nie gdzieś przez jakiś czas, po­sia­da­nie gdzieś bazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­cjo­no­wa­nie wojsk fran­cu­skich na Ślą­sku prze­dłu­ża­ło się w nie­skoń­czo­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stacjonować ndk.

 rzecz. stacja ż.

Wiktionary


stacjonowany

daw­niej: taki, któ­re­mu wyz­na­czo­no miej­sce po­sto­ju, po­by­tu


SJP.pl


stacjonować

prze­by­wać w pew­nym miej­scu przez jakiś czas (zwy­kle o woj­sku)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wojsk. mieć gdzieś bazę, mieć po­stój

 (1.2) żart. wy­sta­wać gdzieś, ster­czeć gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­skie woj­sko sta­cjo­no­wa­ło na Go­la­nie na gra­ni­cy iz­ra­el­skiej.

 (1.2) Mło­dzi ca­ły­mi go­dzi­na­mi po­tra­fią sta­cjo­no­wać pod budką z piwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stacjonowanie n., stacja ż., stacyjka ż.

 przym. stacjonarny, stacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazować

Wiktionary


stacjusz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­cy­liusz Sta­cjusz (ok. 220 p.n.e. – ok. 168 p.n.e.) – ko­me­dio­pi­sarz rzym­ski
  • Pu­bliusz Pa­pi­niusz Sta­cjusz (ok. 45-96) – poeta rzym­ski

Wikipedia


stacki

naz­wi­sko


SJP.pl


stacyje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. droga krzy­żo­wa

Wiktionary


stacyjka

zdrob­nie­nie od: sta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od sta­cja

 (1.2) mała sta­cja (ko­le­jo­wa lub ben­zy­no­wa)

 (1.3) mot. prze­łącz­nik z zam­kiem do uru­cha­mia­nia sil­ni­ka po­ja­zdu przy po­mo­cy klu­cza

Wiktionary

Sta­cyj­ka (Sta­cyj­ka. Bal­la­da w 13 obra­zach) – pol­ski se­rial oby­cza­jo­wo-ko­me­dio­wy z 2004 r. w re­ży­se­rii Ra­do­sła­wa Pi­wo­war­skie­go. Pre­mie­ro­wy od­ci­nek wy­e­mi­to­wa­no w TVP1 12 wrze­śnia 2004.

Plan zdję­cio­wy, zlo­ka­li­zo­wa­no w Je­zio­ra­nach pod Olsz­ty­nem oraz w Pa­słę­ku koło El­blą­ga. Okres zdję­cio­wy roz­po­czął się 3 paź­dzier­ni­ka 2003, a ca­łość zdjęć re­a­li­zo­wa­no w la­tach 2003–2004.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­ciąg za­trzy­mał się przy małej sta­cyj­ce.

 (1.3) Pro­szę zo­sta­wić klu­czy­ki w sta­cyj­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stacja ż.

 czas. stacjonować dk.

 przym. stacyjny, stacjonarny

Wiktionary


stacyjkowy

→ sta­cyj­ka


SJP.pl

Patrz:

stacyjka

stacyjny

zwią­za­ny z sta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­cją, do­ty­czą­cy sta­cji, wła­ści­wy sta­cji, znaj­du­ją­cy się w obrę­bie sta­cji

 (1.2) sta­no­wią­cy sta­cję

 (1.3) od­by­wa­ją­cy się sta­cja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­cja po­sia­da­ła bocz­ni­cę ko­le­jo­wą oraz bu­dy­nek sta­cyj­ny z kasą bi­le­to­wą.

 (1.2) Do rzym­skich ko­ścio­łów sta­cyj­nych na­le­ży m.in. Ba­zy­li­ka św. Jana na La­te­ra­nie.

 (1.3) W Środę Po­piel­co­wą za­pra­sza­my wszyst­kich die­cez­jan na na­bo­żeń­stwo sta­cyj­ne, któ­re­mu prze­wod­ni­czyć będą bi­sku­pi opol­scy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stacja ż., stacyjka ż.

 czas. stacjonować ndk.

 przysł. stacyjnie

Wiktionary


stacz

po­tocz­nie: męż­czyz­na od­płat­nie sto­ją­cy w ko­lej­ce za kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto stoi

 (1.2) zob. stacz ko­lej­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stat͡ʃ, AS: stač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanie n.

 czas. stać ndk.

Wiktionary


staczanka

sta­cza­nie drew­na do wody przed spła­wem


SJP.pl


staczać

1. roz­gry­wać walkę, po­tycz­kę itp.;
2. ni­szczyć przez gry­zie­nie, drą­że­nie;
3. sta­czać się:
a) spa­dać skądś, to­cząc się;
b) doś­wiad­czać upad­ku mo­ral­ne­go


SJP.pl


staczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta od­płat­nie sto­ją­ca w ko­lej­ce za kogoś


SJP.pl


stade

Stade (dol­no­niem. "Stood") – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu Stade. W 2001 li­czy­ło 45 152 miesz­kań­ców, w 2005 - 45 928, a w 2008 45 918 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stadełko

zdrob­nie­nie od: sta­dło


SJP.pl


stadialny

1. dzie­lą­cy się na po­szcze­gól­ne sta­dia;
2. od­no­szą­cy się do da­ne­go sta­dium pro­ce­su


SJP.pl


stadiał

Sta­diał (gla­ci­sta­diał) – chłod­niej­szy okres w gla­cja­le, pod­czas któ­re­go lo­dow­ce zwięk­sza­ją swój za­sięg. Sta­dia­ły od­dzie­lo­ne są od sie­bie in­ter­sta­dia­ła­mi, cie­plej­szy­mi okre­sa­mi, pod­czas któ­rych lo­dow­ce „co­fa­ją się” na nie­wiel­kie od­le­gło­ści. Parę sta­diał—in­ter­sta­diał można uznać za ro­dzaj oscy­la­cji kli­ma­tycz­nej.

Wikipedia


stadion

1. od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­ny, oto­czo­ny try­bu­na­mi dla wi­dzów obiekt, na któ­rym od­by­wa­ją się za­wo­dy spor­to­we;
2. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: jed­nost­ka dłu­go­ści równa 164 m (at­tyc­ka) lub 192 m (olim­pij­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. duża bu­dow­la z miej­sca­mi dla wi­dzów, miej­sce roz­gry­wa­nia za­wo­dów spor­to­wych;

 (1.2) hist. miara dłu­go­ści uży­wa­na w sta­ro­żyt­nych kra­jach o róż­nych dłu­go­ściach (zaz­wy­czaj 185 m);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby ktoś chciał ze mną szcze­rze po­roz­ma­wiać, tak od serca, to by na­pi­sał do mnie bez­poś­red­nio mie­sią­ce temu, ucz­ci­wie, pod włas­nym naz­wi­skiem, a nie dzwo­nił dziś do radia ze sta­dio­nu w Trój­mie­ście.

 (1.1) PGE jest spon­so­rem ty­tu­lar­nym na­sze­go na­ro­do­we­go sta­dio­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstadʲjɔ̃n, AS: stadʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stadionowy, wokółstadionowy, przystadionowy

Wiktionary


stadionik

zdrob­nie­nie od: sta­dion


SJP.pl


stadionowy

→ sta­dion


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­dio­nem, od­by­wa­ją­cy się na sta­dio­nie

Wiktionary

Patrz:

stadion

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wy­wa­na jest także spe­cjal­na cho­re­o­gra­fia sta­dio­no­wa, a wszyst­ko uś­wiet­ni pokaz sztucz­nych ogni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadion m.

Wiktionary


stadium

faza, po­ziom, etap, sto­pień roz­wo­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) część pro­ce­su, część czasu roz­wo­ju

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji miara od­le­gło­ści równa około 160 m

Wiktionary

Sta­dium – sta­cja po­dziem­na Mass Rapid Tran­sit (MRT) na Circ­le Line w Sin­ga­pu­rze. Znaj­du­je się w dziel­ni­cy Kal­lang, tuż obok Sin­ga­po­re Sports Hub.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstadʲjũm, AS: stadʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faza, etap

Wiktionary


stadko

zdrob­nie­nie od: stado


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od stado

 (1.2) małe stado

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatkɔ, AS: statko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stado n., stadnik m., stadnina ż., stadność ż.

 przym. stadny, stadninowy

 przysł. stadnie

Wiktionary


stadniak

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


stadnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


stadniczka

stad­nicz­ka żół­tos­krzy­dła - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


SJP.pl


stadnie

przy­słó­wek

 (1.1) zool. sta­dem, w sta­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzel­by żyją stad­nie w płyt­kich wo­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stado n., stadko n., stadnina ż.

 przym. stadny, stadninowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gromadnie

Wiktionary


stadnik

1. sa­miec roz­pło­do­wy bydła do­mo­we­go; buhaj;
2. stad­nik dłu­go­płet­wy - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ale­ste­so­wa­tych; by­strzyk dłu­go­płet­wy, ale­stes dłu­go­płet­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­miec roz­pło­do­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • buhaj (stad­nik lub po­tocz­nie byk) − przez­na­czo­ny do roz­pło­du sa­miec bydła do­mo­we­go
  • Adam Stad­nik – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Alina Stad­nik – ukra­iń­ska za­pa­śnicz­ka
  • An­drij Stad­nik – ukra­iń­ski za­pa­śnik
  • Hanna Stad­nik – pol­ska uczest­nicz­ka II wojny świa­to­wej, dzia­łacz­ka kom­ba­tanc­ka
  • Ma­ri­ja Stad­nik – ukra­iń­ska i azer­ska (od 2007) za­pa­śnicz­ka
  • Stad­nyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stadko n., stado n.

 przym. stadninowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buhaj

Wiktionary


stadnina

oś­ro­dek ho­dow­li koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­gło­wie koni w ho­dow­li za­ro­do­wej

 (1.2) zo­o­techn. oś­ro­dek zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą lub re­pro­duk­cją koni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stad­ni­na – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • Stad­ni­na – dziel­ni­ca Sta­ro­gar­du Gdań­skie­go
  • Stad­ni­na – część Sie­ra­ko­wa
  • Stad­ni­na – miej­sce ho­dow­li koni

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po szko­le cho­dzi­li­śmy do stad­ni­ny po­ma­gać przy ko­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stado n., stadność ż.

:: zdrobn. stadninka ż.

 przym. stadniczy, stadny, stadninowy

 przysł. stadnie

Wiktionary


stadninka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: stad­ni­na

 (1.2) mała stad­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­da­ro­wa­li­śmy ogie­ra nie­wiel­kiej stad­nin­ce na Za­kar­pa­ciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadnina ż.

Wiktionary


stadninowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stad­ni­ną, do­ty­czą­cy stad­ni­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stado n., stadko n., stadnik m., stadnina ż., stadność ż.

 przym. stadny

 przysł. stadnie

Wiktionary


stadność

życie w sta­dzie, w gru­pie


SJP.pl


stadny

ży­ją­cy w sta­dzie, zwią­za­ny ze sta­dem (np. zwie­rzę stad­ne, in­stynkt stad­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się sta­dem, do­ty­czą­cy stada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gó­ral­ki uwa­ża­ne są za zwie­rzę­ta stad­ne, ży­ją­ce w hor­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadnina ż., stadko n., stado n.

 przysł. stadnie

 przym. stadninowy

Wiktionary


stado

1. gro­ma­da zwie­rząt jed­ne­go ga­tun­ku, trzo­da, sfora, tabun
2. tłum, gro­ma­da, chma­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. grupa osob­ni­ków tego sa­me­go, rza­dziej róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt, ży­ją­ca na okre­ślo­nym te­ry­to­rium, zwią­za­na mniej lub bar­dziej za­a­wan­so­wa­ną formą or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej;

 (1.2) zo­o­techn. ho­dow­la­na grupa zwie­rząt

 (1.3) przen. pejor. duża licz­ba ludzi (nawet niet­wo­rzą­cych grupy)

 (1.4) przen. pot. gro­ma­da po­dob­nych do sie­bie obiek­tów

Wiktionary

Stado – grupa osob­ni­ków tego sa­me­go, rza­dziej róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt, ży­ją­ca na okre­ślo­nym te­ry­to­rium, zwią­za­na mniej lub bar­dziej za­a­wan­so­wa­ną formą or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej. Łą­cze­nie się osob­ni­ków w stada jest naj­czę­ściej zwią­za­ne z roz­ro­dem. Do zwie­rząt stad­nych na­le­ży wiele ga­tun­ków krę­gow­ców, głów­nie spoś­ród ssa­ków, pta­ków i ryb. U wil­ków i dzi­ków stado na­zy­wa­ne jest wa­ta­hą. Duże stado ryb to ła­wi­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stado dzi­kich kóz wyj­rza­ło z gą­szczy na po­lan­kę, po­pa­trza­ło czar­ny­mi oczy­ma i pierzch­nę­ło.

 (1.3) To stado krzy­czą­cych de­mon­stran­tów dzia­ła­ło mi na nerwy.

 (1.3) Przy­cho­dzi tu co­dzien­nie całe stado ludzi.

 (1.4) Wy­so­ko na nie­bie uło­ży­ły się stada lek­kich chmu­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstadɔ, AS: stado

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadnik m., stadnina ż.

:: zdrobn. stadko n.

 przym. stadny, stadninowy

 przysł. stadnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gromada, ławica, tabun, trzoda, chmara, wataha, chmura, grupa, klucz

 (1.3) tabun, horda, tłum, wataha, często w lm.

Wiktionary


stadło

żar­to­bli­wie o parze mał­żeń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. para mał­żeń­ska

Wiktionary


staf

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ryś­ka, ma­ry­cha, stuff


SJP.pl


staff

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­pold Staff – pol­ski poeta
  • Fran­ci­szek Staff – pol­ski ich­tio­log
  • Lud­wik Maria Staff – pol­ski poeta
  • Staff – pol­ski raper
  • slang. ma­ri­hu­a­na

Wikipedia


stafford

[czy­taj: sta­fed]
1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści, hrabstw i gmin w USA;
2. mia­sto w An­glii


SJP.pl

Staf­ford – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, w Staf­fords­hi­re, w dy­stryk­cie Staf­ford. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Staf­fords­hi­re. Po­ło­żo­ne w samym sercu re­gio­nu West Mid­lands. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Lud­no­ści wy­da­ne­go w 2001 roku, mia­sto ma 63 681 miesz­kań­ców. W 2011 roku dy­strykt li­czył 113 869 miesz­kań­ców. Jest mia­stem part­ner­skim Skar­ży­ska-Ka­mien­nej.

Wikipedia


staffordzki

przy­miot­nik od: Staf­ford


SJP.pl


staffowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Staf­fa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Le­o­pol­da Staf­fa, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Staf­fa lub jego twór­czo­ści, taki jak u Staf­fa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Staffowy

 rzecz. Staff mos./ż., Staffowa ż., Staffówna ż.

Wiktionary


staffowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy/od­no­szą­cy się do Le­o­pol­da Staf­fa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nocne roz­mo­wy Staf­fo­wych ko­chan­ków, a zwła­szcza mo­no­lo­gi wy­ra­ża­ją­ce tęs­kno­tę, przy­wo­dzą na myśl dia­lo­gi bo­ha­te­rów Mic­kie­wi­czow­skie­go „Kon­ra­da Wal­len­ro­da”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staffowski

 rzecz. Staff mos./ż., Staffowa ż., Staffówna ż.

Wiktionary


stafilokok

drob­no­u­strój ku­li­sty; gron­ko­wiec


SJP.pl


stafisz

naz­wi­sko


SJP.pl


stagflacja

szyb­ki wzrost stopy in­fla­cji w wa­run­kach sta­gna­cji go­spo­dar­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. wy­stę­po­wa­nie wy­so­kiej in­fla­cji w wa­run­kach sta­gna­cji go­spo­dar­czej;

Wiktionary

Stag­fla­cja (ang. "stag­fla­tion", sta­gna­cja + in­fla­cja) – zja­wi­sko ma­kro­e­ko­no­micz­ne, po­le­ga­ją­ce na jed­no­czes­nym wy­stę­po­wa­niu w go­spo­dar­ce da­ne­go pań­stwa za­rów­no zna­czą­cej in­fla­cji, jak i sta­gna­cji go­spo­dar­czej (in­fla­cja zwy­kle wiąże się z fazą wzro­stu w cyklu ko­niunk­tu­ral­nym). Przy­czyn tego zja­wi­ska upa­tru­je się w ne­ga­tyw­nym szoku po­da­żo­wym, który po­wo­du­je za­rów­no wzrost cen, jak też i ogra­ni­cze­nie pro­duk­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stakfˈlat͡sʲja, AS: stakflacʹi ̯a

Wiktionary


stagflacyjny

→ stag­fla­cja


SJP.pl

Patrz:

stagflacja

stagiryta

przy­do­mek Ary­sto­te­le­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. filoz. przy­do­mek Ary­sto­te­le­sa ze Sta­gi­ry

Wiktionary


stagnacja

1. brak dzia­ła­nia w ja­kiejś dzie­dzi­nie, brak zmian;
2. brak wzro­stu go­spo­dar­cze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ha­mo­wa­nie lub cał­ko­wi­te za­trzy­ma­nie po­stę­pu w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­gna­cja – za­stój w danej dzie­dzi­nie
  • Sta­gna­cja – w eko­no­mii: sta­łość wskaź­ni­ków eko­no­micz­nych zwy­kle to­wa­rzy­szą­ca re­ce­sji
  • Sta­gna­cja – w hy­dro­bio­lo­gii: brak mie­sza­nia się wód
  • Sta­gna­cja – w gla­cjo­lo­gii: po­stój lo­dow­ca
  • Sta­gna­cja – album stu­dyj­ny pol­skiej grupy mu­zycz­nej Des­de­mo­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zer­wa­nie tra­dy­cyj­nych więzi i szla­ków hand­lo­wych spo­wo­do­wa­ło za­ła­ma­nie się do­tych­cza­so­wych źró­deł do­cho­du lud­no­ści, co po­grą­ży­ło re­gion w sta­gna­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staɡˈnat͡sʲja, AS: stagnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stagnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastój

Wiktionary


stagnacyjny

przy­miot­nik od: sta­gna­cja


SJP.pl


stagnofilny

lu­bią­cy prze­by­wać w śro­do­wi­sku wody sta­łej, np. ryby sta­gno­fil­ne


SJP.pl


stagnolepis

ro­dzaj du­żych, opan­ce­rzo­nych gadów na­czel­nych z rzędu ae­to­za­u­rów


SJP.pl


staja

1. dawna miara dłu­go­ści o róż­nych war­to­ściach w za­leż­no­ści od czasu i miej­sca; także dawna miara po­wierzch­ni; staje; sta­ja­nie
2. gór­ska po­la­na z sza­ła­sem słu­żą­cym pa­ste­rzom w okre­sie po­by­tu w gó­rach


SJP.pl

Staja (bar­dziej po­praw­nie staje, sta­ja­nie) – sta­ro­pol­ska miara dłu­go­ści drogi.

Wikipedia


stajanie

dawna miara dłu­go­ści o róż­nych war­to­ściach w za­leż­no­ści od czasu i miej­sca; także dawna miara po­wierzch­ni; staja; staje


SJP.pl


stajać

o lo­dzie lub śnie­gu: stop­nieć, roz­to­pić się


SJP.pl


stajały

o lo­dzie lub śnie­gu: taki, który sta­jał (stop­niał, roz­to­pił się)


SJP.pl


staje

dawna miara dłu­go­ści o róż­nych war­to­ściach w za­leż­no­ści od czasu i miej­sca; także dawna miara po­wierzch­ni; staja; sta­ja­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Staja – sta­ro­pol­ska miara od­le­gło­ści
  • Staje – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Mokre
  • Staje – wieś w gmi­nie Ig
  • Staje – wieś w re­jo­nie czer­wo­no­grodz­kim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Staje – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Staje

Wikipedia


stajeneczka

zdrob­nie­nie od: staj­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: staj­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstajɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: stai ̯ẽnečka

Wiktionary


stajenka

zdrob­nie­nie od: staj­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: staj­nia

 (1.2) mała staj­nia

 (1.3) rel. model żłób­ka bet­le­jem­skie­go, zwy­kle z fi­gur­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pójdź­my wszy­scy do sta­jen­ki, / do Je­zu­sa i Pa­nien­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈjɛ̃nka, AS: stai ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stajnia ż., stajenny mos.

 przym. stajenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szopka, żłóbek; gw. Górny Śląsk betlejka, betlyjka

Wiktionary


stajenny

osoba spe­cja­li­stycz­nie zaj­mu­ją­ca się końmi; masz­ta­lerz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się końmi i staj­nią

przy­miot­nik

 (2.1) do­ty­czą­cy staj­ni

Wiktionary

Sta­jen­ny – osoba pra­cu­ją­ca przy ko­niach w stad­ni­nach. Zaj­mu­je się ich kar­mie­niem i po­je­niem, czy­szcze­niem sier­ści, po­da­wa­niem leków i su­ple­men­tów. Ich praca spro­wa­dza się też do pro­stych prac go­spo­dar­czych na te­re­nie stad­ni­ny. Nie na­le­ży mylić ich z masz­ta­le­rza­mi, do obo­wiąz­ków któ­rych do­cho­dzi je­szcze: pod­jeż­dża­nie i za­jeż­dża­nie mło­dych koni, spraw­dza­nie stanu ich zdro­wia oraz ogól­na opie­ka nad wszyst­ki­mi końmi w sta­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stan­gret siada na ko­zioł, Wel­ler obok niego, pick­wic­ki­ści okry­wa­ją sobie nogi pła­szcza­mi, nosy wsu­wa­ją w szale, sta­jen­ni zdej­mu­ją okry­cia z koni, stan­gret krzy­czy we­so­ło „Wio!“ — i po­je­cha­li!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stajenka ż., stajnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. masztalerz, masztelarz

Wiktionary


stajkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Staj­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Lu­basz
  • Staj­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard

Wikipedia


stajnia

1. bu­dy­nek przez­na­czo­ny dla koni
2. grupa koni, mo­to­cy­klów, bo­li­dów itp. przy­go­to­wy­wa­na do wy­ści­gów, re­pre­zen­tu­ją­ca barwy jed­ne­go wła­ści­cie­la, spon­so­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. bu­dy­nek przez­na­czo­ny na po­mie­szcze­nie dla koni;

 (1.2) sport. konie wy­ści­go­we po­cho­dzą­ce z jed­nej stad­ni­ny

 (1.3) pot. jeźdz. klub jeź­dziec­ki, szko­ła jazdy kon­nej

 (1.4) sport. mot. ze­spół wy­ści­go­wy i kon­struk­cyj­ny For­mu­ły 1

 (1.5) daw. za­jezd­nia pa­ro­wo­zów

Wiktionary

Staj­nia – bu­dy­nek, w któ­rym trzy­ma się konie. W zna­cze­niu uży­wa­nym na więk­szo­ści ob­sza­ru Pol­ski staj­nia jest po­mie­szcze­niem tylko dla koni, inne zwie­rzę­ta go­spo­dar­skie trzy­ma­ne są osob­no, np. po­mie­szcze­nia dla trzo­dy chlew­nej (świń) na­zy­wa­ne są chlew­nią lub tu­czar­nią, a dla bydła – oborą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed staj­nią stała stara cha­be­ta.

 (1.3) Nasza staj­nia or­ga­ni­zu­je w nie­dzie­lę czwo­ro­bo­ki ot­war­te.

 (1.4) McLaren pil­nie po­trze­bu­je świe­żej go­tów­ki – bry­tyj­ska staj­nia F1 i pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych pla­no­wa­ća­nu­je roz­stać się ze swoim spek­ta­ku­lar­nym bu­dyn­kiem fir­mo­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstajɲa, AS: stai ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stajenny m.

:: zdrobn. stajenka ż.

 przym. stajenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. masztol, reg. śl. masztal

Wiktionary


stajniak

naz­wi­sko


SJP.pl


stakan

ro­syj­ska szklan­ka, czę­sto z gru­be­go szkła, tra­dy­cyj­nie uży­wa­na do picia wódki lub her­ba­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szklan­ka do picia wódki lub spi­ry­tu­su, ko­ja­rzo­na z Ro­sja­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze so­wiec­cy nie mogli uwie­rzyć, że mimo pię­ciu lat wojny, zni­szczeń, mor­dów, rek­wi­zy­cji, kon­try­bu­cji i gra­bie­ży, na­za­jutrz po bit­wie, na tej samej ulicy, na któ­rej wczo­raj wal­czy­li, mogli do­stać sta­kan bim­bru, a do tego je­szcze za­ką­skę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstakãn, AS: stakãn

Wiktionary


stal

stop że­la­za z wę­glem i in­ny­mi pier­wiast­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) met. stop że­la­za z wę­glem;

Wiktionary

Stal – stop że­la­za z wę­glem i in­ny­mi pier­wiast­ka­mi, pla­stycz­nie obro­bio­ny i obra­bial­ny ciepl­nie, o za­war­to­ści węgla nie­prze­kra­cza­ją­cej 2,11%, co od­po­wia­da gra­nicz­nej roz­pu­szczal­no­ści węgla w że­la­zie (dla stali sto­po­wych za­war­tość węgla może być dużo wyż­sza). Wę­giel w stali naj­czę­ściej wy­stę­pu­je w po­sta­ci per­li­tu płyt­ko­we­go. Nie­kie­dy jed­nak, szcze­gól­nie przy więk­szych za­war­to­ściach węgla, ce­men­tyt wy­stę­pu­je w po­sta­ci kul­ko­wej w oto­cze­niu zia­ren fer­ry­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szych cza­sach stal jest po­wszech­nie sto­so­wa­nym ma­te­ria­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stal, AS: stal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalka ż., stalówka ż., staliwo n., stalowiec mos., stalownia ż.

 przym. stalowy

Wiktionary


stala

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dave Stala – pol­ski za­wod­nik fut­bo­lu ka­na­dyj­skie­go
  • Józef Stala – pol­ski du­chow­ny
  • Ma­rian Stala – pol­ski kry­tyk
  • Ur­szu­la Stala – pol­ska siat­kar­ka
  • Zbi­gniew Stala – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Stala & So. – fiń­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Stal­la

Wikipedia


stalag

w okre­sie II wojny świa­to­wej nie­miec­ki obóz dla jeń­ców wo­jen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nie­miec­ki obóz dla jeń­ców wo­jen­nych (sze­re­go­wych i po­do­fi­ce­rów) pod­czas II wojny świa­to­wej;

Wiktionary

Sta­lag (niem. skrót od "Stamm­la­ger für kriegs­ge­fan­ge­ne Manns­chaf­ten und Un­te­rof­fi­zie­re") – w cza­sie II wojny świa­to­wej nie­miec­ki obóz je­niec­ki, przez­na­czo­ny dla sze­re­go­wych i po­do­fi­ce­rów.

Od­dziel­ną ka­te­go­rię sta­no­wi­ły obozy Sta­lag Luft ("Stamm­la­ger für kriegs­ge­fan­ge­ne Luftwaffenangehörige") pod za­rzą­dem Luft­waf­fe, przez­na­czo­ne dla lot­ni­ków wszel­kich stop­ni oraz Mar­lag ("Kriegs­ma­ri­ne-Kriegs­ge­fan­ge­nen-Manns­chafts­stamm­la­ger") przez­na­czo­ne dla ma­ry­na­rzy i po­do­fi­ce­rów ma­ry­nar­ki wo­jen­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stalagowy

Wiktionary


stalagmicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sta­lag­mit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sta­lag­mit, lecz tylko mały sta­lag­mi­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalagmit m.

Wiktionary


stalagmit

na­ciek kry­sta­licz­ny w po­sta­ci słupa lub stoż­ka, pow­sta­ją­cy na dnie ja­ski­ni wsku­tek osa­dza­nia się wę­gla­nu wap­nia po wy­pa­ro­wa­niu wody ka­pią­cej ze stro­pu ja­ski­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. na­ciek ja­ski­nio­wy na­ra­sta­ją­cy od dna ja­ski­ni ku górze;

Wiktionary

Sta­lag­mit ( sta­lag­mi­te z σταλαγμίτης) – na­ciek ja­ski­nio­wy, gra­wi­ta­cyj­ny osią­ga­ją­cy duże roz­mia­ry. Może wy­stę­po­wać w po­sta­ci słupa, stoż­ka, guza itp. Na­ra­sta od dna ja­ski­ni kra­so­wej ku górze wsku­tek wy­trą­ca­nia się wę­gla­nu wap­nia z ka­pią­cej ze stro­pu wody – w przy­pad­ku ja­ski­ni lo­do­wej – jej za­ma­rza­nia. Sta­lag­mi­to­wi od­po­wia­da zaz­wy­czaj sta­lak­tyt w stro­pie ja­ski­ni, w wy­ni­ku ich po­łą­cze­nia pow­sta­je ko­lum­na zwana sta­la­gna­tem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlaɡmʲit, AS: stalagmʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stalagmitowy

 rzecz. stalagmicik mrz.

Wiktionary


stalagmitowy

przy­miot­nik od: sta­lag­mit


SJP.pl


stalagmometr

przy­rząd uży­wa­ny do mie­rze­nia na­pię­cia po­wierzch­nio­we­go cie­czy


SJP.pl

Sta­lag­mo­metr – przy­rząd do po­mia­ru na­pię­cia po­wierzch­nio­we­go na gra­ni­cy cie­czy i gazu lub na gra­ni­cy dwóch nie­roz­pu­szczal­nych w sobie faz cie­kłych. Skła­da się z po­jem­ni­ka na ciecz pod­le­ga­ją­cą ba­da­niu oraz ka­pi­la­ry z od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­nym (pła­sko osz­li­fo­wa­nym) za­koń­cze­niem zwa­nym stop­ką. Taka kon­struk­cja poz­wa­la na po­wol­ny, swo­bod­ny wy­pływ zgro­ma­dzo­nej cie­czy dy­skret­ny­mi por­cja­mi – kro­pla­mi, two­rzą­cy­mi się pod stop­ką ka­pi­la­ry i re­gu­lar­nie odry­wa­ją­cy­mi się od niej.

Wikipedia


stalagnacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sta­la­gnat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sta­la­gnat, lecz tylko mały sta­la­gna­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalagnat m.

Wiktionary


stalagnat

wa­pien­na forma na­cie­ko­wa pow­sta­ła w wy­ni­ku po­łą­cze­nia się sta­lak­ty­tu ze sta­lag­mi­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ma­ją­cy kształt ko­lum­ny na­ciek ja­ski­nio­wy pow­sta­ły z po­łą­cze­nia sta­lag­mi­tu ze sta­lak­ty­tem;

Wiktionary

Sta­la­gnat (ko­lum­na na­cie­ko­wa) – na­ciek ja­ski­nio­wy w for­mie ko­lum­ny, słupa, lejka itp., łą­czą­cy strop ja­ski­ni kra­so­wej z jej dnem. Pow­sta­je on w efek­cie rów­no­czes­ne­go roz­wo­ju sta­lak­ty­tu idą­ce­go od stro­pu i sta­lag­mi­tu na dnie ja­ski­ni, który two­rzy się z wy­trą­ca­nia wę­gla­nu wap­nia z wody ka­pią­cej z tego sta­lak­ty­tu. Od­po­wied­nio długi roz­rost obu form le­żą­cych na jed­nej osi pro­wa­dzi do ich po­łą­cze­nia i wyksz­tał­ce­nia sta­la­gna­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlaɡnat, AS: stalagnat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stalagnatowy

 rzecz. stalagnacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolumna naciekowa

Wiktionary


stalagnatowy

przy­miot­nik od: sta­la­gnat


SJP.pl


stalak

sta­lo­wy sto­jak słu­żą­cy jako pod­po­ra stro­pu w ko­pal­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. sta­lo­wa pod­po­ra stro­pu ko­pal­ni

 (1.2) daw. nóż lub wi­de­lec zro­bio­ny w ca­ło­ści z jed­ne­go ka­wał­ka stali

Wiktionary


stalaktycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sta­lak­tyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sta­lak­tyt, lecz tylko mały sta­lak­ty­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalaktyt m.

Wiktionary


stalaktyt

na­ciek kry­sta­licz­ny w po­sta­ci sopla zwi­sa­ją­ce­go ze stro­pu ja­ski­ni; so­ple­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. na­ciek ja­ski­nio­wy w kształ­cie sopla, zwi­sa­ją­cy ze stro­pu ja­ski­ni;

Wiktionary

Sta­lak­tyt, so­ple­niec, nawis ( σταλακτίτης od σταλάσσω 'kapać') – gra­wi­ta­cyj­ny na­ciek ja­ski­nio­wy ma­ją­cy naj­czę­ściej kształt wy­dłu­żo­ne­go, od­wró­co­ne­go stoż­ka (sopla), na­ra­sta­ją­ce­go od stro­pu ja­ski­ni kra­so­wej ku jej spą­go­wi. Nazwa "sta­lak­tyt", w zbli­żo­nych for­mach ("sta­lac­ti­te", "sta­lak­tit", "esta­lac­ti­te" itd.)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlaktɨt, AS: stalaktyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stalaktytowy

 rzecz. stalaktycik mrz.

Wiktionary


stalaktytowy

przy­miot­nik od: sta­lak­tyt


SJP.pl


stale

przy­słó­wek

 (1.1) pot. bez przer­wy, cały czas

Wiktionary

Stale – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­no­brze­skim, w gmi­nie Grę­bów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W miej­sco­wo­ści funk­cjo­nu­je rzym­sko­ka­to­lic­ka pa­ra­fia św. Te­re­sy z Avili na­le­żą­ca do de­ka­na­tu Tar­no­brzeg.

W la­tach 1954–1960 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Stale, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Mo­krzy­szów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie lubię się bawić z Anią, ona stale się prze­chwa­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstalɛ, AS: stale

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stały

 rzecz. stałość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągle, non stop, reg. śl. furt

Wiktionary


stalej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: stale (trwa­le)


SJP.pl


stalewo

Sta­le­wo (niem. "Stall") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy, na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


stalewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stalexport

1. dwa wie­żow­ce w Ka­to­wi­cach, za­pro­jek­to­wa­ne pod ko­niec lat 70. XX wieku;
2. pol­skie przed­się­bior­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­lex­port – Przed­się­bior­stwo Hand­lu Za­gra­nicz­ne­go „STALEXPORT”, po 1989 Sta­lex­port S.A.
  • Sta­lex­port Au­to­stra­da Ma­ło­pol­ska – spół­ka ak­cyj­na ek­splo­a­tu­ją­ca od­ci­nek au­to­stra­dy A4: Ka­to­wi­ce – Kra­ków
  • Sta­lex­port Au­to­stra­dy
  • Sta­lex­port (wie­żow­ce) – dwa po­łą­czo­ne ze sobą ka­to­wic­kie wie­żow­ce

Wikipedia


stalica

że­laz­ne oku­cie skrzyn­ki w siecz­kar­ni


SJP.pl


stalin

naz­wi­sko, np. Józef Sta­lin (Iosif Wis­sa­rio­no­wicz Dżu­gasz­wi­li), 1878-1953 - dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny i dyk­ta­tor Związ­ku Ra­dziec­kie­go, oso­bi­ście od­po­wie­dzial­ny za zbrod­nie po­peł­nio­ne przez reżim, który stwo­rzył


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. pse­u­do­nim Io­si­fa Wis­sa­rio­no­wi­cza Dżu­gasz­wi­lie­go, ra­dziec­kie­go po­li­ty­ka i przy­wód­cy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmierć Sta­li­na spo­wo­do­wa­ła falę hi­ste­rii w pro­pa­gan­dzie i spo­łe­czeń­stwie oraz ostat­ni re­al­ny pa­rok­syzm jego kultu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalinizm mrz., stalinista mos., stalinistka ż., stalinizacja ż., stalinowiec mos., Stalińsk mrz.

 czas. stalinizować ndk.

 przym. stalinowski, Stalinowski

Wiktionary


stalingrad

funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1925-1961 nazwa Woł­go­gra­du (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. nazwa Woł­go­gra­du w la­tach 1925-1961

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­lin­grad – nazwa mia­sta Woł­go­grad w la­tach 1925–1961
  • Sta­lin­grad – ra­dziec­ki film do­ku­men­tal­ny z 1943 r. w re­ży­se­rii Le­o­ni­da War­ła­mo­wa
  • Sta­lin­grad – ra­dziec­ki film wo­jen­ny z 1989 r. w re­ży­se­rii Ju­ri­ja Ozie­ro­wa
  • Sta­lin­grad – nie­miec­ki film wo­jen­ny z 1993 r. w re­ży­se­rii Jo­sep­ha Vils­ma­ie­ra
  • Sta­lin­grad – ro­syj­ski film wo­jen­ny z 2013 r. w re­ży­se­rii Fio­do­ra Bon­dar­czu­ka
  • Sta­lin­grad − sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • Sta­lin­grad − album he­a­vy­me­ta­lo­wej grupy Ac­cept
  • Sta­li­no­gród
  • bitwa sta­lin­gradz­ka
  • Ma­don­na Sta­lin­gradz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oblę­że­nie Sta­lin­gra­du trwa­ło pół­to­ra roku.

 (1.1) Wy­stę­po­wał póź­niej na de­skach scen w No­ryl­sku (da­le­ko na pół­no­cy Rosji), da­ge­stań­skiej Ma­chacz­ka­le, nad­woł­żań­skim Sta­lin­gra­dzie, Le­nin­gra­dzie i Mosk­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈlʲĩŋɡrat, AS: stalʹĩŋgrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalingradczyk mos., stalingradka ż.

 przym. stalingradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Wołgograd; hist. Carycyn

Wiktionary


stalingradczyk

miesz­ka­niec Sta­lin­gra­du (obec­nie - Woł­go­grad)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­lin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalingrad mrz.

:: fż. stalingradka ż.

 przym. stalingradzki

Wiktionary


stalingradka

miesz­kan­ka Sta­lin­gra­du (obec­nie - Woł­go­grad)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sta­lin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalingrad mrz.

:: fm. stalingradczyk mos.

 przym. stalingradzki

Wiktionary


stalingradzki

zwią­za­ny ze Sta­lin­gra­dem (dawna nazwa (1925-61) ro­syj­skie­go mia­sta Woł­go­grad)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze Sta­lin­gra­dem, do­ty­czą­cy Sta­lin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalingrad m., stalingradczyk mos., stalingradka ż.

Wiktionary


stalinista

zwo­len­nik Sta­li­na, sta­li­niz­mu lub czło­nek sta­li­now­skie­go apa­ra­tu wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik Jó­ze­fa Sta­li­na, sta­li­niz­mu lub czło­nek sta­li­now­skie­go apa­ra­tu wła­dzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstalʲĩˈɲista, AS: stalʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalinizm mrz., stalinowiec mos.

:: fż. stalinistka ż.

 przym. stalinowski, Stalinowski

 czas. stalinizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stalinowiec

Wiktionary


stalinistka

→ sta­li­ni­sta; sta­li­nów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka Jó­ze­fa Sta­li­na, sta­li­niz­mu lub człon­ki­ni sta­li­now­skie­go apa­ra­tu wła­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego matka, zat­war­dzia­ła sta­li­nist­ka, nie poz­wa­la­ła mu cho­dzić do ko­ścio­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalin ż., stalinizm mrz., stalinizacja ż., stalinowiec mos.

:: fm. stalinista mos.

 przym. stalinowski, Stalinowski

 czas. stalinizować

Wiktionary


stalinizacja

wpro­wa­dza­nie lub upo­wszech­nia­nie sta­li­niz­mu w Związ­ku Ra­dziec­kim i pań­stwach po­zo­sta­ją­cych pod jego wpły­wem po­li­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. wpro­wa­dza­nie sta­li­niz­mu

Wiktionary

Sta­li­ni­za­cja – pro­ces za­po­cząt­ko­wa­ny w okre­sie Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej (od 1948 roku do 1956 roku) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wpły­wem sta­li­niz­mu na kształ­to­wa­nie sto­sun­ków spo­łecz­no-go­spo­dar­czych. W go­spo­dar­ce prze­ja­wiał się ko­lek­ty­wi­za­cją prze­my­słu i ob­sza­rów wiej­skich oraz lik­wi­da­cją pry­wat­nych przed­się­biorstw hand­lo­wych, w kul­tu­rze – roz­wo­jem kie­run­ku ar­ty­stycz­ne­go na­zy­wa­ne­go so­cre­a­li­zem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Cze­cho­sło­wa­cji sta­li­ni­za­cja do­ty­ka­ła samej głębi ludz­kiej eg­zy­sten­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalin ż., stalinizm mrz., stalinista mos., stalinistka ż., stalinowiec mos.

 czas. stalinizować

 przym. stalinowski, Stalinowski

Wiktionary


stalinizm

1. okres rzą­dów J. Sta­li­na;
2. sy­stem ide­o­lo­gicz­ny au­tor­stwa J. Sta­li­na, opar­ty o za­ło­że­nie, że re­wo­lu­cja ko­mu­ni­stycz­na może od­nieść suk­ces także w jed­nym tylko pań­stwie (prze­ci­wień­stwo troc­kiz­mu) oraz że re­wo­lu­cja świa­to­wa nie na­stą­pi sa­mo­ist­nie, lecz musi zo­stać sta­ran­nie przy­go­to­wa­na, w tym po­przez wy­ko­rzy­sta­nie kon­flik­tów mię­dzy mo­car­stwa­mi im­pe­ria­li­stycz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. ustrój, prak­ty­ka rzą­dze­nia pa­nu­ją­ca w ZSRR za cza­sów Jó­ze­fa Sta­li­na;

Wiktionary

Sta­li­nizm – uksz­tał­to­wa­ny w la­tach 30. XX wieku w Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich pod dyk­ta­tor­ski­mi rzą­da­mi Jó­ze­fa Sta­li­na sy­stem po­glą­dów ide­o­lo­gicz­nych i spo­sób kie­ro­wa­nia par­tią oraz pań­stwem ko­mu­ni­stycz­nym i jego go­spo­dar­ką. Spro­wa­dzał się do rzą­dów jed­nej par­tii za po­mo­cą przy­mu­su (ter­ro­ru) i pro­pa­gan­dy oraz cen­tral­nie ste­ro­wa­nej go­spo­dar­ki pla­no­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­rów­no na­zizm, jak i sta­li­nizm były ide­o­lo­gia­mi i ustro­ja­mi to­ta­li­tar­ny­mi.

 (1.1) Na kon­kret­ne py­ta­nie o sta­li­nizm od­po­wia­dasz, że być może lu­dzie nie­ko­niecz­nie lubią to­wa­rzy­sza Sta­li­na (tu iro­niu ja po­niał), ale tęs­knią za do­brym carem. To dla­cze­go ko­cha­ją mor­der­cę cara?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈlʲĩɲism̥, AS: stalʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalinowiec mos., stalinista mos., stalinistka ż., stalinówka ż., stalinowskość ż., Stalin mos., stalinizacja ż.

 przym. stalinowski, Stalinowski

 przysł. stalinowsko

 czas. stalinizować

Wiktionary


stalinizować

wpro­wa­dzać i roz­po­wszech­niać za­sa­dy sta­li­niz­mu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) hist. polit. wpro­wa­dzać lub upo­wszech­niać sta­li­nizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz po woj­nie za­czę­to sta­li­ni­zo­wać in­te­li­gen­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalin ż., stalinizm mrz., stalinizacja ż., stalinista mos., stalinistka ż., stalinowiec mos.

 przym. stalinowski, Stalinowski

 czas. destalinizować

Wiktionary


stalinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ra­dziec­kie­go bu­dow­nict­wa miesz­ka­nio­we­go spo­pu­la­ry­zo­wa­ne­go za cza­sów Sta­li­na

Wiktionary


stalinogrodzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sta­li­no­gro­du, zwią­za­ny ze Sta­li­no­gro­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez sta­li­no­grodz­ki rynek prze­szedł po­chód pier­wszo­ma­jo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalinogród m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katowicki

Wiktionary


stalinogród

funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1953-1956 nazwa Ka­to­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. nazwa Ka­to­wic w la­tach 1953–1956

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał Ogó­rek uro­dził się w Sta­li­no­gro­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stalinogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Katowice

Wiktionary


stalinowiec

zwo­len­nik Sta­li­na, sta­li­niz­mu lub czło­nek sta­li­now­skie­go apa­ra­tu wła­dzy; sta­li­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zob. sta­li­ni­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstalʲĩˈnɔvʲjɛt͡s, AS: stalʹĩnovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalinizm mrz., stalinista mos., stalinistka ż., Stalin mos., stalinizacja ż.

 przym. stalinowski, Stalinowski

 czas. stalinizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stalinista

Wiktionary


stalinowski

→ sta­li­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. hist. zwią­za­ny ze sta­li­niz­mem albo z po­sta­cią ra­dziec­kie­go przy­wód­cy Jó­ze­fa Sta­li­na

Wiktionary

Patrz:

stalinizm

Przykłady

 (1.1) Znak rów­no­ści mię­dzy sta­li­now­ski­mi gu­ła­ga­mi a hit­le­row­ski­mi obo­za­mi kon­cen­tra­cyj­ny­mi już dawno po­sta­wio­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalin mos., stalinizm mrz., stalinista mos., stalinistka ż., stalinizacja ż., stalinowiec mos.

 czas. stalinizować

 przym. Stalinowski, antystalinowski

Wiktionary


stalinówka

→ sta­li­no­wiec; sta­li­nist­ka


SJP.pl


staliować

zwę­zić ubra­nie w talii; wy­ta­lio­wać


SJP.pl


staliwo

stal gor­sze­go ga­tun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stal w sta­nie cie­kłym lub w po­sta­ci go­to­wych od­le­wów

Wiktionary

Sta­li­wo – wie­los­kład­ni­ko­wy stop że­la­za z wę­glem, nie­pod­da­ny obrób­ce pla­stycz­nej.

W od­mia­nach użyt­ko­wych za­war­tość węgla nie prze­kra­cza 1,5%, suma ty­po­wych do­mie­szek rów­nież nie prze­kra­cza 1%. Wła­ści­wo­ści me­cha­nicz­ne sta­li­wa są nieco niż­sze niż włas­no­ści stali o takim samym skła­dzie po obrób­ce pla­stycz­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈlʲivɔ, AS: stalʹivo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staliwny

 rzecz. stalownia ż., stalowiec mos., stalówka ż., stal

Wiktionary


stalińsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. No­wo­kuź­nieck, nazwa no­szo­na przez mia­sto w la­tach 1932–61

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalin mos.

 przym. staliński

Wiktionary


stalka

daw­niej:
1. sta­lo­wy pręt do krze­sa­nia ognia;
2. przy­rząd do ostrze­nia noży, ta­sa­ków itp.;
3. za­koń­cze­nie pióra, sta­lów­ka;
4. sta­lo­wa li­stew­ka do usz­tyw­nia­nia spód­nic, gor­se­tów itp.; bry­kla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­lo­wy pręt do ostrze­nia noży

 (1.2) przest. pot. sta­lów­ka

 (1.3) wędk. pot. sta­lo­wy przy­pon

 (1.4) daw. sta­lo­wa sprę­ży­na w sta­ni­ku, gor­se­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stal, stalówka ż.

 przym. stalowy

Wiktionary


stalker

[czy­taj: sto­ker lub stal­ker] osoba upor­czy­wie na­ga­bu­ją­ca, prze­śla­du­ją­ca kogoś, na­ru­sza­ją­ca pry­wat­ność innej osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. osoba prze­śla­du­ją­ca swoją ofia­rę po­przez śle­dze­nie jej i utrud­nia­nie życia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stal­ker w pra­wie kar­nym to osoba, która komuś się na­przy­krza lub prze­śla­du­je.
  • stal­ke­rzy – bo­ha­te­ro­wie po­wie­ści Pi­knik na skra­ju drogi Ar­ka­di­ja i Bo­ry­sa Stru­gac­kich i in­nych ksią­żek osa­dzo­nych w nur­cie fan­ta­sty­ki po­sta­po­ka­lip­tycz­nej.
  • Stal­ker – film An­drie­ja Tar­kow­skie­go na pod­sta­wie po­wie­ści Pi­knik na skra­ju drogi Ar­ka­di­ja i Bo­ry­sa Stru­gac­kich.
  • S.T.A.L.K.E.R. – seria gier kom­pu­te­ro­wych in­spi­ro­wa­na po­wie­ścią Pi­knik na skra­ju drogi Ar­ka­di­ja i Bo­ry­sa Stru­gac­kich oraz ka­ta­stro­fą w Czar­no­by­lu.
  • Stal­ker – bry­tyj­ski film z 2010
  • Stal­ker – ir­landz­ki film z 2012
  • Stal­ker – ni­ge­ryj­ski film z 2016
  • Stal­ker – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny sta­cji CBS
  • Zamek Stal­ker – zamek w Szko­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofia­rę stal­ke­ra bu­dzi­ły nocą wul­gar­ne SMS-y.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstalkɛr, AS: stalker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalking mrz., stalkowanie n.

:: fż. stalkerka ż.

 czas. stalkować ndk.

Wiktionary


stalkerka

[czy­taj: sto­ker­ka lub stal­ker­ka] ko­bie­ta upor­czy­wie na­ga­bu­ją­ca, prze­śla­du­ją­ca kogoś, na­ru­sza­ją­ca pry­wat­ność innej osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. ko­bie­ta do­pu­szcza­ją­ca się stal­kin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­wio­no za­rzu­ty 27-let­niej stal­ker­ce nę­ka­ją­cej by­łe­go ko­chan­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalking mrz., stalkowanie n.

:: fm. stalker mos.

 czas. stalkować ndk.

Wiktionary


stalkerski

→ stal­ker [czy­taj: sto­ker­ski lub stal­ker­ski]


SJP.pl


stalking

[czy­taj: sto­king lub stal­king] upor­czy­we na­ga­by­wa­nie, na­przy­krza­nie się, prze­śla­do­wa­nie innej osoby i na­ru­sza­nie jej pry­wat­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. krym. zło­śli­we i pow­ta­rza­ją­ce się na­ga­by­wa­nie, na­przy­krza­nie się czy prze­śla­do­wa­nie, za­gra­ża­ją­ce czy­je­muś bez­pie­czeń­stwu;

Wiktionary

Stal­king – ter­min po­cho­dzą­cy z ję­zy­ka an­giel­skie­go, który oz­na­cza „pod­cho­dy” lub „skra­da­nie się”. Pod ko­niec lat 80. XX wieku "stal­king" zy­skał do­dat­ko­we ne­ga­tyw­ne zna­cze­nie na sku­tek no­we­go zja­wi­ska spo­łecz­ne­go, jakim było ob­se­syj­ne po­dą­ża­nie fanów za gwia­zda­mi fil­mo­wy­mi Hol­ly­wo­od. Obec­nie "stal­king" jest de­fi­nio­wa­ny jako „zło­śli­we i pow­ta­rza­ją­ce się na­ga­by­wa­nie, na­przy­krza­nie się czy prze­śla­do­wa­nie za­gra­ża­ją­ce czy­je­muś bez­pie­czeń­stwu”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwy­kle po­wo­dem stal­kin­gu jest chora mi­łość albo uwiel­bie­nie.

 (1.1) (…) w USA co roku do­ty­ka to 1,4 mln osób, a w Pol­sce do bycia ofia­rą stal­kin­gu przyz­na­ła się co ósma ba­da­na osoba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔcĩŋk|ˈstacĩŋk, AS: stoḱĩŋk|staḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalker mos., stalkerka ż., stalkowanie n.

 czas. stalkować ndk.

Wiktionary


stalkingowy

[czy­taj: sto­kin­go­wy lub stal­kin­go­wy] zwią­za­ny z upor­czy­wym na­ga­by­wa­niem, prze­śla­do­wa­niem kogoś, na­ru­sza­niem pry­wat­no­ści innej osoby


SJP.pl


stalkować

[czy­taj: sto­ko­wać lub stal­ko­wać] upor­czy­wie na­ga­by­wać, na­przy­krzać się, prze­śla­do­wać inną osobę i na­ru­szać jej pry­wat­ność; nękać


SJP.pl


stalla

drew­nia­na lub ka­mien­na ławka dla du­chow­nych, bo­ga­to zdo­bio­na, usta­wio­na w pre­zbi­te­rium


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stal­la – dawna nazwa miej­sco­wo­ści Bivio
  • Bern­hard Stal­la – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Stala
  • stal­le

Wikipedia


stalle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ławy usy­tu­o­wa­ne przy bocz­nych ścia­nach pre­zbi­te­rium, czę­sto bo­ga­to de­ko­ro­wa­ne;

Wiktionary

Stal­le – drew­nia­ne lub ka­mien­ne ławki usta­wio­ne w pre­zbi­te­rium przy bocz­nych ścia­nach. Czę­sto bar­dzo bo­ga­to zdo­bio­ne rzeź­biar­sko, ma­lar­sko lub in­tar­sją, po­prze­dzie­la­ne na po­je­dyn­cze sie­dzi­ska.

Miały zaz­wy­czaj wy­so­kie opar­cia (za­plec­ki), czę­sto z bal­da­chi­mem.

Wikipedia


stallone

[czy­taj: staLON] naz­wi­sko


SJP.pl


stalmach

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Stal­mach – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Paweł Stal­mach – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


stalnica

po­rem­bi­ca stal­ni­ca - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Eu­ro­pie Środ­ko­wej


SJP.pl


stalny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. sta­lo­wy, wy­ko­na­ny ze stali

Wiktionary


stalochłonny

zu­ży­wa­ją­cy dużo stali


SJP.pl


staloryt

1. ro­dzaj tech­ni­ki gra­ficz­nej
2. ry­ci­na uzy­ski­wa­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. tech­ni­ka gra­ficz­na na­le­żą­ca do druku wklę­słe­go po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu ry­ci­ny ryl­cem na pły­cie sta­lo­wej, po­ma­lo­wa­niu go farbą i od­bi­ciu na pa­pie­rze;

 (1.2) od­bit­ka, ry­ci­na, która zo­sta­ła wy­ko­na­na tech­ni­ką sta­lo­ry­tu (1.1)

Wiktionary

Sta­lo­ryt — tech­ni­ka gra­ficz­na na­le­żą­ca do druku wklę­słe­go — rów­nież nazwa ry­ci­ny wy­ko­na­nej tej tech­ni­ką. Po­le­ga na wy­ko­na­niu ry­ci­ny ryl­cem na pły­cie sta­lo­wej. Wy­ma­ga dużej pre­cyz­ji od ry­tow­ni­ka, po­nie­waż re­tu­sze i po­praw­ki są pra­wie nie­moż­li­we ze wzglę­du na twar­dość ma­te­ria­łu. Po za­koń­cze­niu ry­to­wa­nia płyta jest do­dat­ko­wo har­to­wa­na.

Wikipedia


stalorytnictwo

sztu­ka wy­ko­ny­wa­nia sta­lo­ry­tów


SJP.pl


stalorytnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wy­ko­ny­wa­nia sta­lo­ry­tów


SJP.pl


staloskop

przy­rząd do szyb­kie­go ba­da­nia skła­du che­micz­ne­go stali me­to­dą ana­li­zy wid­mo­wej; sti­lo­metr


SJP.pl


stalować

prze­sta­rza­le: zle­cać rze­mieśl­ni­ko­wi wy­ko­na­nie cze­goś


SJP.pl


stalowiec

1. żoł­nierz nie­bio­rą­cy udzia­łu w fali;
2. za­wod­nik lub fan klubu Stal (np. Stal Mie­lec, Stal Go­rzów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kibic klubu spor­to­we­go Stal Go­rzów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stal ż., stalownia ż., stalówka ż., staliwo n.

 przym. stalowy

Wiktionary


stalownia

za­kład pro­duk­cyj­ny (fa­bry­ka) wyt­wa­rza­ją­cy stal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. hutn. dział huty zaj­mu­ją­cy się wy­ta­pia­niem stali

Wiktionary

Sta­low­nia – dział huty zaj­mu­ją­cy się wy­ta­pia­niem stali.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kom­bi­nat w Sta­ra­cho­wi­cach po­sia­dał już w tym cza­sie nową wal­cow­nię i sta­low­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stal ż., stalówka ż., staliwo n., stalowiec m.

 przym. stalowy

Wiktionary


stalownictwo

dział hut­nict­wa obej­mu­ją­cy wy­ta­pia­nie stali


SJP.pl


stalownik

osoba wyt­wa­rza­ją­ca stal


SJP.pl

Sta­low­nik – opu­szczo­ny kom­pleks sa­na­to­ryj­no-szpi­tal­ny na zbo­czu Łysej Góry w Biel­sku-Bia­łej (Mi­ku­szo­wi­ce Kra­kow­skie), przy ul. Sta­lo­wej 10. Pow­stał w la­tach 60. XX w. jako in­we­sty­cja re­sor­tu hut­nict­wa dla pra­cow­ni­ków za­kła­dów me­ta­lur­gicz­nych i ich ro­dzin. Oś­ro­dek dzia­łał od 1967 do 2001 r., peł­niąc funk­cję sa­na­to­rium, a na­stęp­nie szpi­ta­la spe­cja­li­stycz­ne­go. Od ponad 20 lat po­zo­sta­je opu­szczo­ny i stop­nio­wo ni­szcze­je, sta­jąc się jed­nym z naj­bar­dziej roz­poz­na­wal­nych „stra­szy­deł” w re­gio­nie.

Wikipedia


stalowobłękitny

błę­kit­ny o sta­lo­wym (sza­ro­nie­bie­skim) od­cie­niu


SJP.pl


stalowoczarny

czar­ny o sta­lo­wym (sza­ro­nie­bie­skim) od­cie­niu


SJP.pl


stalowogranatowy

gra­na­to­wy o sta­lo­wym (sza­ro­nie­bie­skim) od­cie­niu


SJP.pl


stalowoniebieski

nie­bie­ski o sta­lo­wym (sza­ro­nie­bie­skim) od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor nie­bie­ski o od­cie­niu sta­lo­wym, sza­rym i po­łys­kli­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niebo mię­dzy ko­na­ra­mi ma od­cień chłod­ny, sta­lo­wo­nie­bie­ski i po­kry­te jest dość gęsto obłocz­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalowoniebieskość ż.

 przysł. stalowoniebiesko

Wiktionary


stalowosrebrny

srebr­ny o sta­lo­wym (sza­ro­nie­bie­skim) od­cie­niu


SJP.pl


stalowoszary

szary o sta­lo­wym (sza­ro­nie­bie­skim) od­cie­niu


SJP.pl


stalowowolanin

miesz­ka­niec Sta­lo­wej Woli (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­lo­wej Woli

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Sta­lo­wej Woli, uro­dzo­na w Sta­lo­wej Woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­cert na cześć sta­lo­wo­wo­lan stał się okaz­ją by uho­no­ro­wać waż­ne­go i zna­ne­go ro­da­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalowa Wola ż.

:: fż. stalowowolanka ż.

 przym. stalowowolski

Wiktionary


stalowowolanka

miesz­kan­ka Sta­lo­wej Woli (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sta­lo­wej Woli

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Sta­lo­wej Woli, uro­dzo­na w Sta­lo­wej Woli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalowa Wola ż.

:: fm. stalowowolanin m.

 przym. stalowowolski

Wiktionary


stalowowolski

przy­miot­nik od: Sta­lo­wa Wola


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Sta­lo­wej Woli, zwią­za­ny ze Sta­lo­wą Wolą, po­cho­dzą­cy ze Sta­lo­wej Woli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstalɔvɔˈvɔlsʲci, AS: stalovovolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stalowa Wola ż., stalowowolanin m., stalowowolanka ż.

Wiktionary


stalowy

1. wy­ko­na­ny ze stali;
2. ma­ją­cy kolor stali, sza­ro­nie­bie­ski;
3. prze­no­śnie:
a) bar­dzo silny, twar­dy;
b) silny psy­chicz­nie, nie­u­gię­ty, nie­złom­ny; świad­czą­cy o ta­kich ce­chach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze stalą, do­ty­czą­cy stali

 (1.2) wy­ko­na­ny ze stali

 (1.3) książk. ma­ją­cy kolor stali

 (1.4) przen. twar­dy, mocny, silny fi­zycz­nie

 (1.5) przen. silny, od­por­ny psy­chicz­nie; także. bę­dą­cy wy­ra­zem moc­ne­go cha­rak­te­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strop ze­spo­lo­ny skła­da się ze sta­lo­wych belek i płyty żel­be­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈlɔvɨ, AS: stalovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stal ż., stalownia ż., stalowiec mos., stalka ż., stalówka ż.

 przysł. stalowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. ocelowy

 (1.3) szaroniebieski, popielaty

 (1.4) żelazny

 (1.5) twardy jak stal, żelazny

Wiktionary


stalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: stały


SJP.pl


staluga

daw­niej: szta­lu­ga; sto­jak z ru­cho­my­mi uchwy­ta­mi, słu­żą­cy­mi ma­la­rzo­wi do umie­szcza­nia ma­lo­wa­ne­go obra­zu na od­po­wied­niej wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. szta­lu­ga, szta­lu­gi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈluɡa, AS: staluga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztaluga, sztalugi

Wiktionary


stalugwa

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych; bro­dziec sa­mot­ny, sa­mot­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mot­nik, bro­dziec sa­mot­ny

Wiktionary


stalóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sta­lów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalówka ż.

Wiktionary


stalówka

1. cien­ka blasz­ka ufor­mo­wa­na w kształ­cie ostrza, rozd­wo­jo­ne­go na końcu, słu­żą­ca do pi­sa­nia;
2. po­tocz­nie: sta­lo­wa linka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) koń­co­wa, ro­bo­cza część pióra do pi­sa­nia lub ry­so­wa­nia;

 (1.2) pot. techn. sta­lo­wa linka

Wiktionary

Sta­lów­ka – uksz­tał­to­wa­na w for­mie cien­kie­go ostrza, rozd­wo­jo­ne­go na końcu, sta­lo­wa, bądź wy­ko­na­na z in­ne­go ma­te­ria­łu (np. złoto, tytan) cien­ka bla­cha, słu­żą­ca do pi­sa­nia pió­rem przy uży­ciu cie­kłe­go atra­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fer­dy­nan­da zła­ma­ła sta­lów­kę i za­pać­ka­ła cały ze­szyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈlufka, AS: stalufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalownia ż., stalowiec mos., stal ż., staliwo n., stalka ż.

:: zdrobn. stalóweczka ż.

 przym. stalowy, stalowniowy, stalówkowy

 przysł. stalowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stalka

Wiktionary


stalówkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­lów­ką, do­ty­czą­cy sta­lów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stalówka ż.

Wiktionary


stambulczyk

miesz­ka­niec Stam­bu­łu; Stam­buł­czyk


SJP.pl


stambulski

→ Stam­buł (mia­sto w Tur­cji); istam­bul­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Stam­bu­łu, zwią­za­ny ze Stam­bu­łem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãmˈbulsʲci, AS: stãmbulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istambuł mrz., Stambuł mos., stambułczyk mos., stambułka ż.

Wiktionary


stambuł

(w sta­ro­żyt­no­ści Bi­zan­cjum, 324-1453 Kon­stan­ty­no­pol, 1453-1930 nazwy Kon­stan­ty­no­pol i Stam­buł uży­wa­ne za­mien­nie) naj­więk­sze mia­sto w Tur­cji; rza­dziej: Istam­buł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Tur­cji, le­żą­ce nad Bos­fo­rem, na dwóch kon­ty­nen­tach;

Wiktionary

Stam­buł ( İstanbul) – naj­więk­sze i naj­lud­niej­sze mia­sto w Tur­cji oraz jej cen­trum kul­tu­ral­ne, hand­lo­we i fi­nan­so­we. Roz­cią­ga się po obu stro­nach cie­śni­ny mor­skiej Bos­for, od pół­noc­ne­go wy­brze­ża Morza Mar­ma­ra do po­łud­nio­we­go wy­brze­ża Morza Czar­ne­go. Po­ło­że­nie miej­sco­wo­ści za­rów­no w eu­ro­pej­skiej Tra­cji, jak i az­ja­tyc­kiej Bi­ty­nii spra­wia, że jest ona je­dy­ną me­tro­po­lią świa­ta znaj­du­ją­cą się na dwóch kon­ty­nen­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Az­ja­tyc­ka część Stam­bu­łu sta­no­wi sy­pial­nię mia­sta.

 (1.1) Roz­wia­ne mi­na­re­ty, • me­cze­ty, ko­pu­ły, • w li­lio­wych jasz­ma­kach drze­mią­ce ko­bie­ty, • pach­ną­ce Stam­bu­ły…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãmbuw, AS: stãmbuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istambuł mrz., stambułczyk mos., stambułka ż.

 przym. stambulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Istambuł; hist. Bizancjum, Konstantynopol, Carogród

Wiktionary


stambułczyk

miesz­ka­niec Stam­bu­łu; Stam­bul­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Stam­bu­łu; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My, stam­buł­czy­cy, nadal stra­szy­my rząd hi­sto­rycz­ną kląt­wą: wszy­scy, któ­rzy zdo­bę­dą nasze mia­sto, stają się wcze­śniej czy póź­niej ofia­rą jego tra­gicz­ne­go losu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stambuł mrz., stambułka ż.

:: fż. stambułka ż.

 przym. stambulski

Wiktionary


stambułka

daw­niej: fajka tu­rec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Stam­bu­łu; ko­bie­ta z tego mia­sta

 (1.2) daw. fajka tu­rec­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stambuł mrz.

:: fm. stambułczyk mos.

 przym. stambulski

Wiktionary


stamina

śro­do­wi­sko­wo: wy­trzy­ma­łość ja­kie­goś urzą­dze­nia


SJP.pl

Sta­mi­na – szó­sty album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Gedza. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 19 li­sto­pa­da 2020 za poś­red­nict­wem wyt­wór­ni mu­zycz­nej NNJL w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki hip-hop. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD).

Wikipedia


stamirowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­mi­ro­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Ko­lusz­ki
  • Sta­mi­ro­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Mo­giel­ni­ca

Wikipedia


stampila

pie­cząt­ka (stem­pel) imien­na, fir­mo­wa


SJP.pl


stamppot

[czy­taj: stam­pot] ziem­nia­ki utłu­czo­ne wraz z wa­rzy­wa­mi


SJP.pl

Stamp­pot ( stam­pen „tłuc, ubi­jać” i pot „gar­nek”) – ziem­nia­ki utłu­czo­ne razem z wa­rzy­wa­mi.

Pro­sta i po­żyw­na po­tra­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla tra­dy­cyj­nej kuch­ni ho­len­der­skiej, łatwa do przy­go­to­wa­nia w dużej ilo­ści. Pod­sta­wo­wym skład­ni­kiem są ugo­to­wa­ne i utłu­czo­ne ziem­nia­ki.

Wikipedia


stamtąd

z tam­te­go miej­sca


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) z tam­te­go miej­sca, z tam­tej lo­ka­li­za­cji, z miej­sca od­da­lo­ne­go od nas

Wiktionary

Stam­tąd ( From, zapis sty­li­zo­wa­ny FROM) – ame­ry­kań­ski se­rial grozy. W ro­lach głów­nych wy­stę­pu­ją Ha­rold Per­ri­ne­au Jr., Ca­ta­li­na San­di­no Mo­re­no, Eion Ba­i­ley, i.

Se­rial w 2025 roku do­stał Na­gro­dę Sa­turn w ka­te­go­rii Naj­lep­szy se­rial te­le­wi­zyj­ny z ga­tun­ku hor­ror.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za ro­giem jest sklep. Przy­nieś mi stam­tąd mleko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãmtɔ̃nt, AS: stãmtõnt

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. tam

 partyk. tam

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stąd

Wiktionary


stan

1. ca­łoksz­tałt oko­licz­no­ści, wa­run­ki, w któ­rych się ktoś lub coś znaj­du­je; sy­tu­a­cja, po­zy­cja, po­ło­że­nie;
2. po­ziom, ilość cze­goś; licz­ba;
3. czy­jeś uspo­so­bie­nie, czyjś na­strój;
4. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na i te­ry­to­rial­na w niek­tó­rych pań­stwach fe­de­ral­nych;
5. wcię­cie w pasie; talia, pas, kibić;
6. część tu­ło­wia od ra­mion do talii;
7. część sukni lub in­ne­go okry­cia wierzch­nie­go od ra­mion do pasa lub w oko­li­cach talii;
8. jedna z warstw spo­łecz­nych, na jakie dzie­li­ło się spo­łe­czeń­stwo w pań­stwach eu­ro­pej­skich od XIII do XVIII wieku;
9. przy­na­leż­ność do ta­kiej war­stwy wy­ni­ka­ją­ca z po­cho­dze­nia lub za­wo­du;
10. prze­sta­rza­łe: za­ję­cie wy­ko­ny­wa­ne przez kogoś; zawód, sta­no­wi­sko;
11. ar­cha­icz­nie: pań­stwo, kraj wraz z rzą­dem;
12. ar­cha­icz­nie: rząd, rzą­dze­nie, po­li­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­tu­a­cja, sto­pień cze­goś, po­ziom spraw­no­ści w danej chwi­li; na­strój

 (1.2) ilość, wiel­kość cze­goś

 (1.3) adm. odręb­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na niek­tó­rych państw fe­de­ra­cyj­nych;

 (1.4) hist. so­cjol. grupa spo­łecz­na w okre­sie od śred­nio­wie­cza do XVIII w.;

 (1.5) część ubra­nia ko­bie­ty na wy­so­ko­ści talii

 (1.6) daw. pań­stwo

 (1.7) stpol. za­pew­nie­nie utrzy­ma­nia woj­sku

 (1.8) daw. na­miot

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stan – w ma­te­ma­ty­ce: jedno z moż­li­wych po­ło­żeń pro­ce­su (łań­cu­cha) Mar­ko­wa
  • stan sku­pie­nia – w fi­zy­ce: pod­sta­wo­wa forma sub­stan­cji
  • stan splą­ta­ny – w fi­zy­ce kwan­to­wej: ro­dzaj sko­re­lo­wa­ne­go stanu kwan­to­we­go
  • stan ma­kro­sko­po­wy – w ter­mo­dy­na­mi­ce: stan ukła­du opi­sa­ny przy uży­ciu zmien­nych ma­kro­sko­po­wych
  • stan sta­cjo­nar­ny – wy­róż­nia się trzy odręb­ne de­fi­ni­cje:
    • w fi­zy­ce: stan ukła­du fi­zycz­ne­go, któ­re­go opis jest nie­za­leż­ny od zmien­nej cza­so­wej
    • w che­mii: te­o­ria stanu, ma­ją­ca na celu upro­ścić roz­wią­zy­wa­nie niek­tó­rych rów­nań re­ak­cji
    • w kos­mo­lo­gii: te­o­ria stanu jako model kos­mo­lo­gicz­ny, al­ter­na­tyw­ny dla Wiel­kie­go Wy­bu­chu
  • stan kry­tycz­ny — wy­róż­nia się wiele odręb­nych de­fi­ni­cji, m.in.:
    • w fi­zy­ce ją­dro­wej: stan rów­no­wa­gi w re­ak­to­rze ją­dro­wym
    • w ter­mo­dy­na­mi­ce: stan poś­red­ni mię­dzy cie­czą i gazem w punk­cie kry­tycz­nym
    • w hy­dro­dy­na­mi­ce: stan opły­wu, dla któ­re­go opór spada w związ­ku z przej­ściem od prze­pły­wu la­mi­nar­ne­go do tur­bu­lent­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten bu­dy­nek jest w kiep­skim sta­nie: po­wy­bi­ja­ne szyby, za­ro­śnię­ty ogród, myszy…

 (1.2) Stan pułku ka­wa­le­rii wy­no­sił w tej chwi­li tylko 20 jeźdź­ców.

 (1.3) Prze­stęp­ca ucie­ka­jąc przed FBI prze­kro­czył gra­ni­cę stanu.

 (1.4) Wy­róż­nia się czte­ry stany: szlach­tę i du­cho­wień­stwo, chło­pów i mie­szczań­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãn, AS: stãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stany nmos., stanowisko n.

 rzecz. stanik m.

 przym. stanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warunki, położenie, sytuacja, nastrój

 (1.2) ilość, wielkość, liczebność

 (1.4) kasta

Wiktionary


stanaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


stanca

w po­ez­ji pro­wan­sal­skiej nazwa ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go o wy­ra­zi­stej i zam­knię­tej bu­do­wie, zło­żo­ne­go z kilku lub kil­ku­na­stu wer­sów; stan­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. stro­fa ośmio­wier­szo­wa

 (1.2) liter. utwór po­e­tyc­ki skła­da­ją­cy się ze strof ośmio­wier­szo­wych

Wiktionary

Stan­ca – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­i­ła, w gmi­nie Stăncuța. W 2011 roku li­czy­ła 327 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stancelewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stancja

1. miesz­ka­nie, czę­sto wraz z utrzy­ma­niem, od­naj­mo­wa­ne ucz­niom lub stu­den­tom;
2. daw­niej: pokój, sy­pial­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­ka­nie wy­naj­mo­wa­ne ucz­niom lub stu­den­tom

 (1.2) daw. pokój ofe­ro­wa­ny go­ściom

Wiktionary

Stan­cja ( stan­za, czyt. "stan­ca" – pokój, izba) – miesz­ka­nie wy­naj­mo­wa­ne ucz­niom na czas nauki poza miej­scem sta­łe­go za­miesz­ka­nia.

Ceny najmu miesz­ka­nia na ten cel, po­dob­nie jak ceny in­nych miesz­kań, uza­leż­nio­ne są od miej­sco­wo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jurek miesz­ka na stan­cji w Gli­wi­cach.

Wiktionary


stanclik

naz­wi­sko


SJP.pl


stancyjka

zdrob­nie­nie od: stan­cja


SJP.pl


stand

[czy­taj: stend]
1. sta­no­wi­sko dla za­wod­ni­ków w za­wo­dach strze­lec­kich;
2. try­bu­na dla wi­dzów wy­ści­gów kon­nych;
3. sto­i­sko, na któ­rym są ro­zło­żo­ne ek­spo­na­ty wy­sta­wo­we;
4. sto­jak na ulot­ki re­kla­mo­we


SJP.pl

Stand – wieś w An­glii, w hrab­stwie Wiel­ki Man­che­ster. Leży 11 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum mia­sta Man­che­ster.

Wikipedia


stand-by

[czy­taj: stand baj] stand­by;
1. tryb czu­wa­nia niek­tó­rych urzą­dzeń po wy­łą­cze­niu;
2. akre­dy­ty­wa stand-by - zo­bo­wią­za­nie banku ot­wie­ra­ją­ce­go do za­pła­ce­nia na pier­wsze żą­da­nie be­ne­fi­cjen­ta kwoty akre­dy­ty­wy w przy­pad­ku nie­wy­wią­za­nia się zle­ce­nio­daw­cy ze swo­ich zo­bo­wią­zań


SJP.pl


stand-up

[czy­taj: stend ap]
1. ko­me­dio­wy wy­stęp w po­sta­ci mo­no­lo­gu przed pu­blicz­no­ścią;
2. ko­men­tarz re­por­te­ra te­le­wi­zyj­ne­go wy­gła­sza­ny na sto­ją­co przed ka­me­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. ko­me­dio­wy wy­stęp sce­nicz­ny w for­mie mo­no­lo­gu;

Wiktionary

Stand-up – ko­me­dio­wa forma ar­ty­stycz­na w po­sta­ci mo­no­lo­gu przed pu­blicz­no­ścią.

W odróż­nie­niu od ka­ba­re­tu stand-up opie­ra się ra­czej na cha­ryz­mie wy­ko­naw­cy oraz kon­tak­cie z pu­blicz­no­ścią niż na do­pra­co­wa­niu każ­de­go wier­sza przed­sta­wie­nia i war­to­ści ar­ty­stycz­nej. Ar­ty­ści stand-upowi przy­wią­zu­ją mniej­szą wagę do kwe­stii ar­ty­stycz­nych, za głów­ny cel sta­wia­jąc sobie opo­wia­da­ną hi­sto­rię i ro­zba­wie­nie pu­blicz­no­ści. Ga­tu­nek ten ce­chu­je od­waż­ny humor i po­dej­mo­wa­nie kon­tro­wer­syj­nych te­ma­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stand-uper m.

 przym. stand-upowy

Wiktionary


stand-uper

[czy­taj: stendAper] komik wy­gła­sza­ją­cy mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stan­du­per, stand uper, sten­da­per, stand-upo­wiec, stan­du­po­wiec, stand upo­wiec, sten­da­po­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­ko­nu­ją­ca stand-up (ko­me­dio­wy wy­stęp sce­nicz­ny w for­mie mo­no­lo­gu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stand-up mrz.

 przym. stand-upowy

Wiktionary


stand-uperka

[czy­taj: stendaPERka] ko­micz­ka wy­gła­sza­ją­ca mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stan­du­per­ka, stand uper­ka, sten­da­per­ka


SJP.pl


stand-upowiec

[czy­taj: stendaPOwiec] komik wy­gła­sza­ją­cy mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stand-uper, stan­du­per, sten­da­per, stand uper, stan­du­po­wiec, stand upo­wiec, sten­da­po­wiec


SJP.pl


stand-upowy

→ stand-up


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze stand-upem, do­ty­czą­cy stand-upu

Wiktionary

Patrz:

stand-up

Przykłady

 (1.1) Scena stand-upowa w na­szym kraju cią­gle się roz­wi­ja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stand-up m., stand-uper m.

Wiktionary


standard

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­wszech­ne kry­te­rium okre­śla­ją­ce po­ziom usług lub to­wa­rów speł­nia­ją­cych pod­sta­wo­we wy­ma­ga­nia;

 (1.2) pod­sta­wo­wa wer­sja pro­duk­tu

 (1.3) muz. w jaz­zie po­pu­lar­ny temat mu­zycz­ny bę­dą­cy pod­sta­wą im­pro­wi­za­cji;

 (1.4) jęz. stan­dard li­te­rac­ki, język stan­dar­do­wy;

 (1.5) środ. tańce stan­dar­do­we

Wiktionary

Stan­dard – wspól­nie usta­lo­ne kry­te­rium, które okre­śla po­wszech­ne, zwy­kle naj­bar­dziej po­żą­da­ne cechy cze­goś, np. wyt­wa­rza­ne­go przed­mio­tu (np. stan­dar­dem jest, że każdy współ­cze­śnie wyt­wa­rza­ny te­le­wi­zor wyś­wiet­la ko­lo­ry) czy ludz­kie­go za­cho­wa­nia (norma kul­tu­ro­wa). Stan­dard to cza­sem także pod­sta­wo­wa, naj­prost­sza wer­sja pro­duk­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstãndart, AS: stãndart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. standardowy, standaryzacyjny

 rzecz. standaryzacja ż., niestandardowość ż., standardowość ż.

 czas. standaryzować ndk.

Wiktionary


standardowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest stan­dar­do­we; cecha tych, któ­rzy są stan­dar­do­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. standard m., niestandardowość ż.

 przym. standardowy

 przysł. standardowo

Wiktionary


standardowy

ty­po­wy, zgod­ny z normą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy, prze­cięt­ny, mało ory­gi­nal­ny

 (1.2) zgod­ny z okre­ślo­nym stan­dar­dem, normą itp.

 (1.3) jęz. mie­szczą­cy się w nor­mach mowy ogól­no­na­ro­do­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy się ostro sprze­ci­wi­li, gdy dy­rek­cja ogło­si­ła, że za nad­go­dzi­ny bę­dzie pła­co­na stan­dar­do­wa staw­ka.

 (1.2) Stan­dar­do­wa płyta CD ma 12 cen­ty­me­trów śred­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstãndarˈdɔvɨ, AS: stãndardovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niestandardowość ż., standaryzacja ż., standard, standardowość

 przysł. standardowo

 czas. standaryzować, ustandaryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalny, rutynowy, schematyczny, skostniały, stereotypowy, szablonowy, sztampowy, tradycyjny, uporządkowany, utarty, utrwalony, zwykły

 (1.2) normatywny, preskryptywny

 (1.3) literacki

Wiktionary


standardzik

zdrob­nie­nie od: stan­dard


SJP.pl


standartowy

daw­niej, dziś nie­po­praw­nie: stan­dar­do­wy


SJP.pl


standaryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wpro­wa­dza­nia jed­na­ko­wych norm w danej dzie­dzi­nie (naj­czę­ściej w prze­my­śle)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stan­da­ry­za­cja (psy­cho­me­tria)
  • stan­da­ry­za­cja (sta­ty­sty­ka)
  • stan­da­ry­za­cja (tech­ni­ka)
  • stan­da­ry­za­cja (so­cjo­ling­wi­sty­ka)
  • nor­ma­li­za­cja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstãndarɨˈzat͡sʲja, AS: stãndaryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. standard m., niestandardowość ż.

 czas. standaryzować ndk.

 przym. standaryzacyjny, standardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) normalizacja, ujednolicenie

Wiktionary


standaryzacyjny

przy­miot­nik od: stan­da­ry­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stan­da­ry­za­cją, do­ty­czą­cy stan­da­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. standaryzacja ż., standard mrz.

 czas. standaryzować ndk.

Wiktionary


standaryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ze­stan­da­ry­zo­wać)

 (1.1) usta­lać stan­dard czyn­no­ści lub wy­ro­bów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. standard mrz., standaryzacja ż.

 przym. standaryzacyjny, standardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) normalizować, ujednolicać

Wiktionary


standby

[czy­taj: stand­baj] stand-by;
1. tryb czu­wa­nia niek­tó­rych urzą­dzeń po wy­łą­cze­niu;
2. akre­dy­ty­wa stand­by - zo­bo­wią­za­nie banku ot­wie­ra­ją­ce­go do za­pła­ce­nia na pier­wsze żą­da­nie be­ne­fi­cjen­ta kwoty akre­dy­ty­wy w przy­pad­ku nie­wy­wią­za­nia się zle­ce­nio­daw­cy ze swo­ich zo­bo­wią­zań


SJP.pl


standuper

[czy­taj: stendAper] komik wy­gła­sza­ją­cy mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stand-uper, stand uper, sten­da­per, stand-upo­wiec, stan­du­po­wiec, stand upo­wiec, sten­da­po­wiec


SJP.pl


standuperka

[czy­taj: stendaPERka] ko­micz­ka wy­gła­sza­ją­ca mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stand-uper­ka, stand uper­ka, sten­da­per­ka


SJP.pl


standupowiec

[czy­taj: stendaPOwiec] komik wy­gła­sza­ją­cy mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stand-uper, stan­du­per, sten­da­per, stand uper, stand-upo­wiec, stand upo­wiec, sten­da­po­wiec


SJP.pl


standupowy

→ stan­dup, → stand-up [czy­taj: sten­da­po­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. stand-upowy.

Wiktionary


stanecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Sta­nec­ki – pol­ski chór­mistrz, dy­ry­gent
  • To­masz Sta­nec­ki – pol­ski fizyk
  • Zdzi­sław Sta­nec­ki – pol­ski wy­na­laz­ca
  • Zofia Sta­nec­ka – pol­ska pi­sar­ka dzie­cię­ca

Wikipedia


stanek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­nek – przy­sió­łek wsi Nowe Smar­cho­wi­ce w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Sta­nek – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Jerzy Sta­nek – pol­ski iluz­jo­ni­sta
  • Karin Sta­nek – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Józef Sta­nek – mę­czen­nik, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go
  • Józef Sta­nek – ku­rier Armii Kra­jo­wej

Wikipedia


stanford

mia­sto w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uni­wer­sy­tet Stan­for­da
  • Stan­ford – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Santa Clara
  • Stan­ford – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McLean
  • Stan­ford – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Lin­coln
  • Stan­ford – miej­sco­wość w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Ju­dith Basin
  • Stan­ford – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Dut­chess
  • Stan­ford (ang. Stan­ford Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Clay
  • Stan­ford (ang. Stan­ford Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Isan­ti
  • Stan­ford (ang. Stan­ford Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Dut­chess
  • Stan­ford – miej­sco­wość w hrab­stwie Bed­fords­hi­re (An­glia)
  • Stan­ford – miej­sco­wość w hrab­stwie Kent (An­glia)
  • Stan­ford – miej­sco­wość w hrab­stwie Nor­folk (An­glia)

Wikipedia


stanfordzki

→ Stan­ford


SJP.pl

Patrz:

Stanford

stangrecki

→ stan­gret


SJP.pl

Patrz:

stangret

stangret

woź­ni­ca, fur­man, foryś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pry­wat­ny woź­ni­ca po­wo­żą­cy końmi

Wiktionary

Nie mylić z: forsz­pa­nem me­dial­nym.

Stan­gret (z niem. "Stan­gen­re­i­ter"), zwany rów­nież forsz­pa­nem (z niem. "Vor­spann") – po­wo­żą­cy końmi w brycz­ce lub ka­re­cie, bę­dą­cy nieg­dyś w służ­bie u wła­ści­cie­la po­ja­zdu, bę­dą­ce­go zwy­kle osobą re­pre­zen­tu­ją­cą wyż­sze kręgi spo­łecz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­nor­cia ku­pi­ła obraz olej­ny ze stan­gre­tem ubra­nym w li­be­rię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stangretka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica, furman, kuczer

Wiktionary


stangretka

→ stan­gret


SJP.pl

Patrz:

stangret

stanhopea

na­drzew­na ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Stan­ho­pea – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 77 ga­tun­ków. Ro­śli­ny wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej w ta­kich kra­jach jak: Be­li­ze, Bo­li­wia, Bra­zy­lia, Ko­lum­bia, Ko­sta­ry­ka, Ek­wa­dor, Sal­wa­dor, Gu­ja­na Fran­cu­ska, Gwa­te­ma­la, Gu­ja­na, Hon­du­ras, Mek­syk, Ni­ka­ra­gua, Pa­na­ma, Peru, Su­ri­nam, Try­ni­dad i To­ba­go, We­ne­zu­e­la.

Wikipedia


staniak

naz­wi­sko


SJP.pl


staniaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


staniały

stać się tań­szym


SJP.pl


stanibor

imię mę­skie


SJP.pl

Sta­ni­bor – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Stani-" ("stać, stać się, sta­nąć") oraz czło­nu "-bor" ("wal­czyć, zma­gać się"). Mogło oz­na­czać "ten, który zo­sta­nie sław­nym wo­jow­ni­kiem".

Wikipedia


staniborostwo

Sta­ni­bor z żoną; Sta­ni­bo­ro­wie


SJP.pl


staniborowie

imię mę­skie


SJP.pl


staniborowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­ni­bo­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stanica

1. schro­ni­sko przy szla­ku wod­nym;
2. ka­u­ka­skie osied­le wiej­skie;
3. ro­syj­ska jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na;
4. daw­niej: po­gra­nicz­na straż­ni­ca woj­sko­wa;
5. daw­niej: obron­na osada ko­zac­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. woj­sko­wa straż­ni­ca gra­nicz­na

 (1.2) wiej­ska osada ko­zac­ka

 (1.3) schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne przy szla­ku wod­nym

 (1.4) harc. let­nie obo­zo­wi­sko har­cer­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sta­ni­ca (bu­dow­la)
  • sta­ni­ca (cho­rą­giew)
  • Sta­ni­ca – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no
  • Sta­ni­ca – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie Pil­cho­wi­ce
  • Sta­ni­ca – dawna sta­cja ko­le­jo­wa w Jar­na­to­wie, w woj. lu­bu­skim
  • sta­ni­ca har­cer­ska
  • sta­ni­ca ko­zac­ka
  • sta­ni­ca że­glar­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stãˈɲit͡sa, AS: stãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanicówka ż.

 przym. stanicowy

Wiktionary


stanicki

naz­wi­sko


SJP.pl


stanicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­ni­cą, do­ty­czą­cy sta­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanica ż.

Wiktionary


staniczek

zdrob­nie­nie od: sta­nik


SJP.pl


stanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stać.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. cza­sow­ni­ka sta­nąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãɲɛ, AS: stãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stać

 rzecz. postój mrz., stacja ż., stacz mos., stoisko n., stojak mos./mrz.

Wiktionary


staniec

naz­wi­sko


SJP.pl


staniek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Sta­niek (ur. 1941) – pol­ski pre­zbi­ter ka­to­lic­ki
  • Irena Sta­niek – pol­ska śpie­wacz­ka
  • Jan Sta­niek (1879-1968) – ar­chi­wi­sta ama­tor, pa­mięt­ni­karz, z za­wo­du hut­nik
  • Ja­ro­sław Sta­niek (ur. 1965) – pol­ski tan­cerz i cho­re­o­graf
  • Mi­ro­sław Sta­niek (1968–2009) – pol­ski pił­karz
  • Ry­szard Sta­niek (ur. 1971) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


staniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Sta­nie­wicz − pol­ski zie­mia­nin, dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i spo­łecz­ny, ad­wo­kat, po­li­tyk i se­na­tor
  • Eze­chiel Sta­nie­wicz − pol­ski zie­mia­nin, do­wód­ca w pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym
  • Jerzy Sta­nie­wicz − pol­ski ko­man­dor
  • Leon Sta­nie­wicz − pol­ski in­ży­nier elek­tro­tech­nik
  • Re­sty­tut Sta­nie­wicz − pol­ski hi­sto­ryk
  • Roman Adam Sta­nie­wicz − pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Wik­tor Sta­nie­wicz – pol­ski ma­te­ma­tyk, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ste­fa­na Ba­to­re­go w Wil­nie
  • Wi­told Sta­nie­wicz − pol­ski eko­no­mi­sta rolny, poseł na Sejm, mi­ni­ster i, wol­no­mu­larz
  • Zbi­gniew Sta­nie­wicz − pol­ski aktor

Wikipedia


staniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­niew­ski (forma żeń­ska: Sta­niew­ska, licz­ba mnoga: Sta­niew­scy) – naz­wi­sko uży­wa­ne m.in. w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 1797 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. poz­nań­skim (213 osób), kie­lec­kim (204 osoby), ra­dom­skim (196 osób) i łódz­kim (193 osoby).

Wikipedia


stanieć

stać się tań­szym


SJP.pl


stanik

1. część dam­skiej bie­liz­ny;
2. część stro­ju lu­do­we­go ko­biet; kaf­tan bez rę­ka­wów;
3. górna część sukni; gor­set


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. część gar­de­ro­by pod­trzy­mu­ją­ca pier­si ko­bie­ce

 (1.2) stpol. stan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Biu­sto­nosz
  • Sta­nik – część stro­ju lu­do­we­go ko­biet

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez cały wie­czór He­le­na na­rze­ka­ła na nie­wy­god­ny sta­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãɲik, AS: stãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stan m.

:: zdrobn. staniczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biustonosz; przest. biusthalter

Wiktionary


stanikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stanikowy

→ sta­nik


SJP.pl

Patrz:

stanik

stanimir

imię mę­skie


SJP.pl

Sta­ni­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Stani-" ("stać, stać się, sta­nąć") oraz czło­nu "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło oz­na­czać "niech się sta­nie pokój" albo "ten, który usta­na­wia pokój".

Sta­ni­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 7 maja i 2 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


stanimira

imię żeń­skie


SJP.pl


stanimirostwo

Sta­ni­mir z żoną; Sta­ni­mi­ro­wie


SJP.pl


stanimirowie

imię mę­skie


SJP.pl


stanimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­ni­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stanin

jed­nost­ka miary sto­so­wa­na do po­rów­ny­wa­nia wy­ni­ków w róż­nych ka­te­go­riach da­ne­go eg­za­mi­nu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sta­nin – jed­nost­ka miary skali sta­ni­no­wej
  • Sta­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Sta­nin – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim
  • Sta­nin – dawna gro­ma­da
  • Sta­nin – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie szep­tyc­kim

Wikipedia


staninowy

→ sta­nin


SJP.pl

Patrz:

stanin

staniol

cien­ka, mięk­ka blasz­ka imi­tu­ją­ca złoto, uży­wa­na głów­nie do pa­ko­wa­nia ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych; cyn­fo­lia; po­złot­ka; po­złot­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­ki, cy­no­wy ar­kusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szop­ka­rze ry­wa­li­zo­wa­li ze sobą, szop­ki sta­wa­ły się coraz bar­dziej stroj­ne, im­po­nu­jąc swym roz­mia­rem i barw­no­ścią. Po­cząt­ko­wo ma­lo­wa­no je, póź­niej okle­ja­no ko­lo­ro­wy­mi pa­pier­ka­mi, sta­nio­lem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staniolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cynfolia

Wiktionary


staniolowy

→ sta­niol; cyn­fo­lio­wy


SJP.pl


stanislador

złota mo­ne­ta bita za cza­sów Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta; su­we­ren


SJP.pl


stanisz

naz­wi­sko


SJP.pl


staniszewice

Sta­ni­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów.

W skład so­łect­wa "Sta­ni­sze­wi­ce" wcho­dzą także wsie Gra­bi­na i Ko­złów.

Wieś szla­chec­ka Sta­ni­se­wi­ce Tho­biae po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


staniszewo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Sta­ni­sze­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny
  • Sta­ni­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Sta­ni­sze­wo – nie­czyn­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Sta­ni­sze­wie w woj. wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


staniszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­mił Sta­ni­szew­ski – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie ener­ge­ty­ki ciepl­nej, czło­nek PAN
  • Da­niel Sta­ni­szew­ski – pol­ski ko­larz
  • Jacek Sta­ni­szew­ski – pol­ski ar­ty­sta współ­czes­ny
  • Jan Sta­ni­szew­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Jan Zyg­munt Sta­ni­szew­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Jan Sta­ni­szew­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Prze­my­sław Sta­ni­szew­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


staniszkis

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jad­wi­ga Sta­nisz­kis – pol­ska so­cjo­log
  • Jerzy Sta­nisz­kis – pol­ski in­ży­nier ar­chi­tekt
  • Mag­da­le­na Sta­nisz­kis – pol­ska ar­chi­tekt­ka
  • Maria Sta­nisz­kis – pol­ska ad­wo­kat
  • Ol­gierd Ju­styn Sta­nisz­kis – pol­ski in­ży­nier zo­o­tech­ni­ki
  • Wi­told Ka­zi­mierz Sta­nisz­kis – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Wi­told Te­o­fil Sta­nisz­kis – pol­ski agro­tech­nik
  • Wi­told Win­cen­ty Sta­nisz­kis – pol­ski in­ży­nier hy­dro­tech­nik

Wikipedia


stanisław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Sta­ni­sła­wa

Wiktionary

– mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nów s"tani-" („stać, stać się, sta­nąć”) oraz "-sław" („sława”). Oz­na­cza tego, który „sta­nie się sław­nym”. Do końca XV wieku imię to za­no­to­wa­no u około 1500 osób, a więc na­le­ża­ło ono do naj­po­pu­lar­niej­szych w Pol­sce obok Wię­ce­sła­wa i Sę­dzi­wu­ja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­ni­sław nie pływa zbyt do­brze i za­wsze nie­po­trzeb­nie wzbi­ja wokół sie­bie fon­tan­ny wody.

 (1.1) Z Adama zaś zro­dzo­ny syn Jan Byl­czyń­ski a ten miał czte­rech synów, Szy­mo­na, Pawła, Grze­go­rza i Sta­ni­sła­wa, dwóch synów Szy­mon i Paweł bez­po­tom­nie zesz­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãˈɲiswaf, AS: stãńisu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanisławów mrz., Stanisławowo n., Stanisławowa ż., Stanisławówna ż., Stanisławostwo lm m.

:: fż. Stanisława ż.

:: zdrobn. Stach mos., Stasio mos., Staszek mos., Staś mos.

 przym. stanisławowski, Stanisławowski, Stanisławowy, stanisławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Stanik

Wiktionary


stanisława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Sta­ni­sław

Wiktionary

– sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Stani-" („stać, stać się, sta­nąć”) oraz czło­nu "-sława" („sława”). Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „stań się sław­ną”. Mę­skie od­po­wied­ni­ki: Sta­ni­sław, Sta­sław, Ta­sław. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne od XIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żona wujka An­to­nie­go ma na imię Sta­ni­sła­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstãɲiˈswava, AS: stãńisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanisław m.

:: zdrobn. Stacha, Stasia, Staszka

 przym. Stanisławowski, stanisławowski

Wiktionary


stanisławczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­ni­sław­czyk – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Prze­myśl. Ma sta­tus so­łect­wa Leży nad rzeką Wiar.

Sta­ni­sław­czyk uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1717 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1785 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


stanisławek

naz­wi­sko


SJP.pl


stanisławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Sta­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Sta­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Sta­ni­sła­wi­ce – część wsi Sied­li­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­szy­ce
  • Sta­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ko­zie­ni­ce
  • Sta­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Ko­niec­pol
  • Sta­ni­sła­wi­ce – przy­sió­łek wsi Ła­zi­ska w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów
  • Sta­ni­sła­wi­ce - dawna wieś, w gra­ni­cach Kra­ko­wa
  • Sta­ni­sła­wi­ce – dawna gro­ma­da w pow. ko­zie­niec­kim
  • Sta­ni­sła­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Sta­ni­sła­wi­cach, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia


stanisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­ni­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


stanisławostwo

Sta­ni­sław z żoną; Sta­ni­sła­wo­wie


SJP.pl


stanisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


stanisławowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sła­wo­wo – część wsi Szpe­tal Górny, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock
  • Sta­ni­sła­wo­wo – część mia­sta Mława, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie mia­sto Mława
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin
  • Sta­ni­sła­wo­wo – część wsi Gro­dziec, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Bie­żuń
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Zbój­na
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Cedry Wiel­kie
  • Sta­ni­sła­wo­wo – ko­lo­nia w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Sta­ni­sła­wo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek

Wikipedia


stanisławowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­ni­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kró­lem Pol­ski Sta­ni­sła­wem Au­gu­stem, do­ty­czą­cy króla Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta

 (1.2) od­no­szą­cy się do Sta­ni­sła­wo­wa, zwią­za­ny ze Sta­ni­sła­wo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze zlik­wi­do­wa­ne­go Or­de­ru Orła Bia­łe­go Kró­le­stwa Pol­skie­go za­cho­wa­no dawną sta­ni­sła­wow­ską gwia­zdę i de­wi­zę (…)

 (1.2) Tłum ze­brał się przed sta­ni­sła­wow­skim ra­tu­szem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stasia ż., Staś mos., Stanisław mos., Stanisława ż., stanisławowianin mos., stanisławowianka ż., Stanisławów mrz.

 przym. Stanisławowski, Stanisławowy

Wiktionary


stanisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­ni­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Sta­ni­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na we­ran­dzie stały Sta­ni­sła­wo­we ka­lo­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanisław mos., Staś mos., Stasia ż.

 przym. stanisławowski, Stanisławowski

Wiktionary


stanisławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Lud­wik Sta­ni­sław­ski (1612–1688) – war­miń­ski wójt kra­jo­wy
  • Albin Sta­ni­sław­ski (1908–1940) – pol­ski żoł­nierz, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Bal­ta­zar Sta­ni­sław­ski (zm. 1610) – pol­ski szlach­cic
  • Bo­gu­sław Sta­ni­sław­ski (1930–2019) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Grze­gorz Sta­ni­sław­ski (ur. 1969) – pol­ski eko­no­mi­sta, me­ne­dżer, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jan Sta­ni­sław­ski (1860–1907) – pol­ski ma­larz
  • Jan Sta­ni­sław­ski (1893–1973) – pol­ski an­gli­sta, lek­sy­ko­graf; lek­tor ję­zy­ka an­giel­skie­go na Uni­wer­sy­te­cie Ja­giel­loń­skim, pod­czas oku­pa­cji wię­zień obozu Sach­sen­ha­u­sen
  • Jan Ta­de­usz Sta­ni­sław­ski (1936–2007) – pol­ski sa­ty­ryk, współ­za­ło­ży­ciel klubu Sto­do­ła
  • Ja­ro­sław Sta­ni­sław­ski (1931–2015) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Kac­per Sta­ni­sław­ski (zm. 1619) – pol­ski szlach­cic
  • Kon­stan­ty Sta­ni­sław­ski (1863–1938) – ro­syj­ski re­ży­ser, aktor i te­o­re­tyk te­a­tru, re­for­ma­tor te­a­tru ro­syj­skie­go
  • Krzysz­tof Sta­ni­sław­ski (ur. 1956) – pol­ski kul­tu­roz­naw­ca

Wikipedia


stanisławów

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. daw­niej: Iwano-Fran­kiwsk (mia­sto na Ukra­i­nie); Iwano-Fran­kowsk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu dziel­nic, wsi, osad i przy­siół­ków w Pol­sce;

 (1.2) hist. geogr. Iwano-Fran­kiwsk na Ukra­i­nie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Sta­ni­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbli­ża­li­śmy się do Sta­ni­sła­wo­wa, kiedy za­czę­ło grzmieć.

 (1.2) Turcy już w 1676 oble­ga­li mury Sta­ni­sła­wo­wa, który obro­nił się, ale kosz­tem ogrom­nych zni­szczeń (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stasia ż., Stanisław m., Stanisława ż., Staś mos., Stanisławowszczyzna ż.

 przym. stanisławowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Iwano-Frankiwsk

Wiktionary


stanisławówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sła­wów­ka – część mia­sta Osiecz­na
  • Sta­ni­sła­wów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka
  • Sta­ni­sła­wów­ka – ko­lo­nia wsi Żdża­ry w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Sta­ni­sła­wów­ka – ko­lo­nia wsi Leśce, po­ło­żo­na w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Gar­bów
  • Sta­ni­sła­wów­ka – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim
  • Sta­ni­sła­wów­ka – dawna wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ja­wo­row­skim
  • Sta­ni­sła­wów­ka – dawna wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie szep­tyc­kim
  • Sta­ni­sła­wów­ka – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ki­we­rec­kim
  • Sta­ni­sła­wów­ka – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­szyr­skim
  • Sta­ni­sła­wów­ka – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ro­ży­szczeń­skim
  • Sta­ni­sła­wów­ka – wieś w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie ro­ma­now­skim
  • Sta­ni­sła­wów­ka - pałac w Grod­nie na Bia­ło­ru­si

Wikipedia


staniątki

Sta­niąt­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Nie­po­ło­mi­ce, 22 km od Kra­ko­wa i 5 km na po­łud­nio­wy za­chód od Nie­po­ło­mic, w są­siedzt­wie Pu­szczy Nie­po­ło­mic­kiej.

Wieś du­chow­na, włas­ność Opact­wa Be­ne­dyk­ty­nek w Sta­niąt­kach po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


stanięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stanąć

Wiktionary


stanięcino

Sta­nię­ci­no (kaszb. "Staniãcëno" lub "Staniszëno", Stan­tin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


staniński

przy­miot­nik od: Sta­nin


SJP.pl


stankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stan­kie­wicz. Po­wrót − dyp­tyk po­wie­ścio­wy Eu­sta­che­go Ryl­skie­go
  • Adam Stan­kie­wicz − bia­ło­ru­ski dzia­łacz oś­wia­to­wy i na­ro­do­wy
  • An­drzej Stan­kie­wicz − pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • An­ge­li­ka Stan­kie­wicz − pol­ska ko­szy­kar­ka
  • An­to­ni Stan­kie­wicz − du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ary­starch (Stan­kie­wicz) − bia­ło­ru­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Bar­ba­ra Stan­kie­wicz − pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Da­nu­ta Stan­kie­wicz − pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Ewa Stan­kie­wicz – re­ży­ser­ka fil­mo­wa i dzien­ni­kar­ka
  • Eu­ge­niusz Get-Stan­kie­wicz − ar­ty­sta gra­fik i rzeź­biarz
  • Fry­de­ryk Stan­kie­wicz – pia­ni­sta, pe­da­gog mu­zycz­ny, kom­po­zy­tor
  • He­le­na Stan­kie­wicz − pol­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na, au­tor­ka wspom­nień i wier­szy

Wikipedia


stanko

1. sło­wiań­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. Jan Stan­ko (1430-1493) - pol­ski le­karz (nad­wor­ny le­karz króla Ka­zi­mie­rza Ja­giel­loń­czy­ka), przy­rod­nik, autor wie­lo­ję­zycz­ne­go słow­ni­ka le­kar­skie­go


SJP.pl


stankowice

Stan­ko­wi­ce (do 1945 niem. "Ren­gers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, w gmi­nie Leśna.

Wikipedia


stankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stan­ko­wo – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Koł­czy­gło­wy
  • Stan­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy
  • Stan­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty
  • Stan­ko­wo – przy­sió­łek w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg
  • Stan­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Stan­ko­wo – dawna gro­ma­da w pow. pa­słęc­kim

Wikipedia


stankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stankuny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim;

Wiktionary

Stan­ku­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­stań­cy zo­sta­li ro­zbi­ci pod Stan­ku­na­mi i wy­co­fa­li się do po­wia­tu au­gu­stow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stankuński

Wiktionary


stanlejczyk

[czy­taj: sten­lej­czyk] miesz­ka­niec Stan­ley (sto­li­cy Fal­klan­dów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Stan­ley

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãnˈlɛjt͡ʃɨk, AS: stãnlei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanley m.

:: fż. stanlejka ż.

 przym. stanlejski

Wiktionary


stanlejka

[czy­taj: sten­lej­ka] miesz­kan­ka Stan­ley (sto­li­cy Fal­klan­dów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Stan­ley

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãnˈlɛjka, AS: stãnlei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanley

:: fm. stanlejczyk mos.

 przym. stanlejski

Wiktionary


stanlejski

[czy­taj: sten­lej­ski] przy­miot­nik od: Stan­ley (sto­li­ca Fal­klan­dów)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stan­ley, do­ty­czą­cy Stan­ley (sto­li­cy Fal­klan­dów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanley n., stanlejczyk mos., stanlejka ż.

Wiktionary


stanley

[czy­taj: stan­li] sto­li­ca Fal­klan­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Fal­klan­dów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stan­ley – imię mę­skie
  • Stan­ley – dawne przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Pu­char Stan­le­ya – tro­fe­um dla zwy­cięz­cy ame­ry­kań­skiej ligi ho­ke­jo­wej NHL
  • Stan­ley – se­rial ani­mo­wa­ny
  • Stan­ley – mia­sto na Fal­klan­dach
  • Stan­ley – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Dur­ham
  • Stan­ley – wieś w An­glii, w hrab­stwie Der­bys­hi­re
  • Stan­ley – wieś w An­glii, w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re
  • Stan­ley – wieś w An­glii, w hrab­stwie Shrops­hi­re
  • Stan­ley – wieś w An­glii, w hrab­stwie Der­bys­hi­re
  • Stan­ley – wieś w An­glii, w hrab­stwie West Yorks­hi­re
  • Stan­ley – wieś w An­glii, w hrab­stwie Wilts­hi­re

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stanlejczyk mos., stanlejka ż.

 przym. stanlejski

Wiktionary


stannin

kru­chy, sta­lo­wo­sza­ry mi­ne­rał, siar­czek mie­dzi, że­la­za i cyny


SJP.pl

Stan­nin – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go: "łac." "stan­num" – cyna. Krysz­ta­ły mają po­krój czwo­ro­ścia­nów oraz zbli­żo­nych do sze­ścia­nów po­sta­ci. Naj­czę­ściej jed­nak wy­stę­pu­je w zbi­tych i drob­no­kry­sta­licz­nych agre­ga­tach. Struk­tu­ra stan­ni­nu po­dob­na jest do struk­tu­ry chal­ko­pi­ry­tu, gdzie po­zy­cje Fe i Cu ob­sa­dza­ją miedź, że­la­zo i cyna Sn.

Wikipedia


stanny

naz­wi­sko


SJP.pl


stanol

zwią­zek che­micz­ny ob­ni­ża­ją­cy po­ziom li­po­pro­te­in we krwi, a w kon­sek­wen­cji re­du­ku­ją­cy po­ziom cho­le­ste­ro­lu


SJP.pl


stanomin

Sta­no­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bi­sku­pia.

Wikipedia


stanomino

Sta­no­mi­no (do 1945 r. niem. "Stan­de­min") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 701 miesz­kań­ców. Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa Laski, jest naj­więk­szą w gmi­nie.

Wikipedia


stanosz

naz­wi­sko


SJP.pl


stanowczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sta­now­czy, zde­cy­do­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy or­dy­na­tor zo­ba­czył, że za­mie­rza ją za­brać do Kra­ko­wa ma­lu­chem, za­pro­te­sto­wał sta­now­czo.

 (1.1) Zo­sta­nie uka­ra­na! - po­wie­dział gło­śno i sta­now­czo męż­czyz­na w mun­du­rze, w wy­so­kiej nie­bie­skiej cza­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãˈnɔft͡ʃɔ, AS: stãnofčo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanowczość ż.

 przym. stanowczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdecydowanie, kategorycznie

Wiktionary


stanowczość

cecha osób nie­wa­ha­ją­cych się, dzia­ła­ją­cych zde­cy­do­wa­nie; im­pe­ra­tyw­ność, ka­te­go­rycz­ność, bezwz­ględ­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sta­now­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stanowczy

 przysł. stanowczo

 czas. postanawiać

Wiktionary


stanowczy

1. taki, który po­tra­fi pod­jąć nie­od­wo­łal­ną de­cyz­ję, który się nie waha; zde­cy­do­wa­ny, ka­te­go­rycz­ny;
2. taki, który nie znosi sprze­ci­wu; bezwz­ględ­ny, zde­cy­do­wa­ny, ka­te­go­rycz­ny;
3. taki, który osta­tecz­nie o czymś de­cy­du­je, roz­strzy­ga coś, np. sta­now­cza walka, bitwa; roz­strzy­ga­ją­cy, de­cy­du­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­tra­fi pod­jąć ka­te­go­rycz­ną de­cyz­ję, po­zba­wio­ny wahań i wąt­pli­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz przej­mu­ją­cy głos. De­li­kat­ny a za­ra­zem sta­now­czy. Ład­nie od­dy­chasz, jak­byś skry­wa­ła w sobie jakąś ta­jem­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãˈnɔft͡ʃɨ, AS: stãnofčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanowczość ż.

 przysł. stanowczo

 czas. stanowić, postanowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdecydowany, pewny, twardy, uparty, nieustępliwy, nieugięty

Wiktionary


stanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­no­wi­ce – osada wsi Da­szów, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Sta­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Sta­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Strze­gom
  • Sta­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec
  • Sta­no­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny
  • Sta­no­wi­ce – dawna gmina wiej­ska w pow. świd­nic­kim
  • Sta­no­wi­ce – dawna gro­ma­da w pow. świd­nic­kim
  • Sta­no­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Sta­no­wi­cach, w pow. świd­nic­kim

Wikipedia


stanowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­no­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stanowić

Wiktionary


stanowisko

1. miej­sce wy­ko­ny­wa­nia ja­kiejś czyn­no­ści; miej­sce po­sto­ju; miej­sce wy­stę­po­wa­nia zwie­rząt lub ro­ślin;
2. punkt wi­dze­nia; po­gląd;
3. stałe za­ję­cie; po­sa­da; etat;
4. czy­jaś po­zy­cja w śro­do­wi­sku;
5. po­zy­cja usy­tu­o­wa­nia od­dzia­łu pod­czas walki;
6. umoc­nio­ne, ufor­ty­fi­ko­wa­ne miej­sce, zaj­mo­wa­ne przez woj­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­zy­cja w hie­rar­chii za­wo­do­wej

 (1.2) punkt wi­dze­nia, spo­sób ro­zu­mie­nia cze­goś

 (1.3) miej­sce wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści, miej­sce po­sto­ju, po­by­tu

 (1.4) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. re­gu­la­tor pługa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­no­wi­sko – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Giby
  • Sta­no­wi­sko – część wsi w Sta­ni­sła­wi­ce w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ko­zie­ni­ce
  • Sta­no­wi­sko – część wsi Ko­życz­ko­wo w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no
  • sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne
  • sta­no­wi­sko (bio­lo­gia)
  • sta­no­wi­sko do­ku­men­ta­cyj­ne
  • sta­no­wi­sko do­wo­dze­nia (także fla­go­we)
  • sta­no­wi­sko epo­ni­micz­ne
  • sta­no­wi­sko ga­śni­cze
  • sta­no­wi­sko (hy­dro­tech­ni­ka)
  • sta­no­wi­sko ka­so­we
  • sta­no­wi­sko (w obo­rze)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Człon­ko­wie za­rzą­du wy­da­ją się po­tęż­ni, silni, pewni sie­bie. Spra­wo­wa­nie wy­so­kie­go sta­no­wi­ska wiąże się jed­nak dzi­siaj z więk­szym ry­zy­kiem niż kie­dy­kol­wiek dotąd.

 (1.2) Ame­ry­ka­nie, Fran­cu­zi, An­gli­cy, Turcy w ra­mach KBWE zaj­mo­wa­li coraz bar­dziej pro­a­zer­skie sta­no­wi­sko.

 (1.3) […] od­pro­wa­dził damy do po­ło­wy cmen­ta­rza, potem wró­cił na swoje sta­no­wi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstãnɔˈvʲiskɔ, AS: stãnovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stanowiskowy

 rzecz. stan mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca, funkcja

 (1.2) pogląd

 (1.3) miejsce

Wiktionary


stanowiskowy

→ sta­no­wi­sko


SJP.pl

Patrz:

stanowisko

stanowić

1. być czymś, skła­dać się na coś; opie­wać, rów­nać się, wy­no­sić;
2. być czymś, co roz­strzy­ga o czymś, od czego coś za­le­ży, np.: Coś sta­no­wi o po­wo­dze­niu ja­kiejś misji.; roz­strzy­gać, de­cy­do­wać, prze­są­dzać;
3. de­cy­do­wać o czymś, usta­na­wiać coś; po­sta­na­wiać, usta­lać, roz­strzy­gać;
4. w zo­o­tech­ni­ce: do­pu­szczać samca zwie­rząt go­spo­dar­czych do sa­mi­cy w celu ko­pu­la­cji;
5. w gwa­rze ło­wiec­kiej, o psach my­śliw­skich: za­trzy­my­wać ucie­ka­ją­ce zwie­rzę szcze­ka­niem, by umoż­li­wić my­śli­we­mu od­da­nie strza­łu


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) skła­dać się na coś, two­rzyć coś

 (1.2) być za­sad­ni­czym po­wo­dem, czyn­ni­kiem de­cy­du­ją­cym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­licz­niej­szą grupę sta­no­wią ko­bie­ty po 30 (= trzy­dzie­stym) roku życia.

 (1.1) Z ma­te­ma­ty­ki le­żysz na obu ło­pat­kach, język an­giel­ski za­wa­li­łaś, che­mia i fi­zy­ka sta­no­wią dwie twoje achil­le­so­we pięty, że tak po­wiem. In­te­re­su­je mnie, co za­mie­rzasz przed­sięw­ziąć, by wy­ka­ra­skać się z tego gipsu.

 (1.2) Elek­trow­nia ato­mo­wa sta­no­wi duże za­gro­że­nie dla śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stãˈnɔvʲit͡ɕ, AS: stãnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanowienie n., stanowienie n.

 przym. stanowczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składać się, tworzyć

Wiktionary


stanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­now­ski (żeń­ski: Sta­now­ska, l. mn. Sta­now­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


stanowy

przy­miot­nik od: stan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) adm. zwią­za­ny ze sta­nem

 (1.2) zwią­za­ny ze sta­nem w sen­sie spo­łecz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Flaga sta­no­wa Wa­szyng­to­nu jest barwy zie­lo­nej, a sam stan na­zy­wa­ny jest „wiecz­nie zie­lo­nym”.

 (1.2) Ponad 100 ty­się­cy męż­czyzn i mło­dzień­ców przy­by­ło do pie­kar­skie­go wi­ze­run­ku Matki Bożej Spra­wied­li­wo­ści i Mi­ło­ści Spo­łecz­nej na co­rocz­ną piel­grzym­kę sta­no­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stan mrz., Stany lm. nmos.

Wiktionary


stansted

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stan­sted – wieś w hrab­stwie Kent
  • Stan­sted Mo­unt­fit­chet – miej­sco­wość w hrab­stwie Essex
  • Lon­don Stan­sted Air­port – port lot­ni­czy w Stan­sted Mo­unt­fit­chet
  • Stan­ste­ad

Wikipedia


stanulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stany

1. ca­łoksz­tałt oko­licz­no­ści, wa­run­ki, w któ­rych się ktoś lub coś znaj­du­je; sy­tu­a­cja, po­zy­cja, po­ło­że­nie;
2. po­ziom, ilość cze­goś; licz­ba;
3. czy­jeś uspo­so­bie­nie, czyjś na­strój;
4. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na i te­ry­to­rial­na w niek­tó­rych pań­stwach fe­de­ral­nych;
5. wcię­cie w pasie; talia, pas, kibić;
6. część tu­ło­wia od ra­mion do talii;
7. część sukni lub in­ne­go okry­cia wierzch­nie­go od ra­mion do pasa lub w oko­li­cach talii;
8. jedna z warstw spo­łecz­nych, na jakie dzie­li­ło się spo­łe­czeń­stwo w pań­stwach eu­ro­pej­skich od XIII do XVIII wieku;
9. przy­na­leż­ność do ta­kiej war­stwy wy­ni­ka­ją­ca z po­cho­dze­nia lub za­wo­du;
10. prze­sta­rza­łe: za­ję­cie wy­ko­ny­wa­ne przez kogoś; zawód, sta­no­wi­sko;
11. ar­cha­icz­nie: pań­stwo, kraj wraz z rzą­dem;
12. ar­cha­icz­nie: rząd, rzą­dze­nie, po­li­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) pot. geogr. Stany Zjed­no­czo­ne Ame­ry­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stany – po­tocz­nie o Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • stany – zgro­ma­dze­nie sta­no­we, organ re­pre­zen­tu­ją­cy stany spo­łecz­ne w Eu­ro­pie XIII–XVIII w.; par­la­ment: Stany Ge­ne­ral­ne, Stany pro­win­cjo­nal­ne
  • Stany – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól
  • Stany – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Bo­ja­nów
  • Stany – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Przy­stajń
  • Stany – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy po­ło­żo­ny we wsi Stany w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim
  • Stany – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie ni­żań­skim w wo­je­wództ­wie rze­szow­skim
  • Stany – dawna gro­ma­da w pow. ni­żań­skim
  • Dą­brów­ka-Stany, Potok-Stany, Stany Duże, Stany Małe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój stryj wy­e­mi­gro­wał do Sta­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãnɨ, AS: stãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stan m.

 przym. stanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Ameryka, Wuj Sam; USA, Stany Zjednoczone Ameryki, Stany Zjednoczone

Wiktionary


stanza

[czy­taj: stan­ca] w po­ez­ji pro­wan­sal­skiej nazwa ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go o wy­ra­zi­stej i zam­knię­tej bu­do­wie, zło­żo­ne­go z kilku lub kil­ku­na­stu wer­sów; stan­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. stro­fa ośmio­wier­szo­wa

 (1.2) liter. utwór po­e­tyc­ki skła­da­ją­cy się ze strof ośmio­wier­szo­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãnt͡sa, AS: stãnca

Wiktionary


stanówka

1. za­pład­nia­nie kla­czy przez ogie­ra;
2. urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce za­pład­nia­nie kla­czy przez ogie­ra;
3. okres, w trak­cie któ­re­go za­pład­nia­ne są sa­mi­ce owiec


SJP.pl

Sta­nów­ka – stru­ga, lewy do­pływ By­strzy­cy o dłu­go­ści 15,89 km.

Źró­dła stru­gi znaj­du­ją się na pod­mo­kłych łą­kach we wsi Je­zio­ry. Z Je­zior kie­ru­je się w stro­nę Go­łą­bek oraz Dmi­ni­na, którą to miej­sco­wość od­dzie­la od wsi Rzymy-Rzym­ki. Na­stęp­nie roz­gra­ni­cza Skrzy­szew od wsi Kępki i Żyłki, wpły­wa na teren Skrzy­sze­wa i przez Stok do­cie­ra do Ulana, po czym wpada By­strzy­cy.

Wikipedia


stanąć

1. przy­brać po­zy­cję wy­pro­sto­wa­ną, pio­no­wą;
2. za­trzy­mać się w ruchu; prze­stać funk­cjo­no­wać;
3. zna­leźć się w okre­ślo­nym sta­nie, sy­tu­a­cji;
4. sta­wić się oso­bi­ście; zgło­sić się;
5. daw­niej: za­trzy­mać się na pobyt w danym miej­scu; za­miesz­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sta­wać)

 (1.1) o czło­wie­ku, zwie­rzę­tach: pow­stać, dźwi­gnąć się na nogi

 (1.2) o przed­mio­tach, sa­mo­cho­dach: zo­stać po­sta­wio­nym, umie­szczo­nym gdzieś

 (1.3) o bu­dow­lach: zo­stać zbu­do­wa­nym gdzieś

 (1.4) o przed­mio­tach: zo­stać usta­wio­nym w po­zy­cji pio­no­wej

 (1.5) za­trzy­mać się, prze­stać się po­ru­szać, prze­stać dzia­łać

 (1.6) stę­żeć, za­krzep­nąć

 (1.7) zgło­sić się gdzieś na po­le­ce­nie, roz­kaz

 (1.8) po­ja­wić się, zna­leźć się gdzieś

 (1.9) tra­fić na wyz­wa­nie

 (1.10) pot. o człon­ku mę­skim: być w erek­cji

 (1.11) pot. o wło­sach, wą­sach, brwiach: na­stro­szyć się, na­je­żyć

 (1.12) pot. zo­stać ogło­szo­nym, uchwa­lo­nym, pod­ję­tym; dojść do skut­ku, wejść w życie

 (1.13) daw. nieos. wy­star­czyć

 (1.14) daw. za­trzy­mać się, za­miesz­kać w ja­kimś miej­scu na jakiś czas

 (1.15) daw. przy­być do­kądś po dłu­giej po­dró­ży, wę­drów­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czele dę­bic­kiej ekipy sta­nie wi­ce­mistrz Eu­ro­py i brą­zo­wy me­da­li­sta mi­strzostw świa­ta Roman Got­fryd, a także je­de­na­sto­krot­ny mistrz Pol­ski, olim­pij­czyk An­drzej Rżany.

 (1.2) – Gdzie sta­ną­łeś sa­mo­cho­dem? – Pod bu­dyn­kiem sądu.

 (1.3) Pod urzę­dem mia­sta sta­nął pom­nik ge­ne­ra­ła Si­kor­skie­go.

 (1.4) Nóż wy­padł mu z ręki i sta­nął sztor­cem w śnie­gu.

 (1.5) Od pew­ne­go czasu ze­ga­rek póź­nił się, a wczo­raj cał­ko­wi­cie sta­nął.

 (1.6) Tem­pe­ra­tu­ra mocno spa­dła i oko­licz­ne rzeki sta­nę­ły.

 (1.7) Mło­dzi biel­szcza­nie sta­nę­li przed ko­mi­sją woj­sko­wą.

 (1.8) Sta­nął na progu i spo­glą­dał na swoje pod­wór­ko.

 (1.9) Nie spo­dzie­wał się, że bę­dzie mu­siał sta­nąć oko w oko z tym zbrod­nia­rzem.

 (1.10) Po­czuł się nie­kom­for­to­wo, bo sta­nął mu pod­czas meczu.

 (1.11) Kiedy tylko wszedł do domu, włosy sta­nę­ły mu na gło­wie z prze­ra­że­nia.

 (1.12) W 1919 roku sta­nął trak­tat wer­sal­ski.

 (1.13) A kiedy jadła nie sta­nie, • Szar­paj­my ciało na sztu­ki […]

 (1.14) Sta­nie­my gdzieś w ho­te­lu, zanim znaj­dzie­my stałe miesz­ka­nie.

 (1.15) Po dłu­giej dro­dze, zmor­do­wa­ny sta­ną­łem w domu o pół­no­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstãnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: stãnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ndk. stawać, dk. stać, przystanąć

 rzecz. stacja ż., stanięcie n.

Wiktionary


stapel

rampa be­to­no­wa, słu­żą­ca do bu­do­wy i wo­do­wa­nia stat­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Étaples
  • Sta­pel – część gminy Altmärkische Höhe w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Sten­dal
  • Sta­pel – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Schles­wig-Flens­burg
  • Au­gust Sta­pel – nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • Huub Sta­pel – ni­der­landz­ki aktor

Wikipedia


stapelia

by­li­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, o pię­cio­ra­mien­nych kwia­tach wy­dzie­la­ją­cych za­pach pad­li­ny; zam­szy­ca, brud­no­ta


SJP.pl

Sta­pe­lia ("Sta­pe­lia" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, li­czą­cy około 39 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z po­łud­nio­wej Afry­ki.

Od 2004 roku "Sta­pe­lia pe­ar­so­nii", en­de­micz­ny ga­tu­nek Na­mi­bii, znaj­du­je się w Czer­wo­nej księ­dze ga­tun­ków za­gro­żo­nych.

Wikipedia


stapianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stopić, stapiać ndk.

 rzecz. stopienie n.

Wiktionary


stapiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sto­pić)

 (1.1) spra­wiać, że ciało stałe zmie­nia się w ciecz

 (1.2) techn. two­rzyć stop me­ta­li lub in­nych ciał sta­łych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sta­piać się (dk. sto­pić się)

 (2.1) o ciele sta­łym: zmie­niać się w ciecz pod wpły­wem cie­pła

 (2.2) o skład­ni­kach: trwa­le łą­czyć się po wy­mie­sza­niu lub ze­sta­wie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wio­sen­ne słoń­ce szyb­ko sta­pia świe­ży śnieg.

 (1.2) By otrzy­mać brąz, sta­pia­my miedź z cyną.

 (2.1) Lo­dow­ce al­pej­skie sta­pia­ją się w nie­po­ko­ją­cym tem­pie.

 (2.2) Syl­wet­ka snaj­pe­ra sta­pia­ła się z tłem.

 (2.2) Wszyst­kie de­ta­le sta­pia­ją się w jedno spój­ne dzie­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stapianie n.

Wiktionary


stapler

chi­rur­gicz­ny przy­rząd do zszy­wa­nia lub za­my­ka­nia ran za po­mo­cą zszy­wek


SJP.pl


star

marka cię­ża­ró­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Star

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Cię­ża­ro­wych „Star”
  • Star Di­vi­sion – pro­du­cent pa­kie­tu biu­ro­we­go StarOffice
  • Star Mi­cro­nics – pro­du­cent dru­ka­rek
  • S.Tar-TV – Ma­ło­pol­ska Te­le­wiz­ja Ka­blo­wa
  • Star Bo­ni­fa­cio Eche­ver­ria – hisz­pań­ski pro­du­cent broni pal­nej
  • Star Foods – pro­du­cent sło­nych prze­ką­sek
  • Star – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bie­szen­ko­wic­kim
  • Star – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie ło­zień­skim
  • Star – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie or­szań­skim
  • Star – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Ada
  • Star – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Star (ang. Star Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Cof­fey

Wikipedia

Wymowa:

IPA: star, AS: star

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Starachowice nmos., starachowiczanin mos., starachowiczanka ż.

 przym. starachowicki

Wiktionary


stara

po­tocz­nie:
1. żona;
2. matka;
3. sze­fo­wa;
4. stara ko­bie­ta;
5. dobra zna­jo­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. stara ko­bie­ta

 (1.2) pot. matka

 (1.3) pot. prze­ło­żo­na, sze­fo­wa

 (1.4) pot. mał­żon­ka

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. zwra­ca­jąc się do do­brej zna­jo­mej

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: stary

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. i B. lp. od: star

Wiktionary

Stara – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

W oko­li­cy miej­sco­wo­ści znaj­du­je się wznie­sie­nie o naz­wie Dia­bla Góra.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stary

 rzecz. stary mos., starka ż.

 przysł. staro

Wiktionary


starachowice

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Sta­ra­cho­wi­ce (w la­tach 1939–1949 "Sta­ra­cho­wi­ce-Wierzb­nik") – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu sta­ra­cho­wic­kie­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest na po­gra­ni­czu Gór Świę­to­krzy­skich i Przed­gó­rza Ił­żec­kie­go. Leży w do­li­nie rzeki Ka­mien­nej i jest oto­czo­ne roz­le­gły­mi la­sa­mi – po­zo­sta­ło­ścią Pu­szczy Świę­to­krzy­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Pe­la­gia i po­cho­dzę ze wsi pod Sta­ra­cho­wi­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔˈvʲit͡sɛ, AS: staraχovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starachowiczanin mos., starachowiczanka ż., star mrz./mzw.

 przym. starachowicki

Wiktionary


starachowicki

przy­miot­nik od: Sta­ra­cho­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze Sta­ra­cho­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Sta­ra­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Starachowice nmos., starachowiczanin m., starachowiczanka ż., star m.

Wiktionary


starachowiczanin

miesz­ka­niec Sta­ra­cho­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­ra­cho­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Sta­ra­cho­wic, uro­dzo­na w Sta­ra­cho­wi­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: staraχovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Starachowice nmos.

:: fż. starachowiczanka ż.

 przym. starachowicki

Wiktionary


starachowiczanka

miesz­kan­ka Sta­ra­cho­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sta­ra­cho­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Sta­ra­cho­wic, uro­dzo­na w Sta­ra­cho­wi­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dro­gie sta­ra­cho­wi­czan­ki! Za­pra­sza­my na ob­cho­dy Dnia Ko­biet do na­sze­go domu kul­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaraxɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: staraχovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. star mrz./mzw., Starachowice nmos.

:: fm. starachowiczanin m.

 przym. starachowicki

Wiktionary


starający

sta­rać się:
1. dążyć do uzy­ska­nia, za­łat­wie­nia cze­goś; ubie­gać się;
2. pró­bo­wać zro­bić coś jak naj­le­piej


SJP.pl


starak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Woź­niak-Sta­rak (ur. 1978) – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Anna Woź­niak-Sta­rak (ur. 1951) – pol­ska była mo­del­ka, przed­się­bior­czy­ni
  • Jerzy Sta­rak (ur. 1945) – pol­ski biz­nes­men
  • Piotr Woź­niak-Sta­rak (1980–2019) – pol­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • Te­o­do­zij Sta­rak (1931–1999) – ukra­iń­ski dy­sy­dent, dzia­łacz spo­łecz­ny i dy­plo­ma­ta
  • Zbi­gniew Sta­rak (1915–1993) – pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


starani

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zmart­wie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. starać sie ndk.

Wiktionary


staranie

sta­rać się:
1. dążyć do uzy­ska­nia, za­łat­wie­nia cze­goś; ubie­gać się;
2. pró­bo­wać zro­bić coś jak naj­le­piej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­ła­nie w kie­run­ku re­a­li­za­cji pew­ne­go za­mia­ru, pra­gnie­nia

 (1.2) przest. tros­kli­wa opie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego usil­ne sta­ra­nia o ob­ję­cie po­sa­dy nie przy­nio­sły re­zul­ta­tu.

 (1.2) Do­pro­wa­dził ran­ne­go przy­ja­cie­la do naj­bliż­sze­go za­ja­zdu i przy­ka­zał go­spo­da­rzo­wi, aby miał o nim sta­ra­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrãɲɛ, AS: starãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staranność ż.

 czas. starać się

 przym. staranny

 przysł. starannie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dążenie, wysiłek, zabieg, zachód

Wiktionary


starannie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sta­ran­ny, do­kład­ny, schlud­ny; z dba­ło­ścią o szcze­gó­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inigo wzru­szył ra­mio­na­mi. Wsku­tek tego ruchu coś sre­brzy­ste­go wy­strze­li­ło mu z rę­ka­wa; była to sta­ran­nie uksz­tał­to­wa­na klin­ga, wy­ście­ła­na z jed­nej stro­ny i usta­wia­ją­ca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrãɲːɛ, AS: starã•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staranność ż., staranie n.

 przym. staranny

 czas. starać się, starać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokładnie, schludnie, dokładnie, precyzyjnie, troskliwie, uważnie, pilnie

Wiktionary


staranniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sta­ran­nie


SJP.pl


staranniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sta­ran­ny


SJP.pl


staranność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia sta­ran­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staranie n.

 czas. starać się ndk.

 przym. staranny

 przysł. starannie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sumienność

Wiktionary


staranny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­ko­na­no ze sta­ran­no­ścią, pie­tyz­mem, do­kład­nie

 (1.2) (o oso­bie) zaj­mu­ją­cy się czymś su­mien­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrãnːɨ, AS: starã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staranność ż., staranie n.

 czas. starać się ndk.

 przysł. starannie

Wiktionary


stararchitekt

ar­chi­tekt no­mi­no­wa­ny do Na­gro­dy Pritz­ke­ra lub jej la­u­re­at


SJP.pl


starasować

ut­wo­rzyć ta­ra­sy na stoku góry lub pa­gór­ka


SJP.pl


starasowywać

two­rzyć ta­ra­sy na sto­kach góry, pa­gór­ka


SJP.pl


staraszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


starawy

po­tocz­nie:
1. nie­mło­dy, nie­zu­peł­nie stary; pod­sta­rza­ły;
2. o je­dze­niu: tro­chę nieś­wie­ży, czer­stwy;
3. nieco stary, nie­zbyt nowy, np. sta­ra­wy dom


SJP.pl


starać

sta­rać się:
1. dążyć do uzy­ska­nia, za­łat­wie­nia cze­goś; ubie­gać się;
2. pró­bo­wać zro­bić coś jak naj­le­piej


SJP.pl


starbucks

mię­dzy­na­ro­do­wa sieć ka­wiar­ni


SJP.pl

Star­bucks Cor­po­ra­tion – naj­więk­sza na świe­cie sieć ka­wiar­ni. Zo­sta­ła za­ło­żo­na 30 marca 1971 w Se­att­le w sta­nie Wa­szyng­ton. W 1987 prze­ję­ta przez Ho­war­da Schult­za.

We­dług stanu z dnia 25 marca 2018, kon­cern po­sia­da 27 984 ka­wiar­ni w 74 kra­jach i te­ry­to­riach za­leż­nych, w tym 14 209 w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, 3399 w Chi­nach, 1488 w Ka­na­dzie, 1333 w Ja­po­nii, 1168 w Korei Po­łud­nio­wej, 971 w Wiel­kiej Bry­ta­nii, 656 w Mek­sy­ku, 426 w Taj­wa­nie, 415 w Tur­cji, 337 na Fi­li­pi­nach, 331 w In­do­nez­ji, 328 w Taj­lan­dii, 252 w Ma­lez­ji i 102 w Pol­sce.

Wikipedia


starbunio

po­tocz­nie: ka­wiar­nia sieci Star­bucks; Star­bak­sik (star­bak­sik), Star­bu­nio


SJP.pl


starcie

spot­ka­nie się w walce dwóch prze­ciw­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­trzeć.

 (1.2) usu­nię­cie cze­goś ście­ra­jąc

 (1.3) wojsk. epi­zod walki zbroj­nej

 (1.4) ostra wy­mia­na zdań

 (1.5) med. po­wierz­chow­na rana skóry

 (1.6) sport. część walki spor­to­wej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. i W. lp. od: start

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Star­cie kurzu ze sta­rych umbr za­ję­ło jej pół go­dzi­ny.

 (1.6) Star­cie za­koń­czy­ło się dwoma zła­ma­ny­mi że­bra­mi i prze­bi­tym płu­cem, co oz­na­cza­ło ko­niec MŚ dla za­wod­ni­ka FC Ko­pen­ha­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarʲt͡ɕɛ, AS: starʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ścierniwo n.

 przym. ścierny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bitwa, potyczka

 (1.4) utarczka, kłótnia

 (1.5) otarcie

 (1.6) runda, pojedynek

Wiktionary


starcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od start

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. start m.

Wiktionary


starcza

na­le­żą­cy do star­ca, wła­ści­wy star­co­wi


SJP.pl

Star­cza – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Star­cza.

Wikipedia


starczać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. star­czyć)

 (1.1) być w wy­star­cza­ją­cej ilo­ści albo licz­bie

 (1.2) być do­sta­tecz­ną po­bud­ką do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żądam pod­wyż­ki! Ta gło­do­wa pen­sja nie star­cza mi na życie! Za­pa­sy star­czą w naj­lep­szym przy­pad­ku na dwa dni!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starczanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wystarczać

Wiktionary


starczański

→ Star­cza


SJP.pl

Patrz:

Starcza

starczewice

Star­cze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość znaj­du­je się w Nad­bu­żań­skim Parku Kra­jo­bra­zo­wym, nad rzeką Bug, 4 km od miej­sco­wo­ści Kor­czew.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


starczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adal­bert Woj­ciech Star­czew­ski – ro­syj­ski dzien­ni­karz, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry oraz ję­zy­koz­naw­ca
  • An­to­ni Star­czew­ski – pol­ski ar­ty­sta oraz na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Fe­liks Wła­dy­sław Star­czew­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, pia­ni­sta i mu­zy­ko­log
  • Jan Star­czew­ski – pol­ski praw­nik, or­ga­ni­za­tor po­mo­cy spo­łecz­nej
  • Marek Star­czew­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ste­fan Star­czew­ski – pol­ski po­lo­ni­sta, pe­da­gog, so­cjo­log kul­tu­ry, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w PRL

Wikipedia


starczowzroczna

w me­dy­cy­nie: taki, który do­ty­czy star­czowz­rocz­no­ści, czyli nie­zdol­no­ści do do­kład­ne­go wi­dze­nia z bli­ska, wy­stę­pu­ją­cej zaz­wy­czaj po czter­dzie­stym roku życia


SJP.pl


starczowzroczność

nie­zdol­ność do do­kład­ne­go wi­dze­nia z bli­ska, wy­stę­pu­ją­ca zaz­wy­czaj po czter­dzie­stym roku życia; pre­zbio­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wada wzro­ku po­le­ga­ją­ca na nie­wy­raź­nym wi­dze­niu na bli­skie od­le­gło­ści spo­wo­do­wa­nym zmniej­szo­ną zdol­no­ścią ako­mo­da­cji oka, zwy­kle wy­ni­ka­ją­cą ze sta­rze­nia się;

Wiktionary

Nie mylić z: Nadwz­rocz­ność.

Star­czowz­rocz­ność, pre­zbio­pia, pres­bio­pia – po­gor­sze­nie wi­dze­nia na bli­skie od­le­gło­ści, wy­ni­ka­ją­ce ze zmniej­sze­nia lub utra­ty zdol­no­ści ako­mo­da­cji oka. Jest to pro­ces fiz­jo­lo­gicz­ny wy­ni­ka­ją­cy ze sta­rze­nia się or­ga­niz­mu, po­wo­du­ją­cy zmniej­sze­nie ela­stycz­no­ści so­czew­ki znaj­du­ją­cej się w gałce ocz­nej i do­ty­czy osób za­rów­no z nadwz­rocz­no­ścią, krót­kowz­rocz­no­ścią, jak i bez żad­nej z tych wad wzro­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby, które de­cy­du­ją się na chi­rur­gicz­ny za­bieg ko­rek­cji star­czowz­rocz­no­ści to prze­waż­nie lu­dzie ży­ją­cy bar­dzo ak­tyw­nie, upra­wia­ją­cy spor­ty lub wy­ko­nu­ją­cy okre­ślo­ny zawód, np. ak­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. starczowzroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prezbiopia

Wiktionary


starczowzroczny

w me­dy­cy­nie: taki, który do­ty­czy star­czowz­rocz­no­ści, czyli nie­zdol­no­ści do do­kład­ne­go wi­dze­nia z bli­ska, wy­stę­pu­ją­cej zaz­wy­czaj po czter­dzie­stym roku życia


SJP.pl


starczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co star­cze; cecha tych, któ­rzy są star­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starzec m., staroć ż./mrz.

 przym. starczy

 przysł. starczo

Wiktionary


starczy

na­le­żą­cy do star­ca, wła­ści­wy star­co­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy star­co­wi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. przysz. od: star­czyć

wy­krzy­knik

 (3.1) uży­wa­ny do przer­wa­nia czy­je­goś dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd Naj­wyż­szy uznał, że ge­ne­rał cier­pi na de­men­cję star­czą i w związ­ku z tym nie może być są­dzo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstart͡ʃɨ, AS: starčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starka ż., stary mos., starczość ż., starość ż., starzec m., staruszka ż., starówka ż., starzyzna ż.

 przysł. starczo, staro

 przym. stary

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) wystarczy

Wiktionary


starczyć

być w do­sta­tecz­nej licz­bie lub ilo­ści, poz­wa­la­ją­cej na za­spo­ko­je­nie bie­żą­cych po­trzeb; wy­star­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. star­czać)

 (1.1) wy­stą­pić w wy­star­cza­ją­cej ilo­ści albo licz­bie

 (1.2) stać się do­sta­tecz­ną po­bud­ką do cze­goś

Wiktionary


starczów

Star­czów ( "Alt Alt­manns­dorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ka­mie­niec Ząb­ko­wic­ki.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Star­czów.

Wikipedia


starczówek

Star­czó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce.

Wikipedia


stare

ma­ją­cy wiele lat


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. n. lp., nmos. lm. i depr. mos. lm. od: stary

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. plu­ral|stara.

 (2.2) depr. M. i W. plu­ral|stary.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stare – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ro­goź­no
  • Stare – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­so­ka
  • Stare – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz
  • Stare – część wsi Ada­mo­wiz­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Stare – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Sta­rem, w Po­wie­cie pil­skim
  • Stare – miej­sco­wość w re­gio­nie Västra Götaland, w gmi­nie Strömstad
  • Stare – osied­le w ob­wo­dzie łu­gań­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co­ście naj­lep­sze­go na­ro­bi­li, wy głu­pie, stare dur­nie?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarɛ, AS: stare

Wiktionary


stareczka

zdrob­nie­nie od: star­ka


SJP.pl


starek

1. wódka ze spi­ry­tu­su żyt­nie­go;
2. sa­mi­ca pta­ków łow­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. (także. gw-pl|Górny Śląsk.) dzia­dek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarɛk, AS: starek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. starka ż.

 przym. stary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk staraszek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk, upa

Wiktionary


stareńki

zdrob­nie­nie od: stary


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­dy­nek był rze­czy­wi­ście sta­reń­ki, a kuch­nia wy­jąt­ko­wo cias­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrɛ̃ɲci, AS: starẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stary

 rzecz. stary mos., staroć ż./mrz.

Wiktionary


starganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|star­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targanie n., potarganie n., wytarganie n., wtarganie n.

 czas. stargać dk., targać ndk., potargać dk., wytargać dk., wtargać dk.

Wiktionary


stargard

mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Star­gard (w la­tach 1950–2015 Star­gard Szcze­ciń­ski, Star­gard in Pom­mern, Star­gard an der Ihna) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu star­gardz­kie­go oraz gminy wiej­skiej Star­gard, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Py­rzyc­ko-Star­gardz­kiej, nad Iną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śred­nio­wiecz­nej pię­czę­ci Star­gar­du wid­niał gryf.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stargardzianin m., stargardzianka ż.

 przym. stargardzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Starogród, hist. Stargard Szczeciński

Wiktionary


stargardzianin

miesz­ka­niec Star­gar­du (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Star­gar­du

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Star­gar­du, uro­dzo­na w Star­gar­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ma­ni­fe­sta­cji wzię­ło udział kil­ku­dzie­się­ciu star­gar­dzian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stargard mrz.

:: fż. stargardzianka ż.

 przym. stargardzki

Wiktionary


stargardzianka

miesz­kan­ka Star­gar­du (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Star­gar­du

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Star­gar­du, uro­dzo­na w Star­gar­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W tym gro­nie nie było żad­nej ro­do­wi­tej star­gar­dzian­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stargard mrz.

:: fm. stargardzianin mos.

 przym. stargardzki

Wiktionary


stargardzki

przy­miot­nik od: Star­gard Szcze­ciń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Star­gar­du, zwią­za­ny ze Star­gar­dem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stargard m., stargardzianin mos., stargardzianka ż.

Wiktionary


stargetować

mar­ke­tin­gu: okre­ślić tar­get (grupę do­ce­lo­wą)


SJP.pl


starka

1. wódka ze spi­ry­tu­su żyt­nie­go;
2. sa­mi­ca pta­ków łow­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. bab­cia

 (1.2) spoż. ga­tu­nek tra­dy­cyj­nej żyt­niej wódki;

Wiktionary

Star­ka – tra­dy­cyj­na, wy­traw­na wódka żyt­nia, pro­du­ko­wa­na głów­nie w Pol­sce, Rosji, na Bia­ło­ru­si i Lit­wie.

Naj­star­szy w Pol­sce i na Lit­wie sta­rzo­ny de­sty­lo­wa­ny żytni al­ko­hol, się­ga­ją­cy XV/XVI w..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ło­gor­ki im sie tak po­da­rzi­ły, że star­ka chcie­li se je za­ki­sić, ale ni mieli ta­ki­go wiel­ki­go bonc­lo­ka.

 (1.2) Mając taki zapas to­wa­ru pier­wszo­rzęd­nej ja­ko­ści, można roz­po­cząć sze­ro­ką re­kla­mę za kon­sum­cją star­ki na wszyst­kich ryn­kach za­gra­nicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarka, AS: starka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. starzeć ndk., zestarzeć dk., postarzać ndk., postarzeć dk.

 rzecz. starość ż., stary m., stara ż., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starszyzna ż., starosta m., starówka ż., stareczka ż.

 przym. stary, starczy

 przysł. staro

 wykrz. stara, starczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk oma

Wiktionary


starkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szy­mon Star­kie­wicz (1877–1962) – pe­dia­tra, twór­ca Sa­na­to­rium „Górka” w Busku-Zdro­ju
  • Leon Star­kie­wicz (1878–1953) – na­u­czy­ciel, za­ło­ży­ciel i wie­lo­let­ni dy­rek­tor Gim­naz­jum Miej­skie­go w Łodzi, brat Szy­mo­na
  • Wi­told Star­kie­wicz (1906–1978) – oku­li­sta, pro­fe­sor Po­mor­skiej Aka­de­mii Me­dycz­nej, syn Szy­mo­na
  • Wła­dy­sław Star­kie­wicz (1876–1958) – le­karz in­ter­ni­sta, or­dy­na­tor Szpi­ta­la Dzie­ciąt­ka Jezus w War­sza­wie, brat stry­jecz­ny Szy­mo­na
  • Szczęs­ny Star­kie­wicz (1881–1958) – pro­boszcz pa­ra­fii w Lip­nie, dzie­kan lip­now­ski, dzia­łacz spo­łecz­ny, poseł do Sejmu Usta­wo­daw­cze­go (1919–1922), brat Wła­dy­sła­wa, brat stry­jecz­ny Szy­mo­na
  • Zenon Star­kie­wicz (1906–1993) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej, nor­we­skiej i wło­skiej
  • Julia Star­kie­wi­czo­wa (1908–1978) – pe­dia­tra, pro­fe­sor Po­mor­skiej Aka­de­mii Me­dycz­nej, żona Wi­tol­da
  • Ha­li­na Star­ska, właśc. He­le­na Star­kie­wicz (1888–1957) – ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na, re­ży­ser
  • Ewa Pro­nic­ka – prof. pe­dia­trii, CZD, córka Wi­tol­da
  • Jo­an­na Ko­śmi­der – prof. che­mii, ol­fak­to­me­tria, ZUT, córka Wi­tol­da

Wikipedia


starkować

daw­niej: ro­ze­trzeć na tarce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tar­ko­wać)

 (1.1) ze­trzeć na tarce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­kuj mar­chew, pie­trusz­kę i seler do zupy!

 (1.1) Jak mo­żesz wy­rzu­cać głąby do śmie­ci? Prze­cież za­wsze można je star­ko­wać i dodać do sa­łat­ki albo za­ki­sić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: starˈkɔvat͡ɕ, AS: starkovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tarkować

 rzecz. tarka ż., tarkowanie n., starkowanie n.

Wiktionary


starkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Star­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no
    • Star­ko­wo – dawna (1954–1959) gro­ma­da z sie­dzi­bą w po­wyż­szej wsi
  • Star­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ustka
  • Star­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
    • Star­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­wyż­szej wsi
  • Star­ko­wo – kanał me­lio­ra­cyj­ny o dłu­go­ści 5,5 km ucho­dzą­cy do rzeki Regi w Gry­fi­cach w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Star­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie ko­strom­skim
  • Star­ko­wo – wieś w re­jo­nie ok­tiabr­skim ob­wo­du kur­skie­go
  • Star­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim
  • Star­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Star­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim
  • Star­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie pskow­skim

Wikipedia


starkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


starlet

model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


starletka

po­cząt­ku­ją­ca ak­tor­ka, która chce zo­stać gwia­zdą fil­mo­wą


SJP.pl


starlit

mi­ne­rał, nie­bie­ski cyr­kon


SJP.pl


starmach

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Star­mach − pol­ski mar­szand, hi­sto­ryk sztu­ki i ko­lek­cjo­ner
  • Anna Star­mach − pol­ska ku­charz, hi­sto­ryk sztu­ki z wyksz­tał­ce­nia
  • Bo­le­sła­wa Star­mach − pol­ska bo­ta­nicz­ka i my­ko­loż­ka
  • Karol Star­mach − pol­ski hy­dro­bio­log
  • Te­re­sa Star­mach − pol­ska na­u­czy­ciel­ka, dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa i spo­łecz­na
  • Ga­le­ria Star­mach − ga­le­ria sztu­ki w Kra­ko­wie

Wikipedia


starnawski

naz­wi­sko


SJP.pl


starnikować

obro­bić tar­ni­kiem


SJP.pl


starnin

Star­nin (niem. "Ster­nin") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Rymań. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Star­nin" w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Bęb­ni­kąt.

We­dług da­nych z 4 wrze­śnia 2013 r. Star­nin miał 232 miesz­kań­ców.

Wikipedia


staro

przy­słó­wek

 (1.1) tak jak osoba w słusz­nym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Mi­ło­sław wy­szedł staro, jakby miał z sie­dem­dzie­siąt lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stara ż., stary mos., starość ż., starzec mos., staruszek mos., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starszyzna ż., starosta mos., starówka ż., staroć ż./mrz.

 czas. starzeć się ndk., postarzać dk.

 przym. starczy, stareńki

Wiktionary


staro-anatolijsko-turecki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wy­mar­ły język tur­kij­ski z po­dro­dzi­ny ogu­zyj­skiej, uży­wa­ny od XI do XIII w. na te­re­nie Ana­to­lii, przo­dek ję­zy­ka os­mań­skie­go, azer­skie­go i ga­ga­u­skie­go

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do staro-ana­to­lij­sko-tu­rec­kie­go (1.1), zwią­za­ny z tym ję­zy­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla na­szych póź­niej­szych roz­wa­żań istot­ne jest je­szcze to, że do grupy ję­zy­ków ogu­zyj­skich na­le­ży rów­nież język os­mań­sko­tu­rec­ki, uży­wa­ny od XIV w. w Azji Mniej­szej jako kon­ty­nu­ant ję­zy­ka staro-ana­to­lij­sko-tu­rec­kie­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroosmański, seldżukidzki, seldżucki

 (2.1) staroosmański, seldżukidzki, seldżucki

Wiktionary


staro-cerkiewno-słowiański

do­ty­czą­cy ję­zy­ka staro-cer­kiew­no-sło­wiań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wy­mar­ły język po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski, bę­dą­cy naj­star­szym li­te­rac­kim ję­zy­kiem sło­wiań­skim;

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do staro-cer­kiew­no-sło­wiań­skie­go (1.1), zwią­za­ny z tym ję­zy­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz ucz­nio­wie muszą być nie­mal przy­go­to­wa­ni do roz­wa­żań aka­de­mic­kich, wcho­dzić na spe­cja­li­stycz­ne ścież­ki. To tro­chę tak, jakby za­miast li­te­ra­tu­ry ro­man­tyz­mu uczyć się staro-cer­kiew­no-sło­wiań­skie­go.

 (2.1) Zda­niem au­to­ra wszel­ka próba wy­pre­pa­ro­wa­nia z ję­zy­ka staro-cer­kiew­no-sło­wiań­skie­go wpły­wów grec­kich nie mo­gła­by za­koń­czyć się po­wo­dze­niem, gdyż by­ła­by to ana­li­za ję­zy­ka nigdy nie ist­nie­ją­ce­go.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. scs.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starosłowiański, starocerkiewny, staro-cerkiewno-słowiańszczyzna, daw. starobułgarski, staromacedoński, starosłoweński

Wiktionary


staroalbański

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Al­ba­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Al­ba­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔalˈbãj̃sʲci, AS: staroalbãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


staroamerykański

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ame­ry­ce; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ame­ry­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: staroãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


staroangielski

zwią­za­ny z dawną An­glią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej An­glii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej An­glii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej An­glii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Ale śpie­wa­nie za­czę­łam od śred­nio­wie­cza i bal­lad sta­ro­an­giel­skich, zresz­tą o lu­do­wych ko­rze­niach - opo­wia­da. - Tak „na­o­ko­ło” wró­ci­łam do fol­klo­ru pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔãŋʲˈɟɛlsʲci, AS: staroãŋʹǵelsʹḱi

Wiktionary


staroarabski

zwią­za­ny z dawną Ara­bią Sa­u­dyj­ską, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Ara­bii Sa­u­dyj­skiej itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ara­bii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ara­bii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔaˈrapsʲci, AS: staroarapsʹḱi

Wiktionary


staroaramejski

zwią­za­ny z daw­ny­mi dzie­ja­mi Ara­mej­czy­ków


SJP.pl


staroarmeński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ar­me­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ar­me­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔarˈmɛ̃j̃sʲci, AS: staroarmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


staroaustriacki

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Au­strii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Au­strii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔawˈstrʲjat͡sʲci, AS: staroau̯strʹi ̯acʹḱi

Wiktionary


starobabicki

przy­miot­nik od: Stare Ba­bi­ce


SJP.pl


starobabiczanin

miesz­ka­niec Sta­rych Babic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


starobabiczanka

miesz­kan­ka Sta­rych Babic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


starobiałoruski

zwią­za­ny z dawną Bia­ło­ru­sią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Bia­ło­ru­si itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Bia­ło­ru­si; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Bia­ło­ru­si

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔbʲjawɔˈrusʲci, AS: starobʹi ̯au̯orusʹḱi

Wiktionary


starobielsk

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Sta­ro­bielsk ( Старобільськ, "Sta­ro­bilśk", Старобельск) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie łu­gań­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu sta­ro­biel­skie­go i, od marca 2022 pod oku­pa­cją ro­syj­ską.

Wikipedia


starobielski

przy­miot­nik od: Stara Biała, Sta­ro­bielsk


SJP.pl


starobogaczowicki

przy­miot­nik od: Stare Bo­ga­czo­wi­ce


SJP.pl


starobruski

przy­miot­nik od: Stary Brus


SJP.pl


starobrytyjski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Bry­ta­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Bry­ta­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔbrɨˈtɨjsʲci, AS: starobrytyi ̯sʹḱi

Wiktionary


starobułgarski

zwią­za­ny z dawną Buł­ga­rią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Buł­ga­rii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Buł­ga­rii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Buł­ga­rii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔbuwˈɡarsʲci, AS: starobuu̯garsʹḱi

Wiktionary


starobłotnicki

przy­miot­nik od: Stara Błot­ni­ca


SJP.pl


staroceltycki

do­ty­czą­cy daw­nych Cel­tów


SJP.pl


starochiński

zwią­za­ny z daw­ny­mi Chi­na­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nych Chi­nach itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych Chi­nach; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Chin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈxʲĩj̃sʲci, AS: staroχʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starochorwacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Chor­wa­cji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Chor­wa­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔxɔrˈvat͡sʲci, AS: staroχorvacʹḱi

Wiktionary


starochrześcijański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do cza­sów pier­wszych chrze­ści­jan, zwią­za­ny z pier­wszy­mi chrze­ści­ja­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opra­co­wa­nie do­ty­czy­ło pi­śmien­nict­wa sta­ro­chrze­ści­jań­skie­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wczesnochrześcijański

Wiktionary


starocie

sta­roć; po­tocz­nie:
1. rzecz stara, nie­mod­na, zwy­kle już nie­u­ży­tecz­na;
2. utwór mu­zycz­ny sprzed wielu lat


SJP.pl


staroczarnowski

przy­miot­nik od: Stare Czar­no­wo


SJP.pl


staroczech

czło­nek lub sym­pa­tyk kon­ser­wa­tyw­no-li­be­ral­nej frak­cji po­li­tycz­nej w au­stro-wę­gier­skim sej­mie w dru­giej po­ło­wie XIX wieku


SJP.pl


staroczeski

zwią­za­ny z daw­ny­mi Cze­cha­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nych Cze­chach itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych Cze­chach; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Czech

 (1.2) do­ty­czą­cy ję­zy­ka sta­ro­cze­skie­go

 (1.3) hist. polit. zwią­za­ny ze stron­nict­wem sta­ro­cze­chów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sta­ro­cze­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈt͡ʃɛsʲci, AS: staročesʹḱi

Wiktionary


staroczesny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla daw­nych cza­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staroczesność ż.

 przysł. starocześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starodawny, staroświecki, starożytny, nienowoczesny, przestarzały, dawny

Wiktionary


starodawniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sta­ro­daw­ny


SJP.pl


starodawny

bar­dzo stary, wła­ści­wy daw­nym cza­som; sę­dzi­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­na­leż­ny da­le­kiej przesz­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciszy sły­chać było sze­le­sty ro­ba­ków w tra­wie i ty­ka­nie ze­gar­ka na ręce Ślicz­nej. Nie był duży, w ogóle szwaj­car­ski, ale jakiś sta­ro­daw­ny, brzyd­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starodawność ż.

 przysł. starodawnie

Wiktionary


starodroże

droga, która utra­ci­ła do­tych­cza­so­wą ka­te­go­rię w związ­ku z wy­bu­do­wa­niem no­we­go od­cin­ka po innym śla­dzie


SJP.pl


starodruk

druk wy­da­ny przed 1800 ro­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. dru­ko­wa­ne dzie­ło wy­da­ne mię­dzy ro­kiem 1501 a 1800;

Wiktionary

Sta­ro­druk (stary druk) – pu­bli­ka­cje dru­ko­wa­ne z okre­su od wy­na­le­zie­nia druku do końca XVIII w. Do sta­ro­dru­ków za­li­cza­ją się rów­nież in­ku­na­bu­ły. W róż­nych cza­sach i róż­nych kra­jach przyj­mo­wa­no koń­co­wa datę w za­leż­no­ści od prze­ło­mo­wych dat w hi­sto­rii lub w dzie­jach li­te­ra­tu­ry da­ne­go kraju.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈrɔdruk, AS: starodruk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. starodrukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stary druk

Wiktionary


starodrzew

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. drze­wo­stan o koń­co­wej ży­wot­no­ści;

 (1.2) leśn. wie­lo­let­nie, stare drze­wo

Wiktionary

Sta­ro­drzew – jedna z ostat­nich faz roz­wo­ju drze­wo­sta­nu (lub po­je­dyn­cze­go drze­wa), obej­mu­ją­ca drze­wa po­wy­żej 100 lat, o śred­niej pier­śni­cy po­wy­żej 50 cm. Drze­wa w tej fazie stop­nio­wo tracą zdol­ność przy­ro­stu wy­so­ko­ści i gru­bo­ści oraz prze­ja­wia­ją oz­na­ki sta­rze­nia się. Na­stę­pu­je obu­mie­ra­nie drzew, a w lu­kach drze­wo­sta­nu po­ja­wia się ob­fi­ty nalot.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. starodrzewie n., starodrzewo n.

 przym. starodrzewny

Wiktionary


starodub

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;
2. sta­ro­dub łą­ko­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, ob­ję­ty w Pol­sce ści­słą ochro­ną


SJP.pl

Sta­ro­dub ( Стародуб) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie briań­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu sta­ro­dub­skie­go.

Sie­dzi­ba po­wia­tu sta­ro­du­bow­skie­go w wo­je­wództ­wie smo­leń­skim I Rze­czy­po­spo­li­tej. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich po­wia­tu sta­ro­du­bow­skie­go.

W 1865 w Sta­ro­du­bie uro­dzi­ła się pol­ska ma­lar­ka i ko­lek­cjo­ner­ka sztu­ki Alina Bondy-Glas­so­wa.

Wikipedia


staroduński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Danii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Danii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈdũj̃sʲci, AS: starodũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starodzierzgoński

przy­miot­nik od: Stary Dzierz­goń


SJP.pl


starodzikowiecki

przy­miot­nik od: Stary Dzi­ko­wiec


SJP.pl


starodzikowski

przy­miot­nik od: Stary Dzi­ków


SJP.pl


starodąbrowski

przy­miot­nik od: Stara Dą­bro­wa


SJP.pl


staroegipski

zwią­za­ny z daw­nym Egip­tem, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nym Egip­cie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ży­ją­cy/ma­ją­cy miej­sce w sta­ro­żyt­nym Egip­cie lub po­cho­dzą­cy/wy­wo­dzą­cy się z niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­e­gip­scy fa­ra­o­no­wie byli uwa­ża­ni za bogów.

 (1.1) Sta­ro­e­gip­skie me­to­dy bal­sa­mo­wa­nia zwłok oka­za­ły się niez­wy­kle sku­tecz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔɛˈɟipsʲci, AS: staroeǵipsʹḱi

Wiktionary


staroestoński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Esto­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Esto­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔɛˈstɔ̃j̃sʲci, AS: staroestõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starofiński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Fin­lan­dii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Fin­lan­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈfʲĩj̃sʲci, AS: starofʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starofrancuski

zwią­za­ny z dawną Fran­cją, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Fran­cji itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język z grupy ro­mań­skiej uży­wa­ny w śred­nio­wie­czu w pół­noc­nej czę­ści dzi­siej­szej Fran­cji, a także czę­ści Szwaj­ca­rii i Bel­gii;

przy­miot­nik

 (2.1) ży­ją­cy/ma­ją­cy miej­sce w daw­nej Fran­cji lub po­cho­dzą­cy/wy­wo­dzą­cy się z niej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔfrãnˈt͡susʲci, AS: starofrãncusʹḱi

Wiktionary


starogard

wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osada so­łec­ka w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Resko;

 (1.2) geogr. to­po­nim sta­no­wią­cy część nazwy mia­sta Sta­ro­gard Gdań­ski

Wiktionary

Sta­ro­gard (nazwa obocz­na: Sta­ro­gard Ło­be­ski, niem. "Star­gordt") – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Resko, przy skrzy­żo­wa­niu drogi wo­je­wódz­kiej nr 148 z drogą wo­je­wódz­ką nr 152 i przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Resko-Łobez (obec­nie za­wie­szo­nej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dwo­rze obron­nym w Sta­ro­gar­dzie prze­pro­wa­dzo­no w zesz­łym roku prace wy­ko­pa­li­sko­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starogardzianin m., starogardzianka ż.

 przym. starogardzki

Wiktionary


starogardzianin

miesz­ka­niec Sta­ro­gar­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­ro­gar­du Gdań­skie­go lub wsi Sta­ro­gard

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Sta­ro­gar­du Gdań­skie­go lub Sta­ro­gar­du, uro­dzo­na w Sta­ro­gar­dzie Gdań­ski lub Sta­ro­gar­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W tej oko­li­cy miesz­ka dużo sta­ro­gar­dzian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Starogard mrz.

:: fż. starogardzianka ż.

 przym. starogardzki

Wiktionary


starogardzianka

miesz­kan­ka Sta­ro­gar­du


SJP.pl


starogardzki

przy­miot­nik od: Sta­ro­gard Gdań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od: Sta­ro­gard Gdań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Starogard m., starogardzianin m., starogardzianka ż.

Wiktionary


starogrecki

zwią­za­ny ze sta­ro­żyt­ną Gre­cją, pow­sta­ły, uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Gre­cji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Gre­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sta­ro­grec­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ta­ba­sis jest sło­wem sta­ro­grec­kim, które zna­czy: zstą­pie­nie do ot­chła­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈɡrɛt͡sʲci, AS: starogrecʹḱi

Wiktionary


starogród

1. pier­wsza po­wo­jen­na nazwa Star­gar­du;
2. wieś w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. nazwa Star­gar­du w la­tach 1945-1950

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ro­gród – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Chełm­no
  • Sta­ro­gród – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca
  • Sta­ro­gród – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1934–1954 w woj. po­mor­skim/byd­go­skim (dzi­siej­sze woj. ku­jaw­sko-po­mor­skie)
  • Sta­ro­gród – dawna gro­ma­da w pow. cheł­miń­skim
  • Sta­ro­gród – dawna gro­ma­da w pow. miń­skim
  • Sta­ro­gród – dawny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w pow. cheł­miń­skim
  • Sta­ro­gród – pier­wsza po­wo­jen­na nazwa Star­gar­du (woj. za­chod­nio­po­mor­skie)
  • Sta­ro­gród – hi­sto­rycz­na nazwa wsi Sta­ra­grad
  • Sta­ro­gród – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Sta­ro­gród lub Sta­ro­gród Wa­gryj­ski – hi­sto­rycz­na pol­ska nazwa nie­miec­kie­go mia­sta Ol­den­burg in Hol­ste­in

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bog­dan uro­dził się w Sta­ro­gro­dzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stargard

Wiktionary


starohelleński

zwią­za­ny z Hel­la­dą, pow­sta­ły, uży­wa­ny w Hel­la­dzie itp.


SJP.pl


starohiszpański

zwią­za­ny z dawną Hisz­pa­nią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Hisz­pa­nii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Hisz­pa­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Hisz­pa­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pre­zen­to­wał XV-wiecz­ne pie­śni piel­grzym­ko­we, wy­ko­ny­wa­ne w ję­zy­kach ła­ciń­skim, sta­ro­fran­cu­skim i sta­ro­hisz­pań­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔxʲiʃˈpãj̃sʲci, AS: staroχʹišpãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


staroholenderski

zwią­za­ny z dawną Ho­lan­dią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Ho­lan­dii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ho­lan­dii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ho­lan­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci, AS: staroχolẽndersʹḱi

Wiktionary


staroindyjski

zwią­za­ny z daw­ny­mi In­dia­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nych In­diach itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych In­diach; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Indii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔjĩnˈdɨjsʲci, AS: staroi ̯ĩndyi ̯sʹḱi

Wiktionary


staroirański

zwią­za­ny z daw­nym Ira­nem, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nym Ira­nie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nym Ira­nie; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­ne­go Iranu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utrzy­mał się pa­nu­ją­cy tu wcze­śniej sta­ro­żyt­ny kult ognia, mu­zuł­ma­nie przy­gar­nę­li też niek­tó­rych sta­ro­i­rań­skich bogów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔjiˈrãj̃sʲci, AS: staroi ̯irãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


staroirlandzki

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ir­lan­dii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ir­lan­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔjirˈlãnt͡sʲci, AS: staroi ̯irlãncʹḱi

Wiktionary


staroislandzki

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Is­lan­dii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Is­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tol­kien był spe­cja­li­stą od ling­wi­sty­ki, który pa­sjo­no­wał się wy­mar­ły­mi ale re­al­ny­mi ję­zy­ka­mi pół­noc­ny­mi, na przy­kład sta­ro­is­landz­kim, goc­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔjiˈslãnt͡sʲci, AS: staroi ̯islãncʹḱi

Wiktionary


staroitalski

do­ty­czą­cy sta­ro­żyt­nej Ita­lii


SJP.pl


staroizraelski

zwią­za­ny z daw­nym Iz­ra­e­lem, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nym Iz­ra­e­lu itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nym Iz­ra­e­lu; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­ne­go Iz­ra­e­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔjizraˈɛlsʲci, AS: staroi ̯izraelsʹḱi

Wiktionary


starojabłonecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Sta­rych Ja­bło­nek, zwią­za­ny ze Sta­ry­mi Ja­błon­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stare Jabłonki nmos.

Wiktionary


starojapoński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ja­po­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ja­po­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔjaˈpɔ̃j̃sʲci, AS: staroi ̯apõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starojudaistyczny

od­no­szą­cy się do wczes­ne­go ju­da­iz­mu


SJP.pl


starojuski

przy­miot­nik od: Stare Juchy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: Stare Juchy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stare Juchy nmos., starojuszanin m., starojuszanka ż.

Wiktionary


starojuszanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­rych Juch

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Sta­rych Juch, uro­dzo­na w Sta­rych Ju­chach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stare Juchy nmos.

:: fż. starojuszanka ż.

 przym. starojuski

Wiktionary


starojuszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sta­rych Juch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stare Juchy nmos.

:: fm. starojuszanin m.

 przym. starojuski

Wiktionary


starokamienicki

przy­miot­nik od: Stara Ka­mie­ni­ca


SJP.pl


starokamieniczanin

miesz­ka­niec Sta­rej Ka­mie­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


starokamieniczanka

miesz­kan­ka Sta­rej Ka­mie­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


starokatolicki

od­no­szą­cy się do sta­ro­ka­to­li­ka, wła­ści­wy sta­ro­ka­to­li­kom


SJP.pl


starokatolicyzm

Sta­ro­ka­to­li­cyzm – nurt ka­to­li­cyz­mu, pow­sta­ły w 1870 roku w wy­ni­ku sprze­ci­wu czę­ści Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go wobec ogło­sze­nia przez sobór wa­ty­kań­ski I dog­ma­tu o nie­o­myl­no­ści i pry­ma­cie pa­pie­ża.

Wikipedia


starokatoliczka

→ sta­ro­ka­to­lik


SJP.pl

Patrz:

starokatolik

starokatolik

czło­nek odła­mu Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, nie­uz­na­ją­ce­go po­sta­no­wień so­bo­ru wa­ty­kań­skie­go z 1870 roku, głów­nie dog­ma­tu nie­o­myl­no­ści pa­pie­ża


SJP.pl


starokawalerstwo

bycie sta­rym ka­wa­le­rem


SJP.pl


starokiszewski

przy­miot­nik od: Stara Ki­sze­wa


SJP.pl


starokoreański

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Korei; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Korei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: starokoreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korea ż.

Wiktionary


starokornicki

przy­miot­nik od: Stara Kor­ni­ca


SJP.pl


starokrzepice

Sta­ro­krze­pi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Krze­pi­ce, nad rzeką Lis­war­tą.

Obec­nie w Sta­ro­krze­pi­cach jest około 10 ulic. Głów­ną jest ulica Ole­ska, która cią­gnie się przez całą miej­sco­wość. Po­zo­sta­łe ulice można za­li­czyć jako osied­la.

Wikipedia


starokurowski

przy­miot­nik od: Stare Ku­ro­wo


SJP.pl


starolas

pra­sta­ry las, roz­wi­ja­ją­cy się bez więk­szej in­ge­ren­cji czło­wie­ka


SJP.pl


starolitewski

zwią­za­ny z dawną Litwą, pow­sta­ły, uży­wa­ny na daw­nej Lit­wie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Lit­wie; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Litwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gim­naz­ja­li­ści li­tew­scy, dzia­ła­ją­cy pod opie­ką pre­zy­den­ta tam­tej­sze­go GKE Rimy Bacz­kie­ne, za­pre­zen­to­wa­li także, nieco na we­so­ło, modę li­tew­ską i sta­ro­li­tew­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔlʲiˈtɛfsʲci, AS: starolʹitefsʹḱi

Wiktionary


starolubotyński

przy­miot­nik od: Stary Lu­bo­tyń


SJP.pl


staroluteranin

czło­nek pro­te­stanc­kiej or­ga­ni­za­cji se­pa­ra­ty­stycz­nej, po­pie­ra­ją­cej pier­wot­ną dok­try­nę Ko­ścio­ła ewan­ge­lic­ko-augs­bur­skie­go


SJP.pl


staromacedoński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ma­ce­do­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ma­ce­do­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) język wy­mar­ły uży­wa­ny przez sta­ro­żyt­nych miesz­kań­ców Ma­ce­do­nii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ̃mat͡sɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: starõmacedõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) macedoński

Wiktionary


staromiejski

przy­miot­nik od: Stare Mia­sto


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy naj­star­szej czę­ści mia­sta, dziel­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stare miasto n.

Wiktionary


staromodnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sta­ro­mod­ny, we­dług daw­nej mody, nie­mod­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To było takie jakby miesz­ka­nie, po­ko­je były urzą­dzo­ne sta­ro­mod­nie. W nich znaj­do­wa­li się sztucz­ni lu­dzie, ubra­ni rów­nież sta­ro­mod­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staromodny

Wiktionary


staromodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sta­ro­mod­nie


SJP.pl


staromodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sta­ro­mod­ny; bar­dziej sta­ro­mod­ny


SJP.pl


staromodny

1. od­po­wia­da­ją­cy sta­rej mo­dzie; nie­mod­ny;
2. o lu­dziach: nie­i­dą­cy z po­stę­pem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­po­wia­da­ją­cy daw­nej mo­dzie, obec­nie nie­mod­ny

 (1.2) o czło­wie­ku: który nie idzie z po­stę­pem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­wa­li­śmy sobie spra­wę, że na­gry­wa­my płytę, która w rze­czy­wi­sto­ści nie idzie z du­chem cza­sów. To była sta­ro­mod­na mu­zy­ka, która nie brzmia­ła jak to, co można było usły­szeć w radiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staromodność ż.

 przysł. staromodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroświecki, przestarzały, niemodny, archaiczny

Wiktionary


staromorawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Starą Mo­ra­wą, do­ty­czą­cy Sta­rej Mo­ra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stara Morawa ż.

Wiktionary


staromowa

żar­to­bli­wie: język ot­war­tej pro­pa­gan­dy, po­zba­wio­nej pod­chwyt­li­wo­ści, prze­ci­wień­stwo no­wo­mo­wy


SJP.pl


staromołdawski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Moł­da­wii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Moł­da­wii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ̃mɔwˈdafsʲci, AS: starõmou̯dafsʹḱi

Wiktionary


staroniderlandzki

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych Ni­der­lan­dach; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Ni­der­lan­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ̃ɲidɛrˈlãnt͡sʲci, AS: starõńiderlãncʹḱi

Wiktionary


staroniemiecki

zwią­za­ny z daw­ny­mi Niem­ca­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nych Niem­czech itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych Niem­czech; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Nie­miec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo ort w ję­zy­ku sta­ro­nie­miec­kim na ob­sza­rach Na­dre­nii, pół­noc­nych Nie­miec i Skan­dy­na­wii oz­na­cza­ło czwar­tą część ja­kiejś ca­ło­ści, a w obie­gu pie­nięż­nym ćwierć ta­la­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ̃ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡sʲci, AS: starõńẽmʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary


staroniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


staronordycki

język sta­ro­nor­dyc­ki - język uży­wa­ny przez miesz­kań­ców Skan­dy­na­wii mię­dzy VIII a XIV w.; język sta­ro­nor­dyj­ski


SJP.pl


staronordyjski

język sta­ro­nor­dyj­ski - język uży­wa­ny przez miesz­kań­ców Skan­dy­na­wii mię­dzy VIII a XIV w.; język sta­ro­nor­dyc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ję­zy­ka­mi, zwy­cza­ja­mi lub cza­sa­mi sta­ro­nor­dyj­ski­mi, do­ty­czą­cy ję­zy­ków, zwy­cza­jów lub cza­sów sta­ro­nor­dyj­skich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sta­ro­nor­dyj­ski;

Wiktionary


staronorweski

zwią­za­ny z dawną Nor­we­gią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Nor­we­gii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Nor­we­gii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Nor­we­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔ̃nɔrˈvɛsʲci, AS: starõnorvesʹḱi

Wiktionary


staroobrzędowiec

sek­ciarz ro­syj­ski na­le­żą­cy do odła­mu nie­uz­na­ją­ce­go re­for­my li­tur­gicz­nej pa­triar­chy mo­skiew­skie­go Ni­ko­na z 1667 roku; sta­ro­wier­ca, sta­ro­wier, ra­skol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek odła­mu cerk­wi pra­wo­sław­nej nie­uz­na­ją­ce­go sie­dem­na­sto­wiecz­nej re­for­my li­tur­gicz­nej pa­triar­chy Ni­ko­na;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z ka­len­da­rzem ju­liań­skim pra­wo­sław­ni, gre­ko­ka­to­li­cy, sta­ro­o­brzę­dow­cy oraz Or­mia­nie świę­tu­ją dziś Boże Na­ro­dze­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starowier, starowierca; daw. raskolnik

Wiktionary


staroobrzędowy

zwią­za­ny ze starą li­tur­gią i obrzę­da­mi pra­wo­sław­ny­mi


SJP.pl


staroormiański

do­ty­czą­cy daw­nych cza­sów or­miań­skich, ist­nie­ją­cy w tych cza­sach; wła­ści­wy daw­nym Or­mia­nom


SJP.pl


starooskolski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sta­rym Osko­łem, do­ty­czą­cy Sta­re­go Osko­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stary Oskoł mrz.

Wiktionary


staropanewnicki

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sta­rych Pa­new­nik, zwią­za­ny ze Sta­ry­mi Pa­new­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc na­sto­lat­ką cio­cia Lo­dzia wy­le­gi­wa­ła się na sta­ro­pa­new­nic­kich łą­kach.

 (1.1) Przez sta­ro­pa­new­nic­kie lasy prze­bie­ga Szlak Dwu­dzie­sto­pię­cio­le­cia PTTK.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stare Panewniki nmos., staropanewniczanin m., staropanewniczanka ż.

Wiktionary


staropanewniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­rych Pa­new­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Am­bro­ży nie jest ro­do­wi­tym sta­ro­pa­new­ni­cza­ni­nem.

 (1.1) Sta­ro­pa­new­ni­cza­nie marzą o włas­nej pocz­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staropanewniczanka

 przym. staropanewnicki

Wiktionary


staropanewniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sta­rych Pa­new­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­pa­new­ni­czan­ki chcia­ły­by mieć włas­ny fit­ness klub.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staropanewnicki

 rzecz. Stare Panewniki, staropanewniczanin

Wiktionary


staropanieński

do­ty­czą­cy sta­rej panny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sta­rej panny i sta­ro­pa­nień­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staropanieństwo n.

Wiktionary


staropanieństwo

bycie starą panną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie starą panną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie ślicz­ne córki z góry ska­za­ne były na sta­ro­pa­nień­stwo, bo w całej Ko­wień­szczyź­nie nie zna­lazł­by się do­sta­tecz­nie godny epu­zer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stara panna ż.

 przym. staropanieński

Wiktionary


staroperski

zwią­za­ny z dawną Per­sją, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Per­sji itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Per­sji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Per­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­no­wił także sta­ro­per­ską tra­dy­cję uży­wa­nia ty­tu­łu „król kró­lów”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈpɛrsʲci, AS: staropersʹḱi

Wiktionary


staropiastowski

zwią­za­ny z okre­sem rzą­dów pier­wszych Pia­stów, po­cho­dzą­cy z tego okre­su, pow­sta­ły w tym okre­sie; wczes­no­pia­stow­ski


SJP.pl


staropolanin

miesz­ka­niec Sta­ro­po­la (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


staropolanka

1. miesz­kan­ka Sta­ro­po­la (wsi w Pol­sce);
2. marka wody mi­ne­ral­nej


SJP.pl

Sta­ro­po­lan­ka – ogól­na nazwa wody mi­ne­ral­nej pro­du­ko­wa­nej w Po­la­ni­cy-Zdro­ju przez Ze­spół Uz­dro­wisk Kłodz­kich S.A. Nazwa ta sto­so­wa­na jest od 1946 roku. Pod marką Sta­ro­po­lan­ka kryją się dzi­siaj wody o zu­peł­nie róż­nym stop­niu mi­ne­ra­li­za­cji (od ni­skiej do wy­so­kiej), za­leż­nie od uję­cia i głę­bo­ko­ści od­wier­tu, od 1100 do 2030 mg/dm³ związ­ków mi­ne­ral­nych.

Wikipedia


staropolski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Pol­sce; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Pol­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈpɔlsʲci, AS: staropolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staropolskość ż., staropolszczyzna ż.

 przysł. po staropolsku

Wiktionary


staropolskość

→ sta­ro­pol­ski


SJP.pl

Patrz:

staropolski

staropolszczyzna

język lub oby­cza­je sta­ro­pol­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język pol­ski od jego wy­o­dręb­nie­nia się z pra­sło­wiań­szczyz­ny (ok. X w.) do końca XVI wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­ro­pol­szczyź­nie widać silne wpły­wy ła­ci­ny, cze­skie­go i nie­miec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staropolski

Wiktionary


staroportugalski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Por­tu­ga­lii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Por­tu­ga­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔpɔrtuˈɡalsʲci, AS: staroportugalsʹḱi

Wiktionary


staroprowansalski

przy­miot­nik

 (1.1) ży­ją­cy/ma­ją­cy miej­sce w daw­nej Pro­wan­sji lub po­cho­dzą­cy/wy­wo­dzą­cy się z niej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔprɔvãw̃ˈsalsʲci, AS: staroprovãũ̯salsʹḱi

Wiktionary


staropruski

zwią­za­ny z daw­ny­mi Pru­sa­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nych Pru­sach itp.


SJP.pl


staroraki

Sta­ro­ra­ki (Me­ro­sto­ma­ta) – gro­ma­da szczę­ko­czuł­kow­ców obej­mu­ją­ca 4 ga­tun­ki ży­ją­ce współ­cze­śnie i około 500 ga­tun­ków ko­pal­nych. Za­li­cza się do nich sta­wo­no­gi z 6–7 pa­ra­mi od­nó­ży na gło­wo­tu­ło­wiu, blasz­ko­wa­ty­mi od­nó­ża­mi na od­wło­ku, na któ­rych znaj­du­ją się wy­rost­ki skrze­lo­we, a wresz­cie szpi­cza­sto za­koń­czo­nym tel­so­nem. Gło­wo­tu­łów po­kry­ty gru­bym jed­no­li­tym oskór­kiem i zaz­wy­czaj zro­śnię­ty na dużym ob­sza­rze z od­wło­kiem.

Wikipedia


starorosyjski

do­ty­czą­cy daw­nej Rosji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Rosji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Rosji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔrɔˈsɨjsʲci, AS: starorosyi ̯sʹḱi

Wiktionary


starorumuński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ru­mu­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ru­mu­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔrũˈmũj̃sʲci, AS: starorũmũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


staroruski

do­ty­czą­cy daw­nej Rusi i ich miesz­kań­ców


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z dawną Rusią, do­ty­czą­cy daw­nej Rusi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. obec­nie wy­mar­ły wschod­nio­sło­wiań­ski język uży­wa­ny na Rusi mię­dzy X a XV wie­kiem;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. st.rus.

 (2.1) skr. st.rus.

Wiktionary


starorzecze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. je­zio­ro w do­li­nie rzecz­nej, sta­no­wią­ce frag­ment jej daw­ne­go ko­ry­ta;

Wiktionary

Sta­ro­rze­cze (je­zio­ro przy­rzecz­ne) – je­zio­ro le­żą­ce na dnie do­li­ny rzecz­nej, bę­dą­ce frag­men­tem jej by­łe­go ko­ry­ta i od­cię­te wałem przy­ko­ry­to­wym od obec­ne­go nurtu. Ma ono zwy­kle sier­po­wa­ty kształt.

Sta­ro­rze­cza pow­sta­ją naj­czę­ściej w do­li­nach rzek me­an­dru­ją­cych po­przez od­cię­cie szyi me­an­dru. Ule­ga­ją one jed­nak szyb­kie­mu za­ni­ko­wi przez za­mu­la­nie i za­sy­py­wa­nie osa­da­mi z wez­brań rzeki oraz przez roz­rost ro­ślin­no­ści. Osta­tecz­nie może po­zo­stać błot­ni­ste za­głę­bie­nie za­wie­ra­ją­ce torf.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W długi we­e­kend wy­bra­li­śmy się nad po­bli­skie sta­ro­rze­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʒɛt͡ʃɛ, AS: starožeče

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jezioro przyrzeczne, paleomeander

Wiktionary


starorzymski

zwią­za­ny ze sta­ro­żyt­nym Rzy­mem, pow­sta­ły, uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­ro­żyt­nym Rzy­mem, do­ty­czą­cy sta­ro­żyt­ne­go Rzymu

Wiktionary


starosaksoński

język sta­ro­sak­soń­ski - język, któ­rym po­słu­gi­wa­li się Sasi i An­glo­wie na po­cząt­ku śred­nio­wie­cza; język sta­ro­sa­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wy­mar­ły język za­chod­nio­ger­mań­ski uży­wa­ny przez An­glów i Sasów we wczes­nym śred­nio­wie­czu, przo­dek ję­zy­ka śred­nio-dolno-nie­miec­kie­go;

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) jęz. do­ty­czą­cy ję­zy­ka sta­ro­sak­soń­skie­go (1.1)

 (2.2) do­ty­czą­cy daw­nych Sasów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starosaski

 (2.1) starosaski

Wiktionary


starosamborski

→ Stary Sam­bor (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


starosaski

język sta­ro­sa­ski - język, któ­rym po­słu­gi­wa­li się Sasi i An­glo­wie na po­cząt­ku śred­nio­wie­cza; język sta­ro­sak­soń­ski


SJP.pl


starosek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroszek

Wiktionary


staroserbski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ser­bii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ser­bii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈsɛrpsʲci, AS: staroserpsʹḱi

Wiktionary


starosiedlice

Sta­ro­sied­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


staroskandynawski

zwią­za­ny z dawną Skan­dy­na­wią, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Skan­dy­na­wii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dawną Skan­dy­na­wią, do­ty­czą­cy daw­nej Skan­dy­na­wii

Wiktionary


starosta

1. urzęd­nik sto­ją­cy na czele po­wia­tu;
2. osoba kie­ru­ją­ca jakąś grupą ludzi;
3. daw­niej:
a) go­spo­darz we­se­la, za­rzą­dza­ją­cy we­se­lem;
b) urzęd­nik mia­no­wa­ny i od­wo­ły­wa­ny przez mo­nar­chę; spra­wu­ją­cy wła­dzę po­li­cyj­ną, są­dow­ni­czą, skar­bo­wą;
c) na­czel­nik wspól­no­ty te­ry­to­rial­nej wśród daw­nych ple­mion sło­wiań­skich; na­czel­nik rodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwierzch­nik ad­mi­ni­stra­cji ogól­nej na szcze­blu po­wia­tu – w Ga­li­cji oraz w Pol­sce w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym, a także w la­tach 1944–1950 i od 1999 do dzi­siaj

 (1.3) hist. na­czel­nik wspól­no­ty te­ry­to­rial­nej wśród ple­mię­e­mion sło­wiań­skich we wczes­nym śred­nio­wie­czu

 (1.4) hist. od po­ło­wy XIV w. urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy zam­kiem i przy­le­gły­mi kró­lew­szczyz­na­mi (sta­ro­sta gro­do­wy), po­sia­da­ją­cy kom­pe­ten­cje są­dow­ni­cze

 (1.5) hist. od XVI w. urząd ziem­ski

 (1.6) hist. w XVI–XVIII w. okre­śle­nie dzier­żaw­cy kró­lew­szczyz­ny (sta­ro­sta nie­gro­do­wy)

Wiktionary

Sta­ro­sta – prze­wod­ni­czą­cy or­ga­nu wy­ko­naw­cze­go po­wia­tu, czyli za­rzą­du po­wia­tu. Jest kie­row­ni­kiem sta­ro­stwa po­wia­to­we­go, zwierzch­ni­kiem służ­bo­wym kie­row­ni­ków po­wia­to­wych jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych po­wia­tu, a także zwierzch­ni­kiem po­wia­to­wych służb, in­spek­cji i stra­ży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli nie uda im się zna­leźć ni­ko­go ta­kie­go, sta­ro­sta wyda in­for­ma­cję o braku moż­li­wo­ści za­spo­ko­je­nia po­trzeb ka­dro­wych two­jej firmy na lo­kal­nym rynku pracy.

 (1.1) In­spek­tor na­dzo­ru bu­dow­la­ne­go spra­wu­je kon­tro­lę nad dzia­łal­no­ścią sta­ro­sty wy­ni­ka­ją­cą ze sto­so­wa­nia prze­pi­sów prawa bu­dow­la­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrɔsta, AS: starosta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starka ż., stary mos., starostwo n., starościna ż., starzec m., wicestarosta m., starzyzna ż.

 przym. starostecki, starościński, stary

 czas. starostować ndk.

 przysł. staro

Wiktionary


starostka

→ sta­ro­sta


SJP.pl

Sta­rost­ka – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia

Patrz:

starosta

starostwo

1. sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na po­wia­tu, ob­szar pod­le­gły wła­dzy sta­ro­sty;
2. urząd sta­ro­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) adm. ob­szar pod­le­gły wła­dzy sta­ro­sty;

 (1.2) adm. urząd sta­ro­sty

 (1.3) adm. wła­dze po­wia­to­we

 (1.4) sie­dzi­ba władz po­wia­tu

 (1.5) hist. adm. dobra kró­lew­skie w Kró­le­stwie Pol­skim na­da­wa­ne do­ży­wot­nio szlach­ci­com;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) daw. sta­ro­sta z mał­żon­ką

Wiktionary

Zo­bacz też: Sta­ro­stwo w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Sta­ro­stwo – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go funk­cjo­nu­ją­ca w Ko­ro­nie Kró­le­stwa Pol­skie­go i Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim. W Pol­sce sta­ro­stwa funk­cjo­no­wa­ły od XIV wieku. Sta­ro­stwa usta­na­wia­ne były w do­brach ziem­skich na­le­żą­cych do króla (kró­lew­szczyz­na) i na­da­wa­ne były szlach­ci­com do­ży­wot­nio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W mie­ście na pra­wie po­wia­tu za­da­nia sta­ro­stwa po­wia­to­we­go wy­ko­nu­je urząd mia­sta.

 (2.1) Na zamku sta­wi­ły się licz­ne sta­ro­stwa, niek­tó­re ze swymi po­cie­cha­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stary mos., starosta mos., starościna ż., starzec mos., wicestarosta mos., starzyzna ż.

 czas. starostować ndk.

 przym. starostecki, starościński, stary

Wiktionary


staroszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sta­ru­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staroszka ż.

Wiktionary


staroszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. babka, bab­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. staroszek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk oma, omka, starka, starzinka

Wiktionary


staroszkolny

po­tocz­nie: zwią­za­ny ze sta­rym sty­lem, daw­ny­mi za­sa­da­mi lub tra­dy­cyj­nym spo­so­bem dzia­ła­nia; olds­cho­o­lo­wy, old­sku­lo­wy


SJP.pl


staroszlachecki

od­no­szą­cy się do daw­nej szlach­ty, wła­ści­wy daw­nej szlach­cie, na­le­żą­cy do daw­nej szlach­ty


SJP.pl


staroszwedzki

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) język uży­wa­ny w daw­nej Szwe­cji w okre­sie mię­dzy XIII a XVI wie­kiem

przy­miot­nik

 (2.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Szwe­cji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Szwe­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʃfɛt͡sʲci, AS: starošfecʹḱi

Wiktionary


starosądecki

przy­miot­nik od: Stary Sącz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Sta­re­go Sącza, zwią­za­ny ze Sta­rym Są­czem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stary Sącz m., starosądeczanin m., starosądeczanka ż.

Wiktionary


starosądeczanin

miesz­ka­niec Sta­re­go Sącza


SJP.pl


starosądeczanka

miesz­kan­ka Sta­re­go Sącza


SJP.pl


starosłowacki

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Sło­wa­cji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Sło­wa­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔswɔˈvat͡sʲci, AS: starosu̯ovacʹḱi

Wiktionary


starosłoweński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Sło­we­nii; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Sło­we­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔswɔˈvɛ̃j̃sʲci, AS: starosu̯ovẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starosłowiański

zwią­za­ny z dawną Sło­wiań­szczyz­ną, daw­ny­mi Sło­wia­na­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Sło­wiań­szczyź­nie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z daw­ny­mi Sło­wia­na­mi, ist­nie­ją­cy w daw­nych sło­wiań­skich cza­sach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. staro-cer­kiew­no-sło­wiań­ski

Wiktionary


starotarski

przy­miot­nik od: Stary Targ


SJP.pl


starotestamentalny

do­ty­czą­cy Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­pi­sa­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie, wła­ści­wy Sta­re­mu Te­sta­men­to­wi; sta­ro­te­sta­men­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Sta­re­go Te­sta­men­tu, zwią­za­ny ze Sta­rym Te­sta­men­tem, za­czerp­nię­ty ze Sta­re­go Te­sta­men­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­la­chiasz na­le­ży do ksiąg sta­ro­te­sta­men­tal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stary Testament m., starotestamentowy mos.

 przym. starotestamentowy

 przysł. starotestamentowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starotestamentowy

Wiktionary


starotestamentowo

przy­słó­wek

 (1.1) wła­ści­wie dla Sta­re­go Te­sta­men­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starotestamentowy m.

 przym. starotestamentowy, starotestamentalny

Wiktionary


starotestamentowy

do­ty­czą­cy Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­pi­sa­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie, wła­ści­wy Sta­re­mu Te­sta­men­to­wi; sta­ro­te­sta­men­tal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny ze Sta­rym Te­sta­men­tem, do­ty­czą­cy Sta­re­go Te­sta­men­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) żyd (wyz­naw­ca)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stary Testament m.

 przym. starotestamentalny

 przysł. starotestamentowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starotestamentalny

 (2.1) żyd, starozakonny

Wiktionary


starotorze

miej­sce po daw­nym torze ko­le­jo­wym lub tram­wa­jo­wym


SJP.pl

Sta­ro­to­rze – ob­szar, na któ­rym prze­bie­ga­ły tory ko­le­jo­we lub tram­wa­jo­we, po­zo­sta­ło­ści po ro­ze­bra­nym torze, m.in. na­sy­py, prze­ko­py, bu­dow­le in­ży­nier­skie. Sta­ro­to­rza są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do bu­do­wy np. ście­żek ro­we­ro­wych.

Wikipedia


staroturecki

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Tur­cji; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Tur­cji

 (1.2) od­no­szą­cy się do ludów tur­kij­skich za­miesz­ku­ją­cych w okre­sie mniej wię­cej od VI do XII wieku te­re­ny prze­de wszyst­kim współ­czes­nej Mon­go­lii, po­łud­nio­wej Sy­be­rii i Azji Środ­ko­wej; do­ty­czą­cy ich kul­tu­ry, dzie­jów, ję­zy­ka itp.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) język sta­ro­tu­rec­ki (1.2), naj­star­szy zaś­wiad­czo­ny w pi­śmie język tur­kij­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście po re­wo­lu­cji Atatürka nie zgi­nę­ło wszyst­ko, co „swo­i­ste i sta­ro­tu­rec­kie”, po­nie­waż hrecz­ko­siej widzi ka­wiar­nię, gdzie w trak­cie picia kawy można za­mó­wić pe­di­cu­re.

 (1.2) Ka­ga­nat Tur­ków, czyli Sta­ro­tu­rec­ki, obej­mo­wał te­re­ny od Morza Czar­ne­go po Koreę na wscho­dzie.

 (2.1) Uczę­szczał po­nad­to na wy­kła­dy sta­ro­tu­rec­kie­go i uj­gur­skie­go zna­ne­go mon­go­li­sty i tur­ko­lo­ga prof. Ma­ria­na Le­wic­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔtuˈrɛt͡sʲci, AS: staroturecʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) staroturkijski

 (2.1) staroturkijski

Wiktionary


staroturkijski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ludów tur­kij­skich za­miesz­ku­ją­cych w okre­sie mniej wię­cej od VI do XII wieku te­re­ny prze­de wszyst­kim współ­czes­nej Mon­go­lii, po­łud­nio­wej Sy­be­rii i Azji Środ­ko­wej; do­ty­czą­cy ich kul­tu­ry, dzie­jów, ję­zy­ka itp.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) język sta­ro­tur­kij­ski (1.1), naj­star­szy zaś­wiad­czo­ny w pi­śmie język tur­kij­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język sta­ro­tur­kij­ski był za­pi­sy­wa­ny pis­mem przy­po­mi­na­ją­cym ru­nicz­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroturecki

 (2.1) staroturecki

Wiktionary


staroukraiński

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Ukra­i­nie; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Ukra­i­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔwukraˈjĩj̃sʲci, AS: starou̯ukrai ̯ĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


starować

wy­re­gu­lo­wać, zrów­no­wa­żyć wagę


SJP.pl


starowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ro­wi­ce – część wsi Kon­ra­dów w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy
  • Sta­ro­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • Sta­ro­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Sta­ro­wi­ce Dolne

Wikipedia


starowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Sta­ro­wicz (ur. 1976) – snow­bo­ar­dzi­sta
  • Ma­ciej Sta­ro­wicz – dzien­ni­karz spor­to­wy, tre­ner ko­szy­ków­ki
  • Marta Sta­ro­wicz (ur. 1960) – ko­szy­kar­ka
  • Zbi­gniew Lew-Sta­ro­wicz (1943–2024) – le­karz

Wikipedia


starowiecze

daw­niej: dawne lata, wieki


SJP.pl


starowiejski

przy­miot­nik od: Stara Wieś


SJP.pl


starowielkopolski

zwią­za­ny z dawną Wiel­ko­pol­ską, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nej Wiel­ko­pol­sce itp.


SJP.pl


starowier

sek­ciarz ro­syj­ski na­le­żą­cy do odła­mu nie­uz­na­ją­ce­go re­for­my li­tur­gicz­nej pa­triar­chy mo­skiew­skie­go Ni­ko­na z 1667 roku; sta­ro­wier­ca, sta­ro­o­brzę­do­wiec, ra­skol­nik


SJP.pl


starowierca

sek­ciarz ro­syj­ski na­le­żą­cy do odła­mu nie­uz­na­ją­ce­go re­for­my li­tur­gicz­nej pa­triar­chy mo­skiew­skie­go Ni­ko­na z 1667 roku; sta­ro­wier, sta­ro­o­brzę­do­wiec, ra­skol­nik


SJP.pl


starowierczyni

→ sta­ro­wier­ca


SJP.pl

Patrz:

starowierca

starowierka

→ sta­ro­wier; ra­skol­nicz­ka


SJP.pl


starowierski

→ sta­ro­wier


SJP.pl

Patrz:

starowier

starowieyski

[czy­taj: sta­ro­wiej­ski] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ro­wie­y­ski – naz­wi­sko
  • Alek­san­der Sta­ro­wie­y­ski - po­bor­ca po­dat­ko­wy księ­stwa oś­wię­cim­skie­go i za­tor­skie­go
  • Fran­ci­szek Sta­ro­wie­y­ski (Sta­ro­wiej­ski) (1930–2009) – pol­ski gra­fik, ma­larz, ry­sow­nik i sce­no­graf
  • Marek Sta­ro­wie­y­ski (ur. 1937) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pra­łat
  • Sta­ni­sław Jan Sta­ro­wie­y­ski (1866–1926) – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji, wła­ści­ciel dóbr Brat­ków­ka i Ko­rab­ni­ki
  • Sta­ni­sław Kost­ka Sta­ro­wie­y­ski (1895–1941) – uczest­nik wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej w 1920 roku, wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go w Da­chau, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Sta­ni­sław Mi­chał Sta­ro­wie­y­ski (1815– 1895) – zie­mia­nin, czło­nek Rady Pań­stwa, poseł na Sejm Kra­jo­wy Ga­li­cji
  • Sta­ro­wiej­ski
  • Sta­ro­wie­y­ska

Wikipedia


starowieś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Pod­la­siu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ro­wieś – część wsi Dre­lów w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
  • Sta­ro­wieś – część wsi Łu­ko­wi­sko w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Sta­ro­wieś – część wsi Łu­niew w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Sta­ro­wieś – część wsi Misie w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Sta­ro­wieś – część wsi Górka w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Kock
  • Sta­ro­wieś – część wsi Kra­sew w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki
  • Sta­ro­wieś – część wsi Ką­ko­lew­ni­ca w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca
  • Sta­ro­wieś – część wsi Ko­lem­bro­dy w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska
  • Sta­ro­wieś – część wsi Że­liz­na w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska
  • Sta­ro­wieś – część wsi Płudy w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Sta­ro­wieś – część wsi Gą­sio­ry w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ulan-Ma­jo­rat
  • Sta­ro­wieś – część wsi Os­so­wa w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Wohyń

Wikipedia

Wymowa:

IPA: staˈrɔvʲjɛ̇ɕ, AS: starovʹi ̯ėś

Wiktionary


starowin

wy­traw­na wódka ga­tun­ko­wa, po­dob­na do wi­nia­ku


SJP.pl


starowina

(r. męski) ze współ­czu­ciem o sta­rym męż­czyz­nie


SJP.pl


starowinka

ek­spre­syw­nie: stara ko­bie­ta; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. stary pocz­ci­wy czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. pocz­ci­wa star­sza ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Jew­men­jusz, ten cudny sta­ro­win­ka, przy­siadł się do mnie i, wpa­trzo­ny we mnie, ze łzami w oczach długo coś szcze­bio­tał, jak dziec­ko.

 (2.1) — Nie, bab­cia po­zo­sta­ła w Pysz­ko­wie, bo sta­ro­win­ka nie­do­ma­gać za­czę­ła coraz czę­ściej...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starowin mrz., starowina mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starowina, starzec

 (2.1) babcia, babina, starowina, staruszka

Wiktionary


starowiślny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze „starą Wisłą”, sta­ro­rze­czem Wisły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈvʲiɕl̥nɨ, AS: starovʹiśl̦ny

Wiktionary


starowny

daw­niej (dziś gwa­ro­wo): sta­ran­ny, po­rząd­ny, skrzęt­ny, go­spo­dar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. za­rad­ny, spryt­ny, za­po­bie­gli­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrɔvnɨ, AS: starovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starowność

 przysł. starownie

Wiktionary


starowolski

naz­wi­sko


SJP.pl


starowęgierski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych Wę­grzech; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Wę­gier

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔvɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci, AS: starovẽŋʹǵersʹḱi

Wiktionary


starowłoski

zwią­za­ny z daw­ny­mi Wło­cha­mi, pow­sta­ły, uży­wa­ny w daw­nych Wło­szech itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nych Wło­szech; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nych Włoch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈvwɔsʲci, AS: starovu̯osʹḱi

Wiktionary


starozagorski

przy­miot­nik od: Stara Za­go­ra


SJP.pl


starozakonna

wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu


SJP.pl


starozakonny

1. wyz­na­ją­cy ju­da­izm;
2. do­ty­czą­cy Sta­re­go Za­ko­nu (Sta­re­go Te­sta­men­tu)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sta­re­go Te­sta­men­tu

 (1.2) wyz­na­ją­cy re­li­gię moj­że­szo­wą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wyz­naw­ca re­li­gii moj­że­szo­wej, ju­da­iz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakonnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) judaista, żyd

Wiktionary


starozamojski

przy­miot­nik od: Stary Za­mość


SJP.pl


starozapustny

daw­niej: sta­ro­za­pust­na nie­dzie­la - pier­wsza z dwóch ostat­nich nie­dziel po­prze­dza­ją­cych Po­pie­lec


SJP.pl


staroć

sta­ro­cie, sta­roć (r. męski); po­tocz­nie:
1. rzecz stara, nie­mod­na, zwy­kle już nie­u­ży­tecz­na;
2. utwór mu­zycz­ny sprzed wielu lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stara rzecz, dla niek­tó­rych jed­nak war­to­ścio­wa

 (1.2) przen. utwór sprzed lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarɔt͡ɕ, AS: staroć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość ż., starczość ż., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starzenie n., postarzenie n., postarzanie n., stary mos., starzyzna ż.

 czas. starzeć ndk., postarzać ndk., postarzyć dk.

 przym. stary, stareńki

 przysł. staro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grat, rupieć

Wiktionary


staroładoski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Starą Ła­do­gą, do­ty­czą­cy Sta­rej Ła­do­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stara Ładoga ż.

Wiktionary


starołomżyński

1. przy­miot­nik od: Stara Łomża nad Rzeką;
2. przy­miot­nik od: Star Łomża przy Szo­sie


SJP.pl


starołotewski

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny, pow­sta­ły, dzie­ją­cy się w daw­nej Łot­wie; po­cho­dzą­cy, wy­wo­dzą­cy się z daw­nej Łotwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔwɔˈtɛfsʲci, AS: starou̯otefsʹḱi

Wiktionary


starołęcki

przy­miot­nik od: Sta­ro­łę­ka


SJP.pl


starołęka

dziel­ni­ca Poz­na­nia


SJP.pl

Zo­bacz też: Sta­ro­łę­ka Wiel­ka.

Sta­ro­łę­ka – dziel­ni­ca Poz­na­nia, na osied­lu sa­mo­rzą­do­wym Sta­ro­łę­ka-Mi­ni­ko­wo-Mar­le­wo. Po­ło­żo­na jest nad wschod­nim brze­giem rzeki Warty.

Wieś du­chow­na "Sta­ro­łę­ka Mała", włas­ność Klasz­to­ru Kar­me­li­tów Trze­wicz­ko­wych w Poz­na­niu pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


staroń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Nagay z domu Sta­roń – pol­ska za­wod­nicz­ka w strze­lect­wie, olim­pij­ka
  • Jerzy An­to­ni Sta­roń – pol­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz spor­to­wy
  • Józef Sta­roń – pol­ski ko­larz
  • Krzysz­tof Sta­roń – pol­ski na­u­czy­ciel, po­li­tyk i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Le­szek Sta­roń – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, sce­no­graf i aktor
  • Lidia Sta­roń – pol­ska po­li­tyk, po­słan­ka na Sejm
  • Paweł Sta­roń – pol­ski woj­sko­wy
  • Prze­my­sław Sta­roń – pol­ski na­u­czy­ciel
  • Woj­ciech Sta­roń – pol­ski ope­ra­tor i re­ży­ser

Wikipedia


starościak

naz­wi­sko


SJP.pl


starościanka

córka sta­ro­sty


SJP.pl


starościc

daw­niej: syn sta­ro­sty


SJP.pl


starościna

1. ko­bie­ta kie­ru­ją­ca jakąś grupą ludzi;
2. daw­niej: żona sta­ro­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwierzch­nicz­ka ad­mi­ni­stra­cji ogól­nej na szcze­blu po­wia­tu

 (1.2) żona sta­ro­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starosta mos., starostwo n./mos.

Wiktionary


starościunio

ek­spre­syw­nie: sta­ro­sta


SJP.pl


starościński

→ sta­ro­sta


SJP.pl

Patrz:

starosta

staroświecki

1. po­cho­dzą­cy z daw­nych cza­sów, nie­mod­ny;
2. nie­i­dą­cy z po­stę­pem; za­co­fa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się ze sta­rych cza­sów, obec­nie nie­mod­ny, nie­po­pu­lar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śla­łem, że ten wiel­ki dom, z jego sta­roś­wiec­ki­mi urzą­dze­nia­mi, moż­na­by prze­mie­nić na praw­dzi­we cacko, pod wzglę­dem kom­for­tu i este­ty­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staroświeckość ż., staroświecczyzna ż.

 przysł. staroświecko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starej daty, przebrzmiały, przestarzały, nienowoczesny, przedpotopowy, zacofany, niemodny, archaiczny, anachroniczny, staromodny

Wiktionary


staroświeckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sta­roś­wiec­kie; cecha tych, któ­rzy są sta­roś­wiec­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. staroświecki, arcystaroświecki

 przysł. staroświecko

Wiktionary


starość

1. okres życia na­stę­pu­ją­cy po wieku doj­rza­łym;
2. cecha rze­czy sta­rych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan bę­dą­cy efek­tem sta­rze­nia się, trze­ci i ostat­ni okres życia istot ży­wych;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kło­pot, zmart­wie­nie

Wiktionary

Sta­rość – stan bę­dą­cy efek­tem sta­rze­nia się, ostat­ni okres życia u ludzi. Sta­rość ma prze­de wszyst­kim wy­miar bio­lo­gicz­ny (fiz­jo­lo­gicz­ny), lecz także poz­naw­czy, emo­cjo­nal­ny i spo­łecz­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstarɔɕt͡ɕ, AS: starość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starka ż., stary mos., starszy mos., starsza ż., starzyzna ż., starszak mos., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starowinka ż., starzenie n., starówka ż., starszyzna ż., staroć

 czas. starzać, postarzać dk., starzeć się ndk., zestarzeć się dk.

 przym. stary, starczy, starszy

 przysł. staro, starczo

 wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podeszły wiek; eufem. jesień życia

Wiktionary


staroźrebski

→ Sta­roź­re­by


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Sta­roź­reb, zwią­za­ny ze Sta­roź­re­ba­mi

Wiktionary

Patrz:

Staroźreby

Powiązane:

 rzecz. Staroźreby nmos., staroźrebianin m., staroźrebianka ż.

Wiktionary


staroźreby

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sta­roź­re­by – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim. Sie­dzi­ba gminy Sta­roź­re­by.

Wikipedia


staroż.

skrót od: sta­ro­żyt­ność, sta­ro­żyt­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


starożydowski

zwią­za­ny z daw­ny­mi dzie­ja­mi Żydów


SJP.pl


starożytni

książ­ko­wo: dawne na­ro­dy, zwła­szcza Grecy i Rzy­mia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) lu­dzie ży­ją­cy w sta­ro­żyt­no­ści, prze­waż­nie w od­nie­sie­niu do Gre­ków i Rzy­mian

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) zob. sta­ro­żyt­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starożytność ż., starożytnik m.

 przym. starożytny

 przysł. starożytnie

Wiktionary


starożytnictwo

ba­da­nie sta­ro­żyt­no­ści; zna­jo­mość sta­ro­żyt­no­ści


SJP.pl


starożytnie

przy­słó­wek

 (1.1) od: sta­ro­żyt­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʒɨtʲɲɛ, AS: starožytʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starożytni mos., starożytność

 przym. starożytny

Wiktionary


starożytniejszy

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sta­ro­żyt­ny (od­wiecz­ny)


SJP.pl


starożytnik

hi­sto­ryk ba­da­ją­cy czasy sta­ro­żyt­ne; znaw­ca hi­sto­rii sta­ro­żyt­nej; mi­ło­śnik za­byt­ków i ich ko­lek­cjo­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. hi­sto­ryk ba­da­ją­cy okres sta­ro­żyt­no­ści

 (1.2) daw. ar­che­o­log

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor uwa­ża­ny był za do­bre­go sta­ro­żyt­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starożytni mos., starożytność ż.

 przym. starożytny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) antykwarysta

Wiktionary


starożytności

1. okres hi­sto­rycz­ny od około 4000 r. p.n.e. do 476 r. n.e.; antyk;
2. rze­czy po­cho­dzą­ce z epoki sta­ro­żyt­nej;
3. daw­ność ist­nie­nia; sta­ro­daw­ność


SJP.pl


starożytność

1. okres hi­sto­rycz­ny od około 4000 r. p.n.e. do 476 r. n.e.; antyk;
2. rze­czy po­cho­dzą­ce z epoki sta­ro­żyt­nej;
3. daw­ność ist­nie­nia; sta­ro­daw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. okres dzie­jów naj­star­szych cy­wi­li­za­cji od około 4000 roku p.n.e. do schył­ku V wieku n.e.;

 (1.2) przen. pot. dawne, za­mierz­chłe czasy

 (1.3) posp. obiekt (ar­te­fakt) na­le­żą­cy do kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej lub za­by­tek z daw­nych cza­sów

Wiktionary

Sta­ro­żyt­ność – pier­wsza epoka w dzie­jach niek­tó­rych czę­ści świa­ta, wy­róż­nia­na zwła­szcza w dzie­jo­pi­sar­stwie eu­ro­pej­skim. Obec­nie do­ty­czy prze­de wszyst­kim tzw. Sta­re­go Świa­ta, w tym Eu­ro­py, Bli­skie­go Wscho­du i Afry­ki Pół­noc­nej, choć ter­min ten bywa też sto­so­wa­ny w hi­sto­rycz­nym kon­tek­ście Indii i Chin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­czą­tek epoki sta­ro­żyt­no­ści hi­sto­ry­cy wyz­na­cza­ją na 4000 a nawet 5000 lat p.n.e.

 (1.2) O jakim ty zda­rze­niu mó­wisz? Dla mnie to już sta­ro­żyt­ność.

 (1.3) Ów an­tyk­wa­riusz miał u sie­bie stare bi­be­lo­ty, szkło i por­ce­la­nę, ale hand­lo­wał też sta­ro­żyt­no­ścia­mi.

 (1.4) Na te cho­ro­by i pla­ga­a­gi sta­ro­żyt­ność nie znała je­szcze leków ani rady.

 (1.5) Zna­jo­my nu­miz­ma­tyk w pełni poś­wiad­czył sta­ro­żyt­ność tej mo­ne­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʒɨtnɔɕt͡ɕ, AS: starožytność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starożytnictwo n., starożytnik mos., starożytni mos.

 przym. starożytny, starożyty, starożytniczy

 przysł. starożytnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyk

 (1.3) książk. antyk, pot. staroć

 (1.4) starożytni

 (1.5) starodawność

Wiktionary


starożytny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­ro­żyt­no­ścią, do­ty­czą­cy sta­ro­żyt­no­ści

 (1.2) ist­nie­ją­cy od bar­dzo dawna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­ro­żyt­nym Rzy­mie obra­za ma­je­sta­tu była trak­to­wa­na na równi ze zdra­dą pań­stwa, a karą za jej do­ko­na­nie była śmierć i kon­fi­ska­ta ma­jąt­ku.

 (1.1) U sta­ro­żyt­nych Egip­cjan kanop było za­wsze czte­ry: o po­kry­wie rzeź­bio­nej na kształt czło­wie­ka, pa­wia­na, so­ko­ła i sza­ka­la, od­po­wied­nio dla wą­tro­by, płuc, jelit i żo­łąd­ka.

 (1.1) Szma­ragd jest sto­so­wa­ny w ju­bi­ler­stwie od cza­sów sta­ro­żyt­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstarɔˈʒɨtnɨ, AS: starožytny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stary mos., starożytność ż., starożytnik m., starożytni mos.

 przysł. starożytnie

 przym. późnostarożytny, stary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyczny

 (1.2) odwieczny, prastary, dawny

Wiktionary


starr

naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Starr – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie An­der­son
  • Starr (ang. Starr Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Cloud
  • Starr (ang. Starr Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Hoc­king
  • Starr (ang. Starr Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Hut­chin­son
  • hrab­stwo Starr (ang. Starr Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


starski

naz­wi­sko


SJP.pl


starsza

ko­bie­ta doj­rza­ła lub stara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młodz. slang. matka

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) sto­pień wyż­szy od stara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie idę, bo star­sza bę­dzie się pie­klić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość ż., starszak mos., starszeństwo n., starszość ż., starszyzna ż.

:: fm. starszy m.

 przym. stary, starszawy, starszyński, starszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka; obraź. stara

Wiktionary


starszaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od star­szak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starszak m.

Wiktionary


starszaczka

→ star­szak


SJP.pl

Patrz:

starszak

starszak

dziec­ko z grupy star­szych dzie­ci w przedsz­ko­lu, żłob­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dziec­ko z trze­ciej, naj­star­szej grupy w przedsz­ko­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość ż., starszyzna ż.

:: zdrobn. starszaczek m.

 przym. stary, starszy

Wiktionary


starszaki

dziec­ko z grupy star­szych dzie­ci w przedsz­ko­lu, żłob­ku


SJP.pl

Star­sza­ki (ang. The Cool Kids) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (sit­com) wy­pro­du­ko­wa­ny przez RCG Pro­duc­tions, FX Pro­duc­tions oraz 20th Cen­tu­ry Fox Te­le­vi­sion, któ­re­go twór­ca­mi są Char­lie Day i Paul Fruch­bom. Se­rial jest emi­to­wa­ny od 28 wrze­śnia 2018 roku przez Fox, a w Pol­sce od 2 lu­te­go 2019 roku przez Fox Co­me­dy.

Wikipedia


starszeństwo

Star­szeń­stwo (także za­sa­da lub po­rzą­dek star­szeń­stwa) – re­gu­ła na­ka­zu­ją­ca usta­lić ko­lej­ność ele­men­tów zbio­ru (np. osób lub odz­na­czeń) we­dług ich wieku, stażu czy rangi (waż­no­ści). Jest to re­la­cja asy­me­trycz­na.

Star­szeń­stwo było sto­so­wa­ne w przesz­ło­ści bądź nadal sto­su­je się m.in.:

Wikipedia


starszoharcerski

przy­miot­nik

 (1.1) harc. zwią­za­ny z har­cer­stwem star­szym, do­ty­czą­cy har­cer­stwa star­sze­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerz starszy m., harcerka starsza ż., harcerstwo starsze n.

Wiktionary


starszość

bycie star­szym od kogoś lub cze­goś in­ne­go; star­szeń­stwo


SJP.pl


starszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: stary


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w wieku doj­rza­łym, nie­mło­dy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) sto­pień wyż­szy od stary

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) młodz. slang. oj­ciec

 (3.2) pot. ktoś star­szy (1.1), bo­ga­ty w doś­wiad­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­sza na­u­czy­ciel­ka nawet nie pró­bo­wa­ła ukryć swo­jej nie­chę­ci do no­wych ucz­niów.

 (2.1) On jest star­szy ode mnie.

 (3.1) Po­ży­czy­łem od star­sze­go kra­wat.

 (3.2) Ale naj­gor­sze było to, że szczon, za­miast słu­chać rad star­szych i bar­dziej doś­wiad­czo­nych funk­cjo­na­riu­szy, co to na ro­bo­cie mi­li­cyj­nej zęby zjed­li, sam wie­dział wszyst­ko naj­le­piej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarʃɨ, AS: staršy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość ż., starszak mos., starszeństwo n., starszość ż., starszyzna ż.

:: fż. starsza ż.

 przym. stary, starszawy, starszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nie pierwszej młodości, w podeszłym wieku

 (3.1) ojciec, tata; przest. rodzic, rodziciel; obraź. staruch, stary

Wiktionary


starszyzna

1. lu­dzie zaj­mu­ją­cy wy­so­kie sta­no­wi­ska w ja­kiejś zbio­ro­wo­ści;
2. u daw­nych Sło­wian: naj­star­si człon­ko­wie rodu de­cy­du­ją­cy o jego spra­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lu­dzie sto­ją­cy na czele spo­łecz­no­ści

 (1.2) przest. lu­dzie star­si

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • star­szyz­na ple­mien­na (por. wiec)
  • star­szyz­na har­cer­ska
  • star­szeń­stwo
  • se­nior

Wikipedia

Wymowa:

IPA: starˈʃɨzna, AS: staršyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starka ż., starość ż., starzec m., staruszka ż., stary mos., starszy mos., starszak mos., starzyzna ż., starsza ż.

 czas. starzeć się, zestarzeć się

 przym. stary, starawy, starszy

 przysł. staro

Wiktionary


start

1. roz­po­czę­cie wy­ści­gu, biegu, pracy, ja­kiejś dzia­łal­no­ści;
2. miej­sce roz­po­czę­cia biegu, wy­ści­gu;
3. udział w ja­kichś za­wo­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chwi­la, w któ­rej coś za­czy­na się

 (1.2) miej­sce, w któ­rym coś za­czy­na się

 (1.3) ko­men­da wy­da­wa­na do roz­po­czę­cia cze­goś

 (1.4) czyn­ność, po­czą­tek ruchu cze­goś

 (1.5) czyjś udział w za­wo­dach, w wy­bo­rach itp.

 (1.6) po­czą­tek czy­jejś dzia­łal­no­ści, pracy za­wo­do­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Start – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Start – faza lotu stat­ku po­wietrz­ne­go
  • Start – pol­ski po­wo­jen­ny apa­rat fo­to­gra­ficz­ny
  • Start (Štart) – poś­red­nia sta­cja kolei li­no­wej na Łom­ni­cę w Ta­trach Wy­so­kich
  • Start – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w re­jo­nie ży­to­mier­skim, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, na Ukra­i­nie
  • Start – bel­gij­ski film
  • Menu Start – głów­ny przy­cisk w in­ter­fej­sach sy­ste­mu Win­dows
  • Start-1 – ro­syj­ska ra­kie­ta kos­micz­na
  • START I, START II, New START – ukła­dy o ogra­ni­cze­niu zbro­jeń stra­te­gicz­nych
  • START – sy­stem me­dycz­nej se­lek­cji posz­ko­do­wa­nych (ang. Sim­ple Tria­ge And Rapid Tre­at­ment)
  • Start – album ze­spo­łu Rh+ wy­da­ny w 2008 roku
  • Start – obraz olej­ny na­ma­lo­wa­ny w 1943 przez an­giel­ską ma­lar­kę Laurę Knight

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cho­ciaż pro­wa­dził od sa­me­go star­tu, osta­tecz­nie przy­biegł drugi.

 (1.4) Sa­mo­lot stał na pasie star­to­wym, go­to­wy do star­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: start, AS: start

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. startowy m., starter m., startówka ż., startowanie n., wystartowanie n., starcik mrz.

 czas. startować, wystartować

 przym. startowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) początek m.

Wiktionary


start-up

[czy­taj: start ap] w eko­no­mii: młoda firma, zwy­kle z nie­pew­nym po­my­słem na biz­nes; star­tup


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. nowo za­ło­żo­ne przed­się­bior­stwo z szan­są na szyb­ki i do­cho­do­wy roz­wój;

Wiktionary

Start-Up ( 스타트업 "Se­u­ta­te­u­e­op") – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny. Głów­ne role od­gry­wa­ją w nim Bae Suzy, Nam Joo-hyuk, Kim Seon-ho oraz Kang Han-na. Se­rial emi­to­wa­ny był na ka­na­le tvN od 17 paź­dzier­ni­ka do 6 grud­nia 2020 roku, w so­bo­tę i nie­dzie­lę o 21:15.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­ter­ne­to­we start-upy to jego ży­wioł.

Wiktionary


start-uper

[czy­taj: star­ta­per] wła­ści­ciel mło­dej firmy; star­tu­per, star­tu­po­wiec, start-upo­wiec


SJP.pl


start-upowiec

[czy­taj: star­ta­po­wiec] wła­ści­ciel mło­dej firmy; star­tu­po­wiec, start-uper, star­tu­per


SJP.pl


startboks

urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce jed­no­czes­ny start koni na wy­ści­gach kon­nych; start­ma­szy­na


SJP.pl


startek

naz­wi­sko


SJP.pl


starter

1. sę­dzia da­ją­cy sy­gnał do roz­po­czę­cia za­wo­dów spor­to­wych;
2. kie­row­nik lotów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • star­ter – roz­rusz­nik elek­trycz­ny
  • star­ter – za­płon­nik świet­lów­ki
  • star­ter – mio­tacz w wyj­ścio­wym skła­dzie
  • star­ter – po­li­nu­kle­o­ty­do­wy frag­ment RNA

Wikipedia


starterka

sę­dzia da­ją­ca sy­gnał do roz­po­czę­cia za­wo­dów spor­to­wych


SJP.pl


starterowy

→ star­ter (ze­staw, po­tra­wa, urzą­dze­nie)


SJP.pl


startmaszyna

urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce jed­no­czes­ny start koni na wy­ści­gach kon­nych; start­boks


SJP.pl


startowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|star­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstartɔˈvãɲɛ, AS: startovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. startować

 rzecz. start mrz., startowy mos.

 przym. startowy

Wiktionary


startować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­star­to­wać)

 (1.1) roz­po­czy­nać bieg, wy­ścig lub inną kon­ku­ren­cję spor­to­wą

 (1.2) sta­wać do za­wo­dów, wy­bo­rów

 (1.3) o stat­ku la­ta­ją­cym lub pi­lo­cie: roz­po­czy­nać lot

 (1.4) roz­po­czy­nać jakąś dzia­łal­ność

 (1.5) o sa­mo­lo­cie, he­li­kop­te­rze, stat­ku kos­micz­nym, itp. wzno­sić się do lotu

 (1.6) pot. o ja­kiejś dzia­łal­no­ści: roz­po­czy­nać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­wod­nik star­tu­je z nu­me­rem ósmym.

 (1.2) PJKM star­to­wa­ła w wy­bo­rach par­la­men­tar­nych w 2005.

 (1.5) Sa­mo­lo­ty le­cą­ce nad halą star­to­wa­ły z szyb­ko­ścią po­naddź­wię­ko­wą, co po­wo­do­wa­ło silne grzmo­ty.

 (1.6) Akcja star­tu­je pier­wsze­go czerw­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: starˈtɔvat͡ɕ, AS: startovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. start m., startówka ż., startowy m., startowanie n.

 czas. wystartować dk.

 przym. startowy

Wiktionary


startowe

śro­do­wi­sko­wo: kwota pie­nięż­na wy­pła­ca­na za­wod­ni­ko­wi za udział w za­wo­dach


SJP.pl

Patrz:

start

startowisko

miej­sce na­da­ją­ce się do star­tu pa­ra­lot­ni, sa­mo­lo­tów itp.


SJP.pl


startowy

→ start


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od start

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kie­row­nik lotów

Wiktionary

Patrz:

start

Wymowa:

IPA: starˈtɔvɨ, AS: startovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. start, startowanie

 czas. startować

Wiktionary


startujący

osoba bio­rą­ca udział w za­wo­dach; za­wod­nik


SJP.pl


startup

[czy­taj: start ap] w eko­no­mii: młoda firma, zwy­kle z nie­pew­nym po­my­słem na biz­nes; start-up


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. ekon. nowo za­ło­żo­ne in­no­wa­cyj­ne przed­się­bior­stwo z szan­są na szyb­ki i do­cho­do­wy roz­wój;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) start-up

Wiktionary


startuper

[czy­taj: star­ta­per] wła­ści­ciel mło­dej firmy; start-uper, star­tu­po­wiec, start-upo­wiec


SJP.pl


startuperka

→ star­tu­per [czy­taj: star­ta­per­ka]


SJP.pl


startupowiec

[czy­taj: star­ta­po­wiec] wła­ści­ciel mło­dej firmy; start-upo­wiec, start-uper, star­tu­per


SJP.pl


startupowy

→ star­tup [czy­taj: star­ta­po­wy]


SJP.pl


starty

przy­miot­nik

 (1.1) roz­drob­nio­ny pod­czas tar­cia lub prze­cie­ra­nia

 (1.2) oczy­szczo­ny przez wy­cie­ra­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: start

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ze­trzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do su­rów­ki do­da­łem seler star­ty na drob­nych ocz­kach tarki.

 (1.2) Dy­żur­ny, lek­cja już się za­czę­ła, a ta­bli­ca je­szcze nie star­ta.

 (2.1) W ubie­gły wto­rek roz­po­czę­ły się star­ty w za­wo­dach for­mu­ły 1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstartɨ, AS: starty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utarty

 (1.2) wytarty

Wiktionary


startówka

po­tocz­nie: but przez­na­czo­ny do star­tów w za­wo­dach, nie do tre­nin­gu


SJP.pl


staruch

po­gard­li­wie: stary męż­czyz­na; stary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. stary czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ruch – je­zio­ro w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Czar­ne
  • Anna Sta­ruch
  • Antin Sta­ruch
  • Ja­ro­sław Sta­ruch
  • My­chaj­ło Sta­ruch
  • Ołek­sandr Sta­ruch
  • Ty­mo­tej Sta­ruch
  • Piotr „Sta­ruch” Sta­ru­cho­wicz (ur. 1983) – pol­ski kibic Legii War­sza­wa

Wikipedia

Patrz:

staruch

Powiązane:

 rzecz. staruszek mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ramol, stary piernik

Wiktionary


starucha

→ sta­ruch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. stara ko­bie­ta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: sta­ruch

Wiktionary

Sta­ru­cha – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Nysy Sza­lo­nej o dłu­go­ści 11,25 km i po­wierzch­ni zlew­ni 22,16 km².

Źró­dło po­to­ku znaj­du­je się na pół­noc od góry Ow­cza­rek i na wschód od Czar­tow­skiej Skały na Po­gó­rzu Zło­to­ryj­skim, przy dro­dze lo­kal­nej z Po­moc­ne­go do drogi wo­je­wódz­kiej nr 365.

Wikipedia

Patrz:

staruch

Przykłady

 (1.1) Ku­pu­ję cza­sem jajec u sta­ru­chy, ale poza tym nigdy z nią nie roz­ma­wiam.

 (1.1) Dałaś bab­ci­ną pa­ra­sol­kę ja­kiejś sta­ru­sze pod ko­ścio­łem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staruszek mos., staruszka

:: fm. staruch mos.

 przym. stary

 przysł. staro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stara; staruszka

Wiktionary


starusieńki

zdrob­nie­nie od: stary; sta­ru­teń­ki, sta­rut­ki


SJP.pl


staruszeczek

zdrob­nie­nie od: sta­ru­szek


SJP.pl


staruszeczka

zdrob­nie­nie od: sta­rusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: sta­rusz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaruˈʃɛt͡ʃka, AS: starušečka

Wiktionary


staruszek

1. stary męż­czyz­na; sta­rzec;
2. po­tocz­nie: oj­ciec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. z sym­pa­tią lub współ­czu­ciem o sta­rym męż­czyź­nie

 (1.2) pieszcz. pot. oj­ciec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pieszcz. pot. o sta­rym przed­mio­cie, zwie­rzę­ciu da­rzo­nym szcze­gól­ną sym­pa­tią

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: sta­rusz­ka

Wiktionary

Patrz:

staruszek

Przykłady

 (1.1) Kiedy zwie­dza­li­śmy po­dzie­mia ko­ścio­ła, pod­szedł do nas sta­ru­szek i opo­wie­dział nam cie­ka­wą le­gen­dę.

 (1.2) Zadz­wo­ni­łam do sta­rusz­ka i po­pro­si­łam, żeby po mnie przy­je­chał.

 (2.1) Janek mówi, że po­wi­nie­nem zmie­nić sa­mo­chód, a prze­cież sta­ru­szek cał­kiem do­brze się spi­su­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈruʃɛk, AS: starušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starówka ż., starość ż., starzec mos., staruch mos., staruszkowie mos.

:: fż. staruszka ż.

 czas. starzeć się ndk., zestarzeć dk.

 przym. stary

 przysł. staro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadunio, dziadek, dziadeczek

 (1.2) ojczulek

Wiktionary


staruszka

→ sta­ru­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) star­sza ko­bie­ta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: sta­ru­szek

Wiktionary

Patrz:

staruszek

Przykłady

 (1.1) Kiedy zwie­dza­li­śmy po­dzie­mia ko­ścio­ła, po­desz­ła do nas sta­rusz­ka i opo­wie­dzia­ła nam cie­ka­wą le­gen­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈruʃka, AS: staruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staruszek, starzec, starość, starówka, starszyzna

:: zgrub. starucha ż.

 przym. stary, starczy

 czas. starzeć się

 przysł. staro

 wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starowna, starowinka, stara

Wiktionary


staruszkowie

1. stary męż­czyz­na; sta­rzec;
2. po­tocz­nie: oj­ciec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. pieszcz. ro­dzi­ce

 (1.2) dosł. męż­czyź­ni (i ew. ko­bie­ty) w po­desz­łym wieku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. zob. sta­ru­szek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi sta­rusz­ko­wie wy­jeż­dża­ją dziś na wcza­sy, mam na­dzie­ję, że im się ten wy­jazd uda.

 (1.2) Sta­rusz­ko­wie po­wo­li wsta­li z ławki i po­wę­dro­wa­li par­ko­wą alej­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstaruˈʃkɔvʲjɛ, AS: staruškovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staruszek mos./mzw.

Wiktionary


staruteńki

zdrob­nie­nie od: stary; sta­ru­sień­ki, sta­rut­ki


SJP.pl


starutki

zdrob­nie­nie od: stary; sta­reń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet wła­ści­ciel sta­rut­kie­go AT z pro­ce­so­rem 286, który wy­po­sa­ży swoją ma­szy­nę w modem, bę­dzie mógł ko­rzy­stać z po­żyt­kiem z Sieci, jeśli tylko prze­stu­diu­je sta­ran­nie dzie­ło Gil­ste­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrutʲci, AS: starutʹḱi

Wiktionary


starwit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarvʲit, AS: starvʹit

Wiktionary


stary

ma­ją­cy wiele lat


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy wiele lat, nie­mło­dy

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sta­re­go (1.1) czło­wie­ka, świad­czą­cy o dłu­gim życiu

 (1.3) ma­ją­cy wie­lo­let­nie doś­wiad­cze­nie

 (1.4) długo ist­nie­ją­cy, ma­ją­cy wie­lo­let­nią tra­dy­cję

 (1.5) po­cho­dzą­cy z od­le­głej przesz­ło­ści

 (1.6) zni­szczo­ny w wy­ni­ku dłu­gie­go uży­wa­nia

 (1.7) nie­ak­tu­al­ny, nie­waż­ny

 (1.8) znany od dawna, a nadal ak­tu­al­ny

 (1.9) o żyw­no­ści, po­kar­mie: nieś­wie­ży, nie­na­da­ją­cy się do spo­ży­cia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. stary (1.1) czło­wiek

 (2.2) pot. tylko w wo­ła­czu, po­u­fa­le: spo­sób zwra­ca­nia się do do­bre­go zna­jo­me­go

 (2.3) pot. prze­ło­żo­ny, szef, wojsk. do­wód­ca

 (2.4) pot. posp. oj­ciec, ro­dzic

 (2.5) pot. posp. mąż, part­ner

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. od: star

Wiktionary

Stary – pol­ski sta­lo­wy jacht typu Bru­ceo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Alej­ką szedł stary i scho­ro­wa­ny czło­wiek.

 (1.1) W parku spot­ka­łem sta­re­go męż­czyz­nę spa­ce­ru­ją­ce­go z psem.

 (1.2) Po­mi­mo mło­de­go wieku, miał starą, po­mar­szczo­ną twarz.

 (1.3) Wez­wał na pomoc sta­re­go fa­chow­ca.

 (1.3) W pracy sza­nu­je­my rady sta­rej kadry, bo znają spe­cy­fi­kę na­szej bran­ży.

 (1.4) Stare zwy­cza­je lo­kal­nej lud­no­ści bar­dzo mnie za­cie­ka­wi­ły.

 (1.5) Chciał­bym kie­dyś zwie­dzić ten stary bu­dy­nek.

 (1.6) Ta dru­kar­ka jest stara, mu­si­my ją wy­mie­nić na nową.

 (1.7) Za­pom­nia­łem, że Ula się prze­pro­wa­dzi­ła, i wy­sła­łem za­pro­sze­nie na jej stary adres.

 (1.7) Nie mo­żesz się za­lo­go­wać, bo po­da­jesz stare hasło.

 (1.9) W lo­dów­ce zna­la­złem tylko ka­wa­łek sta­re­go sera.

 (2.2) Stary, kopę lat cię nie wi­dzia­łem!

 (2.2) Słu­chaj, stary, ale wczo­raj była im­pre­za!

 (2.4) Po­zby­łem się sta­rych i mam dzi­siaj wolną chatę.

 (2.4) Mój stary pra­cu­je w po­li­cji.

 (2.5) Mój stary znowu wró­cił wczo­raj na­pru­ty jak świ­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstarɨ, AS: stary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość ż., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starszyzna ż., starosta mos., starościna ż., starówka ż., staroć ż./mrz., starostwo n., starzenie n., zestarzenie n., postarzanie n., postarzenie n., starożytność ż., starczość ż., stareńkość ż., podstarzałość ż., starawość ż., starka ż.

:: fż. stara ż.

 czas. starzeć się ndk., zestarzeć dk., postarzać ndk., postarzyć dk.

 przym. starczy, stareńki, podstarzały, starożytny, starawy

 przysł. staro

 temsłow. staro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leciwy, niemłody, podstarzały, podtatusiały, postarzały, przejrzały, przekwitły, przystary, ramolowaty, sędziwy, skapcaniały, spierniczały, starawy, stareńki, starszawy, stetryczały, strupieszały, w latach, w leciech, wiekowy, zdziadziały, zesklerociały, zestarzały, zgrzybiały, zniedołężniały, zramolały; nie pierwszej młodości, w podeszłym wieku, zaawansowany wiekiem

 (1.3) biegły, bywały, dojrzały, doświadczony, fachowy, kompetentny, obeznany, obyty, rutynowany, stuprocentowy, urodzony, wprawny, wyrobiony, wytrawny, zawołany, zorientowany; całą gębą, co się zowie

 (1.4) akademicki, arcybanalny, banalny, klasyczny, konserwatywny, konwencjonalny, nienowy, nieoryginalny, odgrzewany, ograny, oklepany, opatrzony, osłuchany, pospolity, powszedni, przeciętny, rutyniarski, rutynowy, schematyczny, spospoliciały, spowszedniały, standardowy, stereotypowy, szablonowy, sztampowaty, sztampowy, taśmowy, tradycyjny, tuzinkowy, typowy, utarty, wyświechtany, wytarty, znany, zwyczajny, zwykły, żelazny

 (1.5) dawny, długowiekowy, najdawniejszy, nieskończony, odległy, odwieczny, pierwotny, ponadczasowy, pradawny, pradziejowy, prahistoryczny, praojcowski, prastary, prawieczny, prawiekowy, prehistoryczny, przedhistoryczny, przedwieczny, starodawny, starożytny, tradycyjny, wiecznotrwały, wieczny, wiekuisty, wielowiekowy, zamierzchły, zaprzeszły

 (1.6) nienowy, odrapany, podniszczony, pokancerowany, przechodzony, przenoszony, przystary, sfatygowany, starawy, szmatławy, uszkodzony, używany, wyliniały, wysłużony, wyświechtany, wyświecony, wytarty, zdewastowany, zdezelowany, zeszmacony, złachany, złachmaniony, zniszczony, znoszony, zużyty

 (1.7) anachroniczny, antyczny, archaiczny, dawny, kopalny, muzealny, nieaktualny, niedzisiejszy, niemodny, nienowoczesny, niewspółczesny, pachnący naftaliną, przebrzmiały, przedpotopowy, przestarzały, przeżytkowy, przeżyty, retro, sędziwy, starej daty, starodawny, staromodny, staroświecki, starożytny, średniowieczny, wczorajszy, wiekowy, zabytkowy, zacofany, zdezaktualizowany; nadszarpnięty zębem czasu, z innej epoki

 (1.9) nadgniły, nadpsuty, nieapetyczny, niesmaczny, nieświeży, podgniły, pogniły, popsuty, pozieleniały, przestały, przeterminowany, rozkisły, sfermentowany, skisły, skwaśniały, sparciały, sparszywiały, spleśniały, zepsuty, zgniły, zgorzkniały, zjełczały, zleżały, zzieleniały

 (2.1) emeryt, niemłody, osoba starsza, senior, starszy, starzec, wiekowy; pogard. antyk, chudziak, dziad, dziadyga, dziadzisko, grat, matuzal, matuzalem, piernik, próchno, pryk, ramol, rupieć, sklerotyk, staruch, stary grzyb, suchotnik, szkielet, tetryk, truchło, wrak, zgred; chodzący kościotrup, żywy kościotrup

 (2.2) bliski, brach, druh, kamrat, kolega, koleszka, koleś, koleżka, komiliton, kompan, kum, kumoter, kumpel, partner, pobratymiec, powiernik, przyjaciel, rogatnik, towarzysz, współtowarzysz, ziom, ziomek; brat łata, bratnia dusza, równy gość, super brat, swój chłop

 (2.3) administrator, boss, dyrektor, gestor, kierownik, koordynator, menedżer, naczelnik, pryncypał, przełożony, szef, zarządca, zwierzchnik

 (2.4) ojciec, ojczysko, starszy, tata

 (2.5) małżonek, mąż, mężulek, mężuś, mężysko, nowożeniec, oblubieniec, papa, ślubny, współmałżonek, żonkoś; brzydsza połowa, dozgonny towarzysz, druga połowa, głowa rodziny, gorsza połowa, partner życiowy, żonaty mężczyzna

Wiktionary


starynkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


starzak

naz­wi­sko


SJP.pl


starzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mart­wić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reg. starość ż.

Wiktionary


starzec

czło­wiek stary; sta­ru­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stary męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

Wiktionary

Sta­rzec ("Se­ne­cio" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do ro­dza­jów o naj­więk­szej licz­bie ga­tun­ków – liczy ich od ok. 1 do 1,5 ty­sią­ca. Uję­cie tak­so­no­micz­ne ro­dza­ju ule­gło istot­ne­mu przeksz­tał­ce­niu po za­sto­so­wa­niu metod mo­le­ku­lar­nych w ana­li­zach fi­lo­ge­ne­tycz­nych na po­cząt­ku XXI wieku – licz­ne ga­tun­ki z tego ro­dza­ju prze­nie­sio­ne zo­sta­ły do odręb­nych (np. "Ja­co­ba­ea" i "Teph­ro­se­ris"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chi­lo­no­wi zaś istot­nie cho­dzi­ło o usu­nię­cie Gla­u­ka, który jak­kol­wiek po­desz­ły w le­ciech, nie był wcale nie­do­łęż­nym star­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstaʒɛt͡s, AS: stažec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość, starowina, starowinka, starszyzna, starosta, starówka

:: zdrobn. staruszek

:: zgrub. staruch

:: fż. staruszka

 czas. starzeć się, postarzać

 przym. stary, starczy

 przysł. staro

 wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. matuzalem, matuzal; pot. dziadek; pot. pieszcz. dziadunio; pot. pogard. staruch, dziad, dziadyga, dziadzisko; obraź. mamut; wulg. pierdziel

Wiktionary


starzechowice

Sta­rze­cho­wi­ce – wieś (so­łect­wo) w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

W 2011 roku miej­sco­wość li­czy­ła 326 miesz­kań­ców.

Wikipedia


starzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: staro


SJP.pl


starzenice

Sta­rze­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń.

Wieś ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej w po­wie­cie wie­luń­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. Do 1953 roku ist­nia­ła gmina Sta­rze­ni­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


starzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­rzeć.

 (1.2) chem. techn. zmia­na wła­ści­wo­ści ma­te­ria­łu z upły­wem czasu;

Wiktionary

Sta­rze­nie – pro­ces po­le­ga­ją­cy na zmia­nie wła­ści­wo­ści użyt­ko­wych da­ne­go ma­te­ria­łu wraz z cza­sem.

Dla wielu ma­te­ria­łów sta­rze­nie jest pro­ce­sem ne­ga­tyw­nym i skut­ku­je po­gor­sze­niem ich wła­ści­wo­ści. Jed­nym z przy­kła­dów sta­rze­nia się jest "sta­rze­nie izo­la­cji elek­trycz­nej" w pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­rze. Przy­kła­do­wo, przyj­mu­je się, że pod­wyż­sze­nie tem­pe­ra­tu­ry pracy o 8 °C po­wo­du­je dwu­krot­ne przy­spie­sze­nie pro­ce­su sta­rze­nia izo­la­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po za­koń­cze­niu przy­spie­szo­ne­go sta­rze­nia prób­ki pa­li­wa są wyj­mo­wa­ne i ochła­dza­ne do tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈʒɛ̃ɲɛ, AS: stažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. starzeć ndk.

 rzecz. starość ż., starówka ż., staroć ż./mrz.

 przym. starzeniowy

Wiktionary


starzeniowy

zwią­za­ny ze sta­rze­niem


SJP.pl


starzewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Sta­rzew­ski – pol­ski chi­rurg, prok­to­log
  • Jan Sta­rzew­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Ma­ciej Sta­rzew­ski – pol­ski praw­nik
  • Mi­chał Sta­rzew­ski – pol­ski pow­sta­niec
  • Ru­dolf Sta­rzew­ski – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Sta­rzew­ski – pol­ski puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny W.P, ka­wa­ler or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri

Wikipedia


starzeć

sta­rzeć się:
1. o lu­dziach, zwie­rzę­tach, rza­dziej ro­śli­nach: tra­cić cechy mło­de­go or­ga­niz­mu; dzia­dzieć, pier­ni­czeć;
2. o pro­duk­tach, to­wa­rach, ma­te­ria­łach itp.: tra­cić cechy świe­żo­ści, no­wo­ści;
3. o ut­wo­rach, po­glą­dach, po­ję­ciach itp.: za­czy­nać ucho­dzić za prze­sta­rza­łe;
4. o spo­łe­czeń­stwie, po­pu­la­cji: skła­dać się w coraz więk­szym stop­niu z ludzi sta­rych


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ze­sta­rzeć)

 (1.1) daw. sta­wać się sta­rym

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­sta­rzeć)

 (2.1) daw. czy­nić sta­rym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­cjusz po­czął sta­rzeć po­wo­li przez brze­mię ogro­mu obo­wiąz­ków.

 (2.1) Sta­rza­ło ją to cią­głe gde­ra­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staroć mrz./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starzeć się

 (2.1) postarzać

Wiktionary


starzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. starzinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk staroszek, starziyk, starzyk

Wiktionary


starzinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. babka, bab­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. starzik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk oma, omka, staroszka

Wiktionary


starziyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk staroszek, starzik, starzyk

Wiktionary


starzno

Starz­no (niem. "Star­sen", ka­szub. "Starz­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła nad je­zio­rem Sta­rzeń­skim.

Wieś kró­lew­ska sta­ro­stwa człu­chow­skie­go w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w dru­giej po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


starzony

o al­ko­ho­lu: pod­da­wa­ny pro­ce­so­wi le­ża­ko­wa­nia


SJP.pl


starzy

ma­ją­cy wiele lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ro­dzi­ce

Wiktionary


starzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


starzyk

1. re­gio­nal­nie: męż­czyz­na w po­desz­łym wieku; sta­ru­szek, dzia­dek;
2. sta­rzyk ru­do­gło­wy - ptak z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starzyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk staroszek, starzik, starziyk

Wiktionary


starzykowiec

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


SJP.pl


starzykowo

Sta­rzy­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


starzyno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­rzy­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród
  • Sta­rzy­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Puck
  • Sta­rzy­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie płoc­kim
  • Sta­rzy­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie puc­kim
  • Sta­rzy­no – dawna wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Wo­ro­pa­je­wo
  • Sta­rzy­no – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Żo­dzisz­ki.

Wikipedia


starzyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół sta­rych, uży­wa­nych przed­mio­tów, ubrań przez­na­czo­nych zwy­kle do hand­lu

 (1.2) wszyst­ko to, co jest niew­spół­czes­ne, prze­sta­rza­łe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starość ż., staroć m., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starowina ż., starowinka ż., starzenie n., postarzenie n., postarzanie n., zestarzenie n., starszak m., starzyk m., starówka ż., starszyzna ż., starosta m., starościna ż., starostwo n.

 czas. starzeć się ndk., zestarzeć się dk., postarzać ndk., postarzyć dk.

 przym. stary, starszawy, stareńki, starczy, starzykowy

 przysł. staro, starczo

 wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starocie, rupiecie, bambetle, stare graty

 (1.2) przeżytek

Wiktionary


starzyć

1. czy­nić sta­rym; po­sta­rzać;
2. zwięk­szać wy­trzy­ma­łość sto­pów po­przez na­grze­wa­nie ich w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


starzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­rzyń­ski (forma żeń­ska: Sta­rzyń­ska; licz­ba mnoga: Sta­rzyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 4071 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od nazwy miej­sco­wej Star­cze­wo i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne we wschod­niej środ­ko­wej Pol­sce.

Wikipedia


starzęśla

ro­dzaj ro­śli­ny okry­to­za­ląż­ko­wej z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; gol­te­ria, ga­ul­te­ria


SJP.pl


starówka

stara część mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. zwy­kle naj­star­sza, za­byt­ko­wa część mia­sta;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umarł w Iz­ra­e­lu w roku 1988 pod uko­cha­ny­mi wi­do­ka­mi war­szaw­skiej sta­rów­ki, wi­szą­cy­mi nad jego łóż­kiem w te­la­wiw­skim miesz­ka­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈrufka, AS: starufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starka ż., stary mos., starość ż., starzec m., staruszek m., staruszka ż., starowina ż., starzenie n., zestarzenie n., postarzanie n., postarzenie n., starzyzna ż.

 czas. starzeć się ndk., postarzać ndk., postarzyć dk., zestarzeć się dk.

 przym. stary, stareńki, starczy

 przysł. staro, starczo

 wykrz. starczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stare miasto

Wiktionary


staręga

naz­wi­sko


SJP.pl


starężynek

Sta­rę­ży­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Da­ma­sła­wek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


starża

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. czu­wa­nie na zamku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • star­ża – ro­dzaj to­po­ra
  • Star­ża – herb szla­chec­ki
  • Star­ża – po­tocz­na nazwa miej­sco­wo­ści Sta­rza
  • Sta­rza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstarʒa, AS: starža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straż, stróż

 czas. stróżować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stróża

Wiktionary


stasi

[czy­taj: sztaz-i] służ­by spe­cjal­ne NRD (1949-90)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­ni­ster­stwo Bez­pie­czeń­stwa Pań­stwo­we­go NRD (Stasi)
  • Stasi – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie poł­taw­skim, w re­jo­nie poł­taw­skim
  • An­to­nel­la Stasi – wło­ska sa­mo­rzą­do­wiec, przed­się­bior­ca i ar­chi­tekt
  • Ber­nard Stasi – fran­cu­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


stasia

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Sta­ni­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam stała lo­dów­ka, ka­na­pa, na któ­rej Sta­sia spała.

 (1.1) Sta­sia, Blan­ka, Bar­ba­ra trak­tu­ją Asię po mat­czy­ne­mu, gła­szczą, przy­tu­la­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanisław m., Stanisławów mrz., Stanisławowo n., Stanisławowa ż., Stanisławówna ż., Stanisławostwo lm m.

:: fż. Stanisława ż.

:: zdrobn. Stach mos., Stasio mos., Staszek mos., Staś mos., Stacha ż., Staszka ż.

 przym. stanisławowski, Stanisławowski, Stanisławowy, stanisławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stacha, Staszka

Wiktionary


stasiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­siak (forma żeń­ska: Sta­siak, Sta­sia­ko­wa; licz­ba mnoga: Sta­sia­ko­wie) – po­pu­lar­ne naz­wi­sko pol­skie. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka[] w Pol­sce cen­tral­nej.

Wikipedia


stasiek

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie); Staś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Sta­ni­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyr­wał mu czap­kę z ręki i gwał­tem wsa­dził na głowę, a na­stęp­nie to samo zro­bił wy­lę­knio­ne­mu Staś­ko­wi.

 (1.1) Mama znów roz­pła­ka­ła się i mnie się pyta: „A ty, Staś­ku?”

 (1.1) Sta­siek! Mi­li­cja do cie­bie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstaɕɛk, AS: staśek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Staszek, Stasio, Staś

Wiktionary


stasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stasik

naz­wi­sko


SJP.pl


stasimon

Sta­si­mon (gr. "stásimon" od "stásimos" – sto­ją­cy, nie­ru­cho­my) – w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim pieśń wy­ko­ny­wa­na przez chór sto­ją­cy na or­che­strze, pod prze­wod­nict­wem ko­ry­fe­u­sza. Sta­si­ma od­dzie­la­ły par­tie dia­lo­go­wo-mo­no­lo­go­we od­gry­wa­ne przez ak­to­rów – epej­so­dia.

Wikipedia


stasin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stasi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa czę­ści miast, wsi i czę­ści wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­sin – część mia­sta Niem­cza
  • Sta­sin – część wsi Ko­si­no­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Sta­sin – część wsi Ga­włów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów
  • Sta­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Sta­sin – część wsi Pa­włów w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Strzy­że­wi­ce
  • Sta­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Woj­cie­chów
  • Sta­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Cho­del
  • Sta­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą
  • Sta­sin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż
  • Sta­sin – część wsi Zgó­rze w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Miast­ków Ko­ściel­ny
  • Sta­sin – ko­lo­nia wsi Po­de­bło­cie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Sta­sin – część wsi Tom­czyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szko­łę w Sta­si­nie zbu­do­wa­li osad­ni­cy.

 (1.1) Przez wio­skę Sta­sin przesz­ła w roku 2019 trąba po­wietrz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stasinianin mos., stasinianka ż.

 przym. stasiński

Wiktionary


stasinek

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


stasiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stasi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


stasinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­si­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Sta­si­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Tłuszcz
  • Sta­si­nów – dawna wieś wchło­nię­ta przez Mińsk Ma­zo­wiec­ki

Wikipedia


stasio

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie); Sta­siek, Staś


SJP.pl

Sta­ni­sław „Sta­sio” Majda (ur. 8 maja 1978) – pol­ski muzyk, wo­ka­li­sta, raper, autor tek­stów i sa­ty­ryk. Po­cho­dzi z Za­brza. Zaj­mu­je się też fil­mem.

Współ­pra­co­wał z Ka­zi­kiem i El Dupą. W 2004 roku wy­stą­pił w pro­gra­mie Kuba Wo­je­wódz­ki.

Po­cho­dzą­ca z jego de­biu­tanc­kie­go al­bu­mu "Ro­zbuj­nik", pio­sen­ka pod ty­tu­łem „Czar­nu­chu za­po­da­waj” wy­wo­ła­ła falę kon­tro­wer­sji.

Wikipedia


stasiowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stasiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sta­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stasiu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. imię|pol­ski|m., zdrob­nie­nie od Sta­ni­sław

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. W. lp. od: Staś

 (2.2) W. lp. od: Sta­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­siu czę­sto za­glą­da do spi­żar­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stanisław mos.

Wiktionary


stasiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Sta­siuk (ur. 25 wrze­śnia 1960) – pol­ski pi­sarz, poeta, pu­bli­cy­sta, ese­i­sta, dra­ma­turg
  • Jerzy Sta­siuk (1938-2000) – aktor
  • Karol Sta­siuk (ur. 1992) – pol­ski ka­ra­te­ka
  • Peter Sta­siuk (1943-2025) – au­stra­lij­ski bi­skup grec­ko­ka­to­lic­ki, re­demp­to­ry­sta, or­dy­na­riusz epar­chii w Mel­bo­ur­ne

Wikipedia


stasiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Sta­siń­ski – pol­ski ar­ty­sta pla­styk
  • Piotr Sta­siń­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Mi­chał Sta­siń­ski – pol­ski praw­nik, przed­się­bior­ca i po­li­tyk

Wikipedia


staskać

po­tocz­nie: znieść coś z tru­dem; sta­chać, sta­szczyć


SJP.pl


stasować

po­mie­szać karty; po­ta­so­wać


SJP.pl


stasz

naz­wi­sko


SJP.pl


staszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­ży­na Sta­szak − pol­ska flo­re­cist­ka, tre­ner­ka, olim­pij­ka
  • Ka­ta­rzy­na Sta­szak − pol­ska pły­wacz­ka
  • Krzysz­tof Sta­szak − pol­ski pię­cio­bo­i­sta
  • Marek Sta­szak − pol­ski praw­nik, pro­ku­ra­tor, radca praw­ny, ad­wo­kat, wi­ce­mi­ni­ster
  • Wło­dzi­mierz Sta­szak − pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


staszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


staszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


staszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


staszczyć

po­tocz­nie: znieść coś z tru­dem; sta­skać, sta­chać


SJP.pl


staszek

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Sta­ni­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­szek wypił cały wy­ciąg z owo­ców, z któ­re­go bab­cia chcia­ła zro­bić kom­pot.

 (1.1) Wciąż pie­przysz, jak o nas się tro­szczysz, a jak dotąd gówno zro­bi­łeś i je­szcze masz krew na rę­kach. Gdyby nie ty, Renia by żyła, i Sta­szek może też.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstaʃɛk, AS: stašek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stasia ż., Stachura mos., Staś mos., Stanisław, Stach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stasiek, Stasio, Staś

Wiktionary


staszel

naz­wi­sko


SJP.pl


staszelowie

naz­wi­sko


SJP.pl


staszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­szew­ski (forma żeń­ska: Sta­szew­ska; licz­ba mnoga: Sta­szew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 8321 osób o tej naz­wie oso­bo­wej.

Her­barz Pol­ski Ka­spra Nie­siec­kie­go wy­mie­nia Sta­szew­skich herbu Osto­ja ze Sta­szo­wa.

Wikipedia


staszic

naz­wi­sko


SJP.pl

Sta­szic (nazwa obocz­na: Ko­lo­nia Sta­szic) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ucha­nie. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 232 miesz­kań­ców i była siód­mą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


staszka

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


staszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­an­na Stasz­kie­wicz – pol­ska łyż­wiar­ka szyb­ka
  • Wa­le­rian Stasz­kie­wicz – pol­ski le­karz chi­rurg, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Stasz­kie­wicz, Stasz­kie­wicz II – herby szla­chec­kie, od­mia­ny herbu Sas

Wikipedia


staszkowie

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

Stasz­ko­wie (nazwa obocz­na: Rola Stasz­ko­wa) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie By­stra-Si­dzi­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


staszkowo

Stasz­ko­wo (niem. "Ba­ar­wie­se") – dawna wieś, zlik­wi­do­wa­na w 1997 roku przez włą­cze­nie do wsi Stare Ja­błon­ki po­ło­żo­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


staszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stasz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


staszkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Stasz­ków­ka – wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca. Miej­sco­wość le­żą­ca wśród wznie­sień Po­gó­rza Cięż­ko­wic­kie­go. W 1915 roku miej­sce cięż­kich walk w cza­sie ofen­sy­wy gor­lic­kiej.

Wikipedia


staszlowie

naz­wi­sko


SJP.pl


staszowianin

miesz­ka­niec Sta­szo­wa


SJP.pl


staszowianka

miesz­kan­ka Sta­szo­wa


SJP.pl


staszowice

Sta­szo­wi­ce (nazwa obocz­na: Za­gro­da) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko.

We­dług da­nych z 2011 roku miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 56 osób.

Wikipedia


staszowski

przy­miot­nik od: Sta­szów


SJP.pl


staszyc

1. dziel­ni­ca Piły;
2. ko­lo­nia w Pol­sce


SJP.pl


staszyce

1. dziel­ni­ca Piły;
2. ko­lo­nia w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­szy­ce – dziel­ni­ca Piły
  • Sta­szy­ce – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Sta­szy­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Pile, w dziel­ni­cy Sta­szy­ce

Wikipedia


staszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Sta­szyń­ski – pol­ski pe­da­gog
  • Wac­ław Sta­szyń­ski – pol­ski żoł­nierz

Wikipedia


staszów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sta­szów – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sta­szów. Przez mia­sto prze­pły­wa­ją rzeki Czar­na Sta­szow­ska i Desta. We­dług da­nych z 2023 Sta­szów li­czył 13 680 miesz­kań­ców.

Mia­sto sta­no­wi cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne po­wia­tu sta­szow­skie­go – mie­szczą się w nim m.in. sta­ro­stwo, sąd re­jo­no­wy, pro­ku­ra­tu­ra re­jo­no­wa, Ko­men­da Po­wia­to­wa Po­li­cji i Ko­men­da Po­wia­to­wa Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej.

Wikipedia


staszówka

sza­bla wy­ra­bia­na daw­niej w Sta­szo­wie San­do­mier­skim


SJP.pl


stat.

skrót od: sta­ty­sty­ka


SJP.pl


stateczek

zdrob­nie­nie od: sta­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sta­tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustatkowienie n.

Wiktionary


stateczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sta­tecz­nie


SJP.pl


stateczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sta­tecz­ny


SJP.pl


statecznieć

rzad­ko: sta­wać się po­waż­nym, roz­waż­nym, zrów­no­wa­żo­nym


SJP.pl


statecznik

ru­cho­ma część uste­rze­nia sa­mo­lo­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. nie­ru­cho­ma lub na­staw­na część uste­rze­nia sa­mo­lo­tu, ra­kie­ty bądź po­ci­sku ra­kie­to­we­go, sta­bi­li­zu­ją­ca go;

 (1.2) elektr. urzą­dze­nie elek­trycz­ne ma­ją­ce za za­da­nie ogra­ni­cze­nie na­tę­że­nia prądu pły­ną­ce­go przez lampę wy­ła­dow­czą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sta­tecz­nik (lot­nict­wo)
  • sta­tecz­nik (oś­wiet­le­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Era wiel­kich nie­miec­kich zep­pe­li­nów skoń­czy­ła się w maju 1937 roku, kiedy "Hin­den­burg" ze swa­sty­ka­mi na sta­tecz­ni­kach za­mie­nił się w ogni­stą kulę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzechwa

Wiktionary


statecznościowy

→ sta­tecz­ność


SJP.pl

Patrz:

stateczność

stateczność

→ sta­tecz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sta­tecz­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­tecz­ność (me­cha­ni­ka)
  • Sta­tecz­ność jed­nost­ki pły­wa­ją­cej
  • Sta­tecz­ność sa­mo­lo­tu
  • Sta­tecz­ność kon­struk­cji
  • Sta­tecz­ność zbo­czy
  • Sta­tecz­ność wy­ro­bi­ska

Wikipedia

Patrz:

stateczny

Powiązane:

 przym. stateczny

Wiktionary


stateczny

1. po­waż­ny, roz­waż­ny, zrów­no­wa­żo­ny;
2. za­cho­wu­ją­cy swoje po­ło­że­nie po­mi­mo dzia­ła­ją­cych sił;
3. ma­ją­cy zdol­ność po­wro­tu do rów­no­wa­gi po jej utra­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zrów­no­wa­żo­ny, po­waż­ny i od­po­wie­dzial­ny; także. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach

 (1.2) o łodzi, sa­mo­lo­cie itp. ma­ją­cy zdol­ność sa­mo­czyn­ne­go odzy­ski­wa­nia rów­no­wa­gi po jej utra­cie

 (1.3) za­cho­wu­ją­cy swoje po­ło­że­nie mimo dzia­ła­ją­cych nań sił

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stateczność ż., ustatkowanie n., statek m.

 przysł. statecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpowiedzialny, opanowany, powściągliwy, spokojny, zrównoważony, poważny, roztropny, rozważny

 (1.2) niewywrotny, stabilny, statyczny, wyważony

 (1.3) stabilny, wyważony, solidny, trwały

Wiktionary


statek

1. jed­nost­ka pły­wa­ją­ca pa­sa­żer­ska lub hand­lo­wa
2. po­tocz­nie, zwy­kle w licz­bie mno­giej: sprzęt po­trzeb­ny do wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści, na­rzę­dzia, przy­bo­ry, szcze­gól­nie na­czy­nia ku­chen­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. duży obiekt do prze­wo­zu to­wa­rów lub ludzi drogą wodną

 (1.2) każde urzą­dze­nie do ta­kie­go prze­wo­zu do­wol­ną drogą inną niż ląd;

 (1.3) stpol. daw. sta­tecz­ność, po­wa­ga; cecha wła­ści­wa lu­dziom roz­sąd­nym

 (1.4) przest. ma­ją­tek, mie­nie, do­sta­tek; nie­ru­cho­mość wiej­ska

 (1.5) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) zwie­rzę­ta do­mo­we; bydło

Wiktionary

Sta­tek – każde urzą­dze­nie tran­spor­to­we, które jest zdol­ne do po­ko­ny­wa­nia prze­strze­ni w spo­sób dla niego cha­rak­te­ry­stycz­ny, ale inny niż po­ru­sza­nie się w kon­tak­cie ze sta­łym lądem. W szcze­gól­no­ści może pły­wać pod po­wierzch­nią wody, na jej po­wierzch­ni, uno­sić się w at­mos­fe­rze lub w prze­strze­ni kos­micz­nej. Może mieć włas­ny napęd i urzą­dze­nia ste­ru­ją­ce, lub być uza­leż­nio­ny od innej jed­nost­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ho­ry­zon­cie widać było syl­wet­kę stat­ku.

 (1.1) Tench za­czął krzy­czeć w kie­run­ku stat­ku, lecz na nic to się nie zdało.

 (1.2) Sta­tek kos­micz­ny wy­lą­do­wał na Księ­ży­cu.

 (1.3) Ko­le­ją sta­tek i żart cho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatɛk, AS: statek

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. statki nmos.

:: zdrobn. stateczek m.

 przym. statkowy

 (1.3)

 rzecz. stateczność ż., statkowanie n., ustatkowanie n.

 czas. statkować się, ustatkować się

 przym. stateczny

 przysł. statecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. korab, daw. podn. nawa, gwara. kurp

 (1.3) stateczność, ustatkowanie, powaga, rozsądek

Wiktionary


stater

sta­ro­żyt­na jed­nost­ka ma­so­wo-pie­nięż­na, równa 2 drach­mom lub 2 minom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ter (jed­nost­ka) – grec­ka jed­nost­ka wa­go­wa i mo­ne­tar­na
  • Sta­ter (ge­o­lo­gia) – epoka pa­le­o­pro­te­ro­zo­i­ku

Wikipedia


statki

1. stra­te­gicz­na gra plan­szo­wa dla dwóch osób; okrę­ty;
2. daw­niej: na­czy­nia ku­chen­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. oraz gw-pl|Poz­nań. na­czy­nia ku­chen­ne

 (1.2) po­pu­lar­na gra lo­gicz­na dla dwóch osób;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: sta­tek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sta­tek – po­jazd wodny
  • stat­ki – gra plan­szo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmy­wa­nie stat­ków od­by­wa­ło się w tym wa­riac­kim domu je­dy­nie w dżdży­ste dni nie­dziel­ne (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garkuchnia

 (1.2) okręty

Wiktionary


statkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Stat­kie­wicz (1918–2009)
  • Mak­sy­mi­lian Stat­kie­wicz (1889–1976) – cho­re­o­graf i re­ży­ser te­tral­ny
  • Mi­ka­łaj (Mi­ko­ła) Stat­kie­wicz (biał.: Мікала́й (Міко́ла) Ві́ктаравіч Статке́віч; * 1956)

Wikipedia


statkowski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roman Adam Stat­kow­ski (ur. 24 grud­nia 1859 w Szczy­pior­nie, zm. 12 li­sto­pa­da 1925 w War­sza­wie) – pol­ski kom­po­zy­tor i pe­da­gog mu­zycz­ny, pro­fe­sor Kon­ser­wa­to­rium War­szaw­skie­go.
  • Bro­ni­sław Stat­kow­ski (ur. 1825 w Piń­sku, zm. 1898) – pol­ski in­ży­nier, ab­sol­went In­sty­tu­tu Kor­pu­su In­ży­nie­rów Ko­mu­ni­ka­cji w Pe­ters­bur­gu, słu­żył jako in­ży­nier po­rucz­nik na Ka­u­ka­zie. Pro­jek­to­wał i na­dzor...

Wikipedia


statkowy

→ sta­tek


SJP.pl

Patrz:

statek

statoblast

forma przetr­wal­ni­ko­wa wy­stę­pu­ją­ca u słod­ko­wod­nych mszy­wio­łów


SJP.pl


statocysta

pro­sty na­rząd rów­no­wa­gi wy­stę­pu­ją­cy m.in. u meduz


SJP.pl

Sta­to­cy­sta – na­rząd rów­no­wa­gi niek­tó­rych bez­krę­gow­ców.

Jest to wy­peł­nio­ny pły­nem pę­che­rzyk zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek czu­cio­wych z wi­cia­mi lub wy­pust­ka­mi plaz­ma­tycz­ny­mi skie­ro­wa­ny­mi do wnę­trza. Wew­nątrz znaj­du­je się ku­li­ste ziar­no wę­gla­nu wap­nia lub fos­fo­ra­nu wap­nia – oto­lit (sta­to­lit).

Wikipedia


statoil

[czy­taj: sta­tojl] nor­we­ski kon­cern pa­li­wo­wy


SJP.pl


statolatria

glo­ry­fi­ka­cja scen­tra­li­zo­wa­nej wła­dzy pań­stwo­wej; kult pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. kult pań­stwa i scen­tra­li­zo­wa­nej wła­dzy pań­stwo­wej;

Wiktionary

Sta­to­la­tria (z stato „pań­stwo” i la­tria od gr. "λατρία" „od­da­wa­nie czci bo­skiej”) – kult scen­tra­li­zo­wa­ne­go pań­stwa i wszech­po­tęż­nej wła­dzy pań­stwo­wej.

Jako pier­wszy tym ter­mi­nem po­słu­żył się Gio­van­ni Gen­ti­le w "Dok­try­nie fa­szyz­mu", opu­bli­ko­wa­nej w 1931 i pod­pi­sa­nej naz­wi­skiem Mus­so­li­nie­go. Ter­min zo­stał spo­pu­la­ry­zo­wa­ny i wy­ja­śnio­ny przez Lud­wi­ga von Mi­se­sa w jego pracy z roku 1944 za­ty­tu­ło­wa­nej "Wszech­moc­ny rząd" (Om­ni­po­tent Go­vern­ment).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uz­na­wa­nie pań­stwa za war­tość sa­mo­ist­ną, bezwz­ględ­ną pro­wa­dzić może do ubó­stwie­nia pań­stwa czyli sta­to­la­trii, a w kon­sek­wen­cji sprzy­jać kształ­to­wa­niu au­to­ry­tar­nych, eta­ty­stycz­nych i to­ta­li­tar­nych prak­tyk po­li­tycz­nych.

Wiktionary


statolit

zia­ren­ko soli wap­nia sta­no­wią­ce część skła­do­wą na­rzą­du zmy­słu rów­no­wa­gi; oto­lit


SJP.pl


statolityczny

→ sta­to­lit


SJP.pl

Patrz:

statolit

stator

sto­jan; nie­ru­cho­ma część ma­szy­ny elek­trycz­nej


SJP.pl


statory

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. pozn. - na­czy­nia ku­chen­ne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) statki

Wiktionary


statua

posąg przed­sta­wia­ją­cy ludz­ką po­stać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oka­za­ła rzeź­ba po­sta­ci ludz­kiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈtuwa, AS: statuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statuetka ż.

Wiktionary


statuetka

zdrob­nie­nie od: sta­tua; po­są­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sta­tua

 (1.2) mała sta­tua

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstatuˈwɛtka, AS: statuu̯etka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statua ż.

 przym. statuowy, statuetkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) figurka, posążek

Wiktionary


statuować

usta­na­wiać prawo lub prze­pis


SJP.pl


statura

daw­niej: po­stu­ra


SJP.pl


status

1. stan praw­ny osoby, in­sty­tu­cji lub or­ga­ni­za­cji;
2. po­zy­cja spo­łecz­na i za­wo­do­wa;
3. funk­cja lub zna­cze­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ło­że­nie, po­zy­cja (np. spo­łecz­na)

 (1.2) stan praw­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­tus spo­łecz­ny
  • Sta­tus quo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyź­ni za po­mo­cą dro­gich ze­gar­ków i gar­ni­tu­rów chcą pod­kre­ślić swój sta­tus spo­łecz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatus, AS: status

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statusik m.

 przym. statusowy

Wiktionary


statusiały

żar­to­bli­wie o męż­czyź­nie: taki, który stał się mało atrak­cyj­ny, na­brał cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla dużo star­sze­go czło­wie­ka


SJP.pl


statusieć

żar­to­bli­wie o męż­czyź­nie: stać się mało atrak­cyj­nym, na­brać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla dużo star­sze­go czło­wie­ka


SJP.pl


statusowy

→ sta­tus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­tu­sem, do­ty­czą­cy sta­tu­su

Wiktionary

Patrz:

status

Powiązane:

 rzecz. status m., statusik m.

Wiktionary


statut

zbiór prze­pi­sów okre­śla­ją­cych spo­sób dzia­ła­nia in­sty­tu­cji lub or­ga­ni­za­cji, jej struk­tu­rę i cele


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. praw. akt praw­ny sta­no­wią­cy zbiór prze­pi­sów do­ty­czą­cych pod­mio­tu prawa pu­blicz­ne­go lub pry­wat­ne­go;

Wiktionary

Sta­tut – akt praw­ny re­gu­lu­ją­cy za­da­nia, struk­tu­rę or­ga­ni­za­cyj­ną i spo­sób dzia­ła­nia pod­mio­tu prawa pu­blicz­ne­go lub pry­wat­ne­go.

Sta­tut jest po­ję­ciem ję­zy­ka praw­ne­go, a nie jed­no­li­cie ure­gu­lo­wa­ną in­sty­tu­cją praw­ną. Iden­tycz­na dla wszyst­kich sta­tu­tów jest tylko ich funk­cja: sta­tut okre­śla wew­nętrz­ną or­ga­ni­za­cję, cele ist­nie­nia, tryb dzia­ła­nia i po­dob­ne za­gad­nie­nia ustro­jo­we da­ne­go pod­mio­tu prawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od su­bo­kreśl­ni­ka tem­po­ral­ne­go wy­róż­nia się sta­tut niez­mien­ny lub zmien­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatut, AS: statut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statuty lm nm.

 przym. statutowy

 przysł. statutowo

Wiktionary


statutowy

przy­miot­nik od: sta­tut


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­tu­tem, wy­ni­ka­ją­cy ze sta­tu­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­kość wpła­ca­nych kwot była w prak­ty­ce nie­o­gra­ni­czo­na, a fun­da­cja była zwol­nio­na z opo­dat­ko­wa­nia – pod wa­run­kiem, że zyski przez­na­cza­ła na cele sta­tu­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statut m., statuty nmos.

Wiktionary


statuty

zbiór prze­pi­sów okre­śla­ją­cych spo­sób dzia­ła­nia in­sty­tu­cji lub or­ga­ni­za­cji, jej struk­tu­rę i cele


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. zbiór prze­pi­sów i aktów praw­nych w daw­nej Pol­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 6 czerw­ca 1346 roku król Ka­zi­mierz ogło­sił w Pyz­drach sta­tu­ty praw­ne dla Wiel­ko­pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statut mrz., statutowość ż.

 przym. statutowy

 przysł. statutowo

Wiktionary


staty

śro­do­wi­sko­wo: sta­ty­sty­ki, wy­ni­ki


SJP.pl


statycznie

przy­słó­wek

 (1.1) nie­ru­cho­mo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statyw mrz., statyczność ż.

 przym. statyczny

Wiktionary


statyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sta­tycz­nie


SJP.pl


statyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sta­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sta­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. statyczny

 przysł. statycznie

 rzecz. statyw mrz.

Wiktionary


statyczny

nie­u­le­ga­ją­cy zmia­nom, bę­dą­cy w bez­ru­chu, bę­dą­cy w sta­nie rów­no­wa­gi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w bez­ru­chu

 (1.2) nie­po­dat­ny na zmia­ny

 (1.3) w sta­nie rów­no­wa­gi

 (1.4) fiz. do­ty­czą­cy sta­ty­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈtɨt͡ʃnɨ, AS: statyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statyw m., statyczność ż., statyka ż.

 przysł. statycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieruchomy, niechwiejny, sztywny, zastygły

 (1.2) stały

 (1.3) zrównoważony, wyważony, zbalansowany, stateczny

Wiktionary


statyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie sta­ty­ki


SJP.pl


statyka

1. brak ruchu, stan rów­no­wa­gi;
2. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem rów­no­wa­gi ciał pod­da­nych dzia­ła­niu sił


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dział me­cha­ni­ki fi­zycz­nej, zaj­mu­ja­cy sie rów­no­wa­gą sił i mo­men­tów sił dzia­ła­ją­cych na nie­ru­cho­me ciała ma­te­rial­ne

Wiktionary

Sta­ty­ka (z gr. "στατός" 'trwa­ły, stały') – dział me­cha­ni­ki fi­zycz­nej, za­li­cza­ny cza­sem do dy­na­mi­ki (stan rów­no­wa­gi spo­czyn­ko­wej uwa­ża­ny za szcze­gól­ny przy­pa­dek ruchu) albo trak­to­wa­ny jako osob­na dzie­dzi­na. Zaj­mu­je się rów­no­wa­gą sił i mo­men­tów sił dzia­ła­ją­cych na nie­ru­cho­me ciała ma­te­rial­ne – czyli ukła­da­mi sta­tycz­nie zrów­no­wa­żo­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. statyczny

 rzecz. statyw mrz.

Wiktionary


statyna

lek zmniej­sza­ją­cy stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu LDL we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ne­u­ro­hor­mon podwz­gó­rza ha­mu­ją­cy uwal­nia­nie hor­mo­nów przy­sad­ki

 (1.2) farm. in­hi­bi­to­ry re­duk­ta­zy HMG-CoA, lek ob­ni­ża­ją­cy po­zio­my li­pi­dów i po­pra­wia­ją­cy stan ukła­du krą­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ty­ny i li­be­ry­ny przez lejek do­cie­ra­ją do róż­nych miejsc w przy­sad­ce.

 (1.2) Które sta­ty­ny naj­bar­dziej na­ra­ża­ją na wy­stą­pie­nie usz­ko­dze­nia mię­śni?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. statynowy

Wiktionary


statynowy

→ sta­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sta­ty­ny

Wiktionary

Patrz:

statyna

Powiązane:

 rzecz. statyna ż.

Wiktionary


statysta

osoba wy­stę­pu­ją­ca w fil­mie lub sztu­ce te­a­tral­nej w po­drzęd­nej roli lub w sce­nach zbio­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) odt­wór­ca ról po­drzęd­nych (zwy­kle nie­mych) w sce­nach zbio­ro­wych;

 (1.2) przen. osoba nie­u­czest­ni­czą­ca czyn­nie, po­stron­na, bier­ny ob­ser­wa­tor

 (1.3) daw. mąż stanu, po­li­tyk

Wiktionary

Sta­ty­sta – peł­no­praw­ny pra­cow­nik planu zdję­cio­we­go, od­gry­wa­ją­cy po­drzęd­ne role za usta­lo­ne wy­na­gro­dze­nie.

Zwy­kle wy­stę­pu­je w tle po­sta­ci głów­nych. Nie­kie­dy jed­nak sta­ty­ści odt­wa­rza­ją bar­dziej ro­zbu­do­wa­ne role, przez co wcho­dząc ze sobą w in­te­rak­cje, two­rzą bar­dziej re­a­li­stycz­ne tło (np. w fil­mach "Miś, Rejs").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już wstęp­ny nabór do filmu zgro­ma­dził ponad 300 sta­ty­stów.

 (1.2) W tych emo­cjo­nu­ją­cych zda­rze­niach byłem je­dy­nie sta­ty­stą.

 (1.3) Choć nikt go o to nie po­dej­rze­wał, z het­ma­na oka­zał się być nader tęgi sta­ty­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statystowanie n.

Wiktionary


statystka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca w fil­mie lub sztu­ce te­a­tral­nej w po­drzęd­nej roli lub w sce­nach zbio­ro­wych


SJP.pl


statystowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­ty­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statysta m., statystka ż.

 czas. statystować ndk.

Wiktionary


statystować

peł­nić funk­cję sta­ty­sty na pla­nie fil­mo­wym lub w spek­ta­klu te­a­tral­nym


SJP.pl


statystyczka

→ sta­ty­styk


SJP.pl

Patrz:

statystyk

statystycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwią­za­ny ze sta­ty­sty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stwier­dzo­no niez­nacz­ne, nie­i­stot­ne sta­ty­stycz­nie, zwięk­sze­nie licz­by krwi­nek bia­łych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstatɨˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: statystyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. statystyczny

 rzecz. statystyka ż.

Wiktionary


statystyczny

1. opar­ty na ana­li­zie więk­szej ilo­ści da­nych;
2. wy­ni­ka­ją­cy ze sta­ty­sty­ki, prze­cięt­ny, ty­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do sta­ty­sty­ki (nauki)

 (1.2) pot. prze­cięt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­to­dy sta­ty­stycz­ne są pod­sta­wo­wy­mi na­rzę­dzia­mi de­mo­gra­fii.

 (1.2) Sta­ty­stycz­ny Polak czyta pół książ­ki w ciągu roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstatɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: statystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statystyka ż., statystyk m.

 przysł. statystycznie

Wiktionary


statystyk

osoba zaj­mu­ją­ca się sta­ty­sty­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie sta­ty­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie każdy sta­ty­styk to de­mo­graf.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statystyka ż.

 przym. statystyczny

Wiktionary


statystyka

1. nauka zaj­mu­ją­ca się licz­bo­wym opi­sem zja­wisk ma­so­wych oraz ich ana­li­zo­wa­niem;
2. zbio­ry in­for­ma­cji licz­bo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się zbie­ra­niem i ana­li­zą da­nych do­ty­czą­cych zja­wisk ma­so­wych;

 (1.2) wynik pro­ce­su zbie­ra­nia i ana­li­zy da­nych do­ty­czą­cych ja­kie­goś zja­wi­ska ma­so­we­go, pre­zen­to­wa­ny naj­czę­ściej w po­sta­ci tabel lub wy­kre­sów

 (1.3) mat. funk­cja, która da­ne­mu roz­kła­do­wi z próby przy­pi­su­je licz­bę rze­czy­wi­stą;

 (1.4) fiz. model opi­su­ją­cy zbio­ro­we za­cho­wa­nie obiek­tów fi­zycz­nych, np. czą­stek

 (1.5) fiz. pot. roz­kład praw­do­po­do­bień­stwa bę­dą­cy pod­sta­wą sta­ty­sty­ki (1.4)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: sta­ty­styk

Wiktionary

Sta­ty­sty­ka (niem. "Sta­ti­stik", „ba­da­nie fak­tów i osób pu­blicz­nych”, z łac. [now.] "sta­ti­sti­cus", „po­li­tycz­ny, dot. po­li­ty­ki”, od "sta­tus", „pań­stwo, stan”) – nauka, któ­rej przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia są me­to­dy po­zy­ski­wa­nia i pre­zen­ta­cji, a prze­de wszyst­kim ana­li­zy da­nych opi­su­ją­cych zja­wi­ska, w tym ma­so­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­ty­sty­ka jest obec­nie pod­sta­wą pla­no­wa­nie­a­no­wa­nia roz­wo­ju no­wo­czes­ne­go pań­stwa.

 (1.2) Nie­ste­ty, sta­ty­sty­ki po­ka­za­ły, że klien­ci nie są za­do­wo­le­ni z no­we­go pro­duk­tu.

 (1.3) Od­chy­le­nie stan­dar­do­we jest naj­po­pu­lar­niej­szą sta­ty­sty­ką okre­śla­ją­cą roz­rzut ob­ser­wa­cji wokół śred­niej.

 (1.4) Jak dotąd prawa sta­ty­styk kwan­to­wych za­sto­so­wa­li­śmy wy­łącz­nie do fo­to­nów i fo­no­nów, a więc czą­stek, które mogą pow­sta­wać i zni­kać i licz­ba ich tym samym jest nie­o­kre­ślo­na.

 (1.5) Cząst­ki o spi­nie cał­ko­wi­tym muszą pod­le­gać sta­ty­sty­ce Bo­se­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈtɨstɨka, AS: statystyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statystyk m.

 przym. statystyczny

 przysł. statystycznie

Wiktionary


statyw

sta­bil­na pod­sta­wa dla apa­ra­tu lub ka­me­ry, naj­czę­ściej roz­sta­wia­na na trzech wy­su­wa­nych rur­kach (np. sta­ty­wy prze­no­śne)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. pod­sta­wa, naj­czę­ściej w po­sta­ci trój­no­gu ze skła­da­ny­mi no­ga­mi, wy­ko­na­na z me­ta­lu lub drew­na, słu­żą­ca do sta­bi­li­zo­wa­nia mo­co­wa­nych na niej przy­rzą­dów, np. apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, ka­me­ry, urzą­dzeń ge­o­de­zyj­nych

Wiktionary

Sta­tyw – pod­sta­wa za­pew­nia­ją­ca sta­bi­li­za­cję mo­co­wa­ne­go na niej przed­mio­tu lub urzą­dze­nia. Sta­tyw może być ro­zu­mia­ny w zna­cze­niu ogól­niej­szym lub węż­szym jako

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Zamku Kró­lew­skim można wy­ko­ny­wać zdję­cia, ale bez flas­ha i bez sta­ty­wu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstatɨf, AS: statyf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. statyczny

 przysł. statycznie

 rzecz. statyka ż., statyczność ż., statywik mrz.

Wiktionary


statywik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sta­tyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sta­tyw, lecz tylko mały sta­ty­wik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statyw m.

Wiktionary


staurolit

mi­ne­rał, krze­mian glinu i że­la­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów skry­sta­li­zo­wa­ny w for­mie słup­ków two­rzą­cych krzyż;

Wiktionary

Sta­u­ro­lit (gra­na­tyt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Mi­ne­rał po­spo­li­ty. Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów "sta­u­ros" i "lit­hos", co oz­na­cza "ka­mień krzy­żo­wy".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) granatyt, kamień krzyżowy

Wiktionary


stauropigia

w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym: klasz­tor za­leż­ny bez­poś­red­nio od pa­triar­chy lub sy­no­du


SJP.pl

Sta­u­ro­pi­gia (z grec. "sta­u­ro­pe­gia") – zgod­nie z pra­wem ka­no­nicz­nym Ko­ścio­łów Wschod­nich (kan. 486 § 1-2) prawo eg­zemp­cji na­leż­nej sa­me­mu Pa­triar­sze.

§ 2. Mo­na­ster sta­u­ro­pi­gial­ny pod­le­ga bez­poś­red­nio Pa­triar­sze tak, że ma on te same prawa i zo­bo­wią­za­nia co bi­skup die­cez­jal­ny – wobec mo­na­ste­ru i człon­ków do niego na­le­żą­cych oraz osób, które we dnie i w nocy prze­by­wa­ją w mo­na­ste­rze; inne zaś osoby przy­pi­sa­ne do mo­na­ste­ru pod­le­ga­ją bez­poś­red­nio i wy­łącz­nie Pa­triar­sze tylko w spra­wach do­ty­czą­cych ich zadań lub urzę­dów.

Wikipedia


stauropigialny

przy­miot­nik od: sta­u­ro­pi­gia


SJP.pl


stauroteka

Sta­u­ro­te­ka (od gr."sta­u­ros" – pier­wot­nie: pal, belka, obec­nie rów­nież: krzyż; "thekē" – po­jem­nik) – spe­cjal­ny ro­dzaj re­lik­wia­rza przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia frag­men­tów Drze­wa Krzy­ża Świę­te­go.

Zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­no ją w for­mie krzy­ża (ten typ sta­u­ro­te­ki był wy­ko­ny­wa­ny od IV do XI w.) lub ikony (tzw. sta­u­ro­te­ka iko­no­wa) czy tryp­ty­ku (oba te typy wyt­wa­rza­no od schył­ku X w. do końca XII w.). Sta­u­ro­te­ka mogła mieć jed­nak rów­nież inne formy: po­są­gu, mi­nia­tu­ry ba­zy­li­ki Grobu Pań­skie­go, włócz­ni itp.

Wikipedia


stavanger

Sta­van­ger (wym. []) – nor­we­skie mia­sto por­to­we i gmina le­żą­ca w okrę­gu Ro­ga­land, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Nor­we­gii.

Hi­sto­ria Rady Okrę­gu sięga roku 1837, ale do­pie­ro w roku 1976 od­by­ły się lo­kal­ne wy­bo­ry do rządu okrę­go­we­go.

W Sta­van­ge­rze, w naj­star­szej czę­ści mia­sta ("Gamle Sta­van­ger") znaj­du­je się Mu­ze­um Kon­serw ("Norsk Her­me­tikk­mu­se­um").

Wikipedia


stavros

grec­kie imię mę­skie


SJP.pl


staw

1. śród­lą­do­wy zbior­nik wodny;
2. ru­cho­me po­łą­cze­nie kości


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hy­drol. nie­wiel­ki zbior­nik wody sto­ją­cej sztucz­ne­go lub na­tu­ral­ne­go po­cho­dze­nia;

 (1.2) anat. ru­cho­me po­łą­cze­nie kości;

 (1.3) stpol. stan

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: sta­wić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • staw – zbior­nik wodny
    • staw rybny, staw ho­dow­la­ny
  • je­zio­ro – na­tu­ral­ne je­zio­ro
    • stawy ta­trzań­skie
    • stawy kar­ko­no­skie
      • Mały Staw (je­zio­ro w Kar­ko­no­szach)
      • Wiel­ki Staw (je­zio­ro w Kar­ko­no­szach)
  • staw – po­ję­cie z za­kre­su ana­to­mii
    • staw ko­la­no­wy
  • Staw – część mia­sta Wi­la­mo­wi­ce
  • Staw – część wsi Za­sta­wie w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Staw – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Pa­po­wo Bi­sku­pie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój szwa­gier ma kilka sta­wów ryb­nych. Ho­du­je głów­nie kar­pie.

 (1.1) Z po­mo­stu żaba wsko­czy­ła do stawu.

 (1.2) Urazy stawu sko­ko­we­go są czę­sty­mi kon­tuz­ja­mi wśród spor­tow­ców.

 (1.2) Pa­cjent po­wi­nien w miarę szyb­ko za­cząć uru­cha­miać stawy po za­bie­gu.

 (1.2) Do­brym spo­so­bem na roz­luź­nie­nie karku, mię­śni i ła­go­dze­nie na­ci­sku na stawy nóg jest siad po tu­rec­ku (…)

 (1.2) Gdy zaś wró­cił i zo­stał sam jeden, ktoś zma­gał się z nim aż do wscho­du ju­trzen­ki, a wi­dząc, że nie może go po­ko­nać, dot­knął jego stawu bio­dro­we­go i wy­wich­nął Ja­ku­bo­wi ten staw pod­czas zma­ga­nia się z nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staf, AS: staf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. stawek m., stawik m.

 przym. stawowy, wewnątrzstawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sadzawka, jeziorko, zbiornik, reg. śl. rybnik

Wiktionary


stawa

sto­ją­cy znak na­wi­ga­cyj­ny; baka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. stały znak na­wi­ga­cyj­ny umo­co­wa­ny na lą­dzie lub w dnie ak­we­nu;

Wiktionary

Stawa – znak na­wi­ga­cyj­ny lub sy­gna­li­za­cyj­ny umie­szczo­ny na brze­gu lub w morzu w spo­sób stały, tzn. wbity w dno bez uży­cia kot­wi­cy.

Stawa ma łatwo roz­poz­na­wal­ny kształt, cza­sem może rów­nież emi­to­wać sy­gna­ły – świetl­ne, dźwię­ko­we lub ra­dio­we. Para staw lub stawa i inny znak stały (la­tar­nia mor­ska itp.) mogą two­rzyć ze­spół zna­ków na­pro­wa­dza­ją­cych zwany na­bież­ni­kiem.

Wikipedia


stawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, stawać ndk.

 rzecz. stacja ż., stójkowy mos.

Wiktionary


stawarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stawarka

muł na dnie sta­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muł po­kry­wa­ją­cy dno stawu

Wiktionary


stawarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Sta­war­ski (ur. 1961) – pol­ski ma­larz, gra­fik, autor pla­ka­tów, ilu­stra­cji i ry­sun­ków sa­ty­rycz­nych
  • Jan Sta­war­ski (1898–1944) – cho­rą­ży pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, uczest­nik I wojny świa­to­wej, wojny pol­sko-ukra­iń­skiej, wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej oraz II wojny świa­to­wej
  • Anna Sta­war­ska-Rip­pel – pol­ska praw­nik, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk praw­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki na Uni­wer­sy­te­cie Ślą­skim
  • Kry­sty­na Li­ber­da-Sta­war­ska (ur. 1968) – pol­ska biath­lo­nist­ka oraz bie­gacz­ka nar­ciar­ska, brą­zo­wa me­da­list­ka mi­strzostw świa­ta

Wikipedia


stawarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Sta­warz (1889-1955) – ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Sta­warz (1894-1940) – pod­puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Alek­san­der Sta­warz (1896-1941) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Ge­no­we­fa Migas Sta­warz Rydz (ur. 1935) – flo­re­cist­ka, tre­ner­ka, olim­pij­ka z Rzymu 1960
  • An­drzej Sta­warz (ur. 1950) – et­no­graf, hi­sto­ryk, mu­ze­al­nik, re­gio­na­li­sta
  • Ja­nusz Sta­warz (ur. 1959) – pił­karz, były re­pre­zen­tant Pol­ski

Wikipedia


stawać

1. za­trzy­my­wać się; prze­sta­wać dzia­łać;
2. uno­sić tułów, opie­ra­jąc się na no­gach; pod­no­sić się;
3. zo­sta­wać usta­wio­nym pio­no­wo;
4. zgła­szać się z włas­nej woli lub na wez­wa­nie;
5. sta­wać się - prze­cho­dzić stop­nio­wo z jed­ne­go stanu w drugi; przy­tra­fiać, zda­rzać się, na­stę­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uno­sić się w kie­run­ku pio­no­wym

 (1.2) prze­sta­wać dzia­łać

 (1.3) przest. wy­star­czać

 (1.4) pot. o pe­ni­sie: prze­cho­dzić w stan erek­cji

 (1.5) praw. sta­wiać się (np. w są­dzie, na roz­pra­wie)

cza­sow­nik zwrot­ny sta­wać się

 (2.1) prze­cho­dzić w inny stan, zmie­niać się; zo­sta­wać kimś, czymś

 (2.2) tylko w dk.: wy­da­rzyć się, mieć miej­sce, na­stą­pić

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Czę­sto mi (penis) staje, gdy widzę dziew­czy­nę w krót­kiej spód­ni­cy.

 (1.5) By­ło­by jed­nak roz­trop­nie, by pod­dać oce­nie do­ko­na­nie eg­ze­ku­cji w try­bie do­raź­nym, tak samo jak ka­pi­tan, który stra­cił jed­nost­kę, za­wsze staje przed sądem wo­jen­nym.

 (2.1) Pa­we­łek Kryń­ski wkra­czał zatem w okres, kiedy mi­łość i śmierć stają się nie­o­dłącz­ny­mi przy­ja­ciół­ka­mi męż­czyz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstavat͡ɕ, AS: stavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stać, stać się, stanąć, postawić, przystanąć

 rzecz. stałość ż., stoisko n., stacja ż., stójkowy mos., stawanie n.

Wiktionary


stawczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stawecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­pold Sta­wec­ki – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cji an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej
  • Piotr Sta­wec­ki – pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści
  • To­masz Sta­wec­ki – pol­ski praw­nik
  • Wac­ław Sta­wec­ki – pol­ski rzeź­biarz i ma­larz
  • Zbi­gniew Sta­wec­ki – pol­ski autor tek­stów ka­ba­re­to­wych i pio­se­nek, poeta

Wikipedia


staweczek

zdrob­nie­nie od: sta­wek


SJP.pl


stawek

sta­wik;
1. mały zbior­nik wodny za­go­spo­da­ro­wa­ny dla ho­dow­li ryb;
2. zdrob­nie­nie od: staw


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­wek – część mia­sta Mi­ko­łaj­ki
  • Sta­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo
  • Sta­wek – część wsi Jun­ce­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Sta­wek – część wsi Bor­dzi­łów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ros­sosz
  • Sta­wek – część wsi Tar­nów w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Sta­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Sta­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn
  • Sta­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim w gmi­nie Kle­szczów
  • Sta­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Czar­no­ży­ły
  • Sta­wek – część wsi Szyn­kie­lów w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Sta­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie La­to­wicz
  • Sta­wek – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka

Wikipedia


stawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈvʲjä̃ɲɛ, AS: stavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stawiać ndk., postawić dk., zastawiać ndk., zastawić dk., wystawa ż., wystawka ż.

 rzecz. zastaw mrz., wystawka ż., wystawa ż., wystawienie n., postawienie, zastawianie, zastawienie

Wiktionary


stawiarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Sta­wiar­ski – pol­ski po­li­tyk, hi­sto­ryk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ja­ro­sław Sta­wiar­ski – pol­ski po­li­tyk, hi­sto­ryk i na­u­czy­ciel
  • Sta­ni­sław Sta­wiar­ski – pol­ski urzęd­nik i dy­plo­ma­ta

Wikipedia


stawiarz

naz­wi­sko


SJP.pl


stawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­sta­wić, sta­wić)

 (1.1) tak prze­mie­szczać przed­miot, by stał

 (1.2) bu­do­wać

 (1.3) kupić coś komuś, dawać za darmo – naj­czę­ściej al­ko­hol

 (1.4) okre­ślać sumę pie­nię­dzy, którą wnosi się do za­kła­du

 (1.5) okre­ślać przed­miot swo­je­go za­kła­du

 (1.6) umie­szczać coś gdzieś

 (1.7) pot. środ. in­form. in­sta­lo­wać opro­gra­mo­wa­nie

 (1.8) pot. środ. in­form. uru­cha­miać opro­gra­mo­wa­nie (zwy­kle ser­wer, usłu­gę lub de­mo­na)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sta­wiać się (dk. po­sta­wić się, sta­wić się)

 (2.1) pot. dawać opór

 (2.2) przy­by­wać na żą­da­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę po­sta­wić tę szaf­kę pod oknem.

 (1.1) Ja mówię, żeby po­sta­wił brud­ną wazę na bu­fe­cie, a on ją wkła­da do lo­dów­ki!

 (1.2) Koło mojej kwia­ciar­ni po­sta­wi­li ostat­nio pa­skud­ny słup ogło­sze­nio­wy.

 (1.2) Dom po­sta­wi­li­śmy kil­ka­na­ście me­trów od drogi, na skra­ju pię­kne­go lasu sos­no­we­go.

 (1.2) Zda­niem niek­tó­rych pa­ra­fian po­stą­pio­no nie­roz­waż­nie, sta­wia­jąc ko­ściół na tak grzą­skim grun­cie.

 (1.3) Sta­wiam wszyst­kim piwo, dzi­siaj zo­sta­łem ojcem!

 (1.4) Sta­wiam moją rocz­ną pen­sję, że tego nie zro­bisz.

 (1.5) Po­sta­wił na za­wod­ni­ka z nu­me­rem trzy­na­stym i prze­grał.

 (1.5) Po­staw ten ta­lerz na stole.

 (1.6) Muszę po­sta­wić sy­stem od nowa.

 (1.7) Idę po­sta­wić ser­wer pocz­ty bo leżał całą noc.

 (2.1) Gdy ka­za­łem tym go­ściom wy­no­sić się do in­ne­go sto­li­ka, jeden z nich za­czął się sta­wiać i krzy­czał, że nig­dzie się stam­tąd nie ruszy.

 (2.2) Nie sta­wił się na spot­ka­nie. Nie ra­czył nas nawet po­in­for­mo­wać, że nie przyj­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstavʲjät͡ɕ, AS: stavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zestawienie n., wystawa ż., zastawienie n., zastawianie n., wystawienie n., postawienie n., stawianie n., postawa ż., rozstaw m., zastawa ż., wystawka ż., zastaw mrz.

 czas. stawiać się, nastawiać, przedstawiać, przestawiać, rozstawiać, ustawiać, wstawiać, wystawiać, zastawiać, zostawiać, nastawić, ustanawiać, postawić, wstawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wznosić

Wiktionary


stawicki

naz­wi­sko


SJP.pl


stawidło

1. ru­cho­ma za­staw­ka w bu­dow­li na rzece, stru­mie­niu, ka­na­le, słu­żą­ca do re­gu­la­cji prze­pły­wu wody; jaz; za­su­wa;
2. w sil­ni­ku pa­ro­wym: me­cha­nizm na­pę­dza­ją­cy su­wa­ki lub za­wo­ry, re­gu­lu­ją­cy do­pływ pary do cy­lin­drów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ru­cho­ma za­staw­ka na cieku wod­nym re­gu­lu­ją­ca prze­pływ wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda kie­ro­wa­na jest do zbior­ni­ków pod szczy­ta­mi. Potem to tylko kwe­stia ot­wie­ra­nia i za­my­ka­nia sta­wi­deł.

Wiktionary


stawiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­wiec – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Sta­wiec – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim, w gmi­nie Nowy Staw
  • Sta­wiec – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Sta­wiec – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Susz
  • Sta­wiec – dawna gro­ma­da w po­wie­cie mi­lic­kim

Wikipedia


stawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sta­wić.

 (1.2) daw. bud. coś, co zo­sta­ło zbu­do­wa­ne, bu­dy­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: stavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stawić dk., postawić dk.

 rzecz. zastaw mrz.

Wiktionary


stawiennictwo

sta­wie­nie się gdzieś na wez­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. przy­by­cie gdzieś (np. do sądu) po uprzed­nim wez­wa­niu; sta­wie­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do po­wo­da na­le­ża­ło zad­bać o sta­wien­nict­wo poz­wa­ne­go, a prze­cież bez obec­no­ści i ak­tyw­no­ści obu stron kon­tra­dyk­to­ryj­ny pro­ces nie mógł­by się to­czyć.

Wiktionary


stawiguda

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

Sta­wi­gu­da ( Sta­bi­got­ten, pol. przed 1939 "Sta­bi­go­da") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Sta­wi­gu­da. Sta­wi­gu­da leży w po­łud­nio­wej czę­ści War­mii, przy dro­dze ek­spre­so­wej s51 Olsz­ty­nek – Olsz­tyn. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Sie­dzi­ba gminy Sta­wi­gu­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo że nie je­stem sta­wi­gu­dzia­ni­nem od uro­dze­nia, to bar­dzo do­brze znam pro­ble­my Sta­wi­gu­dy i dla­te­go kan­dy­du­ję na wójta na­szej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stawigudzianin m., stawigudzianka ż.

 przym. stawigudzki

Wiktionary


stawigudzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sta­wi­gu­dy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Sta­wi­gu­dy, uro­dzo­na w Sta­wi­gu­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mimo że nie je­stem sta­wi­gu­dzia­ni­nem od uro­dze­nia, to bar­dzo do­brze znam pro­ble­my Sta­wi­gu­dy i dla­te­go kan­dy­du­ję na wójta na­szej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stawiguda ż.

:: fż. stawigudzianka ż.

 przym. stawigudzki

Wiktionary


stawigudzianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sta­wi­gu­dy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Sta­wi­gu­dy, uro­dzo­na w Sta­wi­gu­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stawiguda ż.

:: fm. stawigudzianin mos.

 przym. stawigudzki

Wiktionary


stawigudzki

przy­miot­nik od: Sta­wi­gu­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sta­wi­gu­dą, do­ty­czą­cy Sta­wi­gu­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stawiguda ż., stawigudzianin m., stawigudzianka ż.

Wiktionary


stawik

sta­wek;
1. mały zbior­nik wodny za­go­spo­da­ro­wa­ny dla ho­dow­li ryb;
2. zdrob­nie­nie od: staw


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­wik – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny
  • Sta­wik – część wsi Wiel­gie w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Sta­wik – przy­sió­łek wsi Rzę­do­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Sta­wik – przy­sió­łek wsi Łącz­na w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Łącz­na
  • Sta­wik – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Anie­lów­ka, w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów

Wikipedia


stawikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stawin

Sta­win (niem. "Frie­de­ri­ken­fel­de") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go. W roku 2007 osada li­czy­ła 135 miesz­kań­ców. Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa Sta­win.

Wikipedia


stawiony

daw­niej: umie­ścić (umie­szczać), po­sta­wić (sta­wiać); dziś żywe we fra­ze­o­lo­gii "sta­wić czoło (czoła)", "sta­wić opór" - prze­ciw­sta­wić się


SJP.pl


stawiski

przy­miot­nik od: Sta­wi­ski


SJP.pl

Sta­wi­ski – mia­sto w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sta­wi­ski. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. łom­żyń­skie­go.

Mia­sto jest po­ło­żo­ne nad rzeką Dzierz­bią, na hi­sto­rycz­nym Ma­zo­wszu.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Sta­wi­ski li­czy­ły 2003 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stawisko

przy­miot­nik od: Sta­wi­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­wi­sko – część mia­sta Brze­szcze
  • Sta­wi­sko – część mia­sta Dzia­ło­szy­ce
  • Sta­wi­sko – część mia­sta Rop­czy­ce
  • Sta­wi­sko – część mia­sta Szczyrk
  • Sta­wi­sko – część mia­sta To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Sta­wi­sko – część wsi Ko­nop­ni­ca w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Sta­wi­sko – część wsi Roz­ko­chów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Sta­wi­sko – część wsi Za­gór­nik w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie An­dry­chów
  • Sta­wi­sko – część wsi Stru­mia­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Sta­wi­sko – część wsi Śle­dzie­jo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Sta­wi­sko – część wsi Mię­kisz Stary w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Lasz­ki
  • Sta­wi­sko – część wsi Kików w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Solec-Zdrój

Wikipedia


stawiszczanin

miesz­ka­niec Sta­wisk (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stawiszczanka

miesz­kan­ka Sta­wisk (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stawiszyce

Sta­wi­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Złota. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


stawiszyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sta­wi­szyn – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w Ka­li­skiem, na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, nad Ba­wo­łem (Czar­ną Stru­gą), w aglo­me­ra­cji ka­li­sko-ostrow­skiej, sie­dzi­ba gminy Sta­wi­szyn. Sta­wi­szyn uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1291, zde­gra­do­wa­ny w 1870, po­now­ne na­da­nie w 1919 roku.

Wikipedia


stawiszynianin

miesz­ka­niec Sta­wi­szy­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stawiszynianka

miesz­kan­ka Sta­wi­szy­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stawiszyński

przy­miot­nik od: Sta­wi­szyn


SJP.pl


stawić

daw­niej: umie­ścić (umie­szczać), po­sta­wić (sta­wiać); dziś żywe we fra­ze­o­lo­gii "sta­wić czoło (czoła)", "sta­wić opór" - prze­ciw­sta­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. rzad. do­ko­na­ny od|sta­wiać.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. zob. sta­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stawienie n., zastaw mrz.

 czas. nastawić, postawić, wstawić

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) stawiać

Wiktionary


stawiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Sta­wiń­ski (1908-1983) – ar­ty­sta ma­larz
  • Eu­ge­niusz Sta­wiń­ski (1905-1989) – mi­ni­ster prze­my­słu PRL (1949-1968)
  • Jacek Sta­wiń­ski – che­mik
  • Jerzy Ste­fan Sta­wiń­ski (1921-2010) – li­te­rat, sce­na­rzy­sta
  • Ju­lian Sta­wiń­ski (1904-1973) – tłu­macz

Wikipedia


stawka

część pie­nię­dzy, rze­czy ma­te­rial­nych bądź nie­ma­te­rial­nych, które mogą być przed­mio­tem za­kła­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwota za­kła­du, którą można zy­skać lub stra­cić w grze ha­zar­do­wej

 (1.2) kwota pła­co­na za los na lo­te­rii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Staw­ka Na­czel­ne­go Do­wód­cy 1914–1918
  • Staw­ka Naj­wyż­sze­go Na­czel­ne­go Do­wództ­wa 1941–1945
  • Staw­ka więk­sza niż życie – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Staw­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że tylko poker na wy­so­kie staw­ki spra­wia przy­jem­ność.

 (1.4) Pod­sta­wo­wa staw­ka płacy ro­bot­ni­ka w na­szym za­kła­dzie to 1500 zł netto.

 (1.5) Staw­ka w tym biegu dłu­go­dy­stan­so­wym była dość wy­rów­na­na.

 (1.6) Łapa lisów bo­ro­wych jest zwar­ta, ma cias­no osa­dzo­ne palce, staw­ki zaś są dłuż­sze i sil­niej ude­rza­ją w zie­mię.

 (1.6) Wil­czy­ca opa­dła na brzuch, pod­kur­cza­jąc pod sie­bie tylne staw­ki, by móc w każ­dej chwi­li odbić się nimi od po­dło­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstafka, AS: stafka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pula

 (1.4) kurs wymiany, kwota bazowa

Wiktionary


stawkowy

→ staw­ka


SJP.pl

Patrz:

stawka

stawno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Staw­no – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Staw­no – część wsi Mię­dzy­bło­cie w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów
  • Staw­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Staw­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Staw­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Staw­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski
  • Staw­no – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie No­wo­gró­dek Po­mor­ski
  • Staw­no – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Staw­no – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce.
  • Staw­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie go­le­niow­skim
  • Staw­no – ko­le­jo­wy przy­sta­nek oso­bo­wy w Staw­no w po­wie­cie ka­mień­skim

Wikipedia


stawny

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla stawu; sta­wo­wy;
2. sta­wia­ny, za­sta­wia­ny


SJP.pl


stawonogi

typ bez­krę­gow­ców obej­mu­ją­cy ponad mi­lion ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych, zbu­do­wa­nych z seg­men­tów two­rzą­cych gło­wo­tu­łów i od­włok lub głowę, tułów i od­włok


SJP.pl

Sta­wo­no­gi (Arth­ro­po­da, z gr. ἄρθρον "arth­ron" – staw + πούς, ποδός "pous", "podos" – noga) – naj­licz­niej­szy typ zwie­rząt na Ziemi. Do­tych­czas opi­sa­no ponad mi­lion ga­tun­ków. We­dług da­nych IUCN opi­sa­no 950 000 ga­tun­ków owa­dów i 40 000 sko­ru­pia­ków. Licz­by w po­zo­sta­łych gru­pach sta­wo­no­gów wa­ha­ją się – w za­leż­no­ści od źró­dła – od kil­ku­na­stu ty­się­cy (np. wije) do ponad 60 ty­się­cy ga­tun­ków pa­ję­cza­ków, a z każ­dym ro­kiem opi­sy­wa­nych jest wię­cej.

Wikipedia


stawonóg

bez­krę­go­we zwie­rzę ma­ją­ce ciało zbu­do­wa­ne z seg­men­tów i od­nó­ża czło­no­wa­ne po­łą­czo­ne sta­wo­wo; człon­ko­nóg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. bez­krę­go­we zwie­rzę ma­ją­ce ciało zbu­do­wa­ne z seg­men­tów oraz od­nó­ża z po­łą­czo­nych sta­wa­mi czło­nów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród rycin tutaj za­mie­szczo­nych znaj­dzie­cie także jed­ne­go sta­wo­no­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: staˈvɔ̃nuk, AS: stavõnuk

Wiktionary


staworowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stawowczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stawowice

Sta­wo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sta­wo­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Pa­ra­dyż.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


stawowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stawowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­wem, do­ty­czą­cy stawu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staw m.

Wiktionary


stawrogin

bo­ha­ter po­wie­ści Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go "Biesy"


SJP.pl


stawropol

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Rosji, sto­li­ca Kraju Sta­wro­pol­skie­go;

 (1.2) geogr. hist. To­gliat­ti (ofi­cjal­na nazwa do 1964)

Wiktionary

Sta­wro­pol (ros. Ставрополь; w la­tach 1935–1943 Wo­ro­szy­łowsk) – mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Kraju Sta­wro­pol­skie­go. W 2020 roku li­czy­ło 450 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stawropolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Woroszyłowsk (1935-1943), hist. Stawropol Kaukaski (przed 1935)

 (1.2) Stawropol nad Wołgą, Stawropol Wołżański (do 1964)

Wiktionary


stawropolski

przy­miot­nik od: Sta­wro­pol (sto­li­ca Kraju Sta­wro­pol­skie­go)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sta­wro­po­lem (mia­stem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stawropol m.

Wiktionary


stawros

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) nazwa kilku grec­kich miej­sco­wo­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstavrɔs, AS: stavros

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stauroteka ż., stauropigia ż.

:: fż. Stawrula

Wiktionary


stawrula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., żeń­ska forma imie­nia Sta­wros

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stavˈrula, AS: stavrula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stauroteka ż., stauropigia ż.

:: fm. Stawros m.

Wiktionary


stawski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Staw­ski (ur. 1945) – bok­ser
  • Hen­ryk Staw­ski (ur. 1925) – po­li­tyk w PRL
  • Jan Staw­ski (zm. 1677) – pod­ko­mo­rzy prze­my­ski
  • Jerzy Staw­ski (ur. 1927) – ka­pi­tan Woj­ska Pol­skie­go, żoł­nierz po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go
  • Józef Sła­wę­ta Staw­ski (XVIII w.) – pod­cza­szy wie­luń­ski
  • Mi­ko­łaj Staw­ski (XVII w.) – cho­rą­ży prze­my­ski, la­ty­czow­ski, stol­nik sa­noc­ki, pod­cza­szy sa­noc­ki
  • Sta­ni­sław Staw­ski (1732-1796) – na­u­czy­ciel
  • Sta­ni­sław Staw­ski (zm. ok. 1498) – bi­skup
  • Wła­di­mir Staw­ski (1900-1943) – ra­dziec­ki pi­sarz,

Wikipedia


stawy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzecz­ka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Słu­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stawy – część mia­sta Dę­blin
  • Stawy – część mia­sta Ryki
  • Stawy – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Imiel­no
  • Stawy – przy­sió­łek wsi Lu­bię­cin w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól
  • Stawy – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty
  • Stawy – część wsi Chro­nów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Nowy Wi­śnicz
  • Stawy – część wsi Tę­go­bo­rze w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ło­so­si­na Dolna
  • Stawy – część wsi Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem
  • Stawy – przy­sió­łek wsi Spyt­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce
  • Stawy – część wsi Łę­ka­wi­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Stry­szów
  • Stawy – przy­sió­łek wsi Chocz­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce
  • Stawy – część wsi Szul­mierz w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­ski, w gmi­nie Re­gi­min

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „W lewym (wy­so­kim) brze­gu Sta­wów mię­dzy Chmie­lów­ką i Rud­nią spo­ty­ka­my dobre od­sło­nię­cia pe­li­tów lud­wi­pol­skich […]”

Wiktionary


staza

ela­stycz­na opa­ska uci­sko­wa uży­wa­na do za­trzy­ma­nia prze­pły­wu krwi w koń­czy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. biol. za­stój płynu ustro­jo­we­go w or­ga­niz­mie (w na­czy­niach) lub po­dłą­czo­nym urzą­dze­niu (w prze­wo­dach)

 (1.2) środ. med. opa­ska uci­sko­wa (np. gu­mo­wa rurka, pasek), wy­ko­rzy­sty­wa­na do za­trzy­ma­nia prze­pły­wu krwi w koń­czy­nie

 (1.3) stan braku zmian, sta­bil­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Opa­ska uci­sko­wa – staza me­dycz­na
  • Staza tak­tycz­na – staza sto­so­wa­na na­głe­go ta­mo­wa­nia ma­syw­nych krwo­to­ków przy zda­rze­niach na­głych w przy­pad­ku braku po­mo­cy me­dycz­nej
  • stan stazy - z greki: sta­sis - staza czyli stan sta­bil­no­ści
  • sta­sis - staza czyli stan uści­sku, w kle­szczach, w sta­nie przej­ścio­wym, uś­pio­nym (z gier RPG)
  • Staza – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii si­sac­ko-mos­la­wiń­skiej, w gmi­nie Sunja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzrost licz­by za­raz­ka ini­cju­je staza je­li­to­wa wy­wo­ła­na nad­mier­nym spo­ży­ciem przez ptaki paszy o dużej za­war­to­ści skro­bi i biał­ka, a w szcze­gól­no­ści mącz­ki ryb­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) opaska uciskowa, manszeta

Wiktionary


stazowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stazą, do­ty­czą­cy stazy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staza ż.

Wiktionary


stazyjka

zdrob­nie­nie od: Ana­staz­ja (imię żeń­skie)


SJP.pl


stać

stać się:
a) wy­da­rzyć się
b) zmie­nić się w kogoś, coś
c) speł­nić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o czło­wie­ku, zwie­rzę­ciu: być w po­zy­cji wy­pro­sto­wa­nej, pod­par­tym tylko na no­gach

 (1.2) o przed­mio­cie: być usta­wio­nym w taki spo­sób, że pio­no­wy wy­miar jest więk­szy od po­zio­mych

 (1.3) pot. o pe­ni­sie: być w sta­nie erek­cji (czę­sto z pod­mio­tem do­myśl­nym)

 (1.4) o me­cha­niz­mie, sil­ni­ku: nie pra­co­wać, nie dzia­łać

 (1.5) przest. pot. kosz­to­wać, mieć jakąś cenę

 (1.6) tylko w bezok. mieć na coś dość pie­nię­dzy, móc kupić

 (1.7) znaj­do­wać się w ja­kimś miej­scu

 (1.8) środ. in­form. dzia­łać (o pro­gra­mie lub ser­we­rze)

 (1.9) nie ru­szać się z miej­sca

 (1.10) za­bie­gać (o coś)

 (1.11) tylko w bezok. być w sta­nie coś zro­bić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny stać się (ndk. sta­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|sta­wać się.

 (2.2) gw-pl|Ma­zu­ry. skoń­czyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stoję sobie na po­la­nie w lesie, a tu nagle – dzik!

 (1.2) Regał stoi pod ścia­ną.

 (1.3) Za­wsze mi (penis) stoi, kiedy widzę dziew­czy­nę w krót­kiej spód­ni­cy.

 (1.4) Ze­ga­rek mi stoi.

 (1.5) Ceny akcji stały na po­zio­mie 20 (dwu­dzie­stu) zło­tych za sztu­kę, po czym nagle spa­dły.

 (1.6) Nie stać mnie na nowy sa­mo­chód.

 (1.7) Na po­sto­ju stała tak­sów­ka.

 (1.8) Ten ser­wer stoi już pra­wie mie­siąc bez przer­wy.

 (1.9) Au­to­bus stoi na przy­stan­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stat͡ɕ, AS: stać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystawienie n., stójkowy mos., stojan mrz., postój mrz., stanie n., stałość ż., stoisko n., stojak mrz., stojanka ż., stójka ż., stół mrz., stacja ż., stacz mos.

 czas. stołować, postawić, stawać ndk., stanąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. stojeć; gw. Mazowsze stojać

 (1.2), (1.7) znajdować się, być

 (1.5) kosztować

 (1.7) zaparkować (samochód)

Wiktionary


stała

nie ule­ga­ją­cy zmia­nie, cią­gle taki sam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. in­form. sym­bol, któ­re­mu przy­po­rząd­ko­wa­na jest pewna niez­mien­na war­tość;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od stały

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ż. przesz. od: stać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stała ma­te­ma­tycz­na
  • stała fi­zycz­na
  • stała (in­for­ma­ty­ka)
  • stała rów­no­wa­gi
  • stała dy­so­cja­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ję­cie sta­łej jest sto­so­wa­ne nie tylko w ma­te­ma­ty­ce.

 (1.1) c jest stałą fi­zycz­ną i równa się 299 792 458 m/s

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstawa, AS: stau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. const

Wiktionary


stałka

po­tocz­nie: obiek­tyw sta­ło­o­gni­sko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. wojsk. stała prze­pust­ka

 (1.2) środ. fot. zob. obiek­tyw sta­ło­o­gni­sko­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staś­ko­wi cof­nę­li stał­kę za ostat­nią sa­mo­wol­kę.

 (1.2) Je­że­li 90% mojej fo­to­gra­fii to por­tre­ty i foto ro­dzi­ny, to czy nie do­brym wy­bo­rem bę­dzie fajna stał­ka? (z In­ter­ne­tu)

 (1.2) Nie­ste­ty nie da się za­stą­pić do­brej stał­ki zo­o­mem i vice versa. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstawka, AS: stau̯ka

Wiktionary


stałocieplność

cecha zwie­rzę­cia zdol­ne­go do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; cie­płokr­wi­stość, go­rą­cokr­wi­stość, en­do­ter­micz­ność, ho­mo­jo­ter­mia, ho­me­o­ter­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zdol­ność utrzy­my­wa­nia względ­nie sta­łej tem­pe­ra­tu­ry ciała nie­za­leż­nie od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia, wy­stę­pu­ją­ca prze­de wszyst­kim u ssa­ków i pta­ków;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stałocieplny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homoiotermia, homojotermia; przest. ciepłokrwistość

Wiktionary


stałocieplny

o zwie­rzę­ciu: zdol­ny do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; ho­mo­jo­ter­micz­ny, cie­płokr­wi­sty, en­do­ter­micz­ny, go­rą­cokr­wi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. utrzy­mu­ją­cy stałą tem­pe­ra­tu­rę nie­za­leż­nie od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stałocieplność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciepłokrwisty, homojotermiczny

Wiktionary


stałoczęstotliwościowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. o sta­łej czę­stot­li­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­mien­nik ten przeksz­tał­ca trój­fa­zo­we, sta­ło­czę­stot­li­wo­ścio­we wej­ście 400 V na trój­fa­zo­we, zmien­no­czę­stot­li­wo­ścio­we wyj­ście 400 V, aby kon­tro­lo­wać pręd­kość stan­dar­do­we­go sil­ni­ka in­duk­cyj­ne­go prądu zmien­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstawɔt͡ʃɛ̃w̃stɔtlʲivɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: stau̯očẽũ̯stotlʹivośćovy

Wiktionary


stałokuponowy

o obli­ga­cjach lub in­stru­men­tach fi­nan­so­wych: taki, któ­re­go kupon (od­set­ki) są stałe


SJP.pl


stałoogniskowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sta­ło­o­gni­sko­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stałoogniskowy

 przysł. stałoogniskowo

Wiktionary


stałoogniskowy

o obiek­ty­wie: ze stałą ogni­sko­wą, bez moż­li­wo­ści zo­o­mo­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fot. o obiek­ty­wie: po­sia­da­ją­cy stałą, niez­mien­ną ogni­sko­wą; po­zba­wio­ny zoomu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­nu­je prze­ko­na­nie, że bokeh obiek­ty­wów sta­ło­o­gni­sko­wych jest nie­po­rów­ny­wal­nie lep­szy od zo­o­mów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stałoogniskowość ż.

Wiktionary


stałopalny

1. pa­lą­cy się stale, bez przer­wy;
2. piec sta­ło­pal­ny - piec, w któ­rym można stale utrzy­my­wać ogień dzię­ki spe­cjal­ne­mu urza­dze­niu re­gu­la­cyj­ne­mu


SJP.pl


stałopozycyjny

nie­ru­cho­my, w sta­łym po­ło­że­niu


SJP.pl


stałoprocentowy

taki, któ­re­go opro­cen­to­wa­nie jest stałe


SJP.pl


stałoprzecinkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sta­ło­prze­cin­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stałoprzecinkowy

 przysł. stałoprzecinkowo

Wiktionary


stałopłat

ae­ro­dy­na o nie­ru­cho­mych pła­tach no­śnych


SJP.pl

Sta­ło­płat – ae­ro­dy­na o nie­ru­cho­mych po­wierzch­niach no­śnych. Do sta­ło­pła­tów za­li­cza­ne są wszyst­kie cięż­sze od po­wie­trza stat­ki la­ta­ją­ce, które utrzy­mu­ją się w po­wie­trzu dzię­ki sile no­śnej wyt­wo­rzo­nej przez nie­ru­cho­me po­wierzch­nie nośne, w tym spa­do­chro­ny. Odróż­nia­na od wi­ro­pła­tu.

Wikipedia


stałość

niez­mien­ność, trwa­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osób, rze­czy i zja­wisk niez­mien­nych w cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta jego nie­za­chwia­na sta­łość wzbu­dza­ła re­spekt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstawɔɕt͡ɕ, AS: stau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stać, stawać

 przym. stały

 przysł. stale

 temsłow. stało-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezmienność, trwałość, ciągłość, permanencja

Wiktionary


stały

nie ule­ga­ją­cy zmia­nie, cią­gle taki sam


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) niez­mie­nia­ją­cy się

 (1.2) niez­mie­nia­ją­cy po­glą­dów, uczuć, po­sta­no­wień

 (1.3) od­by­wa­ją­cy się re­gu­lar­nie

 (1.4) by­wa­ją­cy gdzieś czę­sto

 (1.5) cią­gły

 (1.6) elektr. o prą­dzie: nie zmie­nia­ją­cy swo­je­go na­pię­cia z upły­wem czasu

 (1.7) fiz. o sta­nie sku­pie­nia: taki, w któ­rym czą­stecz­ki, atomy i jony nie wy­ka­zu­ją ruchu po­stę­po­we­go, choć mogą wi­bro­wać

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. ż. lm. przesz. od: stać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje po­ło­że­nie jest stałe wzglę­dem krze­sła, na któ­rym sie­dzę.

 (1.3) Ter­mi­ny spot­kań są stałe od kil­ku­na­stu lat.

 (1.4) Marek jest sta­łym by­wal­cem mar­ke­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstawɨ, AS: stau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stałość ż., stała ż.

 przysł. stale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezmienny, sztywny, trwały, solidny

 (1.2) niezmienny, wierny, konsekwentny

Wiktionary


stańco

naz­wi­sko


SJP.pl


stańcować

stań­czyć; po­tocz­nie:
1. zużyć dłu­gim lub in­ten­syw­nym tań­cem;
2. stań­co­wać się - za­spo­ko­ić chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­co­wać się, wy­tań­czyć się, na­tań­czyć się, na­tań­co­wać się, otań­czyć się, otań­co­wać się


SJP.pl


stańczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Stań­czak – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 7 115 osób.

Wikipedia


stańczony

taki, który się stań­czył (na­tań­czył)


SJP.pl


stańczyk

czło­nek stron­nict­wa kon­ser­wa­tyw­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w Ga­li­cji po upad­ku pow­sta­nia stycz­nio­we­go


SJP.pl

Stań­czyk (praw­do­po­dob­nie Sta­ni­sław; ur. ok. 1480, zm. mię­dzy 1556 a 1562) – nad­wor­ny bła­zen na dwo­rze Zyg­mun­ta I Sta­re­go i Zyg­mun­ta II Au­gu­sta, ucho­dzą­cy za sym­bol mą­dre­go tref­ni­sia, znany z cię­te­go dow­ci­pu; tra­dy­cja póź­niej­sza przy­pi­sy­wa­ła mu także obec­ność na dwo­rach Alek­san­dra Ja­giel­loń­czy­ka i Jana Ol­brach­ta, co nie znaj­du­je jed­noz­nacz­ne­go pot­wier­dze­nia w źró­dłach.

Wikipedia


stańczykowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stań­czy­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stańczykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stań­czy­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stańczyć

stań­co­wać;
1. zużyć dłu­gim lub in­ten­syw­nym tań­cem;
2. stań­czyć się - za­spo­ko­ić chęć tań­cze­nia po­przez dłu­gie, in­ten­syw­ne tańce; wy­tań­co­wać się, wy­tań­czyć się, na­tań­czyć się, na­tań­co­wać się, otań­czyć się, otań­co­wać się


SJP.pl


stańko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stań­ko – album pol­skie­go trę­ba­cza jaz­zo­we­go To­ma­sza Stań­ki
  • Kry­sty­na Stań­ko – pol­ska pio­sen­kar­ka jaz­zo­wa, gi­ta­rzyst­ka, au­tor­ka tek­stów, wy­kła­dow­ca, dzien­ni­kar­ka
  • To­masz Stań­ko – pol­ski trę­bacz jaz­zo­wy, kom­po­zy­tor

Wikipedia


stańsk

Stańsk ( Sten­zig) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Gó­rzy­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne – Fol­wark w Stań­sku na­le­żą­cy do Za­kła­du Rol­ne­go w Ża­bi­cach wcho­dzą­ce­go w skład Lu­bu­skie­go Kom­bi­na­tu Rol­ne­go w Rze­pi­nie.

Wikipedia


staś

zdrob­nie­nie od: Sta­ni­sław (imię mę­skie); Sta­siek, Sta­sio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


staśczak

naz­wi­sko


SJP.pl


staśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


staśko

naz­wi­sko


SJP.pl


staśkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


staśmienie

Sta­śmie­nie, czyli fas­cja­cja – silne spła­szcze­nie niek­tó­rych czę­ści ro­śli­ny. Wy­stę­pu­je u wielu ga­tun­ków. Ob­ser­wo­wa­no je na ło­dy­dze, szy­puł­ce kwia­to­sta­nu i na całym kwia­to­sta­nie. Jest to objaw cho­ro­bo­wy za­li­cza­ny do grupy dzi­wot­wo­rów.

Naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­cym typem fas­cja­cji jest fas­cja­cja li­nio­wa, czyli wstę­go­wa­ta. Ist­nie­je kilka te­o­rii usi­łu­ją­cych wy­tłu­ma­czyć zja­wi­sko fas­cja­cji:

Wikipedia


staż

1. prak­tycz­na nauka za­wo­du od­by­wa­na przez ab­sol­wen­tów szkół w ja­kiejś in­sty­tu­cji; okres prób­ny; prak­ty­ka;
2. czas, który upły­nął od po­cząt­ku pracy w ja­kiejś in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urz. prób­ny okres pracy przed ob­ję­ciem sa­mo­dziel­ne­go sta­no­wi­ska, prak­ty­ka

 (1.2) urz. czas, w ciągu któ­re­go ktoś zdo­by­wał doś­wiad­cze­nie w pew­nej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­dzór nad od­by­wa­niem stażu przez bez­ro­bot­ne­go spra­wu­je sta­ro­sta.

 (1.2) Ona jest star­sza od cie­bie sta­żem ak­tor­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stażysta m., stażystka ż.

 przym. stażowy

Wiktionary


stażewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stażować

po­tocz­nie: od­by­wać staż lub prak­ty­kę; prak­ty­ko­wać


SJP.pl


stażowy

→ staż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­żem, do­ty­czą­cy stażu

Wiktionary

Patrz:

staż

Powiązane:

 rzecz. staż m., stażysta mos.

Wiktionary


stażysta

osoba od­by­wa­ją­ca prób­ny okres pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. osoba, która od­by­wa staż

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staż

:: fż. stażystka

 przym. stażowy

Wiktionary


stażystka

ko­bie­ta od­by­wa­ją­ca prób­ny okres pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. ko­bie­ta, która od­by­wa staż

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staż mrz., stażysta mos.

Wiktionary


stażówka

po­tocz­nie: eme­ry­tu­ra sta­żo­wa


SJP.pl


stchórzyć

zwąt­pić, prze­stra­szyć się; stra­cić od­wa­gę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tchó­rzyć)

 (1.1) wy­co­fać się przed czymś ze stra­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórz mzw./mos.

Wiktionary


steadicam

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. prze­no­śny sta­bi­li­za­tor obra­zu, umoż­li­wia­ją­cy ka­me­rzy­ście, po­ru­sza­nie się przy za­cho­wa­niu wy­po­zio­mo­wa­ne­go, sta­bil­ne­go kadru

Wiktionary

Ste­a­di­cam – sy­stem sta­bi­li­za­cji ka­me­ry, me­cha­nicz­nie izo­lu­ją­cy ruch ka­me­ry od ope­ra­to­ra. Poz­wa­la uzy­skać bar­dzo płyn­ne uję­cia, nawet gdy ope­ra­tor po­ru­sza się szyb­ko po nie­rów­nym po­dło­żu.

Ste­a­di­cam jest za­re­je­stro­wa­nym zna­kiem hand­lo­wym firmy Tif­fen, zaj­mu­ją­cej się pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją sprzę­tu wspo­ma­ga­ją­ce­go pracę ope­ra­to­rów ka­me­ry. Po­tocz­nie jed­nak używa się tej nazwy w od­nie­sie­niu do każ­de­go sta­bi­li­za­to­ra ruchu ka­me­ry skła­da­ją­ce­go się z ka­mi­zel­ki i ra­mie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ope­ro­wa­nie ste­a­di­ca­mem wy­ma­ga dużo więk­szej wpra­wy i do­słow­nie na­u­cze­nia się po­ru­sza­nia.

Wiktionary


steak

[czy­taj: stek] daw­niej, przed spol­szcze­niem: kot­let z mięsa wo­ło­we­go, wie­przo­we­go lub cie­lę­ce­go; stek


SJP.pl


stealth

[czy­taj: stelf] o sa­mo­lo­cie albo stat­ku: "nie­wi­dzial­ny" dla ra­da­rów, nie­moż­li­wy do zlo­ka­li­zo­wa­nia przez radar


SJP.pl

Ste­alth (IPA, skra­da­nie się) – ina­czej "ob­ni­żo­na wy­kry­wal­ność", tech­ni­ki ma­ją­ce na celu zmniej­sze­nie moż­li­wo­ści wy­kry­cia obiek­tu zna­ny­mi me­to­da­mi ob­ser­wa­cji: po­czą­wszy od ludz­kie­go wzro­ku i słu­chu, na me­to­dach tech­nicz­nych ta­kich jak wy­ko­rzy­sta­nie zja­wi­ska od­bi­cia fal ra­da­ro­wych. Obec­nie do­ty­czy ona w pier­wszym rzę­dzie od­bi­cia echa ra­da­ro­we­go fal o wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści, emi­sji pod­czer­wie­ni i ha­ła­su sa­mo­lo­tów, okrę­tów oraz jed­no­stek lą­do­wych.

Wikipedia


steam

Steam – plat­for­ma dy­stry­bu­cji cy­fro­wej i za­rzą­dza­nia pra­wa­mi cy­fro­wy­mi, sy­stem gry wie­lo­o­so­bo­wej oraz ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy stwo­rzo­ny przez Valve Cor­po­ra­tion w 2003 roku.

W paź­dzier­ni­ku 2012 roku Valve roz­sze­rzy­ło ofer­tę o opro­gra­mo­wa­nie nie­bę­dą­ce grami.

Wikipedia


steamer

[czy­taj: sti­mer] pa­row­ni­ca do ubrań; pra­so­wacz pa­ro­wy, że­laz­ko pa­ro­we, szczot­ka pa­ro­wa


SJP.pl


steampunk

[czy­taj: stim­pank] od­mia­na fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej, na­wią­zu­ją­ca do ma­szyn pa­ro­wych epoki wik­to­riań­skiej


SJP.pl

Ste­am­punk – nurt sty­li­stycz­ny w kul­tu­rze (li­te­ra­tu­ra, film, ko­miks, moda), od­mia­na fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej, bocz­na gałąź cy­ber­pun­ka. Nazwa po­cho­dzi od słowa „steam” czyli pary i na­wią­zu­je sty­li­sty­ką, este­ty­ką i tech­ni­ką do ma­szyn pa­ro­wych „epoki pary”, epoki wik­to­riań­skiej.

Wikipedia


steampunkowy

→ ste­am­punk [czy­taj: stim­pan­ko­wy]


SJP.pl


stearan

sól i ester kwasu ste­a­ry­no­we­go; ste­a­ry­nian


SJP.pl


stearns

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­arns – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie McCreary
  • hrab­stwo Ste­arns (ang. Ste­arns Co­un­ty) – w sta­nie Min­ne­so­ta

Wikipedia


stearyna

ester gli­ce­ry­ny oraz kwasu ste­a­ry­no­we­go, biała lub żół­ta­wa ciecz słu­żą­ca do pro­duk­cji świec, past i środ­ków im­pre­gna­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. biała lub żół­ta­wa sub­stan­cja, bę­dą­ca mie­sza­ni­ną kwasu pal­mi­ty­no­we­go, kwasu ste­a­ry­no­we­go oraz niez­nacz­nej ilo­ści kwa­sów nie­na­sy­co­nych, sto­so­wa­na m.in. do pro­duk­cji świec, mydeł, past, a także w far­ma­cji i prze­my­śle;

Wiktionary

Ste­a­ry­na – po­tocz­na nazwa mie­sza­ni­ny w więk­szo­ści na­sy­co­nych kwa­sów tłu­szczo­wych: kwasu pal­mi­ty­no­we­go (#PATRZ) i kwasu ste­a­ry­no­we­go (#PATRZ), od któ­re­go po­cho­dzi nazwa ste­a­ry­ny, oraz niez­nacz­nej ilo­ści kwa­sów nie­na­sy­co­nych.

Może być pro­du­ko­wa­na z su­row­ca po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go – tłu­szczów zwie­rzę­cych, w tym tłu­szczu wo­ło­we­go (za­wie­ra wtedy naj­wię­cej kwasu ste­a­ry­no­we­go) lub z su­row­ców ro­ślin­nych – ole­jów np. pal­mo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ste­a­ry­na może mieć różny sto­pień uwo­dor­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stearynian mrz.

 przym. stearynowy

Wiktionary


stearynian

sól i ester kwasu ste­a­ry­no­we­go; ste­a­ran


SJP.pl


stearynowy

kwas ste­a­ry­no­wy - kwas tłu­szczo­wy na­sy­co­ny o osiem­na­stu ato­mach węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny ze ste­a­ry­ną, do­ty­czą­cy ste­a­ry­ny; za­wie­ra­ją­cy ste­a­ry­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stearyna ż.

Wiktionary


steatopygia

bar­dzo silne wy­gię­cie krę­go­słu­pa ku przo­do­wi


SJP.pl

Ste­a­to­py­gia (nazwa wpro­wa­dzo­na w 1822 r. przez W. J. Bur­chel­la, z gr. στέαρ – "stéar", do­peł­niacz στέατος – "stéatos" – „twar­dy tłuszcz”, „łój”; πυγη – "pygē" – „po­ślad­ki”) – cecha cha­rak­te­ry­stycz­na zwła­szcza dla niek­tó­rych ludów afry­kań­skich – m.in. Busz­me­nów i Ho­ten­to­tów (w mniej­szym stop­niu u Pig­me­jów), po­le­ga­ją­ca na znacz­nym od­kła­da­niu się tłu­szczu na po­ślad­kach.

Wikipedia


steatralizować

ute­a­tra­li­zo­wać;
1. prze­ro­bić utwór nie­sce­nicz­ny na wi­do­wi­sko te­a­tral­ne;
2. nadać cze­muś cechy te­a­tral­ne


SJP.pl


steatyt

1. ma­te­riał ce­ra­micz­ny sto­so­wa­ny w ce­ra­mi­ce elek­tro­tech­nicz­nej do pro­duk­cji izo­la­cji
2. mięk­ki, tłu­sty mi­ne­rał barwy bia­łej, zie­lo­nej, żół­tej, bru­nat­nej lub ró­żo­wej; sło­ni­niec


SJP.pl

Ste­a­tyt (gr. "στεατίτης" od "στέαρ" dop. "στέατος" „tłuszcz, łój”) – rzad­ki skład­nik sko­ru­py ziem­skiej. Ste­a­tyt jest skałą me­ta­mor­ficz­ną. Pow­stał w wy­ni­ku re­ak­cji mi­ne­ra­łów, do któ­rej dosz­ło w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze oraz pod bar­dzo wy­so­kim ci­śnie­niem. Ste­a­tyt two­rzy w sko­ru­pie ziem­skiej obce for­ma­cje, po­nie­waż jego skład­ni­ki po­cho­dzą z ma­te­ria­łów skal­nych znaj­du­ją­cych się w war­stwie po­ni­żej sko­ru­py ziem­skiej – z pła­szcza Ziemi.

Wikipedia


steatytowy

→ ste­a­tyt


SJP.pl

Patrz:

steatyt

steaua

[czy­taj: stja­ła] klub spor­to­wy z Bu­ka­resz­tu (sto­li­cy Ru­mu­nii)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­a­ua Bu­ka­reszt
  • Ste­a­ua Ki­szy­niów

Wikipedia


steblewo

Ste­ble­wo ( Stüblau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Suchy Dąb. Leży na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich. Ma sta­tus so­łect­wa.

Oś­ro­dek pro­duk­cji wi­kli­niar­skiej. Od nazwy wsi wy­wo­dzi się nazwa po­łud­nio­wo-wschod­nie­go ob­sza­ru Żuław Gdań­skich – „Żu­ła­wy Ste­blew­skie”.

Wikipedia


steblów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­blów – część mia­sta Lu­bli­niec
  • Ste­blów – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Ste­blów – wieś w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce
  • Ste­blów – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie
  • Ste­blów – przy­sta­nek oso­bo­wy w miej­sco­wo­ści Ste­blów, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce, w Pol­sce

Wikipedia


stebnik

bu­dy­nek, w któ­rym prze­cho­wu­je się ule z pszczo­ła­mi pod­czas zimy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Steb­nik – bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia uli
  • Steb­nik – opu­szczo­na wieś Steb­nik w Bie­szcza­dach
  • Steb­nik – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Steb­nik – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ty­śmie­nic­kim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go
  • Steb­nik – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Steb­nik, w re­jo­nie dro­ho­byc­kim, w ob­wo­dzie lwow­skim, na Ukra­i­nie
  • Steb­nik – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie dro­ho­byc­kim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stebnicki

Wiktionary


stebnowanie

ozdob­ny ścieg two­rzą­cy po­je­dyn­czą linię na wierz­chu tka­ni­ny; stęb­no­wa­nie, stęb­nów­ka


SJP.pl


stebnować

szyć przy uży­ciu ście­gu two­rzą­ce­go po­je­dyn­czą, nie­przer­wa­ną linię; stęb­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. osteb­no­wać)

 (1.1) kraw. szyć ozdob­nie wi­docz­nym ście­giem po wierz­chu ma­te­ria­łu, two­rząc po­je­dyn­czą, nie­przer­wa­ną linię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stebnowanie n., stebnówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. stębnować

Wiktionary


stebnowy

ścieg steb­no­wy - ozdob­ny ścieg na wierzch­niej stro­nie ma­te­ria­łu two­rzą­cy nie­przer­wa­ną linię; stęb­nów­ka, ścieg stęb­no­wy, steb­nów­ka


SJP.pl


stebnówka

stęb­nów­ka;
1. ozdob­ny ścieg na wierzch­niej stro­nie ma­te­ria­łu two­rzą­cy nie­przer­wa­ną linię;
2. ma­szy­na kra­wiec­ka do szy­cia steb­no­wym ście­giem dwu­nit­ko­wym


SJP.pl


stec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Stec – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie cho­rób wew­nętrz­nych zwie­rząt
  • Grze­gorz Stec − pol­ski ma­larz, gra­fik i poeta
  • Ka­zi­mierz Stec – ge­ne­rał bry­ga­dy woj­ska pol­skie­go
  • Mar­cin Stec – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Mi­ro­sław Stec – pol­ski praw­nik, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Rafał Stec – pol­ski dzien­ni­karz spor­to­wy
  • Sta­ni­sław Stec – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ste­fan Stec – pol­ski pilot my­śliw­ski, twór­ca znaku biało-czer­wo­nej sza­chow­ni­cy lot­ni­czej
  • Woj­ciech Stec – pol­ski che­mik
  • Zbi­gniew Stec – pol­ski ma­larz
  • Zbi­gniew Stec (po­li­tyk) – pol­ski po­li­tyk
  • Zbi­gniew Stec – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy

Wikipedia


stechiometria

dział che­mii ogól­nej obej­mu­ją­cy pod­sta­wo­we prawa che­micz­ne do­ty­czą­ce ilo­ścio­we­go skła­du związ­ków che­micz­nych i sto­sun­ków ilo­ścio­wych re­a­gu­ją­cych sub­stan­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. dział che­mii zaj­mu­ją­cy się ilo­ścio­wy­mi re­la­cja­mi mię­dzy sub­stan­cja­mi uczest­ni­czą­cy­mi w re­ak­cjach che­micz­nych;

Wiktionary

Ste­chio­me­tria – dział che­mii zaj­mu­ją­cy się sto­sun­ka­mi ilo­ścio­wy­mi prze­mian związ­ków che­micz­nych za­cho­dzą­cych w cza­sie re­ak­cji che­micz­nych. Ana­li­za ste­chio­me­trycz­na obej­mu­je:

W prost­szych sy­tu­a­cjach (kilka re­a­gen­tów, re­ak­cja po­je­dyn­cza) zwy­kle re­zy­gnu­je się z eta­pów 2. i 3., a związ­ki po­mię­dzy stę­że­niem skład­ni­ka od­nie­sie­nia (naj­czę­ściej jed­ne­go z sub­stra­tów), a stę­że­nia­mi po­zo­sta­łych skład­ni­ków wyz­na­cza się na pod­sta­wie rów­na­nia ste­chio­me­trycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ste­chio­me­tria jest fun­da­men­tem che­mii, umoż­li­wia­jąc pre­cy­zyj­ne kon­tro­lo­wa­nie pro­ce­sów che­micz­nych i ich prak­tycz­ne wy­ko­rzy­sta­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stechiometryczny

 przysł. stechiometrycznie

Wiktionary


stechiometryczny

przy­miot­nik od: ste­chio­me­tria


SJP.pl


steciuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ołeh Ste­ciuk
  • To­masz Ste­ciuk

Wikipedia


stecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stec­ki – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim
  • Stec­ki – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim
  • Kon­stan­ty Stec­ki – pol­ski bo­ta­nik
  • Kon­stan­ty Stec­ki – pol­ski pi­sarz
  • Jan Stec­ki (1871–1954) – pol­ski eko­no­mi­sta, po­li­tyk, dzia­łacz or­ga­ni­za­cji zie­miań­skich
  • Jan Stec­ki – pol­ski fi­zy­ko­che­mik
  • Józef Stec­ki – ka­to­lic­ki ksiądz
  • Ta­de­usz Stec­ki – pol­ski hi­sto­ryk, et­no­graf i pi­sarz

Wikipedia


steckiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Te­re­sa Anie­la Stec­kie­wicz − dzia­łacz­ka opo­zy­cyj­na
  • Wik­tor Stec­kie­wicz − pol­ski woj­sko­wy i funk­cjo­na­riusz ra­dziec­ki służb spe­cjal­nych
  • Wło­dzi­mierz Sac­kie­wicz-Stec­kie­wicz − dzia­łacz opo­zy­cji

Wikipedia


steczka

gwa­ro­wo: ścież­ka


SJP.pl


steczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kanty Stecz­kow­ski (1862-1929) – pol­ski eko­no­mi­sta, praw­nik, po­li­tyk, mi­ni­ster.
  • Jan Kanty Stecz­kow­ski (1923–2016) – pol­ski eko­no­mi­sta, prof. dr hab. inż.
  • Ka­zi­mierz Stecz­kow­ski (ur. 1947) – fran­cu­ski sza­chi­sta po­cho­dze­nia pol­skie­go, mistrz mię­dzy­na­ro­do­wy od 1984 roku.
  • Piotr Stecz­kow­ski (ur. 1966) – du­chow­ny ka­to­lic­ki, ka­no­ni­sta, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk praw­nych, pro­fe­sor.
  • Sta­ni­sław Stecz­kow­ski (1935-2001) – pol­ski dy­ry­gent, twór­ca chó­rów i pe­da­gog.
  • Sta­ni­sław Stecz­kow­ski (ofi­cer) (ur. 1980) – puł­kow­nik Armii Kra­jo­wej, do­wód­ca 4.
  • Magda Stecz­kow­ska (ur. 1975) – pol­ska wo­ka­list­ka po­po­wa, śpie­wa­ją­ca w ze­spo­le In­di­go.
  • Ju­sty­na Stecz­kow­ska (ur. 1972) – pol­ska pio­sen­kar­ka, kom­po­zy­tor­ka i au­tor­ka tek­stów, a także skrzy­pacz­ka.
  • Maria Stecz­kow­ska (daty uro­dzin i śmier­ci niez­na­ne) – kra­ko­wian­ka, na­u­czy­ciel­ka w szko­le.
  • Stecz­kow­scy

Wikipedia


steel

[czy­taj: stil] naz­wi­sko


SJP.pl

Steel to jed­no­ra­zo­wy po­wer­me­ta­lo­wy szwedz­ki pro­jekt Danem Swanö z człon­ka­mi ze­spo­łu Opeth, który swoje po­cząt­ki zaw­dzię­cza sesji na­gra­nio­wej do al­bu­mu Opeth "Mor­nin­gri­se". Pod­czas próby dźwię­ko­wej po­ja­wił się po­mysł na­gra­nia dla za­ba­wy krót­kie­go ka­wał­ka za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Gu­i­tars and Metal".

Wikipedia


steelon

[czy­taj: sti­lon] daw­niej: sty­lon, sti­lon;
1. mocne włó­kno po­lia­mi­do­we;
2. tka­ni­na z włó­kna o tej samej naz­wie


SJP.pl


steeplechase

[czy­taj: stipl­czejs] w spor­cie: konny lub pie­szy bieg z przesz­ko­da­mi


SJP.pl


stefa

zdrob­nie­nie od: Ste­fa­nia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Ste­fa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­ły­śmy ze Stefą do So­po­tu na cały mie­siąc.

 (1.1) Wczo­raj po ro­bo­cie roz­ma­wia­li­śmy o Ste­fie z na­czel­ni­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stefek mos., Stefan mos., Stefania ż., Stefanów mrz., Stefcia ż., Stefka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stefania; zdrobn. Stefcia, Stefka

Wiktionary


stefan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. kra­ter księ­ży­co­wy

 (2.2) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Cio­łek;

Wiktionary

Ste­fan – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go ( Στέφανος, "Ste­fa­nos").

Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go znak zwy­cię­stwa – στέφανος oz­na­cza „wie­niec”. Pier­wot­nym pol­skim od­po­wied­ni­kiem było imię Szcze­pan.

Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia jest Ste­fa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ste­fan i je­stem pro­bo­szczem w wiej­skiej pa­ra­fii w Nowym Gie­rał­to­wie.

 (1.1) Pier­wot­nym pol­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Ste­fan było imię Szcze­pan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛfãn, AS: stefãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stefanowa ż., Stefanówna ż., Stefanostwo lm m., Stefcia ż., Stefka ż., Stefanów mrz., Stefanowo n., Stefanówek mrz., Stefanowizna ż., Stefanowice nmos.

:: zdrobn. Stefanek mos., Stefek mos., Stefuś mos., Stefcio mos.

:: fż. Stefania ż.

 przym.

:: przest. gwara. Stefanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Stefanek, Stefek, Stefuś, Stefcio

Wiktionary


stefanek

ro­dzaj cia­sta z cien­kich warstw bisz­kop­tu prze­ło­żo­nych kre­mem i obla­nych po­le­wą cze­ko­la­do­wą


SJP.pl

Ste­fa­nek (dawn. Ga­le­wi­ce A II, Ga­le­wi­ce A) – część wsi Ga­le­wi­ce w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce, w Kot­li­nie Gra­bow­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


stefani

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fotis Ste­fa­ni – cy­pryj­ski lek­ko­at­le­ta, olim­pij­czyk
  • Gwen Ste­fa­ni – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Irene Ste­fa­ni – wło­ska pie­lę­gniar­ka i czci­god­na słu­żeb­ni­ca Boża Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Jan Ste­fa­ni – pol­ski kom­po­zy­tor, skrzy­pek i dy­ry­gent
  • Luca Ste­fa­ni – wło­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Simon Ste­fa­ni – al­bań­ski po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny
  • (4624) Ste­fa­ni – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


stefania

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ste­fan.

Ste­fa­nia imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 maja i 18 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opo­wie­dzia­łam pani Ste­fa­nii o na­szej wpad­ce w Ka­to­wi­cach.

 (1.1) Wi­dzia­ły­śmy ze Ste­fa­nią rzeź­bę Prze­kup­ki na Ma­riensz­ta­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈfãɲja, AS: stefãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stefanek mos., Stefek mos., Stefuś mos., Stefcio mos., Stefanowa ż., Stefanówa ż., Stefaniakowa ż., Stefaniakówna ż., Stefczykowa ż., Stefczykówna ż., Stefanowiczowa ż., Stefanowiczówna ż., Stefanów mrz., Stefanowo n., Stefanówek mrz., Stefanowizna ż., Stefanowice nmos.

:: zdrobn. Stefka ż., Stefcia ż., Stefa ż.

:: fm. Stefan mos.

 przym. Stefanowy, Stefaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stefa, Stefcia, Stefka

Wiktionary


stefaniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fa­niak – pol­skie naz­wi­sko; pod ko­niec XX wieku w Pol­sce to naz­wi­sko no­si­ło 13665 osób
  • Ewa (Bar­ba­ra) So­wiń­ska z domu Ste­fa­niak (1944-), pol­ska po­li­tyk, le­kar­ka
  • Józef Ste­fa­niak (1941-), pol­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Ka­zi­mierz Ste­fa­niak (1920-1951), pol­sko-fran­cu­ski pił­karz
  • Krzysz­tof Ste­fa­niak (1957-), pol­ski strze­lec, tre­ner, me­da­li­sta mi­strzostw Eu­ro­py, olim­pij­czyk z Mosk­wy w 1980
  • Lech Ste­fa­niak (1954-), ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • Lud­wik Affa-Ste­fa­niak (1910-1977), po­lo­nij­ny dzia­łacz mło­dzie­żo­wy w Niem­czech
  • Mary Helen Ste­fa­niak (właśc. Me­lis­sa Mi­lich), ame­ry­kań­ska au­tor­ka chor­wac­kie­go po­cho­dze­nia
  • Mo­ni­ka Ste­fa­niak (1972-), pol­ska ak­tor­ka
  • Sta­ni­sław Ste­fa­niak (1900-1986), major Armii Kra­jo­wej, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • (Wil­liam) „Bill” (Ge­or­ge) Ste­fa­niak (1952-), au­stra­lij­ski po­li­tyk LPA

Wikipedia


stefanicki

naz­wi­sko


SJP.pl


stefanik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elise Ste­fa­nik – ame­ry­kań­ska po­li­tyk
  • Semen Ste­fa­nik – ukra­iń­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Wła­dy­sław Ste­fa­nik – pol­ski żoł­nierz, sy­bi­rak, dzia­łacz spor­to­wy i spo­łecz­ny

Wikipedia


stefaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ste­fa­nii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


stefanit

mi­ne­rał, siar­czek sre­bra i an­ty­mo­nu


SJP.pl


stefaniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


stefanka

ro­dzaj cia­sta z cien­kich warstw bisz­kop­tu prze­ło­żo­nych kre­mem i obla­nych po­le­wą cze­ko­la­do­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. cuk. wart­stwo­we, mio­do­we cia­sto pół­kru­che prze­kła­da­ne po­wi­dła­mi i masą z kaszy manny, z po­le­wą cze­ko­la­do­wą na wierz­chu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ste­fan­ka – ro­dzaj ciast­ka;
  • ste­fan­ka – ro­dzaj tortu;
  • Ste­fan­ka – właśc. Kozia Góra, szczyt na te­re­nie Biel­ska-Bia­łej
  • Ste­fan­ka – po­tocz­na nazwa schro­ni­ska tu­ry­stycz­ne­go na Ko­ziej Górze
  • Ste­fan­ka – część wsi Na­da­rzyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Na­da­rzyn
  • Ste­fan­ka – część wsi Ja­wo­rzyn­ka w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Isteb­na
  • Ste­fa­nia, Ste­fa­no­wi­ce, Ste­fa­no­wo, Ste­fa­nów, Ste­fa­nów­ka, Ste­fa­ny

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) grysikowiec, ciasto czeskie, miodownik

Wiktionary


stefankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stefankowy

o cie­ście: prze­ło­żo­ne kre­mem i obla­ne po­le­wą cze­ko­la­do­wą


SJP.pl


stefanostwo

Ste­fan z żoną; Ste­fa­no­wie


SJP.pl


stefanotis

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych


SJP.pl

Ste­fa­no­tis ("Step­ha­no­tis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych ("Apo­cy­na­ce­ae"). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych czę­ściach Azji, Afry­ki i Ma­da­ga­ska­ru. Ste­fa­no­tis bu­kie­to­wy "S. flo­ri­bun­da" upra­wia­ny jest jako ro­śli­na ozdob­na.

Wikipedia


stefanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fa­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce
  • Ste­fa­no­wi­ce – część wsi Pa­to­ki w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Ste­fa­no­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Zbą­szyń
  • Ste­fa­nia, Ste­fan­ka, Ste­fa­no­wo, Ste­fa­nów, Ste­fa­nów­ka, Ste­fa­ny

Wikipedia


stefanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stefanowie

imię mę­skie


SJP.pl


stefanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fa­no­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń
  • Ste­fa­no­wo – część wsi Gra­bów­ka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la
  • Ste­fa­no­wo – nie­ist­nie­ją­ca już wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Giel­niów
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Sidra
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Ste­fa­no­wo – nie­ist­nie­ją­ca już osada w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Ko­sa­ko­wo
  • Ste­fa­no­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Krzyż Wiel­ko­pol­ski
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Pia­ski
  • Ste­fa­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ba­biak

Wikipedia


stefanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ste­fa­now­ski (1885–1940) – spo­łecz­nik, puł­kow­nik le­karz Woj­ska Pol­skie­go
  • Boh­dan Ste­fa­now­ski (1883–1976) – ter­mo­dy­na­mik, or­ga­ni­za­tor i rek­tor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Jacek Ste­fa­now­ski (ur. 1975) – pił­karz
  • Roman Ste­fa­now­ski (ur. 1929) – dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny, dzien­ni­karz i ra­dio­wiec
  • Ste­fan Win­cen­ty Ste­fa­now­ski (1894–1940) – przo­dow­nik Po­li­cji Pań­stwo­wej, jedna z ofiar zbrod­ni ka­tyń­skiej

Wikipedia


stefanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ste­fa­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stefanów

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fa­nów – część mia­sta Góra Kal­wa­ria
  • Ste­fa­nów – osada w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Ste­fa­nów – część wsi Kąty w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Ste­fa­nów – ko­lo­nia w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Ste­fa­nów – ko­lo­nia w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Ste­fa­nów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Ste­fa­nów – wieś w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Rogów
  • Ste­fa­nów – wieś w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów
  • Ste­fa­nów – wieś w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie Brój­ce
  • Ste­fa­nów – wieś w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Ko­lusz­ki
  • Ste­fa­nów – część wsi Kon­stan­ty­nów w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Ste­fa­nów – część wsi Mi­ku­ło­wi­ce w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków

Wikipedia


stefanówek

Ste­fa­nó­wek – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Sta­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Sta­e­fa­nó­wek uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1585 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny przed 1800 ro­kiem.

Wikipedia


stefańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stefański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ste­fań­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Ma­rian Ste­fań­ski – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, tłu­macz, wy­daw­ca
  • Bo­le­sław Ste­fań­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i par­ty­zant
  • Da­niel Ste­fań­ski – pol­ski sę­dzia pił­kar­ski
  • Ja­nusz Ste­fań­ski – pol­ski per­ku­si­sta jaz­zo­wy, kom­po­zy­tor, pe­da­gog
  • Jerzy Ste­fań­ski – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Józef Ste­fań­ski – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Józef Ste­fań­ski – ka­płan rzym­sko­ka­to­lic­ki, ka­pe­lan AK
  • Ka­zi­mierz Wik­tor Ste­fań­ski – pol­ski żoł­nierz, pod­puł­kow­nik
  • Krzysz­tof Ste­fań­ski – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Lech Em­fa­zy Ste­fań­ski – pol­ski pi­sarz, pu­bli­cy­sta, tłu­macz, aktor, re­ży­ser i żoł­nierz po­dzie­mia
  • Lud­wik Ste­fań­ski – pol­ski pia­ni­sta, pe­da­gog

Wikipedia


stefcia

zdrob­nie­nie od: Ste­fa­nia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Ste­fa­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od Stef­cio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latał za Stef­cią wy­so­ki blon­dyn z ósmej klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stefa ż., Stefan mos., Stefania ż., Stefanów mrz., Stefcio mos., Stefka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stefania; zdrobn. Stefa, Stefka

Wiktionary


stefciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stef­ci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


stefcio

zdrob­nie­nie od: Ste­fan (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Ste­fan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj w nocy Stef­cio­wi oszcze­ni­ła się spa­niel­ka.

 (1.1) W so­bo­tę sko­czy­my ze Stef­ciem na narty do Szczyr­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stefcia ż., Stefan mos., Stefanek mos., Stefek mos., Stefuś mos., Stefania ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stefan; zdrobn. Stefanek, Stefek, Stefuś

Wiktionary


stefczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stefek

zdrob­nie­nie od: Ste­fan (imię mę­skie); Ste­fa­nek, Ste­fuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Ste­fan

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od Stef­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no o więk­sze­go zucha, jak był Ste­fek Bur­czy­mu­cha.

 (1.1) Ste­fek ma nawet na tym punk­cie idée fixe. Czy ja pa­mię­tam je­szcze, co zna­czy idée fixe? Bzik, kotku, praw­da? Otóż Ste­fek ma tego bzika, i, co tu robić, ja mu pew­nie z głowy go nie wy­bi­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛfɛk, AS: stefek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stefcio m., Stefuś m., Stefanek m., Stefan m., Stefania ż., Stefa ż., Stefka ż.

 przym. Stefanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stefcio, Stefuś, Stefanek

Wiktionary


steffen

[czy­taj: szte­fen] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stef­fen Büttner (ur. 1963) – nie­miec­ki pił­karz
  • Stef­fen Dietzsch (ur. 1943) – nie­miec­ki pro­fe­sor fi­lo­zo­fii na ber­liń­skim Uni­wer­sy­te­cie Hum­bold­tów
  • Stef­fen Drie­sen (ur. 1981) – nie­miec­ki pły­wak
  • Stef­fen Göpel (ur. 1965) – nie­miec­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy, przed­się­bior­ca
  • Stef­fen Groth (ur. 1974) – nie­miec­ki aktor te­le­wi­zyj­ny, te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Stef­fen Haas (ur. 1988) – nie­miec­ki pił­karz
  • Stef­fen Hof­mann (ur. 1980) – nie­miec­ki pił­karz
  • Stef­fen Ju­stus (ur. 1982) – nie­miec­ki triath­lo­ni­sta
  • Stef­fen Möller (ur. 1969) – nie­miec­ki aktor, pi­sarz, ka­ba­re­ciarz i oso­bo­wość te­le­wi­zyj­na
  • Stef­fen Olsen (ur. 1983) – duń­ski strze­lec, mistrz świa­ta
  • Stef­fen Pe­der­sen (1974–2023) – duń­ski sza­chi­sta i autor ksią­żek o te­ma­ty­ce sza­cho­wej, mistrz mię­dzy­na­ro­do­wy
  • Stef­fen Ras­mus­sen (ur. 1982) – duń­ski pił­karz

Wikipedia


steffi

[czy­taj: szte­fi] nie­miec­kie imię żeń­skie


SJP.pl


stefka

zdrob­nie­nie od: Ste­fa­nia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pra­cow­ni­ków lot­nict­wa ste­war­de­sa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛfka, AS: stefka

Wiktionary


stefkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stef­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stefuś

zdrob­nie­nie od: Ste­fan (imię mę­skie); Ste­fek


SJP.pl


steganografia

nauka o ko­mu­ni­ka­cji pro­wa­dzo­nej w taki spo­sób, by obec­ność i treść ko­mu­ni­ka­tu nie mogła zo­stać wy­kry­ta


SJP.pl

Ste­ga­no­gra­fia (gr. "στεγανός, ste­ga­nos" „ukry­ty, chro­nio­ny” i "γράφειν, grap­he­in" „pisać”) – nauka o ko­mu­ni­ka­cji w taki spo­sób, by obec­ność ko­mu­ni­ka­tu nie mogła zo­stać wy­kry­ta. W odróż­nie­niu od kryp­to­gra­fii (gdzie obec­ność ko­mu­ni­ka­tu nie jest ne­go­wa­na, na­to­miast jego treść jest nie­jaw­na) ste­ga­no­gra­fia pró­bu­je ukryć fakt pro­wa­dze­nia ko­mu­ni­ka­cji. Tech­ni­ki ste­ga­no­gra­ficz­ne sto­so­wa­ne są także do zna­ko­wa­nia da­nych cy­fro­wych.

Wikipedia


stegienka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ste­gien­ka (niem. "Ste­e­gner­wer­der") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna. Leży na ob­sza­rze Żuław Wi­śla­nych.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ste­gien­ka".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


stegieński

przy­miot­nik od: Ste­gna


SJP.pl


stegna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­gna – część mia­sta Gli­no­jeck
  • Ste­gna – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Dzierz­go­wo
  • Ste­gna – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Jed­no­ro­żec
  • Ste­gna – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów
  • Ste­gna – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Ste­gna – gmina wiej­ska
  • Ste­gna – gro­ma­da ist­nie­ją­ca w la­tach 1954–1972
  • Ste­gny
  • De­ka­nat nad­mor­ski - Ste­gna, Ste­gna Gdań­ska, Ste­gna PKS, Ste­gna Mor­ska, Ste­gien­ka

Wikipedia


stegnianin

miesz­ka­niec Ste­gny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


stegnianka

miesz­kan­ka Ste­gny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


stegnisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. ślad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛɟˈɲiskɔ, AS: steǵńisko

Wiktionary


stegny

dziel­ni­ca War­sza­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­gny – część mia­sta Mo­giel­ni­ca
  • Ste­gny – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Ste­gny – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Ste­gny – część wsi Pnie­wo w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Łomża
  • Ste­gny – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Ste­gny – dawna gro­ma­da w po­wie­cie pa­słęc­kim
  • Ste­gny – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy i ła­dow­nia w Ste­gnach, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Ste­gny – tor łyż­wiar­ski w War­sza­wie
  • Ste­gny - pętla tram­wa­jo­wa w War­sza­wie
  • Ste­gna

Wikipedia


stegocefal

duży wy­mar­ły płaz tar­czo­gło­wy; la­bi­ryn­to­dont


SJP.pl


stegocefale

pod­gro­ma­da du­żych wy­mar­łych pła­zów tar­czo­gło­wych; me­an­drow­ce, la­bi­ryn­to­don­ty


SJP.pl


stegoceras

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów


SJP.pl

Ste­go­ce­ras – ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów. Żył na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej w epoce kredy póź­nej, od około 77,5 do 74 mi­lio­nów lat temu. Pier­wsze okazy z Al­ber­ty (Ka­na­da) opi­sa­no w 1902, na ich pod­sta­wie naz­wa­no ga­tu­nek ty­po­wy S. va­li­dum. Nazwa ro­dza­jo­wa oz­na­cza „ro­ga­te skle­pie­nie”, a epi­tet ga­tun­ko­wy zna­czy „silny”.

Wikipedia


stegować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1)  pot. żart. czyn­ność, któ­rej nazwy mó­wią­cy nie po­tra­fi okre­ślić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mógł­byś mi ste­go­wać te fi­ran­ki, bo nie mogę do­się­gnąć?

 (1.1) Ste­guj te okru­chy ze stołu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytegować, odtegować

 przym. stegowany

Wiktionary


stegozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ste­go­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej jurze na te­re­nie za­chod­niej Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ste­go­za­ur (1.1)

Wiktionary

Ste­go­za­ur ( Ste­go­sa­u­rus) – ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go ży­ją­ce­go w póź­nej jurze (późny ki­me­ryd-wczes­ny tyton) na te­re­nie dzi­siej­szej za­chod­niej Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

W 2006 jego szcząt­ki zna­le­zio­no też w Por­tu­ga­lii, co do­wo­dzi obec­no­ści zwie­rzę­cia w Eu­ro­pie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pocz­ta Pol­ska wy­e­mi­to­wa­ła zna­czek pocz­to­wy przed­sta­wia­ją­cy ste­go­za­u­ra.

Wiktionary


stegozaury

ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go


SJP.pl

Ste­go­za­u­ry (Ste­go­sa­u­ria) – grupa pta­sio­mied­ni­czych di­no­za­u­rów na­le­żą­cych do po­drzę­du ty­re­o­fo­rów. Za­li­cza­ne są do niej ro­dzi­ny Hu­a­y­an­go­sa­u­ri­dae i Ste­go­sa­u­ri­dae. Ste­go­za­u­ry miały bar­dzo cha­rak­te­ry­stycz­ny wy­gląd: mała w sto­sun­ku do resz­ty ciała czasz­ka, becz­ko­wa­ty tułów, czte­ry silne, do­brze zbu­do­wa­ne koń­czy­ny (tylne były dłuż­sze niż przed­nie) oraz ma­syw­ny, trzy­ma­ny wy­so­ko nad zie­mią ogon za­koń­czo­ny dwie­ma pa­ra­mi dłu­gich kol­ców.

Wikipedia


stein

naz­wi­sko


SJP.pl

Stein – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Środ­ko­wa Fran­ko­nia, w re­gio­nie In­du­strie­re­gion Mit­tel­fran­ken, w po­wie­cie Fürth. Leży w Okrę­gu Me­tro­po­li­tar­nym No­rym­ber­gi, ok. 6 km na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum No­rym­ber­gi i ok. 5 km na po­łud­nio­wy wschód od Zirn­dor­fu, nad rzeką Red­nitz, przy dro­dze B2, B14 i linii ko­le­jo­wej No­rym­ber­ga – Nördlingen.

Wikipedia


steinbach

[czy­taj: sztajn­bach] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­in­bach am At­ter­see – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Vöcklabruck
  • Ste­in­bach am Zieh­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Kirch­dorf an der Krems
  • Ste­in­bach an der Steyr – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Kirch­dorf an der Krems
  • Ste­in­bach – gmina
  • Ste­in­bach – mia­sto
  • Ste­in­bach – dziel­ni­ca Baden-Baden
  • Ste­in­bach am Wald – gmina w po­wie­cie Kro­nach
  • Ste­in­bach (Ta­u­nus) – mia­sto w po­wie­cie Hoch­ta­u­nus
  • Ste­in­bach – gmina w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Ste­in­bach am Don­ners­berg – gmina w po­wie­cie Don­ners­berg
  • Ste­in­bach am Glan – gmina w po­wie­cie Kusel
  • Ste­in­bach – dziel­ni­ca Rot­hen­burg/O.L.

Wikipedia


steinbeck

[czy­taj: stajn­bek] naz­wi­sko, m.in. John Ste­in­beck (1902-68) - ame­ry­kań­ski pi­sarz i re­por­ter, autor m.in. po­wie­ści "Grona gnie­wu" i "Na wschód od Edenu"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Janet Ste­in­beck – au­stra­lij­ska pły­wacz­ka, olim­pij­ka
  • John Ste­in­beck – ame­ry­kań­ski pi­sarz i dzien­ni­karz

Wikipedia


steinberg

[czy­taj: sztajn­berg] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­in­berg – miej­sco­wość w gmi­nie Li­gist w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Vo­its­berg
  • Ste­in­berg am Rofan – gmina w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Schwaz
  • Ste­in­berg-Dörfl – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Bur­gen­land, w po­wie­cie Ober­pul­len­dorf
  • Ste­in­berg – dawna nazwa miej­sco­wo­ści Stem­bert
  • Ste­in­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Vogt­land
  • Ste­in­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Schles­wig-Flens­burg
  • Ste­in­berg am See – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Schwan­dorf
  • Ste­in­berg
    • Ste­in­berg – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ste­in­ber­gu
  • Ste­in­berg Media Tech­no­lo­gies – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • Ste­i­ner­berg

Wikipedia


steiner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adal­bert Ste­i­ner (ur. 1907, zm. 1994) – ru­muń­ski pił­karz
  • Anton Ste­i­ner (ur. 1958) – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­ski
  • April Ste­i­ner-Ben­nett (ur. 1980) – ame­ry­kań­ska tycz­kar­ka
  • Endre Ste­i­ner (ur. 1901, zm. 1944) – wę­gier­ski sza­chi­sta
  • Felix Ste­i­ner (ur. 1896, zm. 1966) – nie­miec­ki woj­sko­wy
  • Fran­cis Ge­or­ge Ste­i­ner (ur. 1929) – ame­ry­kań­ski kry­tyk li­te­rac­ki i fi­lo­zof po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Georg Frie­drich Ste­i­ner (ur. przed 1704, zm. ok. 1766) – pol­ski bia­ło­skór­nik i ry­sow­nik
  • Günther Ste­i­ner – nie­miec­ki in­ży­nier po­cho­dze­nia wło­skie­go
  • Her­man Ste­i­ner (ur. 1905, zm. 1955) – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz i sza­chi­sta po­cho­dze­nia wę­gier­skie­go
  • Jakob Ste­i­ner (ur. 1796, zm. 1863) – szwaj­car­ski ma­te­ma­tyk
  • János Ste­i­ner (ur. 1908, zm. 1960) – wę­gier­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • John Ste­i­ner – aktor

Wikipedia


steinhaus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­in­ha­us – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Wels-Land
  • Ste­in­ha­us – dziel­ni­ca Lan­dau an der Isar
  • Ste­in­ha­us – miej­sco­wość w gmi­nie Ernen, w kan­to­nie Va­la­is, w okrę­gu Goms
  • Ste­in­ha­us – jeden z na­jo­ka­zal­szych bu­dyn­ków Bra­nie­wa do 1945 roku (pol. Ka­mien­ny Dom)
  • Bi­bia­na Ste­in­ha­us – nie­miec­ka sę­dzia pił­kar­ska
  • Ed­ward Art­hur Ste­in­ha­us – ame­ry­kań­ski bak­te­rio­log
  • Hugo Ste­in­ha­us – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia


steinhoff

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gerda Ste­in­hoff – nie­miec­ka na­dzor­czy­ni SS
  • Ha­li­na Gabor-Ste­in­hoff – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ja­nusz Ste­in­hoff – pol­ski po­li­tyk
  • Jo­han­nes Ste­in­hoff – nie­miec­ki as my­śliw­ski
  • Ste­in­hoff In­ter­na­tio­nal Hol­dings – ni­der­landz­kie przed­się­bior­stwo
  • Ste­in­hof

Wikipedia


steinitz

[czy­taj: sztaj­nic] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­i­nitz – dziel­ni­ca Dreb­kau
  • Ste­i­nitz – dziel­ni­ca Salz­we­del
  • Ale­xan­der Ste­i­nitz – au­striac­ki dy­ry­gent
  • Ernst Ste­i­nitz – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Juwal Ste­i­nitz – iz­ra­el­ski po­li­tyk
  • Wil­helm Ste­i­nitz – au­striac­ko-ame­ry­kań­ski sza­chi­sta

Wikipedia


steinkeller

[czy­taj: sztajn­ke­ler] naz­wi­sko


SJP.pl


steinway

[czy­taj: stajn­łej] marka for­te­pia­nów; Ste­in­way & Sons


SJP.pl


stejk

żar­to­bli­wie: stek


SJP.pl


stek

1. kot­let z mięsa wo­ło­we­go, wie­przo­we­go lub cie­lę­ce­go; steak
2. koń­co­wy od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go z uj­ściem dróg mo­czo­wych i płcio­wych, wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych zwie­rząt; klo­a­ka
3. na­gro­ma­dze­nie, naj­czę­ściej cze­goś złego, nie­po­żą­da­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z ka­wał­ka mięsa kro­jo­ne­go w po­przek włó­kien mię­śnio­wych lub ryby kro­jo­nej w po­przek krę­go­słu­pa, zaz­wy­czaj gril­lo­wa­ny lub sma­żo­ny w głę­bo­kim oleju;

 (1.2) zool. koń­co­wa roz­sze­rzo­na część je­li­ta wy­stę­pu­ją­ca u pra­wie wszyst­kich krę­gow­ców

 (1.3) przen. na­gro­ma­dze­nie, zbio­ro­wi­sko cze­goś (zwy­kle w sen­sie ne­ga­tyw­nym)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stek – koń­co­wa część je­li­ta więk­szo­ści krę­gow­ców.
  • stek – po­tra­wa ze sma­żo­ne­go lub gril­lo­wa­ne­go mięsa.
    • stek wo­ło­wy, befsz­tyk – po­tra­wa ze sma­żo­ne­go mięsa wo­ło­we­go.
    • stek rybny – po­tra­wa ze sma­żo­ne­go, gril­lo­wa­ne­go lub pie­czo­ne­go mięsa ryb.
    • stek Sa­lis­bu­ry – po­tra­wa z mie­lo­ne­go mięsa wo­ło­we­go z do­dat­kiem in­nych skład­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O smaku steku de­cy­du­je tem­pe­ra­tu­ra i czas sma­że­nia.

 (1.3) Za­trzy­ma­ny męż­czyz­na nie­spo­dzie­wa­nie obrzu­cił ich ste­kiem wyz­wisk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛk, AS: stek

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: przym. stekowy

 (1.2)

:: rzecz. stekowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kloaka

Wiktionary


steklinek

Ste­kli­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo, nad je­zio­rem Ste­klin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 543 miesz­kań­ców. Jest piątą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Czer­ni­ko­wo.

Wikipedia


steknica

Ste­kni­ca (kaszb. "Stéknëcô", niem. "Ficht­hof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 214 i tra­sie linii ko­le­jo­wej Lę­bork-Łeba.

Osada jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa "Łe­bie­niec".

Wikipedia


stekowce

pry­mi­tyw­ny typ ssaka cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ja­jo­rod­no­ścią, za­miesz­ku­ją­cy Au­stra­lię, Tas­ma­nię i Nową Gwi­neę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­no­tre­ma­ta|Bo­na­par­te|ref=tak., rząd pry­mi­tyw­nych ja­jo­rod­nych ssa­ków;

Wiktionary

Ste­kow­ce (Mo­no­tre­ma­ta) – rząd pry­mi­tyw­nych ssa­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ja­jo­rod­no­ścią. Nazwa ła­ciń­ska (jed­no­ot­wo­row­ce) na­wią­zu­je do faktu, że ich układ po­kar­mo­wy, wy­dal­ni­czy oraz roz­rod­czy mają wspól­ne uj­ście w steku ("clo­a­ca"). Prak­tycz­nie wszyst­kie znane ste­kow­ce za­sied­la­ją te­re­ny kra­i­ny au­stra­lij­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zróż­ni­co­wa­nie tak­so­no­micz­ne ste­kow­ców w przesz­ło­ści było jed­nak więk­sze, a obec­nie grupa ta jest je­dy­nie re­lik­to­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stekowiec mzw.

Wiktionary


stekowiec

pry­mi­tyw­ny typ ssaka cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ja­jo­rod­no­ścią, za­miesz­ku­ją­cy Au­stra­lię, Tas­ma­nię i Nową Gwi­neę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę, w któ­re­go bu­do­wie ana­to­micz­nej prze­wo­dy mo­czo­we i płcio­we ucho­dzą do steku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kol­czat­ka au­stra­lij­ska, będąc ste­kow­cem, znosi jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stek mrz., stekowce nmos.

 przym. stekowy

Wiktionary


stekowy

→ stek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze ste­kiem, do­ty­czą­cy steku

Wiktionary

Patrz:

stek

Powiązane:

 rzecz. stek mrz., stekowiec mzw.

Wiktionary


stela

1. środ­ko­wa część ło­dy­gi i ko­rze­nia;
2. pom­nik na­grob­ny w po­sta­ci czwo­ro­kąt­nej, sto­ją­cej płyty ka­mien­nej, roz­po­wszech­nio­ny w okre­sie sta­ro­żyt­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. pio­no­wo usta­wio­na płyta na­grob­na;

 (1.2) ar­che­ol. szt. w sta­ro­żyt­no­ści wolno sto­ją­ca płyta upa­mięt­nia­ją­ca wy­jąt­ko­wą oko­licz­ność lub wy­da­rze­nia

 (1.3) bot. środ­ko­wa część ko­rze­ni i łodyg

 (2.2) daw. gwara. stam­tąd, stąd

Wiktionary

Stela (στήλη stélē – słup, łac. "stela, stele") – usta­wio­na pio­no­wo ozdob­na płyta ka­mien­na z in­skryp­cją lub pła­sko­rzeź­bio­ną de­ko­ra­cją, w sta­ro­żyt­no­ści wzno­szo­na w róż­nych ce­lach; także pio­no­wa płyta na­grob­na.

W cy­wi­li­za­cjach sta­ro­żyt­ne­go Bli­skie­go Wscho­du stele pom­ni­ko­we z re­gu­ły upa­mięt­nia­ły do­ko­na­nia wład­ców, ich wojny, dzia­łal­ność bu­dow­la­ną bądź do­nio­słe wy­da­rze­nia re­li­gij­ne (np. Stela sępów, Stela Naram-Sina, Stela Ur-Nammu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na cmen­ta­rzu za­sta­łam zni­szczo­ny na­gro­bek: wazon był ro­zbi­ty, a stela prze­wró­co­na.

 (1.2) Ro­dza­jem de­ko­ra­cyj­nych stel asy­ryj­skich były też prze­ję­te od He­ty­tów wa­pien­ne or­to­sta­ty zdo­bio­ne or­na­men­ta­mi.

 (2.1) Cióng tu stela, bo ci kop­nym do hader!.

 (2.2) Ino wy­bi­jał pię­ścia­mi a krzy­czał: „Wy­ku­rzę ja tych szczu­rów stela!… Przy­je­cha­ły na wo­zach, a będą ucie­kać pie­cho­tą!…”

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) zaim. dotela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomnik nagrobny, nagrobek

Wiktionary


stelarny

w astro­no­mii: do­ty­czą­cy gwia­zdy lub gwiazd; gwia­zdo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gwiezd­ny, gwia­zdo­wy, do­ty­czą­cy gwiazd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈlarnɨ, AS: stelarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interstelarny

 rzecz. Stela ż., Stella ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astralny

Wiktionary


stelaż

kon­struk­cja, która pod­trzy­mu­je lub usz­tyw­nia coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szkie­let z cien­kich ele­men­tów do pod­par­cia i usz­tyw­nie­nia po­szy­cia z tka­ni­ny lub folii;

 (1.2) ze­staw ele­men­tów (półek, sto­ja­ków, roz­pó­rek itp.) słu­żą­cych do pre­zen­to­wa­nia to­wa­rów, ek­spo­na­tów na wy­sta­wach, w skle­pach

Wiktionary

Ste­laż (z hol. "Stel­la­ge" – 'rusz­to­wa­nie') – ze­staw ele­men­tów (jak półki, sto­ja­ki, rurki roz­po­ro­we, ekra­ny itd.) słu­żą­cych do pre­zen­ta­cji ek­spo­na­tów na wy­sta­wach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drugi ra­tow­nik prze­cis­nął się obok Bro­dzia­ka i w chwi­li, gdy koń­ców­ka noszy zna­la­zła się przy drzwiach, zwol­nił jakiś za­czep i po­dob­ny ste­laż z kół­ka­mi opadł na dół, sta­bi­li­zu­jąc wózek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛlaʃ, AS: stelaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stelażowy

Wiktionary


stelażowy

→ ste­laż


SJP.pl

Patrz:

stelaż

steliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Steli lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


stella

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stel­la – imię żeń­skie
  • Stel­la – osied­le w Chrza­no­wie
  • Stel­la – pol­ski, dwu­o­so­bo­wy mo­to­ro­wer
  • Stel­la – album szwaj­car­skie­go ze­spo­łu Yello
  • Stel­la – ro­dzaj z gro­ma­dy try­lo­bi­tów
  • Stel­la – bak­te­rie przyj­mu­ją­ce kształt gwia­zdy
  • Stel­la – se­rial ko­me­dio­wy
  • Stel­la – dra­mat Jo­han­na Wolf­gan­ga Go­et­he­go
  • Stel­la – film z 1943
  • Stel­la – film z 1950
  • Stel­la – film z 1955
  • Stel­la – film z 1983

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja da­le­ka krew­na z Olsz­ty­na ma na imię Stel­la.

 (1.1) […] a pa­nien­ki wy­glą­da­ją wprost wspa­nia­le: i Pola, i Ma­ry­sia, i Stel­la, i Wanda, i Sta­sia, i druga Ma­ry­sia, i Dzid­ka, i Zosia, i wszę­do­byl­ska Ja­dzia […]

 (1.1) Stel­le i Stele imie­ni­ny ob­cho­dzą 15 sierp­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛlːa, AS: ste•la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stellit mrz.

:: war. Stela ż.

:: zdrobn. Stelka ż., Stelcia ż., Stelunia ż., Stelusia ż.

 przym. Stelin, stelarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Stela; zdrobn. Stelka, Stelcia, Stelunia, Stelusia

Wiktionary


stellacja

pro­ces w ge­o­me­trii po­le­ga­ją­cy na kon­stru­o­wa­niu no­wych wie­lo­ką­tów lub wie­lo­ścia­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. pro­ces roz­sze­rza­nia ścian wie­lo­ścia­nu w prze­strze­ni w taki spo­sób, że two­rzą one nowy, bar­dziej zło­żo­ny wie­lo­ścian, zwy­kle o wy­glą­dzie gwiaź­dzi­stym

Wiktionary

Stel­la­cja (łac. "stel­la­tio" od "stel­la" – gwia­zda) – pro­ces w ge­o­me­trii po­le­ga­ją­cy na kon­stru­o­wa­niu no­wych wie­lo­ką­tów (stel­la­cja dwu­wy­mia­ro­wa) lub wie­lo­ścia­nów (stel­la­cja trój­wy­mia­ro­wa). Ogól­nie można za­sto­so­wać de­fi­ni­cję stel­la­cji do do­wol­ne­go wie­lo­to­pu w "n" wy­mia­rach. Otrzy­ma­ną fi­gu­rę na­zy­wa­my stel­la­cją fi­gu­ry wyj­ścio­wej (ma­cie­rzy­stej). Na pro­ces stel­la­cji skła­da­ją się dwie fazy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­ścian fo­rem­ny (np. dwu­na­sto­ścian) może mieć kilka stel­la­cji, z któ­rych naj­słyn­niej­szy­mi są np. wiel­ki dwu­na­sto­ścian czy wiel­ki dwu­dzie­sto­ścian – znane jako wie­lo­ścia­ny Ke­ple­ra–Po­in­so­ta.

Wiktionary


stellarator

typ re­ak­to­ra ter­mo­ją­dro­we­go, w któ­rym plaz­mę utrzy­mu­je pole ma­gne­tycz­ne ge­ne­ro­wa­ne przez zew­nętrz­ne cewki


SJP.pl

Stel­la­ra­tor – urzą­dze­nie, po­dob­nie jak to­ka­mak, słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia plaz­my i prze­pro­wa­dza­nia kon­tro­lo­wa­nej re­ak­cji ter­mo­ją­dro­wej. Jest to jedno z najw­cze­śniej­szych ste­ro­wa­nych urzą­dzeń fu­zyj­nych, wy­my­ślo­ne przez ame­ry­kań­skie­go fi­zy­ka i astro­fi­zy­ka Ly­ma­na Spit­ze­ra w 1950 r. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa „stel­la" – gwia­zda. Na­u­kow­cy dzię­ki urzą­dze­niu chcą uzy­skać wa­run­ki takie, jakie pa­nu­ją we wnę­trzu gwiazd.

Wikipedia


stellit

na­rzę­dzio­wy stop od­lew­ni­czy ko­bal­tu cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bar­dzo wy­so­ką twar­do­ścią


SJP.pl

Stel­lit – stop od­lew­ni­czy ko­bal­tu (44% do 67%), chro­mu (25% do 32%) i wol­fra­mu (2% do 14%) za­wie­ra­ją­cy czę­sto także do­miesz­ki węgla (0,5% do 4%), że­la­za i mo­lib­de­nu. Stel­li­ty cha­rak­te­ry­zu­ją się bar­dzo wy­so­ką twar­do­ścią, do 64 HRC (bez­poś­red­nio po od­la­niu), a za­ra­zem kru­cho­ścią, wy­ka­zu­ją dużą od­por­ność na ście­ra­nie i na wy­so­kie tem­pe­ra­tu­ry (do 950 °C), a także wy­ka­zu­ją dobrą od­por­ność ko­ro­zyj­ną.

Wikipedia


stellitowy

→ stel­lit


SJP.pl

Patrz:

stellit

stelmach

prze­sta­rza­le: rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem wozów oraz czę­ści do wozów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzem. rze­mieśl­nik, który zaj­mu­je się wy­ro­bem kół i in­nych czę­ści wozów, po­wo­zów, bry­czek, sań itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛlmax, AS: stelmaχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stelmachowanie n.

 czas. stelmachować

 przym. stelmachowy

Wiktionary


stelmachowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stel­ma­cho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stelmach mos.

Wiktionary


stelmachować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać to, co stel­mach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto mi stel­ma­chu­je tak gło­śno po pół­no­cy, że nie mogę spać?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stelmach m.

Wiktionary


stelmachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stelmachowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stel­ma­cho­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Lesz­no
  • Stel­ma­cho­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Ty­ko­cin
  • Stel­ma­cho­wo – dawna gmina wiej­ska w woj. bia­ło­stoc­kim (dzi­siej­sze woj. pod­la­skie)

Wikipedia


stelmachowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Stel­ma­chow­ski – pol­ski praw­nik i po­li­tyk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Bro­ni­sław Stel­ma­chow­ski – pol­ski praw­nik
  • Irena Stel­ma­chow­ska – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Wi­tol­da Stel­ma­chow­ska – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta

Wikipedia


stelmasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


stelmaski

→ stel­mach


SJP.pl

Patrz:

stelmach

stelmaszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


stelmaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stelmasznia

warsz­tat, pra­cow­nia stel­ma­cha


SJP.pl


stelmaszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


stelmaszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


stelwaga

w dwu­kon­nym wozie: nie­ru­cho­ma belka z ha­ka­mi na or­czy­ki; or­czy­ca, sztel­wa­ga


SJP.pl


stelągowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stematografia

daw­niej: ge­ne­a­lo­gia


SJP.pl


stematyzowany

pod­po­rząd­ko­wać coś (wy­po­wiedź, prze­strzeń itp.) w ca­ło­ści głów­ne­mu te­ma­to­wi


SJP.pl


stematyzować

pod­po­rząd­ko­wać coś (wy­po­wiedź, prze­strzeń itp.) w ca­ło­ści głów­ne­mu te­ma­to­wi


SJP.pl


stemma

1. ro­dzaj dzie­ła łą­czą­ce­go ele­men­ty słow­ne i pla­stycz­ne, na który skła­da się obraz herbu oraz utwór li­rycz­ny o te­ma­ty­ce na­wią­zu­ją­cej do mo­ty­wów i scen przed­sta­wio­nych na her­bie, po­pu­lar­ny w XVII i XVIII wieku;
2. wy­kres po­dob­ny do grafu, w któ­rym za po­mo­cą od­po­wied­nio opi­sa­nych sym­bo­li (naj­czę­ściej ma­łych liter al­fa­be­tu grec­kie­go) przed­sta­wia się zja­wi­ska za­cho­dzą­ce w ję­zy­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stem­ma, ina­czej przy­ocz­ko bocz­ne – wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych owa­dów typ na­rzą­du wzro­ku,
  • stem­ma co­di­cum – ter­min tech­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy w kry­ty­ce tek­stu.

Wikipedia


stempel

1. przy­rząd słu­żą­cy do od­bi­ja­nia pie­czę­ci, wzoru;
2. znak fa­brycz­ny, pie­częć od­bi­te na czymś za po­mo­cą ja­kie­goś przy­rzą­du;
3. słup w ko­pal­ni sta­no­wią­cy pod­po­rę stro­pu wy­ro­bi­ska;
4. na­rzę­dzie współ­pra­cu­ją­ce z ma­try­cą, wy­wie­ra­ją­ce na­cisk na ma­te­riał w pro­ce­sie tło­cze­nia lub kucia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd, który służy do od­bi­ja­nia wzoru lub tek­stu;

 (1.2) znak od­bi­ty przez stem­pel (1.1) na pa­pie­rze, w laku

 (1.3) górn. słup sta­no­wią­cy pod­po­rę stro­pu, np. wy­ro­bi­ska w ko­pal­ni;

 (1.4) na­rzę­dzie współ­pra­cu­ją­ce z ma­try­cą, które wy­wie­ra na­cisk na ma­te­riał w pro­ce­sie tło­cze­nia lub kucia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stem­pel (biuro) – przy­rząd do od­ci­ska­nia wzoru lub tek­stu na pa­pie­rze.
  • Stem­pel (nu­miz­ma­ty­ka) – przy­rząd do tło­cze­nia monet.
  • Stem­pel (gór­nict­wo, bu­dow­nict­wo) – ele­ment pod­pie­ra­ją­cy.
  • Stem­pel (obrób­ka pla­stycz­na) – ele­ment tło­czą­cy.
  • Stem­pel (broń) – ina­czej po­boj­czyk – przy­rząd słu­żą­cy do ubi­ja­nia w lufie pro­chu, przy­bit­ki i po­ci­sku.
  • Gary Stem­pel – pa­nam­ski tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃mpɛl, AS: stẽmpel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stemplowanie n., podstemplowanie n., stemplówka ż.

:: zdrobn. stempelek m.

 czas. stemplować, podstemplować, ostemplować

 przym. stemplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczątka, pieczęć

 (1.2) pieczątka

Wiktionary


stempelek

zdrob­nie­nie od: stem­pel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. mały stem­pel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stempel m., stemplowanie n., ostemplowanie n.

 czas. stemplować

Wiktionary


stempelkowy

→ stem­pe­lek


SJP.pl

Patrz:

stempelek

stempień

naz­wi­sko


SJP.pl


stemplarka

ma­szy­na do stem­plo­wa­nia; stem­plow­ni­ca


SJP.pl


stemplarski

zwią­za­ny z wy­ra­bia­niem stem­pli


SJP.pl


stemplarz

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy stem­ple, pie­cząt­ki


SJP.pl


stemplewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stemplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opa­try­wa­nie cze­goś od­ci­skiem pie­czę­ci

 (1.2) górn. bud. za­bez­pie­cza­nie tu­ne­lu, po­mie­szcze­nia itp. przed za­wa­le­niem przy po­mo­cy pod­pór (stem­pli)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stempel m., stempelek m., stemplownica ż., stemplownik m., ostemplowanie n., podstemplowanie n.

 czas. ostemplować dk., stemplować ndk., podstemplować

 przym. stemplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczętowanie

Wiktionary


stemplować

1. od­bi­jać na czymś stem­pel; pie­czę­to­wać;
2. pod­pie­rać, obu­do­wy­wać stem­pla­mi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przy­sta­wiać stem­pel (pie­cząt­kę) do do­ku­men­tu, listu

 (1.2) wsta­wiać stem­pel (pod­po­rę) pod strop

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛ̃mˈplɔvat͡ɕ, AS: stẽmplovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stempel m., stempelek m., stemplowanie n., podstemplowanie n., ostemplowanie n.

 czas. podstemplować dk.

 przym. stemplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczętować

Wiktionary


stemplowe

dawna opła­ta skar­bo­wa; po­da­tek stem­plo­wy


SJP.pl


stemplownica

ma­szy­na do stem­plo­wa­nia; stem­plar­ka


SJP.pl


stemplownik

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się pod­pie­ra­niem ścian stem­pla­mi


SJP.pl


stempniak

naz­wi­sko


SJP.pl


stempniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stempowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sten

1. jed­nost­ka siły w daw­nym ukła­dzie jed­no­stek miar MTS;
2. jed­nost­ka na 10-stop­nio­wej skali, uży­wa­na do oceny i po­rów­ny­wa­nia wy­ni­ków te­stów psy­cho­lo­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bry­tyj­ski pi­sto­let ma­szy­no­wy opra­co­wa­ny w 1941 roku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • STEN – pi­sto­let ma­szy­no­wy
  • sten – okres ge­o­lo­gicz­ny, część pro­te­ro­zo­i­ku
  • Sten – punk roc­ko­wy ze­spół mu­zycz­ny
  • sten – jed­nost­ka w skali ste­no­wej

Wikipedia


stencel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Sten­cel – pol­ska siat­kar­ka
  • Bła­żej Sten­cel – pol­ski aktor
  • Eu­ge­niusz Sten­cel – pol­ski rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Grze­gorz Sten­cel – pol­ski pił­karz
  • Krzysz­tof Sten­cel – pol­ski ma­te­ma­tyk i in­for­ma­tyk
  • Te­re­sa Sta­cho­wicz-Sten­cel – pol­ska on­ko­log, he­ma­to­log i pe­dia­tra dzie­cię­ca
  • Zdzi­sław Sten­cel – pol­ski in­ży­nier i dzia­łacz pań­stwo­wy

Wikipedia


stendaper

komik wy­gła­sza­ją­cy mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stand-uper, stan­du­per, stand uper, stand-upo­wiec, stan­du­po­wiec, stand upo­wiec, sten­da­po­wiec


SJP.pl


stendaperka

ko­micz­ka wy­gła­sza­ją­ca mo­no­log przed pu­blicz­no­ścią; stan­du­per­ka, stand uper­ka, stand-uper­ka


SJP.pl


stendendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­cią­ga­jąc, roz­sze­rza­jąc


SJP.pl


stendhal

[czy­taj: stęDAL albo stenDAL] pi­sarz fran­cu­ski (1783-1842), wła­ści­wie Henry Beyle


SJP.pl

Stend­hal, właśc. Marie-Henri Beyle (ur. 23 stycz­nia 1783 w Gre­no­ble zm. 23 marca 1842 w Pa­ry­żu) – fran­cu­ski pi­sarz ro­man­tyk, pre­kur­sor re­a­liz­mu w li­te­ra­tu­rze, wol­no­mu­larz.

Wikipedia


stendhalowski

[czy­taj: stę­da­low­ski] wła­ści­wy Stend­ha­lo­wi


SJP.pl


stendhalowy

[czy­taj: stę­da­lo­wy albo sten­da­lo­wy] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stend­ha­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stenga

prze­dłu­że­nie ko­lum­ny masz­tu, słu­żą­ce do roz­pi­na­nia gór­nych żagli sko­śnych


SJP.pl

Sten­ga – drugi li­cząc od po­kła­du seg­ment wie­locz­ło­no­we­go masz­tu na jach­cie, ża­glow­cu lub innym stat­ku ża­glo­wym. Sten­ga jest przy­mo­co­wa­na do koń­co­wej czę­ści ko­lum­ny masz­tu, do niej może być przy­mo­co­wa­na w taki sam spo­sób bram­sten­ga.

Dana sten­ga nosi nazwę od żagla no­szo­ne­go na masz­cie np. dla grot­masz­tu – grot­sten­ga, be­zan­masz­tu – be­zan­sten­ga.

Wikipedia


stenia

zdrob­nie­nie od: Ste­fa­nia (imię żeń­skie)


SJP.pl

Ste­nia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 22 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej w ta­kich kra­jach jak: Bo­li­wia, Bra­zy­lia, Ko­lum­bia, Ek­wa­dor, Gu­ja­na, Peru, Try­ni­dad i To­ba­go, We­ne­zu­e­la.

Wikipedia


steniczny

1. w psy­cho­lo­gii: mocny, silny, ak­tyw­ny;
2. uczu­cie ste­nicz­ne - uczu­cie wyz­wa­la­ją­ce ener­gię ży­cio­wą jed­nost­ki i po­bu­dza­ją­ce ją do dzia­ła­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. silny, mocny, ak­tyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Afekt, do któ­re­go do­pro­wa­dzi­ła czło­wie­ka np. roz­pacz czy strach, może być ste­nicz­ny albo aste­nicz­ny w za­leż­no­ści od tego, czy po­bu­dził ak­tyw­ność ru­cho­wą czło­wie­ka, czy też po­dzia­łał na nią ha­mu­ją­co.

Wiktionary


steniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Steni lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


stenka

naz­wi­sko


SJP.pl

Sten­ka – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1593 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 1778 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od imion Sta­ni­sław, Sta­ni­bor lub Sta­ni­mir i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w pół­noc­nej środ­ko­wej Pol­sce.

Wikipedia


steno

w mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z trzech gor­gon


SJP.pl

Steno (gr. Σθεννώ "Sthennṓ" bądź Σθεινώ "Stheinṓ", łac. "Sthen­no" bądź "Sthe­i­no") – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z trzech gor­gon.

Wikipedia


steno-

prze­dro­stek

 (1.1) ekol. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na wąski za­kres to­le­ran­cji na dany czyn­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) steno- + ter­micz­ny = ste­no­ter­micz­ny

 (1.1) steno- + -biont = ste­no­biont

Wiktionary


stenobiont

or­ga­nizm o wą­skim za­kre­sie to­le­ran­cji wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska, np. goryl; ste­no­top


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. ga­tu­nek o wą­skim za­kre­sie to­le­ran­cji w sto­sun­ku do czyn­ni­ków śro­do­wi­sko­wych;

Wiktionary


stenobiotyczny

przy­sto­so­wa­ny do życia tylko w ści­śle okre­ślo­nych wa­run­kach


SJP.pl


stenobiotyzm

zja­wi­sko przy­sto­so­wy­wa­nia się or­ga­niz­mu do życia w ści­śle okre­ślo­nych wa­run­kach, prze­ci­wień­stwo eu­ry­bio­tyz­mu


SJP.pl


stenofag

or­ga­nizm odży­wia­ją­cy się nie­wie­lo­ma ro­dza­ja­mi (oli­go­fag) lub jed­nym ro­dza­jem (mo­no­fag) po­kar­mu


SJP.pl

Ste­no­fag – zwie­rzę z wąską (jęz. grec­ki "steno" - "wąski") spe­cja­li­za­cją po­kar­mo­wą ogra­ni­cza­ją­cą się albo do jed­ne­go źró­dła (mo­no­fag) albo małej licz­by źró­deł po­kar­mu (oli­go­fag). Prze­ci­wień­stwem jest zwie­rzę bez spe­cja­li­za­cji po­kar­mo­wej (pan­to­fag) lub z sze­ro­ką spe­cja­li­za­cją po­kar­mo­wą (po­li­fag).

Wikipedia


stenofagiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się małą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do ro­dza­ju spo­ży­wa­ne­go po­ży­wie­nia

Wiktionary


stenofotyzm

zja­wi­sko zno­sze­nia tylko ma­łych róż­nic w sile oś­wiet­le­nia swo­je­go oto­cze­nia przez or­ga­nizm, prze­ci­wień­stwo eu­ry­fo­tyz­mu


SJP.pl


stenograf

osoba za­pi­su­ją­ca tekst me­to­dą ste­no­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­tra­fią­ca za­pi­sy­wać me­to­dą ste­no­gra­fii; ten, kto ste­no­gra­fu­je

Wiktionary

Nie mylić z: Sce­no­graf.

Ste­no­graf – osoba bie­gle po­słu­gu­ją­ca się ste­no­gra­fią, czyli umie­ją­ca pisać pis­mem ste­no­gra­ficz­nym. W śro­do­wi­sku au­to­rów sy­ste­mów ste­no­gra­ficz­nych oraz adep­tów kur­sów ste­no­gra­fii utr­wa­li­ła się za­sa­da, że ste­no­gra­fem naz­wać się może osoba, która osią­gnę­ła bie­głość prak­tycz­ną w sztu­ce ste­no­gra­fii, tj. po­tra­fią­ca za­pi­sać i od­czy­tać ste­no­gram i (kry­te­rium uz­na­nio­we) chęt­nie po­słu­gu­ją­ca się ste­no­gra­fią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stenografia ż., stenogram m.

:: fż. stenografka ż.

 czas. stenografować ndk.

 przym. stenograficzny

Wiktionary


stenografia

spo­sób szyb­kie­go pi­sa­nia za po­mo­cą umow­nych zna­ków i skró­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób pi­sa­nia za po­mo­cą umow­nych sym­bo­li, kon­wen­cji i skró­tów, poz­wa­la­ją­cy no­to­wać w tem­pie ludz­kiej mowy;

Wiktionary

Nie mylić z: Sce­no­gra­fia, Ste­ga­no­gra­fia.

Ste­no­gra­fia (gr. "ste­nós" „cias­ny”, "gráphein" „pisać”), ta­chy­gra­fia (gr. "tachýs" „szyb­ki”) – skró­co­na, sym­bo­licz­na me­to­da za­pi­su; zwięk­sza jego szyb­kość lub zwię­złość, w po­rów­na­niu z tra­dy­cyj­ny­mi dla da­ne­go ję­zy­ka me­to­da­mi. Ist­nie­je wiele form za­pi­su ste­no­gra­ficz­ne­go, wię­cej niż kla­sycz­nych al­fa­be­tów, czyli tzw. pisma dłu­gie­go. Naj­lep­sze z nich poz­wa­la­ją do­brze wy­tre­no­wa­ne­mu ste­no­gra­fo­wi pisać szyb­ciej niż kto­kol­wiek zdol­ny jest mówić.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɛ̃nɔˈɡrafʲja, AS: stẽnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stenograf mos.

 przym. stenograficzny

 czas. stenografować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. rzad. rychłopis

Wiktionary


stenograficzny

do­ty­czą­cy ste­no­gra­fii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze ste­no­gra­fią; wy­ko­na­ny me­to­dą ste­no­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stenografia ż., stenogram mrz., stenograf mos., stenografka ż.

 czas. stenografować ndk.

 przysł. stenograficznie

Wiktionary


stenografka

ko­bie­ta, która za­pi­su­je tekst me­to­dą ste­no­gra­fii


SJP.pl


stenografować

pisać za po­mo­cą umow­nych zna­ków i skró­tów


SJP.pl


stenogram

zapis ste­no­gra­ficz­ny


SJP.pl

Nie mylić z: Sce­no­graf.

Ste­no­gram – efekt pracy ste­no­gra­fa, zapis przy po­mo­cy me­to­dy ste­no­gra­fii prze­mó­wie­nia, wy­kła­du, ze­bra­nia, dy­sku­sji, de­ba­ty lub in­nych no­ta­tek. Dla za­pew­nie­nia jego czy­tel­no­ści dla nie­o­bez­na­nych ze ste­no­gra­fią ko­niecz­na jest jego tran­skryp­cja na al­fa­bet po­wszech­nie uży­wa­ny w danym kraju.

Wikipedia


stenohalinowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się małą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do róż­nych wiel­ko­ści za­so­le­nia

Wiktionary


stenohydryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się małą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do wahań wil­got­no­ści

Wiktionary


stenokardia

cho­ro­ba pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku zmian w na­czy­niach wień­co­wych i nie­dokr­wie­nia mię­śnia serca; dusz­ni­ca bo­les­na; dła­wi­ca pier­sio­wa


SJP.pl


stenolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy formy i ro­dza­je pisma ste­no­gra­ficz­ne­go


SJP.pl


stenopeliks

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów


SJP.pl

Ste­no­pe­liks ("Ste­no­pe­lix val­den­sis") – di­no­za­ur z grupy pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ria).

Żył w epoce wczes­nej kredy (ok. 125 mln lat temu) na te­re­nach współ­czes­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 1,5 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Niem­czech.

Do­kład­na przy­na­leż­ność sy­ste­ma­tycz­na ste­no­pe­lik­sa jest dosyć nie­jas­na, po­nie­waż nie zna­le­zio­no jego czasz­ki.

Wikipedia


stenopis

zapis tre­ści ste­no­gra­mu za po­mo­cą zna­ków stan­dar­do­we­go al­fa­be­tu


SJP.pl


stenopteryg

ro­dzaj za­u­rop­sy­da z rzędu ich­tio­za­u­rów


SJP.pl

Ste­nop­te­ryg ("Ste­nop­te­ry­gius") – ich­tio­za­ur z ro­dzi­ny Ste­nop­te­ry­gii­dae.

Żył we wczes­nej i na po­cząt­ku środ­ko­wej jury (aalen) na te­re­nach obec­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 2-3,5 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Niem­czech, Fran­cji, An­glii, Bel­gii, Luk­sem­bur­gu i być może w Szwaj­ca­rii.

Wikipedia


stenotermiczny

po­sia­da­ją­cy wąski za­kres to­le­ran­cji wzglę­dem tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się małą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do zmian tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary


stenotermizm

zja­wi­sko zno­sze­nia tylko nie­wiel­kich wahań tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia przez or­ga­nizm, prze­ci­wień­stwo eu­ry­ter­miz­mu


SJP.pl


stenotol

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów; sty­gi­mo­loch


SJP.pl


stenotop

or­ga­nizm o wą­skim za­kre­sie to­le­ran­cji wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska, np. goryl; ste­no­biont


SJP.pl


stenotopowy

→ ste­no­top


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się małą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do czyn­ni­ków śro­do­wi­ska i wy­stę­pu­ją­cy w ści­śle okre­ślo­nych wa­run­kach o nie­wiel­kich wa­ha­niach war­to­ści tych czyn­ni­ków

Wiktionary

Patrz:

stenotop

Powiązane:

 rzecz. stenotop

Wiktionary


stenotropizm

umie­jęt­ność przy­sto­so­wa­nia się or­ga­niz­mów do wą­skie­go za­kre­su zmien­no­ści czyn­ni­ków śro­do­wi­ska


SJP.pl


stenotypia

pi­sa­nie na ma­szy­nie ste­no­gra­ficz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da szyb­kie­go za­pi­sy­wa­nia mowy na ma­szy­nie ste­no­gra­ficz­nej

Wiktionary


stenotypiczny

→ ste­no­ty­pia


SJP.pl

Patrz:

stenotypia

stenotypista

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem lub odt­wa­rza­niem no­ta­tek na ma­szy­nie ste­no­gra­ficz­nej przy uży­ciu skró­co­nej, sym­bo­licz­nej me­to­dy za­pi­su (ste­no­gra­fii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­ko­nu­ją­ca szyb­kie­go za­pi­su mowy na ma­szy­nie ste­no­gra­ficz­nej

Wiktionary


stenotypistka

ko­bie­ta pi­szą­ca na ma­szy­nie ste­no­gra­ficz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca szyb­kie­go za­pi­sy­wa­nia mowy na ma­szy­nie ste­no­gra­ficz­nej

Wiktionary


stenowy

→ sten


SJP.pl

Patrz:

sten

stenoza

w me­dy­cy­nie: za­wę­że­nie np. tęt­ni­cy ner­ko­wej, aorty, od­le­gło­ści mię­dzy krę­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zwę­że­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zwę­że­nie za­staw­ki aor­tal­nej
  • zwę­że­nie drogi od­pły­wu pra­wej ko­mo­ry
  • zwę­że­nie drogi od­pły­wu lewej ko­mo­ry
  • ste­no­za za­staw­ki trój­dziel­nej
  • zwę­że­nie za­staw­ki mi­tral­nej
  • ste­no­za ka­na­łu krę­go­we­go

Wikipedia


stent

pro­te­za wew­nątrz­na­czy­nio­wa, sto­so­wa­na w celu po­pra­wie­nia koń­co­we­go efek­tu za­bie­gu an­gio­pla­sty­ki


SJP.pl

Stent – im­plant me­dycz­ny sto­so­wa­ny do utrzy­ma­nia świa­tła po­sze­rza­nych na­czyń krwio­no­śnych lub na­rzą­dów ru­ro­wych. Ma kształt walca i struk­tu­rę cien­kiej sia­tecz­ki, naj­czę­ściej zbu­do­wa­ną ze stali nier­dzew­nej 316 LVM, stopu chro­mo­wo-ko­bal­to­we­go wol­ne­go od niklu (w me­dy­cy­nie i pro­te­ty­ce stan­dar­dem są ma­te­ria­ły z oz­na­cze­niem „nic­kel-free” (bez­ni­klo­we), jeśli po­sia­da cer­ty­fi­kat czy­sto­ści) albo włó­kien syn­te­tycz­nych umie­szcza­na wew­nątrz na­czy­nia krwio­no­śne­go lub na­rzą­du ru­ro­we­go w celu przy­wró­ce­nia jego droż­no­ści.

Wikipedia


stentando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pow­strzy­mu­jąc, opóź­nia­jąc, z tru­dem


SJP.pl


stentor

ro­dzaj pier­wot­nia­ka z typu orzę­sków, ma­ją­cy kształt trąb­ki za­koń­czo­nej ot­wo­rem gę­bo­wym, przyt­wier­dzo­nym do po­dło­ża długą nóżką, obej­mu­ją­cy około 20 ga­tun­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sten­tor – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 2146
  • Sten­tor (trą­bik, trę­bacz) – ro­dzaj pier­wot­nia­ków z typu orzę­sków
  • Sten­tor – w mi­to­lo­gii grec­kiej he­rold o po­tęż­nym gło­sie; bo­ha­ter Ilia­dy Ho­me­ra
  • Wy­daw­nict­wo Pio­tra Mar­ci­szu­ka Sten­tor – pol­skie wy­daw­nict­wo książ­ko­we

Wikipedia


stentorowy

o gło­sie lub śmie­chu: bar­dzo silny, do­no­śny (od Sten­to­ra, bo­ha­te­ra "Ilia­dy")


SJP.pl


stentowanie

za­bieg wszcze­pie­nia sten­tu do na­czy­nia krwio­no­śne­go lub in­ne­go prze­wo­du


SJP.pl


stenwanta

sta­lo­wa lina na stat­ku za­cze­pio­na za sten­gę, pod­trzy­mu­ją­ca maszt z boków ze­bez­pie­cza­jąc przed wy­gię­ciem lub zła­ma­niem


SJP.pl


steoretyzować

dojść do ja­kichś wnio­sków na pod­sta­wie te­o­re­tycz­ne­go ro­zu­mo­wa­nia; wy­te­o­re­ty­zo­wać


SJP.pl


step

rów­ni­na po­ro­śnię­ta róż­ny­mi ga­tun­ka­mi wy­so­kich traw, wy­stę­pu­ją­ca na ob­sza­rach stre­fy umiar­ko­wa­nej o kli­ma­cie su­chym, kon­ty­nen­tal­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. tra­wia­sta rów­ni­na po­zba­wio­na drzew, rzek i je­zior;

 (1.2) cho­re­ogr. ro­dzaj tańca;

Wiktionary

Step – for­ma­cja ro­ślin­na stref umiar­ko­wa­nych, zwy­kle wie­lo­ga­tun­ko­wa, ale bez drzew. W po­kry­wie ro­ślin­nej znacz­ną rolę od­gry­wa­ją trawy, któ­rym to­wa­rzy­szą kse­ro­mor­ficz­ne ro­śli­ny ziel­ne, rzad­ko także krze­wy. Stepy kształ­tu­ją się na ob­sza­rach pod wpły­wem kli­ma­tu kon­ty­nen­tal­ne­go – z go­rą­cym i su­chym latem oraz mroź­ną i wietrz­ną zimą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ol­brzy­mi księ­życ za­le­wał cały step sre­brzy­stą poś­wia­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛp, AS: step

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. stepówka ż., stepowienie n.

 czas. stepowieć ndk.

 przym. stepowy

 (1.2)

 rzecz. stepowanie n.

 czas. stepować ndk.

Wiktionary


stepan

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­pan (Степан) – ukra­iń­skie imię mę­skie
  • Ste­pan (kot)

Wikipedia


stepanakercki

→ Ste­pa­na­kert


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ste­pa­na­ker­tem, do­ty­czą­cy Ste­pa­na­ker­tu

Wiktionary

Patrz:

Stepanakert

Powiązane:

 rzecz. Stepanakert mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chankendzki

Wiktionary


stepanakert

[czy­taj: stePAnakert] sto­li­ca Gór­skie­go Ka­ra­ba­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Azji, sto­li­ca Gór­skie­go Ka­ra­ba­chu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­pa­na­kert leży na ob­sza­rze sta­no­wią­cym te­ry­to­rium spor­ne mię­dzy Ar­me­nią i Azer­bej­dża­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛpãˈnakɛrt, AS: stepãnakert

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stepanakercki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Chankendi; daw. Wararakn

Wiktionary


stepaniuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Ste­pa­niuk (nie­od­mien­ne) – pol­skie i ukra­iń­skie naz­wi­sko. W stycz­niu 2022 roku w Pol­sce no­si­ły je 2384 osoby, w tym 1313 męż­czyzn oraz 1071 ko­biet. We­dług da­nych z 2002 roku naj­wię­cej (825), osób z tym naz­wi­skiem miesz­ka­ło w wo­je­wództ­wie pod­la­skim.

Wikipedia


steper

przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­cze­nia spraw­no­ści nóg; step­per


SJP.pl


stephan

[czy­taj: szte­fan]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


stephanie

[czy­taj: szte­fan]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) an­glo­sa­skie imię żeń­skie, Ste­fa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Step­ha­nie (pio­sen­kar­ka)
  • Step­ha­nie – po­stać z se­ria­lu Le­niu­cho­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Step­ha­nie była w trak­cie pa­ko­wa­nia przed prze­pro­wadz­ką, a ostat­nie dwa koty Rona nie­daw­no odesz­ły za tę­czo­wy most, więc prze­jął opie­kę nad znajd­ka­mi.

Wiktionary


stephen

[czy­taj: sti­wen] obce imię mę­skie


SJP.pl

Step­hen – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mars­hall.

Wikipedia


stephenie

[czy­taj: sti­wen] obce imię mę­skie


SJP.pl


stephens

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Step­hens (1812–1883) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, wi­ce­pre­zy­dent Sta­nów Skon­fe­de­ro­wa­nych Ame­ry­ki
  • Gra­e­me L. Step­hens (ur. 1952) – fizyk at­mos­fe­ry
  • Fre­de­ric Ge­or­ge Step­hens (1827/1828–1907) – bry­tyj­ski kry­tyk i hi­sto­ryk sztu­ki
  • John Lloyd Step­hens (1805–1852) – praw­nik, dy­plo­ma­ta i po­dróż­nik, od­kryw­ca ruin mia­sta Copán
  • Wil­liam Step­hens (1859–1944) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk re­pu­bli­kań­ski, gu­ber­na­tor Ka­li­for­nii, bur­mistrz Los An­ge­les
  • Step­hens – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ou­a­chi­ta
  • hrab­stwo Step­hens (ang. Step­hens Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo Step­hens (ang. Step­hens Co­un­ty) – w sta­nie Okla­ho­ma
  • hrab­stwo Step­hens (ang. Step­hens Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


stephenson

[czy­taj: STIwenson] naz­wi­sko, m.in. Ge­or­ge Step­hen­son (1781-1848) - wy­na­laz­ca bry­tyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­or­ge Step­hen­son – bry­tyj­ski in­ży­nier, „oj­ciec bry­tyj­skich kolei pa­ro­wych”
  • Nat­han Step­hen­son – ka­na­dyj­ski aktor
  • Neal Step­hen­son – ame­ry­kań­ski pi­sarz scien­ce-fic­tion.
  • Ro­bert Step­hen­son – an­giel­ski in­ży­nier
  • Van Step­hen­son – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Step­hen­son – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Me­no­mi­nee
  • Step­hen­son – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • Step­hen­son (ang. Step­hen­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Me­no­mi­nee
  • Step­hen­son (ang. Step­hen­son Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • hrab­stwo Step­hen­son (ang. Step­hen­son Co­un­ty) – w sta­nie Il­li­no­is

Wikipedia


stepniarka

ro­dzaj ja­szczur­ki z ro­dzi­ny ja­szczur­ko­wa­tych; Ere­mias


SJP.pl


stepnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Step­ni­ca (do 1945 niem. "Groß Ste­pe­nitz", daw. "Stob­ni­ca", hist. "Ste­pe­nit­ze") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Step­ni­ca. Po­ło­żo­na na po­gra­ni­czu Rów­ni­ny Go­le­niow­skiej i Do­li­ny Dol­nej Odry, nad Roz­to­ką Odrzań­ską i ucho­dzą­cą do niej rzeką Go­wie­ni­cą. W mie­ście znaj­du­je się port mor­ski i ką­pie­li­sko mor­skie.

Wikipedia


stepnicki

przy­miot­nik od: Step­ni­ca


SJP.pl


stepniczanin

miesz­ka­niec Step­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stepniczanka

miesz­kan­ka Step­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stepniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stepnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stepojeż

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny jeży


SJP.pl

Ste­po­jeż ("He­mie­chi­nus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny jeży (Eri­na­ce­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­żo­wa­tych (Eri­na­ce­i­dae).

Wikipedia


stepowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ste­po­wać.

Wiktionary

Ste­po­wa­nie ( step – krok) – ro­dzaj tańca po­le­ga­ją­cy na wy­stu­ki­wa­niu rytmu za po­mo­cą butów pod­ku­tych me­ta­lo­wy­mi blasz­ka­mi. Oprócz ruchu stóp tan­cerz może także po­ru­szać całym cia­łem, w za­leż­no­ści od stylu ste­po­wa­nia, bądź efek­tu jaki chce się uzy­skać. W ste­pie ir­landz­kim tan­ce­rze tra­dy­cyj­nie trzy­ma­ją ręce sple­cio­ne za sobą utrzy­mu­jąc kor­pus wy­pro­sto­wa­ny, w ste­pie ame­ry­kań­skim wraz z pla­stycz­nym kor­pu­sem biorą czyn­ny udział w tańcu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. step m., niestepowanie n.

 czas. stepować ndk.

Wiktionary


stepować

tań­czyć, ude­rza­jąc ryt­micz­nie pod­ku­ty­mi ob­ca­sa­mi i czub­ka­mi butów o po­dło­gę


SJP.pl


stepowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces za­mia­ny śro­do­wi­ska o buj­nej ro­ślin­no­ści w step lub pre­rię

Wiktionary

Ste­po­wie­nie - prze­mia­na ob­sza­rów za­le­sio­nych, za­ro­śli i łąk w zbio­ro­wi­ska tra­wia­ste - step lub pre­rię. Trawy są ro­śli­na­mi od­por­ny­mi na wa­run­ki kli­ma­tycz­ne i nie po­trze­bu­ją owa­dów do rozm­na­ża­nia. Ste­po­wie­nie po­stę­pu­je wraz ze sko­ko­wym ochło­dze­niem bądź ocie­ple­niem kli­ma­tu oraz pod wpły­wem nad­mier­ne­go osu­sze­nia gleb (przy śred­nich rocz­nych opa­dach po­ni­żej 500-600 mm) oraz sil­nym na­sło­necz­nie­niu te­re­nu.

Wikipedia


stepowieć

przeksz­tał­cać się w step lub po­dob­ne zbio­ro­wi­sko tra­wia­ste


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) geogr. za­mie­niać się w step

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. step m.

Wiktionary


stepowy

1. ty­po­wy dla stepu, ży­ją­cy, ros­ną­cy na ste­pie;
2. zwią­za­ny ze ste­pem (tań­cem), np. krok ste­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze ste­pem, do­ty­czą­cy stepu

 (1.2) zwią­za­ny ze ste­pem i ste­po­wa­niem, do­ty­czą­cy stepu i ste­po­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kra­jo­bra­zie ste­po­wym do­mi­nu­ją trawy.

 (1.1) Ste­po­wy cha­rak­ter znacz­nej czę­ści kraju przy­czy­nił się do tego, że Węgry padły głów­ną ofia­rą na­ja­zdów mon­gol­skich w XIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. step m., stepowienie n.

 (1.2)

 rzecz. step m., stepowanie n.

Wiktionary


stepper

przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­cze­nia spraw­no­ści nóg; ste­per


SJP.pl

Step­per – sta­cjo­nar­ne urzą­dze­nie tre­nin­go­we do ćwi­cze­nia prze­de wszyst­kim dol­nych par­tii mię­śni. Ruchy wy­ko­ny­wa­ne na step­pe­rze przy­po­mi­na­ją cho­dze­nie po scho­dach lub wspi­na­nie się pod górkę.

Wikipedia


stepówka

ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, ży­ją­cy na ste­pach Azji i Afry­ki


SJP.pl


stepówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­roc­li­for­mes|Hux­ley|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Ste­pów­ki, ste­pów­ko­wa­te – rząd (Pte­roc­li­for­mes) oraz ro­dzi­na (Pte­roc­li­dae) pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki pu­styn­ne, pół­pu­styn­ne i ste­po­we, za­miesz­ku­ją­ce Azję, Afry­kę oraz po­łud­nio­wo-za­chod­nią Eu­ro­pę (Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski i po­łud­nio­wą Fran­cję).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wą po­kar­mu ste­pó­wek są na­sio­na, pędy i pąki ro­ślin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stepówka ż.

Wiktionary


stepówkowate

o ce­chach ste­pów­ko­wa­tych (rząd pta­ków)


SJP.pl


stepówkowaty

o ce­chach ste­pów­ko­wa­tych (rząd pta­ków)


SJP.pl


ster

1. urzą­dze­nie do kie­ro­wa­nia stat­kiem wod­nym lub po­wietrz­nym; rudel;
2. kie­row­nict­wo, za­rzą­dza­nie czymś;
3. jed­nost­ka ob­ję­to­ści sto­so­wa­na w Pol­sce do 1953 roku; metr sze­ścien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. żegl. urzą­dze­nie słu­żą­ce do na­da­nia i utrzy­ma­nia kie­run­ku ruchu stat­ku wod­ne­go lub po­wietrz­ne­go;

 (1.2) przen. książk. kie­ro­wa­nie, za­rzą­dza­nie czymś

Wiktionary

Ster – ru­cho­me urzą­dze­nie bę­dą­ce czę­ścią jed­nost­ki pły­wa­ją­cej lub stat­ku po­wietrz­ne­go (patrz: po­wierzch­nie ste­ro­we sa­mo­lo­tu), słu­żą­ce za­rów­no do utrzy­my­wa­nia, jak i do zmia­ny kie­run­ku ruchu. Dzia­ła­nie steru zmie­nia ką­to­wą orien­ta­cję jed­nost­ki w prze­strze­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dząc przesz­ko­dę mak­sy­mal­nie wy­chy­lił ster.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛr, AS: ster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sternik mos., sterowiec mrz., sterowanie n., sterownik mrz., sterówka ż., przesterowanie n.

 czas. sterować ndk.

 przym. sterowy

 przysł. sterowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kierownictwo

Wiktionary


steradian

jed­nost­ka miary kąta bry­ło­we­go; ste­re­o­ra­dian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. miar. jed­nost­ka miary kąta bry­ło­we­go w ukła­dzie SI, równa mie­rze kąta o wierz­choł­ku w środ­ku kuli, wy­ci­na­ją­ce­go z po­wierzch­ni tej kuli frag­ment o po­wierzch­ni rów­nej kwa­dra­to­wi pro­mie­nia kuli;

Wiktionary

Ste­ra­dian (sr od στέρεος – stę­ża­ły, twar­dy, ma­syw­ny, prze­strzen­ny i ra­dius – pro­mień) – jed­nost­ka SI okre­śla­ją­ca miarę kąta bry­ło­we­go; nie­mia­no­wa­na jed­nost­ka po­chod­na tego ukła­du.

Jest to miara kąta bry­ło­we­go o wierz­choł­ku w środ­ku kuli, wy­ci­na­ją­ce­go z po­wierzch­ni tej kuli pole równe kwa­dra­to­wi jej pro­mie­nia. Tak zde­fi­nio­wa­na miara kąta bry­ło­we­go przyj­mu­je war­to­ści rze­czy­wi­ste z prze­dzia­łu for­mu­la_1.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radian mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. sr

Wiktionary


steran

w che­mii: czte­ro­pier­ście­nio­wy zwią­zek bez pod­staw­ni­ków, z któ­re­go zbu­do­wa­ny jest ste­ro­id; cy­klo­pen­ta­no­per­hy­dro­fe­nan­tren


SJP.pl


sterany

po­tocz­nie: bar­dzo zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny wy­ko­ny­wa­niem cięż­kiej pracy; wy­koń­czo­ny, sty­ra­ny, uty­ra­ny, za­ty­ra­ny, spra­co­wa­ny


SJP.pl


sterać

1. zmar­no­wać, zni­szczyć, nad­we­rę­żyć coś głów­nie przez cięż­ką pracę, trudy, zmart­wie­nia itp.; sty­rać;
2. daw­niej: po­drzeć, zni­szczyć coś przez dłu­gie uży­wa­nie;
3. daw­niej: roztr­wo­nić (ma­ją­tek, bo­gact­wa);
4. daw­niej: ste­rać się -
a) stra­cić siły, zdro­wie przez pracę, trudy, mę­czą­cy tryb życia itp.;
b) o ma­jąt­ku, bo­gact­wach itp.: roz­stać roztr­wo­nio­nym


SJP.pl


sterburta

prawa burta stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. prawa burta stat­ku pa­trząc z rufy na dziób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie sy­gnał szedł na ster­bur­tę i bak­bur­tę, a tam pracę po­dej­mo­wa­ły si­łow­ni­ki.

Wiktionary


sterburtowy

→ ster­bur­ta


SJP.pl

Patrz:

sterburta

stercz

gru­czoł u męż­czyzn i sam­ców ssa­ków wyt­wa­rza­ją­cy wy­dzie­li­nę wcho­dzą­cą w skład na­sie­nia; gru­czoł kro­ko­wy; pro­sta­ta


SJP.pl


sterczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ster­czeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛrˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: sterčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sterczeć

Wiktionary


sterczeć

cza­sow­nik

 (1.1) wy­sta­wać poza jakąś po­wierzch­nię, stać na sztorc

 (1.2) pot. stać długo i bez­czyn­nie

 (1.3) gwara wię­zien­na stać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy ster­czą­ce widzę cycki / Wpa­dam w na­strój po­e­tyc­ki

 (1.2) Czemu się tak spóź­niasz? Ster­czę już tutaj pół go­dzi­ny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛrt͡ʃɛt͡ɕ, AS: sterčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterczenie n., stercz m., sterczyna ż.

 przym. sterczący, sterczynowy

Wiktionary


sterczowy

→ stercz


SJP.pl

Patrz:

stercz

sterczyna

pio­no­wy, wień­czą­cy ele­ment de­ko­ra­cji ar­chi­tek­to­nicz­nej, sto­so­wa­ny też cza­sem w me­blar­stwie i w zwień­cze­niach oł­ta­rzy


SJP.pl


sterczynowy

→ ster­czy­na


SJP.pl

Patrz:

sterczyna

sterdynianin

miesz­ka­niec Ster­dy­ni (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sterdynianka

miesz­kan­ka Ster­dy­ni (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sterdyń

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ster­dyń (do 2006 "Ster­dyń-Osada") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, Ma sta­tus so­łect­wa, Jest sie­dzi­bą gminy Ster­dyń oraz pa­ra­fii św. Anny. Leży na hi­sto­rycz­nym Pod­la­siu.

Ster­dyń daw­niej był mia­stem – uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1737 ro­kiem, zo­stał zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku.

Wikipedia


sterdyński

→ Ster­dyń


SJP.pl

Patrz:

Sterdyń

stereo

1. po­tocz­nie: ste­re­o­fo­nicz­ny (uży­wa­ne po okre­śla­nym rze­czow­ni­ku);
2. efekt po­le­ga­ją­cy na odt­wo­rze­niu i prze­ka­za­niu dźwię­ków przez sprzęt w taki spo­sób, że dają wra­że­nie roz­mie­szczo­nych w prze­strze­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ste­re­o­fo­nicz­ny

przy­słó­wek

 (2.1) ste­re­o­fo­nicz­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) pot. urzą­dze­nie lub ze­staw ste­re­o­fo­nicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɛɔ, AS: stereo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereofonia ż.

 przym. stereofoniczny

 przysł. stereofonicznie

 przedr. stereo-

Wiktionary


stereobat

1. po­dium w świą­ty­ni rzym­skiej;
2. pod­bu­do­wa świą­ty­ni grec­kiej


SJP.pl

Ste­re­o­bat (gr. στερεοβάτης z στέρεος „stę­ża­ły, twar­dy, ma­syw­ny, prze­strzen­ny” i βάτος „stą­pa­ją­cy”):

Wikipedia


stereobiektyw

rzad­ko: fo­to­gra­ficz­na na­sad­ka ste­re­o­sko­po­wa słu­żą­ca do ro­bie­nia zdjęć pla­stycz­nych; ste­re­o­o­biek­tyw (rzad­ko)


SJP.pl


stereocefal

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; eu­o­plo­ce­fal, sko­lo­za­ur


SJP.pl


stereochemia

dział zaj­mu­ją­cy się struk­tu­rą prze­strzen­ną czą­stek che­micz­nych oraz za­leż­no­ścią mię­dzy ich bu­do­wą a prze­bie­giem re­ak­cji, w ja­kiej biorą udział


SJP.pl

Ste­re­o­che­mia – dział che­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem trój­wy­mia­ro­wej struk­tu­ry czą­ste­czek i jej wpły­wem na włas­no­ści tych czą­ste­czek.

Ste­re­o­che­mia zaj­mu­je się czte­re­ma pod­sta­wo­wy­mi za­gad­nie­nia­mi:

Wikipedia


stereochemiczny

→ ste­re­o­che­mia


SJP.pl

Patrz:

stereochemia

stereochromia

Ste­re­o­chro­mia – tech­ni­ka w sztu­ce, wy­ko­rzy­sty­wa­na w ma­lar­stwie ścien­nym, fre­sków i obra­zów, po­le­ga­ją­ca na za­bez­pie­cze­niu po­ma­lo­wa­nej po­wierzch­ni (po­dło­ża i farb) przed ne­ga­tyw­nym dzia­ła­niem wpły­wów at­mos­fe­rycz­nych lub wan­da­liz­mem za po­mo­cą pre­pa­ra­tów, np.: szkło wodne, wo­do­rot­le­nek gli­no­wy, kwas krze­mo­wo-flu­o­ro­wy.

Wikipedia


stereofonia

elek­tro­a­ku­stycz­na me­to­da za­pi­sy­wa­nia, od­bie­ra­nia, trans­mi­to­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ku, da­ją­ca wra­że­nie prze­strzen­ne­go roz­mie­szcze­nia jego źró­deł


SJP.pl

Ste­re­o­fo­nia (pot. ste­reo z gr. "στερεός" "twar­dy, stały, sztyw­ny, prze­strzen­ny" i "φωνή" "dźwięk, ton, głos") – elek­tro­a­ku­stycz­na me­to­da od­bie­ra­nia, za­pi­sy­wa­nia, trans­mi­to­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ku, tak aby u słu­cha­ją­ce­go wy­wo­łać wra­że­nie prze­strzen­ne­go roz­mie­szcze­nia jego źró­deł. Zapis dźwię­ku od­by­wa się za po­mo­cą co najm­niej dwóch nie­za­leż­nych mi­kro­fo­nów, osob­no dla ka­na­łu le­we­go i pra­we­go, trans­mi­sja zaś po­przez dwa od­dziel­ne ka­na­ły do dwóch osob­nych gło­śni­ków.

Wikipedia


stereofoniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ste­re­o­fo­nicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereofonia ż.

 przym. stereofoniczny

 przysł. stereofonicznie

Wiktionary


stereofoniczny

przy­miot­nik od: ste­re­o­fo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elek­tron. akust. taki, który wy­ko­rzy­stu­je tech­ni­kę ste­re­o­fo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereo n., stereofonia ż., stereofoniczność ż.

 przysł. stereofonicznie, stereo

 przym. stereo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stereo

Wiktionary


stereofotografia

Ste­re­o­fo­to­gra­fia, fo­to­gra­fia ste­re­o­sko­po­wa – tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu dwóch zdjęć obiek­tu z róż­nych punk­tów wi­dze­nia.

Ob­ser­wa­cja ta­kich zdjęć po­le­ga na pa­trze­niu pra­wym okiem na fo­to­gra­fię wy­ko­na­ną z pra­we­go punk­tu wi­dze­nia i lewym okiem – z prze­ciw­ne­go punk­tu. Daje to wra­że­nie iż przed­mio­ty te znaj­du­ją się w trój­wy­mia­ro­wej prze­strze­ni. Na­tu­ral­ność, wła­ści­wość ta­kiej tech­ni­ki osią­ga się przez wy­rów­na­nie kątów wi­dze­nia i od­stę­pów op­tycz­nych.

Wikipedia


stereognozja

Ste­re­o­gnoz­ja – ter­min ne­u­ro­lo­gicz­ny okre­śla­ją­cy zdol­ność do roz­poz­na­wa­nia przed­mio­tów wy­łącz­nie za po­mo­cą do­ty­ku.

Stwier­dzo­no, że u ludzi cho­rych na cho­ro­bę Alz­he­i­me­ra ste­re­o­gnoz­ja znacz­nie po­gar­sza się, w prze­ci­wień­stwie do in­nych typów de­men­cji, gdzie to zja­wi­sko nie jest ob­ser­wo­wa­ne.

Wikipedia


stereograf

przy­rząd słu­żą­cy do przed­sta­wia­nia po­wierzch­ni brył ge­o­me­trycz­nych na pła­szczyź­nie


SJP.pl


stereografia

per­spek­ty­wicz­ne przed­sta­wia­nie brył ge­o­me­trycz­nych na pła­szczyź­nie, w spo­sób za­cho­wu­ją­cy wier­ność kątów


SJP.pl


stereograficzny

→ ste­re­o­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

stereografia

stereografka

→ ste­re­o­graf


SJP.pl

Patrz:

stereograf

stereogram

1. para zdjęć tego sa­me­go przed­mio­tu wy­ko­na­nych w ten spo­sób, że przy ich ob­ser­wa­cji w ste­re­o­sko­pie otrzy­mu­je się trój­wy­mia­ro­wy obraz;
2. prze­strzen­ny, trój­wy­mia­ro­wy obraz ja­kiejś rze­czy, uzy­ska­ny jedną z licz­nych tech­nik


SJP.pl

Ste­re­o­gram, obraz ste­re­o­sko­po­wy – obraz przed­sta­wio­ny na pła­szczyź­nie w taki spo­sób, aby spra­wiał wra­że­nie trój­wy­mia­ro­we­go. Wra­że­nie to widz może osią­gnąć przy za­sto­so­wa­niu spe­cjal­nych oku­la­rów o róż­no­barw­nych szkieł­kach lub od­po­wied­nio usta­wia­jąc wzrok (np. roz­szcze­pia­jąc go) – użyty spo­sób jest za­leż­ny od tech­ni­ki, jaką ut­wo­rzo­no ste­re­o­gram.

Wikipedia


stereoizomer

jeden ze związ­ków róż­nią­cych się je­dy­nie prze­strzen­nym uło­że­niem ato­mów; izo­mer prze­strzen­ny


SJP.pl


stereokardiograf

urzą­dze­nie do ba­da­nia serca me­to­dą ste­re­o­kar­dio­gra­fii


SJP.pl


stereomechanika

dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się odksz­tał­ce­nia­mi i na­prę­że­nia­mi w po­szcze­gól­nych czę­ściach roż­nych kon­struk­cji


SJP.pl


stereometria

dział ge­o­me­trii do­ty­czą­cy włas­no­ści figur ge­o­me­trycz­nych prze­strzen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. dział ma­te­ma­ty­ki, ge­o­me­tria trój­wy­mia­ro­wa;

Wiktionary

Ste­re­o­me­tria – ge­o­me­tria prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej. Po­ję­cie to od­no­si się naj­czę­ściej do prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej, ale może też do­ty­czyć prze­strze­ni hi­per­bo­licz­nej i rzu­to­wej.

Przed­mio­tem jej badań są włas­no­ści brył oraz przeksz­tał­ce­nia izo­me­trycz­ne i afi­nicz­ne prze­strze­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostro­słup, sto­żek czy kula to bryły; więc ich włas­no­ścia­mi zaj­mu­je się ste­re­o­me­tria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: stereõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stereometryczny

 przysł. stereometrycznie

Wiktionary


stereometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. zwią­za­ny ze ste­re­o­me­trią, do­ty­czą­cy ste­re­o­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereometria ż.

Wiktionary


stereoobiektyw

rzad­ko: fo­to­gra­ficz­na na­sad­ka ste­re­o­sko­po­wa słu­żą­ca do ro­bie­nia zdjęć pla­stycz­nych; ste­re­o­biek­tyw


SJP.pl


stereoradian

prze­sta­rza­le: jed­nost­ka miary kąta bry­ło­we­go; ste­ra­dian


SJP.pl


stereoskop

przy­rząd op­tycz­ny da­ją­cy moż­li­wość uzy­ska­nia trój­wy­mia­ro­wych obra­zów sfo­to­gra­fo­wa­nych obiek­tów


SJP.pl

Ste­re­o­skop – przy­rząd op­tycz­ny, słu­żą­cy do ob­ser­wo­wa­nia fo­to­gra­fii ste­re­o­sko­po­wych. Fo­to­gra­fia ste­re­o­sko­po­wa skła­da się z dwóch zdjęć tego sa­me­go obiek­tu, ale wy­ko­na­nych z róż­nych punk­tów wi­dze­nia (zob. ste­re­o­sko­pia). Pa­trzą­cy przez ste­re­o­skop widz ma wra­że­nie prze­strzen­no­ści i trój­wy­mia­ro­wo­ści oglą­da­nej sceny.

Wikipedia


stereoskopia

Ste­re­o­sko­pia – tech­ni­ka obra­zo­wa­nia od­da­ją­ca wra­że­nie nor­mal­ne­go wi­dze­nia ste­re­o­sko­po­we­go, to zna­czy odw­zo­ro­wu­ją­ca nie tylko kształt i kolor obiek­tów, ale także ich wza­jem­ne za­leż­no­ści prze­strzen­ne, od­le­głość od ob­ser­wa­to­ra i głę­bię sceny.

Wy­ma­ga do­star­cze­nia do mózgu dwóch obra­zów, wi­dzia­nych z per­spek­ty­wy le­we­go i pra­we­go oka.

Wikipedia


stereoskopowy

→ ste­re­o­skop


SJP.pl

Patrz:

stereoskop

stereotaksja

1. w me­dy­cy­nie: me­to­da wpro­wa­dza­nia do okre­ślo­nych miejsc w mózgu elek­tro­dy (lub in­ne­go urzą­dze­nia) celem po­bu­dze­nia lub usz­ko­dze­nia oś­rod­ka móz­go­we­go;
2. w bio­lo­gii: re­ak­cja ru­cho­wa wolno po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów na bo­dziec kie­run­ko­wy - dotyk, po­le­ga­ją­ca na ich ści­słym przy­wie­ra­niu do po­dło­ża; tig­mo­tak­sja


SJP.pl


stereotaktyczny

→ ste­re­o­tak­sja


SJP.pl

Patrz:

stereotaksja

stereotyp

upro­szczo­ny obraz kogoś lub cze­goś, zwy­kle opar­ty na czę­ścio­wo fał­szy­wych są­dach, funk­cjo­nu­ją­cy w świa­do­mo­ści spo­łecz­nej i nie­łat­wo zmie­nia­ją­cy się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. upro­szczo­na kon­struk­cja my­ślo­wa za­wie­ra­ją­ca ir­ra­cjo­nal­ne bądź fał­szy­we prześ­wiad­cze­nie do­ty­czą­ce róż­nych zja­wisk, in­sty­tu­cji, osób, a naj­czę­ściej in­nych grup spo­łecz­nych;

 (1.2) po­ligr. ro­dzaj ma­try­cy dru­kar­skiej do druku wy­pu­kłe­go

 (1.3) in­form. ad­no­ta­cja gru­pu­ją­ca inne ad­no­ta­cje

Wiktionary

Ste­re­o­typ (z gr. στερεός „twar­dy, stały, sztyw­ny, prze­strzen­ny” i τυπος „wzór, od­cisk”) – kon­struk­cja my­ślo­wa za­wie­ra­ją­ca kom­po­nent poz­naw­czy, emo­cjo­nal­ny i be­ha­wio­ral­ny oraz upro­szczo­ne prześ­wiad­cze­nie do­ty­czą­ce ge­ne­zy róż­nych zja­wisk, w tym do­ty­czą­cych in­nych grup spo­łecz­nych. Jako pier­wszy ter­mi­nu „ste­re­o­typ” na okre­śle­nie upro­szczo­nych sche­ma­tów, klisz i wy­o­bra­żeń, któ­ry­mi lu­dzie po­słu­gu­ją się do oce­nia­nia i ka­te­go­ry­zo­wa­nia, użył Wal­ter Lipp­mann w swo­jej książ­ce „Opi­nia Pu­blicz­na”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W świe­cie arab­skim funk­cjo­nu­je ste­re­o­typ Tu­ne­zyj­czy­ka jako osoby upar­cie odże­gnu­ją­cej się od swo­jej arab­sko­ści.

 (1.1) Ste­re­o­typ przy­ję­ty może być przez jed­nost­kę w wy­ni­ku włas­nych ob­ser­wa­cji, przej­mo­wa­nia po­glą­dów in­nych osób, wzor­ców prze­ka­zy­wa­nych przez spo­łe­czeń­stwo, może być także wy­ni­kiem pro­ce­sów emo­cjo­nal­nych (…).

 (1.2) Mię­dzy tech­nicz­ny­mi wy­na­laz­ka­mi XIX wieku pier­wsze pra­wie miej­sce zaj­mu­ją ste­re­o­ty­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛˈɔtɨp, AS: stereotyp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereotypowość ż., stereotypizacja ż., stereotypownia ż., stereotypnia ż., stereotypia ż., stereotyper m., stereotypowanie n.

 czas. stereotypować

 przym. stereotypowy

 przysł. stereotypowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cliché, szablon

Wiktionary


stereotypia

Ste­re­o­ty­pia – cią­głe pow­ta­rza­nie bez­ce­lo­wych lub ry­tu­al­nych ru­chów, po­staw ciała, wy­po­wie­dzi wy­stę­pu­ją­ce u osób z nie­peł­no­spraw­no­ścią in­te­lek­tu­al­ną, z za­bu­rze­nia­mi ze spek­trum au­tyz­mu, dy­ski­ne­za­mi póź­ny­mi, ste­re­o­ty­po­wym za­bu­rze­niem ru­cho­wym, a także z in­ny­mi za­bu­rze­nia­mi. Ste­re­o­ty­pią może być wy­ko­ny­wa­nie pro­stych ru­chów, ta­kich jak ko­ły­sa­nie cia­łem, a także zło­żo­nych, jak na przy­kład na­prze­mien­ne krzy­żo­wa­nie nóg, a także wy­ko­ny­wa­nie ru­chów mar­szo­wych w miej­scu. Ste­re­o­ty­pie słow­ne to per­se­we­ra­cje.

Wikipedia


stereotypizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spro­wa­dza­nie cze­goś do ste­re­o­ty­pu, two­rze­nie ste­re­o­ty­pu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiek­tem ste­re­o­ty­pi­za­cji (uprze­dze­nia) może być: przy­na­leż­ność ra­so­wa i et­nicz­na, zawód, hobby, płeć, pre­fe­ren­cje sek­su­al­ne czy re­li­gia, wy­gląd zew­nętrz­ny, cho­ro­ba — prak­tycz­nie wszyst­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛɔtɨpʲiˈzat͡sʲja, AS: stereotypʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereotyp m., stereotypowość ż., stereotypownia ż., stereotypnia ż., stereotypia ż., stereotyper m., stereotypowanie n.

 czas. stereotypować

 przym. stereotypowy

 przysł. stereotypowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kategoryzacja, generalizowanie

Wiktionary


stereotypizować

spro­wa­dzać coś do ste­re­o­ty­pu


SJP.pl


stereotypowo

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie ze ste­re­o­ty­pem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spra­wę braku po­pu­lar­no­ści w Szwaj­ca­rii Jana Pawła II też przed­sta­wio­no błęd­nie i ste­re­o­ty­po­wo - że niby tylko pro­te­stan­ci nie lubią pa­pie­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɔ, AS: stereotypovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereotyp m., stereotypowość ż., stereotypizacja ż., stereotypownia ż., stereotypnia ż., stereotypia ż., stereotyper m., stereotypowanie n.

 czas. stereotypować

 przym. stereotypowy

Wiktionary


stereotypowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ste­re­o­ty­po­we; cecha tych, któ­rzy są ste­re­o­ty­po­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereotyp m., stereotypizacja ż.

 przym. stereotypowy

 przysł. stereotypowo

Wiktionary


stereotypowy

zgod­ny z ste­re­o­ty­pem, niez­mien­ny, sza­blo­no­wy, tra­dy­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny ze ste­re­o­ty­pem, niez­mien­ny, sza­blo­no­wy, tra­dy­cyj­ny

 (1.2) za­wsze taki sam, pow­ta­rza­ją­cy się bez zmian

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɨ, AS: stereotypovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stereotyp m., stereotypowość ż., stereotypizacja ż., stereotypownia ż., stereotypnia ż., stereotypia ż., stereotyper m., stereotypowanie n.

 czas. stereotypować

 przysł. stereotypowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tradycyjny

 (1.2) banalny, nieskomplikowany, normalny, oklepany, pospolity, prosty, przeciętny, rutynowy, schematyczny, skostniały, standardowy, szablonowy, sztampowy, tradycyjny, trywialny, tuzinkowy, typowy, utarty, utrwalony, zwyczajny, zwykły

Wiktionary


stereowizja

ste­re­o­wiz­ja cy­fro­wa - tech­ni­ka obra­zo­wa umoż­li­wia­ją­ca re­kon­struk­cję scen trój­wy­mia­ro­wych na pod­sta­wie obra­zów po­zy­ska­nych z przy­najm­niej dwóch sen­so­rów op­tycz­no-elek­tro­nicz­nych


SJP.pl


sterkoryzacja

daw­niej: upra­wa grun­tów przy uży­ciu na­wo­zów na­tu­ral­nych lub sztucz­nych


SJP.pl


sterkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sterkowiec

Ster­ko­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Brze­sko.

W Ster­kow­cu znaj­du­je się przy­sta­nek ko­le­jo­wy, przez który prze­bie­ga linia ko­le­jo­wa nr 91 Kra­ków Głów­ny – Me­dy­ka.

In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Łężcz, Na Ba­gnie, Pia­ski.

Wikipedia


sterków

Ster­ków – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


sterlet

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych; cze­czu­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aci­pen­ser rut­he­nus|L.|ref=tak., ga­tu­nek słod­ko­wod­nej, wę­drow­nej ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych;

Wiktionary

Ster­let, cze­czu­ga ("Aci­pen­ser rut­he­nus", "Huso rut­he­nus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej, wę­drow­nej ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych (Aci­pen­se­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zja­da­ne chęt­nie przez ster­le­ta są: larwy owa­dów, ską­po­szcze­ty, drob­ne sko­ru­pia­ki, a także małe ryby.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeczuga

Wiktionary


sterling

w że­glar­stwie: deska za­wie­szo­na po­zio­mo na li­nach za burtą, umoż­li­wia­ją­ca wy­ko­ny­wa­nie tam niek­tó­rych robót


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. deska do prac wy­wie­szo­na za burtę stat­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­ja­ma­in Ster­ling – ame­ry­kań­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Jan Ster­ling (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Se­we­ryn Ster­ling – le­karz ftyz­ja­tra, po­pu­la­ry­za­tor hi­gie­ny, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Ster­ling – le­karz ne­u­ro­log, poeta
  • Ra­he­em Ster­ling – an­giel­ski pił­karz
  • Ster­ling – bry­tyj­ski pi­sto­let ma­szy­no­wy
  • Ster­ling Trucks – ame­ry­kań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych
  • Ster­ling Motor Cars – ame­ry­kań­ska marka dla bry­tyj­skich sa­mo­cho­dów Rover w la­tach 1987-1991
  • Ster­ling Air­li­nes – dawna skan­dy­naw­ska linia lot­ni­cza
  • Ster­ling – pro­gram kom­pu­te­ro­wy do two­rze­nia frak­ta­li
  • Ster­ling – ze­spół in­die­roc­ko­wy po­cho­dzą­cy z Danii
  • Ster­ling – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ska, w okrę­gu Kenai Pe­nin­su­la

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɛrlʲĩŋk, AS: sterlʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ławka bosmańska

Wiktionary


sterlingowy

→ ster­ling (jed­nost­ka mo­ne­tar­na); szter­lin­go­wy


SJP.pl


sterlitamacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ster­li­ta­ma­kiem, do­ty­czą­cy Ster­li­ta­ma­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sterlitamak mrz.

Wiktionary


sterlitamak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w Basz­kor­to­sta­nie;

Wiktionary

Ster­li­ta­mak (ros. Стерлитамак, "Stier­li­ta­mak", baszk. Стәрлетамаҡ / "Stärletamaq") – mia­sto w Rosji. Jest po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kraju, w Basz­kor­to­sta­nie. W 2020 li­czy­ło 276 394 miesz­kań­ców. W mie­ście znaj­du­je się wyż­sza szko­ła pe­da­go­gicz­na oraz mu­ze­um hi­sto­rycz­no-kra­joz­naw­cze. W Ster­li­ta­mak funk­cjo­nu­je port rzecz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sterlitamacki

Wiktionary


stermaszt

ostat­ni, tylny maszt na wie­lo­masz­to­wych stat­kach o peł­nym oża­glo­wa­niu re­jo­wym; krzyż­maszt, krojc­maszt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. tylny maszt co najm­niej trój­masz­tow­ca o oża­glo­wa­niu re­jo­wym

Wiktionary

Ster­maszt (krojc­maszt) – ostat­ni maszt na ża­glow­cach mi­ni­mum trzy­masz­to­wych, pod wa­run­kiem, że znaj­du­je się na nim oża­glo­wa­nie re­jo­we. Oża­glo­wa­nie to może zaj­mo­wać cały maszt lub tylko wyż­sze pię­tra żagli, współ­dzie­ląc lub od­da­jąc niż­sze pię­tra oża­glo­wa­niu sko­śne­mu. Ster­maszt wy­stę­pu­je wy­łącz­nie na ża­glow­cach typu fre­ga­ta.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) krojcmaszt, kreuzmaszt, środ. krojc

Wiktionary


stermomodernizować

prze­pro­wa­dzić prace zmniej­sza­ją­ce stra­ty cie­pła w bu­dyn­ku


SJP.pl


stermotorzysta

że­glarz upraw­nio­ny do pro­wa­dze­nia jach­tów mo­to­ro­wych po wo­dach śród­lą­do­wych


SJP.pl


stermotorzystka

→ ster­mo­to­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

stermotorzysta

stern

[czy­taj: sztern] ty­god­nik nie­miec­ki


SJP.pl

Stern („gwia­zda”) – ilu­stro­wa­ny ty­god­nik uka­zu­ją­cy się w Niem­czech. Za­ło­żo­ny w 1948 roku, w 2000 jego na­kład wy­no­sił około mi­lio­na eg­zem­pla­rzy.

W 1983 roku wzbu­dził mię­dzy­na­ro­do­wą sen­sa­cję, pu­bli­ku­jąc w od­cin­kach rze­ko­me dzien­ni­ki Adol­fa Hit­le­ra. Hi­sto­ry­cy wy­ka­za­li jed­nak­że, iż była to mi­sty­fi­ka­cja, a ty­god­nik długo mu­siał odzy­ski­wać za­u­fa­nie czy­tel­ni­ków.

Wikipedia


sternadel

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. trzna­del

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sternal, styrnadel

Wiktionary


sternal

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. trzna­del

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ster­nal (1898-1984) – pol­ski ko­mu­ni­sta i dzia­łacz ro­bot­ni­czy
  • Lech Ster­nal (1919-2009) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Sta­ni­sław Ster­nal – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sternadel, styrnadel

Wiktionary


sternberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Stern­berg – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Lud­wigs­lust-Par­chim, sie­dzi­ba Związ­ku Gmin Stern­ber­ger Se­en­lands­chaft.

Wikipedia


sterne

[czy­taj: stern] naz­wi­sko, m.in. La­u­ren­ce Ster­ne (1713-1768) - pi­sarz an­giel­ski


SJP.pl


sternicki

naz­wi­sko


SJP.pl


sternictwo

1. kie­ro­wa­nie stat­kiem lub ło­dzią za po­mo­cą steru;
2. kie­ro­wa­nie or­ga­ni­za­cją, ludź­mi; kie­row­nict­wo;
3. ze­spół ludzi za­rzą­dza­ją­cych or­ga­ni­za­cją, ludź­mi; kie­row­nict­wo;
4. praca, zawód ster­ni­ka


SJP.pl


sterniczka

1. że­glar­ka ob­słu­gu­ją­ca ster;
2. ko­bie­ta ma­ją­ca sto­pień ster­ni­ka


SJP.pl


sterniczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


sterniczy

→ ster­nik


SJP.pl

Patrz:

sternik

sternik

1. że­glarz ob­słu­gu­ją­cy ster;
2. sto­pień że­glar­ski;
3. że­glarz ma­ją­cy sto­pień ster­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. żegl. że­glarz kie­ru­ją­cy danym obiek­tem pły­wa­ją­cym

 (1.2) żegl. sto­pień że­glar­ski niż­szy od stop­nia ka­pi­ta­na i że­glarz po­sia­da­ją­cy ów sto­pień

Wiktionary

Ster­nik – osoba kie­ru­ją­ca jed­nost­ką pły­wa­ją­cą (stat­kiem, ło­dzią itp.) z po­mo­cą steru (urzą­dze­nia ste­ro­we­go).

Na więk­szych stat­kach i okrę­tach ster­nik jest jed­nym z człon­ków za­ło­gi (zwy­kle nie musi być ofi­ce­rem), który kie­ru­je okrę­tem wy­peł­nia­jąc po­le­ce­nia ka­pi­ta­na (do­wód­cy). Do zadań ster­ni­ka na­le­ży prze­de wszyst­kim utrzy­my­wa­nie za­da­ne­go kursu, wyz­na­czo­ne­go na wi­docz­ny obiekt na brze­gu lub po­przez od­nie­sie­nie do stron świa­ta (kurs kom­pa­so­wy).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ster mrz., sterniczka ż.

 czas. sterować ndk.

Wiktionary


sternit

draż­nią­cy bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny z pod­gru­py draż­nią­cych bo­jo­wych środ­ków tru­ją­cych, na­zy­wa­nej ster­ni­ta­mi, dzia­ła­ją­cy draż­nią­co na drogi od­de­cho­we, błony ślu­zo­we, oczy i skórę po­wo­du­jąc ki­cha­nie, ka­szel, po­draż­nie­nia oczu i gór­nych dróg od­de­cho­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ster­nit – draż­nią­cy bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy
  • ster­nit – skle­ryt brzusz­ny pier­ście­nia ciała sta­wo­no­gów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam­syt jest ster­ni­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛrʲɲit, AS: sterʹńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sternitowy

Wiktionary


sternity

draż­nią­cy bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy


SJP.pl

Ster­ni­ty (łac. "ster­nu­e­re" – ki­chać; ang. "ster­nu­ta­tor", "ster­nu­ta­to­ry agent") – pod­gru­pa draż­nią­cych bo­jo­wych środ­ków tru­ją­cych. Są cia­ła­mi sta­ły­mi o bar­dzo małej lot­no­ści, przez co mogą być sto­so­wa­ne je­dy­nie w po­sta­ci ae­ro­zo­lu.

Ster­ni­ty w nie­wiel­kim stę­że­niu dzia­ła­ją draż­nią­co na drogi od­de­cho­we, błony ślu­zo­we, oczy i skórę.

Wikipedia


sternowo

Ster­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce.

Wieś jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Lotyń.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie po­mor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


sternum

brzusz­na (spod­nia) część seg­men­tów tu­ło­wia i od­wło­ku sta­wo­no­gów


SJP.pl

Ster­num (l. mn. ster­na) – brzusz­na (spod­nia) część seg­men­tów ciała bu­du­ją­cych tułów i od­włok u sta­wo­no­gów. Zło­żo­na z jed­ne­go lub wię­cej skle­ry­tów zwa­nych płyt­ka­mi brzusz­ny­mi lub ster­ni­ta­mi. Ster­ni­ty są brzusz­ny­mi czę­ścia­mi eg­zosz­kie­le­tu. Z niek­tó­rych mogą od­cho­dzić do wew­nątrz ciała wy­pust­ki zwane en­do­ster­ni­ta­mi, bę­dą­ce czę­ścią en­dosz­kie­le­tu i punk­tem za­cze­pu mię­śni.

Wikipedia


steroid

zwią­zek or­ga­nicz­ny bio­lo­gicz­nie czyn­ny; ste­ryd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zob. ste­ryd.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaden za­po­wie­dzia­ny i ofi­cjal­ny test na ste­ro­i­dy nie jest w sta­nie wy­kryć ich sto­so­wa­nia, jeśli od­po­wied­nio za­trze się ślady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɔjit, AS: steroi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. steroidowy

Wiktionary


steroidowy

→ ste­ro­id; ste­ry­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny ze ste­ro­i­da­mi, do­ty­czą­cy ste­ro­i­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. steroid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterydowy

Wiktionary


sterol

zwią­zek che­micz­ny z grupy ste­ry­dów; ste­ry­na


SJP.pl


sterolotka

ele­ment uste­rze­nia umie­szczo­ny na kra­wę­dzi spły­wu skrzy­dła sa­mo­lo­tu; ele­won


SJP.pl


sterowalność

Ste­ro­wal­ność ( con­trol­la­bi­li­ty) – moż­li­wość wpły­wa­nia na stan ba­da­ne­go obiek­tu.

Wikipedia


sterowalny

da­ją­cy się ste­ro­wać


SJP.pl


sterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ste­ro­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ste­ro­wa­nie wie­lo­krot­ne
  • ste­ro­wa­nie bez­poś­red­nie
  • ste­ro­wa­nie op­ty­mal­ne
  • ste­ro­wa­nie adap­ta­cyj­ne
  • ste­ro­wa­nie pre­dyk­cyj­ne
  • ste­ro­wa­nie sto­cha­stycz­ne
  • ste­ro­wa­nie ana­lo­go­we
  • ste­ro­wa­nie cy­fro­we
  • ste­ro­wa­nie nu­me­rycz­ne
  • ste­ro­wa­nie śliz­go­we
  • ste­ro­wa­nie od­por­ne
  • ste­ro­wa­nie okre­so­we

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɔˈvãɲɛ, AS: sterovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sterować

 rzecz. ster m., sterowiec mrz., sterownik mrz.

Wiktionary


sterowany

1. taki, który pod­le­ga wpły­wom, re­gu­la­cjom (np. go­spo­dar­ka ste­ro­wa­na)
2. taki, któ­rym daje się kie­ro­wać za po­mo­cą od­po­wied­nich urzą­dzeń (np. ste­ro­wa­ne po­ci­ski ra­kie­to­we)


SJP.pl


sterować

1. wyz­na­czać kie­ru­nek, trasę za po­mo­cą steru
2. kie­ro­wać ja­ki­miś dzia­ła­nia­mi, wpły­wać na coś, rzą­dzić czymś
3. kie­ro­wać pracą, ru­chem urzą­dzeń, ma­szyn za po­mo­cą kom­pu­te­ra, pi­lo­ta itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żegl. wyz­na­czać kie­ru­nek za po­mo­cą steru

 (1.2) kie­ro­wać ja­ki­miś dzia­ła­nia­mi, wpły­wać na coś, rzą­dzić czymś

 (1.3) kon­tro­lo­wać pracę urzą­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy sta­no­wi­sko wy­po­sa­żo­ny bę­dzie w wy­god­ny, elek­trycz­nie ste­ro­wa­ny fotel dia­li­za­cyj­ny z włas­nym od­bior­ni­kiem te­le­wi­zyj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɔvat͡ɕ, AS: sterovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterówka ż., ster m., sterowiec m., sterownik m., sternik m., sterownia ż., sterowanie n.

 przym. sterowniczy, sterowy

 przysł. sterowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kierować, być u steru, manewrować, manipulować

Wiktionary


sterowcowy

→ ste­ro­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ste­row­ca

Wiktionary

Patrz:

sterowiec

Wymowa:

IPA: ˌstɛrɔˈft͡sɔvɨ, AS: sterofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterowiec mrz.

Wiktionary


sterowiec

ae­ro­stat z na­pę­dem sil­ni­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. ste­ro­wal­ny, po­dłuż­ny balon na­peł­nio­ny gazem lżej­szym od po­wie­trza, po­sia­da­ją­cy włas­ny napęd;

Wiktionary

Ste­ro­wiec – ae­ro­stat (sta­tek po­wietrz­ny lżej­szy od po­wie­trza), od ba­lo­nu róż­nią­cy się po­sia­da­niem steru i na­pę­du, dzię­ki któ­rym może się sa­mo­dziel­nie po­ru­szać, nie­za­leż­nie od ota­cza­ją­ce­go go po­wie­trza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­łę­zie po­kie­re­szo­wa­ły po­wło­kę ste­row­ca, a pilot ra­to­wał się awa­ryj­nym lą­do­wa­niem przed pa­ła­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: sterovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ster m., sterownia ż., sterownik m., sterowność ż., sterowalność ż., sterowanie n.

 czas. sterować ndk.

 przym. sterowcowy, sterowny, sterowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cepelin

Wiktionary


sterownia

po­mie­szcze­nie na stat­ku mie­szczą­ce przy­rzą­dy ste­row­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, z któ­re­go czymś się ste­ru­je, za­rzą­dza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­row­nia – po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się urzą­dze­nia do za­wia­dy­wa­nia ma­szy­na­mi lub pro­ce­sa­mi tech­no­lo­gicz­ny­mi
  • Ste­row­nia lub ste­rów­ka – po­mie­szcze­nie na stat­ku, w któ­rym są umie­szczo­ne urzą­dze­nia do kie­ro­wa­nia stat­kiem
    • zo­bacz: mo­stek ka­pi­tań­ski
  • dy­spo­zy­tor­nia
  • na­staw­nia

Wikipedia

Powiązane:

 czas. sterować

 rzecz. sterowiec mrz.

Wiktionary


sterownica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ste­row­ni­ca w lot­nict­wie
  • ste­row­ni­ca w że­glar­stwie

Wikipedia


sterowniczy

słu­żą­cy do ste­ro­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sły­żą­cy do ste­ro­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie prze­ry­wam bluz­ga­nia, gdy po­cią­gam mocno za drą­żek ste­row­ni­czy i wbi­jam nogi w pe­da­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sterować

 rzecz. sterówka ż.

Wiktionary


sterowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ste­row­ny


SJP.pl


sterownik

in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy albo plik od­po­wie­dzial­ny za od­po­wied­nią współ­pra­cę urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne­go z kom­pu­te­rem i kon­tro­lu­ją­cy tę współ­pra­cę; draj­wer; dri­ver


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pro­gram ob­słu­gu­ją­cy urzą­dze­nia po­dłą­czo­ne do kom­pu­te­ra

 (1.2) techn. pro­gram lub urzą­dze­nie go wy­ko­nu­ją­ce słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia ukła­dem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ste­row­nik CNC
  • ste­row­nik PDF
  • ste­row­nik PLC
  • ste­row­nik urzą­dze­nia
  • kon­tro­ler

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój apa­rat cy­fro­wy nie dzia­ła ze stan­dar­do­wy­mi sy­ste­mo­wy­mi ste­row­ni­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɔvʲɲik, AS: sterovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ster m., sterowiec m., sterowanie n.

 czas. sterować ndk.

 przym. sterowny, sterowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) driver, drajwer, firmware, kontroler

 (1.2) kontroler

Wiktionary


sterowność

Ste­row­ność – cecha pro­ce­su lub obiek­tu (np. sa­mo­lo­tu, stat­ku) okre­śla­ją­ca jego po­dat­ność na sy­gna­ły ste­ru­ją­ce (np na wy­chy­le­nie wo­lan­tu, obrót koła ste­ro­we­go, ale także na zmia­nę ste­ru­ją­ce­go na­pię­cia elek­trycz­ne­go na wej­ściu wzmac­nia­cza), ob­ja­wia­ją­ca się wła­ści­wą, prze­wi­dzia­ną re­ak­cją na te sy­gna­ły.

Wikipedia


sterowny

da­ją­cy się pro­wa­dzić po obra­nym kur­sie, szyb­ko i spraw­nie re­a­gu­ją­cy na ruchy steru (np. ste­row­na łódź, ste­row­ny sa­mo­lot)


SJP.pl


sterowy

przy­miot­nik od: ster (np. drą­żek ste­ro­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze ste­rem, do­ty­czą­cy steru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ster m., sterownik mrz., sterówka ż.

 czas. sterować

Wiktionary


sterroryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. uży­cie prze­mo­cy w celu za­stra­sze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­ce­sy po­ka­zo­we miały na celu ster­ro­ry­zo­wa­nie spo­łe­czeń­stwa, ro­zbi­ja­nie so­li­dar­no­ści po­szcze­gól­nych grup spo­łecz­nych, zła­ma­nie woli oporu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror mrz., terroryzm mrz., terrorysta mos., terrorystka ż., terroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


sterroryzować

zmu­sić kogoś do cze­goś prze­mo­cą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ter­ro­ry­zo­wać)

 (1.1) polit. użyć prze­mo­cy w celu za­stra­sze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka z che­mii ster­ro­ry­zo­wa­ła nas kla­sów­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror mrz., terroryzm mrz., terrorysta mos., terrorystka ż., sterroryzowanie n., terroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


sterta

wiele przed­mio­tów po­ło­żo­nych jeden na dru­gim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór le­żą­cych na sobie przed­mio­tów

 (1.2) in­form. ro­dzaj pa­mię­ci w kom­pu­te­rze;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ster­ta – ob­szar prze­strze­ni adre­so­wej pro­ce­su słu­żą­cy do dy­na­micz­nej alo­ka­cji pa­mię­ci
  • ster­ta (szty­ga) – usta­wio­ne snop­ki zżę­te­go zboża na polu (przed zwie­zie­niem do sto­do­ły) w celu wysch­nię­cia ziar­na przed młó­ce­niem, także jako stóg (rol­nict­wo)
  • ko­piec – struk­tu­ra da­nych w in­for­ma­ty­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzieś na przed­mie­ściu po­ka­zu­ją mi ster­tę po­ła­ma­nych dzid, łuków, ma­czug i strzał. Wo­jow­ni­cy zło­ży­li broń, którą na­stęp­nie po­li­cja na wszel­ki wy­pa­dek zni­szczy­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛrta, AS: sterta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stos, kupa

Wiktionary


stertnik

ma­szy­na ukła­da­ją­ca słomę lub siano w ster­ty


SJP.pl


sterujący

taki, za po­mo­cą któ­re­go można czymś kie­ro­wać, np. zegar ste­ru­ją­cy


SJP.pl


steryczny

w che­mii: prze­strzen­ny, np. efekt ste­rycz­ny


SJP.pl


steryd

zwią­zek or­ga­nicz­ny bio­lo­gicz­nie czyn­ny; ste­ro­id


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. lipid zbu­do­wa­ny z czte­rech pier­ście­ni wę­glo­wych, od­po­wie­dzial­ny za prze­pływ krwi, re­gu­lu­ją­cy prze­mia­nę ma­te­rii, za­cho­wa­nia sek­su­al­ne, przy­rost tka­nek lub peł­nią­cy inną okre­ślo­ną funk­cję;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. obraź. czło­wiek sil­nie umię­śnio­ny

 (2.2) pot. obraź. czło­wiek za­ży­wa­ją­cy ste­ry­dy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krót­kotr­wa­le, w przy­pad­ku za­pa­le­nia spo­jó­wek, po­ma­ga­ją także ste­ry­dy, które na­le­ży sto­so­wać pod ści­słą kon­tro­lą le­ka­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterydziarz m.

 przym. sterydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) steroid

 (2.1) kulturysta, obraź. ABS, sterydziarz

Wiktionary


sterydowiec

po­tocz­nie: osoba za­ży­wa­ją­ca ste­ry­dy; ste­ry­dziarz


SJP.pl


sterydowy

przy­miot­nik od: ste­ryd; ste­ro­i­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny ze ste­ry­dem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterydziarz mos., steryd

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) steroidowy

Wiktionary


sterydziara

pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta za­ży­wa­ją­ca ste­ry­dy


SJP.pl


sterydziarz

pe­jo­ra­tyw­nie: osoba za­ży­wa­ją­ca ste­ry­dy; ste­ry­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. uczn. obraź. czło­wiek sil­nie umię­śnio­ny, ćwi­czą­cy na si­łow­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj zre­zy­gno­wa­łem z si­łow­ni "wy­so­kiej klasy" w swo­jej miej­sco­wo­ści. Zre­zy­gno­wa­łem z po­wo­du ste­ry­dzia­rzy kto­rzy szy­dzą z ludzi roz­cia­ga­ją­cych się i wy­ko­nu­ją­cych głów­nie ćwi­cze­nia na rzeź­bę oraz wy­trzy­ma­łość niż na masę..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. steryd m.

 przym. sterydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturysta, obraź. ABS, steryd

Wiktionary


sterygma

1. część żeń­skich na­rzą­dów ge­ni­tal­nych u mo­ty­li;
2. część pod­staw­ki u pod­staw­cza­ków, na któ­rej wy­ra­sta za­rod­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ste­ryg­ma – część na­rzą­dów roz­rod­czych u mo­ty­li
  • ste­ryg­ma – część pod­staw­ki u grzy­bów pod­staw­ko­wych

Wikipedia


sterylizacja

1. za­bieg chi­rur­gicz­ny wy­ko­ny­wa­ny w celu trwa­łe­go unie­moż­li­wie­nia zaj­ścia w ciążę lub po­zba­wie­nia zdol­no­ści pło­dze­nia;
2. ni­szcze­nie drob­no­u­stro­jów za po­mo­cą środ­ków fi­zycz­nych i che­micz­nych;
3. me­to­da utr­wa­la­nia żyw­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. med. ni­szcze­nie drob­no­u­stro­jów i ich za­rod­ni­ków za po­mo­cą czyn­ni­ków fi­zycz­nych i che­micz­nych prze­pro­wa­dza­ne w ce­lach an­ty­sep­tycz­nych, do kon­ser­wa­cji pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych itp.;

 (1.2) med. wet. po­zba­wia­nie płod­no­ści (zwy­kle pod­czas za­bie­gu chi­rur­gicz­ne­go) przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu czyn­no­ści hor­mo­nal­nej gru­czo­łów płcio­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ste­ry­li­za­cja – zni­szcze­nie wszyst­kich, za­rów­no we­ge­ta­tyw­nych, jak i przetr­wal­ni­ko­wych form mi­kro­or­ga­niz­mów, sto­so­wa­ne w me­dy­cy­nie, mi­kro­bio­lo­gii, prze­my­śle kos­me­tycz­nym i pro­duk­cji żyw­no­ści.
  • ste­ry­li­za­cja – ubez­płod­nie­nie, za­bieg chi­rur­gicz­ny
    • przy­mu­so­wa ste­ry­li­za­cja
  • ste­ry­li­za­cja – ope­ra­cja zwią­za­na z bi­lan­sem płat­ni­czym

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sterylizator m., sterylność ż., sterylizowanie n., wysterylizowanie n.

 czas. sterylizować ndk., wysterylizować dk.

 przym. sterylizacyjny, sterylny

 przysł. sterylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjaławianie, odkażanie, antyseptyka, dezynfekcja

Wiktionary


sterylizacyjny

przy­miot­nik od: ste­ry­li­za­cja


SJP.pl


sterylizator

w me­dy­cy­nie: urzą­dze­nie do wy­ja­ła­wia­nia ma­te­ria­łów i urzą­dzeń me­dycz­nych; au­to­klaw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. apa­rat me­dycz­ny do ste­ry­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterylizacja ż.

 czas. sterylizować

Wiktionary


sterylizatornia

w me­dy­cy­nie: po­mie­szcze­nie w szpi­ta­lu, gdzie spe­cjal­ny­mi tech­ni­ka­mi ni­szczy się drob­no­u­stro­je i ich po­sta­cie za­rod­ni­ko­we, gro­ma­dzą­ce się na po­wierzch­ni na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych i urzą­dzeń me­dycz­nych


SJP.pl


sterylizowany

1. ni­szczyć drob­no­u­stro­je za po­mo­cą ste­ry­li­za­cji;
2. po­zba­wiać płod­no­ści z za­cho­wa­niem czyn­no­ści hor­mo­nal­nej gru­czo­łów płcio­wych


SJP.pl


sterylizować

1. ni­szczyć drob­no­u­stro­je za po­mo­cą ste­ry­li­za­cji;
2. po­zba­wiać płod­no­ści z za­cho­wa­niem czyn­no­ści hor­mo­nal­nej gru­czo­łów płcio­wych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ste­ry­li­zo­wać)

 (1.1) biol. med. ni­szczyć mi­kro­or­ga­niz­my i ich spory

 (1.2) biol. med. po­zba­wiać płod­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterylizacja ż., sterylizator mrz., sterylizowanie n., wysterylizowanie n.

 czas. wysterylizować dk.

 przym. sterylizacyjny, sterylny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjaławiać

 (1.2) kastrować

Wiktionary


sterylność

→ ste­ryl­ny


SJP.pl

Patrz:

sterylny

sterylny

1. po­zba­wio­ny drob­no­u­stro­jów; ja­ło­wy, wy­ja­ło­wio­ny;
2. po­zba­wio­ny wad i znieksz­tał­ceń;
3. nie­ska­zi­tel­nie czy­sty;
4. nie­pod­le­ga­ją­cy wpły­wom zew­nętrz­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ide­al­nie czy­sty i po­zba­wio­ny drob­no­u­stro­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛˈrɨlnɨ, AS: sterylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sterylność ż., sterylizowanie n., wysterylizowanie n., sterylizacja ż.

 czas. sterylizować ndk., wysterylizować dk.

 przysł. sterylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) higieniczny, idealnie czysty, antyseptyczny, aseptyczny, jałowy, odkażony, wyjałowiony, wysterylizowany, zdezynfekowany, nieskażony, niezanieczyszczony

Wiktionary


steryna

zwią­zek che­micz­ny z grupy ste­ry­dów; ste­rol


SJP.pl


sterówka

pióro w ogo­nie ptaka słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia kie­run­kiem lotu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. po­most na­wi­ga­cyj­ny jed­nost­ki pły­wa­ją­cej

 (1.2) ornit. ogo­no­we pióro pta­sie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­rów­ka – mo­stek ka­pi­tań­ski
  • Ste­rów­ka – ogo­no­we pióro pta­sie
  • ste­row­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­lant naj­czę­ściej usy­tu­o­wa­ny jest na ste­rów­ce.

 (1.2) Niek­tó­re ptaki wy­ko­rzy­stu­ją ste­rów­ki w ry­tu­a­łach go­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ster mrz.

 czas. sterować ndk.

 przym. sterowniczy, sterowy

 przysł. sterowniczo

Wiktionary


stestować

po­tocz­nie: prze­te­sto­wać, spraw­dzić


SJP.pl


stet

(po­li­gra­fia) niech zo­sta­nie, jak było przed po­praw­ką (wska­zów­ka ko­rek­to­ra dla ze­ce­ra)


SJP.pl


stetoskop

słu­chaw­ka le­kar­ska słu­żą­ca do osłu­chi­wa­nia na­rzą­dów wew­nętrz­nych, za­koń­czo­na mem­bra­ną z lej­kiem; fo­nen­do­skop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. przy­rząd dia­gno­stycz­ny słu­żą­cy do osłu­chi­wa­nia pa­cjen­ta;

Wiktionary

Ste­to­skop (z gr. στήθος, "stēthos" – „pierś” i σκοπή, "skopé" – „ob­ser­wa­cja, ogląd”), inna nazwa to fo­nen­do­skop – przy­rząd dia­gno­stycz­ny sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie, słu­żą­cy do osłu­chi­wa­nia pa­cjen­ta, głów­nie jego klat­ki pier­sio­wej, serca i jamy brzusz­nej.

Wy­na­le­zie­nie ste­to­sko­pu przy­pi­su­je się fran­cu­skie­mu le­ka­rzo­wi René Théophile Hy­a­cint­he La­en­nec (René La­en­nec) w 1816 roku. Pier­wot­nie była to słu­chaw­ka w po­sta­ci drew­nia­nej, lej­ko­wa­tej rurki z pła­skim za­koń­cze­niem od stro­ny usz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz wyjął ste­to­skop i roz­po­czął osłu­chi­wa­nie malca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fonendoskop, słuchawki lekarskie

Wiktionary


stetryczały

taki, który ste­try­czał (stał się zrzęd­li­wy, zgorz­knia­ły)


SJP.pl


stetryczeć

stać się te­try­kiem; zdzi­wa­czeć


SJP.pl


stetson

marka ka­pe­lu­szy


SJP.pl

Stet­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Maine, w hrab­stwie Pe­nob­scot.

Wikipedia


stety

po­tocz­nie: par­ty­ku­ła uwy­dat­nia­ją­ca, że coś jest po myśli mó­wią­ce­go; szczę­śli­wie, na szczę­ście


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) pot. żart. …słu­żą­ca do wy­ra­ża­nia za­do­wo­le­nia, że dana sy­tu­a­cja ma miej­sce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛtɨ, AS: stety

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na szczęście, szczęśliwie

Wiktionary


steve

STEVE – at­mos­fe­rycz­ne zja­wi­sko op­tycz­ne, ob­ser­wo­wa­ne na noc­nym nie­bie w po­sta­ci fio­le­to­wo-zie­lo­nej wstę­gi świa­tła. Nazwa zo­sta­ła na­da­na pod ko­niec 2016 roku przez ob­ser­wa­to­rów zorzy po­lar­nej z Al­ber­ty w Ka­na­dzie. Póź­niej przy­ję­to akro­nim wtór­ny, na­zy­wa­jąc to zja­wi­sko jako „sil­nym wzmoc­nie­niem pręd­ko­ści emi­sji ter­micz­nej (ang. Strong Ther­mal Emis­sion Ve­lo­ci­ty En­han­ce­ment)”.

Wikipedia


steven

[czy­taj: sti­wen] obce imię mę­skie


SJP.pl


stevens

[czy­taj: sti­wens] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drew Ste­vens – ame­ry­kań­ski, aktor, re­ży­ser, sce­na­rzy­sta pro­du­cent fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Boz­zio Levin Ste­vens – ame­ry­kań­ska su­per­gru­pa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca in­stru­men­tal­ny rock i metal pro­gre­syw­ny
  • Cat Ste­vens – bry­tyj­ski muzyk, ur. 1948
  • Chloë Ste­vens Se­vi­gny – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Con­nie Ste­vens – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Earl Ste­vens – ame­ry­kań­ski raper
  • Ge­or­ge Ste­vens – ame­ry­kań­ski re­ży­ser w la­tach 40. i 50. XX wieku, ur. 1904
  • Ge­or­ge Ste­vens Ha­mil­ton – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny, okaz­jo­nal­nie re­ży­ser fil­mo­wy, ur. 1939
  • Pat Ste­vens – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa, a także dub­bin­go­wa
  • Ra­chel Ste­vens – bry­tyj­ska wo­ka­list­ka, ak­tor­ka, okaz­jo­nal­nie mo­del­ka
  • Risë Ste­vens – ame­ry­kań­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Ruby Kat­he­ri­ne Ste­vens – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa, te­a­tral­na i te­le­wi­zyj­na

Wikipedia


stevenson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­ven­son – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Jack­son
  • Ste­ven­son – mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Ska­ma­nia
  • Ste­ven­son (ang. Ste­ven­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­rion
  • Ro­bert Louis Ste­ven­son – szkoc­ki po­wie­ścio­pi­sarz, poeta i re­por­ta­ży­sta

Wikipedia


stevia

ste­wia;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 240 ga­tun­ków; skup­nia;
2. sło­dzik z liści tej ro­śli­ny


SJP.pl


stevie

ste­wia;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 240 ga­tun­ków; skup­nia;
2. sło­dzik z liści tej ro­śli­ny


SJP.pl


stewa

dolna część szkie­le­tu stat­ku dzie­lą­ca się na część dzio­bo­wą (stewa dzio­bo­wa, dziob­ni­ca) i część ru­fo­wą (stewa ru­fo­wa, tyl­ni­ca)


SJP.pl

Stewa – część szkie­le­tu stat­ku lub łodzi. Prze­dłu­że­nie stęp­ki w kie­run­ku dzio­bu (stewa dzio­bo­wa, dziob­ni­ca) albo rufy (stewa ru­fo­wa, tyl­ni­ca).

Stewa ru­fo­wa koń­czy ru­fo­wą część ka­dłu­ba stat­ku, łą­cząc po­szy­cie burt. W przy­pad­ku stat­ków wy­ko­na­na jest zwy­kle jako sta­liw­ny odlew lub sta­lo­wa kon­struk­cja spa­wa­na, za­wie­ra­ją­ca wyj­ście okrę­to­we­go wału na­pę­do­we­go i za­wie­sze­nie steru.

Wikipedia


stewarcja

ste­war­cja ka­me­lio­wa­ta - ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ka­me­lio­wa­tych (her­ba­to­wa­tych)


SJP.pl

Ste­war­cja ("Ste­war­tia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych ("The­a­ce­ae"). Obej­mu­je 22 ga­tun­ki. Dwa z nich rosną we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej ("Ste­war­tia ma­la­co­den­dron" i "S. ovata"). Po­zo­sta­łe wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji od Wiet­na­mu i Laosu, po­przez Chiny (gdzie jest ich naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie), po Koreę i Ja­po­nię. Ro­śli­ny te rosną w la­sach, ich kwia­ty roz­wi­ja­ją się latem i za­py­la­ne są przez owady.

Wikipedia


steward

[czy­taj: stju-ard] męż­czyz­na pra­cu­ją­cy na po­kła­dzie stat­ku lub sa­mo­lo­tu, ob­słu­gu­ją­cy pa­sa­że­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. mors. czło­nek za­ło­gi stat­ku lub sa­mo­lo­tu ob­słu­gu­ją­cy pa­sa­że­rów

Wiktionary

Ste­ward – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Lee.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstʲjuwart, AS: stʹi ̯uu̯art

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. stewardesa ż.

Wiktionary


stewardesa

[czy­taj: stju-ar­de­sa] ko­bie­ta pra­cu­ją­ca na po­kła­dzie stat­ku lub sa­mo­lo­tu, ob­słu­gu­ją­ca pa­sa­że­rów; ste­war­des­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. człon­ki­ni za­ło­gi sa­mo­lo­tu ob­słu­gu­ją­ca pa­sa­że­rów;

 (1.2) mors. człon­ki­ni za­ło­gi stat­ku ob­słu­gu­ją­ca pa­sa­że­rów;

Wiktionary

Ste­war­de­sa, ste­ward (pol. kon­wo­jent po­kła­du sa­mo­lo­tu) – osoba pra­cu­ją­ca w sa­mo­lo­tach, na stat­kach i w po­cią­gach. Ob­słu­ga pa­sa­że­rów nie jest je­dy­nym obo­wiąz­kiem ste­war­de­sy, ale po­nie­waż jest łatwa do za­ob­ser­wo­wa­nia zawód bywa ko­ja­rzo­ny bar­dziej z ser­wi­sem po­kła­do­wym niż z kwe­stia­mi bez­pie­czeń­stwa i ob­słu­gi sa­mo­lo­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bar­dziej pre­sti­żo­wych li­niach oczy­wi­ście za­ra­bia się wię­cej, a szczy­tem ma­rzeń wszyst­kich pi­lo­tów i ste­war­des jest praca w li­niach na­le­żą­cych do Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tów Arab­skich, gdzie staw­ki są naj­wyż­sze na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstʲjuwarˈdɛsa, AS: stʹi ̯uu̯ardesa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. steward

Wiktionary


stewardessa

[czy­taj: stju-ar­des­sa] ko­bie­ta pra­cu­ją­ca na po­kła­dzie stat­ku lub sa­mo­lo­tu, ob­słu­gu­ją­ca pa­sa­że­rów; ste­war­de­sa


SJP.pl


stewardka

[czy­taj: stju-ardka] pra­cow­ni­ca służ­by in­for­ma­cyj­no-po­rząd­ko­wej na im­pre­zie ma­so­wej


SJP.pl


stewart

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­wart – naz­wi­sko szkoc­kich rodów i kla­nów
  • Stu­ar­to­wie (Ste­wart lub Stu­art) – dy­na­stia wład­ców Szko­cji od 1371, potem także An­glii od 1603
  • Wyspa Ste­wart – wyspa w Nowej Ze­lan­dii
  • Ste­wart – mia­sto w USA, w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie McLeod
  • Ste­wart – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ohio, w hrab­stwie At­hens
  • Ste­wart River – rzeka w Ka­na­dzie, prze­pły­wa­ją­ca przez te­ry­to­rium Ju­ko­nu
  • Fort Ste­wart – baza armii ame­ry­kań­skiej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści stanu Ge­or­gia
  • Ste­wart (ang. Ste­wart Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bar­nes
  • Ste­wart (ang. Ste­wart Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Kid­der
  • Ste­wart (ang. Ste­wart Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Fa­y­et­te
  • Ste­wart (ang. Ste­wart Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Tripp
  • hrab­stwo Ste­wart (ang. Ste­wart Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia

Wikipedia


stewia

ste­via;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 240 ga­tun­ków; skup­nia;
2. sło­dzik z liści tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ste­via|Ca­va­nil­les|ref=tak., jeden z ro­dza­jów ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) spoż. na­tu­ral­na sub­stan­cja sło­dzą­ca w po­sta­ci sprosz­ko­wa­nych liści i pąków albo skry­sta­li­zo­wa­ne­go ek­strak­tu ze Ste­via re­ba­u­dia­na, upraw­ne­go ga­tun­ku ste­wii (1.1)

Wiktionary

Ste­wia, skup­nia ("Ste­via") – ro­dzaj z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 270 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Ame­ry­ce Środ­ko­wej się­ga­jąc na pół­no­cy po Mek­syk i Stany Zjed­no­czo­ne. Na­u­ko­wa nazwa ro­dza­ju upa­mięt­nia Pedro Jaime Este­ve (zwa­ne­go Ste­viu­sem) – bo­ta­ni­ka i me­dy­ka z Wa­len­cji, zm. 1556.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Licz­ne ga­tun­ki ste­wii wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce od Chile po pół­noc­ny Mek­syk.

 (1.2) Ste­wia jest około 300 razy słod­sza od bia­łe­go cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛvʲja, AS: stevʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stewiozyd m., stewiol m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skupnia

 (1.2) stewiozyd, E960, glikozyd diterpenowy

Wiktionary


stewiol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny po­cho­dzą­cy ze ste­wii, wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci gli­ko­zy­dów, m.in. ste­wio­zy­du, uży­wa­ne­go jako śro­dek sło­dzą­cy


SJP.pl

Ste­wiol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy di­ter­pe­nów. Wy­i­zo­lo­wa­ny po raz pier­wszy z ro­śli­ny z ga­tun­ku Ste­via re­ba­u­dia­na w 1931. Bu­do­wa czą­stecz­ki ste­wio­lu zo­sta­ła poz­na­na do­pie­ro w 1960.

Ste­wiol wy­stę­pu­je w po­sta­ci gli­ko­zy­dów ste­wio­lo­wych (m.in. ste­wio­zy­du, re­ba­u­dio­zy­du A czy re­ba­u­dio­zy­du M), sto­so­wa­nych jako sub­stan­cja sło­dzą­ca w Pa­rag­wa­ju od 500 lat, a w Ja­po­nii od 1970. W ostat­nich la­tach zy­sku­ją po­pu­lar­ność rów­nież w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Eu­ro­pie.

Wikipedia


stewiolowy

→ ste­wiol, np. gli­ko­zyd ste­wio­lo­wy - gli­ko­zyd uży­wa­ny jako śro­dek sło­dzą­cy; ste­wio­zyd


SJP.pl


stewiowy

→ ste­wia


SJP.pl

Patrz:

stewia

stewiozyd

gli­ko­zyd uży­wa­ny jako śro­dek sło­dzą­cy; gli­ko­zyd ste­wio­lo­wy


SJP.pl


steyr

[czy­taj: szta­jer]
1. marka broni pal­nej;
2. marka cią­gni­ków rol­ni­czych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Steyr – mia­sto sta­tu­tar­ne w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria
  • Steyr – rzeka, do­pływ Anizy
  • Steyr-Land – po­wiat w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria
  • Steyr-Da­im­ler-Puch – au­striac­ki kon­cern mo­to­ry­za­cyj­ny i zbro­je­nio­wy
  • Steyr – marka cią­gni­ków rol­ni­czych
  • Steyr-Werke – au­striac­ki pro­du­cent broni
  • Steyr Mann­li­cher – au­striac­ka firma pro­du­ku­ją­ca broń
    • Steyr ACR – ka­ra­bin
    • Steyr AUG – ka­ra­bin
    • Steyr-Hahn – pi­sto­let
    • Steyr HS .50 – ka­ra­bin
    • Steyr M – pi­sto­let

Wikipedia


steć

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jurij Steć – ukra­iń­ski po­li­tyk i dzien­ni­karz, de­pu­to­wa­ny
  • Ste­fan Steć – major Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Steć – prze­wod­nik su­dec­ki, kra­joz­naw­ca, ga­wę­dziarz, dzia­łacz spo­łecz­ny, autor prze­wod­ni­ków
  • Stec

Wikipedia


sthawirawada

kie­ru­nek bud­dyz­mu opar­ty na na­u­kach Buddy i dą­że­niu do osią­gnię­cia nir­wa­ny, jedna z głów­nych szkół hi­na­ja­ny; the­ra­wa­da


SJP.pl


sticharion

Sti­cha­rion (gr. στιχάριον, стихарь) – szata uży­wa­na jako ele­ment stro­ju li­tur­gicz­ne­go w ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich obrząd­ków wschod­nich, zwła­szcza bi­zan­tyj­skich i po­krew­nych, wy­wo­dzą­ca się z chi­to­nu, dłu­giej sukni no­szo­nej w sta­ro­żyt­no­ści. Sym­bo­li­zu­je czy­stość duszy. W obrząd­ku rzym­skim (ła­ciń­skim) od­po­wied­ni­kiem sti­cha­rio­nu jest alba.

Wikipedia


sticher

w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym: hymn śpie­wa­ny mię­dzy wer­sa­mi psal­mu; sti­che­ron


SJP.pl


sticherarion

w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym: księ­ga li­tur­gicz­na z hym­na­mi śpie­wa­ny­mi mię­dzy wer­sa­mi psal­mu


SJP.pl


sticheron

w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym: hymn śpie­wa­ny mię­dzy wer­sa­mi psal­mu; sti­cher


SJP.pl


sticker

[czy­taj: sti­ker] na­klej­ka, na­lep­ka


SJP.pl

Stic­ker – wieś w An­glii, w Korn­wa­lii. Leży 55 km na pół­noc­ny wschód od mia­sta Pen­zan­ce i 357 km na za­chód od Lon­dy­nu.

Wikipedia


stiepan

obce imię mę­skie


SJP.pl


stigma

1. struk­tu­ra cy­to­plaz­ma­tycz­na wy­stę­pu­ją­ca m.in u pier­wot­nia­ków; plam­ka oczna;
2. dawna li­te­ra al­fa­be­tu grac­kie­go, obec­nie nie­u­ży­wa­na;
3. część słup­ka ro­ślin okry­to­na­sien­nych; zna­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go, obec­nie nie­u­ży­wa­na w ję­zy­ku grec­kim; w grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 6; jest li­ga­tu­rą liter sigma i tau;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stig­ma – ele­ment pan­ce­rzy­ka okrze­mek. Wy­raź­ny, ot­war­ty ka­na­lik w re­jo­nie pola środ­ko­we­go prze­cho­dzą­cy przez okry­wę.
  • stig­ma – przetch­lin­ka
  • Stig­ma – album mu­zycz­ny
  • stig­ma – dawna li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go
  • stig­ma – plam­ka oczna
  • stig­ma – spo­ty­ka­ne w li­te­ra­tu­rze spe­cja­li­stycz­nej an­glo­ję­zycz­ne okre­śle­nie zna­mie­nia słup­ka u ro­ślin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na biur­ku le­ża­ła kart­ka z wy­ka­li­gra­fo­wa­ną stig­mą ko­lo­ru czer­wo­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstʲiɡma, AS: stʹigma

Wiktionary


stil

daw­niej: taśma do re­je­stro­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ku; stilo, stylo


SJP.pl


stilb

w fi­zy­ce: jed­nost­ka lu­mi­na­cji źró­dła świa­tła w ukła­dzie CGS, za­stą­pio­nym przez układ SI


SJP.pl

Stilb (z gr. "stil­bei" – bły­szczeć, lśnić) – jed­nost­ka lu­mi­nan­cji źró­dła świa­tła w ukła­dzie CGS, oz­na­cza­na sb.

Nazwa wpro­wa­dzo­na ok. 1920 przez fran­cu­skie­go fi­zy­ka André Blon­de­la (1863-1938).

1 stilb jest lu­mi­nan­cją po­wierzch­ni pła­skiej o polu 1 for­mu­la_1 i świa­tło­ści 1 kan­de­li.

Wikipedia


stilben

wę­glo­wo­dór wie­lo­pier­ście­nio­wy sto­so­wa­ny jako scyn­ty­la­tor (sub­stan­cja emi­tu­ją­ca świa­tło pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go); styl­ben


SJP.pl


stilbestrol

syn­te­tycz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny o dzia­ła­niu żeń­skich hor­mo­nów płcio­wych, ma­ją­cy po­stać be­zbarw­nych krysz­ta­łów; sto­so­wa­ny w le­cze­niu cho­rób ko­bie­cych; syn­to­fo­li­na


SJP.pl


stilbit

po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów; styl­bit, des­min


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, kru­chy, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian wap­nia;

Wiktionary

Stil­bit (Des­min) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Jest mi­ne­ra­łem po­spo­li­tym.

Nazwa po­cho­dzi od gr." stil­be" = po­łysk; nazwa des­min od gr. "desme" = wiąz­ka (snop) i na­wią­zu­je do sno­po­wych sku­pień tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) desmin

Wiktionary


stiliaga

czło­wiek ubie­ra­ją­cy się ek­stra­wa­ganc­ko mod­nie, odz­na­cza­ją­cy się ra­żą­cy­mi ma­nie­ra­mi


SJP.pl


stiller

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­nold Stil­ler – ży­dow­ski fa­bry­kant
  • Ben Stil­ler – ame­ry­kań­ski aktor i re­ży­ser
  • Edgar Stil­ler – zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Jerry Stil­ler – ame­ry­kań­ski aktor i komik
  • Kri­sti­na Stil­ler – bry­tyj­ska wio­ślar­ka
  • Ma­u­ritz Stil­ler – szwedz­ki re­ży­ser, aktor i sce­na­rzy­sta
  • Nina Stil­ler – pol­ska pio­sen­kar­ka i ak­tor­ka
  • Ro­bert Stil­ler – pol­ski tłu­macz i pi­sarz
  • Stil­ler – po­wieść Maxa Fris­cha
  • Sport­fre­un­de Stil­ler – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


stilo

daw­niej: taśma do odt­wa­rza­nia i re­je­stra­cji dźwię­ków; stil, stylo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stilo – jeden z mo­de­li sa­mo­cho­dów Fiat
  • Stilo – la­tar­nia mor­ska w Pol­sce
  • Stilo – hi­sto­rycz­na nazwa miej­sco­wo­ści Oset­nik w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w Pol­sce
  • Stilo – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Stilo – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


stilometr

przy­rząd do szyb­kie­go ba­da­nia skła­du che­micz­ne­go stali me­to­dą ana­li­zy wid­mo­wej; sta­lo­skop


SJP.pl


stilon

sty­lon (czę­ściej);
1. mocne włó­kno po­lia­mi­do­we;
2. tka­ni­na z włó­kna o tej samej naz­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Za­kła­dy Włó­kien Che­micz­nych Sti­lon – za­kła­dy włó­kien che­micz­nych w Go­rzo­wie Wiel­ko­pol­skim
  • Sti­lon Go­rzów Wiel­ko­pol­ski – nie­ist­nie­ją­cy wie­lo­sek­cyj­ny za­kła­do­wy klub spor­to­wy

Wikipedia


stilonowy

→ sti­lon; sty­lo­no­wy


SJP.pl


stilton

ser an­giel­ski z peł­ne­go mleka kro­wie­go


SJP.pl

Zo­bacz też: Stil­ton (wieś) – miej­sco­wość w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re (An­glia).

Stil­ton – typ ple­śnio­we­go sera an­giel­skie­go. Pro­du­ko­wa­ny jest w dwóch od­mia­nach: nie­bie­skiej i bia­łej. Jest wyt­wa­rza­ny głów­nie w hrab­stwach Der­bys­hi­re, Le­i­ce­sters­hi­re i Not­ting­hams­hi­re.

Wikipedia


stilus

me­ta­lo­wy rylec uży­wa­ny przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian do pi­sa­nia na ta­blicz­kach wo­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. ro­dzaj rylca do pi­sa­nia po wo­sko­wej ta­blicz­ce

 (1.2) rzad. in­form. na­rzę­dzie gra­ficz­ne do ekra­nów do­ty­ko­wych, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce dłu­go­pis;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­cen­niej­szy­mi zna­le­zi­ska­mi, jakie od­kry­li­śmy z Boh­da­nem Chmie­lew­skim z Kra­ko­wa pod kie­row­nict­wem Da­riu­sza Roz­mu­sa, są: sta­lo­we szy­dło, drew­nia­na łyżka, mo­ne­ty, zdo­bio­na sprzącz­ka i sti­lus z brązu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rylec

 (1.2) rysik, stylus

Wiktionary


stimulans

rza­dziej: śro­dek pod­nie­ca­ją­cy, po­bu­dza­ją­cy


SJP.pl


stimulus

po­bud­ka do dzia­ła­nia, im­puls, bo­dziec


SJP.pl


sting

Sting, właśc. Gor­don Matt­hew Tho­mas Sum­ner (ur. 2 paź­dzier­ni­ka 1951 w Wall­send) – bry­tyj­ski pio­sen­karz, muzyk, mul­tiin­stru­men­ta­li­sta, autor tek­stów, kom­po­zy­tor, aktor i ak­ty­wi­sta. W la­tach 70. i 80. XX wieku był li­de­rem, wo­ka­li­stą, au­to­rem tek­stów, kom­po­zy­to­rem i ba­si­stą ze­spo­łu The Po­li­ce.

Wikipedia


stinger

kok­tajl, na który skła­da się biały mię­to­wy li­kier oraz bran­dy z lodem


SJP.pl


stinguendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­ci­sza­jąc


SJP.pl


stir

skró­to­wiec, ro­dzaj męski

 (1.1) = Sy­stem Te­le­in­for­ma­tycz­ny Izby Roz­li­cze­nio­wej

Wiktionary


stiracchiando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­cią­ga­jąc, prze­cią­ga­jąc, opóź­nia­jąc; sti­ran­do


SJP.pl


stirando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­cią­ga­jąc, prze­cią­ga­jąc, opóź­nia­jąc; sti­rac­chian­do


SJP.pl


stiszowit

mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na kwar­cu


SJP.pl

Sti­szo­wit (sti­szo­fit) – jedna z form po­li­mor­ficz­nych dwut­len­ku krze­mu. Pow­sta­je w tem­pe­ra­tu­rze 1200–1400 °C pod ci­śnie­niem 160 tys. atm. Jest to od­mia­na o sieci ru­ty­lo­wej i naj­wyż­szej gę­sto­ści 4,28 g/cm3. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie głów­nie w miej­scach ude­rzeń me­te­o­ry­tów.

Wikipedia


stiuk

szla­chet­ny tynk zło­żo­ny z mie­sza­ni­ny gipsu, wap­nia i drob­ne­go pia­sku; uży­wa­ny do de­ko­ra­cyj­nych pła­sko­rzeźb ścien­nych (sztu­ka­te­ria)


SJP.pl

Stiuk – na­le­ży do szla­chet­nych wy­praw tyn­kar­skich. Tra­dy­cyj­nie wy­stę­po­wał w dwóch od­mia­nach – stiu­ku wa­pien­ne­go zwa­ne­go lu­strza­nym (stąd nazwa "stuc­co" – lu­stro) oraz od­mia­na stiu­ku gip­so­we­go.

W od­mia­nie wa­pien­nej głów­nym skład­ni­kiem było długo do­ło­wa­ne wapno (nawet 30 lat), drob­no­ziar­ni­sty pia­sek, nie­kie­dy wy­peł­niacz z pyłu mar­mu­ro­we­go.

Wikipedia


stiukarz

ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem sztu­ka­te­rii i in­nych prac ze stiu­ku; sztu­ka­tor


SJP.pl


stiukowy

przy­miot­nik od: stiuk


SJP.pl


stlały

rzad­ko: taki, który stlał (tląc się, spło­nął, spa­lił się)


SJP.pl


stleć

rzad­ko: tląc się, spło­nąć, spa­lić się; stlić się


SJP.pl


stlić

stlić się: tląc się, spa­lić się


SJP.pl


stlony

taki, który się stlił; stla­ły


SJP.pl


sto

1. li­czeb­nik głów­ny oz­na­cza­ją­cy licz­bę 100;
2. prze­no­śnie: wiel­ka ilość cze­goś; mnó­stwo; chma­ra


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 100;

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (2.1) przen. bar­dzo dużo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wia­do­mo, je­szcze sto lat temu przyz­wo­i­ta pani nie wy­cho­dzi­ła z domu bez rę­ka­wi­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔ, AS: sto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seta ż., setka ż., setnik m., sotnia ż., stówa ż., stokrotka ż., stówka ż., stóweczka ż., setuchna ż.

 przym. setny

 przysł. setnie

 temsłow. sto-, stu-

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz. seta ż., setka ż., setnik m., sotnia ż., stówa ż., stokrotka ż., stówka ż., stóweczka ż., setuchna ż.

 przym. setny

 przysł. setnie

 temsłow. sto-, stu-

frazeologia.

 być sto lat za Murzynami • na sto dwa • na sto procent • raz na sto lat

etymologia.

 etym|prasł|*sъ̏to. < etym|praindoeur|*ḱm̥tóm.

uwagi.

 zoblistę| sto | dwieście | trzysta | czterysta | pięćset | sześćset | siedemset | osiemset | dziewięćset.

 (1.1) Pierwotnie wyraz sto był rzeczownikiem rodzaju nijakiego.

tłumaczenia.

* abchaski: (1.1) шәкы

* albański: (1.1) qind

* angielski: (1.1) hundred

* arabski: (1.1) مِئَة (miʔa)

* awarski: (1.1) нусго

* baskijski: (1.1) ehun

* bengalski: (1.1) একশ (ekoś) / শ (śo), শত (śot)

* białoruski: (1.1) сто

* bretoński: (1.1) kant

* bułgarski: (1.1) сто

* chiński standardowy: (1.1) 百 (bǎi)

* chorwacki: (1.1) stȏ

* czeski: (1.1) sto

* dolnołużycki: (1.1) sto

* duński: (1.1) hundred, hundrede; (2.1) hundred, hundrede

* esperanto: (1.1) cent

* estoński: (1.1) sada

* fiński: (1.1) sata

* francuski: (1.1) cent

* górnołużycki: (1.1) sto

* gruziński: (1.1) ასი

* hawajski: (1.1) haneli

* hebrajski: (1.1) מֵאָה (me'a)

* hindi: (1.1) सौ (sau)

* hiszpański: (1.1) cien

* ilokano: (1.1) sangagasut

* interlingua: (1.1) cento

* islandzki: (1.1) hundrað

* japoński: (1.1) 百 (ひゃく, hyakú)

* jugorusiński: (1.1) сто

* karpatorusiński: (1.1) сто

* kaszubski: (1.1) sto

* kataloński: (1.1) cent

* kazachski: (1.1) жүз

* kirgiski: (1.1) жүз

* koreański: (1.1) 백 (baek)

* lezgiński: (1.1) виш

* litewski: (1.1) šim̃tas

* luo: (1.1) piero apar, mia achiel

* łaciński: (1.1) centum

* łatgalski: (1.1) symts

* łotewski: (1.1) simts

* macedoński: (1.1) сто

* niderlandzki: (1.1) honderd

* niemiecki: (1.1) hundert

* norweski (bokmål): (1.1) hundre

* norweski (nynorsk): (1.1) hundre

* nowogrecki: (1.1) εκατό

* ormiański: (1.1) հարյուր (haryur)

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|100.}}

* portugalski: (1.1) cem

* rosyjski: (1.1) сто

* rumuński: (1.1) sută

* ruski: (1.1) сто

* sanskryt: (1.1) शत (śata)

* serbski: (1.1) сто̑

* słowacki: (1.1) sto

* słoweński: (1.1) stọ̑

* słowiński: (1.1) stô

* staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) съто

* staroczeski: (1.1) sto

* starogrecki: (1.1) ἑκᾰτόν

* staroruski: (1.1) съто

* starosłowacki: (1.1) sto

* suahili: (1.1) mia

* szwedzki: (1.1) hundra

* tagalski: (1.1) isang daan

* tajski: (1.1) ร้อย (rɔ́ɔi)

* turecki: (1.1) yüz

* tybetański: (1.1) བརྒྱ

* udmurcki: (1.1) сю

* ukraiński: (1.1) сто

* walijski: (1.1) cant

* węgierski: (1.1) száz

* wilamowski: (1.1) hundyt

* włoski: (1.1) cento

* wolof: (1.1) téeméer

źródła.

== sto (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

 IPA|stôː.

 audio|LL-Q9299 (srp)-UništihEkonomiju-sto.wav.

znaczenia.

liczebnik główny

 (1.1) sto

odmiana.

 (1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

 (1.1) sto + D.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


stoa

1. ro­dzaj ko­lum­no­we­go por­ty­ku w an­tycz­nej ar­chi­tek­tu­rze grec­kiej;
2. szko­ła fi­lo­zo­ficz­na sto­i­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. sta­ro­grec­ka wy­dłu­żo­na hala ko­lum­no­wa, którą za­my­ka­ła z tyłu ścia­na, czę­sto zdo­bio­na ma­lo­wi­dła­mi;

 (1.2) ar­chit. tylna ścia­na stoi (1.1)

Wiktionary

Stoa (st.gr. στοά) – w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­grec­kiej była to wolno sto­ją­ca, wy­dłu­żo­na hala ko­lum­no­wa, którą za­my­ka­ła z tyłu ścia­na, czę­sto zdo­bio­na ma­lo­wi­dła­mi. Stoy były miej­scem hand­lu, ale słu­ży­ły też do od­po­czyn­ku lub wy­ko­ny­wa­nia zadań ad­mi­ni­stra­cyj­nych. Ich pod­sta­wo­wym przez­na­cze­niem było jed­nak za­pew­nie­nie miesz­kań­com grec­kich miast osło­ny przed de­szczem i żarem sło­necz­nym w miej­scach pu­blicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Del­fach wzniósł mo­nu­men­tal­ny kom­pleks obej­mu­ją­cy posąg i stoę, ude­ko­ro­wał rów­nież wspa­nia­le akro­pol w Ate­nach, które jako cen­trum kul­tu­ry grec­kiej były mu szcze­gól­nie bli­skie

 (1.2) Stoa gło­si­ła, że za­sad­ni­czym wa­run­kiem wol­no­ści czło­wie­ka jest do­ko­ny­wa­nie swo­bod­ne­go wy­bo­ru mię­dzy ży­ciem a śmier­cią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔa, AS: stoa

Wiktionary


stobiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­biec – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Sto­biec – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska
  • Sto­biec – dawna gro­ma­da w pow. opa­tow­skim

Wikipedia


stobiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon Sto­biec­ki – pol­ski ro­bot­nik i związ­ko­wiec
  • Karol Sto­biec­ki - pol­ski zie­mia­nin, ma­larz, ilu­stra­tor ksią­żek, ko­stiu­mo­graf, praw­nik-no­ta­riusz, dzia­łacz spo­łecz­ny i mu­ze­al­nik
  • Rafał Sto­biec­ki – pol­ski hi­sto­ryk
  • Wło­dzi­mierz Sto­biec­ki – pol­ski bry­dży­sta

Wikipedia


stobiński

naz­wi­sko


SJP.pl


stobnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stob­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Ręcz­no
  • Stob­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki
  • Stob­ni­ca – do­pływ rzeki Bu­ko­wa
  • Stob­ni­ca – do­pływ rzeki Ina
  • Stob­ni­ca – do­pływ rzeki Wi­słok
  • Stob­ni­ca – je­zio­ro po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no.
  • Stob­ni­ca – zam­knię­ta sta­cja ko­le­jo­wa w Stob­ni­cy, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim
  • Stob­ni­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie piotr­kow­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Stob­ni­ca-Piła
  • Stop­ni­ca
  • Step­ni­ca

Wikipedia


stobno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stob­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów ,
  • Stob­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la ,
  • Stob­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Trzcian­ka ,
  • Stob­no – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Trzcian­ka,
  • Stob­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Go­dzie­sze Wiel­kie ,
  • Stob­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo.
  • Je­zio­ro Stob­no – je­zio­ro w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la,
  • Je­zio­ro Stob­no – je­zio­ro w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Pszczew,
  • Je­zio­ro Stob­no – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no.
  • Stob­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy, w Stob­nie, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim
  • Stob­no Siód­me, Stob­no-Borki

Wikipedia


stobrawa

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce po­łud­nio­wo-za­chod­niej;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­bra­wa – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim
  • Sto­bra­wa – rzeka
  • Sto­bra­wa – dawna gro­ma­da
  • Paweł Sto­bra­wa – bi­skup po­moc­ni­czy die­cez­ji opol­skiej
  • Sto­bra­wa – od­mia­na (skro­bio­wa, późna) ziem­nia­ków tra­dy­cyj­nie upra­wia­na w oko­li­cach Sied­lec do pro­duk­cji wódki Cho­pin (od­mia­na nie­za­re­je­stro­wa­na w Cen­tral­nym Oś­rod­ku Ba­da­nia Od­mian Ro­ślin Upraw­nych)
  • Sto­braw­ski Park Kra­jo­bra­zo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Źró­dła Sto­bra­wy znaj­du­ją się na Wy­ży­nie Woź­nic­ko-Wie­luń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈbrava, AS: stobrava

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stobrawski

Wiktionary


stobrawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sto­bra­wą, do­ty­czą­cy Sto­bra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stobrawa ż.

Wiktionary


stoch

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Stoch – pol­ski woj­sko­wy
  • Kamil Stoch – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Le­szek Stoch – pol­ski che­mik
  • Mi­ros­lav Stoch – sło­wac­ki pił­karz
  • Ry­szard Stoch – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


stochaj

naz­wi­sko


SJP.pl


stochastyczny

w ma­te­ma­ty­ce: przy­pad­ko­wy, lo­so­wy, nie­wy­ka­zu­ją­cy okre­ślo­nej ten­den­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. stat. nie wy­ka­zu­ją­cy żad­nej okre­ślo­nej ten­den­cji, nie zmie­rza­ją­cy do okre­ślo­ne­go celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stochastyka ż.

 przysł. stochastycznie

Wiktionary


stochastyka

dział ma­te­ma­ty­ki, ina­czej ra­chu­nek praw­do­po­do­bień­stwa; lo­so­wość, przy­pad­ko­wość


SJP.pl


stochomania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Ka­mi­lem Sto­chem, pol­skim skocz­kiem nar­ciar­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrom­na po­pu­lar­ność sko­ków nar­ciar­skich spo­wo­do­wa­na suk­ce­sa­mi pol­skie­go skocz­ka Ka­mi­la Sto­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była ma­ły­szo­ma­nia, bę­dzie sto­cho­ma­nia.

Wiktionary


stochód

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, prawy do­pływ Pry­pe­ci;

Wiktionary

Sto­chód ( Стохід "Sto­chid") – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Ukra­i­nie, prawy do­pływ Pry­pe­ci.

Wy­pły­wa z Wy­ży­ny Wo­łyń­skiej, jej dłu­gość wy­no­si 188 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 3125 km². Nazwa rzeki po­cho­dzi od wielu sta­ro­rze­czy i ka­na­łów ("sto chid-sto dróg"'). Je­dy­ną więk­szą miej­sco­wo­ścią nad Sto­cho­dem jest Lu­bie­szów.

Wikipedia


stock

[czy­taj: stok] śro­do­wi­sko­wo: baza, ma­ga­zyn, zwy­kle w od­nie­sie­niu do ar­ty­ku­łów cy­fro­wych; stok


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stock – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Stock – fik­cyj­na miej­sco­wość w Shire (Śró­dzie­mie)
  • Stock (ang. Stock Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Har­ri­son
  • Stock (ang. Stock Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Noble
  • fo­re­ign stock – w ame­ry­kań­skiej so­cjo­lo­gii okre­śle­nie imi­gran­tów i ich dzie­ci
  • Stock – miej­sco­wość w hrab­stwie Essex (An­glia)

Wikipedia


stockhausen

[czy­taj: SZTOKhałzen] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stock­ha­u­sen – dziel­ni­ca Herb­ste­in
  • Stock­ha­u­sen – dziel­ni­ca Mes­che­de
  • Ju­lius Stock­ha­u­sen – nie­miec­ki śpie­wak
  • Karl­he­inz Stock­ha­u­sen – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Stock­ha­u­sen-Ill­furth

Wikipedia


stockholm

[czy­taj: stok­holm] sto­li­ca Szwe­cji; Sztok­holm


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sztok­holm (szw. Stock­holm) – sto­li­ca Szwe­cji
  • Stock­holm – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Grant
  • Stock­holm – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Stock­holm – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie St. La­wren­ce
  • Stock­holm – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Pepin
  • Stock­holm – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Pepin
  • Stock­holm (ang. Stock­holm Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Craw­ford
  • Stock­holm (ang. Stock­holm Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Stock­holm (ang. Stock­holm Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wright
  • Stock­holm (ang. Stock­holm Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie St. La­wren­ce
  • Stock­holm (ang. Stock­holm Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Grant
  • Stock­holm (ang. Stock­holm Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Pepin

Wikipedia


stocki

naz­wi­sko


SJP.pl


stockinger

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Stoc­kin­ger
  • To­masz Stoc­kin­ger
  • Ernst Stoc­kin­ger – fik­cyj­na po­stać z se­ria­li Ko­mi­sarz Rex i Stoc­kin­ger (se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Mar­lon Stöckinger

Wikipedia


stockowy

[czy­taj: sto­ko­wy] sto­ko­wy; śro­do­wi­sko­wo:
1. po­cho­dzą­cy ze stoc­ka (bazy, ma­ga­zy­nu);
2. przez­na­czo­ny do ulo­ko­wa­nia w stoc­ku (bazie, ma­ga­zy­nie)


SJP.pl


stockport

Stock­port – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści hrab­stwa me­tro­po­li­tal­ne­go Wiel­ki Man­che­ster, w dy­stryk­cie Stock­port. Leży 9,8 km na po­łud­nio­wy wschód od Man­che­ste­ru. Liczy 117 935 miesz­kań­ców (2021).

Hi­sto­rycz­nie część hrab­stwa Ches­hi­re, Stock­port w XVI w.

Wikipedia


stoczanin

miesz­ka­niec Stocz­ka Łu­kow­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Stocz­ko­wia­nin


SJP.pl


stoczanka

miesz­kan­ka Stocz­ka Łu­kow­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Stocz­ko­wian­ka


SJP.pl

Sto­czan­ka – nie­wiel­ki ciek wodny (stru­mień) w Łodzi wy­pły­wa­ją­cy ze Sto­ków (osied­le w Łodzi). Jest jedną z 20 rzek w Łodzi, a za­ra­zem naj­krót­szym do­pły­wem Łódki. Jej dłu­gość wy­no­si ok. 2,75 km.

Sto­czan­ka wy­pły­wa z nie­wiel­kie­go ka­na­łu bu­rzo­we­go o śred­ni­cy 1 metra.

Wikipedia


stoczecki

→ Sto­czek, → Sto­czek Łu­kow­ski; stocz­kow­ski


SJP.pl


stoczek

1. nie­wiel­ki stok
2. w od­lew­nict­wie: sznur po­kry­ty wo­skiem, uży­wa­ny przy wy­ro­bie rdze­ni; knot


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­czek – świe­ca wo­sko­wa długa i cien­ka, zwi­nię­ta spi­ral­nie.
  • Sto­czek – część mia­sta Kny­szyn
  • Sto­czek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niem­ce
  • Sto­czek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn
  • Sto­czek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Cze­mier­ni­ki
  • Sto­czek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Gar­wo­lin
  • Sto­czek – część wsi Olu­nin w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów
  • Sto­czek – ko­lo­nia wsi Trze­bu­cza w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Gręb­ków
  • Sto­czek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Sto­czek
  • Sto­czek – ko­lo­nia wsi Piet­ko­wo Dru­gie w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Poś­więt­ne
  • Sto­czek – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród
  • Sto­czek – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka

Wikipedia


stoczkowianin

miesz­ka­niec Stocz­ka Łu­kow­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Sto­cza­nin


SJP.pl


stoczkowianka

miesz­kan­ka Stocz­ka Łu­kow­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Sto­czan­ka


SJP.pl


stoczkowski

→ Sto­czek, → Sto­czek Łu­kow­ski; sto­czec­ki


SJP.pl


stocznia

za­kład zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą stat­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład prze­my­sło­wy zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą, re­mon­to­wa­niem, prze­bu­do­wy­wa­niem lub lik­wi­da­cją stat­ków wod­nych;

Wiktionary

Stocz­nia – miej­sce, w któ­rym bu­du­je się stat­ki wodne, re­mon­tu­je je, prze­bu­do­wu­je lub do­ko­nu­je ich ro­zbiór­ki.

W stocz­ni naj­czę­ściej do­ko­nu­je się mon­ta­żu stat­ku z do­star­czo­nych ele­men­tów, na­to­miast głów­ne urzą­dze­nia oraz wy­po­sa­że­nie wy­ko­ny­wa­ne jest w in­nych za­kła­dach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza stocz­nia wła­śnie ukoń­czy­ła bu­do­wę ko­lej­ne­go kon­te­ne­row­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔt͡ʃʲɲa, AS: stočʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stoczniowiec m., stocznictwo n.

 przym. stoczniowy

Wiktionary


stocznictwo

bu­dow­nict­wo okrę­to­we; re­mon­to­wa­nie stat­ków w stocz­niach


SJP.pl


stoczniowiec

pra­cow­nik prze­my­słu stocz­nio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik stocz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stocznia ż.

 przym. stoczniowy

Wiktionary


stoczniowy

przy­miot­nik od: stocz­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stocz­nią, do­ty­czą­cy stocz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stocznia ż., stocznictwo n., stoczniowiec m.

Wiktionary


stoczyć

1. ro­ze­grać walkę, po­tycz­kę itp.
2. zni­szczyć przez gry­zie­nie, drą­że­nie
3. sto­czyć się:
a) spaść skądś, to­cząc się
b) doś­wiad­czyć upad­ku mo­ral­ne­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sta­czać)

 (1.1) to­cząc, zsu­nąć coś z góry

 (1.2) ro­ze­grać bitwę, walkę

 (1.3) wziąć udział w dy­sku­sji, kłót­ni

 (1.4) spo­wo­do­wać zni­szcze­nie lub roz­pad cze­goś

 (1.5) zde­gra­do­wać pod wzglę­dem mo­ral­nym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sto­czyć się (ndk. sta­czać się)

 (2.1) to­cząc się lub zsu­wa­jąc, spaść niżej

 (2.2) stać się nie­mo­ral­nym, nie­ucz­ci­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To nie tylko zem­sta na wrogu, to świę­ta spra­wa wszyst­kich skrzyw­dzo­nych, za któ­rych oni sto­czą bój z Rzy­mem.

 (2.2) Mó­wi­li mi, że je­stem za głu­pia, że sto­czę się, ni­cze­go nie osią­gnę i wrócę do domu z pod­ku­lo­nym ogo­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otaczać

 rzecz. toczek mrz., tokarz mos.

Wiktionary


stodiosi

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jak sto dia­błów

Wiktionary


stodolnioki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. gra­bie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk grample

Wiktionary


stodolski

naz­wi­sko


SJP.pl


stodoranie

ple­mię sło­wiań­skie


SJP.pl

Sto­do­ra­nie – śred­nio­wiecz­ne ple­mię sło­wiań­skie utoż­sa­mia­ne z Ha­we­la­na­mi, za­miesz­ku­ją­ce kraj Sto­dor: do­rze­cze Spre­wy dol­nej i Ha­we­li, pra­we­go do­pły­wu Łaby. Do tej samej grupy ple­mien­nej obok Sto­do­ran za­li­cza­no ple­mio­na: Nie­le­ty­ków, Do­szan i Zam­czy­ców.

Praw­do­po­dob­nie współ­dzia­ła­li ze Związ­kiem Wie­lec­kim w woj­nach prze­ciw­ko Świę­te­mu Ce­sar­stwu Rzym­skie­mu.

Wikipedia


stodoła

bu­dy­nek, w któ­rym prze­cho­wu­je się zboże; gumno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. roln. bu­dy­nek go­spo­dar­czy do prze­cho­wy­wa­nia plo­nów w sta­nie su­chym np. siano, zboże itp.

Wiktionary

Sto­do­ła – bu­dy­nek w go­spo­dar­stwie rol­nym przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia ze­bra­ne­go zboża (naj­czę­ściej w po­sta­ci snop­ków), siana i słomy (luzem lub spra­so­wa­nej). W sto­do­le wy­ko­ny­wa­no omło­ty zboża, prze­cho­wy­wa­no na­rzę­dzia i po­ja­zdy rol­ni­cze. Czę­sto był to naj­więk­szy bu­dy­nek na te­re­nie go­spo­dar­stwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stɔˈdɔwa, AS: stodou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. stodółka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. gumno

Wiktionary


stodołowy

→ sto­do­ła


SJP.pl

Patrz:

stodoła

stodulski

naz­wi­sko


SJP.pl


stodwudziestoletni

ma­ją­cy sto dwa­dzie­ścia lat, trwa­ją­cy sto dwa­dzie­ścia lat itp.; stud­wu­dzie­sto­let­ni


SJP.pl


stodółka

nie­du­ża sto­do­ła


SJP.pl

Sto­dół­ka (ukr. Стоділка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sam­bor­skim (do 2020 roku w re­jo­nie tur­czań­skim) nad Stry­jem. Miej­sco­wość liczy około 358 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stoen

skrót od: Sto­łecz­ny Za­kład Ener­ge­tycz­ny; firma z bran­ży ener­ge­tycz­nej dzia­ła­ją­ca na te­re­nie War­sza­wy (obec­nie pod nazwą RWE Pol­ska S.A.)


SJP.pl


stogniewice

Sto­gnie­wi­ce ( Herz­berg) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, w gmi­nie Rych­tal.

Wikipedia


stogować

ukła­dać w stogi


SJP.pl


stogowica

opłon­ka sto­go­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


stoiber

naz­wi­sko


SJP.pl


stoicki

do­ty­czą­cy sto­i­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. od­no­szą­cy się do sto­i­cyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. odz­na­cza­ją­cy się spo­ko­jem, opa­no­wa­niem, sto­i­cyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) In­for­ma­cję o ban­kruct­wie mę­żow­skiej firmy ba­ro­no­wa przy­ję­ła ze sto­ic­kim spo­ko­jem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stoicyzm mrz., stoik mos.

Wiktionary


stoicyzm

1. kie­ru­nek fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nej szko­ły sto­i­ków, we­dług któ­re­go naj­waż­niej­szym wa­run­kiem szczę­ścia i wol­no­ści jest kie­ro­wa­nie się ro­zu­mem;
2. po­sta­wa ży­cio­wa po­le­ga­ją­ca na za­cho­wa­niu wew­nętrz­ne­go spo­ko­ju i opa­no­wa­nia w trud­nych sy­tu­a­cjach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. filoz. sta­ro­grec­ka szko­ła fi­lo­zo­ficz­na kła­dą­ca na­cisk na wew­nętrz­ną dy­scy­pli­nę mo­ral­ną, wy­peł­nia­nie obo­wiąz­ków które na nas spa­dły oraz od­cię­ciu się od emo­cji i zda­rzeń zew­nętrz­nych, w celu osią­gnię­cia szczę­ścia;

 (1.2) książk. umie­jęt­ność pa­no­wa­nia nad sobą, swo­i­mi emo­cja­mi i uczu­cia­mi; niewz­ru­szo­ny spo­kój i rów­no­wa­ga du­cho­wa

Wiktionary

Sto­i­cyzm – szko­ła fi­lo­zo­ficz­na, która pow­sta­ła pod ko­niec IV wieku p.n.e. i przetr­wa­ła aż do zam­knię­cia wszyst­kich szkół fi­lo­zo­ficz­nych przez ce­sa­rza Ju­sty­nia­na w 529 roku. Szko­łę tę za­po­cząt­ko­wał w Ate­nach Zenon z Ki­tion. Do osta­tecz­nej formy do­pro­wa­dził ją Chry­zyp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Toteż - za­u­wa­ża Hegel - sto­i­cyzm "mógł wy­stą­pić tylko w okre­sie po­wszech­ne­go stra­chu i nie­wol­nict­wa, bę­dą­ce­go za­ra­zem okre­sem ta­kiej kul­tu­ry ogól­nej (…), która kształ­to­wa­nie i kul­tu­rę (…) pod­no­si­ła do po­zio­mu myśli".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stoik mos., stoickość ż.

 przym. stoicki

 przysł. stoicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spokój

Wiktionary


stoiczka

→ stoik


SJP.pl

Patrz:

stoik

stoik

1. fi­lo­zo­fia: zwo­len­nik sto­i­cyz­mu, osoba ży­ją­ca zgod­nie z za­sa­da­mi ro­zu­mu;
2. osoba opa­no­wa­na, zrów­no­wa­żo­na du­cho­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik sto­i­cyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stoicyzm m., stoickość ż.

 przym. stoicki

 przysł. stoicko

Wiktionary


stoika

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: stoik

Wiktionary


stoisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. wy­dzie­lo­ne, sa­mo­dziel­ne miej­sce sprze­da­ży wraz z ek­spo­zy­cją to­wa­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈjiskɔ, AS: stoi ̯isko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanie n.

 czas. stać, stawać

 przym. stoiskowy

Wiktionary


stoiskowy

przy­miot­nik od: sto­i­sko


SJP.pl


stoiński

naz­wi­sko


SJP.pl


stojaczek

zdrob­nie­nie od: sto­jak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sto­jak

 (1.2) lud. bot. ma­rzan­na wonna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stojak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) marzanna wonna; stpol. konopka, lud. majownik, wątrobne ziele

Wiktionary


stojak

każdy przy­rząd słu­żą­cy do utrzy­my­wa­nia w pio­nie lub za­wie­sza­nia in­nych przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie utrzy­mu­ją­ce coś w po­zy­cji pio­no­wej, cza­sem też utrzy­mu­ją­ce w pio­nie dzie­ci nie­po­tra­fią­ce je­szcze sa­mo­dziel­nie stać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. próż­niak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔjak, AS: stoi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stojanka ż., stanie n.

:: zdrobn. stojaczek m.

 czas. stać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. sztender; gw. Górny Śląsk gysztel, sztender, sztynder

Wiktionary


stojan

sta­tor; nie­ru­cho­ma część ma­szy­ny elek­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mech. nie­ru­cho­ma część sil­ni­ka elek­trycz­ne­go lub prąd­ni­cy, wew­nątrz któ­rej obra­ca się wir­nik

Wiktionary

Sto­jan, sta­tor – ze­spół nie­ru­cho­mych ele­men­tów ma­szy­ny lub me­cha­niz­mu ota­cza­ją­cych wi­ru­ją­cy wokół sta­łej osi wir­nik. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ny jest w pom­pach, sprę­żar­kach, wen­ty­la­to­rach, dmu­cha­wach, tur­bi­nach, ma­szy­nach elek­trycz­nych (sil­ni­kach, prąd­ni­cach).

Wy­jąt­ko­wo w sil­ni­ku z wi­ru­ją­cym sto­ja­nem wi­ru­je on wokół nie­ru­cho­me­go (lub ru­cho­me­go) wir­ni­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔjãn, AS: stoi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stator

Wiktionary


stojanka

w lot­nict­wie: miej­sce przez­na­czo­ne do po­sto­ju stat­ku po­wietrz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. lotn. miej­sce na lot­ni­sku lub dro­go­wym pasie lot­ni­sko­wym słu­żą­ce do po­sto­ju lub za­wra­ca­nia sa­mo­lo­tu

Wiktionary

Sto­jan­ka ( Стоянка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bu­czań­skim, w hro­ma­dzie Bi­ło­ho­rod­ka. W 2001 li­czy­ła 405 miesz­kań­ców, spoś­ród któ­rych 387 wska­za­ło jako oj­czy­sty język ukra­iń­ski, 17 ro­syj­ski, a 1 bia­ło­ru­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stɔˈjãnka, AS: stoi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stać

 rzecz. stojak, stanie, postój

Wiktionary


stojanostwo

Sto­jan z żoną; Sto­ja­no­wie


SJP.pl


stojanowice

Sto­ja­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Bej­sce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


stojanowie

imię mę­skie


SJP.pl


stojanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stojanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sto­ja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stojać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. stać

Wiktionary


stojcino

Stoj­ci­no (nazwa obocz­na: Sto­ję­ci­no, kaszb. "Stojcëno", Sto­hen­tin) – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no. Leży na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


stojek

naz­wi­sko


SJP.pl


stojeć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. stać

Wiktionary


stojgniew

imię mę­skie


SJP.pl

Stoj­gniew, Sto­i­gniew, Sto­gniew – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Stoj(i)-" ("stać, stoję") oraz czło­nu "-gniew" ("gniew"). Może oz­na­czać "ten, któ­re­go gniew nie usta­je".

Stoj­gniew imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 li­sto­pa­da

Wikipedia


stojić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. stać

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. dbać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stajać

 rzecz. stojinie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stać

Wiktionary


stojmir

dawne imię mę­skie


SJP.pl


stojowice

Sto­jo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

We wsi o po­wierzch­ni 249,7 ha za­miesz­ku­je ponad 500 osób. Od po­łud­nia wieś gra­ni­czy z Brzą­czo­wi­ca­mi i Za­kli­czy­nem, od pół­no­cy z Bień­ko­wi­ca­mi i Nową Wsią, od za­cho­du z Cze­chów­ką i od wscho­du z Dob­czy­ca­mi. Opo­dal wsi prze­bie­ga trasa z Boch­ni do My­śle­nic.

Wikipedia


stojsław

imię mę­skie


SJP.pl

Stoj­sław, Sto­i­sław, Sto­sław, To­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne czło­nu "Stoj(i)-" ("stać, stoję") oraz czło­nu "-sław" ("sława"). No­to­wa­ne w Pol­sce od 1145 roku, po raz pier­wszy w for­mie Stoj­sław ("Sto­ys­la­us").

Moż­li­we sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia: Stoj, Sto­jan, Sto­ja­nek, Sto­jan­ka (masc.), Sto­jek, Stojk, Stoj­ka (masc.), Stoj­ko, Stosz, Stoj­sza (masc.), Sto­juch, Stoch, Sto­chan, Sto­chań, Stosz, Sto­szek, Sto­szel, Stosz­ko.

Wikipedia


stojący

1. znaj­du­ją­cy się w po­zy­cji pio­no­wej w sto­sun­ku do cze­goś, np. szaf­ka sto­ją­ca;
2. taki, który jest nie­ru­cho­my, np. woda sto­ją­ca;
3. taki, pod­czas któ­re­go się stoi, wy­ma­ga­ją­cy sta­nia, np. praca sto­ją­ca


SJP.pl


stok

1. ele­ment rzeź­by te­re­nu, na­chy­lo­na po­wierzch­nia; zbo­cze;
2. daw­niej: stru­mień, potok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. sport. każda na­chy­lo­na po­wierzch­nia roz­po­ście­ra­ją­ca się mię­dzy kul­mi­na­cją wznie­sie­nia a jego pod­nó­żem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stok – po­ję­cie z za­kre­su ge­o­mor­fo­lo­gii i tu­ry­sty­ki
  • stok – po­ję­cie z za­kre­su ana­to­mii.
  • Stok – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Stok – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Koń­sko­wo­la
  • Stok – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ulan-Ma­jo­rat
  • Stok – osada wsi Gro­nów w woj. lu­bu­skim, pow. świe­bo­dziń­skim, gmi­nie Łagów
  • Stok – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Stok – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Stok – przy­sió­łek wsi Bu­ko­wi­na w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Ula­nów
  • Stok – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Ko­ry­cin
  • Stok – część wsi Sień­sko w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Słu­pia
  • Stok – część wsi Mokr­sko Dolne w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pół­noc­nym stoku Ka­spro­we­go Wier­chu pa­nu­ją zna­ko­mi­te wa­run­ki nar­ciar­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔk, AS: stok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stokowy

 rzecz. stokówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbocze

Wiktionary


stokaż

zbior­nik lub układ zbior­ni­ków w za­kła­dach che­micz­nych do prze­cho­wy­wa­nia cie­czy lub gazów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zbior­nik lub ze­spół zbior­ni­ków słu­żą­cy do ma­ga­zy­no­wa­nia cie­czy lub gazów w za­kła­dach prze­my­sło­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­row­ce do pro­duk­cji płyn­nych środ­ków czy­sto­ści były prze­cho­wy­wa­ne [...] w trzech ro­dza­jach ma­ga­zy­nów. Pier­wszym z nich był sto­każ, który skła­dał się ze zbior­ni­ków do prze­cho­wy­wa­nia cie­czy o po­jem­no­ści od 15 m3 do 50 m3.

 (1.1) W II po­ło­wie 2014 r. PIP, PSP, IOŚ prze­pro­wa­dzi­ły wspól­ne kon­tro­le prze­strze­ga­nia prze­pi­sów bhp, ppoż. i ochro­ny śro­do­wi­ska przy ek­splo­a­ta­cji in­sta­la­cji sto­ka­żu amo­nia­ku w ww. za­kła­dach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiornik, rezerwuar, magazyn

Wiktionary


stokażowy

→ sto­każ


SJP.pl

Patrz:

stokaż

stokenizować

stwo­rzyć token ści­śle przy­pi­sa­ny do kon­kret­ne­go pro­jek­tu, osoby itp.


SJP.pl


stoker

śru­bo­wy po­daj­nik węgla na­pę­dza­ny sil­ni­kiem pa­ro­wym, prze­no­szą­cy wę­giel z ten­dra na ruszt kotła pa­ro­we­go


SJP.pl

Sto­ker – urzą­dze­nie do me­cha­nicz­ne­go po­da­wa­nia węgla w pa­ro­wo­zach, ułat­wia­ją­ce pracę ob­słu­dze po­cią­gu.

Sto­so­wa­no je głów­nie w cięż­kich lo­ko­mo­ty­wach o dużej po­wierzch­ni rusz­tu (po­wy­żej ok. 6 m², a w USA nawet do 15 m²) lub pod­czas uży­wa­nia słab­szych ka­lo­rycz­nie ga­tun­ków węgla, gdzie kla­sycz­ne po­da­wa­nie pa­li­wa za po­mo­cą ło­pa­ty było za wolne.

Wikipedia


stokes

jed­nost­ka lep­ko­ści ki­ne­ma­tycz­nej w ukła­dzie jed­no­stek miar CGS


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (30566) Sto­kes – pla­ne­to­i­da
  • Ge­or­ge Ga­briel Sto­kes – ir­landz­ki fizyk i ma­te­ma­tyk
    • prawo Sto­ke­sa
    • prze­su­nię­cie Sto­ke­sa
    • re­gu­ła Sto­ke­sa
    • twier­dze­nie Sto­ke­sa
    • sto­kes (jed­nost­ka) – jed­nost­ka lep­ko­ści ki­ne­ma­tycz­nej w ukła­dzie CGS
  • Wil­liam Sto­kes – ir­landz­ki le­karz
  • USS „Sto­kes” (AKA-68) – okrę­ty tran­spor­to­wy
  • Sto­kes – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Pitt
  • Sto­kes (ang. Sto­kes Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ita­sca
  • Sto­kes (ang. Sto­kes Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ro­se­au

Wikipedia


stokfisz

ryba wy­su­szo­na na wol­nym po­wie­trzu w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze po uprzed­nim usu­nię­ciu głowy i wy­pa­tro­sze­niu


SJP.pl


stokfiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stokowisko

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Sto­ko­wi­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Nowe Pie­ku­ty.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Ka­zi­mie­rza w No­wych Pie­ku­tach.

Wikipedia


stokowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Sto­kow­ska-Zag­dan (ur. 1974) – pol­ski pe­da­gog
  • He­le­na Sto­kow­ska – pol­ska oby­wa­tel­ka, wy­róż­nio­na ty­tu­łem i me­da­lem Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Maria Sto­kow­ska (1910–1997) – pol­ska tłu­macz­ka, z ła­ci­ny i fran­cu­skie­go
  • Maria Sto­kow­ska-Mi­siur­kie­wicz (1945–2018) – pol­ska ak­tor­ka
  • Bo­gu­sław Sto­kow­ski (1938–1994) – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i ra­dio­wy
  • Fer­dy­nand Igna­cy Sto­kow­ski (1776–1827) – pol­ski do­wód­ca woj­sko­wy, ge­ne­rał bry­ga­dy armii fran­cu­skiej
  • Fran­ci­szek Sto­kow­ski – pol­ski sta­ty­styk, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Igna­cy Sa­riusz Sto­kow­ski – woj­ski mniej­szy or­łow­ski w la­tach 1783–1793
  • Jan Igna­cy Sto­kow­ski – pod­cza­szy łę­czyc­ki w la­tach 1748–1759, miecz­nik łę­czyc­ki w la­tach 1737–1748
  • Jan Sa­riusz Sto­kow­ski (zm. 1794) – pod­sto­li brze­ziń­ski w la­tach 1777–1779, pod­sto­li or­łow­ski w la­tach 1776–1777, poeł na Sejm
  • Ja­ro­sław Sto­kow­ski (ur. 1986) – pol­ski kon­tra­ba­si­sta i gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Jerzy Sto­kow­ski wł. Jerzy Szep­tyc­ki (1915–2004) – pol­ski in­ży­nier ar­chi­tekt, na­ro­do­wiec, pu­bli­cy­sta dzien­ni­ka ABC

Wikipedia


stokowy

1. zwią­za­ny z po­chy­łą po­wierzch­nią wznie­sie­nia lub wklę­sło­ści ziemi;
2. stoc­ko­wy; śro­do­wi­sko­wo:
a) po­cho­dzą­cy ze stoc­ka (bazy, ma­ga­zy­nu);
b) przez­na­czo­ny do ulo­ko­wa­nia w stoc­ku (bazie, ma­ga­zy­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­kiem, do­ty­czą­cy stoku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stok mrz., stokówka ż.

Wiktionary


stokroteczka

sto­kro­teń­ka;
1. pie­szczot­li­wie o sto­krot­ce;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: sto­krot­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔkrɔˈtɛt͡ʃka, AS: stokrotečka

Wiktionary


stokroteńka

sto­kro­tecz­ka;
1. pie­szczot­li­wie o sto­krot­ce;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej


SJP.pl


stokrotka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; sto­kroć, sto­krót­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bel­lis|L.|ref=tak., ro­dzaj drob­nych ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju sto­krot­ka (1.1)

 (1.3) pot. kwiat sto­krot­ki (1.2)

 (1.4) środ. polic. sto­pień ofi­cer­ski

Wiktionary

Sto­krot­ka ("Bel­lis") – ro­dzaj z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 14 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je całą Eu­ro­pę, pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę (od Ma­ro­ka po Libię) i za­chod­nią Azję (od Jor­da­nii po Iran i Ka­zach­stan). W Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek – sto­krot­ka po­spo­li­ta "B. pe­ren­nis". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pa­stwi­skach, w mu­ra­wach, na te­re­nach ska­li­stych i w la­sach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Z nie­cier­pli­wo­ścią cze­kał na nową sto­krot­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈkrɔtka, AS: stokrotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stokrotność ż., stokroć n., setka ż.

 przym. stokrotkowy, stokrotny, stukrotny, setny

 przysł. stokrotnie

 licz. sto, setny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. gęsie pómpki, magduski, stokroć cudna, stokroć mniejsza, stokroć trwała

Wiktionary


stokrotkolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak sto­krot­ka

Wiktionary


stokrotkowy

→ sto­krot­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­krot­ką, do­ty­czą­cy sto­krot­ki

Wiktionary

Patrz:

stokrotka

Powiązane:

 rzecz. stokroć ż., stokrotka ż.

Wiktionary


stokrotność

→ stu­krot­ny; stu­krot­ność


SJP.pl


stokrotny

wy­stę­pu­ją­cy sto razy; stu­krot­ny


SJP.pl


stokroć

po­e­tyc­ko: sto­krot­ka


SJP.pl


stokrótka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; sto­kroć, sto­krot­ka


SJP.pl


stokówka

sto­ków­ka ciem­no­gło­wa, sto­ków­ka żół­to­czel­na, sto­ków­ka prąż­ko­wa­na - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. droga wy­ty­czo­na za­ko­sa­mi po stoku góry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈkufka, AS: stokufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stok m.

 przym. stokowy

Wiktionary


stokłosa

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|bro­mus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

Wiktionary

Sto­kło­sa ("Bro­mus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­żą do niego 153 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej, w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w gó­rach.

Wikipedia


stola

ob­fi­cie fał­do­wa­ne, żeń­skie okry­cie wierzch­nie, no­szo­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl


stolarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od sto­larz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­lar­czyk − pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 7466 osób.
  • Józef Sto­lar­czyk (1816–1893) − pol­ski ta­ter­nik, pier­wszy pro­boszcz Za­ko­pa­ne­go
  • Mi­chał Sto­lar­czyk (1916–1981) − pol­ski pa­sjo­ni­sta, tłu­macz Bi­blii
  • Ju­lian Sto­lar­czyk (1929–2007) − pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Józef Sto­lar­czyk (1940–2002) − pol­ski na­u­czy­ciel, re­gio­na­li­sta, rzeź­biarz
  • Ma­ciej Sto­lar­czyk (ur. 1972) − pol­ski pił­karz
  • Ja­ro­sław Sto­lar­czyk (ur. 1972) − pol­ski po­li­tyk, poseł
  • Anna Sto­lar­czyk (ur. 1988) − pol­ska sza­chist­ka
  • Prze­łęcz Sto­lar­czy­ka − jedna z prze­łę­czy ta­trzań­skich

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stolarz mos.

Wiktionary


stolarek

1. ogół drew­nia­nych ele­men­tów bu­dow­la­nych wy­ko­na­nych z drew­na lub jego sub­sty­tu­tów;
2. po­tocz­nie: rze­mio­sło sto­la­rza; sto­lar­stwo


SJP.pl


stolarka

1. ogół drew­nia­nych ele­men­tów bu­dow­la­nych wy­ko­na­nych z drew­na lub jego sub­sty­tu­tów;
2. po­tocz­nie: rze­mio­sło sto­la­rza; sto­lar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ogół drew­nia­nych ele­men­tów bu­dow­la­nych

 (1.2) pot. rze­mio­sło sto­lar­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolarstwo n., stolarz mos., stolarnia ż.

 przym. stolarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stolarstwo

Wiktionary


stolarnia

warsz­tat sto­lar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. warsz­tat sto­lar­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈlarʲɲa, AS: stolarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolarka ż., stolarstwo n., stolarz m.

 przym. stolarski

Wiktionary


stolarski

do­ty­czą­cy sto­la­rza, sto­lar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­lar­stwem albo sto­la­rzem, do­ty­czą­cy sto­lar­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bła­żej Sto­lar­ski (1880-1939) – et­no­graf
  • Bo­le­sław Sto­lar­ski (zm. 2014) – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie tech­ni­ki sa­mo­cho­do­wej
  • Da­riusz Sto­lar­ski (1965-1993) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cji an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej
  • Jacek Sto­lar­ski (ur. 1954) – hi­sto­ryk
  • Jan Sto­lar­ski (1914-2017) – pol­ski pro­pa­ga­tor kul­tu­ry i przy­jaź­ni pol­sko-wę­gier­skiej
  • Ja­ro­sław Sto­lar­ski – pa­le­on­to­log
  • Mar­cin Sto­lar­ski (ur. 1996) – pol­ski pły­wak
  • Marek Sto­lar­ski (ur. 1963) – przed­się­bior­ca, poseł
  • Paweł Sto­lar­ski (ur. 1996) – pił­karz
  • Ta­de­usz Sto­lar­ski (ur. XX w) – ar­ty­sta pla­styk
  • Zdzi­sław Sto­lar­ski (ur. 1948) – za­pa­śnik
  • Mi­chał To­ka­rzew­ski-Ka­ra­sze­wicz (1893–1964) – ge­ne­rał broni Woj­ska Pol­skie­go, wol­no­mu­larz, te­o­zof, du­chow­ny Ko­ścio­ła li­be­ral­no­ka­to­lic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opa­no­wa­no sztu­kę po­słu­gi­wa­nia się róż­ny­mi na­rzę­dzia­mi cie­siel­ski­mi i sto­lar­ski­mi, cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo wy­ko­na­ny­mi z me­ta­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈlarsʲci, AS: stolarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolarz m., stolarstwo n., stolarka ż., stolarnia ż., stolarszczyzna ż.

 czas. stolarzyć ndk.

 przysł. stolarsko

Wiktionary


stolarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. pro­fe­sja i rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się obrób­ką drew­na do celów użyt­ko­wych

Wiktionary

Sto­lar­stwo – prze­mysł i rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na wyt­wa­rza­niu przed­mio­tów z drew­na. Wyt­wa­rza­nie przed­mio­tów nie obej­mu­je prac cie­siel­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stɔˈlarstfɔ, AS: stolarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolarnia ż., stolarz mos., stolarka ż.

 przym. stolarski

Wiktionary


stolarz

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy przed­mio­ty z drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z drew­na: meble, ele­men­ty bu­dow­la­ne itp., osoba zaj­mu­ją­ca się sto­lar­stwem;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: sto­la­rzyć

Wiktionary

Sto­larz – rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy z drew­na meble i przed­mio­ty co­dzien­ne­go użyt­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­łem u in­ter­ne­to­we­go sto­la­rza kunsz­tow­nie rzeź­bio­ną ramkę na zdję­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔlaʃ, AS: stolaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół mrz., stolarka ż., stolarnia ż., stolarstwo n., stolarzenie n.

:: zdrobn. stolarczyk m.

 czas. stołować, stolarzyć ndk.

 przym. stolarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieśla

Wiktionary


stolarzowice

1. dziel­ni­ca By­to­mia;
2. dawna gmina wiej­ska


SJP.pl

Sto­la­rzo­wi­ce (niem. "Stol­la­rzo­witz") – dziel­ni­ca By­to­mia, osied­le miesz­ka­nio­we dla pra­cow­ni­ków GOP-u.

Wikipedia


stolarzowicki

→ Sto­la­rzo­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Stolarzowice

stolc

naz­wi­sko


SJP.pl


stolcowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stol­cem, do­ty­czą­cy stol­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kałowy

Wiktionary


stolec

1. kał, od­cho­dy, ek­skre­men­ty;
2. daw­niej: tron mo­nar­chy lub bi­sku­pa, w prze­no­śni: wła­dza kró­lew­ska lub bi­sku­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. med. od­cho­dy ludz­kie lub zwie­rzę­ce

 (1.2) daw. tron mo­nar­chy, bi­sku­pa

 (1.3) daw. przen. wła­dza kró­lew­ska, ksią­żę­ca, bi­sku­pia

 (1.4) przen. żart. lub iron. wy­so­ki urząd

 (1.5) stpol. wy­próż­nia­nie się

 (1.6) stpol. noc­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­lec – słup drew­nia­ny
  • Sto­lec – ina­czej kał
  • Sto­lec – dawne okre­śle­nie tronu
  • Sto­lec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Sto­lec – wieś w woj. łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Sto­lec – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Dobra
    • Sto­lec – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Sto­lec – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sie­radz­kim
  • Sto­lec – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔlɛt͡s, AS: stolec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stolcowy, stołeczny

 rzecz. stół mrz.

 czas. stołować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. kał, posp. kupa

Wiktionary


stolecki

naz­wi­sko


SJP.pl


stoleński

przy­miot­nik od: Stol­no


SJP.pl


stolica

głów­ne mia­sto w danym pań­stwie, z re­gu­ły sie­dzi­ba naj­waż­niej­szych władz i urzę­dów pań­stwo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. geogr. polit. głów­ne mia­sto ja­kie­goś pań­stwa;

 (1.2) adm. geogr. głów­ne mia­sto ja­kie­goś re­jo­nu, wo­je­wództ­wa, po­wia­tu itp.

 (1.3) stpol. tron

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. długa ława

Wiktionary

Sto­li­ca, ina­czej mia­sto sto­łecz­ne – mia­sto, w któ­rym znaj­du­je się sie­dzi­ba cen­tral­nych or­ga­nów pań­stwa lub głów­ne mia­sto okrę­gu, re­jo­nu, wo­je­wództ­wa, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszą sto­li­cą Pol­ski nie było Gniez­no – jak są­dzo­no do­tych­czas, lecz Giecz.

 (1.2) Na to spot­ka­nie w sto­li­cy Wiel­ko­pol­ski ksiądz przy­go­to­wa­ny był już od dawna. Wraz z pa­ra­fia­na­mi nie bez pew­nych trud­no­ści wy­na­ję­li au­to­bus i całą grupą wy­bie­ra­li się do Poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈlʲit͡sa, AS: stolʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stołeczność ż., stół mrz.

 przym. stołeczny

 czas. stołować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stolec

Wiktionary


stolice

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. plu­ral|sto­li­ca.

Wiktionary


stoliczanin

rzad­ko: miesz­ka­niec sto­li­cy ja­kie­goś pań­stwa


SJP.pl


stoliczanka

rzad­ko: miesz­kan­ka sto­li­cy ja­kie­goś pań­stwa


SJP.pl


stoliczek

zdrob­nie­nie od: sto­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sto­lik; mały sto­lik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół m.

:: zdrobn. stolik m.

 czas. stołować ndk.

Wiktionary


stolik

mały stół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stół

 (1.2) mebl. mały stół

 (1.3) gastr. stół z sie­dze­nia­mi przy­go­to­wa­ny dla klien­tów w re­sta­u­ra­cji, barze

 (1.4) karc. w bry­dżu: karty part­ne­ra roz­gry­wa­ją­ce­go, ro­zło­żo­ne na stole i wi­docz­ne dla wszyst­kich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po ką­tach po­roz­rzu­ca­ne książ­ki, na ku­la­wym sto­li­ku rę­ko­pi­sy, w oknie ka­masz po­dar­ty za­miast kwiat­ka, albo tru­pia czasz­ka z na­su­nię­tą na ba­kier czap­ką aka­de­mic­ką.

 (1.3) Za­mó­wi­łem sto­lik dla trzech osób na so­bo­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔlʲik, AS: stolʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół m., stoliczek m., stołowy m., stołowanie n., stołówka ż., stołownik m., stołowniczka ż., stolnica ż.

 czas. stołować ndk.

 przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stoliczek

Wiktionary


stolikowiec

po­tocz­nie: osoba sprze­da­ją­ca to­wa­ry ze sto­li­ka na pla­cach tar­go­wych


SJP.pl


stolikowy

→ sto­lik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­li­kiem, do­ty­czą­cy sto­li­ka

Wiktionary

Patrz:

stolik

Powiązane:

 rzecz. stolik m., stół mrz.

 czas. stołować

Wiktionary


stolin

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Sto­lin (biał. "Сто́лін") – mia­sto na Po­le­siu na Bia­ło­ru­si, nad Ho­ry­niem, w ob­wo­dzie brze­skim, sie­dzi­ba władz re­jo­nu sto­liń­skie­go, około 15 km od gra­ni­cy z Ukra­i­ną; do 1945 sie­dzi­ba po­wia­tu sto­liń­skie­go w wo­je­wództ­wie po­le­skim, 12 400 mieszk. (2010).

Wikipedia


stoliwo

masyw gór­ski lub po­je­dyn­cza góra o pła­skim szczy­cie, ty­po­we dla ob­sza­rów o bu­do­wie pły­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. typ gór o pła­skich wierz­choł­kach i struk­tu­rze prze­prze­pły­wo­wej

Wiktionary

Sto­li­wo lub sto­li­wo gór­skie, góra sto­ło­wa – masyw gór­ski lub po­je­dyn­cza góra o pła­skim szczy­cie, ty­po­wa forma dla ob­sza­rów o bu­do­wie pły­to­wej. Sto­li­wo gór­skie pow­sta­je, gdy war­stwy skal­ne o wyż­szej po­dat­no­ści na eroz­ję (np. łupki) leżą po­ni­żej warstw na eroz­ję nie­po­dat­nych (np gra­nit, kwar­cyt, pia­skow­ce) – wów­czas twar­da war­stwa szczy­to­wa chro­ni przed eroz­ją skały le­żą­ce bez­poś­red­nio pod nią, lecz poza obrę­bem gór­nej war­stwy eroz­ja po­stę­pu­je szyb­ko, two­rząc stro­me, lub nawet pio­no­we ur­wi­ska (z hiszp.

Wikipedia


stoliński

→ Sto­lin (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


stolnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. duża drew­nia­na pod­kład­ka do wy­ra­bia­nia, wał­ko­wa­nia i kro­je­nia cia­sta;

Wiktionary

Stol­ni­ca – drew­nia­ny blat, czę­sto ogra­ni­czo­ny z trzech stron li­stwa­mi, słu­żą­cy do wstęp­nej obrób­ki (za­gnia­ta­nia, wał­ko­wa­nia, por­cjo­wa­nia) cia­sta.

Formą stol­ni­cy może być płyta mar­mu­ro­wa, która ma bar­dzo gład­ką i chłod­ną po­wierzch­nię, ułat­wia­ją­cą wał­ko­wa­nie. Po do­dat­ko­wym schło­dze­niu (np. kost­ka­mi lodu) do­sko­na­le na­da­je się do obrób­ki ciast tłu­stych, np. fran­cu­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stół mrz., stolik mrz.

 czas. stołować

Wiktionary


stolniczka

zdrob­nie­nie od: stol­ni­ca


SJP.pl

Stol­nicz­ka – wznie­sie­nie o wy­so­ko­ści 142,88 m n.p.m. na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim, po­ło­żo­ne w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, na ob­sza­rze gminy Ce­wi­ce.

Nazwę "Stol­nicz­ka" wpro­wa­dzo­no urzę­do­wo w 1949 roku, za­stę­pu­jąc po­przed­nią nie­miec­ką nazwę "Stol­zen Berg".

Wikipedia


stolnik

1. urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy kuch­nią na dwo­rze kró­lew­skim w daw­nej Pol­sce;
2. urzęd­nik ziem­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik nad­wor­ny zaj­mu­ją­cy się kuch­nią i po­da­wa­niem po­traw na stół króla

Wiktionary

Stol­nik ( da­pi­fer) – w Pol­sce do XIII w. urzęd­nik spra­wu­ją­cy pie­czę nad sto­łem pa­nu­ją­ce­go. Do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło na­kry­cie stołu do uczty, a w cza­sie jej trwa­nia kie­ro­wa­nie po­da­wa­niem po­traw. W okre­sie ro­zbi­cia dziel­ni­co­we­go stol­nik miał za­stęp­cę pod­sto­le­go. W XIV–XVI w. ho­no­ro­wy urząd ziem­ski. W Ko­ro­nie i na Lit­wie ist­nia­ły urzę­dy stol­ni­ka wiel­kie­go, m.in. póź­niej­szy król Sta­ni­sław Au­gust Po­nia­tow­ski był w la­tach 1755–1764 stol­ni­kiem wiel­kim li­tew­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stół m., stołowy mrz.

 przym. stołowy

Wiktionary


stolnikowa

→ stol­nik


SJP.pl

Patrz:

stolnik

stolnikowicz

daw­niej: syn stol­ni­ka


SJP.pl


stolnikowy

→ stol­nik


SJP.pl

Patrz:

stolnik

stolnikówna

daw­niej: córka stol­ni­ka


SJP.pl


stolno

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stol­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Stol­no
  • Stol­no – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ła­ko­wo
  • Stol­no – dawna gro­ma­da w pow. cheł­miń­skim
  • Stol­no – dawny przy­sta­nek oso­bo­wy w Stol­nie, w po­wie­cie cheł­miń­skim

Wikipedia


stolon

cien­kie po­dziem­ne kłą­cze np. ziem­nia­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sto­lon – ro­dzaj strzę­pek u niek­tó­rych grzy­bów
  • sto­lon – ro­dzaj pędu w ro­śli­nach.
  • sto­lon – ro­dzaj od­ga­łę­zie­nia po­li­pa u niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt.

Wikipedia


stolorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sto­larz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paweł Sto­lorz – gór­no­ślą­ski ma­larz pry­mi­ty­wi­sta
  • Sta­ni­sław Sto­lorz – pol­ski ko­le­jarz, dzia­łacz związ­ko­wy

Wikipedia


stolowanie

daw­niej: ukła­dać deski pod wią­za­nia stro­pu; bel­ko­wać


SJP.pl


stolować

daw­niej: ukła­dać deski pod wią­za­nia stro­pu; bel­ko­wać


SJP.pl


stolperstein

ka­mień pa­mię­ci w chod­ni­ku, upa­mięt­nia­ją­cy ofia­rę na­ziz­mu


SJP.pl

Stol­per­ste­in (wym. "MAF:", ; z niem. "ka­mień, o który się po­ty­ka­my", po pol­sku – "ka­mień pa­mię­ci") – okre­śle­nie pom­ni­ków po­szcze­gól­nych ofiar na­ziz­mu, ma­ją­cych po­stać osa­dzo­nych w bruku be­to­no­wych ko­stek bru­ko­wych z mo­sięż­ną ta­blicz­ką, z wy­ry­tym na niej naz­wi­skiem upa­mięt­nio­nej osoby, da­ta­mi jej uro­dzin i śmier­ci oraz in­for­ma­cją o losie, jaki ją spot­kał.

Wikipedia


stom.

skrót od: sto­ma­to­lo­gia, sto­ma­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


stoma

forma li­czeb­ni­ka.

 (1.1) = sto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulryk jest die­te­ty­kiem, który wła­śnie wydał książ­kę ze stoma we­gań­ski­mi i we­ge­ta­riań­ski­mi prze­pi­sa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔ̃ma, AS: stõma

Wiktionary


stomat.

skrót

 (1.1) = (ter­min) sto­ma­to­lo­gicz­ny, den­ty­stycz­ny

Wiktionary


stomatofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed wi­zy­ta­mi u den­ty­sty i za­bie­ga­mi sto­ma­to­lo­gicz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lęk przed wi­zy­tą u sto­ma­to­lo­ga

Wiktionary


stomatolog

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w dzie­dzi­nie sto­ma­to­lo­gii; den­ty­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób zębów, przy­zę­bia, ję­zy­ka, błony ślu­zo­wej i in­nych tka­nek jamy ust­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka sto­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy uwa­ża­cie sto­ma­to­lo­gów za praw­dzi­wych le­ka­rzy?

 (2.1) Do­ro­ta chce zo­stać sto­ma­to­lo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃maˈtɔlɔk, AS: stõmatolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stomatologia ż.

 przym. stomatologiczny

 przysł. stomatologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dentysta, żart. wyrwiząb

 (2.1) dentystka

Wiktionary


stomatologa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: sto­ma­to­log

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃matɔˈlɔɡa, AS: stõmatologa

Wiktionary


stomatologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny, nauka zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi i wa­da­mi roz­wo­jo­wy­mi zębów, jamy ust­nej oraz me­to­da­mi ich le­cze­nia; den­ty­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się funk­cjo­no­wa­niem, pa­to­lo­gia­mi i le­cze­niem zębów, przy­zę­bia, błony ślu­zo­wej jamy ust­nej, stawu skro­nio­wo-żu­chwo­we­go czło­wie­ka;

Wiktionary

Sto­ma­to­lo­gia, den­ty­sty­ka (gr. "stoma" – usta + gr. "logia" – nauka; łac. "dens" – ząb) – dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się funk­cjo­no­wa­niem, pa­to­lo­gia­mi i le­cze­niem zębów, przy­zę­bia, ję­zy­ka, błony ślu­zo­wej i in­nych tka­nek jamy ust­nej oraz ją ota­cza­ją­cych, a także stawu skro­nio­wo-żu­chwo­we­go czło­wie­ka. Przed wej­ściem Pol­ski do Unii Eu­ro­pej­skiej uży­wa­no ty­tu­łu le­karz sto­ma­to­log, potem le­karz den­ty­sta, jed­nak­że Na­czel­na Izba Le­kar­ska do­pu­szcza moż­li­wość uży­wa­nia obyd­wu ty­tu­łów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: stõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stomatolog mos./ż.

 przym. stomatologiczny

 przysł. stomatologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dentystyka

Wiktionary


stomatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy sto­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fa­bry­ce "Den­ty­stycz­nej" ro­bio­no na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne i sto­ma­to­lo­gicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔ̃matɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: stõmatoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stomatologia ż., stomatolog mos.

 przysł. stomatologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dentystyczny

Wiktionary


stomatolożka

→ sto­ma­to­log; den­tyst­ka


SJP.pl


stomia

ut­wo­rzo­ne ope­ra­cyj­nie uj­ście je­li­ta lub dróg mo­czo­wych na po­wło­ce brzusz­nej; prze­to­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne po­łą­cze­nie mię­dzy prze­wo­dem po­kar­mo­wym (je­li­tem cien­kim lub gru­bym) albo rza­dziej ukła­dem mo­czo­wym ze skórą na brzu­chu, wyt­wo­rzo­ne gdy wy­da­la­nie kału lub moczu drogą na­tu­ral­ną stało się u pa­cjen­ta nie­moż­li­we lub znacz­nie utrud­nio­ne;

Wiktionary

Sto­mia (z gr. στόμα – usta, otwór; inne uży­wa­ne nazwy: prze­to­ka je­li­to­wa, prze­to­ka mo­czo­wa, sztucz­ny odbyt, anus, brzusz­ny odbyt) – ce­lo­wo wyt­wo­rzo­ne po­łą­cze­nie świa­tła na­rzą­du wew­nętrz­ne­go ze skórą. W przy­pad­ku po­łą­czeń mię­dzy na­rzą­da­mi pow­sta­łych wsku­tek pa­to­lo­gii lub po­wi­kłań, używa się słowa prze­to­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duża licz­ba pa­cjen­tów z wy­ło­nio­ną sto­mią pot­wier­dza to, iż po do­bra­niu od­po­wied­nie­go sprzę­tu sto­mij­ne­go i prze­strze­ga­niu za­le­ceń może żyć pra­wie tak samo, jak przed ope­ra­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stomik m.

 przym. stomijny

Wiktionary


stomiczka

→ sto­mik


SJP.pl

Patrz:

stomik

stomijny

sprzęt sto­mij­ny - ak­ce­so­ria po­trzeb­ne do za­o­pa­trze­nia sto­mii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy sto­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stomia ż.

Wiktionary


stomik

osoba ma­ją­ca za­ło­żo­ną sto­mię


SJP.pl


stomil

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Gu­mo­we­go „Sto­mil” – organ za­rzą­dza­nia bran­żą
  • Sto­mil Byd­goszcz (pełna nazwa: Byd­go­skie Za­kła­dy Prze­my­słu Gu­mo­we­go „Sto­mil”) – za­kład prze­my­słu gu­mo­we­go
  • Sto­mil Kra­ków (pełna nazwa: Kra­kow­skie Za­kła­dy Prze­my­słu Gu­mo­we­go „Sto­mil”) – za­kład prze­my­słu gu­mo­we­go
  • Sto­mil Olsz­tyn SA (pełna nazwa Olsz­tyń­skie Za­kła­dy Prze­my­słu Gu­mo­we­go „Sto­mil-Olsz­tyn”) – pol­ska firma opo­niar­ska
  • Sto­mil-Poz­nań S.A. – za­kład opo­niar­ski, funk­cjo­nu­ją­cy od 1928 roku
  • Sto­mil Sanok SA (pełna nazwa: Sa­noc­kie Za­kła­dy Prze­my­słu Gu­mo­we­go „Sto­mil Sanok” S.A.) – za­kład prze­my­słu gu­mo­we­go
  • Sto­mil War­sza­wa (pełna nazwa: War­szaw­skie Za­kła­dy Prze­my­słu Gu­mo­we­go „Sto­mil”) – za­kład prze­my­słu gu­mo­we­go pow­sta­ły z przeksz­tał­ce­nia War­szaw­sko-Ry­skiej Fa­bry­ki Wy­ro­bów Gu­mo­wych „Ry­ga­war”
  • Firma Opo­niar­ska Dę­bi­ca, daw­niej dzia­ła­ją­ca pod nazwą Sto­mil Dę­bi­ca
  • Sto­mil Olsz­tyn (piłka nożna) – klub spor­to­wy
  • Sto­mil Poz­nań – nie­ist­nie­ją­cy klub spor­to­wy
  • Sto­mil Gru­dziądz – nie­ist­nie­ją­cy pol­ski klub pił­kar­ski
  • Sto­mil – bo­ha­ter Tanga

Wikipedia


stomma

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wik Stom­ma – pol­ski an­tro­po­log kul­tu­ry i et­no­log, syn Sta­ni­sła­wa
  • Piotr Stom­ma – pol­ski in­ży­nier
  • Sta­ni­sław Stom­ma – pol­ski praw­nik, oj­ciec Lud­wi­ka

Wikipedia


stomp

utwór jaz­zo­wy grany w szyb­kim tem­pie


SJP.pl


stone

[czy­taj: stołn] miara wagi równa 14 fun­tom an­giel­skim, czyli 6,35 kg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hrab­stwo Stone (ang. Stone Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Ar­kan­sas
  • hrab­stwo Stone (ang. Stone Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Mis­si­si­pi
  • hrab­stwo Stone (ang. Stone Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Mis­so­u­ri
  • Stone – miej­sco­wość w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re (An­glia)
  • Stone – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re (An­glia)
  • Stone – miej­sco­wość w hrab­stwie Kent (An­glia)
  • Stone – mia­sto w hrab­stwie Staf­fords­hi­re (An­glia)
  • Stone – miej­sco­wość w hrab­stwie Wor­ce­sters­hi­re (An­glia)
  • Stone – film z 2010 w re­ży­se­rii Johna Cur­ra­na
  • „Stone” – sin­giel ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Alice in Cha­ins z 2013

Wikipedia


stoneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ston­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stonkowate nmos., stonka ż.

Wiktionary


stonehenge

[czy­taj: stołn­hendż albo ston­hendż] me­ga­li­tycz­na bu­dow­la ka­mien­na w An­glii


SJP.pl

Sto­ne­hen­ge – jedna z naj­słyn­niej­szych eu­ro­pej­skich bu­dow­li me­ga­li­tycz­nych, po­cho­dzą­ca z epok ne­o­li­tu i brązu. Krom­lech ten po­ło­żo­ny jest w od­le­gło­ści 13 km od mia­sta Sa­lis­bu­ry w hrab­stwie Wilts­hi­re w po­łud­nio­wej An­glii. Naj­praw­do­po­dob­niej zwią­za­ny był z kul­tem Księ­ży­ca i Słoń­ca.

Wikipedia


stoner

pod­ga­tu­nek me­ta­lu i rocka pow­sta­ły w la­tach 90. XX wieku w USA


SJP.pl


stonesi

po­tocz­nie: ze­spół The Rol­ling Sto­nes


SJP.pl


stonesowski

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla okre­su dzia­ła­nia i twór­czo­ści grupy The Rol­ling Sto­nes

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszym przy­pad­ku dość oczy­wi­ste jest na­wią­za­nie do sto­ne­sow­skie­go ty­tu­łu, gdzie za dia­bła pod­sta­wio­ny jest Nixon, ale to je­szcze ni­cze­go nie wy­ja­śnia.

Wiktionary


stonit

mie­sza­ni­na twar­dej gumy z zia­ren­ka­mi kwar­cu, sto­so­wa­na do po­kry­wa­nia wałów że­liw­nych


SJP.pl


stonka

1. nie­wiel­ki chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych, szkod­nik ro­ślin upraw­nych;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: zbyt duża licz­ba ludzi; sza­rań­cza;
3. po­tocz­nie: mały au­to­bus do prze­wo­że­nia nie­wiel­kiej licz­by ludzi;
4. śro­do­wi­sko­wo: lo­ko­mo­ty­wa spa­li­no­wa oz­na­cza­na w PKP jako SM-42 lub SP-42


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych, zwła­szcza ston­ka ziem­nia­cza­na (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­ti­no­tar­sa de­cem­li­ne­a­ta|Say|ref=tak.)

 (1.2) pot. kolej. po­pu­lar­na nazwa lo­ko­mo­ty­wy ma­ne­wro­wej SM42 lub SP42

 (1.3) pot. po­gard. se­zo­no­wy nawał przy­jezd­nych w miej­sco­wo­ści tu­ry­stycz­nej

 (1.4) pot. typ au­to­bu­su miej­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ston­ka ku­ku­ry­dzia­na
  • Ston­ka ziem­nia­cza­na
  • SM42 – lo­ko­mo­ty­wa na­zy­wa­na „ston­ka”
  • Star Ston­ka – po­jazd do prze­wo­zu osób bu­do­wa­ny na bazie sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go Star 20

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość sto­nek że­ru­je na ziem­nia­kach.

 (1.2) Lo­ko­mo­ty­wę „ston­kę” pro­du­ko­wa­no w la­tach 1965–1992.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔ̃nka, AS: stõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stoneczka ż., stonkowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szarańcza

Wiktionary


stonkobójczy

za­bi­ja­ją­cy ston­kę


SJP.pl


stonkowate

o ce­chach ston­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chry­so­me­li­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy;

Wiktionary

Ston­ko­wa­te (Chry­so­me­li­dae) – bar­dzo licz­na ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy, odz­na­cza­ją­ca się cie­ka­wym, ja­skra­wym ubar­wie­niem, czę­sto z me­ta­licz­nym po­ły­skiem. Obec­nie opi­sa­no ok. 35 tys. ga­tun­ków z tej ro­dzi­ny, naj­wię­cej w ob­sza­rach kli­ma­tu tro­pi­kal­ne­go i sub­tro­pi­kal­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ze ston­ko­wa­tych są szkod­ni­ka­mi ro­ślin upraw­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stoneczka ż., stonka ż.

Wiktionary


stonkowaty

o ce­chach ston­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


stonoga

sko­ru­piak lą­do­wy ży­ją­cy w śro­do­wi­skach wil­got­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oni­scus|ref=tak., sko­ru­piak ży­ją­cy w szcze­li­nach, piw­ni­cach;

 (1.2) ent. wij lub pro­sio­nek ze wzglę­du na licz­bę od­nó­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mie­ścił się w niej sok po­krzy­wy, roz­gnie­cio­ne pa­ją­ki i sto­no­gi, miał­ko po­tłu­czo­ne szkło oraz wy­do­by­te ze stłu­czo­ne­go ter­mo­me­tru żywe sre­bro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔ̃ˈnɔɡa, AS: stõnoga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stunożny, stonogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stonóg

Wiktionary


stonogowiec

ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny za­nok­ci­co­wa­tych; ję­zycz­nik, sko­lo­pen­drium


SJP.pl


stonowany

o ko­lo­rach: odz­na­cza­ją­cy się de­li­kat­ny­mi bar­wa­mi; nie­in­ten­syw­ny, zga­szo­ny, stłu­mio­ny, pa­ste­lo­wy


SJP.pl


stonóg

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. sto­no­ga

Wiktionary


stop

1. sub­stan­cja me­ta­licz­na otrzy­my­wa­na głów­nie przez sto­pie­nie pew­nej licz­by me­ta­li;
2. pot. świa­tło ha­mo­wa­nia w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych; świa­tło sto­po­we;
3. pot. znak dro­go­wy na­ka­zu­ją­cy za­trzy­ma­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sub­stan­cja zło­żo­na z me­ta­lu i in­nych me­ta­li lub nie­me­ta­li;

 (1.2) pot. świa­tło ko­lo­ru czer­wo­ne­go w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych, uprze­dza­ją­ce o ha­mo­wa­niu

 (1.3) pot. au­to­stop

 (1.4) kynol. uskok czo­ło­wy psa;

 (1.5) znak dro­go­wy na­ka­zu­ją­cy za­trzy­ma­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) = stój(cie), za­trzy­maj(cie) się

 (2.2) = krop­ka (w te­le­gra­mie)

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp., rozk. od: sto­pić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stop me­ta­li
  • stop – prze­łom czo­ło­wo-no­so­wy u psa
  • znak Stop – znak za­trzy­ma­nia, nakaz za­trzy­ma­nia
  • kodon stop
  • stop – słowo klu­czo­we, znak za­trzy­ma­nia pro­gra­mu, m.in. w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia For­tran
  • Stop – album ze­spo­łu De Mono wy­da­ny w 1992 roku
  • „Stop” – utwór grupy Pink Floyd
  • „Stop” – utwór grupy Spice Girls
  • „Stop – sin­gel duetu Kalwi & Remi
  • „Stop!” – sin­gel Sam Brown
  • „Stop!” – utwór grupy Jane’s Ad­dic­tion
  • „Stop!” – utwór grupy Aga­inst Me!

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stal jest sto­pem że­la­za i węgla.

 (1.3) W dro­dze do mia­sta biorą na stopa mło­de­go chło­pa­ka.

 (2.1) Stop! Stop! Niech pan się za­trzy­ma!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔp, AS: stop

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. stopienie n., stapianie n., topienie n., topnik m.

 czas. stopić dk., stapiać ndk., topić ndk.

 przym. stopowy

 (1.2-3) (2.1-2)

 rzecz. stoper m., stopowanie n., zastopowanie n.

 czas. stopować ndk., zastopować dk.

 przym. stopowy

Wiktionary


stop-klatka

obraz filmu za­trzy­ma­ny na ekra­nie; stop­klat­ka


SJP.pl


stopa

1. naj­niż­sza część nogi u czło­wie­ka i więk­szo­ści ssa­ków
2. część poń­czo­chy lub skar­pe­ty, którą wkła­da się na stopę
3. jed­nost­ka miary wier­szo­wej
4. jed­nost­ka dłu­go­ści w kra­jach an­glo­sa­skich równa 0,3048 m
5. daw­niej: po­ziom, stan cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. część ciała two­rzą­ca dolny ko­niec nogi, ogra­ni­czo­na piętą i kost­ką;

 (1.2) jed­nost­ka dłu­go­ści, uży­wa­na w niek­tó­rych kra­jach;

 (1.3) norma, po­ziom, ja­kość cze­goś

 (1.4) pod­sta­wa cze­goś (np. ozdob­nej nogi stołu)

 (1.5) najm­niej­sza jed­nost­ka miary wier­szo­wej;

 (1.6) muz. ele­ment ze­sta­wu per­ku­syj­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dáin Że­laz­na Stopa – fik­cyj­na po­stać ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia
  • Ha­rold Za­ję­cza Stopa – król An­glii
  • Jacek Stopa – pol­ski sza­chi­sta
  • Karol Stopa – pol­ski dzien­ni­karz spor­to­wy, spe­cja­li­zu­ją­cy się w te­ni­sie ziem­nym
  • Piotr Stopa – pol­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka
  • Piotr Stopa Ży­że­le­wicz – pol­ski per­ku­si­sta
  • Roman Stopa – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, afry­ka­ni­sta, fol­klo­ry­sta
  • Wiel­ka Stopa – wódz Siuk­sów z ple­mie­nia La­ko­tów Min­ne­con­jou
  • Drew­nia­na Stopa – Argun, jeden z bo­ha­te­rów ko­mik­sów z serii Thor­gal.
  • stopa – naj­bar­dziej ob­wo­do­wa część koń­czy­ny dol­nej
    • stopa czło­wie­ka
    • stopa sze­ścio­no­gów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du kon­tuz­ji stopy nie za­grał w dzie­wię­ciu ostat­nich me­czach se­zo­nu.

 (1.1) Le­gen­da głosi, że Ka­zi­mierz Wiel­ki poz­nał Ester­kę po­lu­jąc w la­sach pod Opocz­nem. Po­dob­no gdy zbie­ra­ła zioła dla swo­je­go dziad­ka, wy­padł na nią spło­szo­ny tur i już miał ją zmiaż­dżyć, gdy prze­szy­ty oszcze­pem runął u jej stóp.

 (1.2) Je­ste­śmy na wy­so­ko­ści 10000 (dzie­się­ciu ty­się­cy) stóp.

 (1.3) Po pod­wyż­ce po­dat­ków stopa życia oby­wa­te­li znacz­nie się pod­nio­sła.

 (1.4) Po­sta­wi­ła stopę ma­szy­ny na ma­te­ria­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔpa, AS: stopa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopień m., podstopnica ż., stopaż m.

:: zdrobn. stopka ż., stópka ż.

 przym. stopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. płetwa (duża stopa)

Wiktionary


stopaż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. dłu­gość pi­szczał­ki przy­pa­da­ją­cej w danym gło­sie na C wiel­kie nie­tran­spo­no­wa­ne, wy­ra­żo­na w sto­pach;

Wiktionary

Sto­paż – fa­brycz­na nu­me­ra­cja kla­tek na fil­mo­wych ta­śmach ne­ga­ty­wo­wych. Dzię­ki niej można zi­den­ty­fi­ko­wać po­trzeb­ny (np. pod­czas mon­ta­żu) za­kres kla­tek fil­mo­wych. Umoż­li­wia on m.in. ścię­cie ory­gi­nal­ne­go ne­ga­ty­wu na pod­sta­wie kopii re­ży­ser­skiej.

Sto­paż jest prze­ko­pio­wy­wa­ny na taśmę po­zy­ty­wo­wą, celem póź­niej­szej iden­ty­fi­ka­cji ujęć.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔpaʃ, AS: stopaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopa ż., stopień m., podstopnica ż.

:: zdrobn. stopka ż., stópka ż.

 przym. stopowy

Wiktionary


stopczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Stop­czyk – pol­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Ma­riusz Stop­czyk – pol­ski le­karz

Wikipedia


stopczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


stopeczka

zdrob­nie­nie od: stop­ka; stó­pecz­ka


SJP.pl


stoper

w piłce noż­nej: środ­ko­wy obroń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sport. urzą­dze­nie do mie­rze­nia od­stę­pu czasu z do­kład­no­ścią do ułam­ków se­kun­dy

 (1.2) za­tycz­ka do ucha chro­nią­ca przed ha­ła­sem

 (1.3) żegl. węzeł na linie lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do za­trzy­my­wa­nia liny lub łań­cu­cha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. w piłce noż­nej: ostat­ni obroń­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • W po­mia­rze czasu – sto­per (cza­so­mierz)
  • Stop­per do ucha
  • Ro­dzaj węzła że­glar­skie­go
  • W że­glu­dze – urzą­dze­nie do unie­ru­cha­mia­nia oli­no­wa­nia
  • W piłce noż­nej – ostat­ni obroń­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔpɛr, AS: stoper

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sekundomierz

Wiktionary


stoperka

→ sto­per


SJP.pl

Patrz:

stoper

stopień

1. po­je­dyn­czy ele­ment scho­dów;
2. wy­stęp w ja­kimś pod­wyż­sze­niu lub te­re­nie umoż­li­wia­ją­cy wcho­dze­nie lub scho­dze­nie;
3. szcze­bel w hie­rar­chii urzęd­ni­czej, spo­łecz­nej, woj­sko­wej, na­u­ko­wej itp.; także szcze­bel w kla­sy­fi­ka­cji cze­goś;
4. cy­fro­wa lub słow­na ocena ucz­nia;
5. jed­nost­ka miary, pod­sta­wo­wa część róż­nych skal, np. tem­pe­ra­tu­ry;
6. po­ziom, stan, in­ten­syw­ność cze­goś;
7. jed­nost­ka miary kąta równa 1/360 kąta peł­ne­go;
8. forma przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka okre­śla­ją­ca na­tę­że­nie cechy cze­goś;
9. w mu­zy­ce: miej­sce dźwię­ku wyz­na­czo­ne róż­ni­cą czę­stot­li­wo­ści od dźwię­ku cen­tral­ne­go;
10. w ma­te­ma­ty­ce:
a) wy­kład­nik po­tę­gi;
b) sto­pień rów­na­nia - naj­więk­szy z wy­kład­ni­ków po­tę­gi zmien­nej lub zmien­nych w rów­na­niu al­ge­bra­icz­nym;
11. sto­pień wodny - trwa­ła kon­struk­cja zbu­do­wa­na w po­przek ko­ry­ta rzeki w celu jej spię­trze­nia; ro­dzaj hy­dro­wę­zła;
12. sto­pień ge­o­ter­micz­ny - od­le­głość w me­trach mie­rzo­na pio­no­wo w głąb Ziemi, od­po­wia­da­ją­ca jed­nost­ko­we­mu wzro­sto­wi tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każda z czę­ści scho­dów unie­sio­na do góry

 (1.2) mat. jed­nost­ka kąta pła­skie­go sta­no­wią­ca 1/360 (jedną trzy­sta sześć­dzie­sią­tą) kąta peł­ne­go, sto­so­wa­na też w ge­o­gra­fii do wy­ra­ża­nia współ­rzęd­nych ge­o­gra­ficz­nych;

 (1.3) fiz. me­te­o­rol. jed­nost­ka miary tem­pe­ra­tu­ry

 (1.4) część ja­kie­goś pro­ce­su sta­no­wią­ca pewną ca­łość

 (1.5) czy­jeś miej­sce w pew­nej hie­rar­chii za­wo­do­wej lub or­ga­ni­za­cyj­nej, zwy­kle w służ­bach mun­du­ro­wych

 (1.6) mat. mak­sy­mal­na suma wy­kład­ni­ków zmien­nych wśród jed­no­mia­nów, two­rzą­cych dany wie­lo­mian;

 (1.7) praw. zo­bacz. sto­pień po­kre­wień­stwa

 (1.8) wiel­kość, roz­miar, za­sięg, po­ziom, in­ten­syw­ność, na­si­le­nie ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.9) po­ligr. zo­bacz. sto­pień pisma

 (1.10) ocena po­stę­pów na­u­ko­wych wy­ra­żo­na jako licz­ba lub jako jeden z upo­rząd­ko­wa­nych ter­mi­nów

 (1.11) gram. forma przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka umoż­li­wia­ją­ca po­rów­ny­wa­nie wiel­ko­ści stop­nia (1.8) cechy mię­dzy kil­ko­ma obiek­ta­mi

 (1.12) zo­bacz. sto­pień sprę­ża­nia

 (1.13) druk. znak gra­ficz­ny słu­żą­cy do za­pi­su stop­nia (1.2)

 (1.14) na­tu­ral­ny lub sztucz­ny uskok w ko­ry­cie rzeki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­pień – ele­ment scho­dów
  • Sto­pień (kąt) – jed­nost­ka miary kąta pła­skie­go
  • Sto­pień (ge­o­gra­fia) – sto­pień w ge­o­gra­fii (°)
  • Sto­pień wodny Sia­rze­wo
  • Sto­pień Wodny Rę­dzin
  • Sto­pień Wodny Bar­to­szo­wi­ce
  • Sto­pień (sym­bol) – zapis kom­pu­te­ro­wy sym­bo­lu
  • Sto­pień Cel­sju­sza
  • Sto­pień dy­so­cja­cji
  • Sto­pień Fah­ren­he­i­ta
  • Sto­pień ge­o­ter­micz­ny
  • Sto­pień grafu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te scho­dy mają ponad sto stop­ni.

 (1.2) Kąt pro­sty ma dzie­więć­dzie­siąt stop­ni.

 (1.3) Woda wrze przy stu stop­niach.

 (1.4) Kiedy już to skoń­czysz, na­stęp­nym stop­niem bę­dzie przy­kle­je­nie wszyst­kich czę­ści.

 (1.5) Mój syn wró­cił z woj­ska w stop­niu ka­pra­la.

 (1.6) Pro­sta jest okre­ślo­na przez wie­lo­mian pier­wsze­go stop­nia.

 (1.7) Matka i córka są spo­krew­nio­ne w pier­wszym stop­niu.

 (1.10) Jakie stop­nie ma mój syn z ma­te­ma­ty­ki?

 (1.11) Przy­miot­nik „równy” nie ma stop­nia wyż­sze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ, AS: stopʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopniowanie n., stópka ż., stopa ż., stopaż mrz.

 przym. stopniowy, stopowy

 przysł. stopniowo

 czas. stopniować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. °

 (1.3) symbol. °; zobacz symbole °C, °F

 (1.4) etap

 (1.5) ranga, szarża

 (1.10) ocena

Wiktionary


stoping

1. w grach pił­kar­skich: za­trzy­ma­nie nogą piłki le­cą­cej z góry na bo­i­sko;
2. w bok­sie: za­trzy­ma­nie ataku prze­ciw­ni­ka cio­sem


SJP.pl


stopiwo

1. ma­te­riał pow­sta­ły ze sto­pie­nia spo­i­wa
2. metal na­to­pio­ny na po­wierzch­ni tech­ni­ką spa­wal­ni­czą


SJP.pl


stopić

za­mie­nić ciało stałe w płyn­ne, spo­wo­do­wać top­nie­nie cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|sta­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stapianie n., stopienie n.

 przym. topliwy

Wiktionary


stopiński

naz­wi­sko


SJP.pl


stopka

1. mała stopa;
2. mała szkla­necz­ka do al­ko­ho­lu; za­war­tość ta­kiej szkla­necz­ki;
3. in­for­ma­cja o skła­dzie re­dak­cji, adre­sie itp., umie­szcza­na zwy­kle u dołu ostat­niej ko­lum­ny ga­ze­ty lub cza­so­pis­ma; dane wy­daw­ni­cze i dru­kar­skie, znaj­du­ją­ce się na od­wro­cie stro­ny ty­tu­ło­wej lub na końcu książ­ki;
4. oku­cie kolby ka­ra­bi­nu, fuzji;
5. część urzą­dze­nia, która na­ci­ska­na nogą wpra­wia to urzą­dze­nie w ruch; na­stęp;
6. bez­piecz­nik elek­trycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: stopa

 (1.2) krót­ka skar­pet­ka przy­kry­wa­ją­ca za­led­wie stopę i pra­wie nie wy­sta­ją­ca z buta

 (1.3) druk. in­for­ma­cja o skła­dzie re­dak­cji i da­nych kon­tak­to­wych, umie­szcza­na zwy­kle na końcu ga­ze­ty lub cza­so­pis­ma; także: dane wy­daw­cy na od­wro­cie stro­ny ty­tu­ło­wej lub na końcu książ­ki

 (1.4) pot. szkla­necz­ka do al­ko­ho­lu; także: za­war­tość tej szkla­necz­ki

 (1.5) oku­cie kolby fuzji lub ka­ra­bi­nu

 (1.6) reg. bez­piecz­nik elek­trycz­ny

 (1.7) zob. na­stęp.

 (1.8) techn. kraw. część ma­szy­ny do szy­cia do­ci­ska­ją­ca szytą tka­ni­nę do płyt­ki ście­go­wej

 (1.9) in­form. w edy­to­rach tek­stu, ob­szar na dol­nym mar­gi­ne­sie stro­ny, mo­gą­cy za­wie­rać tekst lub gra­fi­kę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stop­ka broni – w broni pal­nej, za­koń­cze­nie kolby
  • Stop­ka na­czy­nia – wy­o­dręb­nio­na część pod­sta­wy (dna) na­czy­nia
  • Stop­ka re­dak­cyj­na – in­for­ma­cja z da­ny­mi wy­daw­ni­czy­mi umie­szcza­na w pu­bli­ka­cji
  • Stop­ka fletu – jeden z ele­men­tów fletu po­przecz­ne­go
  • Józef Stop­ka – pol­ski biath­lo­ni­sta
  • Stop­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔpka, AS: stopka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopa ż., stópka ż., stopaż mrz.

 przym. stopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stópka

 (1.3) impressum

Wiktionary


stopki

1. mała stopa;
2. mała szkla­necz­ka do al­ko­ho­lu; za­war­tość ta­kiej szkla­necz­ki;
3. in­for­ma­cja o skła­dzie re­dak­cji, adre­sie itp., umie­szcza­na zwy­kle u dołu ostat­niej ko­lum­ny ga­ze­ty lub cza­so­pis­ma; dane wy­daw­ni­cze i dru­kar­skie, znaj­du­ją­ce się na od­wro­cie stro­ny ty­tu­ło­wej lub na końcu książ­ki;
4. oku­cie kolby ka­ra­bi­nu, fuzji;
5. część urzą­dze­nia, która na­ci­ska­na nogą wpra­wia to urzą­dze­nie w ruch; na­stęp;
6. bez­piecz­nik elek­trycz­ny


SJP.pl

Stop­ki (niem. "Stol­zen­feld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Na lewym brze­gu rzeki Łyny znaj­du­ją się po­zo­sta­ło­ści daw­nych ziem­nych umoc­nień obron­nych (daw­niej zwane Hahn­ken­berg lub Hohn­ke­berg), naj­praw­do­po­dob­niej wy­ko­na­nych przez Pru­sów. W Stop­kach znaj­du­je się sta­ni­ca wodna na rzece Łynie

Wikipedia


stopklatka

obraz filmu za­trzy­ma­ny na ekra­nie; stop-klat­ka


SJP.pl

Stop­klat­ka – obraz fil­mo­wy za­trzy­my­wa­ny na ekra­nie w cza­sie pro­jek­cji.

Wikipedia


stoplamek

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych; stor­czyk, ku­kuł­ka


SJP.pl


stopniały

taki, który stop­niał; płyn­ny, roz­to­pio­ny, roz­pu­szczo­ny


SJP.pl


stopnica

po­zio­ma część stop­nia scho­dów; pod­nó­żek


SJP.pl

Zo­bacz też: Stop­ni­ca – część kon­struk­cyj­na stop­nia.

Stop­ni­ca (daw­niej Stob­ni­ca) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Stop­ni­ca.

Wikipedia


stopnicki

→ Stop­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

Stopnica

stopnicowy

→ stop­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

stopnica

stopniczanin

miesz­ka­niec Stop­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stopniczanka

miesz­kan­ka Stop­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

Stop­ni­czan­ka ("Po­bocz­ni­ca") – stru­ga, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Sa­ni­cy o dłu­go­ści 15,7 km.

Pły­nie w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim przez teren gminy Stop­ni­ca. Źró­dła Stop­ni­czan­ki leżą na Po­gó­rzu Szy­dłow­skim, jedno z nich znaj­du­je się w Ko­na­rach.

Do­li­nę Stop­ni­czan­ki po­ra­sta­ją głów­nie łąki oraz nie­wiel­kie sku­pi­ska leśne. []

Wikipedia


stopnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. top­nieć)

 (1.1) zmie­nić się w ciecz pod wpły­wem cie­pła

 (1.2) ulec zni­knię­ciu lub znacz­nie się zmniej­szyć

 (1.3) przen. ulec emo­cjom i stać się roz­czu­lo­nym, ła­god­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wosk w świe­cy po­wo­li stop­niał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roztopić się, stopić się

Wiktionary


stopniodzień

miara za­po­trze­bo­wa­nia na cie­pło


SJP.pl


stopniowalność

1. moż­li­wość na­by­wa­nia ja­kiejś cechy lub wła­ści­wo­ści stop­nio­wo, w ko­lej­nych kro­kach, po tro­chu;
2. ka­te­go­ria flek­syj­na więk­szo­ści przy­miot­ni­ków i przy­słów­ków


SJP.pl


stopniowalny

da­ją­cy się stop­nio­wać


SJP.pl


stopniowanie

zmia­na stop­nia przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka;
1. stop­nio­wa­nie opi­so­we, ana­li­tycz­ne - stop­nio­wa­nie po­le­ga­ją­ce na do­da­wa­niu do form stop­nia rów­ne­go: w stop­niu wyż­szym: przy­słów­ków bar­dziej, mniej, w stop­niu naj­wyż­szym: przy­słów­ków naj­bar­dziej, najm­niej;
2. stop­nio­wa­nie pro­ste, syn­te­tycz­ne - stop­nio­wa­nie po­le­ga­ją­ce na do­da­wa­niu do form stop­nia rów­ne­go: w stop­niu wyż­szym: przy­rost­ków -szy lub -ejszy, w stop­niu naj­wyż­szym: do form stop­nia wyż­sze­go prze­drost­ka naj-


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stop­nio­we zwięk­sza­nie na­si­le­nia cze­goś

 (1.2) gram. od­mie­nia­nie przy­miot­ni­ków lub przy­słów­ków przez stop­nie, poz­wa­la­ją­ce róż­ni­co­wać na­si­le­nie danej cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wą sztu­ką nie jest bo­wiem stra­sze­nie wi­dzów przy po­mo­cy wy­myśl­nych efek­tów spe­cjal­nych, ale od­po­wied­nie stop­nio­wa­nie na­pię­cia i za­gryw­ki psy­cho­lo­gicz­ne.

 (1.2) W ję­zy­ku nor­we­skim stop­nio­wa­nie przy­słów­ków nie różni się od stop­nio­wa­nia przy­miot­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopień mrz., stópka ż.

 czas. stopniować ndk.

 przym. stopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gradacja

Wiktionary


stopniować

1. zmie­niać, zwy­kle zwięk­szać coś po­wo­li, po tro­chu;
2. od­mie­niać przy­miot­nik lub przy­słó­wek przez stop­nie


SJP.pl


stopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) nie od razu, lecz po tro­chu, krok za kro­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­cjent stop­nio­wo wraca do zdro­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔpʲˈɲɔvɔ, AS: stopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stópka ż., stopień, stopniowość

 czas. stopniować

 przym. stopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etapowo, fazowo, po trochu

Wiktionary


stopniowość

→ stop­nio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest stop­nio­we

Wiktionary

Patrz:

stopniowy

Powiązane:

 przym. stopniowy

 przysł. stopniowo

Wiktionary


stopniowy

ma­ją­cy po­wol­ny prze­bieg (np. stop­nio­wy wzrost tem­pe­ra­tu­ry)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy po­wol­ny prze­bieg, za­cho­dzą­cy eta­pa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do stop­nio­wej de­gren­go­la­dy pi­sa­rza przy­czy­nił się prze­de wszyst­kim al­ko­hol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔpʲˈɲɔvɨ, AS: stopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopień m., stopniowanie n., stópka ż., stopniowość ż.

 przym. stopniowo

 czas. stopniować

 przysł. stopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sukcesywny

Wiktionary


stopochodne

o zwie­rzę­ciu: opie­ra­ją­cy się pod­czas cho­dze­nia lub bie­ga­nia całą po­wierzch­nią po­desz­wo­wą stopy i dłoni


SJP.pl


stopochodność

Sto­po­chod­ność – ter­min okre­śla­ją­cy spo­sób cho­dze­nia niek­tó­rych ssa­ków na ca­łych po­wierzch­niach po­de­szew stóp i dłoni. Do sto­po­chod­nych ( plan­ti­gra­da) za­li­cza się głów­nie człe­koksz­tałt­ne i niedź­wie­dzie. Pod­czas cho­dze­nia ukła­da­ją kości stóp i dłoni w pła­szczyź­nie po­zio­mej, pro­sto­pa­dłej do pła­szczyz­ny po­du­dzia.

Wikipedia


stopochodny

o zwie­rzę­ciu: opie­ra­ją­cy się pod­czas cho­dze­nia lub bie­ga­nia całą po­wierzch­nią po­desz­wo­wą stopy i dłoni


SJP.pl


stopochód

spo­sób po­ru­sza­nia się zwie­rząt, któ­rych koń­czy­ny pod­czas sta­nia bądź cho­dze­nia kon­tak­tu­ją się z po­dło­żem je­dy­nie za po­mo­cą stóp


SJP.pl


stoporniały

1. stać się niez­grab­nym, nie­fo­rem­nym, ocię­ża­łym;
2. stać się pry­mi­tyw­nym, pro­stac­kim


SJP.pl


stopornieć

1. stać się niez­grab­nym, nie­fo­rem­nym, ocię­ża­łym;
2. stać się pry­mi­tyw­nym, pro­stac­kim


SJP.pl


stopowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sto­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niestopowanie n.

 czas. stopować ndk.

Wiktionary


stopowicz

osoba po­dró­żu­ją­ca au­to­sto­pem; au­to­sto­po­wicz


SJP.pl


stopowiec

ro­śli­na z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych; po­do­fi­lum


SJP.pl


stopowy

przy­miot­nik od: stopa, stop


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­pem (me­ta­lu), do­ty­czą­cy tego stopu

 (1.2) zwią­za­ny ze sto­pem (za­trzy­ma­niem), do­ty­czą­cy tego stopu

 (1.3) zwią­za­ny ze stopą, do­ty­czą­cy stopy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈpɔvɨ, AS: stopovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. stop m., stapianie n., stopienie n.

 czas. stapiać ndk., stopić dk.

 (1.2)

 rzecz. stop m., stoper m., stopowanie n., zastopowanie n.

 czas. stopować ndk., zastopować dk.

 wykrz. stop

 (1.3)

 rzecz. stopa ż., stopień m., podstopnica ż., stopaż m., stopka ż., stópka ż.

Wiktionary


stopyra

naz­wi­sko


SJP.pl


stora

za­sło­na okien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. gruba za­sło­na w oknie, pod­no­szo­na lub roz­su­wa­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­bro­dusz­na Pra­sko­wia Fio­do­row­na od­wie­dzi­ła poetę w cza­sie burzy, zo­ba­czy­ła, że pła­cze, prze­stra­szy­ła się, za­cią­gnę­ła story, żeby bły­ska­wi­ce nie prze­ra­ża­ły cho­re­go, pod­nio­sła z po­dło­gi kart­ki i po­bie­gła po le­ka­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔra, AS: stora

Wiktionary


storczyca

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Stor­czy­ca ("Tra­un­ste­i­ne­ra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki. Na ob­sza­rach gór­skich i wy­żyn­nych po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Eu­ro­py ro­śnie stor­czy­ca ku­li­sta "T. glo­bo­sa", je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju we flo­rze pol­skiej. Drugi ga­tu­nek – "T. spha­e­ri­ca" ro­śnie w re­jo­nie Ka­u­ka­zu.

Wikipedia


storczyk

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych, ho­do­wa­na jako ozdob­na, o pię­knych kwia­tach; or­chi­dea


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Or­chis|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju stor­czyk (1.1)

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych

 (1.4) kwiat stor­czy­ka (1.2-3)

Wiktionary

Stor­czyk ("Or­chis" L.) – ro­dzaj bylin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go kla­sy­fi­ko­wa­nych jest do tego ro­dza­ju od 17 do 33 ga­tun­ków, przy czym więk­sza licz­ba po­da­wa­na jest w star­szych kla­sy­fi­ka­cjach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. storczykowate nmos., storczykarnia ż.

 przym. storczykowy, storczykowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) orchidea

 (1.3) orchidea

 (1.4) orchidea

Wiktionary


storczykarnia

cie­plar­nia, w któ­rej ho­du­je się stor­czy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szklar­nia, w któ­rej upra­wia się stor­czy­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔrt͡ʃɨˈkarʲɲa, AS: storčykarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. storczyk

Wiktionary


storczykowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych z rzędu szpa­ra­gow­ców


SJP.pl

Stor­czy­ko­wa­te ("Or­chi­da­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu szpa­ra­gow­ców obej­mu­ją­ca ok. 26 000–29 524 ga­tun­ków bylin (sa­mo­żyw­nych i myko-he­te­ro­tro­ficz­nych), zgru­po­wa­nych w ok. 700–880 ro­dza­jach. Sza­cu­je się, że może ich być 30–40 tys. ga­tun­ków. Stor­czy­ko­wa­te wraz z astro­wa­ty­mi ("Aste­ra­ce­ae") na­le­żą do naj­bo­gat­szych w ga­tun­ki ro­dzin ro­ślin wyż­szych (roz­strzy­gnię­cie pier­wszeń­stwa mię­dzy nimi jest kło­pot­li­we ze wzglę­du na cią­głe zmia­ny w ich kla­sy­fi­ka­cjach).

Wikipedia


storczykowaty

o ce­chach stor­czy­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


storczykowy

→ stor­czyk


SJP.pl

Patrz:

storczyk

storczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


storfiały

za­mie­nić się w torf


SJP.pl


storfieć

za­mie­nić się w torf


SJP.pl


storisek

po­tocz­nie: krót­ki fil­mik lub zdję­cie z na­pi­sem opu­bli­ko­wa­ne w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych na krót­ki czas; sto­ri­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. krót­ki film lub zdję­cie w ser­wi­sie spo­łecz­no­ścio­wym wi­docz­ne tylko przez 24 go­dzi­ny od jego udo­stęp­nie­nia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od sto­ri­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dobie so­cial me­diów więk­szość z nas przez pół go­dzi­ny rozk­mi­nia jed­ne­go sto­ri­ska – czy na pewno go wrzu­cić, czy jest wy­star­cza­ją­co dobry, co na­pi­sać i jaki filtr na­ło­żyć. I po co?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. storiska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) storiska

Wiktionary


storiska

po­tocz­nie: krót­ki fil­mik lub zdję­cie z na­pi­sem opu­bli­ko­wa­ne w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych na krót­ki czas; sto­ri­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krót­ki film lub zdję­cie w ser­wi­sie spo­łecz­no­ścio­wym wi­docz­ne tylko przez 24 go­dzi­ny od jego udo­stęp­nie­nia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od sto­ri­sek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. storisek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) storisek

Wiktionary


storkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stor­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko
  • Stor­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca
  • Stor­ko­wo – dawna gmina wiej­ska w pow. star­gardz­kim
  • Stor­ko­wo – dawna gro­ma­da w pow. star­gardz­kim

Wikipedia


storkówko

Stor­ków­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Stara Dą­bro­wa, po­ło­żo­na 6 km na za­chód od Sta­rej Dą­bro­wy (sie­dzi­by gminy) i 9 km na pół­noc od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

Wieś po­ło­żo­na jest przy dro­dze z Mał­ko­ci­na do Łę­czy­cy, ok.

Wikipedia


storm

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Storm − nor­we­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • „Storm” − sin­gel SuRie
  • „Storm” − sin­gel Vic­to­ra Crone’a
  • Storm – album grupy The­a­tre of Tra­ge­dy
  • Storm − ko­miks au­tor­stwa Dona La­wren­ce`a i Mar­ti­na Lo­de­wij­ka
  • − fik­cyj­na po­stać z ko­mik­sów Mar­ve­la
  • The­o­dor Storm − pi­sarz i poeta nie­miec­ki
  • Storm bot­net
  • Storm − opro­gra­mo­wa­nie roz­wi­ja­ne przez firmę Ca­no­ni­cal
  • Storm – nor­we­ski tor­pe­do­wiec z końca XIX wieku
  • Storm – ame­ry­kań­ski po­cisk ba­li­stycz­ny

Wikipedia


stornel

w po­ez­ji: stro­fa sze­ścio­wer­so­wa, w któ­rej w pier­wszym wer­sie wy­stę­pu­ją wy­ra­zy da­ją­ce pod­sta­wę do rymów typu ab, pow­ta­rza­ją­ce się na­stęp­nie w czwar­tym wer­sie w od­wrot­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl

Stor­nel (lub stor­nel­lo) – sze­ścio­wer­so­wa stro­fa o zło­żo­nej bu­do­wie, w któ­rej wy­stę­pu­ją dwa rymy A i B. Układ rymów w niej przed­sta­wia na­stę­pu­ją­cy sche­mat

Wikipedia


stornia

ga­tu­nek nie­wiel­kiej flą­dry, ży­ją­cy w sło­nych wo­dach eu­ro­pej­skich; flą­der­ka


SJP.pl

Stor­nia, flą­dra ("Pla­ticht­hys fle­sus") – ga­tu­nek ryby flą­droksz­tałt­nej z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych (Ple­u­ro­nec­ti­dae).

Wikipedia


storno

zapis po­pra­wia­ją­cy błąd po­peł­nio­ny przy księ­go­wa­niu


SJP.pl

Stor­no (od wł. "stor­na­re" - od­wra­cać) – zapis anu­lu­ją­cy błęd­ną ope­ra­cję księ­go­wą. Spo­sób po­pra­wia­nia błę­dów księ­go­wych, po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu ich wpły­wu na koń­co­we saldo konta, a w niek­tó­rych przy­pad­kach też na obro­ty. Nie do­ko­nu­je się przy tym skre­śle­nia myl­ne­go za­pi­su (zapis opar­ty na re­gu­le pod­wój­ne­go za­pi­su).

Wikipedia


stornować

usu­wać lub po­pra­wiać błąd w za­pi­sach księ­go­wych, do­ko­nu­jąc za­pi­su po prze­ciw­nej stro­nie konta


SJP.pl


storoczni

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stu­let­ni

Wiktionary


storosz

naz­wi­sko


SJP.pl


storpedowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. wy­strze­le­nie do ja­kie­goś celu z tor­pe­dy

 (1.2) unie­moż­li­wie­nie wy­ko­na­nia cze­goś, nie­do­pu­szcze­nie do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. torpedowanie n., torpeda ż., torpedowiec m., torpedzista m.

 czas. torpedować ndk., storpedować dk.

 przym. torpedowy

Wiktionary


storting

jed­no­i­zbo­wy par­la­ment nor­we­ski


SJP.pl

Stor­ting (norw. "Stor­tin­get") – jed­no­i­zbo­wy par­la­ment Kró­le­stwa Nor­we­gii. Naj­wyż­szy organ wła­dzy po­li­tycz­nej w Nor­we­gii, ma wła­dzę usta­wo­daw­czą oraz spra­wu­je kon­tro­lę nad rzą­dem. Wy­bie­ra­ny co 4 lata, liczy 169 po­słów (do 2005 r. – 165). W ciągu trwa­nia ka­den­cji Stor­ting nie może zo­stać roz­wią­za­ny.

Wikipedia


storturować

zbić bez mi­ło­sier­dzia, be­stial­sko, ska­to­wać


SJP.pl


story

za­sło­na okien­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • story – ro­dzaj za­słon
  • Story – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie She­ri­dan
  • hrab­stwo Story (ang. Story Co­un­ty) – w sta­nie Iowa

Wikipedia


storyboard

[czy­taj: sto­ry­bord] gra­ficz­na pre­zen­ta­cja sce­na­riu­sza filmu lub ani­ma­cji; sce­no­rys


SJP.pl


storyboardzista

[czy­taj: sto­ry­bor­dzi­sta] gra­fik two­rzą­cy sto­ry­bo­ar­dy - gra­ficz­ne pre­zen­ta­cje sce­na­riu­sza filmu lub ani­ma­cji


SJP.pl

Sto­ry­bo­ar­dzi­sta (z ang. sto­ry­bo­ar­dar­tist) – autor sce­no­ry­su (ang. sto­ry­bo­ard). Okre­śle­nie za­wo­du wy­ko­ny­wa­ne­go przez ry­sow­ni­ków współ­pra­cu­ją­cych ze stu­dia­mi fil­mo­wy­mi i pro­duk­cyj­ny­mi oraz agen­cja­mi re­kla­mo­wy­mi. Sto­ry­bo­ar­dzi­sta wy­ko­nu­je sek­wen­cje ry­sun­ków, przy­po­mi­na­ją­ce ko­miks z di­da­ska­lia­mi, ma­ją­ce uka­zy­wać prze­bieg akcji filmu.

Wikipedia


storyboardzistka

→ sto­ry­bo­ar­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

storyboardzista

storytelling

[czy­taj: sto­ry­te­ling] two­rze­nie opo­wie­ści wokół marki w ra­mach stra­te­gii mar­ke­tin­go­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sto­ry­tel­ling – me­to­da ba­daw­cza z za­kre­su badań ja­ko­ścio­wych
  • sto­ry­tel­ling – ro­dzaj mar­ke­tin­gu wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go opo­wie­ści
  • sto­ry­tel­ling - ro­dzaj/me­cha­ni­ka gier fa­bu­lar­nych

Wikipedia


storytellingowy

→ sto­ry­tel­ling


SJP.pl

Patrz:

storytelling

storyville

[czy­taj: sto­ry­wil] dziel­ni­ca No­we­go Or­le­a­nu


SJP.pl


storzan

sto­rzan bez­list­ny - ga­tu­nek stor­czy­ka o kwia­tach ko­lo­ru brą­zo­wa­we­go z żół­ty­mi i fio­le­to­wy­mi ele­men­ta­mi


SJP.pl

Sto­rzan ("Epi­po­gium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego 5 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym i je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem we flo­rze Pol­ski jest sto­rzan bez­list­ny ("E. ap­hyl­lum"). Ga­tu­nek ten wy­stę­pu­je nie­mal w całej Eu­ro­pie oraz pół­noc­nej i wschod­niej Azji.

Wikipedia


storzyszek

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych, sto­so­wa­na w lecz­nict­wie


SJP.pl


stos

1. wiele przed­mio­tów uło­żo­nych jeden na dru­gim;
2. ster­ta drew­na uło­żo­na w celu spa­le­nia;
3. w gór­nict­wie: ro­dzaj pod­po­ry stro­pu;
4. fo­rem­na bryła uło­żo­na z drew­na jed­ne­go sor­ty­men­tu i zwy­kle jed­na­ko­wej dłu­go­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) więk­sza ilość przed­mio­tów uło­żo­nych jeden na dru­gim

 (1.2) drew­no uło­żo­ne do spa­le­nia cze­goś lub kogoś; miej­sce, na któ­rym do­ko­nu­je się ce­re­mo­nii kre­ma­cji ciała zmar­łe­go

 (1.3) in­form. jedna ze struk­tur da­nych, w któ­rej ana­lo­gicz­nie do stosu (1.1) kar­tek, do­stęp jest moż­li­wy tylko przez do­kła­da­nie lub po­bie­ra­nie z wierz­chu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stos – w in­for­ma­ty­ce, struk­tu­ra da­nych dzia­ła­ją­ca na za­sa­dzie bu­fo­ra LIFO
  • Stos – po­la­na w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Stos – ze­spół mu­zycz­ny
  • Stos – spo­sób pre­zen­ta­cji za­war­to­ści fol­de­ra w Dock sy­ste­mu macOS
  • STOS – Cen­trum Kom­pe­ten­cji STOS Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej
  • Do­li­na Stos – do­li­na w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich
  • spa­le­nie na sto­sie – me­to­da wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zle­wie pię­trzył się stos brud­nych ta­le­rzy.

 (1.2) Ska­za­no ją na śmierć przez spa­le­nie na sto­sie.

 (1.2) Od­kry­to 10 gro­bów (nr 30-39) oraz stos cia­ło­pal­ny kul­tu­ry po­mor­skiej. Tylko 3 groby za­wie­ra­ły po­chów­ki. W gro­bie nr 30 zna­le­zio­no dwie bar­dzo zni­szczo­ne po­piel­ni­ce.

 (1.3) Pro­gram wy­rzu­ca błąd: prze­peł­nie­nie stosu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔs, AS: stos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. stosik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterta

Wiktionary


stosik

mały stos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie stos, lecz tylko mały sto­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stos m.

Wiktionary


stosina

część osi pióra pta­ków, na któ­rej osa­dzo­ne są pro­mie­nie cho­rą­giew­ki


SJP.pl


stosowalny

da­ją­cy się sto­so­wać, moż­li­wy do sto­so­wa­nia


SJP.pl


stosowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uży­wa­nie cze­goś w ja­kimś celu w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej grupy na­le­żą rów­nież hor­mo­ny, któ­rych sto­so­wa­nie w świet­le prze­pi­sów an­ty­do­pin­go­wych jest zwy­kle za­ka­za­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔsɔˈvãɲɛ, AS: stosovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dostosowanie n., zastosowanie n., stosowność ż.

 czas. stosować ndk., zastosować dk.

 przym. stosowny, stosowany

 przysł. stosownie

Wiktionary


stosowany

uży­wać


SJP.pl

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) nauk. ma­ją­cy słu­żyć po­trze­bom prak­tycz­nym

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: sto­so­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W in­tro­li­ga­tor­stwie i zdo­bie­niu skóry tech­ni­ka­mi in­tro­li­ga­tor­ski­mi sto­so­wa­na jest tech­ni­ka zło­ce­nia na go­rą­co, po­le­ga­ją­ca na przy­kle­ja­niu po­zło­ty przy po­mo­cy roz­grza­nych me­ta­lo­wych punc i tło­ków.

 (2.1) Splot płó­cien­ny jest naj­czę­ściej sto­so­wa­ny w tkact­wie lnu i ba­weł­ny, rza­dziej wełny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stosowanie n.

 czas. stosować ndk., zastosować dk.

Wiktionary


stosować

uży­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uży­wać cze­goś w ja­kimś celu w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ta­kich przy­pad­kach sto­su­je­my stan­dar­do­we pro­ce­du­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsɔvat͡ɕ, AS: stosovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zastosowanie n., stosowanie n., dostosowanie n.

 czas. zastosować, dostosować, wystosować, przystosować

 przym. stosowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystać, wykorzystywać, używać, użytkować, posługiwać się, aplikować

Wiktionary


stosownie

przy­słó­wek

 (1.1) książk. zgod­nie z czymś, od­po­wied­nio, wła­ści­wie; we­dług cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt, sto­sow­nie do uchwał za­rzą­du Od­dzia­łu, przy­dzie­lał po­ko­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsɔvʲɲɛ, AS: stosovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stosowanie n., stosowność

 przym. stosowny

Wiktionary


stosowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sto­sow­nie


SJP.pl


stosowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sto­sow­ny


SJP.pl


stosowność

→ sto­sow­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sto­sow­ne

Wiktionary

Patrz:

stosowny

Powiązane:

 przym. stosowny

 przysł. stosownie

 rzecz. stosowanie n.

Wiktionary


stosowny

taki, który naj­le­piej pa­su­je do cze­goś, od­po­wia­da cze­muś; od­po­wied­ni, wła­ści­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. naj­lep­szy w danej sy­tu­a­cji, pa­su­ją­cy, na­da­ją­cy się, od­po­wia­da­ją­cy niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzy­ma­łem już sto­sow­ną do swego czynu karę. Czemu żą­dasz ode mnie je­szcze prze­pro­sin?!

 (1.1) — Pod­ję­li­śmy już sto­sow­ne do oko­licz­no­ści dzia­ła­nia, ma­ją­ce na celu uka­ra­nie spraw­ców zda­rze­nia. — za­pew­nia­ła po­li­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsɔvnɨ, AS: stosovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dostosowanie n., stosowność ż., stosowanie n.

 przysł. stosownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) właściwy, odpowiedni, adekwatny, należyty, zgodny, zdatny, przest. dorzeczny, przest. sposobny, urz. odnośny, przyzwoity, wskazany

Wiktionary


stosowy

→ stos


SJP.pl

Patrz:

stos

stosuneczek

zdrob­nie­nie od: sto­su­nek


SJP.pl


stosuneczki

zdrob­nie­nie od: sto­su­nek


SJP.pl


stosunek

1. zwią­zek, za­leż­ność jaka za­cho­dzi po­mię­dzy dwie­ma rze­cza­mi, oso­ba­mi itp. ze­sta­wio­ny­mi ze sobą; re­la­cja; pro­por­cja;
2. od­no­sze­nie się do cze­goś lub kogoś, spo­sób trak­to­wa­nia cze­goś lub kogoś;
3. ilo­raz otrzy­ma­ny z po­dzie­le­nia dwóch wiel­ko­ści na­le­żą­cych do da­ne­go zbio­ru;
4. współ­ży­cie fi­zycz­ne dwóch osób, umoż­li­wia­ją­ce za­płod­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­leż­ność mię­dzy róż­ny­mi ele­men­ta­mi

 (1.2) współ­ży­cie sek­su­al­ne, akt płcio­wy, sto­su­nek płcio­wy

 (1.3) spo­sób od­no­sze­nia się do kogoś

 (1.4) mat. ilo­raz dwóch wiel­ko­ści, liczb

w licz­bie mno­giej sto­sun­ki

 (2.1) spo­sób ob­co­wa­nia mię­dzy róż­ny­mi jed­nost­ka­mi

 (2.2) wa­run­ki, w ja­kich coś ma miej­sce, sy­tu­a­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sto­su­nek (ma­te­ma­ty­ka)
  • sto­su­nek płcio­wy:
    • sto­su­nek prze­ry­wa­ny
    • sto­su­nek oral­ny
    • sto­su­nek anal­ny
    • sto­su­nek mię­dzy­u­do­wy
    • sto­su­nek mię­dzy­pier­sio­wy
  • sto­su­nek spo­łecz­ny
  • sto­su­nek praw­ny:
    • sto­su­nek ad­mi­ni­stra­cyj­no­praw­ny
    • sto­su­nek cy­wil­no­praw­ny
    • sto­su­nek pracy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sinus to sto­su­nek przy­pro­sto­kąt­nej le­żą­cej na­prze­ciw kąta ostre­go do prze­ciw­pro­sto­kąt­nej.

 (1.2) Chciał­bym z nią odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny.

 (2.1) Sto­sun­ki mię­dzy tymi dwoma kra­ja­mi są bar­dzo na­pię­te.

 (2.2) Sto­sun­ki go­spo­dar­cze i po­li­tycz­ne nie sprzy­ja­ją nor­mal­ne­mu roz­wo­jo­wi tego kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈsũnɛk, AS: stosũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stosunkowość ż.

 czas. ustosunkować się

 przysł. stosunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relacja, interakcja, proporcja

 (1.2) kopulacja, seks

Wiktionary


stosunki

1. zwią­zek, za­leż­ność jaka za­cho­dzi po­mię­dzy dwie­ma rze­cza­mi, oso­ba­mi itp. ze­sta­wio­ny­mi ze sobą; re­la­cja; pro­por­cja;
2. od­no­sze­nie się do cze­goś lub kogoś, spo­sób trak­to­wa­nia cze­goś lub kogoś;
3. ilo­raz otrzy­ma­ny z po­dzie­le­nia dwóch wiel­ko­ści na­le­żą­cych do da­ne­go zbio­ru;
4. współ­ży­cie fi­zycz­ne dwóch osób, umoż­li­wia­ją­ce za­płod­nie­nie


SJP.pl


stosunkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sto­sun­ku do czego lub kogo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szli­fier­ka ką­to­wa jest sto­sun­ko­wo nie­bez­piecz­nym na­rzę­dziem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stosunek mrz., stosunkowość ż.

 czas. stosunkować ndk., ustosunkować dk.

 przym. stosunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całkiem, dosyć, dość, porównawczo, relatywnie, umiarkowanie, w miarę, w pewnym stopniu, względnie

Wiktionary


stoszowice

wieś i gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl

Sto­szo­wi­ce (niem. "Pe­ter­witz", wcze­śniej "Pol­nisch Pe­ter­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy Sto­szo­wi­ce.

Wikipedia


stoszowicki

→ Sto­szo­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Stoszowice

stoszyce

Sto­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Na ko­niec 2011 Sto­szy­ce li­czy­ły 74 miesz­kań­ców, 2012 – 79, 2013 – 85, a na ko­niec 2014 i 2015 – 86.

Wikipedia


stotinka

drob­na mo­ne­ta buł­gar­ska, jedna setna lewa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. buł­gar­ska wa­lu­ta gro­szo­wa;

Wiktionary

Sto­tin­ka (bułg. стотинка) – mo­ne­ta, drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Buł­ga­rii równa 1/100 lewa. Od czasu przy­stą­pie­nia Buł­ga­rii do stre­fy euro w 2026 roku nazwa ta znaj­du­je się także na awer­sie buł­gar­skich eu­ro­cen­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stotinkowy

Wiktionary


stout

[czy­taj: stałt] mocne, ciem­ne piwo an­giel­skie o dużej za­war­to­ści chmie­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. mocne, ciem­ne piwo gór­nej fer­men­ta­cji, ro­dzaj ale;

Wiktionary

Stout – ciem­ne piwo gór­nej fer­men­ta­cji, ro­dzaj ale. Zda­niem niek­tó­rych stout wy­wo­dzi się bez­poś­red­nio od por­te­ru (nazwa użyta pier­wszy raz w 1721 roku, na okre­śle­nie ciem­ne­go piwa wa­rzo­ne­go z pa­lo­ne­go słodu), inni zaś[] twier­dzą, że obie nazwy są toż­sa­me (cho­ciaż okre­śle­nie stout było uży­wa­ne już wcze­śniej, po­ja­wia­jąc się pier­wszy raz w 1677 roku). Naj­bar­dziej zna­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi są piwa Gu­in­ness, Murp­hy's Irish Stout oraz Be­a­mish.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) porter

Wiktionary


stoutowy

→ stout [czy­taj: stał­to­wy]


SJP.pl


stowarzyszać

1. łą­czyć osoby lub grupy ludz­kie w sto­wa­rzy­sze­nie;
2. sto­wa­rzy­szać się - łą­czyć się w sto­wa­rzy­sze­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sto­wa­rzy­szyć)

 (1.1) łą­czyć osoby lub grupy osób w jedną or­ga­ni­za­cję dą­żą­cą do usku­tecz­nia­nia wspól­nych za­mie­rzeń

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sto­wa­rzy­szać się (dk. sto­wa­rzy­szyć się)

 (2.1) łą­czyć się z oso­ba­mi lub gru­pa­mi osób w jedną or­ga­ni­za­cję dą­żą­cą do usku­tecz­nia­nia wspól­nych za­mie­rzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dro­dze do Pięt­nast­ki Sło­we­nia po­zo­sta­je nieco w tyle za Pol­ską. Jej ro­ko­wa­nia w spra­wie ukła­du sto­wa­rzy­sza­ją­ce­go z Unią za­blo­ko­wa­ły Wło­chy.

 (2.1) Każdy ma prawo się sto­wa­rzy­szać, mło­dzież też, i jeśli nic złego nie robi, to nie można tego ogra­ni­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stowarzyszenie n., stowarzyszony m., stowarzyszona ż.

 czas. stowarzyszyć dk.

 przym. stowarzyszeniowy

Wiktionary


stowarzyszenie

1. po­łą­czyć osoby lub grupy ludz­kie w sto­wa­rzy­sze­nie;
2. sto­wa­rzy­szyć się - po­łą­czyć się w sto­wa­rzy­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) or­ga­ni­za­cja spo­łecz­na (zrze­sze­nie) po­wo­ły­wa­na przez grupę osób o wspól­nych ce­lach lub za­in­te­re­so­wa­niach;

Wiktionary

Sto­wa­rzy­sze­nie – or­ga­ni­za­cja spo­łecz­na (zrze­sze­nie) po­wo­ły­wa­na przez grupę osób ma­ją­cych wspól­ne cele lub za­in­te­re­so­wa­nia.

Prawo o sto­wa­rzy­sze­niach obo­wią­zu­ją­ce w Pol­sce.

 "Osob­ny ar­ty­kuł: Prawo o sto­wa­rzy­sze­niach."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­wa­rzy­sze­nie Chrze­ści­jań­skich Bio­lo­gów zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1990 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ, AS: stovažyšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. towarzystwo n.

 czas. stowarzyszać, towarzyszyć ndk., stowarzyszać się ndk., stowarzyszyć się dk.

 przym. stowarzyszeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organizacja społeczna

Wiktionary


stowarzyszeniowy

przy­miot­nik od: sto­wa­rzy­sze­nie


SJP.pl


stowarzyszona

ko­bie­ta na­le­żą­ca do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji


SJP.pl


stowarzyszony

osoba na­le­żą­ca do ja­kie­goś sto­wa­rzy­sze­nia


SJP.pl


stowarzyszyć

1. po­łą­czyć osoby lub grupy ludz­kie w sto­wa­rzy­sze­nie;
2. sto­wa­rzy­szyć się - po­łą­czyć się w sto­wa­rzy­sze­nie


SJP.pl


stowe

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stowe – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Stowe – mia­sto w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie La­mo­il­le
  • Stowe – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie La­mo­il­le
  • Stowe (ang. Stowe Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • Stowe (ang. Stowe Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie La­mo­il­le
  • Stowe – miej­sco­wość w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re (An­glia)
  • Stowe – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re (An­glia)
  • Stowe – miej­sco­wość w hrab­stwie He­re­fords­hi­re (An­glia)
  • Stowe – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re (An­glia)
  • Stowe – miej­sco­wość w hrab­stwie Shrops­hi­re (An­glia)
  • Stowe – miej­sco­wość w hrab­stwie Staf­fords­hi­re (An­glia)
  • Stowe-by-Chart­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Staf­fords­hi­re (An­glia)

Wikipedia


stowięcino

Sto­wię­ci­no (kaszb. "Stowicëno", Sto­jen­tin) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa. Miej­sco­wość po­ło­żo­na na po­łud­nio­wy wschód od Głów­czyc, 41,5 km od Słup­ska.

W skład so­łect­wa wcho­dzą także wsie Gost­ko­wo i Mi­cha­ło­wo. W 2024 so­łect­wo li­czy­ło 418 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stoł.

skrót od:
1. sto­łecz­ny; st.;
2. sto­ło­wy


SJP.pl


stołb

daw­niej: wol­no­sto­ją­ca wieża obron­na, wznie­sio­na w obrę­bie murów zamku; don­żon; stołp


SJP.pl


stołbur

cho­ro­ba niek­tó­rych chwa­stów i ro­ślin upraw­nych, roz­prze­strze­nia­na przez owady za­sied­la­ją­ce pola (np. skocz­ki, zmie­ni­ki)


SJP.pl


stołczno

Stołcz­no (ka­szub. "Stołcz­no", niem. "Stol­zen­fel­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie po­mor­skim.

Wikipedia


stołeczek

zdrob­nie­nie od: sto­łek


SJP.pl


stołeczny

do­ty­czą­cy sto­li­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sto­li­cy, wy­wo­dzą­cy się ze sto­li­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem to ogło­sze­nie w sto­łecz­nej ga­ze­cie.

 (1.1) W sto­łecz­nych au­to­bu­sach roz­po­czę­to in­sta­la­cję no­wych ka­sow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈwɛt͡ʃnɨ, AS: stou̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolec m., stolica ż., stołeczność ż., Stolicznaja ż.

Wiktionary


stołek

1. sprzęt do­mo­wy, zwy­kle na czte­rech no­gach, bez opar­cia, słu­żą­cy do sie­dze­nia;
2. po­tocz­nie: sie­dzieć na dwu stoł­kach - być dwu­li­co­wym, pro­wa­dzić grę na dwa fron­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. nie­wiel­kie jed­no­so­bo­we, ni­skie, twar­de sie­dzi­sko bez opar­cia, zaz­wy­czaj na kilku no­gach

 (1.2) pot. przen. zwierzch­nie sta­no­wi­sko, wyż­szy urząd, dobra po­sa­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie upły­nę­ły nawet trzy mie­sią­ce, kiedy na­ra­ził się tak, że stra­cił swój sto­łek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół mrz.

:: zdrobn. stołeczek mrz.

 czas. stołować

Wiktionary


stołkowy

→ sto­łek


SJP.pl

Patrz:

stołek

stołowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sto­ło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niestołowanie n., stolik mrz.

 czas. stołować ndk.

Wiktionary


stołować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) re­gu­lar­nie do­star­czać komuś go­to­we po­sił­ki, zaz­wy­czaj w za­mian za za­pła­tę

 (1.2) przest. spec. roz­kła­dać glinę na bla­cie ro­bo­czym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sto­ło­wać się (dk. brak)

 (2.1) sy­ste­ma­tycz­nie jadać po­sił­ki u kogoś lub w przez­na­czo­nym do tego lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­ło­wa­ła nas lo­ka­tor­ka z dru­gie­go pię­tra, pani Ro­siń­ska, jej­mość tęga i pulch­na, z przy­le­pio­nym do twa­rzy ła­god­nym uśmie­chem.

 (1.2) Jego żona Maria z O'Ro­ur­ków, rów­nież z Litwy, ob­słu­gi­wa­ła cen­tra­lę te­le­fo­nicz­ną i sto­ło­wa­ła pra­cow­ni­ków ja­poń­skich.

 (1.2) Cóż z tego, że nie bę­dziesz teraz pła­cił za miesz­ka­nie. Pie­nią­dze będą ci po­trzeb­ne. Cho­ciaż­by na je­dze­nie, bo poza pier­wszym śnia­da­niem, mu­sisz się sto­ło­wać na mie­ście.

 (1.2) Do XIX w. dla szlach­ty i ludzi usto­sun­ko­wa­nych pła­ce­nie za po­si­łek było czymś wy­jąt­ko­wym. Nawet gdy wy­jeż­dża­no z domu, sto­ło­wa­no się u ro­dzi­ny i zna­jo­mych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół mrz., stołowy mrz., stolnica ż., stołówka ż., stolikowiec mos., stolarz mos., stołek mrz., stolec mrz., stolica ż.

:: zdrobn. stolik mrz., stoliczek mrz.

:: zgrub. stolisko n.

 czas. stać, ścielić, stołować się ndk.

 przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiktować, karmić, dożywiać; reg-pl|Żywiecczyzna. wichtować

 (2.1) jadać, jeść, wiktować się; daw. strawować się; reg-pl|Śląsk. być na kuście, reg-pl|Żywiecczyzna. kustować sie

Wiktionary


stołowe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ro­dzaj po­dat­ku ścią­ga­ne­go od ro­dzin;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) n. lp. i nmos. lm. od: sto­ło­wy

Wiktionary

Sto­ło­we – w przesz­ło­ści opo­dat­ko­wa­nie, ścią­ga­ne "za stół", tzn. w przy­bli­że­niu od każ­dej ro­dzi­ny, ścią­ga­ne w po­sta­ci pie­nięż­nej lub w na­tu­rze (np. w zbożu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­ło­we ścią­ga­no np. w zbożu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół m., stołowy mrz.

 przym. stołowy

Wiktionary


stołowniczka

ko­bie­ta sto­łu­ją­ca się u kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która je po­si­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolik mrz.

Wiktionary


stołownik

osoba sto­łu­ją­ca się u kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która je po­si­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stolik mrz.

Wiktionary


stołowogórski

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Góry Sto­ło­we

Wiktionary


stołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stołowy

1. przy­miot­nik od: stół; przez­na­czo­ny na stół, uży­wa­ny w trak­cie je­dze­nia przy stole lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny ze sto­łem;
2. przez­na­czo­ny do celów spo­żyw­czych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy stołu, zwią­za­ny ze sto­łem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. pozn. pokój-ja­dal­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wodę sto­ło­wą za­o­pa­tru­je­my się w po­bli­skiej roz­lew­ni.

 (2.1) Umy­łam już okna w sto­ło­wym i w sy­pial­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈwɔvɨ, AS: stou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stołowe n., stołówka ż., stół mrz., stolik mrz., stolnik mos.

 czas. stołować

Wiktionary


stołp

obron­na wieża wew­nątrz zamku; don­żon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ar­chit. wieża lub basz­ta bę­dą­ca czę­ścią śred­nio­wiecz­ne­go zamku, przez­na­czo­na wy­łącz­nie do celów obron­nych, nie­za­miesz­ka­ła w cza­sie po­ko­ju;

 (1.2) stpol. słup

Wiktionary

Stołp ("wieża osta­tecz­nej obro­ny" lub "berg­fried, berg­frid") – śred­nio­wiecz­na wieża obron­na na pla­nie koła, owalu, pro­sto­ką­ta lub wie­lo­bo­ku, o znacz­nej wy­so­ko­ści (30–50 m) i dużej gru­bo­ści murów (3–5 m), nie­za­miesz­ki­wa­na pod­czas po­ko­ju. Sta­no­wi­ła osta­tecz­ny punkt obro­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wieża ostatecznej obrony, bergfried, bergfrit

Wiktionary


stołpce

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Stołp­ce ( Стоўбцы, "Stoŭbcy", Столбцы, "Stołb­cy") – mia­sto po­ło­żo­ne na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu stoł­pec­kie­go, po­ło­żo­na przy tra­sie linii ko­le­jo­wej War­sza­wa – Brześć – Ba­ra­no­wi­cze – Mińsk. Stołp­ce leżą nad Niem­nem.

Mia­sto liczy 16,9 tys. miesz­kań­ców (2018). Stołp­ce po­ło­żo­ne są około 70 km na po­łud­nio­wy za­chód od Miń­ska.

Wikipedia


stołpecki

→ Stołp­ce (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stołp­ca­mi, do­ty­czą­cy Stołp­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stołpce nmos.

Wiktionary


stołupiany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Nie­stie­row (hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta w Pru­sach, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stołupiański

Wiktionary


stołupiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sto­łu­pia­na­mi, do­ty­czą­cy Sto­łu­pian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stołupiany mos.

Wiktionary


stołóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sto­łów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stołówka ż.

Wiktionary


stołówka

1. za­kład ży­wie­nia zbio­ro­we­go, dziś zwy­kle przy in­sty­tu­cji sku­pia­ją­cej wiele osób; ja­dło­daj­nia;
2. sala ja­dal­na za­kła­du ży­wie­nia zbio­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce zbio­ro­we­go ży­wie­nia, np. w szko­le, za­kła­dzie pracy

 (1.2) daw. ja­dal­nia

Wiktionary

Sto­łów­ka – pla­ców­ka zbio­ro­we­go ży­wie­nia, za­pew­nia­ją­ca okre­ślo­nym gru­pom kon­su­men­tów po­sił­ki; głów­nie obia­dy, ale także śnia­da­nia i ko­la­cje.

Może rów­nież wy­da­wać po­sił­ki jed­no­ra­zo­we. Jest wy­o­dręb­nio­na or­ga­ni­za­cyj­nie i lo­ka­lo­wo, zlo­ka­li­zo­wa­na na te­re­nie za­kła­du pracy (sto­łów­ka pra­cow­ni­cza), szkół, uczel­ni, oś­rod­ków wy­po­czyn­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś w sto­łów­ce dają po­mi­do­ro­wą i scha­bo­we z ziem­nia­ka­mi.

 (1.1) Nie spo­dzie­wa­łem się na tej sto­łów­ce mar­ce­pa­nów, ale tego się nie da jeść.

 (1.1) Wła­dze PRL-u wpro­wa­dzi­ły dzień bez­mięs­ny w skle­pach i sto­łów­kach, był to po­nie­dzia­łek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔˈwufka, AS: stou̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół m., stołowy mrz., stolik mrz., stołóweczka ż.

 czas. stołować się, stołować

 przym. stołówkowy, stołowy

Wiktionary


stołówkowicz

po­tocz­nie: osoba ja­da­ją­ca w sto­łów­ce


SJP.pl


stołówkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sto­łów­ką, do­ty­czą­cy sto­łów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stół mrz., stolik mrz., stołówka ż.

 czas. stołować

Wiktionary


stożar

spe­cjal­ny dźwig ułat­wia­ją­cy ukła­da­nie siana w stogi albo w wy­so­kich sto­do­łach


SJP.pl


stożeczkowate

ro­dzi­na lą­do­wych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu trznko­ocz­nych


SJP.pl

Sto­żecz­ko­wa­te (Eu­co­nu­li­dae) – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na po świe­cie ro­dzi­na lą­do­wych śli­ma­ków trzon­ko­ocz­nych (Sty­lom­ma­top­ho­ra), obej­mu­ją­ca około 150 ga­tun­ków ży­ją­cych w wil­got­nych sied­li­skach. Ich musz­la jest mała, ku­li­sto-stoż­ko­wa­ta, z licz­ny­mi skrę­ta­mi. Ślady ko­pal­ne sto­żecz­ko­wa­tych po­cho­dzą co najm­niej z pa­le­o­ce­nu.

Wikipedia


stożeczkowaty

o ce­chach sto­żecz­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków)


SJP.pl


stożek

fi­gu­ra prze­strzen­na, na pod­sta­wie koła stop­nio­wo zwę­ża­ją­ca się ku górze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stóg

 (1.2) geom. bryła pow­sta­ła przez obrót trój­ką­ta pro­sto­kąt­ne­go wokół jed­nej z przy­pro­sto­kąt­nych;

 (1.3) bot. zob. sto­żek wzro­stu.

 (1.4) geol. zob. sto­żek wul­ka­nicz­ny.

 (1.5) med. zob. sto­żek ro­gów­ki.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. mię­czak z ro­dzi­ny stoż­ków, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ni­dae|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sto­żek – ro­dzaj bryły ge­o­me­trycz­nej
  • sto­żek – uo­gól­nie­nie po­ję­cia stoż­ka zna­ne­go z ge­o­me­trii na prze­strze­nie li­nio­wo-to­po­lo­gicz­ne
  • sto­żek (to­po­lo­gia)
  • stoż­ki – ro­dzaj mię­cza­ków
  • sto­żek wzro­stu – me­ry­stem wierz­choł­ko­wy – tkan­ka ro­ślin­na, twór­cza znaj­du­ją­ca się na wierz­choł­ku pędu lub ko­rze­nia
  • sto­żek świetl­ny – w te­o­rii względ­no­ści hi­per­po­wierzch­nia roz­dzie­la­ją­ca cza­so­prze­strzeń na dwie czę­ści.
  • sto­żek wul­ka­nicz­ny
  • sto­żek gla­ci­flu­wial­ny, sto­żek na­pły­wo­wy (alu­wial­ny) – ro­dza­je form po­wierzch­ni Ziemi
  • sto­żek usy­pi­sko­wy – spo­sób na­gro­ma­dze­nia się odłam­ków skal­nych
  • sto­żek zde­rze­nio­wy – struk­tu­ra pow­sta­ją­ca w kra­te­rach me­te­o­ry­to­wych
  • Sto­żek – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie szum­skim
  • Sto­żek – masyw w Gó­rach Sa­noc­ko-Tur­czań­skich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɔʒɛk, AS: stožek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stóg m., stożkowa ż., Stożek m.

 przym. stożkowy, stożkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. konus

Wiktionary


stożkowa

przy­miot­nik od: sto­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. krzy­wa pow­sta­ła na prze­cię­ciu stoż­ka z pła­szczyz­ną nie­prze­cho­dzą­cą przez jego wierz­cho­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stożek mrz., stóg m., Stogi nmos.

 przym. stożkowaty, stożkowy

 przysł. stożkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa stożkowa

Wiktionary


stożkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem sto­żek, po­dob­ny do stoż­ka


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który wy­glą­dem przy­po­mi­na sto­żek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jed­nej ręce niósł stoż­ko­wa­te, me­ta­lo­we na­czy­nie z dziób­kiem, w dru­giej ko­szyk pełen por­ce­la­no­wych fi­li­ża­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stożek mrz., Stożek mrz., stóg mrz., stożkowa ż.

 przym. stożkowy

Wiktionary


stożkowość

→ stoż­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

stożkowy

stożkowy

przy­miot­nik od: sto­żek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt stoż­ka

 (1.2) zwią­za­ny ze stoż­kiem, do­ty­czą­cy stoż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chlu­bą za­kła­du jest nowa i bar­dzo droga ma­szy­na do na­ci­na­nia kół stoż­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔʃˈkɔvɨ, AS: stoškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stożek mrz., stożkowa ż., stóg m., Stogi nmos.

 przym. stożkowaty

 przysł. stożkowo

Wiktionary


stożkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny gno­jan­ko­wa­tych


SJP.pl


stożyna

żerdź umie­szczo­na w stogu siana dla jego umoc­nie­nia


SJP.pl


stożysko

zgru­bie­nie od: stóg


SJP.pl


stożyć

ukła­dać w stogi


SJP.pl


stp.

skrót od: sta­ro­pol­ski


SJP.pl


stpice

Stpi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


stpol.

skrót od: sta­ro­pol­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


str.

skrót od: stro­na (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); s.


SJP.pl

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = stro­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) str. 123-134

 (1.1) Wy­ja­śnie­nie trud­niej­szych wy­ra­zów znaj­du­je się na str. 420.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃na|ˈstrɔ̃nɨ, AS: strõna|strõny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) s.

Wiktionary


strabag

eu­ro­pej­ska spół­ka bu­dow­la­na z War­sza­wy


SJP.pl

Stra­bag SE – eu­ro­pej­ska spół­ka bu­dow­la­na z sie­dzi­bą w Wied­niu (wcze­śniej w Spit­tal an der Drau w Au­strii), no­to­wa­na na Wie­ner Börse.

Wikipedia


strabizm

ze­zo­wa­nie


SJP.pl


straburzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


straca

daw­niej:
1. bru­lion, no­tat­nik;
2. w ku­piect­wie: po­dręcz­na księ­ga do za­pi­sy­wa­nia wszyst­kich przy­cho­dów i roz­cho­dów


SJP.pl


stracciacalando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ga­dat­li­wie


SJP.pl


stracciatella

[czy­taj: straczcz­ja­tel­la] stra­cia­tel­la;
1. de­li­kat­ny rosół z la­ny­mi klu­secz­ka­mi z par­me­za­nu;
2. deser (np. lody śmie­tan­ko­we, jo­gurt) z drob­ny­mi ka­wał­ka­mi ciem­nej cze­ko­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. cuk. ro­dzaj wło­skich lodów na bazie mleka z wiór­ka­mi cze­ko­la­dy;

 (1.2) spoż. kulin. wło­ska zupa na bazie bu­lio­nu z do­dat­kiem par­me­za­nu i ubi­te­go jajka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strac­cia­tel­la – wło­skie lody
  • strac­cia­tel­la – wło­ska zupa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę gałkę strac­cia­tel­li i gałkę mię­to­wych.

Wiktionary


stracenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stra­cić.

 (1.2) eg­ze­ku­cja, wy­ko­na­nie kary śmier­ci; także. kara śmier­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idę poć­wi­czyć — mam mie­siąc na stra­ce­nie nad­mia­ru tłu­szczu.

 (1.2) Stra­ce­nie więź­nia wstrząs­nę­ło opi­nią pu­blicz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: stracẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strata ż., tracenie n., straceniec mos., bezstratność ż.

 czas. stracić dk., tracić ndk.

 przym. stracony, stratny

 przysł. stratnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strata, utracenie, utrata

 (1.2) egzekucja

Wiktionary


straceniec

osoba, która wsku­tek roz­pa­czy lub z po­wo­du zna­le­zie­nia się w sy­tu­a­cji ek­stre­mal­nej, skłon­na jest do gwał­tow­nych, cza­sem nie­o­bli­czal­nych za­cho­wań; de­spe­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś ska­za­ny na stra­ce­nie, na śmierć

 (1.2) ktoś, kto nie baczy na ry­zy­ko utra­ty życia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­ce­niec – potok w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • Stra­ce­niec – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strata ż., stracenie n., tracenie n.

 czas. tracić ndk., stracić dk.

 przym. straceńczy, stratny, bezstratny

 przysł. straceńczo, bezstratnie, stratnie

Wiktionary


straceńczy

cha­rak­te­rystcz­ny dla osoby, która zna­la­zła się w sy­tu­a­cji ek­stre­mal­nej; roz­pacz­li­wy, de­spe­rac­ki


SJP.pl


strach

1. lęk, obawa, nie­po­kój;
2. po­tocz­nie: kukła ma­ją­ca od­stra­szać ptaki; strach na wró­ble;
3. we­dług wie­rzeń lu­do­wych: upiór, wi­dzia­dło, mara, zjawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. uczu­cie nie­po­ko­ju, lęku przed czymś, co może być groź­ne

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) roln. kukła ufor­mo­wa­na ze sta­rych ubrań, słu­żą­ca do od­stra­sza­nia pta­ków na po­lach

 (2.2) etn. we­dług wie­rzeń lu­do­wych: cień, duch zmar­łe­go

Wiktionary

Strach – jedna z pod­sta­wo­wych cech pier­wot­nych (nie tylko ludz­ka) ma­ją­cych swe źró­dło w in­stynk­cie przetr­wa­nia. Stan sil­ne­go emo­cjo­nal­ne­go na­pię­cia, po­ja­wia­ją­cy się w sy­tu­a­cjach re­al­ne­go za­gro­że­nia, na­tu­ral­ną re­ak­cją or­ga­niz­mu jest np. odruch sil­ne­go na­pię­cia mię­śni, a w kon­sek­wen­cji uciecz­ka lub walka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nagle ogar­nął mnie nie­sa­mo­wi­ty strach.

 (2.1) Dzia­dek zro­bił no­we­go stra­cha, żeby od­stra­szyć ga­wro­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strax, AS: straχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straszność ż., straszak mzw./mrz., straszydło n., straszyk mzw., straszenie n., odstraszenie n., odstraszanie n., nastraszenie n., postraszenie n., przestrach mrz., przestraszenie n., wystraszenie n., zastraszenie n., zastraszanie n., strachliwość ż., Strachocin mrz.

 czas. straszyć ndk., odstraszać ndk., odstraszyć dk., nastraszyć dk., postraszyć dk., przestraszyć dk., wystraszyć dk., zastraszyć dk., zastraszać ndk.

 przym. straszny, straszliwy, strachliwy

 przysł. strasznie, straszliwie, strachliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lęk, obawa, trwoga, przerażenie

 (2.1) strach na wróble

 (2.2) upiór, widziadło, mara, zjawa

Wiktionary


strachajło

po­tocz­nie: czło­wiek tchórz­li­wy, bo­jaź­li­wy; cykor, tchórz


SJP.pl


strachanów

Stra­cha­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


strachać

po­tocz­nie: stra­chać się - bać się, lękać się cze­goś, oba­wiać się; cykać się, pe­niać


SJP.pl


strachałka

1. przed­miot ma­ją­cy stra­szyć;
2. utwór o stra­chach


SJP.pl


strachliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób strach­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach m., strachliwość ż.

 przym. strachliwy, straszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tchórzliwie, bojaźliwie, lękliwie

Wiktionary


strachliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: strach­li­wie


SJP.pl


strachliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto strach­li­wy; cecha tego, co strach­li­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach m., straszenie n., straszydło n.

 czas. straszyć ndk.

 przym. strachliwy, straszny

 przysł. strachliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojaźliwość

Wiktionary


strachliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: strach­li­wy


SJP.pl


strachliwy

przy­miot­nik

 (1.1) o oso­bie, która czę­sto i łatwo ulega stra­cho­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest taki strach­li­wy, że prze­ra­ża go każdy dźwięk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straxˈlʲivɨ, AS: straχlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach mrz./mzw., strachliwość ż.

 czas. straszyć ndk.

 przym. straszny

 przysł. strachliwie, strasznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lękliwy, bojaźliwy, płochliwy, pierzchliwy, tchórzliwy

Wiktionary


strachocice

Stra­cho­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Dobra.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Stra­cho­ci­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Dobra.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


strachocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­cho­cin – osied­le we Wroc­ła­wiu
  • Stra­cho­cin – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Stro­nie Ślą­skie
  • Stra­cho­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard
  • Stra­cho­cin – dawna gro­ma­da w pow. by­strzyc­kim, obec­nie kłodz­kim

Wikipedia


strachocina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim;

Wiktionary

Stra­cho­ci­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Sanok. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad po­to­kiem Ró­żo­wym. Miej­sco­wość leży na te­re­nach, które noszą hi­sto­rycz­ną nazwę Zie­mia sa­noc­ka. Zaj­mu­je ob­szar bli­sko 1200 ha, jest w niej 300 domów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Stra­cho­ci­nie dzia­ła lo­kal­ne koło go­spo­dyń wiej­skich.

Wiktionary


strachociński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stra­cho­ci­nem, do­ty­czą­cy Stra­cho­ci­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strachocin m.

Wiktionary


strachomin

Stra­cho­min – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie La­to­wicz. Leży nad rzeką Świ­der.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


strachopłoch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. tchórz

 (1.2) daw. alar­mi­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj są tylko ga­da­cze i stra­cho­pło­chy, tam byli lu­dzie zbroj­ni i zde­cy­do­wa­ni na śmierć…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) strachopłód

Wiktionary


strachowo

Stra­cho­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


strachówecki

przy­miot­nik od: Stra­chów­ka


SJP.pl


strachówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Stra­chów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Stra­chów­ka.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Stra­chów­ka oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny.

Wikipedia


straciatella

[czy­taj: stracz­ja­tel­la] strac­cia­tel­la;
1. de­li­kat­ny rosół z la­ny­mi klu­secz­ka­mi z par­me­za­nu;
2. deser (np. lody śmie­tan­ko­we, jo­gurt) z drob­ny­mi ka­wał­ka­mi ciem­nej cze­ko­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. cuk. ro­dzaj wło­skich lodów na bazie mleka z wiór­ka­mi cze­ko­la­dy

 (1.2) spoż. kulin. wło­ska zupa na bazie bu­lio­nu z do­dat­kiem par­me­za­nu i ubi­te­go jajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę gałkę strac­cia­tel­li i gałkę ar­bu­zo­wych.

Wiktionary


stracić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tra­cić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|tra­cić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­li­gia jed­nak stra­ci­ła wpływ na przo­du­ją­ce umy­sły z chwi­lą, gdy do­cie­ka­nie praw­dy ist­nie­nia wzię­ła na sie­bie fi­lo­zo­fia.

 (1.1) Litwo! Oj­czyz­no moja! ty je­steś jak zdro­wie. • Ile cię trze­ba cenić, ten tylko się dowie, • Kto cię stra­cił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrat͡ɕit͡ɕ, AS: straćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stracenie n., strata ż., tracenie n., straceniec mos., bezstratność ż.

 czas. tracić

 przym. stracony, stratny

 przysł. stratnie

Wiktionary


stracony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go stra­co­no, zgu­bio­no; który nie wróci

 (1.2) taki, na któ­rym wy­ko­na­no eg­ze­ku­cję; taki, który zgi­nął po­przez stra­ce­nie

 (1.3) taki, z któ­re­go nie ma po­żyt­ku

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: stra­cić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straˈt͡sɔ̃nɨ, AS: stracõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strata ż., stracenie n.

 czas. tracić ndk., stracić dk.

 przym. stratny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utracony

Wiktionary


strada

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


stradanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stra­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stradać ndk.

Wiktionary


stradać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. stra­cić

 (1.2) stpol. zgu­bić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstradat͡ɕ, AS: stradać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stradanie n.

Wiktionary


stradivari

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­nio Stra­di­va­ri, Stra­di­va­rius (1643/4, Cre­mo­na – 1737, Cre­mo­na), wło­ski lut­nik, przed­sta­wi­ciel
  • (19189) Stra­di­va­ri (1991 YE1), pla­ne­to­i­da
  • Stra­di­va­rius

Wikipedia


stradivarius

smycz­ko­wy in­stru­ment wy­ko­na­ny przez wło­skie­go lut­ni­ka Stra­di­va­rie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. skrzyp­ce au­tor­stwa An­to­nio Stra­di­va­rie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­nio Stra­di­va­ri – bu­dow­ni­czy in­stru­men­tów mu­zycz­nych
  • Stra­di­va­rius – in­stru­ment smycz­ko­wy o naj­wyż­szej ja­ko­ści ([https://ar­chi­ve.org/de­ta­ils/vio­li­nits­fa­mo­usm84hart głów­nie An­to­nio Stra­di­va­ri i jego na­stęp­cy])
  • Stra­di­va­rius – marka odzie­żo­wa
  • Stra­di­va­rius – film wło­ski z 1989
  • Stra­di­va­rius – wło­ska wyt­wór­nia pły­to­wa

Wikipedia


stradlice

Strad­li­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 768.

Wikipedia


stradnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ubogi

 (1.2) stpol. nie­szczę­śnik

 (1.3) stpol. be­zboż­nik, zło­czyń­ca, czło­wiek zły

Wiktionary


stradny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. bied­ny

 (1.2) stpol. nie­szczę­śli­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstradnɨ, AS: stradny

Wiktionary


stradom

dziel­ni­ca Kra­ko­wa i Czę­sto­cho­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­dom − dziel­ni­ca Czę­sto­cho­wy
  • Stra­dom − część Kra­ko­wa
  • Stra­dom − po­tocz­na nazwa ulica Stra­dom­skiej w Kra­ko­wie
  • Stra­dom − firma włó­kien­ni­cza w Czę­sto­cho­wie
  • Stra­dom Czę­sto­cho­wa – klub pił­kar­ski
  • Stra­dom zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa kolei War­szaw­sko-Wie­deń­skiej po­ło­żo­na w miej­sco­wo­ści Czę­sto­cho­wa sta­cja była po­ło­żo­na w czę­ści mia­sta o naz­wie Stra­dom

Wikipedia


stradomski

→ Stra­dom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stra­do­miem, do­ty­czą­cy Stra­do­mia

Wiktionary

Patrz:

Stradom

Powiązane:

 rzecz. Stradom m.

Wiktionary


stradowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stradyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim Rosji, do­pływ Świe­żej

Wiktionary


stradzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­dze­wo – przy­sió­łek wsi Kręc­ko, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Zbą­szy­nek
  • Stra­dze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo
  • Stra­dze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no

Wikipedia


stragan

pro­wi­zo­rycz­ny sklep; kram


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pro­wi­zo­rycz­ne lub prze­no­śne miej­sce hand­lu, np. na tar­go­wi­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stra­ga­nie w dzień tar­go­wy / Takie sły­szy się roz­mo­wy: / Może pan się o mnie oprze, / Pan tak więd­nie, panie ko­prze.

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraɡãn, AS: stragãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straganiarz mos., straganiarka ż.

:: zdrobn. straganik mrz.

 przym. straganiarski, straganny, straganowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kram; gw. Górny Śląsk sztand

Wiktionary


straganiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: stra­ga­niar­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tej wred­nej stra­ga­nia­ry nie kupię już zła­ma­nej mar­chew­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. straganiarski, straganny, straganowy

 rzecz. stragan mrz., straganiarka ż., straganiarz mos., straganik mrz., straganówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handlara

Wiktionary


straganiarka

→ stra­ga­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wła­ści­ciel­ka stra­ga­nu

 (1.2) pot. ko­bie­ta sprze­da­ją­ca przy stra­ga­nie

Wiktionary

Patrz:

straganiarz

Przykłady

 (1.1) Wroc­ław­skie stra­ga­niar­ki przysz­ły do urzę­du by za­pro­te­sto­wać.

 (1.2) Wczo­raj ta młod­sza stra­ga­niar­ka po­le­ca­ła mi kanie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. straganiarski, straganny, straganowy

 rzecz. stragan mrz., straganik mrz., straganiara ż., straganówka ż.

:: fm. straganiarz m.

:: zgrub. straganiara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. straganiara

 (1.2) pejor. straganiara

Wiktionary


straganiarski

stra­ga­no­wy, kra­mar­ski;
1. zwią­za­ny z pro­wa­dze­niem stra­ga­nu;
2. odz­na­cza­ją­cy się ni­skim po­zio­mem ar­ty­stycz­nym


SJP.pl


straganiarstwo

sprze­da­wa­nie to­wa­rów na stra­ga­nie; za­ję­cie stra­ga­nia­rza


SJP.pl


straganiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wła­ści­ciel stra­ga­nu

 (1.2) pot. męż­czyz­na sprze­da­ją­cy przy stra­ga­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­test ka­to­wic­kich stra­ga­nia­rzy osią­gnął za­mie­rzo­ny sku­tek.

 (1.2) Ten nasz zna­jo­my stra­ga­niarz za­wsze wy­bie­ra mi fajne po­mi­dor­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. straganiarski, straganny, straganowy

 rzecz. stragan mrz., straganik mrz., straganiara ż., straganówka ż.

:: fż. straganiarka ż.

Wiktionary


straganik

zdrob­nie­nie od: stra­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stra­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie stra­gan, lecz tylko mały stra­ga­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straganówka ż., straganiarz mos., straganiarka ż., stragan m., straganiara ż.

 przym. straganowy

Wiktionary


straganowy

stra­ga­niar­ski, kra­mar­ski;
1. zwią­za­ny z pro­wa­dze­niem stra­ga­nu;
2. odz­na­cza­ją­cy się ni­skim po­zio­mem ar­ty­stycz­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hand. tar­go­wy

 (1.2) liter. ni­skich lotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie czy­tu­ję li­te­ra­tu­ry stra­ga­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straganówka ż., stragan mrz., straganiara ż., straganiarz mos., straganiarka ż., straganik mrz.

 przym. straganiarski, straganny

Wiktionary


straganówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. wy­da­nie stra­ga­no­we, pu­bli­ka­cja przez­na­czo­na do sprze­da­ży na stra­ga­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciot­ka z od­pu­stu przy­no­si­ła stra­ga­nów­ki, prze­de wszyst­kim sen­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. straganiarski, straganny, straganowy

 rzecz. stragan mrz., straganiarz mos., straganik mrz., straganiara ż., straganiarka ż.

Wiktionary


stragarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. bud. przest. sze­ro­ka belka umie­szcza­na w po­przek pod in­ny­mi bel­ka­mi pu­ła­pu dla jego pod­trzy­ma­nia, prze­bie­ga­ją­ca przez śro­dek izby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał wlazł na wy­so­kie po­sła­nie łóżka, usiadł w kucki i zwró­cił się do sier­żan­ta, który wy­prę­żo­ny jak stru­na, zgi­nał kark, żeby nie usz­ko­dzić pom­po­na przy ka­pe­lu­szu, za­wa­dza­ją­ce­go o stra­garz po­wa­ły ni­skie­go po­ko­ju. (S. Że­rom­ski: O żoł­nie­rzu tu­ła­czu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraɡaʃ, AS: stragaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosrąb, sosręb, przest. siestrzan, przest. siostrzan, daw. podciąg, daw. tram, daw. siestrzoń, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb

Wiktionary


strajk

sy­tu­a­cja gdy pra­cow­ni­cy nie wy­ko­nu­ją swo­jej pracy, żą­da­ją okre­ślo­nych zmian np. pod­wyż­sze­nia pen­sji, zmia­ny wa­run­ków pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­bro­wol­ny i zbio­ro­wy pro­test pra­cow­ni­ków, który po­le­ga naj­czę­ściej na przer­wa­niu pracy, pod­ję­ty w celu speł­nie­nia przez pra­co­daw­cę lub wła­dzę ich po­stu­la­tów;

 (1.2) w krę­glach: zbi­cie wszyst­kich krę­gli za pier­wszym rzu­tem

Wiktionary

Strajk (en. "stri­ke", fr. "grève", hiszp. "hu­el­ga", ros. "забастовка" lub "стачка", pol. po­cząt­ko­wo "zmowa" lub "bez­ro­bo­cie") – zbio­ro­we, do­bro­wol­ne i cza­so­we za­prze­sta­nie pracy (lub nauki) przez pra­cow­ni­ków (lub inne grupy spo­łecz­ne), bę­dą­ce formą sprze­ci­wu wobec wa­run­ków za­trud­nie­nia, wy­na­gra­dza­nia lub prak­tyk pra­co­daw­cy, po­dej­mo­wa­ne w celu wy­mu­sze­nia re­a­li­za­cji okre­ślo­nych żądań eko­no­micz­nych, so­cjal­nych, za­wo­do­wych lub po­li­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Straj­ki ko­le­ja­rzy spa­ra­li­żo­wa­ły cały kraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strajk, AS: strai ̯k

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strajkowanie n., zastrajkowanie n., łamistrajk m.

 czas. strajkować ndk., zastrajkować dk.

 przym. strajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. strejk

Wiktionary


strajkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczest­ni­cze­nie w straj­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zastrajkowanie n., strajk m.

 czas. strajkować ndk., zastrajkować dk.

 przym. strajkowy

Wiktionary


strajkować

cza­sow­nik

 (1.1) uczest­ni­czyć w straj­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako dwu­dzie­sto­la­tek brał udział w ak­cjach stu­denc­kich to­wa­rzy­szą­cych roz­pa­do­wi ZSRR i ogło­sze­niu nie­pod­le­gło­ści przez Ukra­i­nę. Straj­ko­wał, or­ga­ni­zo­wał de­mon­stra­cje, do­ma­gał się zer­wa­nia z ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strajˈkɔvat͡ɕ, AS: strai ̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strajk m., strajkowanie n., zastrajkowanie n.

 czas. zastrajkować

 przym. strajkowy

Wiktionary


strajkowicz

po­tocz­nie: ten, kto straj­ku­je; uczest­nik straj­ku


SJP.pl


strajkowiczka

uczest­nicz­ka straj­ku


SJP.pl


strajkowy

przy­miot­nik od: strajk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze straj­kiem, do­ty­czą­cy straj­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strajk mrz., strajkowanie n., zastrajkowanie n.

 czas. strajkować ndk., zastrajkować dk.

Wiktionary


strajkująca

uczest­nicz­ka straj­ku


SJP.pl


strajkujący

uczest­nik straj­ku


SJP.pl


stralsund

[czy­taj: sztral­zunt] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. nad­bał­tyc­kie mia­sto po­wia­to­we i han­ze­a­tyc­kie w nie­miec­kim kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie; ;

Wiktionary

Stral­sund (wym., Han­se­stadt Stral­sund) – nad­bał­tyc­kie mia­sto po­wia­to­we i han­ze­a­tyc­kie w nie­miec­kim kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, sie­dzi­ba po­wia­tu Vor­pom­mern-Rügen. Leży nad cie­śni­ną Stre­la­sund i ma po­łą­cze­nie ko­le­jo­we i dro­go­we z naj­więk­szą wyspą Nie­miec – Rugią. Z tego też po­wo­du Stral­sund na­zy­wa­ny jest bramą Rugii. Stral­sund uzy­skał prawa miej­skie w 1234. W 2002 Stare Mia­sto Stral­sun­du zo­sta­ło wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO (wspól­nie ze sta­rów­ką Wis­ma­ru).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stralsundzki

Wiktionary


stralsundzki

przy­miot­nik od: Stral­sund


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stral­sun­dem, do­ty­czą­cy Stral­sun­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stralsund mrz.

Wiktionary


strambotto

w li­te­ra­tu­rze: utwór li­rycz­ny na­le­żą­cy do wło­skiej po­ez­ji lu­do­wej, po­ru­sza­ją­cy te­ma­ty ero­tycz­ne lub sa­ty­rycz­ne, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bar­dzo róż­no­rod­ny­mi ukła­da­mi rymów


SJP.pl


stramit

marka daw­nych bu­dow­la­nych ma­te­ria­łów izo­la­cyj­nych ze słomy


SJP.pl


stramnice

Stram­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Wartą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


strangalia

ro­dzaj chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


strangelove

Stran­ge­lo­ve – sin­gel grupy De­pe­che Mode pro­mu­ją­cy album "Music for the Mas­ses". W 1988 roku uka­zał się te­le­dysk do ut­wo­ru, wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Mar­ty­na At­kin­sa. Pio­sen­ka zo­sta­ła spo­wol­nio­na spe­cjal­nie do tego na­gra­nia. Te­le­dysk na­gra­no w Pa­ry­żu.

Wikipedia


strangulacja

1. po­stać nie­droż­no­ści jelit, pow­sta­ją­ca wsku­tek za­ci­śnię­cia się pasm zro­stów po­za­pal­nych wokół pętli jelit; za­dzierz­gnię­cie;
2. udu­sze­nie przez za­ci­śnię­cie na szyi pętli


SJP.pl


straniero

śro­do­wi­sko­wo: ob­co­kra­jo­wiec star­tu­ją­cy w pol­skich roz­gryw­kach li­go­wych


SJP.pl

Stra­nie­ro ("wł. ob­co­kra­jo­wiec", l.mn. stra­nie­ri) to sto­so­wa­ny w spor­cie żuż­lo­wym ter­min okre­śla­ją­cy żuż­low­ca, który star­tu­je w pol­skich roz­gryw­kach li­go­wych, lecz nie jest oby­wa­te­lem Pol­ski.

Po raz pier­wszy stra­nie­ri mogli star­to­wać w pol­skiej lidze w 1990.

Wikipedia


strapienie

uczu­cie smut­ku, nie­po­ko­ju; zmart­wie­nie, kło­pot, zgry­zo­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stra­pić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrapienie n.

Wiktionary


strapiona

ko­bie­ta stra­pio­na, zmart­wio­na, smut­na


SJP.pl


strapiony

zmart­wio­ny, smut­ny, stro­ska­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zmart­wio­ny, przy­gnę­bio­ny

Wiktionary


straponten

skła­da­ne za­pa­so­we sie­dze­nie bez opar­cia, przy­mo­co­wa­ne do sta­łe­go fo­te­la gra­ni­czą­ce­go z przej­ściem w sa­lach wi­do­wi­sko­wych, au­to­bu­sach itp.; stra­pon­te­na, do­staw­ka, prak­ty­ka­bel, prak­ty­kabl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. skła­da­ne, od­chy­la­ne sie­dze­nie, przy­mo­co­wa­ne do ścia­ny albo do sta­łe­go fo­te­la, mon­to­wa­ne w te­a­trach, środ­kach tran­spor­tu itp., daw­niej także np. w po­wo­zach

Wiktionary

Stra­pon­ten (fr. stra­pon­tin) – sie­dze­nie skła­da­ne oszczę­dza­ją­ce miej­sce, do­staw­ka. Mon­to­wa­ne jest sprę­ży­no­wo do ścia­ny bądź do in­nych sie­dzeń w miej­scu przez­na­czo­nym na przej­ście. Sto­so­wa­ne w środ­kach tran­spor­tu (po­cią­gi, au­to­bu­sy, sa­mo­cho­dy), nie­kie­dy wkom­po­no­wa­ne w ścia­nę i nie­rzu­ca­ją­ce się w oczy, czę­sto bez opar­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wie­nie cie­szy­ło się taką po­pu­lar­no­ścią, że wi­dzo­wie wy­peł­ni­li całą salę, a wielu z nich mu­sia­ło sie­dzieć na stra­pon­te­nach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praktykabel, praktykabl

Wiktionary


strapontena

skła­da­ne za­pa­so­we sie­dze­nie bez opar­cia, przy­mo­co­wa­ne do sta­łe­go fo­te­la gra­ni­czą­ce­go z przej­ściem w sa­lach wi­do­wi­sko­wych, au­to­bu­sach itp.; stra­pon­te­na, do­staw­ka, prak­ty­ka­bel, prak­ty­kabl


SJP.pl


stras

ro­dzaj szkła imi­tu­ją­ce­go dro­gie ka­mie­nie


SJP.pl

Stras (niem. "Strass") – syn­te­tycz­na imi­ta­cja dia­men­tu wy­ko­na­na z osz­li­fo­wa­ne­go (prze­waż­nie szli­fem bry­lan­to­wym) szkła, szkła akry­lo­we­go lub, coraz rza­dziej, krysz­ta­łu gór­skie­go, któ­re­go dolne ścian­ki zo­sta­ły po­kry­te sub­stan­cją po­pra­wia­ją­cą blask i inne wa­lo­ry este­tycz­ne. Nazwa po­cho­dzi od wy­na­laz­cy, XVIII-wiecz­ne­go al­zac­kie­go ju­bi­le­ra, Ge­or­ga Frie­dri­cha Stras­sa, który na­py­lał metal na spod­nią stro­nę osz­li­fo­wa­ne­go szkła oło­wio­we­go.

Wikipedia


strasbourg

[czy­taj: sztras­burg] mia­sto we Fran­cji; Sztras­burg, Stras­burg


SJP.pl


strasburczyk

[czy­taj: sztra­zbur­czyk] miesz­ka­niec Stras­bur­ga (mia­sta we Fran­cji); Sztras­bur­czyk


SJP.pl


strasburg

mia­sto we Fran­cji; Sztras­burg, Stras­bo­urg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Fran­cji, sto­li­ca Al­za­cji;

 (1.2) geogr. mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie;

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w USA

Wiktionary

Stras­burg ( Stras­bo­urg, wym. ; Straßburg, wym. []; alz. Stross­bu­ri, wym. []; Ar­gen­to­ra­tum, póź­niej Stratœburgus) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy nie­miec­kiej na Renie. Mia­sto jest sto­li­cą i głów­nym oś­rod­kiem go­spo­dar­czym re­gio­nu Grand Est i de­par­ta­men­tu Dolny Ren. W Stras­bur­gu swoją sie­dzi­bę mają m.in. Rada Eu­ro­py, Eu­ro­pej­ski Try­bu­nał Praw Czło­wie­ka, Par­la­ment Eu­ro­pej­ski oraz Eu­ro­kor­pus. Do 31 stycz­nia 2009 w mie­ście dzia­łał pol­ski kon­su­lat ge­ne­ral­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W stycz­niu do­ke­rzy pro­te­sto­wa­li w Stras­bur­gu prze­ciw­ko pro­jek­to­wi dy­rek­ty­wy li­be­ra­li­zu­ją­cej usłu­gi por­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strasburczyk m., strasburka ż., strasburżanka ż., sztrasburczyk m., sztrasburka ż.

 przym. strasburski, sztrasburski

Wiktionary


strasburger

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Stras­bur­ger
  • Ed­ward Stras­bur­ger (eko­no­mi­sta)
  • Hen­ryk Stras­bur­ger
  • Karol Stras­bur­ger
  • Leon Stras­bur­ger
  • Sta­ni­sław Stras­bur­ger (ur. 1975) – pol­ski pi­sarz, re­por­ta­ży­sta i ope­ra­tor kul­tu­ry

Wikipedia


strasburka

[czy­taj: sztra­zbur­ka] miesz­kan­ka Stras­bur­ga (mia­sta we Fran­cji); Sztras­bur­ka


SJP.pl


strasburski

→ Stras­burg (mia­sto we Fran­cji); sztras­bur­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stras­bur­giem, do­ty­czą­cy Stras­bur­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strazˈbursʲci, AS: strazbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strasburg m., strasburczyk m., strasburka ż., strasburżanka ż.

Wiktionary


strascinando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc, zwięk­sza­jąc; zbli­żo­ne zna­cze­niem do al­lar­gan­do


SJP.pl


straszak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś slu­żą­ce do stra­sze­nia

Wiktionary

Stra­szak ("Mor­mo­ops") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny stra­sza­ko­wa­tych (Mor­mo­o­pi­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. odstraszanie n., strach mzw./mrz.

Wiktionary


straszakowate

o ce­chach stra­sza­ko­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów i nie­to­pe­rzy)


SJP.pl

Stra­sza­ko­wa­te (He­le­oph­ry­ni­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów be­zo­go­no­wych (Anura). Naj­bliż­szy­mi ich krew­ny­mi praw­do­po­dob­nie są se­szel­ko­wa­te.

Wikipedia


straszakowaty

o ce­chach stra­sza­ko­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów i nie­to­pe­rzy)


SJP.pl


straszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Moł­da­wii, nad rzeką Byk;

Wiktionary

Stra­sza­ny (rum. "Strășeni") – mia­sto w Moł­da­wii; 16 ty­się­cy miesz­kań­ców (2012), nad rzeką Byk. Sto­li­ca re­jo­nu Strășeni.

Wikipedia


straszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stra­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przestraszyć

 rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary


straszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • Stra­sze­wo – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Stra­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Gró­dek
  • Stra­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo
  • Stra­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Stra­sze­wo – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1921 roku w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Stra­sze­wo – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1945-1954 w wo­je­wództ­wie gdań­skim
  • Stra­sze­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie alek­san­drow­skim
  • Stra­sze­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sztum­skim
  • Stra­sze­wo – zlik­wi­do­wa­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Stra­sze­wie w po­wie­cie alek­san­drow­skim
  • Stra­sze­wo – osied­le Wą­grow­ca

Wikipedia


straszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­rian Stra­szew­ski – oby­wa­tel ziem­ski
  • Józef Stra­szew­ski – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ma­u­ry­cy Stra­szew­ski – fi­lo­zof
  • Paweł Stra­szew­ski
    • Paweł Stra­szew­ski (lek­tor)
    • Paweł Stra­szew­ski (pił­karz)

Wikipedia


straszka

strasz­ka po­spo­li­ta, strasz­ka pół­noc­na - ga­tun­ki ważki


SJP.pl


straszliwie

przy­słó­wek

 (1.1) wy­wo­łu­jąc strach

 (1.2) w znacz­nej mie­rze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. straszliwy

 rzecz. strach mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groźnie, przerażająco, strasznie, straszno

 (1.2) bardzo, mocno, nadzwyczaj, niezmiernie, strasznie

Wiktionary


straszliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: strasz­li­wie


SJP.pl


straszliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: strasz­li­wy


SJP.pl


straszliwy

przy­miot­nik

 (1.1) coś bar­dzo strasz­ne­go, prze­ra­ża­ją­ce­go

 (1.2) pot. bar­dzo zły, kiep­ski

 (1.3) pot. ogrom­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z fron­tu do­cho­dzi­ły nas strasz­li­we wie­ści.

 (1.2) Twój cha­rak­ter pisma jest strasz­li­wy.

 (1.3) Ale dzi­siaj strasz­li­wy wiatr!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straʃˈlʲivɨ, AS: strašlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach mrz./mzw., straszliwość

 przysł. straszliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potworny, przerażający, straszny

 (1.1,2) okropny

 (1.2) beznadziejny

Wiktionary


strasznie

przy­słó­wek

 (1.1) prze­ra­ża­ją­co, groź­nie, nie­sa­mo­wi­cie

 (1.2) bar­dzo źle, okrop­nie

 (1.3) pot. bar­dzo, niez­mier­nie, nadz­wy­czaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas po­wo­dzi było strasz­nie!

 (1.2) Jak ty strasz­nie wy­glą­dasz! Chyba w ogóle nie spa­łeś.

 (1.3) Strasz­ne miesz­ka­nia. W strasz­nych miesz­ka­niach Strasz­nie miesz­ka­ją strasz­ni mie­szcza­nie.

 (1.3) Jadź­ka? Strasz­nie się cie­szę, że cię widzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraʃʲɲɛ, AS: strašʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. straszliwie, straszno

 rzecz. strach m., straszydło n.

 czas. straszyć (wystraszyć, przestraszyć, nastraszyć)

 przym. straszny, strachliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) potwornie

Wiktionary


straszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: strasz­nie, strasz­no


SJP.pl


straszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: strasz­ny


SJP.pl


straszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest strasz­ne; cecha tych, któ­rzy są strasz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach m.

 przym. straszny

 przysł. strasznie

 czas. straszyć

Wiktionary


straszny

1. wzbu­dza­ją­cy strach, grozę, prze­ra­że­nie, przej­mu­ją­cy lę­kiem;
2. bar­dzo zły, bar­dzo nie­do­bry, okrop­ny;
3. bar­dzo duży pod wzglę­dem in­ten­syw­no­ści; ogrom­ny, wiel­ki, niez­mier­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wzbu­dza strach, grozę; jest prze­ra­ża­ją­cy, nie­bez­piecz­ny, okrut­ny

 (1.2) okrop­ny, nie­przy­jem­ny

 (1.3) pot. taki, który jest bar­dzo in­ten­syw­ny, duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kos­micz­ny su­per­bo­ha­ter kos­micz­nym su­per­la­se­rem od­strze­lił mackę strasz­ne­mu pot­wo­ro­wi.

 (1.2) Strasz­ne miesz­ka­nia. W strasz­nych miesz­ka­niach Strasz­nie miesz­ka­ją strasz­ni mie­szcza­nie.

 (1.3) Strasz­ny tu ba­ła­gan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraʃnɨ, AS: strašny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach m., straszek m., straszydło n., straszność ż., straszak m., straszenie n., wystraszenie n., przestraszenie n., nastraszenie n., strachliwość ż.

 czas. straszyć ndk., wystraszyć dk., przestraszyć dk., nastraszyć dk.

 przym. strachliwy, straszeczny

 przysł. strasznie, straszliwie, straszno, straszecznie, strachliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerażający

 (1.3) okropny, beznadziejny, niezmierny

Wiktionary


straszydło

pot­wór, masz­ka­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) osoba o brzyd­kim, dzi­wacz­nym wy­glą­dzie

 (1.2) ktoś stra­szą­cy lub coś stra­szą­ce­go

Wiktionary

Stra­szy­dło (oryg. "Чучело") – ra­dziec­ki film oby­cza­jo­wy z 1983 roku w re­ży­se­rii Ro­ła­na By­ko­wa. Adap­ta­cja po­wie­ści Wła­di­mi­ra Że­lez­ni­ko­wa pod tym samym ty­tu­łem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: straˈʃɨdwɔ, AS: strašydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strach mrz./mzw., straszak m., strachliwość ż., straszenie n.

 czas. straszyć ndk.

 przym. straszny, straszliwy, strachliwy

 przysł. strasznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzydactwo, brzydal, dziwoląg, dziwotwór, kreatura, maszkara, monstrum, obrzydlistwo, paskuda, poczwara, pokraka, potwór, przest. stwora, stwór, szkarada

 (1.2) gw. Górny Śląsk babok, babołk, bebok, bobok

Wiktionary


straszyk

przed­sta­wi­ciel rzędu owa­dów us­krzyd­lo­nych


SJP.pl


straszyki

przed­sta­wi­ciel rzędu owa­dów us­krzyd­lo­nych


SJP.pl

Stra­szy­ki (Phas­ma­to­dea, Phas­mi­da) – rząd owa­dów z in­fra­gro­ma­dy no­wos­krzy­dłych, obej­mu­ją­cy około 3200 opi­sa­nych ga­tun­ków. W więk­szo­ści tro­pi­kal­ne i sub­tro­pi­kal­ne, czę­sto o du­żych roz­mia­rach, dłu­go­ści od 12 do 624 mm (razem z od­nó­ża­mi). Ro­śli­no­żer­ne, że­ru­ją głów­nie na li­ściach drzew i krze­wów.

Wikipedia


straszykowate

o ce­chach stra­szy­ko­wa­tych (rząd owa­dów)


SJP.pl


straszykowaty

o ce­chach stra­szy­ko­wa­tych (rząd owa­dów)


SJP.pl


straszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­szyn – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • Stra­szym – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Stra­szyn – dawna gro­ma­da w pow. gdań­skim

Wikipedia


straszyć

cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzać strach, lęk w kimś

 (1.2) przen. pot. być brzyd­kim, wy­wo­ły­wać nies­mak

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Usch­nię­te kwia­ty stra­szą w do­nicz­kach, pod­le­wa­ne od przy­pad­ku do przy­pad­ku, cza­sem trzy razy dzien­nie, cza­sem raz na dwa ty­god­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nastraszyć dk., przestraszyć dk., odstraszyć dk., odstraszać ndk., zastraszać ndk.

 rzecz. strachliwość ż., straszenie n., straszak m., strach m., odstraszanie n., straszność ż., straszydło n.

 przym. strachliwy, straszny

 przysł. strasznie

Wiktionary


straszyński

→ Stra­szyn


SJP.pl

Patrz:

Straszyn

straszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­szów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Prze­wóz
  • Stra­szów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza
  • Stra­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów
  • Stra­szów – dawna gro­ma­da w pow. piotr­kow­skim
  • Stra­szów – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Stra­szo­wie, w po­wie­cie żar­skim
  • Stra­szów – wieś w re­jo­nie sar­neń­skim, w ob­wo­dzie ró­wień­skim
  • Stra­szów – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Stra­szów, w re­jo­nie sar­neń­skim, w ob­wo­dzie ró­wień­skim

Wikipedia


straszęcin

Stra­szę­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 1948 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Stra­szę­cin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia


strata

1. w roz­li­cze­niach: wiel­kość, o którą zmniej­szy­ły się fun­du­sze;
2. coś co się prze­sta­ło po­sia­dać;
3. fakt, że się prze­sta­ło coś po­sia­dać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uby­tek, utra­ce­nie cze­goś; coś war­to­ścio­we­go, co się stra­ci­ło, czego już się nie ma

 (1.2) ekon. sy­tu­a­cja, gdy przy­cho­dy w okre­ślo­nej jed­nost­ce czasu są niż­sze od po­nie­sio­nych kosz­tów, ujem­ny wynik fi­nan­so­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stra­ta – w ra­chun­ko­wo­ści jest to ujem­ny wynik fi­nan­so­wy przed­się­bior­stwa lub okre­ślo­nej in­we­sty­cji albo po­życz­ki.
    • stra­ta netto – w ra­chun­ko­wo­ści jest to ujem­ny wynik fi­nan­so­wy przed­się­bior­stwa po uwz­ględ­nie­niu obo­wiąz­ko­wych zmniej­szeń zysku lub zwięk­szeń stra­ty.
  • stra­ta – w ko­szy­ków­ce jest błę­dem gra­cza ataku po­wo­du­ją­cą stra­tę po­sia­da­nia piłki przez jego ze­spół i wej­ście w po­sia­da­nie piłki przez ze­spół obro­ny.
  • stra­ty mocy – zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na tra­ce­niu czę­ści ener­gii przet­wa­rza­nej przez dany układ, dla­te­go też ma ono bez­poś­red­nie po­wią­za­nie ze spraw­no­ścią ukła­du.
  • stra­ta na­pię­cia – róż­ni­ca ge­o­me­trycz­na na­pięć na po­cząt­ku i na końcu łuku
  • stra­ta – ro­dzaj za­pie­kan­ki
  • Stra­ta Flo­ri­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aha i zadz­woń do PZU po ajen­ta, niech przyj­dzie i wy­ce­ni stra­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrata, AS: strata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stracenie n., straceniec m., bezstratność ż.

 czas. tracić ndk., stracić dk.

 przym. stratny, stracony

 przysł. stratnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkoda, zguba

Wiktionary


strateg

1. znaw­ca stra­te­gii wo­jen­nej, do­wód­ca du­żych ope­ra­cji wo­jen­nych;
2. do­wód­ca woj­sko­wy w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca stra­te­gii, osoba two­rzą­ca plany wo­jen­ne i kie­ru­ją­ca ope­ra­cja­mi woj­sko­wy­mi

 (1.2) osoba po­tra­fią­ca do­brze za­pla­no­wać i po­kie­ro­wać skom­pli­ko­wa­ny­mi ak­cja­mi

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji wy­so­ki rangą do­wód­ca w armii lub flo­cie;

 (1.4) hist. w ce­sar­stwie bi­zan­tyj­skim do­wód­ca okrę­gu woj­sko­wo-ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stra­teg (woj­sko­wość) – wy­so­kiej rangi do­wód­ca woj­sko­wy zaj­mu­ją­cy się pla­no­wa­niem ope­ra­cji woj­sko­wych
  • Stra­teg (Gre­cja) – do­wód­ca armii lub floty w sta­ro­żyt­nej Gre­cji
  • Stra­teg (Bi­zan­cjum) – do­wód­ca okrę­gu woj­sko­wo-ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w ce­sar­stwie bi­zan­tyj­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstratɛk, AS: stratek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strategia ż., strategiczność ż.

 przym. strategiczny

 przysł. strategicznie

Wiktionary


strategia

1. sztu­ka do­wo­dze­nia armią;
2. te­o­ria i sztu­ka osią­ga­nia ge­ne­ral­nych celów dłu­go­fa­lo­wych, szcze­gól­nie w dzie­dzi­nie woj­sko­wo­ści (te­o­ria i sztu­ka pro­wa­dze­nia wojen), biz­ne­su, po­li­ty­ki, także w in­nych dzie­dzi­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogól­ny plan dzia­łań, szer­szy od tak­ty­ki

 (1.2) in­form. wzo­rzec pro­jek­to­wy de­fi­niu­ją­cy ro­dzi­nę wy­mien­nych al­go­ryt­mów

 (1.3) pot. gra stra­te­gicz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stra­te­gia (in­for­ma­ty­ka)
  • stra­te­gia (pań­stwa)
  • stra­te­gia (te­o­ria gier)
  • stra­te­gia (sztu­ka wo­jen­na)
  • stra­te­gia „błę­kit­ne­go oce­a­nu”
  • stra­te­gia czasu rze­czy­wi­ste­go
  • stra­te­gia or­ga­ni­za­cji
  • Stratégia – wę­gier­ska grupa mu­zycz­na
  • gra stra­te­gicz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szef opra­co­wał stra­te­gię roz­wo­ju firmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straˈtɛɟja, AS: strateǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strategiczny

 rzecz. strateg m., strategiczność ż.

 przysł. strategicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metoda, podejście, postępowanie, procedura, sposób, taktyka

Wiktionary


strategiczka

→ stra­te­gik


SJP.pl

Patrz:

strategik

strategicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy stra­te­gii; pod wzglę­dem stra­te­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­la­ny słoń­cem - i stra­te­gicz­nie co najm­niej bez­cen­ny - Pół­wy­sep Krym­ski to perła Morza Czar­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strategiczny

 rzecz. strategia ż., strateg m., strategiczność ż.

Wiktionary


strategiczność

→ stra­te­gicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest stra­te­gicz­ne

Wiktionary

Patrz:

strategiczny

Powiązane:

 rzecz. strateg m., strategia ż.

 przym. strategiczny

 przysł. strategicznie

Wiktionary


strategiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z okre­ślo­ną stra­te­gią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda gra nie­ko­o­pe­ra­cyj­na w po­sta­ci stra­te­gicz­nej może być rów­nież przeksz­tał­co­na do po­sta­ci ek­sten­syw­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strateg m., strategia ż., strategiczność ż.

 przysł. strategicznie

Wiktionary


strategie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: stra­te­gia

Wiktionary

Stra­te­gie – Pismo dy­rek­to­rów fi­nan­so­wych jest je­dy­nym pis­mem na pol­skim rynku prasy bran­żo­wej, któ­re­go od­bior­ca­mi są me­na­dże­ro­wie ds. fi­nan­sów i dy­rek­to­rzy fi­nan­so­wi. Ma­ga­zyn wy­da­wa­ny jest przez Nat­hu­sius In­vest­ments. Na­kład pisma wy­no­si 10.200 eg­zem­pla­rzy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: straˈtɛɟjɛ, AS: strateǵi ̯e

Wiktionary


strategik

znaw­ca stra­te­gii wo­jen­nej, do­wód­ca du­żych ope­ra­cji wo­jen­nych; stra­teg


SJP.pl


strateżka

→ stra­teg; tak­tycz­ka


SJP.pl


stratford

[czy­taj: strat­fed] mia­sto w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strat­ford – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Bed­fords­hi­re
  • Strat­ford – okręg w dziel­ni­cy Lon­dy­nu New­ham
    • Strat­ford – duża sta­cja ko­le­jo­wa w lon­dyń­skiej dziel­ni­cy o tej samej naz­wie
  • Strat­ford – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Wor­ce­sters­hi­re
  • Strat­ford-upon-Avon – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie War­wicks­hi­re, nad rzeką Avon
    • Strat­ford-on-Avon (dy­strykt) – dy­strykt hrab­stwa War­wicks­hi­re (An­glia)
    • Okręg wy­bor­czy Strat­ford-on-Avon – pow­stał w 1885 r. i wy­sy­łał do bry­tyj­skiej Izby Gmin jed­ne­go de­pu­to­wa­ne­go
  • Strat­ford St. An­drew – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Suf­folk
  • Strat­ford St. Mary – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Suf­folk
  • Strat­ford Tony – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • Strat­ford – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Kings
  • Strat­ford – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Fa­ir­field

Wikipedia


stratford-upon-avon

[czy­taj: strat­ford apon ejwn] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „Strat­ford-on-Avon”. Zo­bacz też: Strat­ford-on-Avon – dy­strykt hrab­stwa War­wicks­hi­re (An­glia).

Strat­ford-upon-Avon – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie War­wicks­hi­re, w dy­stryk­cie Strat­ford-on-Avon, nad rzeką Avon. Po­ło­żo­ne 38 km na po­łud­nio­wy wschód od Bir­ming­ham i 14 km na po­łud­nio­wy za­chód od sto­li­cy hrab­stwa – War­wick.

Wikipedia


stratnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób strat­ny, tra­cąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WavPack umoż­li­wia two­rze­nie pli­ków hy­bry­do­wych – two­rzo­ny jest wów­czas plik za­ko­do­wa­ny strat­nie oraz plik z „da­ny­mi na­praw­czy­mi”, który w po­łą­cze­niu z pli­kiem za­ko­do­wa­nym strat­nie umoż­li­wia odt­wo­rze­nie iden­tycz­ne­go stru­mie­nia dźwię­ko­we­go z ory­gi­na­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezstratność ż., strata ż., stratność ż., stracenie n., straceniec m.

 przym. stratny

 czas. tracić ndk., stracić dk.

Wiktionary


stratny

taki, który po­niósł stra­tę, utra­cił na war­to­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­no­szą­cy stra­tę

 (1.2) daw. przy­no­szą­cy stra­tę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stracenie n., straceniec mos., strata ż., bezstratność ż.

 czas. stracić dk.

 przym. stracony

 przysł. stratnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poszkodowany

 (1.2) karkołomny, marnotrawny

Wiktionary


stratocumulus

[czy­taj: stra­to­ku­mu­lus] chmu­ra kłę­bia­sto-war­stwo­wa


SJP.pl

Stra­to­cu­mu­lus, Sc, chmu­ra kłę­bia­sto-war­stwo­wa, kłę­bia­sta war­stwo­wa – chmu­ra w po­sta­ci sza­rej war­stwy lub wielu pła­tów przy­po­mi­na­ją­cych kształ­tem bryły, które są prze­waż­nie spła­szczo­ne. Jest zło­żo­na z kro­pel chmu­ro­wych wody. Nie­kie­dy to­wa­rzy­szą jej nie­wiel­kie opady de­szczu lub virga. Prze­waż­nie wy­stę­pu­je po­ni­żej 2400 m. War­stwo­wa struk­tu­ra jest czę­sto zwią­za­na z in­wer­sją tem­pe­ra­tu­ry po­wy­żej wierz­choł­ka.

Wikipedia


straton

imię mę­skie


SJP.pl

Stra­ton – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, od gr. "στρατος (stra­tos)", oz­na­cza­ją­ce­go "woj­sko, armia". Imię to nosił fi­lo­zof z III wieku p.n.e., a po­nad­to dwóch świę­tych ka­to­lic­kich.

Stra­ton imie­ni­ny ob­cho­dzi 17 sierp­nia i 9 wrze­śnia.

Stra­ton z Sar­des (Στράτων) był poetą grec­kim z ma­ło­az­ja­tyc­kiej Lidii.

Wikipedia


stratonik

zdrob­nie­nie od: Stra­ton (imię mę­skie)


SJP.pl


stratosfera

war­stwa at­mos­fe­ry znaj­du­ją­ca się nad tro­pos­fe­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ge­o­fiz. druga (nad tro­pos­fe­rą) war­stwa at­mos­fe­ry, w któ­rej ma miej­sce in­wer­sja tem­pe­ra­tu­ry;

Wiktionary

Stra­tos­fe­ra – druga, li­cząc od po­wierzch­ni, war­stwa at­mos­fe­ry pla­ne­ty, w któ­rej ma miej­sce in­wer­sja tem­pe­ra­tu­ry. Jest po­ło­żo­na nad tro­pos­fe­rą, od któ­rej dzie­li ją tro­po­pa­u­za, a pod me­zos­fe­rą, od któ­rej od­dzie­la ją stra­to­pa­u­za.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stratosferyczny

 przysł. stratosferycznie

Wiktionary


stratosferyczny

do­ty­czą­cy stra­tos­fe­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ge­o­fiz. zwią­za­ny ze stra­tos­fe­rą, do­ty­czą­cy stra­tos­fe­ry; znaj­du­ją­cy się w stra­tos­fe­rze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stratosfera ż.

Wiktionary


stratowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stra­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stratować dk.

Wiktionary


stratować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|tra­to­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Praw­dzi­we pie­kło! O mało nie zo­sta­łam stra­to­wa­na – skar­ży­ła się pani Bar­ba­ra, eme­ryt­ka z Mo­ko­to­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straˈtɔvat͡ɕ, AS: stratovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stratowanie n.

 czas. tratować

Wiktionary


stratowulkan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. wznie­sie­nie pow­sta­łe w wy­ni­ku zgro­ma­dze­nia się na prze­mian magmy i in­nych ma­te­ria­łów wy­do­by­wa­ją­cych się z wnę­trza wul­ka­nu;

Wiktionary

Stra­to­wul­kan ( stra­tum „coś roz­po­star­te­go”, „war­stwa” + Vul­ca­nus, mit. bóg ognia) – miej­sce wy­bu­chu i na­prze­mien­ne­go wy­do­by­wa­nia się magmy oraz ma­te­ria­łu pi­ro­kla­stycz­ne­go z wnę­trza wul­ka­nu.

Także góra w kształ­cie stoż­ka pow­sta­ła w miej­scu wy­bu­chu wul­ka­nu z pro­duk­tów jego erup­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magma stra­to­wul­ka­nów cha­rak­te­ry­zu­je się sto­sun­ko­wo dużą lep­ko­ścią i dużą za­war­to­ścią krze­mion­ki (SiO₂).

Wiktionary


stratus

niska chmu­ra war­stwo­wa da­ją­ca opad mżaw­ki, lodu lub śnie­gu ziar­ni­ste­go


SJP.pl

Stra­tus (St), chmu­ra war­stwo­wa – chmu­ra w po­sta­ci jed­no­li­tej bia­łej lub sza­ra­wej war­stwy, któ­rej pod­sta­wa znaj­du­je się po­ni­żej 600 me­trów nad zie­mią. Wy­stę­po­wa­niu tego ro­dza­ju chmur cza­sem to­wa­rzy­szy opad mżaw­ki lub bar­dzo drob­ne­go de­szczu. Nocą te ni­skie chmu­ry w dużym stop­niu ogra­ni­cza­ją pro­ces wy­chła­dza­nia się grun­tu, a w ciągu dnia ogra­ni­cza­ją do­pływ pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go.

Wikipedia


straty

1. w roz­li­cze­niach: wiel­kość, o którą zmniej­szy­ły się fun­du­sze;
2. coś co się prze­sta­ło po­sia­dać;
3. fakt, że się prze­sta­ło coś po­sia­dać


SJP.pl


stratyfikacja

1. po­dział cze­goś na czę­ści, war­stwy; roz­war­stwia­nie;
2. dzie­le­nie się cze­goś na war­stwy, pow­sta­wa­nie warstw, np. warstw wody o róż­nych tem­pe­ra­tu­rach, warstw do­cho­do­wych spo­łe­czeń­stwa;
3. w agro­tech­ni­ce: stra­ty­fi­ka­cja na­sion - jedna z tech­nik przy­go­to­wa­nia na­sion do kieł­ko­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ukła­da­nie się skał osa­do­wych war­stwa­mi

 (1.2) me­te­o­rol. układ war­stwo­wy mas po­wie­trza

 (1.3) roln. pro­ces przy­spo­sa­bia­nia na­sion do kieł­ko­wa­nia po­przez prze­kła­da­nie na­sion przed wy­sie­wem war­stwa­mi wil­got­ne­go pia­sku lub ziemi in­spek­to­wej, także umie­szcze­nie na­sion w wil­got­nym po­dło­żu o ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze

 (1.4) so­cjol. wy­róż­nia­nie warstw w spo­łe­czeń­stwie we­dług róż­nych kry­te­riów, np. sy­tu­a­cji eko­no­micz­nej, funk­cji spo­łecz­nych, wspól­no­ty oby­cza­jów, stylu życia itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stra­ty­fi­ka­cja ar­che­o­lo­gicz­na
  • stra­ty­fi­ka­cja hy­dro­lo­gicz­na
  • stra­ty­fi­ka­cja na­sion
  • stra­ty­fi­ka­cja spo­łecz­na

Wikipedia

Powiązane:

 przym. stratyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwarstwienie

 (1.4) uwarstwienie społeczne

Wiktionary


stratyfikacyjny

przy­miot­nik od: stra­ty­fi­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy stra­ty­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stratyfikacja ż.

Wiktionary


stratyfikować

w le­śnict­wie: prze­kła­dać na­sio­na war­stwa­mi ziemi in­spek­to­wej lub wil­got­ne­go pia­sku, w celu prze­cho­wa­nia ich w od­po­wied­nim sta­nie


SJP.pl


stratygraf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta od stra­ty­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stratygraficzny

Wiktionary


stratygrafia

dział ge­o­lo­gii hi­sto­rycz­nej zaj­mu­ją­cy się usta­la­niem wieku po­szcze­gól­nych warstw sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

Stra­ty­gra­fia – dział ge­o­lo­gii hi­sto­rycz­nej zaj­mu­ją­cy się usta­la­niem wieku i przy­czyn roz­mie­szcze­nia skał w sko­ru­pie ziem­skiej.

Twór­cą pod­sta­wo­wych praw stra­ty­gra­fii był duń­ski ge­o­log Ni­co­la­us Steno. Na­to­miast twór­cą bio­stra­ty­gra­fii był an­giel­ski in­ży­nier Wil­liam Smith, który w 1795 roku od­krył pod­czas bu­do­wy ka­na­łów, że w war­stwach skal­nych są obec­ne cha­rak­te­ry­stycz­ne dla nich ska­mie­nia­ło­ści, które poz­wa­la­ją te war­stwy iden­ty­fi­ko­wać i okre­ślać ich wiek ge­o­lo­gicz­ny.

Wikipedia


stratygraficzny

usta­la­ją­cy ko­lej­ność za­le­ga­nia warstw skal­nych, ba­da­ją­cy hi­sto­rię Ziemi; war­stwo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stra­ty­gra­fią, do­ty­czą­cy stra­ty­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stratygrafia ż., stratygraf m., stratygrafka ż.

 przysł. stratygraficznie

Wiktionary


stratymetr

przy­rząd sto­so­wa­ny w gór­nict­wie do po­mia­ru kąta na­chy­le­nia warstw skal­nych i wyz­na­cza­nia kie­run­ku roz­cią­ga­nia się po­kła­du


SJP.pl


straumatyzować

spo­wo­do­wać wstrząs psy­chicz­ny


SJP.pl


strauss

[czy­taj: sztrałs] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­hann Stra­uss oj­ciec – au­striac­ki kom­po­zy­tor (autor m.in. Mar­sza Ra­detz­ky’ego)
  • Jo­hann Stra­uss syn – au­striac­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent (autor m.in. walca Nad pię­knym, mo­drym Du­na­jem)
  • Jo­hann Stra­uss wnuk – au­striac­ki kom­po­zy­tor (syn Edu­ar­da Stra­us­sa, wnuk Stra­us­sa ojca)
  • Edu­ard Stra­uss – au­striac­ki kom­po­zy­tor (syn Stra­us­sa ojca, brat Stra­us­sa syna i Jo­se­fa Stra­us­sa)
  • Josef Stra­uss – au­striac­ki kom­po­zy­tor (syn Stra­us­sa ojca, brat Stra­us­sa syna i Edu­ar­da Stra­us­sa)
  • Ri­chard Stra­uss – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Cla­u­de Lévi-Stra­uss – fran­cu­ski an­tro­po­log
  • Levi Stra­uss – za­ło­ży­ciel firmy odzie­żo­wej Levi Stra­uss & Co.
  • Peter Stra­uss – ame­ry­kań­ski aktor
  • An­selm Stra­uss – ame­ry­kań­ski so­cjo­log
  • Franz Josef Strauß – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Leo Stra­uss – nie­miec­ko-ame­ry­kań­ski fi­lo­zof

Wikipedia


straussowski

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy życia i mu­zy­ki Stra­us­sa, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Stra­us­sa lub jego mu­zy­ki, taki jak u Stra­us­sa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Straussowski

Wiktionary


strawa

daw­niej:
1. po­karm, po­ży­wie­nie, je­dze­nie; jadło;
2. spę­dza­nie czasu;
3. stypa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. książk. to, co się je

 (1.2) daw. wy­ży­wie­nie

 (1.3) daw. kosz­ty, wy­dat­ki pie­nięż­ne

 (1.4) daw. spę­dza­nie czasu

 (1.5) daw. po­si­łek po po­grze­bie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) przest. 3. os. lp. → zob. stra­wić.

Wiktionary

Stra­wa – rzeka, le­wo­stron­ny do­pływ Lu­cią­ży o dłu­go­ści 20,21 km.

Pły­nie na Rów­ni­nie Piotr­kow­skiej. Prze­pły­wa przez Piotr­ków Try­bu­nal­ski. Wpada do Lu­cią­ży w miej­sco­wo­ści Przy­głów. Jej do­pły­wa­mi są Ra­ków­ka (lewy), Straw­ka oraz Śru­to­wy Dołek (prawy)

Nieg­dyś pły­nę­ła od­kry­tym ko­ry­tem (była dość sze­ro­ka); dziś jej ko­ry­to wi­docz­ne jest tylko frag­men­ta­rycz­nie przy ul. Woj­ska Pol­skie­go, Zam­ko­wej, Pe­re­ca oraz Świer­czow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad ogniem wi­siał ko­cioł z go­tu­ją­cą się stra­wą.

 (2.1) Mały robak i wiel­ki dąb stra­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrava, AS: strava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trawa ż., potrawa ż., strawność ż., strawienie n., trawienie n., przetrawienie n., strawica ż.

 czas. strawić dk., strawiać ndk., trawić ndk., przetrawić dk.

 przym. strawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potrawa, pożywienie, jedzenie, jadło, pokarm; przest. pożer, pastwa

 (1.2) wyżywienie, wikt

 (1.5) stypa

Wiktionary


strawczyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Straw­czyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Straw­czyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Straw­czyn. Po­ło­żo­na jest przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 748 Mie­dzia­na Góra – Ruda Straw­czyń­ska. Od 6 wrze­śnia 2025 roku miej­sco­wość jest ob­słu­gi­wa­na przez linię 18 or­ga­ni­zo­wa­ną przez kie­lec­ki ZTM.

Wikipedia


strawczyński

przy­miot­nik od: Straw­czyn


SJP.pl


strawersować

1. w lot­nict­wie: po­le­cieć wzdłuż kursu od­chy­lo­ne­go od linii sy­me­trii sa­mo­lo­tu;
2. zje­chać na nar­tach w po­przek lub w skos ścia­ny gór­skiej, stoku


SJP.pl


strawestować

prze­ro­bić, zmie­nić czy­jąś wy­po­wiedź, do­sto­so­wu­jąc ją do innej sy­tu­a­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tra­we­sto­wać)

 (1.1) zmo­dy­fi­ko­wać czy­jąś wy­po­wiedź w taki spo­sób, aby była ona adek­wat­na do­sto­so­wu­jąc do innej sy­tu­a­cji

 (1.2) zmo­dy­fi­ko­wać utwór li­te­rac­ki o cha­rak­te­rze po­waż­nym w taki spo­sób, że utwór ten staje się żar­to­bli­wy

Wiktionary


strawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stra­wić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko­żer­ne ka­ra­cza­ny wschod­nie są jed­ny­mi z nie­wie­lu zwie­rząt zdol­ny­mi do stra­wie­nia ke­ra­ty­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strawić, trawić

 rzecz. strawa ż.

Wiktionary


strawić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tra­wić)

 (1.1) biol. o or­ga­niz­mie ludz­kim lub zwie­rzę­cym: ro­zło­żyć po­bra­ne sub­stan­cje po­kar­mo­we na prost­sze związ­ki

 (1.2) przen. książk. o ży­wio­łach, cho­ro­bach itp.: spo­wo­do­wać zni­szcze­nie, wy­ni­szcze­nie cze­goś

 (1.3) przen. pot. spę­dzić na czymś pe­wien czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­ścio­wo stra­wio­ny po­karm po­wra­ca z żo­łąd­ka prze­żu­wa­cza, by być prze­żu­tym je­szcze raz.

 (1.2) Gdyby nie dru­ho­wie z miej­sco­wej OSP, za­byt­ko­wy ko­ściół w Ptasz­ko­wej stra­wił­by pożar wznie­co­ny przez pod­pa­la­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trawa ż., trawienie n., trawieniec m., strawa ż., strawienie n.

 czas. nie trawić, trawić ndk.

 przym. trawienny, niestrawiony

 ims. strawiony, niestrawiony

Wiktionary


strawiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni An­drzej Stra­wiń­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Bal­ta­zar Stra­wiń­ski (zm. 1633) − pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Ed­ward Stra­wiń­ski (1876–1940) − pol­ski woj­sko­wy
  • Erazm Stra­wiń­ski (XVII w.) – pod­ko­mo­rzy czer­ni­how­ski
  • Flo­rian Ka­zi­mierz Stra­wiń­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Fio­dor Stra­win­ski (1843−1902) − ro­syj­ski śpie­wak
  • Fran­ci­szek Stra­wiń­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Igna­cy Stra­wiń­ski (zm. 1787) − pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Igor Stra­win­ski (1882−1971) − ro­syj­ski kom­po­zy­tor, pia­ni­sta i dy­ry­gent
  • Ka­zi­mierz Stra­wiń­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Kon­stan­ty Stra­wiń­ski (1892−1966) – pol­ski zo­o­log
  • Mar­cin Stra­wiń­ski (zm. 1604) − pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski

Wikipedia


strawne

1. moż­li­wy do stra­wie­nia;
2. po­tocz­nie: moż­li­wy do za­ak­cep­to­wa­nia lub zro­zu­mie­nia


SJP.pl


strawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: straw­nie


SJP.pl


strawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: straw­ny


SJP.pl


strawny

1. moż­li­wy do stra­wie­nia;
2. po­tocz­nie: moż­li­wy do za­ak­cep­to­wa­nia lub zro­zu­mie­nia


SJP.pl


straziante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: za­ma­szy­ście, prze­ni­kli­wie, roz­dzie­ra­ją­co


SJP.pl


straż

1. strze­że­nie kogoś lub cze­goś przed nie­bez­pie­czeń­stwem;
2. okre­śle­nie czło­wie­ka lub grupy ludzi peł­nią­cych straż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pil­no­wa­nie, strze­że­nie nie­bez­pie­czeń­stwem

 (1.2) osoba albo grupa osób strze­gą­ca lub pil­nu­ją­ca kogoś, cze­goś

 (1.3) pot. skró­ce­nie od|straż po­żar­na.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Straż Bez­pie­czeń­stwa
  • Straż gmin­na (miej­ska)
  • Straż gra­nicz­na
    • Straż Celna
    • Straż Gra­nicz­na RP
    • Straż Gra­nicz­na II RP
  • Straż gro­bo­wa
  • Straż Leśna
  • Straż Lu­do­wa
  • Straż Ło­wiec­ka
  • Straż Mar­szał­kow­ska
    • Straż Mar­szał­kow­ska (hi­sto­ria)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Coś się stało! Straż je­cha­ła!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straʃ, AS: straš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starża ż., straża ż., strażnik mos., strażniczka ż., strażnica ż., strażak mos.

 przym. strażniczy, strażacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) warta

Wiktionary


strażacki

przy­miot­nik od: stra­żak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stra­żą po­żar­ną, do­ty­czą­cy stra­ży po­żar­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W chwi­li kiedy nasze po­ste­run­ki dadzą sy­gnał, na­śla­du­jąc sy­re­ny stra­żac­kie - mie­li­śmy na­tych­miast pod­jąć akcję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strażnik mos., straż ż., strażak mos.

Wiktionary


strażactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zwią­za­na z pracą stra­ża­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strażak mos.

Wiktionary


strażaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od stra­żak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strażak m.

Wiktionary


strażaczka

→ stra­żak


SJP.pl

Patrz:

strażak

strażak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba szko­lo­na do walki z ogniem;

 (1.2) naj­niż­szy sto­pień stra­żac­ki;

Wiktionary

Stra­żak – osoba peł­nią­ca służ­bę w stra­ży po­żar­nej. W czę­ści kra­jów, m.in. w Pol­sce, Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Ka­na­dzie i Nowej Ze­lan­dii stra­ża­cy dzia­ła­ją w ra­mach za­wo­do­wych jed­no­stek (np. PSP, stra­że za­kła­do­we) lub wo­lon­ta­ria­tu (np. OSP).

Stra­ża­cy są przesz­ko­le­ni i wy­po­sa­że­ni w spe­cja­li­stycz­ny sprzęt do walki z ogniem, czę­ścio­we­go lub cał­ko­wi­te­go eli­mi­no­wa­nia skut­ków wy­pad­ków dro­go­wych, ka­ta­strof bu­dow­la­nych, klęsk ży­wio­ło­wych, niek­tó­rych skut­ków ter­ro­ryz­mu oraz nie­sie­nia po­mo­cy posz­ko­do­wa­nym i za­gro­żo­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas akcji ra­tow­ni­czo-ga­śni­czej zgi­nął młody stra­żak.

 (1.1) Świę­ty Flo­rian jest pa­tro­nem stra­ża­ków.

 (1.1) Stra­ża­kom udało się szyb­ko uga­sić pożar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraʒak, AS: stražak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straż ż., strażniczka ż., strażactwo n.

:: zdrobn. strażaczek m.

 przym. strażacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pożarnik

Wiktionary


strażnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. ar­chit. bu­dy­nek, nie­kie­dy wy­so­ki, w któ­rym pełni się straż;

 (1.2) hist. wojsk. bu­dy­nek lub ze­spół bu­dyn­ków, w któ­rym sta­cjo­no­wał po­dod­dział ochra­nia­ją­cy przy­dzie­lo­ny od­ci­nek gra­ni­cy pań­stwo­wej w Pol­sce

 (1.3) hist. wojsk. po­dod­dział Wojsk Ochro­ny Po­gra­ni­cza lub Stra­ży Gra­nicz­nej;

 (1.4) przen. osto­ja, świą­ty­nia w sen­sie kul­tu­ro­wym, spo­łecz­nym itp.

 (1.5) daw. straż­nicz­ka

 (1.6) reg-pl| Śląsk Cie­szyń­ski, Ży­wiec­czyz­na. re­mi­za, bu­dy­nek stra­ży po­żar­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • straż­ni­ca – bu­dy­nek o cha­rak­te­rze obron­nym
  • straż­ni­ca – dawny po­dod­dział Wojsk Ochro­ny Po­gra­ni­cza
  • Straż­ni­ca Stra­ży Gra­nicz­nej – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na Stra­ży Gra­nicz­nej
  • straż­ni­ca ko­le­jo­wa
  • Straż­ni­ce Kor­pu­su Ochro­ny Po­gra­ni­cza
  • Straż­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Smy­ków.
  • Straż­ni­ca – le­śni­czów­ka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo
  • Straż­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie Kyr­dża­li
  • Straż­ni­ca – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Ryteń.
  • Straż­ni­ca – dawny za­ścia­nek, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Opsa
  • Straż­ni­ca – wa­pien­na skała w miej­sco­wo­ści Ry­czów na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Straż­ni­ca (73,9 m) – wznie­sie­nie w Pas­mie Wo­liń­skim, na wy­spie Wolin, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Mię­dzyz­dro­je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mal­bor­skich straż­ni­cach rzad­ko czu­wa­ła straż zam­ko­wa.

 (1.2) Wie­czor­na grupa war­tow­ni­cza już po­wró­ci­ła do straż­ni­cy.

 (1.3) Ze wzglę­du na trud­ne wa­run­ki te­re­no­we straż­ni­ce mogły wy­sta­wiać pla­ców­ka­a­ców­ki ochra­nia­ją­ce gra­ni­cę na od­cin­ku od 3 do 7 ki­lo­me­trów.

 (1.4) Dla wielu Jasna Góra sta­no­wi­ła pod­czas za­bo­rów straż­ni­cę pol­sko­ści.

 (1.5) Za­czy­nam poj­mo­wać, że nauka to straż­ni­ca każ­de­go kroku czło­wie­ka.

 (1.6) Straż­ni­ca OSP wresz­cie zo­sta­nie do­koń­czo­na. Wresz­cie, bo bu­dy­nek czeka na to ponad 30 lat!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straż ż., strażnik m., strażniczka ż., Strażnica ż.

 przym. strażniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bocianówka

Wiktionary


strażniczka

ko­bie­ta peł­nią­ca straż, pil­nu­ją­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: straż­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: straʒʲˈɲit͡ʃka, AS: stražʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strażnica ż., strażak mos., strażnik, straż

 przym. strażniczy

Wiktionary


strażnicówka

po­tocz­nie: po­mie­szcze­nie dla straż­ni­ka


SJP.pl


strażnik

męż­czyz­na peł­nią­cy straż, pil­nu­je cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­po­wie­dzial­na za pil­no­wa­nie mie­nia lub osób

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Straż­nik – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Solec-Zdrój
  • Straż­nik – urząd ziem­ski Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go.
  • Straż­nik – ame­ry­kań­ski hor­ror z 1990
  • Straż­nik – ame­ry­kań­ski film s-f z 2001
  • Straż­nik – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 2006
  • Straż­nik – ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny z 2010
  • Straż­nik leśny – tytuł za­wo­do­wy
  • Straż­nik ło­wiec­ki – tytuł za­wo­do­wy
  • Straż­nik miej­ski – funk­cjo­na­riusz
  • Straż­nik ochro­ny śro­do­wi­ska – tytuł za­wo­do­wy
  • Straż­nik pier­wszej damy – film
  • Straż­nik pocz­to­wy – tytuł za­wo­do­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Straż­ni­cy pil­no­wa­li ostat­nio wy­bu­do­wa­ne­go pa­ła­cu.

 (1.1) Ju­dasz, otrzy­ma­wszy ko­hor­tę oraz straż­ni­ków od ar­cy­ka­pła­nów i fa­ry­ze­u­szów, przy­był tam z la­tar­nia­mi, po­chod­nia­mi i bro­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstraʒʲɲik, AS: stražʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. straż ż., strażnica ż., strażak m., strażaczka ż., strażowanie n.

:: fż. strażniczka ż.

 czas. strażować ndk.

 przym. strażniczy, strażacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wartownik, argus; gw. Górny Śląsk szucman

Wiktionary


strażować

daw­niej: strzec cze­goś, czu­wać nad kimś lub nad czymś, stać na stra­ży; stró­żo­wać, war­to­wać, ba­czyć


SJP.pl


strażów

Stra­żów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Kras­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą pa­ra­fii Matki Bożej Kró­lo­wej Pol­ski, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Rze­szów Wschód, die­cez­ji rze­szow­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


streaker

[czy­taj: stri­ker] osoba bie­ga­ją­ca bez ubra­nia w miej­scach pu­blicz­nych


SJP.pl


streaking

[czy­taj: stri­king] hap­pe­ning po­le­ga­ją­cy na prze­bie­ga­niu nago przez ulicę lub inne miej­sce pu­blicz­ne


SJP.pl

Stre­a­king ( stre­ak – iść szyb­ko, spie­szyć się, biec) – zda­rze­nie po­le­ga­ją­ce na wbie­gnię­ciu nago na im­pre­zę ma­so­wą, naj­czę­ściej spor­to­wą, by zwró­cić na sie­bie uwagę wi­dzów, i jak naj­dłuż­szym ucie­ka­niu przed ochro­ną i po­li­cją. Nie­kie­dy "stre­a­ke­rzy" wy­pi­su­ją na swoim ciele różne hasła. Stre­a­king jest nie­le­gal­ny i osoby upra­wia­ją­ce ten ro­dzaj ak­tyw­no­ści są po­cią­ga­ne do od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej.

Wikipedia


stream

[czy­taj: strim] prze­kaz udo­stęp­nia­ny na żywo w in­ter­ne­cie


SJP.pl


streamer

[czy­taj: stri­mer]
1. ro­dzaj kom­pu­te­ro­wej pa­mię­ci ta­śmo­wej, wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie do spo­rzą­dza­nia kopii in­for­ma­cji za­pi­sa­nych na dysku ma­gne­tycz­nym;
2. ro­dzaj przy­nę­ty mu­cho­wej - sztucz­na mucha zro­bio­na na wy­dłu­żo­nym ha­czy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. napęd ta­śmo­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. osoba, która pro­wa­dzi trans­mi­sję na żywo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stre­a­mer – sztucz­na przy­nę­ta do po­ło­wu ryb uży­wa­na w me­to­dzie mu­cho­wej
  • stre­a­mer (ang.) – urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia da­nych z sy­ste­mów kom­pu­te­ro­wych na taśmę ma­gne­tycz­ną w celu ar­chi­wi­za­cji
  • – osoba, która pro­wa­dzi in­ter­ne­to­we trans­mi­sje na żywo („stre­a­my”, „live'y”, „stru­my­ki”)
  • Cam­pa­ign stre­a­mer – odz­na­cze­nie mo­co­wa­ne do sztan­da­rów woj­sko­wych w celu upa­mięt­nie­nia kon­kret­nych osią­gnięć lub wy­da­rzeń z hi­sto­rii danej jed­nost­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taśmy do stre­a­me­rów sta­no­wią zde­cy­do­wa­nie naj­tań­szy no­śnik pod wzglę­dem kosz­tów prze­cho­wy­wa­nia 1 MB da­nych.

 (2.1) Tutaj na­u­czysz się pod­staw trans­mi­to­wa­nia, wysz­li­fu­jesz swoje umie­jęt­no­ści oraz znaj­dziesz po­ra­dy i wska­zów­ki stre­a­me­rów, któ­rzy kie­dyś byli do­kład­nie w tym samym miej­scu, co ty teraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲĩmɛr, AS: strʹĩmer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streaming m., streamowanie n.

:: fż. streamerka ż. (2.1)

 czas. streamować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. strimer

Wiktionary


streamerka

[czy­taj: stri­mer­ka] ko­bie­ta udo­stęp­nia­ją­ca na żywo w in­ter­ne­cie obraz wi­dzia­ny na ekra­nie swo­je­go kom­pu­te­ra, smart­fo­na itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. ko­bie­ta, która pro­wa­dzi trans­mi­sję na żywo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streaming mrz.

:: fm. streamer mos.

Wiktionary


streamerski

→ stre­a­mer


SJP.pl

Patrz:

streamer

streaming

[czy­taj: stri­ming] udo­stęp­nia­nie na żywo w in­ter­ne­cie obra­zu wi­dzia­ne­go na ekra­nie swo­je­go kom­pu­te­ra, smart­fo­na itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. tech­ni­ka do­star­cza­nia da­nych mul­ti­me­dial­nych w spo­sób nie­prze­ry­wa­ny, poz­wa­la­ją­ca na słu­cha­nie mu­zy­ki lub oglą­da­nie wideo on­li­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stre­a­ming to także po­pu­lar­ne trans­mi­sje na żywo do­stęp­ne choć­by na Fa­ce­bo­o­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streamer m., streamerka ż.

 przym. streamingowy

Wiktionary


streamingowy

→ stre­a­ming [czy­taj: stri­min­go­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stre­a­min­giem, do­ty­czą­cy stre­a­min­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streaming m.

Wiktionary


streamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stre­a­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niestreamowanie n.

 czas. streamować ndk.

Wiktionary


streamować

[czy­taj: stri­mo­wać] udo­stęp­niać na żywo w in­ter­ne­cie obraz wi­dzia­ny na ekra­nie swo­je­go kom­pu­te­ra, smart­fo­na itp.; stru­mie­nio­wać


SJP.pl


streber

[czyt: sztrEber] bezwz­ględ­ny ka­rie­ro­wicz


SJP.pl


strecz

ro­dzaj tka­ni­ny; stretch


SJP.pl


streczować

owi­jać coś (np. pa­le­ty) przy po­mo­cy stret­chu; stret­cho­wać


SJP.pl


streczowy

→ strecz


SJP.pl

Patrz:

strecz

stredź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. miód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­mia mle­kiem i strdzią pły­ną­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛt͡ɕ, AS: streć

Wiktionary


street

[czy­taj: strit] sport wy­czy­no­wy na ro­we­rze typu BMX, po­le­ga­ją­cy na akro­ba­tycz­nej jazdy po mie­ście, wska­ki­wa­niu na murki, po­rę­cze itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stre­et ska­ting – styl w ska­te­bo­ar­dzie
  • Stre­et – dy­scy­pli­na BMX
  • Stre­et – album Niny Hagen
  • Stre­et – wieś w hrab­stwie Devon
  • Stre­et – wieś w hrab­stwie Kum­bria
  • Stre­et – wieś w hrab­stwie Lan­cas­hi­re
  • Stre­et (Men­dip) – wieś w hrab­stwie So­mer­set
  • Stre­et – wieś w hrab­stwie North Yorks­hi­re
  • Stre­et (South So­mer­set) – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set

Wikipedia


streetartowy

→ stre­et art [czy­taj: strit ar­to­wy]


SJP.pl


streetball

[czy­taj: strit­bol] od­mia­na ko­szy­ków­ki roz­gry­wa­nej na nie­wiel­kim placu, w któ­rej biorą udział czte­ro­o­so­bo­we dru­ży­ny, rzu­ca­ją­ce piłkę do jed­ne­go kosza


SJP.pl

Stre­et­ball (pol. ko­szy­ków­ka ulicz­na, ang. "stre­et" – ulica, "ball" – piłka) – ter­min okre­śla­ją­cy re­kre­a­cyj­ne od­mia­ny gry w ko­szy­ków­kę, naj­czę­ściej na wol­nym po­wie­trzu, z uży­ciem jed­ne­go lub dwóch ko­szów, od­no­szą­cy się do sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej. Od 2020 roku dy­scy­pli­na olim­pij­ska (wer­sja 3×3).

Wikipedia


streetballowy

→ stre­et­ball [czy­taj: strit­bo­lo­wy]


SJP.pl


streetowy

[czy­taj: stri­to­wy]
1. o ubra­niach, spo­so­bie ubie­ra­nia się: co­dzien­ny, wy­god­ny i nie­kon­wen­cjo­nal­ny;
2. od­po­wied­ni do uży­wa­nia w mie­ście, np. stre­e­to­wy rower, ple­cak


SJP.pl


streetwear

[czy­taj: stri­tłer] styl w mo­dzie łą­czą­cy ele­men­ty mody hip-ho­po­wej oraz ja­poń­skiej mody ulicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) styl mody miej­skiej łą­czą­cy ele­men­ty spor­to­we, hip-hopu oraz luź­ne­go kroju, sil­nie po­wią­za­ny z kul­tu­rą ska­ter­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo lubię ro­dzi­me marki – za­rów­no stre­et­we­ar, jak i rze­czy na­szych pro­jek­tan­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streetwearowiec

 przym. streetwearowy

Wiktionary


streetwearowiec

[czy­taj: stri­tłe­ro­wiec] mi­ło­śnik stre­et­we­a­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot., czę­sto po­gard. osoba ubie­ra­ją­ca się w stylu stre­et­we­ar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­go­rzej, jak taki stre­et­we­a­ro­wiec jest w do­dat­ku pił­ka­rzy­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streetwear mrz.

 przym. streetwearowy

Wiktionary


streetwearowy

[czy­taj: stri­tłe­ro­wy] zwią­za­ny ze sty­lem w mo­dzie łą­czą­cym ele­men­ty mody hip-ho­po­wej oraz ja­poń­skiej mody ulicz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy stre­et­we­a­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chce­my pli­so­wa­ći­so­wa­nej spód­ni­cy nadać stre­et­we­a­ro­wy cha­rak­ter, za­miast bot­ków czy mo­ka­sy­nów po­staw­my na nie­zo­bo­wią­zu­ją­ce sne­a­ker­sy, a to­reb­kę za­mień­my na modny ple­cak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streetwear mrz., streetwearowiec mos.

Wiktionary


streetworker

[czy­taj: stri­tłor­ker] pra­cow­nik so­cjal­ny do­cie­ra­ją­cy z po­mo­cą do be­zdom­nych, nar­ko­ma­nów itp.


SJP.pl


streetworkerka

→ stre­et­wor­ker [czy­taj: stri­tłor­ke­ka]


SJP.pl


streetworkerski

→ stre­et­wor­ker [czy­taj: stri­tłor­ker­ski]


SJP.pl


streetworking

[czy­taj: stri­tłor­king] pomoc spo­łecz­na po­le­ga­ją­ca na pracy z be­zdom­ny­mi, nar­ko­ma­na­mi itp. w miej­scach, w któ­rych żyją na co dzień


SJP.pl

Stre­et­wor­king – praca pro­wa­dzo­na na ulicy, pe­da­go­gi­ka ulicy. Jest to wa­riant me­to­dy ou­tre­ach (wyj­ście – się­ga­nie – poza – do), czyli pracy poza in­sty­tu­cja­mi, w śro­do­wi­sku prze­by­wa­nia klien­ta. Jest to in­no­wa­cyj­na forma pracy so­cjal­nej, sto­so­wa­na w zin­sty­tu­cjo­na­li­zo­wa­nej po­mo­cy pań­stwa nad oso­ba­mi zmar­gi­na­li­zo­wa­ny­mi.

Wikipedia


streetworkingowy

[czy­taj: stri­tłor­kin­go­wy] zwią­za­ny z po­mo­cą spo­łecz­ną po­le­ga­ją­cą na pracy z be­zdom­ny­mi, nar­ko­ma­na­mi itp. w miej­scach, w któ­rych żyją na co dzień


SJP.pl


strefa

pe­wien ob­szar wy­dzie­lo­ny z więk­sze­go ob­sza­ru ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ne cechy; w ge­o­lo­gii: war­stwa, wy­ci­nek cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­strzeń wy­dzie­lo­na ze wzglę­du na pewne cechy odróż­nia­ją­ce ją od oto­cze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stre­fa bu­fo­ro­wa
  • stre­fa eko­no­micz­na
  • stre­fa euro
  • stre­fa be­za­to­mo­wa
  • stre­fa cza­so­wa
  • stre­fy kli­ma­tycz­ne:
    • stre­fa kli­ma­tów podz­wrot­ni­ko­wych
    • stre­fa kli­ma­tów rów­ni­ko­wych
    • stre­fa kli­ma­tów umiar­ko­wa­nych
    • stre­fa kli­ma­tów zwrot­ni­ko­wych
    • stre­fa kli­ma­tów oko­ło­bie­gu­no­wych
  • stre­fa lo­ko­mo­cyj­na (np. 1, 2 i 3)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wej­ście do stre­fy euro zmniej­sza ry­zy­ko wahań kur­so­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɛfa, AS: strefa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strefówka ż., strefizacja ż.

 czas. strefizować ndk.

 przym. strefowy, wewnątrzstrefowy

 przysł. strefowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pas, region, obszar, zona, rejon, sfera

Wiktionary


strefić

stref­nić; rzad­ko:
1. uczy­nić coś tref­nym;
2. stre­fić się - stać się tref­nym


SJP.pl


strefnić

stref­nić się - rzad­ko: stać się tref­nym; stre­fić się


SJP.pl


strefować

dzie­lić na stre­fy


SJP.pl


strefowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest stre­fo­we

Wiktionary

Stre­fo­wość – zja­wi­sko zmia­ny kom­po­nen­tów kra­jo­bra­zu wraz ze zmia­ną sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej.

Stre­fo­wość wy­ni­ka z ku­li­ste­go kształ­tu Ziemi, który de­cy­du­je o róż­nym kącie pa­da­nia pro­mie­ni sło­necz­nych na Zie­mię. Tak więc głów­na przy­czy­ną stre­fo­wo­ści jest ku­li­sty kształt Ziemi oraz jej po­ło­że­nie w sto­sun­ku do Słoń­ca.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. strefowy

 przysł. strefowo

Wiktionary


strefowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stre­fą, do­ty­czą­cy stre­fy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) For­ma­cje tra­wia­ste dzie­li się na stre­fo­we lub azo­nal­ne od­po­wied­nio do roz­mie­szcze­nia czyn­ni­ków wa­run­ku­ją­cych ich wy­stę­po­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛˈfɔvɨ, AS: strefovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strefa ż., strefowość ż.

 przysł. strefowo

 przym. wewnątrzstrefowy

Wiktionary


strega

po­pu­lar­ny li­kier wło­ski pro­du­ko­wa­ny z kil­ku­dzie­się­ciu ga­tun­ków ziół, ko­rze­ni i kory drzew ros­ną­cych w Ape­ni­nach


SJP.pl

Zo­bacz też: Na­gro­da Stre­gi.

Stre­ga (włos. "cza­row­ni­ca") – zio­ło­wy li­kier po­cho­dze­nia wło­skie­go o za­war­to­ści al­ko­ho­lu 40%. Pro­du­ku­je się go z 70 róż­nych ziół i aro­ma­tów, przy­wo­łu­jąc su­ge­stię elik­si­ru mi­łos­ne­go. Nazwa li­kie­ru wy­wo­dzi się z le­gend o cza­row­ni­cach z Be­ne­wen­tu.

Wikipedia


strehl

[czy­taj: sztrel] naz­wi­sko


SJP.pl


streisand

[czy­taj: straj­send albo strej­sand] naz­wi­sko


SJP.pl


strelicja

tro­pi­kal­na by­li­na z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stre­lit­zia||ref=tak., ro­dzaj po­łud­nio­wo­a­fry­kań­skich ro­ślin o efek­tow­nych kwia­tach, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny stre­li­cjo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju stre­li­cja (1.1)

 (1.3) kwiat stre­li­cji (1.2)

Wiktionary

Stre­li­cja ("Stre­lit­zia") – ro­dzaj ro­ślin ro­dzi­ny stre­li­cjo­wa­tych. Obej­mu­je 5 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej Afry­ce (Mo­zam­bik, Zim­bab­we, Po­łud­nio­wa Afry­ka, Bots­wa­na, Es­wa­ti­ni). Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne rosną w sta­nie dzi­kim w Mek­sy­ku oraz na wy­spach Juan Fernández.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Salę ude­ko­ro­wa­no stre­li­cja­mi spe­cjal­nie na tę okaz­ję przy­wie­zio­ny­mi z Ho­lan­dii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strelicjowate nmos.

Wiktionary


strelicjowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu im­bi­row­ców


SJP.pl

Stre­li­cjo­wa­te ("Stre­lit­zia­ce­ae" ) – ro­dzi­na bylin z rzędu im­bi­row­ców. Za­li­cza się tu 3 ro­dza­je z 12 ga­tun­ka­mi. Ro­dzaj "Phe­na­ko­sper­mum" wy­stę­pu­je w rów­ni­ko­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, stre­li­cja w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce, a piel­grzan na Ma­da­ga­ska­rze. Kwia­ty za­py­la­ne są przez owady, ptaki i le­mu­ry. Piel­grzan i stre­li­cje upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne w cie­płym kli­ma­cie, stre­li­cja kró­lew­ska także jako kwiat cięty.

Wikipedia


strelicjowaty

o ce­chach stre­li­cjo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


stremowany

o czło­wie­ku: bę­dą­cy w sta­nie po­de­ner­wo­wa­nia; spię­ty, zde­ner­wo­wa­ny, po­de­ner­wo­wa­ny


SJP.pl


strengit

mi­ne­rał z rzędu fos­fo­ra­nów wod­nych


SJP.pl

Stren­git – mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów, nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga J. A. Stren­ga, na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Wikipedia


strenować

po­tocz­nie: zmniej­szyć wagę ciała in­ten­syw­nym tre­nin­giem


SJP.pl


strepet

ptak z ro­dzi­ny dropi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­trax|ref=tak., mo­no­ty­po­wy ro­dzaj śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny dropi

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­trax te­trax|L.|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dropi, o upie­rze­niu brą­zo­wym, a od spodu bia­łym

Wiktionary

Stre­pet ("Te­trax te­trax") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny dropi (Oti­di­dae), za­miesz­ku­ją­cy Eu­raz­ję i pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę. Wy­jąt­ko­wo za­la­tu­je do Pol­ski. Bli­ski za­gro­że­nia wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


strepitoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: hucz­nie, ha­ła­śli­wie, z całej siły


SJP.pl


streptococcus

[czy­taj: strep­to­ko­kus] bak­te­ria cho­ro­bot­wór­cza; strep­to­kok, pa­cior­ko­wiec


SJP.pl


streptokinaza

Strep­to­ki­na­za – po­za­ko­mór­ko­wy enzym pro­du­ko­wa­ny przez pa­cior­kow­ce beta-he­mo­li­zu­ją­ce, uży­wa­ny jako efek­tyw­ny i tani lek fi­bry­no­li­tycz­ny w okre­ślo­nych przy­pad­kach za­wa­łu mię­śnia ser­co­we­go oraz za­to­ro­wo­ści płuc­nej.

Na­le­ży do grupy leków fi­bry­no­li­tycz­nych i dzia­ła po­przez ak­ty­wa­cję plaz­mi­no­ge­nu, który prze­cho­dzi w plaz­mi­nę. Okres bio­lo­gicz­ne­go półtr­wa­nia strep­to­ki­na­zy wy­no­si 23 mi­nu­ty.

Wikipedia


streptokok

bak­te­ria cho­ro­bot­wór­cza; pa­cior­ko­wiec; strep­to­coc­cus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zob. pa­cior­ko­wiec.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hordy wi­ru­sów, gron­kow­ców, strep­to­ko­ków, bak­te­rii gnil­nych i in­nych plu­ga­stwo­u­gastw gro­ma­dzi­ły się nad małym, bia­łym za­wi­niąt­kiem, za­wie­ra­ją­cym wszyst­ko, co miała naj­droż­sze­go na tym okrop­nym świe­cie.

Wiktionary


streptokokowy

→ strep­to­kok


SJP.pl

Patrz:

streptokok

streptolizyna

Strep­to­li­zy­na – tok­sy­na bę­dą­ca czyn­ni­kiem zjad­li­wo­ści u pa­cior­kow­ców grupy A ("Strep­to­coc­cus py­o­ge­nes"). Jej bu­do­wa oraz funk­cja jest po­dob­na do pro­du­ko­wa­nej przez pne­u­mo­ko­ki pne­u­mo­li­zy­ny.

Wikipedia


streptomycyna

an­ty­bio­tyk wyt­wa­rza­ny przez niek­tó­re ga­tun­ki bak­te­rii z ro­dza­ju Strep­to­my­ces, sto­so­wa­ny m.in. w le­cze­niu gruź­li­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze wzór che­micz­ny|C21H39N7O12., an­ty­bio­tyk wyt­wa­rza­ny przez ple­śnia­ka Strep­to­my­ces gri­se­us, uży­wa­ny przy le­cze­niu cho­rób spo­wo­do­wa­nych przez gron­kow­ce i pa­cior­kow­ce oraz niek­tó­re od­mia­ny gruź­li­cy;

Wiktionary

Strep­to­my­cy­na (łac. "Strep­to­my­ci­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek na­le­żą­cy do grupy an­ty­bio­ty­ków ami­no­gli­ko­zy­do­wych, o wą­skim za­kre­sie dzia­ła­nia na niek­tó­re bak­te­rie Gram-ujem­ne oraz na prąt­ka gruź­li­cy, który nie ma jed­noz­nacz­nej kla­sy­fi­ka­cji Grama.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstrɛptɔ̃mɨˈt͡sɨ̃na, AS: streptõmycỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. streptomycynowy

Wiktionary


streptozotocyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu cy­to­sta­tycz­nym


SJP.pl

Strep­to­zo­to­cy­na (ATC: L 01 AD 04) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu cy­to­sta­tycz­nym uzy­ski­wa­ny ze szcze­pu "Strep­to­my­ces gri­se­us". Jest in­hi­bi­to­rem re­pli­ka­cji DNA wy­ka­zu­ją­cym szcze­gól­ne po­wi­no­wact­wo do DNA ko­mó­rek β trzust­ki. Łą­cząc się z ma­try­cą DNA de­gra­du­je ją.

Wikipedia


stres

stan na­pię­cia pow­sta­ją­cy w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia, utrud­nie­nia lub nie­moż­no­ści re­a­li­za­cji wyz­na­czo­nych sobie celów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. mo­bi­li­za­cja or­ga­niz­mu jako re­ak­cja na ne­ga­tyw­ne bodź­ce;

Wiktionary

Stres ( stress ‘na­prę­że­nie’), na­pię­cie psy­chicz­ne – psy­cho­lo­gicz­ny stan ob­cią­że­nia sy­ste­mu re­gu­la­cji psy­chicz­nej pow­sta­ją­cy w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia, utrud­nie­nia lub nie­moż­no­ści re­a­li­za­cji waż­nych dla jed­nost­ki po­trzeb, celów, zadań oraz war­to­ści. Jest de­fi­nio­wa­ny w psy­cho­lo­gii jako dy­na­micz­na "re­la­cja adap­ta­cyj­na" po­mię­dzy moż­li­wo­ścia­mi jed­nost­ki a wy­mo­ga­mi sy­tu­a­cji (stre­so­rem; bodź­cem awer­syj­nym[]), cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem rów­no­wa­gi psy­chicz­nej i fi­zycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele wcze­śniej­szych badań ko­ja­rzy­ło obec­ność zwie­rząt do­mo­wych ze zmniej­szo­nym stre­sem i lep­szym zdro­wiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛs, AS: stres

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stresować ndk.

 przym. stresowy, zestresowany

 rzecz. stresik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napięcie, niepokój, zdenerwowanie, przejęcie, obawa

Wiktionary


stresik

zdrob­nie­nie od: stres


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stres

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie stres, lecz tylko mały stre­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stres m.

Wiktionary


stresogenny

wy­wo­łu­ją­cy stres psy­chicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. wy­wo­łu­ją­cy stres, stre­su­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stresogenność ż.

Wiktionary


stresolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ba­da­nia i lik­wi­do­wa­nia przy­czyn stre­su


SJP.pl


stresor

czyn­nik po­wo­du­ją­cy stres


SJP.pl

Stre­sor – wew­nętrz­ne lub zew­nętrz­ne zda­rze­nie lub bo­dziec, który wy­wo­łu­je stres. Ogól­ny ze­spół adap­ta­cyj­ny to układ nie­spe­cy­ficz­nych fiz­jo­lo­gicz­nych me­cha­niz­mów adap­ta­cyj­nych, który wy­stę­pu­je w re­ak­cji na cią­głe za­gro­że­nia przez pra­wie każdy po­waż­ny stre­sor.

Wikipedia


stresotwórczy

po­wo­du­ją­cy stres


SJP.pl


stresowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stre­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stresować ndk.

Wiktionary


stresować

wy­wo­ły­wać pre­sję, stres


SJP.pl


stress

ci­śnie­nie wy­wo­ła­ne przez ruchy gó­rot­wór­cze, dzia­ła­ją­ce w płyt­kich stre­fach sko­ru­py ziem­skiej; ci­śnie­nie kie­run­ko­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stress – ci­śnie­nie kie­run­ko­we
  • Stress – ze­spół mu­zycz­ny
  • Stress — ze­spół pun­kroc­ko­wy
  • Stress – mi­nial­bum Tycho

Wikipedia


stresujący

wy­wo­ły­wać pre­sję, stres


SJP.pl


streszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stre­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: streščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. streszczać

 rzecz. treść ż., streszczenie n.

Wiktionary


streszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. stre­ścić)

 (1.1) skra­cać jakąś wy­po­wiedź lub tekst, za­cho­wu­jąc naj­waż­niej­sze jej ele­men­ty, przed­sta­wiać w skon­den­so­wa­nej for­mie

cza­sow­nik zwrot­ny stre­szczać się

 (2.1) pot. koń­czyć coś robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasio stre­szcza książ­kę.

 (2.1) Stre­szczaj się, bo zaraz wy­cho­dzi­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɛʃt͡ʃat͡ɕ, AS: streščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. treść ż., streszczenie n. dk., streszczanie n. ndk.

 czas. streścić dk.

 przym. treściwy

Wiktionary


streszczenie

prze­ka­za­nie w zwię­zły spo­sób tre­ści tek­stu, uwz­ględ­nia­ją­ce tylko naj­waż­niej­sze wy­da­rze­nia, te­ma­ty czy za­gad­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ciąg, skrót

Wiktionary

Stre­szcze­nie – przeksz­tał­ce­nie tek­stu po­le­ga­ją­ce na zmniej­sze­niu jego dłu­go­ści przy za­cho­wa­niu za­sad­ni­czych, wy­róż­nio­nych jego ele­men­tów: naj­waż­niej­szych tre­ści, pro­ble­mów, w przy­pad­ku opra­co­wań dzieł li­te­rac­kich pod­sta­wo­wej za­war­to­ści fa­bu­ły. Me­to­dy stre­szcze­nia za­le­żą od cha­rak­te­ru opra­co­wa­ne­go dzie­ła i funk­cji jaką ma ono peł­nić.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trud­no bez uśmie­chu czy­tać stre­szcze­nie śred­nio­wiecz­nych podań, ze­bra­nie naj­dzi­wacz­niej­szy i pot­wor­nych bajek wy­po­wie­dzia­ne z całą po­wa­gą prze­ko­na­ne­go o ich praw­dzi­wo­ści hi­sto­ry­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɛʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: streščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. streszczanie n., treść ż.

 czas. streszczać, streścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót, podsumowanie

Wiktionary


stretch

[czy­taj: strecz] ro­dzaj tka­ni­ny; strecz


SJP.pl


stretching

[czy­taj: stre­czing] ćwi­cze­nia fi­zycz­ne roz­cią­ga­ją­ce mię­śnie, po­pra­wia­ją­ce ukr­wie­nie ukła­du mo­to­rycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ze­staw ćwi­czeń fi­zycz­nych po­le­ga­ją­cy na roz­cią­ga­niu mię­śni celem ich ue­la­stycz­nie­nia

Wiktionary

Stret­ching (ang. roz­cią­ga­nie) – ze­staw ćwi­czeń fi­zycz­nych po­le­ga­ją­cy na roz­cią­ga­niu mię­śni w celu ich ue­la­stycz­nie­nia, a także po­pra­wie­niu ukr­wie­nia ukła­du mo­to­rycz­ne­go i spo­wo­do­wa­nie jego roz­ru­sza­nia. Jest na­tu­ral­nym sy­ste­mem ćwi­czeń, który za­czerp­nię­ty zo­stał m.in.

Wikipedia


stretchingowy

[czy­taj: stre­czin­go­wy] zwią­za­ny z ćwi­cze­nia­mi fi­zycz­ny­mi roz­cią­ga­ją­cy­mi mię­śnie


SJP.pl


stretchować

[czy­taj: stre­czo­wać] owi­jać coś (np. pa­le­ty) przy po­mo­cy stret­chu; stre­czo­wać


SJP.pl


stretchowy

przy­miot­nik od: stretch


SJP.pl


stretta

stret­to; w mu­zy­ce:
1. kanon te­ma­tu wy­stę­pu­ją­cy zwy­kle pod ko­niec fugi, ma­ją­cy cha­rak­ter kul­mi­na­cyj­ny;
2. ro­dzaj za­koń­cze­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go z cha­rak­te­ry­stycz­nym stop­nio­wym przy­spie­sza­niem tempa


SJP.pl

Stret­ta – okre­śle­nie za­bie­gu mu­zycz­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na przy­spie­sze­niu ruchu pod ko­niec da­ne­go ut­wo­ru. Stret­tę można spot­kać w za­koń­cze­niach oper lub ich czę­ści. Stret­ta (lub stret­to) to ro­dzaj cody o cha­rak­te­rze przy­spie­sza­ją­cym, zwła­szcza w więk­szych for­mach mu­zycz­nych, jak sym­fo­nia czy opera.

Wikipedia


stretto

stret­ta; w mu­zy­ce:
1. kanon te­ma­tu wy­stę­pu­ją­cy zwy­kle pod ko­niec fugi, ma­ją­cy cha­rak­ter kul­mi­na­cyj­ny;
2. ro­dzaj za­koń­cze­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go z cha­rak­te­ry­stycz­nym stop­nio­wym przy­spie­sza­niem tempa


SJP.pl

Stret­to (wł. "ście­śnia­jąc") – w mu­zy­ce po­li­fo­nicz­nej wej­ście te­ma­tu w nowym gło­sie przed jego za­koń­cze­niem w gło­sie po­przed­nim.

Jest to ostat­nie prze­pro­wa­dze­nie imi­ta­cyj­ne te­ma­tu i od­po­wie­dzi w ut­wo­rze po­li­fo­nicz­nym, ma­ją­ce cha­rak­ter ka­den­cyj­ny. W za­leż­no­ści od licz­by gło­sów, w któ­rych rów­no­cze­śnie temat się za­zę­bia, roz­róż­nia się stret­to 2-, 3- i wię­cej­gło­so­we.

Wikipedia


streścić

prze­ka­zać w zwię­zły spo­sób treść tek­stu, uwz­ględ­nia­jąc tylko naj­waż­niej­sze wy­da­rze­nia, te­ma­ty czy za­gad­nie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. stre­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|stre­szczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ksiądz rek­tor zro­bił nam kilka kon­fe­ren­cji, na któ­rych stre­ścił pa­pie­ski tekst.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɛɕt͡ɕit͡ɕ, AS: streśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. treść ż., streszczenie n.

 przym. treściwy

 czas. streszczać

Wiktionary


streżyński

naz­wi­sko


SJP.pl


stricik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od strit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie strit, lecz tylko lekki stri­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strit m.

Wiktionary


stricte

[czy­taj: strik­te] z ła­ci­ny: ści­śle, do­kład­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ści­sły, do­kład­nie

Wiktionary

Stric­te – mi­nial­bum pol­skie­go ra­pe­ra Donia, wy­da­ny 1 grud­nia 2011 roku przez wy­daw­nict­wo mu­zycz­ne DL Pro­mo­tion. Mi­nial­bum za­wie­ra 11 kom­po­zy­cji. Ma­te­riał był pro­mo­wa­ny te­le­dy­skiem do ut­wo­ru „W ryj”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­łal­ność na­szej par­tii nie jest stric­te po­li­tycz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲiktɛ, AS: strʹikte

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściśle

Wiktionary


stridor

świst w krta­ni


SJP.pl

Stri­dor – świst krta­nio­wy, który wska­zu­je na za­wi­ro­wa­nia prze­pły­wu po­wie­trza przez czę­ścio­wo zwę­żo­ne drogi od­de­cho­we znaj­du­ją­ce się poza klat­ką pier­sio­wą.

Ła­ciń­skie słowo "stri­du­lus", od któ­re­go po­cho­dzi nazwa świ­stu krta­nio­we­go oz­na­cza świ­szczą­cy dźwięk.

Wro­dzo­ne nie­pra­wi­dło­wo­ści bu­do­wy dróg od­de­cho­wych (głów­nie la­ryn­go­ma­la­cja) są od­po­wie­dzial­ne za 87% przy­pad­ków stri­do­ru wy­stę­pu­ją­ce­go u nie­mow­ląt i dzie­ci.

Wikipedia


striggerować

[czy­taj: stri­ge­ro­wać] śro­do­wi­sko­wo: wy­wo­łać złość, obu­rze­nie; zbul­wer­so­wać


SJP.pl


strindbergowski

do­ty­czą­cy Au­gu­sta Strind­ber­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Au­gu­sta Strind­ber­ga, ma­ją­cy cechy Au­gu­sta Strind­ber­ga


SJP.pl


stringendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­spie­sza­jąc, zwięk­sza­jąc tempo; ac­ce­le­ran­do


SJP.pl


stringer

współ­pra­cow­nik ga­ze­ty, nie­e­ta­to­wy ko­re­spon­dent


SJP.pl


stringi

ro­dzaj bie­liz­ny dla pań i panów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. ro­dzaj maj­tek, któ­rych tylną część sta­no­wi bar­dzo wąski pasek ma­te­ria­łu;

Wiktionary

Strin­gi (ang. "string": "stru­na") – majt­ki z wą­skim pa­skiem ma­te­ria­łu bie­gną­cym mię­dzy po­ślad­ka­mi. Strin­gi są no­szo­ne naj­czę­ściej jako bie­liz­na, w niek­tó­rych kul­tu­rach także jako strój ką­pie­lo­wy. Mogą być także no­szo­ne pod­czas tra­dy­cyj­nych ce­re­mo­nii lub za­wo­dów. Strin­gi wy­stę­pu­ją w wielu fa­so­nach, za­leż­nie od gru­bo­ści, ma­te­ria­łu i ro­dza­ju tyl­nej czę­ści, i są no­szo­ne za­rów­no przez ko­bie­ty, jak i męż­czyzn na więk­szo­ści ob­sza­rów świa­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Noszę tylko strin­gi.

 (1.1) Nie noszę strin­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲĩŋʲɟi, AS: strʹĩŋʹǵi

Wiktionary


strip-tease

[czy­taj: strip-TIS, w od­mia­nie: strip-tease'u - czy­taj: strip-tizu itd.] wy­stęp po­le­ga­ją­cy na ro­zbie­ra­niu się do naga w takt mu­zy­ki; strip­tiz, strip­te­a­se


SJP.pl


striper

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rybak wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w pa­tro­sze­niu ryb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrʲipɛr, AS: strʹiper

Wiktionary


stripper

[czy­taj: stri­per] na­rzę­dzie do zdej­mo­wa­nia izo­la­cji z prze­wo­dów


SJP.pl

Strip­per – jeden z ro­dza­jów urzą­dze­nia do zdej­mo­wa­nia izo­la­cji z prze­wo­dów. Usu­nię­cie izo­la­cji jest ko­niecz­ne do po­łą­cze­nia prze­wo­du z urzą­dze­niem koń­co­wym.

Różne ro­dza­je prze­wo­dów wy­ma­ga­ją róż­nych typów strip­pe­rów, np. do zdej­mo­wa­nia war­stwy ochron­nej ze świa­tło­wo­du. Strip­per wy­ko­rzy­stu­je się tu m.in. przy spa­wa­niu świa­tło­wo­dów, po­nie­waż poz­wa­la usu­nąć war­stwę ochron­ną, która nie na­da­je się do spa­wa­nia, po­zo­sta­wia­jąc nie­na­ru­szo­ne włó­kno zło­żo­ne z rdze­nia i pła­szcza.

Wikipedia


strips

pa­nie­ro­wa­ny, sma­żo­ny pasek mięsa, naj­czę­ściej z pier­si kur­cza­ka


SJP.pl


striptease

[czy­taj: strip­tis] wy­stęp po­le­ga­ją­cy na ro­zbie­ra­niu się do naga w takt mu­zy­ki; strip­tiz, strip-tease


SJP.pl


stripteaser

[czy­taj: strip­ti­zer] męż­czyz­na ro­zbie­ra­ją­cy się w takt mu­zy­ki; strip­ti­zer


SJP.pl


stripteaserka

[czy­taj: strip­ti­zer­ka] ko­bie­ta ro­zbie­ra­ją­ca się do naga w takt mu­zy­ki; strip­ti­zer­ka


SJP.pl


striptiz

wy­stęp po­le­ga­ją­cy na ro­zbie­ra­niu się do naga w takt mu­zy­ki; strip-tease, strip­te­a­se


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ero­tycz­ny wy­stęp sce­nicz­ny po­łą­czo­ny z ro­zbie­ra­niem się do naga

Wiktionary

 "Zo­bacz też: film fa­bu­lar­ny o takim ty­tu­le."

Strip­tiz ( strip­te­a­se) – wy­stęp ta­necz­ny w ka­ba­re­cie, czę­ściej w rewii lub lo­ka­lu roz­ryw­ko­wym, pod­czas któ­re­go tan­cer­ka lub tan­cerz w rytm mu­zy­ki ro­zbie­ra­ją się aż do na­go­ści. Zaz­wy­czaj jest to ro­dzaj po­ka­zu ero­tycz­ne­go ma­ją­ce­go na celu wy­wo­ła­nie pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrʲiptʲis, AS: strʹiptʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. striptease m., striptizer m., striptizerka ż.

 przym. striptizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) striptease

Wiktionary


striptizerka

ko­bie­ta ro­zbie­ra­ją­ca się do naga w takt mu­zy­ki; strip­te­a­ser­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca strip­tiz w lo­ka­lu roz­ryw­ko­wym

 (1.2) pot. techn. na­rzę­dzie do obie­ra­nia cze­goś, np. kabli z izo­la­cji, kre­we­tek z pan­ce­rzy­ka itp.

 (1.3) pot. kulin. tusza kur­cza­ka ro­ze­bra­na z mięsa sto­so­wa­na do go­to­wa­nia ro­so­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. striptiz m.

:: fm. striptizer m.

 przym. striptizowy

Wiktionary


striptizerski

→ strip­ti­zer


SJP.pl

Patrz:

striptizer

striptizowy

→ strip­tiz


SJP.pl

Patrz:

striptiz

strisciando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: spo­koj­nie, ła­god­nie, zle­wa­jąc


SJP.pl


strit

sek­wens w róż­nych ko­lo­rach w po­ke­rze; stryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. układ pię­ciu ko­lej­nych kart róż­ne­go ko­lo­ru w grze w po­ke­ra

 (1.2) pot. zez

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strʲit, AS: strʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stricik mrz.

Wiktionary


strobice

Stro­bi­ce ( Stru­witz, 1936–1945 Stru­wen­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Pa­ko­sła­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


strobil

1. ciało ta­siem­ców zło­żo­ne z człon­ków wy­o­dręb­nia­ją­cych się z szyj­ki;
2. forma po­li­pa krąż­ko­pła­wów w trak­cie roz­ro­du bezpł­cio­we­go


SJP.pl


strobila

1. ciało ta­siem­ców zło­żo­ne z człon­ków wy­o­dręb­nia­ją­cych się z szyj­ki;
2. forma po­li­pa krąż­ko­pła­wów w trak­cie roz­ro­du bezpł­cio­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • u ta­siem­ców – ciało zbu­do­wa­ne z czło­nów zwa­nych pro­glo­ty­da­mi,
    • stro­bi­la ana­po­li­zyj­na – czło­ny nie odry­wa­ją się, jaja są wy­da­la­ne przez otwór w ma­ci­cy,
    • stro­bi­la apo­li­zyj­na – czło­ny ma­cicz­ne odry­wa­ją się sa­mo­ist­nie;
  • u pa­rzy­deł­kow­ców – łań­cuch ta­le­rzy­ko­wa­tych, mło­dych meduz (efyr) na ciele po­li­pa.

Wikipedia


strobilacja

ro­dzaj rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go u pa­rzy­deł­kow­ców; stro­bi­li­za­cja


SJP.pl


strobilizacja

ro­dzaj rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go u pa­rzy­deł­kow­ców; stro­bi­la­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ro­dzaj rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go wy­stę­pu­ją­cy u ja­mo­chło­nów po­le­ga­ją­cy na od­dzie­la­niu się mło­do­cia­nych form me­du­zy od po­li­pa;

Wiktionary

Stro­bi­li­za­cja, stro­bi­la­cja – pro­ces rozm­na­ża­nia się krąż­ko­pła­wów oraz ta­siem­ców. Wie­lo­krot­ny po­dział po­przecz­ny, w wy­ni­ku któ­re­go:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstrɔbʲilʲiˈzat͡sʲja, AS: strobʹilʹizacʹi ̯a

Wiktionary


strobing

tech­ni­ka ma­ki­ja­żu po­le­ga­ją­ca na kon­tu­ro­wa­niu twa­rzy rozś­wiet­la­czem


SJP.pl


stroboskop

1. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru czę­stot­li­wo­ści ruchu okre­so­we­go da­ne­go przed­mio­tu przez oś­wiet­la­nie go bły­ska­mi o dużej czę­stot­li­wo­ści;
2. apa­rat la­ryn­go­lo­gicz­ny do ba­da­nia drgań wią­za­deł gło­so­wych pod­czas mó­wie­nia;
3. lampa dy­sko­te­ko­wa da­ją­ca silne i krót­kotr­wa­łe bły­ski świa­tła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. lampa emi­tu­ją­ca krót­kie bły­ski świa­tła o dużym na­tę­że­niu

Wiktionary


stroboskopia

1. tech­ni­ka ob­ser­wa­cji i re­je­stra­cji obra­zów obiek­tów drga­ją­cych, wy­ko­rzy­stu­ją­ca efekt stro­bo­sko­po­wy;
2. ba­da­nie drgań wią­za­deł gło­so­wych pod­czas mó­wie­nia


SJP.pl


strobów

Stro­bów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Skier­nie­wi­ce.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go.

In­te­re­su­ją­ca wieś na skra­ju Wznie­sień Łódz­kich z do­brze za­cho­wa­nym dwo­rem z II po­ło­wy XIX w.

Wikipedia


stroczek

grzyb ni­szczą­cy drew­no, naj­bar­dziej szkod­li­wy tzw. grzyb do­mo­wy


SJP.pl


stroczkowate

o ce­chach strocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Strocz­ko­wa­te ("Ser­pu­la­ce­ae" Ja­rosch & Bre­sin­sky) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się we­dług „Ca­ta­lo­gue of Life: 2009 An­nu­al Chec­klist w rzę­dzie bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").

Wikipedia


stroczkowaty

o ce­chach strocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


strocznikowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców


SJP.pl

Strocz­ni­ko­wa­te ("Me­ru­lia­ce­ae" P. Karst.) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu żag­wiow­ców ("Po­ly­po­ra­les").

Wikipedia


strocznikowaty

o ce­chach strocz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


strofa

wy­o­dręb­nio­na gra­ficz­nie część wier­sza, pow­ta­rza­ją­cy się w ut­wo­rze po­e­tyc­kim kil­ku­wier­szo­wy układ ryt­micz­ny o okre­ślo­nym ukła­dzie rymów; zwrot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. część ut­wo­ru li­rycz­ne­go zło­żo­na z wer­sów

Wiktionary

Stro­fa (z strop­ha), zwrot­ka – jed­nost­ka wier­szo­wa, two­rzą­ca ze­staw pew­nej licz­by wer­sów, wy­o­dręb­nio­nych w ca­łość i od­dzie­lo­nych przer­wą gra­ficz­ną od innej ca­ło­ści. Sta­no­wi ca­łość zna­cze­nio­wą, ryt­micz­ną, prze­waż­nie też skład­nio­wą i in­to­na­cyj­ną. Stro­fa wy­stę­pu­je tylko w ut­wo­rze li­rycz­nym, pełni istot­ną funk­cję w ryt­mi­ce i in­to­na­cji. Stro­fy mogą wy­stę­po­wać w wier­szach każ­de­go ro­dza­ju: bia­łym, wol­nym, sy­la­bicz­nym, to­nicz­nym, sy­la­bo­to­nicz­nym, ale w wier­szu wol­nym mogą nie mieć cha­rak­te­ru re­gu­lar­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wiersz jest po­dzie­lo­ny na czte­ry stro­fy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔfa, AS: strofa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. strofka

 przym. stroficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zwrotka

Wiktionary


strofant

ro­śli­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych; stro­fan­tus


SJP.pl


strofantus

ro­śli­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych; stro­fant


SJP.pl


strofantyna

gli­ko­zyd sto­so­wa­ny przy nie­wy­dol­no­ści serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. chem. gli­ko­zyd otrzy­my­wa­ny ze stro­fan­tu sto­so­wa­ny jako lek na­ser­co­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strofant

Wiktionary


stroficzny

przy­miot­nik

 (1.1) po­dzie­lo­ny na stro­fy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moim zda­niem wiersz ma więk­szy rytm, gdy jest stro­ficz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: strofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strofa ż., strofka ż.

Wiktionary


strofka

zdrob­nie­nie od: stro­fa (zwrot­ka)


SJP.pl


strofoida

1. w ma­te­ma­ty­ce: ro­dzaj krzy­wej pła­skiej ma­ją­cej rów­na­nie we współ­rzęd­nych bie­gu­no­wych lub we współ­rzęd­nych pro­sto­kąt­nych;
2. ze­spół wer­sów wy­o­dręb­nio­ny gra­ficz­nie w tek­ście ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go i sta­no­wią­cy odręb­ną ca­łost­kę tre­ścio­wą i kom­po­zy­cyj­ną; wy­stę­pu­je głów­nie w po­ez­ji współ­czes­nej pi­sa­nej wier­szem wol­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stro­fo­i­da w ma­te­ma­ty­ce – ro­dzaj krzy­wej pła­skiej
  • stro­fo­i­da w li­te­ra­tu­rze – wy­o­dręb­nio­ny gra­ficz­nie ze­spół wer­sów nie re­a­li­zu­ją­cy usta­lo­nych wzor­ców bu­do­wy stro­fy

Wikipedia


strofowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stro­fo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strofować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besztanie, łajanie, ruganie

Wiktionary


strofować

po­u­czać, kar­cić, czy­nić na­ga­nę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) dawać komuś wy­raź­nie do zro­zu­mie­nia, że jest się nie­za­do­wo­lo­nym z jego za­cho­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego matka jest okrop­na. Za­wsze stro­fu­je go przy in­nych dzie­ciach.

 (1.1) Pro­boszcz z am­bo­ny stro­fo­wał pa­new­ni­czan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔˈfɔvat͡ɕ, AS: strofovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strofowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besztać, łajać, rugać, robić wymówki, ganić, upominać

Wiktionary


strofujący

po­u­czać, kar­cić, czy­nić na­ga­nę


SJP.pl


strogonow

po­tra­wa z po­kro­jo­nej w paski po­lęd­wi­cy, sma­żo­nej z mąką, ce­bu­lą i przy­pra­wa­mi; boeuf Stro­ga­now, boeuf Stro­go­now


SJP.pl


stroheim

Stro­he­im – miej­sco­wość i gmina w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Efer­ding. Liczy ok. 1,6 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


stroiciel

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się stro­je­niem in­stru­men­tów mu­zycz­nych (np.: for­te­pia­nów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która stroi in­stru­men­ty mu­zycz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔˈjit͡ɕɛl, AS: stroi ̯ićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój m., strojność ż.

 czas. przystroić

 przym. strojny

Wiktionary


stroicielka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się stro­je­niem in­stru­men­tów mu­zycz­nych


SJP.pl


stroicielski

→ stro­i­ciel


SJP.pl

Patrz:

stroiciel

stroik

1. de­ko­ra­cyj­ny do­da­tek do przed­mio­tu (np.: stro­ik do świecz­ki);
2. drob­ny ele­ment ubio­ru;
3. ele­ment in­stru­men­tu dę­te­go, wzbu­dza­ją­cy drga­nia słupa po­wie­trza wyt­wa­rza­ją­ce­go dźwięk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: strój

 (1.2) pot. ozdo­ba wy­ko­na­na naj­czę­ściej z ga­łą­zek, sztucz­nych kwia­tów i in­nych ele­men­tów de­ko­ra­cyj­nych

 (1.3) muz. cien­ka li­stwa z trzci­ny lub me­ta­lo­wa blasz­ka słu­żą­ca do wpro­wa­dza­nia w drga­nie słupa po­wie­trza w środ­ku re­zo­na­to­ra lub pi­szczał­ki w niek­tó­rych in­stru­men­tach

 (1.4) etn. dia­dem przy­bra­ny wstąż­ka­mi i kwia­ta­mi, sta­no­wią­cy część ko­bie­ce­go stro­ju re­gio­nal­ne­go

 (1.5) etn. daw. ozdob­na opa­ska na głowę z ko­ron­ki, jed­wa­biu itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stro­ik (klucz, ma­szyn­ka) – ele­ment niek­tó­rych in­stru­men­tów stru­no­wych szyj­ko­wych, słu­żą­cy do re­gu­lo­wa­nia wy­so­ko­ści dźwię­ku wy­da­wa­ne­go przez stru­nę
  • stro­ik – ele­ment niek­tó­rych ae­ro­fo­nów pi­szczał­ko­wych i idio­fo­nów dę­tych
  • stro­ik prze­lo­to­wy
  • stro­ik – od­ci­nek linii trans­mi­syj­nej do­łą­czo­ny rów­no­le­gle do ob­wo­du i wno­szą­cy doń okre­ślo­ną su­scep­tan­cję
  • ozdo­ba głowy ko­bie­cej: zdob­na opa­ska („czół­ko”, podw­stąż­nik) lub ro­dzaj dia­de­mu przy­bra­ne­go wstąż­ka­mi i kwia­ta­mi
  • ozdob­na kom­po­zy­cja, zwy­kle ro­ślin­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama uszy­ła stro­ik dla mojej ulu­bio­nej lalki.

 (1.2) Na bia­łym obru­sie leżał wi­gi­lij­ny stro­ik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔjik, AS: stroi ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój mrz., strojność ż.

 czas. stroić ndk., przystroić dk.

 przym. stroikowy, ustrojowy, strojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubranko

 (1.3) języczek

 (1.5) czółko

Wiktionary


stroikowy

w mu­zy­ce:
1. pi­szczał­ka stro­i­ko­wa - pi­szczał­ka, w któ­rej stru­mień wdmu­chi­wa­ne­go po­wie­trza wpra­wia w drga­nia stro­ik;
2. wi­deł­ki stro­i­ko­we - ka­mer­ton


SJP.pl


stroisz

1. ele­ganc­ko kogoś ubie­rać; ozda­biać coś;
2. usta­wiać in­stru­men­ty mu­zycz­ne na­da­jąc im wła­ści­we brzmie­nie;
3. re­gu­lo­wać od­bior­nik ra­dio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) leśn. chrust, drob­ne zie­lo­ne ga­łę­zie

 (1.2) daw. tyka, żerdź wbita w zie­mię do pod­pie­ra­nia ro­ślin

 (1.3) daw. trzo­nek, sty­li­sko

cza­sow­nik

 (2.1) 2 os. lp. cz. te­raź­niej­sze­go zob. stro­ić.

Wiktionary

Stro­isz – ga­łę­zie drzew igla­stych (chrust) po­zy­ski­wa­ne dla celów de­ko­ra­cyj­nych (do wy­ro­bu wień­ców i stro­i­ków) oraz słu­żą­ce do okry­wa­nia zimą kwiet­ni­ków i rabat (na­tu­ral­ny ma­te­riał izo­la­cyj­ny chro­nią­cy ro­śli­ny przed mro­zem). Naj­czę­ściej uży­wa­ne są jed­li­na i świer­czy­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Spla­tał bo­wiem pier­wot­ną sieć z wi­klów, osa­dzał ją na stro­i­szu, czyli trzon­ku, lub pod­stęp­nie za­sta­wiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔjiʃ, AS: stroi ̯iš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stroiszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) trzonek, stylisko, dzierżak

Wiktionary


stroić

1. ele­ganc­ko kogoś ubie­rać; ozda­biać coś;
2. usta­wiać in­stru­men­ty mu­zycz­ne na­da­jąc im wła­ści­we brzmie­nie;
3. re­gu­lo­wać od­bior­nik ra­dio­wy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ubie­rać ozdob­nie, odś­więt­nie

 (1.2) do­pro­wa­dzać do stanu go­to­wo­ści czy naj­lep­sze­go po­rząd­ku

 (1.3) muz. na­da­wać in­stru­men­tom mu­zycz­nym od­po­wied­nie brzmie­nie po­przez re­gu­la­cję na­cią­gu strun

 (1.4) po­gard. prze­sad­nie ubie­rać

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) stro­ić się → ubie­rać się ele­ganc­ko, wyt­wor­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­patrz jak Ania stroi swoje lalki!

 (1.2) Wczo­raj stro­i­łem lut­nię, a dziś na kon­cer­cie ukażę wam jej moc i pię­kno.

 (1.3) Ma­riusz, stroi gi­ta­rę.

 (1.4) Nie strój tak swo­jej córki, prze­cież do lasu je­dzie, nie na bal!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔjit͡ɕ, AS: stroi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wystrój mrz., strojność ż., strój, strojenie, stroik

 przym. strojny

 przysł. strojnie

 czas. wystroić, przystroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekorować, ozdabiać, zdobić, przystrajać, wystrajać

 (1.2) nastrajać, tonować, nabierać tonu, ostrzyc, lamować, garnirować, podcinać

 (1.4) przyodziewać

 (2.1) gw. Górny Śląsk sztiglować

Wiktionary


stroiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Sa­do­wa-Stro­iń­ska (ur. 1945) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Krzysz­tof Stro­iń­ski (ur. 1950) – pol­ski aktor
  • Krzysz­tof Stro­iń­ski (ur. 1955) – pol­ski ak­tu­a­riusz
  • Mar­cin Stro­iń­ski (ur. ?–1800) – ma­larz lwow­ski
  • Ma­rian Stro­iń­ski (1907–1957) – pol­ski kom­po­zy­tor, autor tek­stów, dy­ry­gent
  • Mi­ko­łaj Stro­iń­ski (ur. 1979) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Rafał Stro­iń­ski (ur. 1964) – pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Stro­iń­ski (1719–1802) – ma­larz lwow­ski
  • Zdzi­sław Stro­iń­ski (1921–1944) – pol­ski poeta

Wikipedia


strojców

Stroj­ców – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie dą­brow­skim, w gmi­nie Bo­le­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Miej­sco­wość znaj­du­je się nad rzeką Wisłą, około 80 km od Kra­ko­wa i 40 km od Tar­no­wa. Wieś utrzy­mu­je się głów­nie z rol­nict­wa.

Wikipedia


strojec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stro­jec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Kam­pi­nos
  • Stro­jec – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Prasz­ka
  • Stro­jec – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1870 roku w gu­ber­ni ka­li­skiej
  • Stro­jec – dawna gro­ma­da w pow. wie­luń­skim, obec­nie ole­ski

Wikipedia


strojek

naz­wi­sko


SJP.pl


strojeniowy

do­ty­czą­cy stro­je­nia


SJP.pl


strojnica

stroj­ni­ca wło­ska - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


SJP.pl

Stroj­ni­ca ("Grap­ho­so­ma") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki te mają kon­tra­sto­we ubar­wie­nie ciała, zło­żo­ne z pasów barwy czar­nej i czer­wo­nej lub po­ma­rań­czo­wej. Przed­ple­cze ich po­zba­wio­ne jest młot­ko­wa­tych wy­rost­ków na przed­nio-bocz­nych kra­wę­dziach. Tarcz­ka jest duża, ję­zy­koksz­tałt­na, przy­kry­wa­ją­ca więk­szość po­wierzch­ni pół­po­kryw.

Wikipedia


strojnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pię­kny i z szy­kiem

 (1.2) rzad. za­cho­wu­jąc za­sa­dy har­mo­nii, po­rząd­ku

 (1.3) muz. przest. gra­jąc wła­ści­we dźwię­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój mrz., strojność ż.

 przym. strojny

 czas. przystroić, stroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancko, ozdobnie, wykwintnie, wytwornie

 (1.2) harmonijnie, zgodnie

Wiktionary


strojniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: stroj­nie


SJP.pl


strojniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: stroj­ny


SJP.pl


strojnik

Stroj­nik ("Lam­pris gut­ta­tus"), na­zy­wa­ny też „rybą księ­ży­co­wą” – ga­tu­nek ryby stroj­ni­koksz­tałt­nej z ro­dzi­ny stroj­ni­ko­wa­tych (Lam­pri­di­dae). Jest to je­dy­na znana ryba prze­pro­wa­dza­ją­ca ter­mo­re­gu­la­cję, sta­no­wią­cą do pew­ne­go stop­nia od­po­wied­nik sta­ło­ciepl­no­ści u pta­ków i ssa­ków.

Wikipedia


strojnikokształtne

rząd mor­skich, głę­bi­no­wych ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Stroj­ni­koksz­tałt­ne (Lam­pri­di­for­mes) – rząd mor­skich, głę­bi­no­wych ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), obej­mu­ją­cy nie­licz­ne ga­tun­ki o zróż­ni­co­wa­nym wy­glą­dzie. Więk­szość ma owal­ny lub wę­żo­wa­ty kształt ciała. Po­ja­wi­ły się w pa­le­o­ge­nie. Są rzad­ko spo­ty­ka­ne i słabo poz­na­ne.

Wikipedia


strojnisia

→ stroj­niś


SJP.pl

Patrz:

strojniś

strojniś

żar­to­bli­wie: męż­czyz­na prze­sad­nie dba­ją­cy o swój wy­gląd; laluś, goguś, pię­kniś, fir­cyk


SJP.pl

Patrz:

strojniś

strojnoczub

stroj­no­czub ama­zoń­ski - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


strojnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Stroj­now­ski – pol­ski le­karz, fi­lo­zof
  • Piotr Stroj­now­ski – pol­ski wo­ka­li­sta i muzyk
  • Wła­dy­sław Stroj­now­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


strojność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest stroj­ne; cecha tych, któ­rzy są stroj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój m., strojenie n., przystrajanie n., przystrojenie n., stroik m., stroiciel m., stroicielka ż.

 czas. wystroić, stroić ndk., przystrajać ndk., przystroić dk.

 przym. strojny

 przysł. strojnie

Wiktionary


strojny

1. pię­knie ubra­ny; wy­stro­jo­ny, ele­ganc­ki;
2. pię­knie ozdo­bio­ny; wyt­wor­ny, ozdob­ny;
3. ubra­ny w coś, ozdo­bio­ny czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ele­ganc­ko ubra­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie dziew­czy­ny stroj­ne były w ko­ra­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strój mrz., stojnisia ż., stroiczka ż., stroik m., stroiciel m.; strojność ż.

 czas. wystroić, przystroić, stroić ndk.

 przysł. strojnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stylowy, modny

Wiktionary


strok

za­wod­nik sie­dzą­cy za ster­ni­kiem i na­da­ją­cy tempo osa­dzie; szla­ko­wy


SJP.pl


stroka

za­wod­nik sie­dzą­cy za ster­ni­kiem i na­da­ją­cy tempo osa­dzie; szla­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. sroka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Stro­ka – pol­ska ger­ma­nist­ka, li­te­ra­tu­roz­naw­ca oraz wy­kła­dow­ca
  • Hen­ryk Stro­ka – po­rucz­nik, pow­sta­niec stycz­nio­wy, spo­łecz­nik, pi­sarz i pe­da­gog (brat Win­cen­te­go)
  • Win­cen­ty Stro­ka – poeta, pro­fe­sor gim­naz­jal­ny, po­li­glo­ta i tłu­macz (brat Hen­ry­ka)
  • Mał­go­rza­ta Stro­ka – pol­ska szpa­dzist­ka

Wikipedia

Powiązane:

 przym. strokaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk stróka

Wiktionary


strokaty

daw­niej: sro­ka­ty (ma­ją­cy sierść w łaty lub cętki); pstry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. sro­ka­ty

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pstry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔˈkatɨ, AS: strokaty

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. strokato

 rzecz. stroka ż.

Wiktionary


strollować

[czy­taj: stro­lo­wać] po­tocz­nie: spro­wo­ko­wać, pod­pu­ścić i zde­ner­wo­wać kogoś w in­ter­ne­cie


SJP.pl


strom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. stro­miz­na, stro­my stok

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drze­wo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strom – cze­ska grupa li­te­rac­ka
  • (8408) Strom – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: strɔ̃m, AS: strõm

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przysł. stromo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński stróm

Wiktionary


stroma

pra­wie pro­sto­pa­dły w sto­sun­ku do po­dło­ża; po­chy­ły; spa­dzi­sty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stro­ma – ina­czej pod­kład­ka u grzy­bów wor­ko­wych
  • stro­ma – sub­stan­cja w or­ga­niz­mach ży­wych
  • Stro­ma – szczyt w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka
  • Stro­ma (wznie­sie­nie) – w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka

Wikipedia


stromatolit

twór wa­pien­ny pow­sta­ły głów­nie z sinic


SJP.pl


stromatopora

pa­le­o­zo­icz­na gąbka po­spo­li­ta, ży­ją­ca na dnie mórz; stro­ma­to­po­ro­id


SJP.pl


stromatoporoid

pa­le­o­zo­icz­na gąbka po­spo­li­ta, ży­ją­ca na dnie mórz; stro­ma­to­po­ra


SJP.pl


stromberka

miesz­kan­ka Strom­ber­gu


SJP.pl


stromboli

Strom­bo­li – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Li­pa­ryj­skich (część Włoch) na Morzu Tyr­reń­skim, o po­wierzch­ni bli­sko 12,4 km². Na wy­spie miesz­ka ok. 600 osób. Wyspę two­rzy czyn­ny wul­kan o wy­so­ko­ści 926 m, wzno­szą­cy się z głę­bo­ko­ści ok. 2300 m.

Wikipedia


stromenger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Stro­men­ger – fo­to­graf
  • Karol Stro­men­ger (kry­tyk mu­zycz­ny)
  • Zu­zan­na Stro­men­ger

Wikipedia


stromeyeryt

[czy­taj: stro­me­je­ryt] mi­ne­rał, siar­czek mie­dzi i sre­bra


SJP.pl

Stro­me­y­e­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go che­mi­ka Frie­dri­cha Stroh­me­y­e­ra.

Wikipedia


stromiec

1. wieś w Pol­sce;
2. szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich


SJP.pl

Stro­miec – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gminy Stro­miec. Sie­dzi­ba gminy Stro­miec. Wieś za­miesz­ka­na jest przez 909 miesz­kań­ców (2006).

Znaj­du­je się na Ma­zo­wszu na te­re­nie hi­sto­rycz­ne­go Za­pi­li­cza.

Wieś jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la.

Wikipedia


stromiecki

przy­miot­nik od: Stro­miec


SJP.pl


stromiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: stro­mo


SJP.pl


stromizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. stro­ma pła­szczyz­na, stro­me zbo­cze lub stok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stromy

 przysł. stromo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. grapa

Wiktionary


stromo

przy­słó­wek

 (1.1) pod dużym kątem w sto­sun­ku do po­dło­ża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃mɔ, AS: strõmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stromizna ż., stromość ż., Stroma ż., strom mrz.

 przym. stromy

Wiktionary


stromodachowy

ma­ją­cy stro­my dach


SJP.pl


stromski

naz­wi­sko


SJP.pl


stromy

pra­wie pro­sto­pa­dły w sto­sun­ku do po­dło­ża; po­chy­ły; spa­dzi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­chy­lo­ny pod dużym kątem w sto­sun­ku do po­zio­mu, po­dło­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń­co­we po­dej­ście na szczyt Gie­won­tu jest bar­dzo stro­me.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃mɨ, AS: strõmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stromizna ż., stromość ż.

 przysł. stromo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spadzisty

Wiktionary


strona

1. jedna z po­wierzch­ni książ­ki, cza­so­pis­ma, do­ku­men­tu, kart­ki;
2. po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca jakąś bryłę; prze­strzeń na kra­wę­dzi cze­goś (np. szosy);
3. prze­ciw­nik w pro­ce­sie są­do­wym; uczest­nik sporu; uczest­nik ukła­du;
4. forma cza­sow­ni­ka;
5. umie­szczo­ne w in­ter­ne­cie pod jed­nym adre­sem dane w po­sta­ci kom­po­zy­cji tek­stów, obra­zów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z po­wierzch­ni kart­ki lub in­nych pła­skich przed­mio­tów, zwy­kle w książ­ce, ga­ze­cie, al­bu­mie itp.

 (1.2) umow­na część cze­goś, znaj­du­ją­ca się przy brze­gu, kra­wę­dzi tego cze­goś

 (1.3) praw. jedna z osób bę­dą­ca sy­gna­ta­riu­szem umowy lub wy­stę­pu­ją­ca jako pod­miot w pro­ce­sie;

 (1.4) gram. forma zda­nia za­leż­na od wza­jem­ne­go sto­sun­ku pod­mio­tu i orze­cze­nia;

 (1.5) mat. w al­ge­brze: jedna z dwóch za­leż­no­ści w rów­na­niu lub nie­rów­no­ści roz­dzie­lić zna­kiem rów­no­ści lub nie­rów­no­ści

 (1.6) uczest­nik wojny, także sporu, kłót­ni, ne­go­cja­cji, roz­mów, umowy, mał­żeń­stwa, itp.

 (1.7) ana­li­zo­wa­na, wy­szcze­gól­nio­na cecha cze­goś

 (1.8) część sceny te­a­tral­nej, wi­docz­na dla pu­blicz­no­ści, ale umow­nie nie­wi­docz­na dla niek­tó­rych po­sta­ci przed­sta­wie­nia; przen. ubo­cze

 (1.9) in­form. skró­ce­nie od|stro­na in­ter­ne­to­wa.

 (1.10) in­form. jed­nost­ka lo­gicz­na pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wych;

 (1.11) zob. stro­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stro­na – jedna z dwóch po­wierzch­ni kart­ki
  • stro­na – numer po­rząd­ko­wy stro­ni­cy pu­bli­ka­cji
  • stro­na – zbiór in­for­ma­cji wyś­wiet­lo­ny na ekra­nie kom­pu­te­ra za po­mo­cą In­ter­ne­tu
  • stro­na – jed­nost­ka lo­gicz­na pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wych
  • stro­na – jedna z dwóch po­wierzch­ni płyty gra­mo­fo­no­wej
  • stro­na – osoba bio­rą­ca udział w po­stę­po­wa­niu są­do­wym lub ad­mi­ni­stra­cyj­nym
  • stro­na – ka­te­go­ria gra­ma­tycz­na
  • stro­na – po­ję­cie prze­strzen­no-ge­o­gra­ficz­ne, jedna z czte­rech głów­nych stron świa­ta
  • Stro­na – część wsi Put­no­wi­ce Wiel­kie w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Woj­sła­wi­ce
  • Stro­na – część wsi Uszew w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Gnoj­nik
  • Stro­na – część wsi Rad­ko­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Stro­na – miej­sco­wość we Wło­szech

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pięt­na­stej stro­nie za­czy­na się cykl cie­ka­wych zdjęć.

 (1.2) Jeśli nie ma chod­ni­ka, to na­le­ży iść lewą stro­ną drogi.

 (1.3) Pro­ces za­koń­czył się, gdy stro­na poz­wa­na zgo­dzi­ła się wy­pła­cić odsz­ko­do­wa­nie.

 (1.4) „Dom był ku­pio­ny przez ojca” to przy­kład zda­nia w stro­nie bier­nej.

 (1.5) Jak widać, prawa stro­na jest toż­sa­mo­ścio­wo równa zeru.

 (1.6) Za tymi drze­wa­mi znaj­du­je się sztab stro­ny prze­ciw­nej.

 (1.6) Stro­na ochrz­czo­na ma prawo za­wrzeć nowe mał­żeń­stwo ze stro­ną ka­to­lic­ką jeśli stro­na nie­ochrz­czo­na za­miesz­ku­jąc naj­pierw w zgo­dzie bez obra­zy Stwór­cy, na­stęp­nie odesz­ła bez uza­sad­nio­nej przy­czy­ny.

 (1.7) Z tech­nicz­nej stro­ny, ten pro­jekt jest do­sko­na­ły, ale nie­ste­ty zbyt kosz­tow­ny.

 (1.8) Aktor wy­gło­sił długi mo­no­log na stro­nie.

 (1.9) Szcze­gó­ło­wą ofer­tę można zna­leźć na na­szej fir­mo­wej stro­nie WWW.

 (1.11) Je­stem nowy w tych stro­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃na, AS: strõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stronnik m., stronniczka ż., ustronie n., Stronie n., Ustronie n., stronienie n., stronniczość ż.

:: zdrobn. stroniczka ż.

:: zgrub. stronica ż.

 czas. stronić ndk.

 przym. stronniczy, postronny

 przysł. stronniczo, postronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stronica, kartka; skr. str., s.

 (1.9) witryna internetowa

Wiktionary


stronami

1. jedna z po­wierzch­ni książ­ki, cza­so­pis­ma, do­ku­men­tu, kart­ki;
2. po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca jakąś bryłę; prze­strzeń na kra­wę­dzi cze­goś (np. szosy);
3. prze­ciw­nik w pro­ce­sie są­do­wym; uczest­nik sporu; uczest­nik ukła­du;
4. forma cza­sow­ni­ka;
5. umie­szczo­ne w in­ter­ne­cie pod jed­nym adre­sem dane w po­sta­ci kom­po­zy­cji tek­stów, obra­zów itp.


SJP.pl


stroncjanit

mi­ne­rał, wę­glan stron­tu


SJP.pl

Stron­cja­nit (stron­tia­nit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Stron­tian w Szko­cji, gdzie mi­ne­rał ten zo­stał od­kry­ty.

Wikipedia


stronczek

naz­wi­sko


SJP.pl


strong

1. o piwie: o pod­wyż­szo­nej za­war­to­ści al­ko­ho­lu i ek­strak­tu;
2. o pa­pie­ro­sach: z więk­szą za­war­to­ścią ni­ko­ty­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strong – marka piwa
  • Strong – gmina w pro­win­cji On­ta­rio w Ka­na­dzie
  • Strong – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Union
  • Strong – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Fran­klin
  • Strong (ang. Strong Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Chase
  • Strong (ang. Strong Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Fran­klin
  • Strong (ang. Strong Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Stuts­man
  • Strong – album stu­dyj­ny szwedz­kiej wo­ka­list­ki Anet­te Olzon
  • Strong – album nie­miec­kie­go pio­sen­ka­rza Tho­ma­sa An­der­sa

Wikipedia


strongman

[czy­taj: strong­men] za­wod­nik upra­wia­ją­cy ro­dzaj spor­tu si­ło­we­go po­le­ga­ją­ce­go na pod­no­sze­niu lub prze­mie­szcza­niu przed­mio­tów o dużej masie; strong­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. zob. si­łacz.

Wiktionary

Strong­man ( Si­łacz) – okre­śle­nie za­wod­ni­ka oraz dy­scy­pli­ny spor­tu si­ło­we­go po­le­ga­ją­cej na pod­no­sze­niu, po­drzu­ca­niu lub prze­mie­szcza­niu przed­mio­tów o dużej masie.

W XIX wieku ter­min ten od­no­sił się do osoby pre­zen­tu­ją­cej dużą siłę (zanim spor­ty si­ło­we zo­sta­ły sko­dy­fi­ko­wa­ne jako pod­no­sze­nie cię­ża­rów, trój­bój si­ło­wy itp.) lub cyr­kow­ca, który wy­ko­ny­wał po­ka­zy, np. uno­sze­nia cię­ża­rów ponad głową, zgi­na­nia stali, roz­ry­wa­nia łań­cu­chów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­trik Ba­bo­u­mian, naj­sil­niej­szy we­ga­nin na świe­cie (…) udo­wad­nia, że można być we­ga­ni­nem i strong­ma­nem jed­no­cze­śnie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siłacz

Wiktionary


strongmanka

[czy­taj: strong­men­ka] za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ro­dzaj spor­tu si­ło­we­go po­le­ga­ją­ce­go na pod­no­sze­niu lub prze­mie­szcza­niu przed­mio­tów o dużej masie; strong­men­ka, strong­wo­man


SJP.pl


strongmen

za­wod­nik upra­wia­ją­cy ro­dzaj spor­tu si­ło­we­go po­le­ga­ją­ce­go na pod­no­sze­niu lub prze­mie­szcza­niu przed­mio­tów o dużej masie; strong­man


SJP.pl


strongmenka

za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ro­dzaj spor­tu si­ło­we­go po­le­ga­ją­ce­go na pod­no­sze­niu lub prze­mie­szcza­niu przed­mio­tów o dużej masie; strong­man­ka, strong­wo­man


SJP.pl


strongwoman

[czy­taj: stron­gło­men] za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ro­dzaj spor­tu si­ło­we­go po­le­ga­ją­ce­go na pod­no­sze­niu lub prze­mie­szcza­niu przed­mio­tów o dużej masie; strong­men­ka, strong­man­ka


SJP.pl


stronianin

miesz­ka­niec Stro­nia Ślą­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Stro­nia, Stro­nia Ślą­skie­go lub Stro­nia Wsi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: strõńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stronie n.

:: fż. stronianka ż.

 przym. stroński

Wiktionary


stronianka

miesz­kan­ka Stro­nia Ślą­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Stro­nia, Stro­nia Ślą­skie­go lub Stro­nia Wsi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔ̃ˈɲãnka, AS: strõńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stronie n.

:: fm. stronianin ż.

 przym. stroński

Wiktionary


stronica

każda ze stron kart­ki pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) każda z dwu pła­szczyzn karty

 (1.2) podn. pe­wien okres w dzie­jach

 (1.3) daw. część po­stron­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przebr­nąć przez tę stro­ni­cę nie jest lekko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. stroniczka

 przym. jednostronicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strona

 (1.3) bok, strona

Wiktionary


stronicowanie

dzie­lić na stro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stro­ni­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stronicować ndk.

Wiktionary


stronicować

dzie­lić na stro­ny


SJP.pl


stronicowy

1. od­no­szą­cy się do stro­ni­cy, stro­ny;
2. w in­for­ma­ty­ce: plik stro­ni­co­wy - plik za­pi­sa­ny na no­śni­ku (dysku), bę­dą­cy czę­ścią pa­mię­ci wir­tu­al­nej; plik stro­ni­co­wa­nia


SJP.pl


stroniczka

zdrob­nie­nie od: stro­ni­ca


SJP.pl


stronie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

 (1.2) zob. Stro­nie Ślą­skie.

 (1.3) zob. Stro­nie Wieś.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stro­nie – część wsi Wil­ko­wi­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Stro­nie – część wsi Młyn­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Stro­nie – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Łu­ko­wi­ca
  • Stro­nie – część wsi Gry­wałd w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w [[Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem (gmina)|gmi­nie
  • Stro­nie – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Stry­szów
  • Stro­nie – dawna gro­ma­da w po­wie­cie li­ma­now­skim
  • Stro­nie – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Stro­nie – sta­cja ko­le­jo­wa w Za­krzo­wie, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Stro­nie – za­to­ka na lewym brze­gu Je­zio­ra Czorsz­tyń­skie­go
  • Stro­nie Ślą­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃ɲɛ, AS: strõńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stronianin m., stronianka ż., strona ż.

 przym. stroński

Wiktionary


stroniewice

Stro­nie­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Do­ma­nie­wi­ce.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie so­cha­czew­skim ziemi so­cha­czew­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. Była wsią klu­cza chru­śliń­skie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


stronisław

imię żeń­skie


SJP.pl

Stro­ni­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Stro­ni-" ("stro­nić, uni­kać") oraz czło­nu "-sław" ("sława"). Oz­na­cza praw­do­po­dob­nie "tego, który stro­ni od sławy".

Wikipedia


stronisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Stro­ni­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Stro­ni-" ("stro­nić, uni­kać") oraz czło­nu "-sława" ("sława"). Oz­na­cza "tę, która stro­ni od sławy".

Wikipedia


stronić

two­rzyć ba­rie­rę mię­dzy sobą a in­ny­mi oso­ba­mi lub spra­wa­mi; alie­no­wać się, dy­stan­so­wać się, od­gra­dzać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) trzy­mać się z dala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stronienie n., strona ż., stronnictwo n., stronnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izolować się, odsuwać się, omijać, separować się, unikać, trzymać się na uboczu

Wiktionary


stronka

zdrob­nia­le o stro­nie


SJP.pl


stronnictwo

ugru­po­wa­nie, or­ga­ni­za­cja sku­pia­ją­ca ludzi o ta­kich sa­mych po­glą­dach, np. po­li­tycz­nych, wal­czą­cych o wspól­ne in­te­re­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. zor­ga­ni­zo­wa­ne ugru­po­wa­nie o wspól­nych po­glą­dach, dzia­ła­ją­ce wspól­nie dla osią­gnię­cia okre­ślo­nych celów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Rze­czy­po­spo­li­tej pow­sta­ło kilka stron­nictw, róż­nią­cych się pro­gra­mem po­li­tycz­nym i stra­te­gią re­a­li­za­cji celów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strona ż., stronica ż., stroniczka ż., stronniczość ż., stronnik mos., stronniczka ż.

 czas. stronić ndk.

 przym. stronniczy

 przysł. stronami, stronniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formacja, frakcja, klub, koło, partia, stowarzyszenie, związek

Wiktionary


stronniczka

→ stron­nik


SJP.pl

Patrz:

stronnik

stronniczość

→ stron­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest stron­ni­czy

Wiktionary

Patrz:

stronniczy

Powiązane:

 rzecz. stronnictwo n., strona ż.

 przym. stronniczy

Wiktionary


stronniczy

1. kie­ru­ją­cy się oso­bi­sty­mi sym­pa­tia­mi i uprze­dze­nia­mi; nie­o­biek­tyw­ny;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kie­ru­ją­cy się tylko okre­ślo­nym in­te­re­sem; po­zba­wio­ny obiek­ty­wiz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stronnictwo n., stronniczość ż., stronnik mos., strona ż.

 przysł. stronniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieobiektywny, niesprawiedliwy, subiektywny, tendencyjny, uprzedzony

Wiktionary


stronnik

czło­wiek opo­wia­da­ją­cy się za kimś lub za czymś; zwo­len­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek sta­ją­cy po czy­jejś stro­nie, oso­bi­ście po­pie­ra­ją­cy jego spra­wę

 (1.2) zwo­len­nik, po­pu­la­ry­za­tor ja­kiejś idei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strona ż., stronnictwo n., stronniczka fż.

 czas. stronić ndk.

 przym. stronniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poplecznik

Wiktionary


stronno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stron­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Stron­no – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Stron­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Stron­nie, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w gmi­nie Dobrcz

Wikipedia


stronność

rzad­ko:
1. prze­wa­ga funk­cji pra­wej lub lewej stro­ny ciała;
2. brak obiek­ty­wiz­mu, bez­stron­no­ści; ten­den­cyj­ność, stron­ni­czość


SJP.pl


stronny

→ stro­na (głów­nie jako stro­na ciała, np. po­mi­ja­nie stron­ne)


SJP.pl


stront

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sr i licz­bie ato­mo­wej 38;

Wiktionary

Stront (Sr, stron­tium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy be­ry­low­ców (me­ta­li ziem al­ka­licz­nych) w ukła­dzie okre­so­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma stront?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔ̃nt, AS: strõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stroncjanit m.

 przym. strontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Sr

Wiktionary


strontowy

→ stront


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy stron­tu

Wiktionary

Patrz:

stront

Powiązane:

 rzecz. stront m.

Wiktionary


strony

1. jedna z po­wierzch­ni książ­ki, cza­so­pis­ma, do­ku­men­tu, kart­ki;
2. po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca jakąś bryłę; prze­strzeń na kra­wę­dzi cze­goś (np. szosy);
3. prze­ciw­nik w pro­ce­sie są­do­wym; uczest­nik sporu; uczest­nik ukła­du;
4. forma cza­sow­ni­ka;
5. umie­szczo­ne w in­ter­ne­cie pod jed­nym adre­sem dane w po­sta­ci kom­po­zy­cji tek­stów, obra­zów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) oko­li­ca

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp. i M., B. plu­ral|stro­na.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem nowy w tych stro­nach.

Wiktionary


strop

1. pła­szczyz­no­wy, po­zio­my ele­ment po­mię­dzy kon­dy­gna­cja­mi bu­dow­li, peł­nią­cy funk­cję użyt­ko­wą;
2. górna po­wierzch­nia wy­ro­bi­ska po­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bud. po­zio­my ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dyn­ku, naj­czę­ściej roz­dzie­la­ją­cy dwie kon­dy­gna­cje;

 (1.2) geol. górna po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca war­stwę skal­ną

 (1.3) geol. górna po­wierzch­nia ja­ski­ni

 (1.4) stpol. trop

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: stro­pić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strop (bu­dow­nict­wo)
  • strop (lina) – pętla z liny; także: za­wie­sie
  • strop (ge­o­lo­gia)
  • Strop (gór­nict­wo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­padł się strop w ko­ry­ta­rzu do­stę­po­wym w am­bu­la­to­rium – mel­du­je ofi­cer po­kła­do­wa Se­re­ni­ty Meeks, do­ty­ka­jąc ko­mu­ni­ka­to­ra.

 (1.3) Albo kras­no­lu­dy prze­bi­ły się do wiel­kiej geody, albo bar­dzo sta­ran­nie wy­ło­ży­ły ścia­ny i strop ja­ski­ni krysz­ta­ła­mi kwar­cu tak, by każda po­wierzch­nia od­bi­ja­ła świa­tło dwóch nie­du­żych świec pło­ną­cych na ko­lum­nach poś­rod­ku pia­szczy­ste­go po­dło­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔp, AS: strop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stropodach m.

 przym. stropowy

Wiktionary


stropak

w gór­nict­wie: ruda, któ­rej war­stwa (ława) leży w górze po­kła­du


SJP.pl


stropieszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stro­pie­szyn – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Czar­no­cin
  • Stro­pie­szyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie My­cie­lin

Wikipedia


stropiony

prze­sta­rza­le: zbić z tropu; spe­szyć


SJP.pl


stropióny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zmę­czo­ny

Wiktionary


stropić

prze­sta­rza­le: zbić z tropu; spe­szyć


SJP.pl


stropkowo

Strop­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Sier­pie­ni­cą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

2 wrze­śnia 2011 w miej­sco­wo­ści miał wy­pa­dek mo­to­cy­klo­wy Ja­ro­sław Wa­łę­sa. Tra­fił do szpi­ta­la w sta­nie cięż­kim.

Wikipedia


stropodach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. pła­ski dach, po­zba­wio­ny pod­da­sza, na któ­rym można urzą­dzić taras

Wiktionary

Stro­po­dach – strop nad ostat­nią kon­dy­gna­cją bu­dyn­ku, który speł­nia jed­no­cze­śnie rolę dachu; jest to dach pła­ski. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną ta­kie­go roz­wią­za­nia jest brak pod­da­sza. Ze wzglę­dów kon­struk­cyj­nych i fi­zycz­nych (układ warstw) stro­po­da­chy dzie­li się na:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strop mrz.

Wiktionary


stropodachowy

przy­miot­nik od: stro­po­dach


SJP.pl


stropowy

zwią­za­ny ze stro­pem, od­no­szą­cy się do stro­pu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od strop

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔˈpɔvɨ, AS: stropovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strop m.

Wiktionary


stroskać

daw­niej: stro­skać się - zmart­wić się, za­nie­po­ko­ić się czymś


SJP.pl


stroszki

Strosz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Nekla.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


stroszowice

Stro­szo­wi­ce (niem. "Stros­chwitz", 1936–1945 "Straßendorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lewin Brze­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


stroszyć

zwy­kle o wło­sach, pió­rach, sier­ści:
1. czy­nić ster­czą­cym, sto­ją­cym;
2. stro­szyć się - wzno­sić się, ster­czeć


SJP.pl


stroński

przy­miot­nik od: Stro­nie Ślą­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy, zwią­za­ny ze Stro­niem, Stro­niem Ślą­skim lub Stro­niem Wsią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Stroń­ski – pol­ski le­karz i woj­sko­wy
  • Fran­ci­szek Stroń­ski – pol­ski bi­blio­te­karz
  • Hen­ryk Stroń­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Sta­ni­sław Stroń­ski – pol­ski ro­ma­ni­sta, pu­bli­cy­sta i po­li­tyk
  • Zdzi­sław Stroń­ski – pol­ski hi­sto­ryk, poseł na Sejm
  • Klucz stroń­ski – hi­sto­rycz­na nazwa dóbr ziem­skich we wschod­niej czę­ści ziemi kłodz­kiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃j̃sʲci, AS: strõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stronie n., stronianin m., stronianka ż.

Wiktionary


strońsko

przy­miot­nik od: Stro­nie Ślą­skie


SJP.pl

Stroń­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wieś po­ło­żo­na w od­le­gło­ści 12 km na po­łud­nio­wy wschód od Sie­ra­dza, na wy­so­kim brze­gu pra­do­li­ny Warty, skąd roz­ta­cza się roz­le­gły widok na Kot­li­nę Sie­radz­ką.

Wikipedia


strożyński

naz­wi­sko


SJP.pl


strożęcin

Stro­żę­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż.

Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Stro­żę­cin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mał­go­rza­ty w Gra­le­wie.

Wikipedia


strubicz

naz­wi­sko


SJP.pl


strubno

Strub­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Pło­ski­nia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

W dru­giej po­ło­wie XVIII wieku wieś na­le­ża­ła do Al­brech­ta Zyg­mun­ta von Ze­i­gut-Sta­ni­sław­skie­go.

Wikipedia


strucel

1. po­dłuż­na, słod­ka bułka droż­dżo­wa, na­dzie­wa­na po­wi­dła­mi, ma­kiem, owo­ca­mi itp.; struc­la;
2. po­tocz­nie: stary, be­zu­ży­tecz­ny przed­miot lub po­jazd; rząch, rzęch, grat, gru­chot, ru­pieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zob. struc­la.

 (1.2) przen. środ. mot. stary, por­dze­wia­ły sa­mo­chód

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stru­cel pol­dek po­szedł na ży­let­ki, już nawet z po­py­chu nie od­pa­lał – siara kom­plet­na, au­to­bu­sem mu­siał jeź­dzić – po­ja­zdem dla sza­rej masy ży­cio­wych er­ro­rów!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strucla ż., strucelka ż.

 przym. struclowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) parch, sztrucel

Wiktionary


strucelka

zdrob­nie­nie od: struc­la


SJP.pl


strucla

po­dłuż­na, słod­ka bułka droż­dżo­wa, na­dzie­wa­na po­wi­dła­mi, ma­kiem, owo­ca­mi itp.; stru­cel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­dłuż­na słod­ka bułka droż­dżo­wa, na­dzie­wa­na masą ma­ko­wą lub po­wi­dła­mi;

Wiktionary

Nie mylić z: stru­del.

Struc­la – wyrób ciast­kar­ski; ro­dzaj pie­czy­wa cu­kier­ni­cze­go nietr­wa­łe­go, w po­sta­ci po­dłuż­nej słod­kiej bułki droż­dżo­wej z na­dzie­niem.

Struc­le czę­sto wy­pie­ka­ne są z cia­sta zwi­nię­te­go w rulon, jak ro­la­da. Spo­ty­ka się je rów­nież w for­mie za­ple­cio­nej, po­dob­nie do chał­ki w war­kocz (co ma od­wo­ły­wać się do Dzie­ciąt­ka Jezus za­wi­nię­te­go w pie­lusz­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama upie­kła dziś struc­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrut͡sla, AS: strucla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strucel m.

:: zdrobn. strucelka ż.

 przym. struclowy

Wiktionary


struclowy

→ struc­la


SJP.pl

Patrz:

strucla

strudel

bar­dzo cien­kie, zwi­ja­ne cia­sto wy­peł­nio­ne jabł­ka­mi lub ma­kiem, pie­czo­ne na maśle, po­da­wa­ne na cie­pło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto fran­cu­skie za­wi­ja­ne z jabł­ka­mi lub na­dzie­niem z sera bądź maku, pie­czo­ne w rond­lu z dużą ilo­ścią masła;

Wiktionary

Nie mylić z: struc­la.

Stru­del – kru­che, wie­lo­war­stwo­we cia­sto de­se­ro­we (po­dob­ne do pół­fran­cu­skie­go), naj­czę­ściej ze słod­kim na­dzie­niem (jabł­ko­wym, wi­śnio­wym), po­sy­py­wa­ne cu­krem pu­drem lub po­le­wa­ne śmie­ta­ną, czę­sto po­da­wa­ne na cie­pło.

Naj­star­szy prze­pis na stru­del ( Mil­li­rahm­stru­del) z 1696 znaj­du­je się w ( Wie­ner Stadt­bi­bliot­hek) w po­sta­ci rę­ko­pi­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadł­bym stru­del z jabł­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrudɛl, AS: strudel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strudlowy

Wiktionary


strudlowy

→ stru­del


SJP.pl

Patrz:

strudel

strudzony

przy­miot­nik

 (1.1) wy­czer­pa­ny fi­zycz­nym wy­sił­kiem

 (1.2) wy­ra­ża­ją­cy zmę­cze­nie fi­zycz­ne

 (1.3) znu­żo­ny dłu­gotr­wa­łą lub mo­no­ton­ną sy­tu­a­cją

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: dk. stru­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­że­li jak stru­dze­ni żni­wia­rze, któ­rzy za­słu­ży­li na od­po­czy­nek po bar­dzo znoj­nym dniu.

 (1.1) Iz­ra­e­li­ci byli nad wszel­ką miarę stru­dze­ni, ale Saul, jako że da­le­ko było do zmierz­chu, po­sta­no­wił wal­czyć dalej.

 (1.1) Cięż­ko, jak ska­zań­cy po­su­wa­li­śmy się dalej do góry, gdyż by­li­śmy już strasz­nie stru­dze­ni, aż ła­god­niej­szym nieco upłaz­kiem do­sta­li­śmy się pod ścia­nę turni szczy­to­wej.

 (1.2) Spo­glą­dam na twa­rze gości w knaj­pie – po­sęp­ne, spa­lo­ne słoń­cem, bro­da­te, stru­dzo­ne.

 (1.2) Gdy od­po­czę­ły stru­dzo­ne dłu­gotr­wa­łą wę­drów­ką nogi, Woj­ciuch i Ko­wal­czyk ru­szy­li w dal­szą drogę.

 (1.3) Są praw­dy, któ­rych nawet nie znają pro­ro­cy.
Ja, stru­dzo­ny tęs­kno­tą, od­kry­wam je w nocy
.

 (1.3) Były agent Se­cret Ser­vi­ce, który nawet raz ura­to­wał życie pre­zy­den­to­wi, obec­nie stru­dzo­ny ży­ciem, nie­śmier­dzą­cy gro­szem (za to wódą i owszem) pry­wat­ny de­tek­tyw zdra­dza­ny przez żonę…

 (1.3) Jeśli je­steś stru­dzo­ny ru­ty­ną i sza­ro­ścią życia, wę­drow­cze, jest w Sta­rym Mie­ście miej­sce dla ta­kich, jak Ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trud mrz., strudzenie n., niestrudzoność ż.

 czas. trudzić ndk., trudzić się ndk. strudzić dk., strudzić się dk., natrudzić dk., natrudzić się dk.

 przym. niestrudzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmęczony, wyczerpany, zmordowany, spracowany, sfatygowany

 (1.2) zmęczony

 (1.3) znużony, zmęczony

Wiktionary


strug

na­rzę­dzie sto­lar­skie drew­nia­ne (rza­dziej me­ta­lo­we); hebel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. na­rzę­dzie sto­lar­skie z wy­su­wa­nym ostrzem, uży­wa­ne do wy­rów­ny­wa­nia, wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni drew­na

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: stru­ga

Wiktionary

Strug, hebel (z niem. "Höbel") – ręcz­ne na­rzę­dzie do obrób­ki skra­wa­niem drew­na i ma­te­ria­łów drew­no­po­chod­nych (płyty wió­ro­we, pil­śnio­we itp.). Sta­no­wi go sta­lo­we ostrze osa­dzo­ne w kor­pu­sie z drew­na, me­ta­lu lub in­nych two­rzyw.

Strug znaj­du­je wiele za­sto­so­wań – od naj­prost­szych – czyli wy­rów­ny­wa­nia pła­szczyzn lub kra­wę­dzi desek, przez bar­dziej za­a­wan­so­wa­ne – wy­ko­ny­wa­nie wrę­bów i wpu­stów do naj­bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych pro­fi­li.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: struk, AS: struk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struganie n., strugaczka ż., strugarka ż., strużka ż., wystruganie n., zastruganie n.

 czas. strugać ndk., wystrugać dk., zastrugać dk.

 przym. strugowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hebel; gw. Górny Śląsk hobel

Wiktionary


struga

1. ciecz pły­ną­ca, le­ją­ca się wą­skim pas­mem
2. mała rzecz­ka, stru­mień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ciecz pły­ną­ca wą­skim pas­mem; pły­ną­ca, le­ją­ca się woda, ciecz

 (1.2) geogr. mała rzecz­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: strug

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: stru­gać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stru­ga – ciek, „mała rzeka”
  • stru­ga – po­ję­cie z za­kre­su me­cha­ni­ki pły­nów
  • stru­ga ina­czej dżet w astro­no­mii
  • Stru­ga – mia­sto w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej
  • Stru­ha, Stru­ga – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie no­wo­u­szyc­kim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go
  • Stru­ga – część mia­sta Marki
  • Stru­ga – część mia­sta Sza­dek
  • Stru­ga – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Stare Bo­ga­czo­wi­ce
  • Stru­ga – część wsi Jun­ce­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Stru­ga – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca
  • Stru­ga – część wsi Dą­bro­wa Mięt­kaw woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Stru­ga – część wsi Żarki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Li­biąż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stru­ga cie­czy spły­wa­ła z góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruɡa, AS: struga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. strużka ż.

 przym. strugowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potok, potoczek, strumyczek

Wiktionary


strugacki

naz­wi­sko, m.in. Ar­ka­dij i Boris Stru­gac­cy - pi­sa­rze ro­syj­scy


SJP.pl


strugacz

osoba za­wo­do­wo ob­słu­gu­ją­ca stru­gar­kę


SJP.pl


strugaczka

po­tocz­nie: na­rzę­dzie do ostrze­nia ołów­ków i kre­dek; tem­pe­rów­ka, ostrzał­ka, stru­gaw­ka, pod­stru­gi­wacz­ka, za­stru­gacz­ka, ostrzyn­ka, stru­gar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) (dial. ma­ło­pol­ski) techn. przy­rząd do ostrze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strug mrz.

 czas. strugać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) temperówka

Wiktionary


struganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stru­gać.

Wiktionary

Stru­ga­nie, gwa­ro­wo he­blo­wa­nie – me­to­da obrób­ki skra­wa­niem po­le­ga­ją­ca na wió­ro­wym usu­wa­niu ma­te­ria­łu przez jed­no­o­strzo­we na­rzę­dzie wy­ko­nu­ją­ce ruch pro­sto­li­nio­wy prze­ry­wa­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. strugać ndk.

 rzecz. strug mrz.

Wiktionary


struganka

rzad­ko: wy­stru­ga­ny przed­miot


SJP.pl


strugarka

1. ma­szy­na do obrób­ki pła­szczyzn i po­wierzch­ni me­ta­lo­wych;
2. ręcz­ne na­rzę­dzie do wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni drew­na; he­blar­ka;
3. ręcz­ne na­rzę­dzie do ko­ro­wa­nia i stru­ga­nia po­wierzch­ni drew­na; ko­row­nik, okrze­sy­wacz­ka;
4. po­tocz­nie: na­rzę­dzie do ostrze­nia ołów­ków i kre­dek; tem­pe­rów­ka, ostrzał­ka, stru­gaw­ka, pod­stru­gi­wacz­ka, za­stru­gacz­ka, ostrzyn­ka, stru­gacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masz. obra­biar­ka do obrób­ki skra­wa­niem pła­szczyzn,

Wiktionary

Stru­gar­ka – obra­biar­ka do obrób­ki skra­wa­niem pła­szczyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dłu­tow­ni­ca to typ stru­gar­ki pio­no­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: struˈɡarka, AS: strugarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strug mrz.

 czas. strugać ndk., wystrugać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk abrychta, abrychtmaszina

Wiktionary


strugarnia

1. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do stru­ga­nia tar­ci­cy;
2. ma­szy­na do stru­ga­nia; stru­gar­ka


SJP.pl


strugarski

do­ty­czą­cy stru­ga­nia


SJP.pl


strugawka

po­tocz­nie: na­rzę­dzie do ostrze­nia ołów­ków i kre­dek; tem­pe­rów­ka, ostrzał­ka, stru­gacz­ka, pod­stru­gi­wacz­ka, za­stru­gacz­ka, ostrzyn­ka, stru­gar­ka


SJP.pl


strugać

1. wy­gła­dzać po­wierzch­nię cze­goś drew­nia­ne­go;
2. ści­nać z drew­na po­dłuż­ne wióry w celu na­da­nia mu od­po­wied­nie­go kształ­tu;
3. wy­ci­nać coś z drew­na przy po­mo­cy ostre­go na­rzę­dzia;
4. ostrzyć ko­niec ołów­ka, kred­ki lub in­ne­go przed­mio­tu; za­stru­gi­wać, tem­pe­ro­wać;
5. usu­wać nożem lub obie­racz­ką zew­nętrz­ną war­stwę; obie­rać, skro­bać;
6. po­tocz­nie: uda­wać kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) obra­biać drew­no po­przez ści­na­nie po­dłuż­nych wiór

 (1.2) wy­gła­dzać drew­no

 (1.3) wy­ci­nać, rzeź­bić coś w drew­nie ostrym na­rzę­dziem

 (1.4) pot. uda­wać kogoś

 (1.5) reg. ści­nać wierzch­nie war­stwy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny stru­gać się

 (2.1) rzad. być stru­ga­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruɡat͡ɕ, AS: strugać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strug, strugacz, strugaczka, struganie, strugarka, strugarnia, strugnica

 przym. strugarski, strugowy

 czas. wystrugać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciosać, heblować, ociosywać

 (1.3) rzeźbić, wycinać, wyrzynać

 (1.4) naśladować

 (1.5) obierać, skrobać

Wiktionary


strugała

1. wy­gła­dzać po­wierzch­nię cze­goś drew­nia­ne­go;
2. ści­nać z drew­na po­dłuż­ne wióry w celu na­da­nia mu od­po­wied­nie­go kształ­tu;
3. wy­ci­nać coś z drew­na przy po­mo­cy ostre­go na­rzę­dzia;
4. ostrzyć ko­niec ołów­ka, kred­ki lub in­ne­go przed­mio­tu; za­stru­gi­wać, tem­pe­ro­wać;
5. usu­wać nożem lub obie­racz­ką zew­nętrz­ną war­stwę; obie­rać, skro­bać;
6. po­tocz­nie: uda­wać kogoś


SJP.pl


strugienice

Stru­gie­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Zduny.

Wikipedia


struk

naz­wi­sko


SJP.pl


strukczaszy

dwo­rza­nin, ob­słu­gu­ją­cy przy stole pod­czas uczty wy­łącz­nie wład­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. nad­wor­ny urzęd­nik ksią­żę­cy lub kró­lew­ski ma­ją­cy pie­czę nad sto­łem pod­czas uczty;

 (1.2) hist. w póź­niej­szej Rze­czy­po­spo­li­tej ty­tu­lar­ny urzęd­nik ziem­ski;

Wiktionary

Struk­cza­szy (truk­cza­szy) – ty­tu­lar­ny urzęd­nik dwor­ski, póź­niej urząd ziem­ski i je­dy­nie tytuł ho­no­ro­wy.

Jako urząd znany od XV wieku i pier­wot­nie okre­śla­ją­cy dwo­rza­ni­na usłu­gu­ją­ce­go kró­lo­wi (księ­ciu) pod­czas uczty. Nazwa wy­wo­dzo­na od nie­miec­kie­go "Truch­sess" (do­słow­nie: „ten, co dru­ży­nie ["trucht"] miej­sce [przy stole] zna­czy”) wska­zu­je, że do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło nie tylko wy­rę­cza­nie kraj­cze­go, ale i za­sta­wia­nie stołu wraz z wyz­na­cza­niem miejsc bie­siad­ni­kom we­dług ich god­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Że to jed­nak do uczty stała chęć nas bie­rze, bądź mi wiel­kim struk­cza­szym, młody bo­ha­te­rze.

 (1.2) W progu uka­za­ła się po­waż­na po­stać struk­cza­sze­go w pa­rad­nym stro­ju, kon­tusz na wy­lo­ty, żupan nie­bie­ski atła­so­wy, pas zło­ci­sty i buty kur­dy­ba­no­we czer­wo­ne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strukczaszyc mos., strukczaszyna ż., strukczaszanka ż., strukczaszostwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) trukczaszy, strukczy; stołowy, krajczy

Wiktionary


struktur

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: struk­tu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruktur, AS: struktur

Wiktionary


struktura

układ i wza­jem­ne za­leż­no­ści po­szcze­gól­nych ele­men­tów sta­no­wią­cych pewną ca­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stały układ i wza­jem­ne re­la­cje ele­men­tów sta­no­wią­cych ca­łość

Wiktionary

Struk­tu­ra ( struc­tu­ra „bu­do­wa, spo­sób bu­do­wa­nia”):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez cały rok po­li­cja usi­ło­wa­ła roz­gryźć struk­tu­rę siat­ki prze­stęp­czej.

 (1.1) Azot­ki glinu, galu i indu przyj­mu­ją dia­men­to­po­dob­ną struk­tu­rę wur­cy­tu, w któ­rej atomy zaj­mu­ją te­tra­e­drycz­ne po­ło­że­nia.

 (1.1) "An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strukˈtura, AS: struktura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strukturalizm m., strukturalista m., strukturalistka ż., strukturalizacja ż., strukturyzacja ż., strukturalizowanie n.

 czas. strukturalizować

 przym. strukturalny, strukturowy, strukturalistyczny, strukturalizacyjny

 przysł. strukturalnie, strukturalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budowa

Wiktionary


strukturalistka

→ struk­tu­ra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

strukturalista

strukturalistyczny

do­ty­czą­cy struk­tu­ra­liz­mu


SJP.pl


strukturalizacja

wy­o­dręb­nie­nie struk­tu­ry cze­goś lub przy­pi­sa­nie cze­muś ja­kiejś struk­tu­ry - ści­śle okre­ślo­ne­go ukła­du wy­ni­ka­ją­ce­go z po­łą­cze­nia ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści; struk­tu­ry­za­cja


SJP.pl

Struk­tu­ra­li­za­cja – pro­ces ba­daw­czy po­le­ga­ją­cy na wła­ści­wym uksz­tał­to­wa­niu i stwo­rze­niu hie­rar­chii struk­tur. Wy­bra­ny przez sie­bie ma­te­riał na­le­ży upo­rząd­ko­wać tak, by do­pro­wa­dzić jed­no­cze­śnie do wy­o­dręb­nie­nia w miarę lo­gicz­nych ukła­dów, które po­win­ny po­mię­dzy sobą za­wie­rać pewne zgod­ne ele­men­ty i związ­ki. Dzię­ki za­sto­so­wa­niu struk­tu­ra­li­za­cji pow­sta­je m.in. pro­gram na­u­cza­nia oraz po­dręcz­nik edu­ka­cyj­ny.

Wikipedia


strukturalizacyjny

do­ty­czą­cy struk­tu­ra­li­za­cji


SJP.pl


strukturalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. nauk. szt. in­ter­dy­scy­pli­nar­ny nurt fi­lo­zo­ficz­no-na­u­ko­wy zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą struk­tu­ry zja­wisk, a nie ich ge­ne­zą ani funk­cją;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • struk­tu­ra­lizm (ar­chi­tek­tu­ra)
  • struk­tu­ra­lizm (fi­lo­zo­fia)
  • struk­tu­ra­lizm (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • struk­tu­ra­lizm (psy­cho­lo­gia)
  • struk­tu­ra­lizm (so­cjo­lo­gia)
  • struk­tu­ra­lizm (sztu­ka)
  • struk­tu­ra­lizm w ba­da­niach li­te­rac­kich
  • struk­tu­ra­lizm – w dy­dak­ty­ce, te­o­ria do­bo­ru tre­ści na­u­cza­nia
  • Fer­di­nand de Sa­us­su­re
  • Cla­u­de Lévi-Stra­uss (za­po­cząt­ko­wał struk­tu­ra­lizm w te­o­rii kul­tu­ry)
  • Mi­chel Fo­u­ca­ult

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój mąż, jako ide­o­lo­gicz­ny zwo­len­nik struk­tu­ra­liz­mu, poz­wo­lił Ku­bu­sio­wi roz­krę­cić blen­der na czę­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struktura ż., strukturalista m., strukturalistka ż., strukturalizacja ż., strukturyzacja ż., strukturalizowanie n.

 czas. strukturalizować

 przym. strukturalny, strukturowy, strukturalistyczny, strukturalizacyjny

 przysł. strukturalnie, strukturalistycznie

Wiktionary


strukturalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|struk­tu­ra­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strukturalizować ndk.

 rzecz. strukturalizm mrz., struktura ż.

Wiktionary


strukturalizować

wy­o­dręb­niać struk­tu­rę cze­goś lub przy­pi­sy­wać cze­muś jakąś struk­tu­rę - ści­śle okre­ślo­ny układ wy­ni­ka­ją­cy z po­łą­cze­nia ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści; struk­tu­ry­zo­wać


SJP.pl


strukturalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­no­szą­cy się do struk­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­mi­ce­lu­lo­za jest bli­ska che­micz­nie i struk­tu­ral­nie ce­lu­lo­zie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strukturalizm mrz., struktura ż.

 przym. strukturalny

Wiktionary


strukturalny

uwz­ględ­nia­ją­cy wza­jem­ne re­la­cje po­szcze­gól­nych ele­men­tów; od­no­szą­cy się do bu­do­wy cze­goś; wy­ni­ka­ją­cy ze struk­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy struk­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­nym mo­ty­wem struk­tu­ral­nym krze­mia­nów są czwo­ro­ścia­ny zbu­do­wa­ne z krze­mu znaj­du­ją­ce­go się w środ­ku i oto­czo­ne­go czte­re­ma ato­ma­mi tlenu umie­szczo­ny­mi na wierz­choł­kach.

 (1.1) Kon­sek­wen­cją eroz­ji jest zmniej­sze­nie obiek­tu, zni­knię­cie wą­skich ga­łę­zi i ma­łych obiek­tów, lik­wi­da­cja szumu, roz­sze­rze­nie się „dziur” w nie­spój­nym ob­sza­rze – przyj­mu­ją one kształt ele­men­tu struk­tu­ral­ne­go.

 (1.1) Struk­tu­ral­ne po­do­bień­stwa skła­du oso­bo­we­go, form or­ga­ni­za­cyj­nych czy faz roz­wo­jo­wych nie muszą by­najm­niej prze­są­dzać o zbież­no­ściach pod in­ny­mi wzglę­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struktura ż., strukturalizacja ż., strukturalizm mrz.

 czas. strukturalizować ndk.

 przysł. strukturalnie

Wiktionary


strukturotwórczy

ma­ją­cy wpływ na pow­sta­wa­nie struk­tur


SJP.pl


strukturować

rzad­ko: wy­o­dręb­niać struk­tu­rę cze­goś lub przy­pi­sy­wać cze­muś jakąś struk­tu­rę - ści­śle okre­ślo­ny układ wy­ni­ka­ją­cy z po­łą­cze­nia ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści; struk­tu­ra­li­zo­wać, struk­tu­ry­zo­wać


SJP.pl


strukturowy

→ struk­tu­ra


SJP.pl

Patrz:

struktura

strukturyzacja

wy­o­dręb­nie­nie struk­tu­ry cze­goś lub przy­pi­sa­nie cze­muś ja­kiejś struk­tu­ry - ści­śle okre­ślo­ne­go ukła­du wy­ni­ka­ją­ce­go z po­łą­cze­nia ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści; struk­tu­ra­li­za­cja


SJP.pl


strukturyzować

wy­o­dręb­niać struk­tu­rę cze­goś lub przy­pi­sy­wać cze­muś jakąś struk­tu­rę - ści­śle okre­ślo­ny układ wy­ni­ka­ją­cy z po­łą­cze­nia ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści; struk­tu­ra­li­zo­wać, struk­tu­ro­wać


SJP.pl


struma

po­więk­szo­ny gru­czoł tar­czy­cy; wole


SJP.pl

Stru­ma, sta­ro­żyt­ny Stry­mon (bułg. Струма, gr. Στρυμόνας – "Stri­mo­nas") – rzeka w za­chod­niej Buł­ga­rii i w pół­noc­nej Gre­cji, w zle­wi­sku Morza Egej­skie­go. Dłu­gość – 415 km (290 km w Buł­ga­rii, 125 km w Gre­cji), po­wierzch­nia zlew­ni – 10 797 km² (w Buł­ga­rii, oprócz tego nie­wiel­kie ob­sza­ry Gre­cji i Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej), śred­ni prze­pływ 76,167 m³/s (w Ma­ri­no Pole).

Wikipedia


strumektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie tar­czy­cy


SJP.pl


strumieniak

1. ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;
2. ga­tu­nek ryby ak­wa­rio­wej z rzędu kar­pień­coksz­tałt­nych


SJP.pl

Stru­mie­niak ("Rhe­o­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ba­weł­nia­ków (Sig­mo­don­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia


strumienianin

miesz­ka­niec Stru­mie­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


strumienianka

miesz­kan­ka Stru­mie­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


strumienica

urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia cie­czy, gazu lub ciała syp­kie­go, nie­ma­ją­ce czę­ści ru­cho­mych; dzie­li się na ejek­to­ry i iniek­to­ry


SJP.pl

Stru­mie­ni­ca lub in­żek­tor – urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia cie­czy, za­wie­sin, ciał syp­kich oraz gazów. Stru­mie­ni­ca musi być za­si­la­na przez pompę, sprę­żar­kę, lub parą z kotła. Dzia­ła­nie stru­mie­ni­cy po­le­ga na wyt­wo­rze­niu róż­ni­cy ci­śnień po­mię­dzy ci­śnie­niem w zbior­ni­ku ssaw­nym a ci­śnie­niem w ko­mo­rze tłocz­nej.

Wikipedia


strumieniomierz

przy­rząd do po­mia­ru zmian stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl


strumieniowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stru­mie­nio­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strumieniować ndk.

 rzecz. strumień mrz.

Wiktionary


strumieniować

o wo­dach opa­do­wych: spły­wać stru­mie­nia­mi po zbo­czach w cza­sie ulewy


SJP.pl


strumieniówka

Stru­mie­niów­ka ("Lo­cu­stel­la flu­via­ti­lis") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny świer­szcza­ków (Lo­cu­stel­li­dae). Wy­stę­pu­je od środ­ko­wej i pół­noc­nej Eu­ro­py po za­chod­nią Sy­be­rię; zi­mu­je w po­łud­nio­wej czę­ści Afry­ki. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


strumienno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stru­mien­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie
  • Stru­mien­no – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Stru­mien­no – dawna gro­ma­da w pow. kro­śnień­skim

Wikipedia


strumień

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. hy­drol. mały na­tu­ral­ny ciek wodny;

 (1.2) ciecz le­ją­ca się wą­skim pas­mem

 (1.3) przen. duża ilość po­ru­sza­ją­cych się osób lub rze­czy

 (1.4) in­form. trans­mi­sja do­star­cza­ją­ca dane mul­ti­me­dial­ne przez In­ter­net

Wiktionary

Stru­mień (stru­myk) – mały na­tu­ral­ny ciek, zaz­wy­czaj ucho­dzą­cy do rzeki. Stru­mie­nie płyną w te­re­nie o róż­ni­co­wa­nej rzeź­bie, w wą­skim, płyt­kim ko­ry­cie o nie­wiel­kim spad­ku i zlew­ni na ogół nie­prze­kra­cza­ją­cej 20 km². W Pol­sce są naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne na po­gó­rzach i w naj­wyż­szych par­tiach po­je­zie­rzy. Stru­mie­nie okre­so­we mogą pow­sta­wać po sil­nych opa­dach de­szczu, roz­to­pach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak łania pra­gnie wody ze stru­mie­ni, moja dusza pra­gnie Cie­bie, Boże!.

 (1.2) Z pę­knię­tej rynny try­ska stru­mień de­szczów­ki.

 (1.2) Stru­mień go­rą­cy wpły­wa do wy­mien­ni­ka cie­pła przy wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze a opu­szcza go przy ni­skiej.

 (1.3) Ze wsi do miast na­pły­wał nie­przer­wa­ny stru­mień ludzi.

 (1.4) Dane te po­ja­wia­ją się w źród­le da­nych i przyj­mu­ją po­stać stru­mie­nia da­nych.

 (1.4) W elek­tro­ni­ce i przet­wa­rza­niu sy­gna­łów dziel­nik stru­mie­nia może przyj­mo­wać formę dziel­ni­ków na­pię­cia, re­zy­sto­ro­wych ukła­dów po­dzia­łu lub bar­dziej za­a­wan­so­wa­nych to­po­lo­gii opar­tych na wzmac­nia­czach ope­ra­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ, AS: strũmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strumienica ż., strumieniowanie n.

:: zdrobn. strumyk m., strumyczek m.

 czas. strumieniować

 przym. strumieniowy, strumienicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strumyk, rzeczka, potok, struga

 (1.2) struga, strużka

 (1.3) potok

 (1.4) stream

Wiktionary


strumieński

przy­miot­nik od: Stru­mień (mia­sto)


SJP.pl


strumiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Emil Stru­miń­ski – pol­ski ofi­cer
  • Józef Stru­miń­ski – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie far­biar­stwa, dzia­łacz PTTK
  • Józef Stru­miń­ski – pol­ski aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny, ma­larz

Wikipedia


strumph-wojtkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


strumyczek

zdrob­nie­nie od: stru­myk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: stru­mień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zosiu, prze­myj sobie ko­lan­ko w stru­mycz­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strumień mrz., strumyk mrz.

 przym. strumieniowy, strumienicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strumyk

Wiktionary


strumycznik

stru­mycz­nik zwy­czaj­ny - ga­tu­nek owada z rzędu sie­cia­rek


SJP.pl


strumyk

1. nie­wiel­ki stru­mień; rzecz­ka;
2. mała struż­ka ja­kiejś cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stru­mień

 (1.2) mały stru­mień

 (1.3) struż­ka cie­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stru­myk – stru­mień, do­pływ Słupi
  • Stru­myk – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Stru­myk – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Kramsk
  • stru­mień, stru­ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mię­dzy pa­gór­ka­mi wił się stru­myk.

 (1.3) Stru­my­ki de­szczu ście­ka­ły po szy­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrũmɨk, AS: strũmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strumień m.

:: zdrobn. strumyczek m.

 przym. strumieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strumyczek

 (1.2) rzeczka, strużka, przest. ponik

Wiktionary


strumykowy

→ stru­myk


SJP.pl

Patrz:

strumyk

struna

sprę­ży­sta nić od­po­wied­nio na­cią­gnię­ta, sta­no­wią­ca źró­dło dźwię­ku w in­stru­men­tach stru­no­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. na­cią­gnię­ta sprę­ży­sta nić, bę­dą­ca źró­dłem dźwię­ku w in­stru­men­tach stru­no­wych;

 (1.2) sport. ela­stycz­na nić z jelit byd­lę­cych lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, uży­wa­na do wy­ro­bu ra­kiet te­ni­so­wych

 (1.3) bud. sprę­ża­ją­cy ele­ment kon­struk­cyj­ny

 (1.4) zob. stru­na grzbie­to­wa.

 (1.5) zob. stru­na gło­so­wa.

 (1.6) zob. stru­na kos­micz­na.

Wiktionary

Stru­na – źró­dło dźwię­ku (wi­bra­tor) w chor­do­fo­nach (in­stru­men­tach stru­no­wych). Stru­ny mogą być wy­ko­na­ne z me­ta­lu, włó­kien na­tu­ral­nych (m.in. jed­wab), two­rzy­wa sztucz­ne­go (prze­waż­nie nylon), lub od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­nych jelit zwie­rzę­cych (in­stru­men­ty smycz­ko­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chó­rem oz­wa­ły się ró­żo­we cza­ple, błę­kit­ne żu­ra­wie i białe ła­bę­dzie na wo­dach, pawie i ben­ga­li w la­sach, a do wtóru im roz­le­ga­ły się dźwię­ki strun, na­wią­za­nych na musz­lę per­ło­wą, i słowa ludz­kiej pie­śni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrũna, AS: strũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strunowiec mzw., podstrunnik mrz., strunowce lm nm.

 przym. strunny, strunowy

 przysł. strunowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) linka

Wiktionary


struniak

no­wot­wór ła­god­ny umiej­sco­wio­ny naj­czę­ściej w oko­li­cy krzy­żo­wo-ogo­no­wej


SJP.pl

Stru­niak (łac. "chor­do­ma", ang. chor­do­ma) – rzad­ki, wol­no­ros­ną­cy no­wot­wór zło­śli­wy, wy­wo­dzą­cy się z po­zo­sta­ło­ści stru­ny grzbie­to­wej. Po­zo­sta­ło­ści stru­ny znaj­du­ją się naj­czę­ściej na stoku ("cli­vus") kości po­ty­licz­nej i w oko­li­cy krzy­żo­wo-gu­zicz­nej, i tam też naj­czę­ściej roz­wi­ja się stru­niak.

Wikipedia


strunka

zdrob­nie­nie od: stru­na


SJP.pl

Stru­na – dawna le­śni­czów­ka na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Stru­noj­cie.

Wikipedia


strunnik

część in­stru­men­tu stru­no­we­go, słu­żą­ca do za­cze­pia­nia strun; stru­no­ciąg


SJP.pl

Strun­nik, stru­no­ciąg, płuż­ka – w in­stru­men­tach smycz­ko­wych ło­pat­ko­wa­ta, z wierz­chu za­o­krą­glo­na, he­ba­no­wa (lub z in­ne­go twar­de­go drew­na) de­secz­ka przy­mo­co­wa­na w węż­szym końcu za po­mo­cą folgi do spe­cjal­ne­go gu­zi­ka znaj­du­ją­ce­go się z tyłu pudła re­zo­nan­so­we­go.

Wikipedia


strunny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. wy­do­by­wa­ją­cy się ze strun

 (1.2) daw. ma­ją­cy stru­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struna ż.

Wiktionary


strunobeton

w bu­dow­nict­wie: beton sprę­żo­ny


SJP.pl


strunowce

naj­bo­gat­szy typ zwie­rząt wtó­ro­u­stych, obej­mu­ją­cy około 44 tys. ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chor­da­ta|Ba­te­son|ref=tak., typ wtó­ro­u­stych z kró­le­stwa zwie­rząt;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: stru­no­wiec

Wiktionary

Stru­now­ce (Chor­da­ta, od gr. i łac. "chor­da" – stru­na) – zwie­rzę­ta dwu­bocz­nie sy­me­trycz­ne, wtó­ro­u­ste, które na jed­nym z eta­pów roz­wo­ju osob­ni­cze­go mają na­stę­pu­ją­ce sześć cha­rak­te­ry­stycz­nych cech bu­do­wy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej ba­zal­ną grupą stru­now­ców są osło­ni­ce (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struna ż., strunowiec mzw.

Wiktionary


strunowiec

przed­sta­wi­ciel naj­bo­gat­sze­go typu zwie­rząt wtó­ro­u­stych, u któ­rych w sta­dium za­rod­ko­wym lub przez całe życie wy­stę­pu­je stru­na grzbie­to­wa


SJP.pl


strunowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od stru­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strũˈnɔvɨ, AS: strũnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struna ż.

Wiktionary


strunówka

po­tocz­nie: to­reb­ka fo­lio­wa z zam­knię­ciem stru­no­wym; wo­re­czek stru­no­wy


SJP.pl


strup

sucha po­kry­wa na ra­nach i usz­ko­dze­niach ciała, pow­sta­ją­ca ze skrze­płej wy­dzie­li­ny; stru­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sucha po­kry­wa na ra­nach i usz­ko­dze­niach ciała, pow­sta­ją­ca ze skrze­płej wy­dzie­li­ny;

Wiktionary

Strup (łac. "cru­sta") – w der­ma­to­lo­gii, wyk­wit pow­sta­ły wsku­tek za­sy­cha­nia płynu wy­się­ko­we­go, tre­ści rop­nej lub krwi na po­wierzch­ni pę­che­rzy­ków i pę­che­rzy, owrzo­dzeń bądź na­dże­rek, albo ran.

Pod war­stwą stru­pów za­cho­dzi pro­ces go­je­nia – im pro­ces go­je­nia jest bar­dziej za­a­wan­so­wa­ny, tym przy­le­ga­nie stru­pa do pod­sta­wy jest luź­niej­sze. Po od­pad­nię­ciu stru­pa po­zo­sta­je cza­so­we prze­bar­wie­nie, lub jeśli pod po­wierzch­nią stru­pa było owrzo­dze­nie – po­zo­sta­je bliz­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: strup, AS: strup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. strupek m.

Wiktionary


strupek

nie­wiel­ki strup


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: strup

Wiktionary


strupel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa, Czer­nia­ków, Gniez­no., zwy­kle środ. prze­stęp. do­zor­ca, stróż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A skoro się już do­sta­tecz­nie ściem­ni, do­sta­nę się […] do pu­ste­go skle­pu, skąd do­pie­ro, po na­gro­ma­dze­niu po­trzeb­nej nam ilo­ści to­wa­ru, wy­nie­sie­my ta­ko­wy na tyły pod­wó­rza, bę­dą­ce­go pod be­zdoś­red­niem na­dzo­rem wzmian­ko­wa­ne­go stru­pla.

 (1.1) Stró­ża pa­pi­ro­sem po­czę­sto­wa­łem […], i dulił cieć razem ze mną […]. Naraz sły­szę gie­wałt i ja­ki­ściś raban w pod­wó­rzu, stru­pel chodu do środ­ka, aż tu pa­trzę, a bramę ci za­my­ka­ją […].

 (1.1) […] stróż drze­mał pod bramą […]. — Za widno, z po­wro­tem moż­na­by się nat­knąć na stru­pla! — zde­cy­do­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strupelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Czerniaków, Warszawa cieć, dzwoniec

Wiktionary


strupiasty

w me­dy­cy­nie: ma­ją­cy po­stać stru­pa, po­kry­ty stru­pa­mi


SJP.pl


strupiały

taki, który stru­piał (stał się tru­pem, za­marł, zmart­wiał)


SJP.pl


strupice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stru­pi­ce – część mia­sta Je­le­nia Góra
  • Stru­pi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Stru­pi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Stru­pi­ce – dawna gmina wiej­ska w woj. wroc­ław­skim (dzi­siej­sze woj. dol­no­ślą­skie)

Wikipedia


strupiechów

Stru­pie­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Wierzb­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa Bi­sku­pa Mę­czen­ni­ka w Czer­won­ce Liw­skiej.

Wikipedia


strupieszałość

zgrzy­bia­łość, mart­wo­ta, bez­ruch


SJP.pl


strupieszały

1. pra­wie mart­wy;
2. o po­glą­dach, ide­ach itp.: za­co­fa­ny, skost­nia­ły, nie­ak­tu­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pra­wie mart­wy, obu­mie­ra­ją­cy ze sta­ro­ści

 (1.2) nie­ak­tu­al­ny, sta­ro­daw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kto zde­cy­do­wał po­li­tycz­nie? – stru­pie­sza­ły rząd lon­dyń­ski, gro­ma­da ka­rie­ro­wi­czów, która chcia­ła Chur­chil­lo­wi się przy­po­do­bać, a która wy­ka­za­ła je­dy­nie, że za­pom­nia­ła Jałtę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstrupʲjɛˈʃawɨ, AS: strupʹi ̯ešau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strupieszenie n., strupieszałość ż.

 czas. strupieszeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przeżyty, skostniały, nienowoczesny

Wiktionary


strupieszczenie

wy­sy­cha­nie na­rzą­dów wew­nętrz­nych i skóry zwłok znaj­du­ją­cych się przez długi okres czasu w su­chym, go­rą­cym śro­do­wi­sku, np. na pu­sty­ni; stru­pie­sze­nie, mu­mi­fi­ka­cja


SJP.pl


strupieszenie

wy­sy­cha­nie na­rzą­dów wew­nętrz­nych i skóry zwłok znaj­du­ją­cych się przez długi okres czasu w su­chym, go­rą­cym śro­do­wi­sku, np. na pu­sty­ni; stru­pie­szcze­nie, mu­mi­fi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sa­mo­ist­ny pro­ces wy­sy­cha­nia zwłok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trupieszenie n.

 czas. ukatrupić, strupieszeć dk., trupieszeć ndk.

 przym. strupieszały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mumifikacja

Wiktionary


strupieszeć

po­paść w mart­wo­tę, bez­ruch, ma­razm; zgrzy­bieć


SJP.pl


strupieć

1. stać się tru­pem, um­rzeć;
2. prze­no­śnie: zam­rzeć, znie­ru­cho­mieć, np. z prze­ra­że­nia


SJP.pl


strupień

sucha po­kry­wa na ra­nach i usz­ko­dze­niach ciała, pow­sta­ją­ca ze skrze­płej wy­dzie­li­ny; strup


SJP.pl


struposz

cho­ro­ba drzew, krze­wów i owo­ców, po­wo­du­ją­ca obu­mie­ra­nie i mart­wi­cę ro­ślin oraz owo­ców


SJP.pl


strupowaty

ma­ją­cy wiele stru­pów, po­kry­ty stru­pa­mi


SJP.pl


strusi

→ struś; stru­sio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stru­siem, do­ty­czą­cy stru­sia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) taki, który na­le­ży do stru­sia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od struś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruɕi, AS: struśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struś m., strusica ż., strusina ż., strusię n., strusiątko n., Struś m./ż., strusiarnia ż., strusiowate nmos.

 przym. strusiowaty

Wiktionary


strusiarnia

po­mie­szcze­nie dla stru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie dla stru­si

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strusi

 rzecz. struś mzw., strusina ż., strusica ż.

Wiktionary


strusica

sa­mi­ca stru­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca stru­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­bie­gu spa­ce­ro­wa­ła stru­si­ca z mło­dym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strusiarnia ż., strusina ż., strusiątko n., strusię n., strusiowate nmos.

:: fm. struś m.

 przym. strusi, strusiowaty

Wiktionary


strusina

mięso stru­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso ze stru­sia

 (1.2) kulin. po­tra­wa ze stru­si­ny (1.1)

Wiktionary

Stru­si­na – naj­więk­sza pod wzglę­dem lud­no­ści dziel­ni­ca Tar­no­wa. Na ko­niec 2022 roku osied­le Stru­si­na li­czy­ło 12 959 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na całym świe­cie stru­si­na uz­na­wa­na jest za przys­mak, a w Pol­sce nie chcą jeść. Pan Kocik oso­bi­ście de­gu­sto­wał stru­sie mięso.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struś m., strusica ż., strusiątko n., strusię n., strusiowate nmos., strusiarnia ż.

 przym. strusi, strusiowaty

Wiktionary


strusiowate

rząd oraz ro­dzi­na pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych; stru­sie


SJP.pl


strusiowaty

o ce­chach stru­sio­wa­tych (rząd oraz ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


strusiowy

→ struś; stru­si


SJP.pl


strusiątko

zdrob­nie­nie od: stru­się


SJP.pl


strusię

młode stru­sia


SJP.pl


strusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


struski

naz­wi­sko


SJP.pl


struszewo

Stru­sze­wo (ka­szub. "Strëszewò", niem. "Strus­sow") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Bo­rzy­tu­chom. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


strut

ku­li­sty twór w żo­łąd­ku prze­żu­wa­czy (np. kóz, krów), pow­sta­ją­cy z nie­straw­nych czą­stek po­kar­mu oraz poł­knię­tej w cza­sie li­nie­nia sier­ści; be­zo­ar


SJP.pl

Strut – dzie­sią­ty album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skie­go wo­ka­li­sty Lenny’ego Kra­vit­za, który zo­stał wy­da­ny 23 wrze­śnia 2014 roku pod szyl­dem wyt­wór­ni Roxie Re­cords za­ło­żo­nej przez sa­me­go ar­ty­stę.

Wikipedia


strutiozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów; ple­u­ro­pelt


SJP.pl

Stru­tio­za­ur ("Strut­hio­sa­u­rus") – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów (No­do­sa­u­ri­dae).

Żył w okre­sie póź­nej kredy (ok. 83-65 mln lat temu) na te­re­nach współ­czes­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 2-2,5 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Au­strii, we Fran­cji i w Ru­mu­nii.

Wikipedia


struty

zasz­ko­dzić czy­je­muś zdro­wiu


SJP.pl


struwać

po­tocz­nie: szko­dzić czy­je­muś zdro­wiu przez po­da­wa­nie nie­wła­ści­we­go po­kar­mu


SJP.pl


struwit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny fos­fo­ran amo­no­wo-ma­gne­zo­wy


SJP.pl

Stru­wit lub też gu­a­nit (fos­fo­ran ma­gne­zo­wo-amo­no­wy) – mi­ne­ral­ny, nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, opi­sa­ny po raz pier­wszy w 1845 roku.

Wikipedia


struwitowy

→ stru­wit


SJP.pl

Patrz:

struwit

struzik

naz­wi­sko


SJP.pl


struć

zasz­ko­dzić czy­je­muś zdro­wiu


SJP.pl


struś

duży, nie­lot­ny ptak o ciem­nym upie­rze­niu wy­stę­pu­ją­cym na tu­ło­wiu i (czę­ścio­wo) szyi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak nie­lot­ny z ro­dzi­ny stru­sio­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych za­kąt­kach Pol­ski można tra­fić na ho­dow­le stru­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: struɕ, AS: struś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strusina ż., strusiątko n., strusiowate nmos., strusię n., strusiarnia ż.

:: fż. strusica ż.

 przym. strusi, strusiowaty

Wiktionary


strużka

mała stru­ga, stru­myk; stru­ży­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała stru­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Struż­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Bo­bro­wi­ce
  • Struż­ka – osada w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Struż­ka – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła
  • Struż­ka – część wsi Iwa­no­wi­ce w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Struż­ka – stru­ga, do­pływ rzeki Błot­ni­cy
  • Struż­ka – stru­ga, do­pływ po­to­ku So­win­ki
  • Struż­ka – stru­ga, do­pływ rzeki Gwdy (jez. Wierz­cho­wo)
  • Struż­ka – stru­ga, do­pływ rzeki Małej Wie­rzy­cy
  • Struż­ka – stru­mień, do­pływ rzeki Bu­ko­wi­ny
  • Struż­ka – stru­mień, do­pływ stru­mie­nia Kar­wi­ny (Po­go­rze­licz­ki)
  • Szum (daw­niej Struż­ka) – rzeka, do­pływ rzeki Tanwi
  • Stru­żan­ka, Struż­ki, Struż­ni­ca, Stru­ży­na, Stru­ży­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kula prze­bi­ła bramę na wylot, po­zo­sta­wia­jąc po sobie nie­wiel­ką dziu­rę, przez którą do środ­ka wpły­nę­ła struż­ka sło­necz­ne­go świa­tła, oś­wiet­la­jąc bocz­ną burtę do­staw­cza­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruʃka, AS: struška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struga ż., strug mrz.

 przym. strugowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński szczurek

Wiktionary


strużki

wióry, stru­ży­ny


SJP.pl

Struż­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Osiek. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.

Przez wieś bie­gnie droga po­wia­to­wa nr 42345 (0816T – Struż­ki – Tur­sko Wiel­kie – Szwa­grów – Pod­wa­le) oraz dwie drogi gmin­ne nr 4233008 (002657T – Tur­sko Wiel­kie – Struż­ki); 4233011 (002660T – Os­sa­la – Struż­ki), w tym też inne drogi gmin­ne nie­ze­wi­den­cjo­no­wa­ne.

Wikipedia


strużkobeton

beton uzy­ska­ny z za­pra­wy ce­men­to­wej, stru­żek (wiór­ków) drzew igla­stych i wody; beton struż­ko­wy


SJP.pl


strużnica

Struż­ni­ca (niem. "Neu Fisch­bach" – Nowy Rybi Potok) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, po­wie­cie kar­ko­no­skim, gmi­nie My­sła­ko­wi­ce, w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich, w Su­de­tach Za­chod­nich.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie je­le­nio­gór­skim.

Wikipedia


strużnik

mie­niak struż­nik - dzien­ny motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


strużok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sien­nik

Wiktionary


strużycki

naz­wi­sko


SJP.pl


strużyna

struż­ka;
1. mała stru­ga, stru­myk;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) od­pad­ki pow­sta­łe pod­czas obrób­ki me­ta­lu, drew­na itp.; ostru­ży­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. zwy­kle lm. stru­ży­ny, odpad, wiór pow­sta­ją­cy przy stru­ga­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stru­ży­na - od­pad­ki pow­sta­łe przy obrób­ce drew­na, me­ta­lu itp. w po­sta­ci wió­rów
  • Stru­ży­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no
  • Stru­ży­na – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg
  • Stru­ży­na – potok, do­pływ Łu­ży­cy
  • Stru­ży­na – kanał, do­pływ Łączy w woj. lu­bu­skim
  • Stru­ży­na – potok, do­pływ Odry
  • Stru­ży­na – dawna gro­ma­da w pow. mo­rą­skim
  • Stru­ży­na – naz­wi­sko
  • Stru­żan­ka, Struż­ka, Struż­ki, Struż­ni­ca, Stru­ży­ny
  • Za­stru­że

Wikipedia


strużyny

wióry, struż­ki


SJP.pl

Stru­ży­ny ( "Flußvorwerk") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Go­ruń­sko.

W la­tach 1975–1998 osada po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie go­rzow­skim.

Wikipedia


strużyński

naz­wi­sko


SJP.pl


strwiąż

rzeka w do­rze­czu Dnie­stru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka we wschod­niej Pol­sce i na za­chod­niej Ukra­i­nie, lewy do­pływ Dnie­stru;

Wiktionary

Strwiąż ( Стривігор lub Стрв'яж "Stry­wi­hor" lub "Strw'jaż") – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce i na za­chod­niej Ukra­i­nie, w do­rze­czu Dnie­stru (zle­wi­sko Morza Czar­ne­go). Dłu­gość – 94 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 955 km², z tego 193 km² w Pol­sce. Źró­dła w Pol­sce, w Gó­rach Sa­noc­ko-Tur­czań­skich, w oko­li­cach Ustrzyk Dol­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: str̥fʲjɔ̃w̃ʃ, AS: str̦fʹi ̯õũ̯š

Wiktionary


strwolotka

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych za­miesz­ku­ją­ca tro­pi­kal­ne re­jo­ny oce­a­nów


SJP.pl

Strwo­lot­ka ("Dac­ty­lop­te­rus vo­li­tans") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny strwo­lot­ko­wa­tych (Dac­ty­lop­te­ri­dae).

Wikipedia


strych

prze­strzeń nad naj­wyż­szym stro­pem lub skle­pie­niem, pod po­kry­ciem da­cho­wym, jako naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku; pod­da­sze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. po­mie­szcze­nie w niek­tó­rych bu­dyn­kach, znaj­du­ją­ce się pod samym da­chem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strych – prze­strzeń pod więź­bą da­cho­wą bu­dyn­ku, zaz­wy­czaj o przez­na­cze­niu go­spo­dar­czym (scho­wek, su­szar­nia, pral­nia itp.)
  • Strych – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Ka­li­ska
  • Strych – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce
  • Strych – dawna gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na widok ojca ucie­ka­ła po pro­stu do swego po­ko­i­ku na pię­trze, po­ło­żo­ne­go tuż obok stry­chu.

 (1.1) Matka za­bro­ni­ła dzie­ciom bawić się na stry­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨx, AS: stryχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. stryszek m.

 przym. strychowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddasze; reg. pozn. łódź, góra, gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie wyrch

Wiktionary


strychalski

naz­wi­sko


SJP.pl


strycharski

naz­wi­sko


SJP.pl


strycharz

ce­glarz, rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy da­chów­ki


SJP.pl

Stry­charz, ce­glarz, ce­giel­nik – rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy cegły. Forma żeń­ska – stry­char­ka – pra­cow­ni­ca ce­giel­ni wy­ra­bia­ją­ca cegły ręcz­nie.

Też przy­rząd do wy­rów­ny­wa­nia gliny w for­mie, ro­dzaj de­secz­ki, zwany był stry­chul­cem.

Wikipedia


strychnina

jeden z naj­bar­dziej tok­sycz­nych al­ka­lo­i­dów o niez­wy­kle gorz­kim smaku, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako trut­ka na szczu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. tok­sy­kol. sil­nie tok­sycz­ny al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach kul­czy­by;

Wiktionary

Strych­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach kul­czy­by wro­nie­go oka, po­sia­da­ją­cy silne wła­ści­wo­ści tok­sycz­ne (LD50=16 mg/kg szczur, śmier­tel­ne dawki do­ust­ne za­re­je­stro­wa­ne dla do­ro­słych ludzi są rzędu 30–120 mg, choć znany jest przy­pa­dek prze­ży­cia po spo­ży­ciu 3,75 g).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nie ujaw­ni­ło symp­to­my za­tru­cia strych­ni­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨxʲˈɲĩna, AS: stryχʹńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strychninowy

Wiktionary


strychninowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze strych­ni­ną, do­ty­czą­cy strych­ni­ny, za­wie­ra­ją­cy strych­ni­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strychnina ż.

Wiktionary


strychowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stry­cho­wać.

Wiktionary

Stry­cho­wa­nie – ocie­ra­nie jed­nej o drugą wew­nętrz­nych czę­ści koń­czyn przed­nich lub tyl­nych w ruchu u konia, mo­gą­ce pro­wa­dzić do oka­le­cze­nia. Jest re­zul­ta­tem nie­wła­ści­we­go spo­so­bu po­ru­sza­nia się konia. Aby uchro­nić wierz­chow­ca przed stry­cho­wa­niem, za­kła­da się mu ochra­nia­cze (stry­chul­ce) lub ba­weł­nia­ne ban­da­że chro­nią­ce pę­ci­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niestrychowanie n.

 czas. strychować ndk.

Wiktionary


strychować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. mu­skać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈxɔvat͡ɕ, AS: stryχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strychówka ż., strychowanie n.

Wiktionary


strychowy

przy­miot­nik od: strych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stry­chem, do­ty­czą­cy stry­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strych mrz., stryszek mrz.

Wiktionary


strychulec

ochra­niacz za­kła­da­ny na staw pę­ci­no­wy konia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ochra­niacz za­kła­da­ny na pę­ci­ny zwie­rzę­tom po­cią­go­wym i wierz­cho­wym dla za­po­bie­że­nia ka­le­cze­niu („stry­cho­wa­niu”)

 (1.2) de­secz­ka do usu­wa­nia nad­mia­ru to­wa­rów syp­kich, np. zboża, po­przez prze­su­wa­nie jej po kra­wę­dzi na­czy­nia - miary

 (1.3) de­secz­ka lub na­prę­żo­ny sznu­rek do ob­cię­cia nad­mia­ru ma­te­ria­łu, prze­su­wa­ny po kra­wę­dzi formy do wy­ro­bu ce­gieł, oraz wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni cegły w cza­sie jej for­mo­wa­nia

 (1.4) łow. krót­ko ob­cię­ty ogon wyżła nie­miec­kie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈxulɛt͡s, AS: stryχulec

Wiktionary


strychówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pę­dzel do sma­ro­wa­nia chle­ba wodą przed wło­że­niem do pieca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈxufka, AS: stryχufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strychować ndk.

Wiktionary


stryczek

1. sznur z pętlą sto­so­wa­ny do wie­sza­nia ska­zań­ców;
2. po­tocz­nie: kara śmier­ci przez po­wie­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. sznur za­koń­czo­ny pętlą za­kła­da­ną na szyję ska­za­nym na śmierć przez po­wie­sze­nie

 (1.2) książk. przen. śmierć przez po­wie­sze­nie

 (1.3) daw. mors. na stat­ku: od­ci­nek liny za­koń­czo­ny z obu stron wę­zła­mi za­wią­za­ny­mi w oka; także. od­ci­nek łań­cu­cha za­koń­czo­ny pier­ście­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kat za­ło­żył mor­der­cy stry­czek na szyję.

 (1.2) Za zdra­dę czeka was stry­czek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɨt͡ʃɛk, AS: stryček

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. powieszenie.

Wiktionary


stryczny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. stry­jecz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryjec mos., stryj m., stryjek m., stryjenka ż., stryjna ż., stryjostwo n., stryk m.

 przym. stryjeczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stryjeczny, stryjny

Wiktionary


stryczowice

Stry­czo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim była włas­no­ścią Mi­ko­ła­ja Krzysz­to­fa Ra­dzi­wił­ła (Sie­rot­ki) w la­tach 1576–1578. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


strydulacja

wy­da­wa­nie dźwię­ków przez wiele zwie­rząt bez­krę­go­wych pod­czas po­cie­ra­nia róż­nych czę­ści ciała


SJP.pl

Stry­du­la­cja ("stri­du­la­tio") – wy­da­wa­nie dźwię­ków po­przez po­cie­ra­nie róż­nych czę­ści ciała. Wiele zwie­rząt bez­krę­go­wych, głów­nie owady, sko­ru­pia­ki i pa­ję­cza­ki, wyksz­tał­ci­ło wy­spe­cja­li­zo­wa­ne apa­ra­ty stry­du­la­cyj­ne – naj­czę­ściej znaj­du­ją się na skrzy­dłach i od­nó­żach.

Wikipedia


strydulacyjny

apa­rat stry­du­la­cyj­ny - na­rząd umoż­li­wia­ją­cy bez­krę­gow­com (głów­nie owa­dom i pa­ję­cza­kom) wy­da­wa­nie dźwię­ków po­przez po­cie­ra­nie swo­ich czę­ści ciała


SJP.pl


stryfić

po­tocz­nie: prze­stra­szyć się; ze­stra­chać się


SJP.pl


stryj

brat ojca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) brat ojca;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stryj, stry­jek – nazwa re­la­cji ro­dzin­nej za­cho­dzą­cej w sto­sun­ku do brata ojca
  • Stryj – rzeka, prawy do­pływ Dnie­stru
  • Stryj – mia­sto na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne nad rzeką Stryj
  • Stryj – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Stryj – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie ło­hoj­skim
  • Zbi­gniew Stryj – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Stryj – hro­ma­da miej­ska w re­jo­nie stryj­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Stryj – sta­cja ko­le­jo­wa w Stry­ju, w ob­wo­dzie lwow­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój stryj ma duże wąsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨj, AS: stryi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryjostwo n.

:: zdrobn. stryjek m.

:: fż. stryjenka ż.

 przym. stryjeczny, stryczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk swok; stpol. stryk

Wiktionary


stryja

brat ojca


SJP.pl


stryjak

naz­wi­sko


SJP.pl


stryjaszek

zdrob­nie­nie od: stryj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. stryj, stry­jek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mil­cze­niu dy­gnę­ła przed stry­jasz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryj mos., stryjek mos., stryjenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stryj; zdrobn. stryjek

Wiktionary


stryjcio

ek­spre­syw­nie: stryj (brat ojca)


SJP.pl


stryjec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. stryj

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryj m., stryjek m., stryjenka ż., stryjna ż., stryjostwo m., stryk m.

 przym. stryczny, stryjeczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stryj, stpol. stryk

Wiktionary


stryjecki

naz­wi­sko


SJP.pl


stryjeczek

zdrob­nie­nie od: stry­jek


SJP.pl


stryjeczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy stry­ja, zwią­za­ny ze stry­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój wnuk stry­jecz­ny zna oso­bi­ście Ku­bi­cę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryj mos., stryjek mos., stryjec mos.

 przym. stryczny, stryjny

Wiktionary


stryjek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od stryj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)  — Ej, stry­jek dziś taki su­ro­wy, kto to wi­dział! — odrzekł Zdob­cio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɨjɛk, AS: stryi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryjec mos., stryj m., stryjaszek m., stryjcio m., stryjenka ż., stryjostwo n.

 przym. stryjowski, stryjeczny, stryczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stryj, stryjaszek, stryjcio

Wiktionary


stryjeneczka

zdrob­nie­nie od: stry­jen­ka


SJP.pl


stryjenka

prze­sta­rza­łe: żona stry­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona stry­ja

Wiktionary

Stry­jen­ka (do po­ło­wy XIX w. stryj­na) – wy­cho­dzą­ca z po­wszech­ne­go uży­cia nazwa re­la­cji ro­dzin­nej za­cho­dzą­cej w sto­sun­ku do żony stry­ja, a więc żony brata ojca.

Współ­cze­śnie wobec stry­jen­ki czę­ściej używa się okre­śle­nia cio­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja stry­jen­ka ma rude włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈjɛ̃nka, AS: stryi ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryj mos., stryjek mos., stryjostwo n., stryjaszek mos., stryjcio mos., stryjec mos.

 przym. stryjowski, stryczny, stryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciotka, stryjna; gw. Górny Śląsk stryjno

Wiktionary


stryjewo

Stry­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Leży nad wschod­nim brze­giem Je­zio­ra Stry­jew­skie­go.

Wikipedia


stryjewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stryjeński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­de­usz Stry­jeń­ski (1849–1943) – ar­chi­tekt
  • Karol Stry­jeń­ski (1887–1932) – ar­chi­tekt
  • Alek­san­der Stry­jeń­ski (1803–1875) – ofi­cer
  • Jan Stry­jeń­ski (1922–1996) – ar­chi­tekt
  • Zyg­munt Karol Stry­jeń­ski (1784–1843) – ge­ne­rał bry­ga­dy
  • Jacek Stry­jeń­ski (1922–1961) – szwaj­car­ski ma­larz i de­ko­ra­tor wnętrz
  • Wła­dy­sław Stry­jeń­ski (1889–1956) – psy­chia­tra i praw­nik
  • Zofia Stry­jeń­ska

Wikipedia


stryjkowo

Stryj­ko­wo (niem. "Stern­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


stryjkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stryjna

żona stry­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. stry­jen­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɨjna, AS: stryi ̯na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stryczny, stryjny

 rzecz. stryjec mos.

Wiktionary


stryjno

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stry­jen­ka

Wiktionary

Stryj­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko.

Wikipedia


stryjny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. stry­jecz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: stryj­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryjec mos., stryj m., stryjek m., stryjenka ż., stryjna ż., stryk m., stryjostwo m.

 przym. stryjeczny, stryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stryjeczny, stpol. stryczny

Wiktionary


stryjo

re­gio­nal­nie: stryj; stry­ju


SJP.pl


stryjostwo

stryj z żoną


SJP.pl


stryjski

przy­miot­nik od: Stryj (wieś w Pol­sce, ukra­iń­skie mia­sto lub rzeka)


SJP.pl


stryju

brat ojca


SJP.pl


stryk

daw­niej albo gwa­ro­wo: brat ojca; stry­jek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. brat ojca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zob. stry­czek.

 (2.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. sma­żo­ny pla­cek ziem­nia­cza­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A po wtóre, słu­chaj: po­szedł do Lich­ten­ste­i­na twój stryk, a potem pójdę je­szcze i ja. Nie hańba ci bę­dzie prze­pro­sić go za winę, boś za­wi­nił – i nie żad­ne­go Lich­ten­ste­i­na, ale posła bę­dziesz prze­pra­szał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨk, AS: stryk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stryczny, stryjny

 rzecz. stryjec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stryj, stryjec

Wiktionary


strykowianin

miesz­ka­niec Stry­ko­wa


SJP.pl


strykowianka

miesz­kan­ka Stry­ko­wa


SJP.pl


strykowo

Stry­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Stę­szew. Stry­ko­wo leży na te­re­nie Po­je­zie­rza Poz­nań­skie­go.

Wikipedia


strykowski

przy­miot­nik od: Stry­ków


SJP.pl


stryków

daw­niej albo gwa­ro­wo: brat ojca; stry­jek


SJP.pl

Stry­ków – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Stry­ków. Był mia­stem szla­chec­kim.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. mia­sto li­czy­ło 3478 miesz­kań­ców przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia na po­zio­mie 426,7 osoby/km².

Stry­ków po­ło­żo­ny jest w hi­sto­rycz­nej ziemi łę­czyc­kiej, na ob­sza­rze Wznie­sień Łódz­kich, nad rzeką Mo­szcze­ni­cą, na pół­noc­ny wschód od Łodzi. W obrę­bie mia­sta znaj­du­je się zalew o po­wierzch­ni 9 ha.

Wikipedia


stryskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stry­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stryskować ndk.

Wiktionary


stryskować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. na­rze­kać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɨˈskɔvat͡ɕ, AS: stryskovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stryskowanie n.

Wiktionary


stryszawa

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Stry­sza­wa – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w za­chod­niej czę­ści po­wia­tu su­skie­go, sie­dzi­ba gminy Stry­sza­wa.

Wikipedia


stryszawski

przy­miot­nik od: Stry­sza­wa


SJP.pl


stryszek

zdrob­nie­nie od: strych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki strych

Wiktionary

Stry­szek – nie­stan­da­ry­zo­wa­na ko­lo­nia wsi Brzo­za w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka.

W la­tach 1975–1998 Stry­szek na­le­żał do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógł­byś przy­nieść ze strysz­ku stary ku­fe­rek dziad­ka Janka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strych mrz.

 przym. strychowy

Wiktionary


stryszowski

przy­miot­nik od: Stry­szo­wa, Stry­szów


SJP.pl


stryszów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Stry­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, sie­dzi­ba gminy Stry­szów.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest u stóp góry Chełm w pa­śmie Be­ski­du Ma­kow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Stry­szów.

Wikipedia


stryt

daw­niej: sek­wens w róż­nych ko­lo­rach w po­ke­rze; strit


SJP.pl


strywializowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stry­wia­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strywializować dk.

Wiktionary


strywialniały

stać się try­wial­nym, po­spo­li­tym; spo­spo­li­cieć


SJP.pl


strywialnieć

stać się try­wial­nym, po­spo­li­tym; spo­spo­li­cieć


SJP.pl


strz.

skrót

 (1.1) hist. wojsk. strze­lec

 (1.2) strzał

 (1.3) med. strzy­kaw­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po otrzy­ma­niu zle­ce­nia do­wód­ca od­dzia­łu kpt. Adam Borys „Pług”, ci­cho­ciem­ny, wyz­na­czył do prze­pro­wa­dze­nia za­ma­chu grupę żoł­nie­rzy z I plu­to­nu, pod do­wództ­wem st. strz. Je­rze­go Zbo­row­skie­go „Je­re­mie­go”.

 (1.2) Po­nad­to, jak na śred­ni moź­dzierz przy­sta­ło, cha­rak­te­ry­zu­je się on wy­so­ką szyb­ko­strzel­no­ścią na po­zio­mie 20 strz./min.

Wiktionary


strzaliński

naz­wi­sko


SJP.pl


strzap

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pod­lo­tek

Wiktionary


strzapocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ku­dłacz (czło­wiek)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ku­dłacz (zwie­rzę)

Wiktionary


strzaskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|strza­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzaskać dk.

Wiktionary


strzaskać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) z dużą siłą ro­zbić na ka­wał­ki

 (1.2) doz­nać po­waż­nej kon­tuz­ji kost­nej czę­ści ciała

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny strza­skać się (ndk. brak)

 (2.1) ro­zbić się na ka­wał­ki w wy­ni­ku ude­rze­nia

 (2.2) pot. mocno opa­lić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzaskanie n.

Wiktionary


strzał

1. mo­ment, w któ­rym z lufy broni pal­nej wy­la­tu­je po­cisk; wy­pu­szcze­nie strza­ły;
2. od­głos wy­strza­łu;
3. wy­buch ła­dun­ku w ko­pal­ni lub ka­mie­nio­ło­mie za­kła­da­ne­go w celu odłu­pa­nia ka­wał­ka skały;
4. ude­rze­nie kie­ru­ją­ce piłkę lub krą­żek w stro­nę bram­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. wy­strze­le­nie strza­ły lub po­ci­sku z broni

 (1.2) sport. ude­rze­nie, kop­nię­cie piłki

 (1.3) pot. próba lo­so­we­go zgad­nię­cia od­po­wie­dzi

 (1.4) pot. za­płod­nie­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: strza­ła

Wiktionary

Strzał – mo­ment, w któ­rym z lufy broni pal­nej wy­la­tu­je po­cisk. Strza­ło­wi naj­czę­ściej to­wa­rzy­szy huk, błysk i chmu­ra gazów wy­lo­to­wych.

Strzał – wy­rzu­ce­nie po­ci­sku z prze­wo­du lufy broni pal­nej (pi­sto­le­tu, ka­ra­bi­nu, dzia­ła itp,), a także broni lub ma­chi­ny mio­ta­ją­cej ta­kiej jak łuk, kusza, ba­li­sta itp..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­ne dzia­ło, szcze­gól­nie dzia­ło be­zo­drzu­to­we, musi tra­fić w czołg od pier­wsze­go strza­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃaw, AS: sṭšau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrzał m., postrzał m., postrzelenie n., strzała ż., strzałka ż., strzałowy m., strzelec m., strzeliwo n., strzelnica ż., strzelectwo n., strzelanie n., strzelanina ż., wystrzał m., zastrzał m., strzelenie n.

 czas. strzelać, strzelić, ostrzelać dk., postrzelić dk., rozstrzelać dk., ustrzelić dk., wystrzelić dk., zastrzelić dk.

 przym. postrzelony, strzałowy, strzelecki, strzelniczy, wystrzałowy, strzelisty, strzelnicowy

 przysł. wystrzałowo

Wiktionary


strzała

1. długi cien­ki pręt za­koń­czo­ny ostrzem z jed­nej stro­ny, lotką z dru­giej, przez­na­czo­ny do wy­strze­li­wa­nia z łuku lub kuszy;
2. pień o pro­stym prze­bie­gu od pod­sta­wy do wierz­choł­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla drzew igla­stych;
3. mło­dzie­żo­wo: sy­gnał pu­szcza­ny te­le­fo­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­cisk przez­na­czo­ny do łuku;

 (1.2) leśn. pień o pro­stym prze­bie­gu od szyi ko­rze­nio­wej (czyli pod­sta­wy) aż do wierz­choł­ka drze­wa;

Wiktionary

Strza­ła – po­cisk przez­na­czo­ny do wy­strze­li­wa­nia z łuku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łuki i strza­ły były uży­wa­ne do walki oraz po­lo­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃawa, AS: sṭšau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelnica ż., strzelanina ż., strzelanie n., strzelec mos., strzał

:: zdrobn. strzałka ż.

 czas. strzelać

 przym. strzelisty, strzelecki, strzelnicowy, strzałowy

Wiktionary


strzałczan

spe­cjal­na bu­dow­la zew­nętrz­na, która umoż­li­wia ostrze­la­nie ukry­tych po­dejść nie­przy­ja­cie­la; fle­sza


SJP.pl

Strzał­czan, fle­sza – nie­wiel­kie, ot­war­te, sa­mo­dziel­ne dzie­ło for­ty­fi­ka­cji po­lo­wej lub pół­sta­łej o na­ry­sie ba­stio­no­wym, jeden z ro­dza­jów szań­ca.

Czę­sto nazwę tę sto­su­je się w od­nie­sie­niu do lu­ne­ty, sło­ni­czo­ła lub ra­we­li­nu.

Wikipedia


strzałeczka

zdrob­nie­nie od: strzał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: strzał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃaˈwɛt͡ʃka, AS: sṭšau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzałka ż., strzelec mos., strzelanina ż.

Wiktionary


strzałka

1. znak wska­zu­ją­cy kie­ru­nek, ma­ją­cy po­stać sche­ma­tycz­nie na­ry­so­wa­nej strza­ły;
2. igła wska­zu­ją­ca na tar­czy z po­dział­ką od­po­wied­nią war­tość w urzą­dze­niach po­mia­ro­wych;
3. za­baw­ka skła­da­ją­ca się z ostrza i pla­sti­ko­wych skrzy­de­łek lub po­dob­na, którą można rzu­cać do tar­czy;
4. pasek bia­łej sier­ści na czole konia;
5. jedna z dwóch kości go­le­ni, łą­czą­ca się z pi­szcze­lą; kość strzał­ko­wa;
6. bez­krę­go­wiec mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: strza­ła

 (1.2) linia z gro­tem, sym­bol wska­zu­ją­cy kie­ru­nek albo miej­sce

 (1.3) me­trol. wska­zów­ka po­ka­zu­ją­ca war­tość mie­rzo­nej wiel­ko­ści fi­zycz­nej

 (1.4) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­git­ta­ria|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych;

 (1.5) anat. pot. kość strzał­ko­wa;

 (1.6) rzut­ka do gry w lotki

 (1.7) pot. te­le­kom. po­je­dyn­czy sy­gnał te­le­fo­nicz­ny słu­żą­cy jako umow­ny znak

 (1.8) pasek bia­łej sier­ści na czole konia

 (1.9) każda z dwóch bruzd w ko­py­cie konia

 (1.10) pot. ta­blicz­ka dro­gow­ska­zu

 (1.11) fiz. naj­wyż­szy punkt fali sto­ją­cej

 (1.12) mat. w te­o­rii ka­te­go­rii: mor­fizm

 (1.13) fiz. strzał­ka czasu: kie­ru­nek upły­wu czasu

 (1.14) geom. strzał­ka łuku: od­ci­nek sta­no­wią­cy róż­ni­cę pro­mie­nia koła pro­sto­pa­dłe­go do cię­ci­wy ogra­ni­cza­ją­cej od­ci­nek koła oraz wy­so­ko­ści trój­ką­ta wyz­na­czo­ne­go przez ra­mio­na kąta środ­ko­we­go i tę cię­ci­wę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strzał­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych; np. strzał­ka wodna
  • strzał­ka – jedna z kości go­le­ni
  • strzał­ka – ele­ment ko­py­ta ko­nio­wa­tych
  • strzał­ka (Sa­git­ta) – ro­dzaj bez­krę­gow­ców mor­skich, np. strzał­ka bał­tyc­ka, strzał­ka mała
  • strzał­ka mi­łos­na – struk­tu­ra wa­pien­na lub chi­ty­no­wa, wyt­wa­rza­na przez niek­tó­re ga­tun­ki obupł­cio­wych śli­ma­ków
  • Strzał­ka – stru­mień, do­pływ Słupi
  • Strzał­ka – potok, do­pływ Stud­ni­cy
  • strzał­ka – w te­o­rii ka­te­go­rii inna nazwa mor­fiz­mu
  • strzał­ka – w ge­o­me­trii wy­so­kość od­cin­ka koła
  • strzał­ka – naj­wyż­szy punkt fali sto­ją­cej
  • to­po­lo­gia strzał­ki (pro­sta Sor­gen­fre­ya) – to­po­lo­gia na \mathbb{R}
  • strzał­ka czasu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wsta­ję i ru­szam w drogę zgod­nie z adre­sem, który na szczę­ście za­no­to­wa­łam, spo­rzą­dza­jąc do­kład­ny szkic ze strzał­ka­mi.

 (1.2) Dwa­na­ście cy­lin­drów fer­ra­ri 410 pra­co­wa­ło nadal bez­gło­śnie, choć strzał­ka szyb­ko­ścio­mie­rza prze­kra­cza­ła cyfrę sto dwa­dzie­ścia.

 (1.2) Strzał­ki służą do wska­zy­wa­nia kie­run­ku lub re­la­cji.

 (1.7) Puść mi strzał­kę jak do­je­dziesz do domu, żebym wie­dzia­ła, że wszyst­ko w po­rząd­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃawka, AS: sṭšau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzał m., strzelanie n., strzelenie n.

:: zgrub. strzała ż.

:: zdrobn. strzałeczka ż.

 czas. strzałkować ndk., ostrzałkować dk., strzelać ndk., strzelić dk.

 przym. strzałkowy, strzałowy, strzelniczy, strzelisty, strzelecki, strzelnicowy

 przysł. strzałkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzałeczka

 (1.6) lotka, rzutka, dart

 (1.7) pot. sygnał, głuchy

Wiktionary


strzałki

1. znak wska­zu­ją­cy kie­ru­nek, ma­ją­cy po­stać sche­ma­tycz­nie na­ry­so­wa­nej strza­ły;
2. igła wska­zu­ją­ca na tar­czy z po­dział­ką od­po­wied­nią war­tość w urzą­dze­niach po­mia­ro­wych;
3. za­baw­ka skła­da­ją­ca się z ostrza i pla­sti­ko­wych skrzy­de­łek lub po­dob­na, którą można rzu­cać do tar­czy;
4. pasek bia­łej sier­ści na czole konia;
5. jedna z dwóch kości go­le­ni, łą­czą­ca się z pi­szcze­lą; kość strzał­ko­wa;
6. bez­krę­go­wiec mor­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzał­ki – wieś w woj. łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Strzał­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Strzał­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Strzał­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło
  • Strzał­ki – dawna gro­ma­da w pow. ostro­łęc­kim
  • Strzał­ki - sta­cja ko­le­jo­wa na Cen­tral­nej Ma­gi­stra­li Ko­le­jo­wej w Strzał­kach, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim w po­wie­cie gró­jec­kim
  • Strzał­ki – wieś w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • strzał­ka

Wikipedia


strzałkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ostrze strza­ły, po­dob­ny do strzał­ki


SJP.pl


strzałkowice

Strzał­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Ruja.

Wikipedia


strzałkowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzał­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Stupsk
  • Strzał­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Łukta
  • Strzał­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo
  • Strzał­ko­wo – część mia­sta Go­le­niów, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Strzał­ko­wo – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim
  • Strzał­ko­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Strzał­ko­wie, w po­wie­cie słu­pec­kim, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Strzał­ko­wo – obocz­na nazwa je­zio­ra Strzał­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec
  • Strzał­ko­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


strzałkowski

przy­miot­nik od: Strzał­ko­wa, Strzał­ko­wo, Strzał­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Strzał­kow­ski (1911-1991) – pol­ski woj­sko­wy
  • Jerzy Strzał­kow­ski (1926-2008) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Krzysz­tof Strzał­kow­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i urzęd­nik
  • Piotr Strzał­kow­ski – pol­ski in­for­ma­tyk i fizyk
  • Roman Strzał­kow­ski – pol­ski uczeń, ofia­ra Poz­nań­skie­go Czerw­ca
  • Ste­fan Strzał­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Wie­sław Strzał­kow­ski – pol­ski praw­nik, poeta, po­li­tyk i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Woj­ciech Strzał­kow­ski – pol­ski me­ne­dżer i przed­się­bior­ca
  • Zbi­gniew Strzał­kow­ski (1929–1993) – pol­ski tan­cerz, cho­re­o­graf
  • Zbi­gniew Strzał­kow­ski (1933-2017) – pol­ski poeta i pro­za­ik
  • Zbi­gniew Strzał­kow­ski (1958–1991) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, fran­cisz­ka­nin
  • Strzał­kow­ski – herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Osto­ja

Wikipedia


strzałkowy

→ strzał­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze strzał­ką, ma­ją­cy po­stać strzał­ki

 (1.2) anat. bie­gną­cy od przo­du ku ty­ło­wi

 (1.3) anat. zwią­za­ny ze strzał­ką (ko­ścią strzał­ko­wą)

Wiktionary

Patrz:

strzałka

Powiązane:

 rzecz. strzałka ż., strzelanina ż., strzelec mos.

 przym. strzelecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sagitalny

Wiktionary


strzałokrzyżowiec

czło­nek na­ro­do­we­go, wę­gier­skie­go ugru­po­wa­nia z okre­su II wojny świa­to­wej, opo­wia­da­ją­ce­go się za współ­pra­cą z Niem­ca­mi


SJP.pl


strzałowaty

przy­po­mi­na­ją­cy strza­łę, po­dob­ny do strza­ły


SJP.pl


strzałowe

gór­nik pra­cu­ją­cy w ko­pal­ni przy ro­bo­tach strza­ło­wych


SJP.pl


strzałowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strza­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Mi­ło­wi­dy
  • Stral­sund (Strza­ło­wo) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, sie­dzi­ba po­wia­tu Vor­pom­mern-Rügen
  • Strza­ło­wo – osada wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Strza­ło­wo – leśny re­zer­wat przy­ro­dy w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w gra­ni­cach Ma­zur­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go

Wikipedia


strzałowy

gór­nik pra­cu­ją­cy w ko­pal­ni przy ro­bo­tach strza­ło­wych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze strza­łem, do­ty­czą­cy strza­łu

 (1.2) zwią­za­ny ze strza­łą, do­ty­czą­cy strza­ły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gór­nik zaj­mu­ją­cy się za­kła­da­niem ła­dun­ków wy­bu­cho­wych i ich de­to­na­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., strzelanina ż., strzelanie n., strzałka ż., strzał m., strzała ż.

 czas. strzelać

 przym. strzelecki

Wiktionary


strzałówka

wie­czer­ni­ca strza­łów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


strzebielewo

Strze­bie­le­wo (do 1945 Stre­be­low) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce, 10,5 km na pół­noc­ny za­chód od Dolic (sie­dzi­by gminy) i 9 km na po­łud­nio­wy wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu). We wsi znaj­du­je się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Strze­bie­le­wo Py­rzyc­kie, skąd można do­je­chać do Poz­na­nia, Szcze­ci­na i Świ­no­uj­ścia.

Wikipedia


strzebielinko

Strze­bie­lin­ko (kaszb. "Strzebielinkò", niem. "Strze­bie­lin­ken", "daw­niej Strze­bie­li­no") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no. Leży przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Wej­he­ro­wo-Cho­cze­wo-Lę­bork (obec­nie za­wie­szo­nej).

Wikipedia


strzebielino

Strze­bie­li­no (nazwa obocz­na: Strze­bie­li­no Mor­skie, kaszb. "Strzebielëno") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce. Leży w pra­do­li­nie Łeby, na wschod­nim skra­ju Pu­szczy Wierz­chu­ciń­skiej.

So­łect­wo "Strze­bie­li­no" obej­mu­je wieś Strze­bie­li­no z wy­łą­cze­niem osady Strze­bie­li­no-Osied­le która ma sta­tus osob­ne­go so­łect­wa.

Wikipedia


strzebińczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


strzebla

chro­nio­na ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl


strzec

mieć pod opie­ką, pil­no­wać, do­zo­ro­wać, opie­ko­wać się kimś lub czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć pod opie­ką, pil­no­wać, do­zo­ro­wać, opie­ko­wać się kimś lub czymś

 (1.2) prze­strze­gać cze­goś, być po­słusz­nym cze­muś, po­stę­po­wać zgod­nie z czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny strzec się

 (2.1) uni­kać cze­goś, pil­no­wać się, uwa­żać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ści­ga­na przez agen­tów Im­pe­rium księż­nicz­ka Leia ucie­ka do domu, strze­gąc wy­kra­dzio­nych pla­nów, które mogą oca­lić jej lud i przy­wró­cić wol­ność ga­lak­ty­ce…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛt͡s, AS: sṭšec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzeżenie n.

Wiktionary


strzecha

sło­mia­ne lub trzci­no­we po­kry­cie dachu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­kry­cie dachu wy­ko­na­ne ze słomy lub trzci­ny;

 (1.2) przen. bujne, zmierz­wio­ne włosy

Wiktionary

Strze­cha – po­kry­cie da­cho­we ze słomy lub trzci­ny wy­ko­ny­wa­ne na da­chach o dużym spad­ku. Obec­nie prze­ży­wa re­ne­sans w bu­dow­nict­wie re­gio­nal­nym (za­ja­zdy) jak i w bu­dow­nict­wie miesz­kal­nym.

Gru­bość strze­chy na bu­dyn­kach miesz­kal­nych to ok. 35 cm. Ory­gi­nal­ne dachy kryte strze­chą można spot­kać m.in. na Po­gó­rzu Kar­pac­kim, Ma­zo­wszu, Po­le­siu, Ka­szu­bach i w Za­chod­nio­po­mor­skiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strze­chę wy­ko­ny­wa­no daw­niej ze słomy żyt­niej.

 (1.1) Moją rze­czą jest pod­trzy­my­wać ogień oraz uty­kać gęsto strze­chę, by nie prze­mo­kła od de­szczu, i mocno, by wiatr nie po­niósł jej na drze­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛxa, AS: sṭšeχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strześniak m., strzeszak m., strzecharz m., strzecharstwo n.

Wiktionary


strzechacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. duży ka­pe­lusz gó­ral­ski

Wiktionary


strzecharstwo

rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na kry­ciu da­chów strze­chą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zawód zwią­za­ny z kry­ciem dachu strze­chą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzecharz mos., strzecha ż.

Wiktionary


strzecharz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się kry­ciem da­chów strze­chą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik kry­ją­cy dach strze­chą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy w skan­se­nie strze­cha­rzy pra­cu­ją­cych na dachu sta­re­go spich­le­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzecha ż., strzecharstwo n.

Wiktionary


strzechewka

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny strze­chwo­wa­tych


SJP.pl


strzechocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. duży ka­pe­lusz gó­ral­ski

Wiktionary


strzechowy

→ strze­cha


SJP.pl

Patrz:

strzecha

strzechwa

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny strze­chwo­wa­tych


SJP.pl


strzechwowate

ro­dzi­na mchów z rzędu strze­chwow­ców


SJP.pl

Strze­chwo­wa­te ("Grim­mia­ce­ae" Arn.) – ro­dzi­na mchów (prąt­ni­ków) z rzędu strze­chwow­ców. Obej­mu­je 9–11 ro­dza­jów z ok. 325 ga­tun­ka­mi spo­ty­ka­ny­mi na całym świe­cie. Do pol­skiej flory na­le­ży 56 ga­tun­ków z tej ro­dzi­ny. Mchy te są kse­ro­fi­ta­mi za­sied­la­ją­cy­mi nagie, suche po­dło­ża, zwy­kle pia­ski, skały, głazy i mury w na­sło­necz­nio­nych miej­scach.

Wikipedia


strzechwowiec

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny strze­chwo­wa­tych


SJP.pl


strzeganowice

Strze­ga­no­wi­ce (niem. "Pas­chwitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


strzegocice

Strze­go­ci­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Pilz­no. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży ok. 4 km od Pilz­na.

W Strze­go­ci­cach-Bie­lo­wy znaj­du­je się rek­to­rat pw. Mi­ło­sier­dzia Bo­że­go i Matki Bożej Fa­tim­skiej, który zo­stał usta­no­wio­ny 1 wrze­śnia 2022 roku.

Wikipedia


strzegom

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;

Wiktionary

Strze­gom (łac. "Stre­go­via", niem. "Strie­gau", cz. "Střihom") – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Strze­gom. Duży oś­ro­dek ka­mie­niar­ski – licz­ne ko­pal­nie gra­ni­tu strze­gom­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto li­czy­ło 15 086 miesz­kań­ców (286. miej­sce w kraju).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strzegomianin m., strzegomianka ż.

 przym. strzegomski

Wiktionary


strzegomianin

miesz­ka­niec Strze­go­mia


SJP.pl


strzegomianka

miesz­kan­ka Strze­go­mia


SJP.pl


strzegomski

→ Strze­gom


SJP.pl

Patrz:

Strzegom

strzegowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­go­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Strze­go­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin

Wikipedia


strzegowski

przy­miot­nik od: Strze­go­wa, Strze­go­wo, Strze­gów


SJP.pl


strzekęcino

Strze­kę­ci­no (po­tocz­nie Strze­kę­cin, daw­niej: niem. "Strec­kent­hin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Świe­szy­no.

Wikipedia


strzel

dra­pież­ny chrząszcz z ro­dzi­ny bie­ga­czy; bom­bar­dier


SJP.pl

Strzel ("Bra­chi­nus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych i po­dro­dzi­ny strze­lo­wa­tych. Obej­mu­je 359 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Wikipedia


strzelający

osoba, która strze­la; strze­lec


SJP.pl


strzelanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­da­wa­nie strza­łu z broni

 (1.2) wojsk. ćwi­cze­nia, za­ję­cia ze strze­lect­wa

 (1.3) sport. próba zdo­by­cia gola przez skie­ro­wa­nie piłki do bram­ki prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛˈlãɲɛ, AS: sṭšelãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzelce nmos., strzałowy mos., strzał m., strzelec m., strzelnica ż., strzelectwo n., strzelanina ż., strzelanka ż., strzała ż., strzałka ż., postrzeleniec m., strzelba ż., Strzelec m., postrzał m., strzelistość ż., strzelenie n., rozstrzelanie n.

 czas. strzelać ndk., strzelić dk., postrzelać ndk., postrzelić dk.

 przym. strzelisty, strzelecki, strzałowy, strzelniczy, postrzałowy, strzelnicowy

 temsłow. -strzelny

Wiktionary


strzelanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strza­ły z broni pal­nej pa­da­ją­ce jeden za dru­gim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy osoby zgi­nę­ły w wy­ni­ku strze­la­ni­ny, do któ­rej dosz­ło we wto­rek w mo­skiew­skim są­dzie ob­wo­do­wym (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzał mrz., strzała ż., strzałeczka ż., strzałka ż., strzelacz mos., strzelanka ż., strzelarka ż., strzelba ż., strzelczyni ż., strzelec mos., Strzelec mzw./mos., strzelectwo n., strzeliwo n., strzelnica ż., postrzał mrz., postrzałek mzw., postrzałka ż., postrzeleniec mos., przestrzał mrz., rozstrzał mrz., wystrzał mrz., zastrzał mrz., zestrzał mrz., dostrzelanie n., dostrzelenie n., nastrzelanie n., obstrzelanie n., obstrzeliwanie n., odstrzelanie n., odstrzeliwanie n., odstrzelenie n., ostrzelanie n., ostrzeliwanie n., poprzestrzelanie n., poprzestrzeliwanie n., porozstrzeliwanie n., postrzelanie n., postrzelenie n., powystrzelanie n., pozastrzelanie n., przestrzelanie n., przestrzeliwanie n., przestrzelenie n., przystrzelanie n., przystrzeliwanie n., przystrzelenie n., rozstrzelanie n., rozstrzeliwanie n., rozstrzelenie n., strzelanie n., strzelenie n., ustrzelenie n., wstrzelanie n., wstrzeliwanie n., wstrzelenie n., wystrzelanie n., wystrzeliwanie n., wystrzelenie n., zastrzelenie n., zestrzelanie n., zestrzeliwanie n., zestrzelenie n.

 czas. dostrzelać dk., dostrzelić dk., nastrzelać dk., obstrzelać dk., obstrzeliwać ndk., odstrzelać dk., odstrzeliwać ndk., odstrzelić dk., ostrzelać dk., ostrzeliwać ndk., poprzestrzelać dk., poprzestrzeliwać ndk., porozstrzeliwać ndk., postrzelać dk., postrzelić dk., powystrzelać dk., pozastrzelać dk., przestrzelać ndk./dk., przestrzeliwać ndk., przestrzelić dk., przystrzelać dk., przystrzeliwać ndk., przystrzelić dk., rozstrzelać dk., rozstrzeliwać ndk., rozstrzelić dk., strzelać ndk., strzelić dk., ustrzelić dk., wstrzelać dk., wstrzeliwać ndk., wstrzelić dk., wystrzelać dk., wystrzeliwać ndk., wystrzelić dk., zastrzelić dk., zestrzelać ndk./dk., zestrzeliwać ndk., zestrzelić dk.

 ims. postrzelony, rozstrzelony, strzelony, zastrzelony

 przym. strzałowy, strzałowaty, strzałkowy, strzałkowaty, strzelecki, strzelniczy, odstrzałowy, postrzałowy, wystrzałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palba, strzelanka

Wiktionary


strzelanka

po­tocz­nie:
1. gra wideo po­le­ga­ją­ca na eli­mi­no­wa­niu prze­ciw­ni­ków przy po­mo­cy broni pal­nej;
2. film z licz­ny­mi sce­na­mi uka­zu­ją­cy­mi wy­mia­nę ognia z broni pal­nej;
3. strze­la­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gry­komp. ga­tu­nek gier cy­fro­wych, któ­rych roz­gryw­ka opie­ra się na po­ko­ny­wa­niu prze­ciw­ni­ków za po­mo­cą broni pal­nej;

Wiktionary

Strze­lan­ka lub sho­o­ter – jeden z pod­ga­tun­ków kom­pu­te­ro­wych gier akcji. Zaz­wy­czaj kon­cen­tru­je się na od­dzia­ły­wa­niu gra­cza na ele­men­ty oto­cze­nia za po­mo­cą broni pal­nej, a czę­sto także bia­łej. Roz­gryw­ka po­le­ga na kon­tro­li po­sta­ci gra­cza i eli­mi­na­cji wir­tu­al­nych prze­ciw­ni­ków kie­ro­wa­nych przez sztucz­ną in­te­li­gen­cję lub in­nych gra­czy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) De­sti­ny jest drugą naj­le­piej sprze­da­ją­cą się marką strze­la­nek w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

 (1.1) Jakie jest naj­lep­sze Call of Duty? Ran­king gier z le­gen­dar­nej serii strze­la­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., strzelba ż., strzelanie n., strzelanina ż.

Wiktionary


strzelać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. strze­lić)

 (1.1) od­da­wać strzał z broni

 (1.2) przen. ude­rzać

 (1.3) przen. dawać dźwięk po­dob­ny do wy­da­wa­ne­go przez broń palną

 (1.4) pot. przen. zro­bić coś szyb­ko, nagle lub wy­ra­zi­ście

 (1.5) pot. dawać zga­dy­wa­ną od­po­wiedź na py­ta­nie

 (1.6) sport. kie­ro­wać piłkę do bram­ki

 (1.7) środ. żegl. zdej­mo­wać po­zy­cję ciała nie­bie­skie­go sek­stan­tem

 (1.8) fot. wy­ko­ny­wać zdję­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał Apol­lo ser­decz­ne­go przy­ja­cie­la w mło­dym Hia­kin­to­sie, któ­re­go uczył strze­lać z łuku i grać na cy­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlat͡ɕ, AS: sṭšelać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzelce nmos., ostrzał m., postrzał m., postrzelenie n., strzał m., strzała ż., strzałka ż., strzałowy m., strzelec m., strzeliwo n., strzelnica ż., strzelectwo n., strzelanie n., strzelanina ż., wystrzał m., zastrzał m., strzelba ż., Strzelec mos., strzelenie n.

 czas. strzelić, ostrzelać dk., postrzelić dk., rozstrzelać dk., ustrzelić dk., wystrzelić dk., zastrzelić dk.

 przym. postrzelony, strzałowy, strzelecki, strzelniczy, wystrzałowy, strzelisty, strzelnicowy

Wiktionary


strzelba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długa śru­to­wa broń my­śliw­ska;

 (1.2) daw. ja­ka­kol­wiek broń palna

 (1.3) daw. ogół broni pal­nej

 (1.4) daw. czyn­ność strze­la­nia

 (1.5) daw. łow. po­lo­wa­nie

Wiktionary

Strzel­ba – ro­dzaj broni strze­lec­kiej przy­sto­so­wa­nej do wy­strze­li­wa­nia po­ci­sków w for­mie: śrutu, lof­tek lub bre­nek. Naj­czę­ściej jest to broń gład­ko­lu­fo­wa za­li­cza­na do broni śru­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łatwo się było do­my­śleć, że Kali mówi nie o pen­tar­kach, lecz o grub­szej ja­kiejś zwie­rzy­nie; uka­za­wszy bo­wiem strzel­bę Sta­sia przy­ło­żył na­stęp­nie palce do głowy na znak, że jest to zwie­rzy­na ro­ga­ta.

 (1.1) Brat mój, Kazio, który ko­rzy­sta­jąc z wa­ka­cji, całe dnie prze­sia­dy­wał za domem, w staj­niach, w lesie, ze strzel­bą na koniu lub na łodzi, w tej chwi­li wła­śnie ujeż­dżał pod wierzch na pod­wó­rzu fol­warcz­nym młode konie ze stad­ni­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlba, AS: sṭšelba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec m., strzelanie n., strzelanka ż., strzelanina ż., strzelenie n.

 czas. strzelać

 przym. strzelecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuzja

Wiktionary


strzelbicki

naz­wi­sko


SJP.pl


strzelbowy

→ strzel­ba


SJP.pl

Patrz:

strzelba

strzelce

osoba zaj­mu­ją­ca się strze­la­niem z broni pal­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści w Pol­sce lub ich czę­ści;

 (1.2) geogr. pot. Strzel­ce Kra­jeń­skie

 (1.3) geogr. pot. Strzel­ce Opol­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzel­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Do­bro­szy­ce
  • Strzel­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce
  • Strzel­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Strzel­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Bia­ło­po­le
  • Strzel­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Na­łę­czów
  • Strzel­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Strzel­ce
  • Strzel­ce – część wsi Cho­cho­łów w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Żych­lin
  • Strzel­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Strzel­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Do­ma­szo­wi­ce
  • Strzel­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • Strzel­ce – przy­sió­łek wsi Wil­ka­sy w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • Strzel­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie byłam w Strzel­cach chyba już z dzie­sięć lat.

 (1.2) Lu­cy­na po­cho­dzi ze Strze­lec.

 (1.3) Za­miesz­ka­li gdzieś pod Strzel­ca­mi po po­wro­cie Zbysz­ka z woj­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelczanin mos., strzelczanka ż., strzelec mos., Strzelec mos./mzw., strzelczyni ż., strzelczyk mos./mzw., strzelectwo n., strzelanina ż., strzelanie n., strzeleckość ż., strzelnica ż., Strzelcew mrz.

 czas. strzelać ndk., strzelać się ndk., strzelić dk.

 przym. strzelecki, strzelczy, strzelny

 przysł. strzelecko

Wiktionary


strzelczak

naz­wi­sko


SJP.pl


strzelczanin

miesz­ka­niec Strze­lec (Kra­jeń­skich, Opol­skich lub Wiel­kich)


SJP.pl


strzelczanka

miesz­kan­ka Strze­lec Kra­jeń­skich, Opol­skich, Wiel­kich


SJP.pl


strzelczański

przy­miot­nik od: Strzel­ce Kra­jeń­skie, Strzel­ce Opol­skie, Strzel­ce Wiel­kie; strze­lec­ki (czę­ściej)


SJP.pl


strzelczy

daw­niej: strze­lec­ki


SJP.pl


strzelczyk

ro­dzaj z rzędu ryb oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strzel­czyk in­dyj­ski – ryba
  • Strzel­czyk – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Grze­gorz Strzel­czyk (ur. 1971) – pol­ski du­chow­ny
  • Jan Strzel­czyk (1942–2007) – pol­ski tre­ner siat­kar­ski
  • Jerzy Strzel­czyk (ur. 1941) – pol­ski hi­sto­ryk-me­die­wi­sta
  • Jo­an­na Strzel­czyk (ur. 1961) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Józef Strzel­czyk (1901-1942) – pol­ski ko­mu­ni­sta
  • To­masz Strzel­czyk – szef CBA
  • Wła­dy­sław Strzel­czyk (1921 – 1995) – ro­syj­ski aktor pol­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


strzelczyki

ro­dzaj z rzędu ryb oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Strzel­czy­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Sza­mo­cin.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy wsi Strzel­ce. We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych miej­sco­wość w XVIII wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Strze­lec­kie Olę­dry", "Stre­lit­zer Holl.", "Stre­litz Holländerei", w XIX wieku "Strzel­ce Ol.", "Strze­lec­kie Ho­len­dry", w pier­wszej po­ło­wie XX wieku "Strzel­cze", "Stre­licz Hld.", "Strzel­czy­ki", "Stre­litz Ha­u­land", od 1982 roku "Strzel­czy­ki".

Wikipedia


strzelczykowate

ro­dzi­na ma­łych ryb oko­nioksz­tałt­nych; strzel­czy­ki, pry­ska­czo­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|To­xo­ti­dae|Ble­e­ker|ref=tak., ro­dzi­na ryb z po­drzę­du oko­niow­ców;

Wiktionary

Strzel­czy­ko­wa­te, [], [] (To­xo­ti­dae) – ro­dzi­na ma­łych ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W estu­a­riach wy­stę­pu­ją ryby z ro­dzi­ny strzel­czy­ko­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelczyk mos./mzw.

Wiktionary


strzelczykowaty

o ce­chach strzel­czy­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


strzelczyn

Strzel­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na.

W la­tach 1954–1971 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Strzel­czyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Swob­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


strzelczyni

ko­bie­ta umie­ją­ca strze­lać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta umie­ją­ca się po­słu­gi­wać bro­nią palną, łu­kiem lub inną bro­nią mio­ta­ją­cą

 (1.2) wojsk. żoł­nier­ka wy­spe­cja­li­zo­wa­na w strze­la­niu

 (1.3) sport. za­wod­nicz­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w strze­la­niu z ręcz­nej broni pal­nej

 (1.4) sport. za­wod­nicz­ka, która strze­li­ła bram­kę

 (1.5) okre­śle­nie człon­ki­ni niek­tó­rych pa­ra­mi­li­tar­nych or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) […] była psy­cho­loż­ką, dzia­łacz­ką spo­łecz­ną i uczest­nicz­ką Pow­sta­nia War­szaw­skie­go, w któ­rym wal­czy­ła jako łącz­nicz­ka i strzel­czy­ni Sza­rych Sze­re­gów oraz Armii Kra­jo­wej pod pse­u­do­ni­ma­mi „Atma” i „Pą­czek”.

 (1.3) Ta uty­tu­ło­wa­na strzel­czy­ni tym razem za­ję­ła miej­sce poza po­dium. W pi­sto­le­cie spor­to­wym 30+30 strza­łów była szó­sta, a w pi­sto­le­cie pne­u­ma­tycz­nym – dzie­wią­ta.

 (1.4) Słup­szczan­ki stać było na ho­no­ro­we tra­fie­nie naj­lep­szej strzel­czy­ni ze­spo­łu […], dla któ­rej była to szó­sta bram­ka w se­zo­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelectwo n., strzelnica ż., strzelanina ż., strzelba ż., strzał m., strzeliwo n.

:: fm. strzelec mos.

 czas. strzelać ndk., strzelić dk.

 przym. strzelecki, strzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzelec mos., myśliwa ż.

Wiktionary


strzelec

osoba zaj­mu­ją­ca się strze­la­niem z broni pal­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba umie­ją­ca się po­słu­gi­wać bro­nią palną, łu­kiem lub inną bro­nią mio­ta­ją­cą

 (1.2) wojsk. żoł­nierz wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w strze­la­niu

 (1.3) sport. za­wod­nik spe­cja­li­zu­ją­cy się w strze­la­niu z ręcz­nej broni pal­nej

 (1.4) sport. za­wod­nik, który strze­lił bram­kę

 (1.5) wojsk. hist. sto­pień woj­sko­wy, od­po­wied­nik sze­re­go­we­go w Woj­sku Pol­skim w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w puł­kach strzel­ców kon­nych

 (1.6) okre­śle­nie człon­ka niek­tó­rych pa­ra­mi­li­tar­nych or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nych

 (1.7) daw. my­śli­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strze­lec – osoba, która strze­la, czło­nek or­ga­ni­za­cji:
    • strze­lec wy­bo­ro­wy,
    • strze­lec po­kła­do­wy,
    • strze­lec – my­śli­wy po­lu­ją­cy przy po­mo­cy broni pal­nej, a nie­kie­dy także broni mio­ta­ją­cej: łuku (łucz­nik), kuszy (kusz­nik), ar­ba­le­tu.
    • strze­lec – żoł­nierz for­ma­cji strzel­ców
    • strze­lec – od­po­wied­nik stop­nia sze­re­go­we­go, np. w Woj­sku Pol­skim w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w puł­kach strzel­ców kon­nych
    • „Strze­lec” – po­tocz­na nazwa or­ga­ni­za­cji strze­lec­kich: Związ­ku Strze­lec­kie­go i To­wa­rzy­stwa „Strze­lec” – pol­skich or­ga­ni­za­cji pa­ra­mi­li­tar­nych a współ­cze­śnie też Związ­ku Strze­lec­kie­go „Strze­lec” OSW i Po...
    • strze­lec – Sza­u­lis (lit. Šaulys – strze­lec) – czło­nek pa­ra­mi­li­tar­nej or­ga­ni­za­cji li­tew­skiej o naz­wie Zwią­zek Strzel­ców Li­tew­skich
  • strze­lec – spor­to­wiec, który spe­cja­li­zu­je się w strze­la­niu z ręcz­nej broni pal­nej
  • strze­lec – w grach pił­kar­skich (szcze­gól­nie piłka nożna, piłka ręcz­na itp.) – za­wod­nik, który strze­lił bram­kę
  • strze­lec – w sza­chach – każda fi­gu­ra da­le­ko­sięż­na: het­man, wieża, go­niec.
  • Strze­lec – gwia­zdo­zbiór

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zza pier­ście­nia strzel­ców kon­nych wy­ło­nił się od­dział lek­kiej jazdy pro­wa­dzo­ny przez kilku cięż­koz­broj­nych z pysz­ny­mi pió­ro­pu­sza­mi na heł­mach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlɛt͡s, AS: sṭšelec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelectwo n., strzelnica ż., strzelanina ż., strzelba ż., strzał m., strzała ż., strzałka ż., strzałeczka ż., Strzelec m., Strzelce nmos., Strzelin m., Strzelno n., postrzał m., zastrzał m., odstrzał m., wystrzał m., strzałowy m., strzeliwo n., strzelanka ż., strzelinianin m., strzelinianka ż., powystrzelanie n., postrzeleniec m., dostrzelenie n., strzelanko n.

:: fż. strzelczyni ż.

 czas. strzelać ndk., strzelić dk., postrzelać ndk., postrzelić dk., odstrzelać ndk., odstrzelić dk., ostrzelać ndk., dostrzelić dk., ostrzeliwać ndk., wystrzelać ndk., wystrzelić dk., ustrzelić dk., wstrzelać ndk., wstrzeliwać ndk., wstrzelić dk., powystrzelać dk.

 przym. strzelecki, strzelisty, strzelniczy, wystrzałowy, postrzałowy, postrzelony, strzałowy, strzałkowy, strzelnicowy

 przysł. strzeliście, wystrzałowo

 temsłow. -strzelny, -strzałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myśliwy

 (1.3-4) zawodnik

Wiktionary


strzelecki

1. do­ty­czą­cy strzel­ca, strze­lect­wa lub strze­la­nia, np. broń strze­lec­ka, za­wo­dy strze­lec­kie;
2. przy­miot­nik od: Strzel­ce Kra­jeń­skie, Strzel­ce Opol­skie, Strzel­ce Wiel­kie; strzel­czań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do strze­lect­wa (sztu­ki strze­la­nia, dy­scy­pli­ny spor­to­wej), zwią­za­ny ze strze­lect­wem

 (1.2) od­no­szą­cy się do żoł­nie­rza wy­spe­cja­li­zo­wa­ne­go w strze­la­niu z broni pal­nej, zwią­za­ny z takim żoł­nie­rzem

 (1.3) od­no­szą­cy się do za­wod­ni­ka zdo­by­wa­ją­ce­go bram­kę

 (1.4) zwią­za­ny ze Strzel­ca­mi Opol­ski­mi, do­ty­czą­cy Strze­lec Opol­skich

 (1.5) zwią­za­ny ze Strzel­ca­mi Kra­jeń­ski­mi, do­ty­czą­cy Strze­lec Kra­jeń­skich

 (1.6) zwią­za­ny ze Strzel­ca­mi Wiel­ki­mi, do­ty­czą­cy Strze­lec Wiel­kich

 (1.7) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią o naz­wie Strzel­ce, do­ty­czą­cy Strze­lec

 (1.8) zwią­za­ny ze Strze­lecz­ka­mi, do­ty­czą­cy Strze­le­czek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Strze­lec­ki (1952–2020) – pol­ski aktor i re­ży­ser
  • An­drzej Strze­lec­ki (1920–2002) – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii, uczest­nik II wojny świa­to­wej na fron­tach za­chod­nich, ma­larz
  • Bo­le­sław Strze­lec­ki (1896-1941) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, mę­czen­nik II wojny świa­to­wej
  • Ed­ward Strze­lec­ki (1917-1984) – pol­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz spor­to­wy
  • Fe­liks Strze­lec­ki herbu Oksza (1823-1883) – pol­ski fizyk, 1872-1874 pier­wszy rek­tor Szko­ły Po­li­tech­nicz­nej we Lwo­wie
  • Hen­ryk Strze­lec­ki (1819-1901) – pio­nier le­śnict­wa pol­skie­go
  • Hen­ryk Strze­lec­ki (1921-2014) – pol­ski spół­dziel­ca, żoł­nierz BCh, poseł na Sejm I ka­den­cji
  • Hen­ryk Strze­lec­ki (1925-2012) – znany także jako Henri Strze­lec­ki, pol­ski i bry­tyj­ski przed­się­bior­ca, współt­wór­ca bry­tyj­skiej firmy odzie­żo­wej Henri Lloyd
  • Jakub Strze­lec­ki (ur. 1985) – pol­ski aktor fil­mo­wy
  • Jan Strze­lec­ki (1919–1988) – pol­ski so­cjo­log, so­cja­li­sta, ese­i­sta i ta­ter­nik
  • Jan Strze­lec­ki herbu Oksza (zm. 1493) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Jan An­to­ni Strze­lec­ki (1918–2011) – pol­ski urzęd­nik, uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek na­le­żał do związ­ku strze­lec­kie­go w Ja­błon­ko­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obstrzał mrz., obstrzelanie n., obstrzeliwanie n., odstrzał mrz., odstrzelenie n., odstrzeliwanie n., ostrzał mrz., ostrzelanie n., ostrzeliwanie n., postrzał mrz., postrzelenie n., przestrzał mrz., przystrzelania n., przystrzelenie n., strzał mrz., strzała ż., strzałka ż., strzelanie n., strzelanina ż., strzelba ż., Strzelce nmos., Strzelce Krajeńskie nmos., Strzelce Opolskie nmos., Strzelce Wielkie nmos., strzelec mos., Strzelecki mos., strzelectwo n., Strzeleczki nmos., strzelenie n., strzelnica ż., wystrzał mrz., wystrzelanie n., zastrzał mrz., zastrzelenie n., Strzelec mos./mzw.

 czas. obstrzelać, obstrzeliwać, odstrzelić, odstrzeliwać, ostrzelać, ostrzeliwać, postrzelić, przestrzelić, przystrzelać, przystrzeliwać, strzelać, strzelić, wystrzelać, wystrzelić, zastrzelić

 przym. odstrzałowy, postrzałowy, strzałkowy, strzałowy, strzelisty, strzelniczy

 przysł. strzeliście

Wiktionary


strzelectwo

Strze­lect­wo – sztu­ka po­słu­gi­wa­nia się ręcz­ną bro­nią palną i pne­u­ma­tycz­ną, obej­mu­ją­ca ak­tyw­no­ści o cha­rak­te­rze spor­to­wym, my­śliw­skim, re­kre­a­cyj­nym jak i bo­jo­wym.

Wikipedia


strzeleczki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Strze­lecz­ki (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Klein Streh­litz, Střelečky) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Strze­lecz­ki. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­ne jest w Kot­li­nie Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nie rzeka Biała.

Wikipedia


strzelewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­le­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Strze­le­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Strze­le­wo – dawna gmina w pow. no­wo­gardz­kim
  • Strze­le­wo – dawna gro­ma­da w pow. no­wo­gardz­kim

Wikipedia


strzeleński

przy­miot­nik od: Strzel­no; strze­liń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Strzel­na, zwią­za­ny ze Strzel­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzelno n., strzelnianin m., strzelnianka ż.

 przym. strzeliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzeliński

Wiktionary


strzelin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Strze­lin (pol. hist. "Strzel­no", Streh­len, Střelín) – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Strze­lin i po­wia­tu strze­liń­skie­go. Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


strzelinianin

miesz­ka­niec Strze­li­na


SJP.pl


strzelinianka

miesz­kan­ka Strze­li­na


SJP.pl


strzelistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest strze­li­ste; cecha tych, któ­rzy są strze­li­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strzelisty

 przysł. strzeliście

 rzecz. strzelanie n.

Wiktionary


strzelisty

1. bar­dzo wy­so­ki i smu­kły;
2. pło­mien­ny, wznio­sły, pa­te­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) smu­kły i bar­dzo wy­so­ki (tak jak strza­ła)

 (1.2) żar­li­wy, wznio­sły i pa­te­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ło mi­strza Ha­nu­sza ciem­nia­ło przy bia­łym strze­li­stym fi­la­rze jak niez­wy­kła wieża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛˈlʲistɨ, AS: sṭšelʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelistość ż., strzała ż., strzałka ż., strzał m., strzelec m., strzelanie n.

 czas. strzelać ndk.

 przysł. strzeliście, strzelisto

 przym. strzelecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybujały, wysmukły, wyniosły

Wiktionary


strzelić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. strze­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|strze­lać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pró­bo­wa­ła klu­czyć nie­zdar­nie. Żoł­nierz strze­lił i Ra­che­la za­trzy­ma­ła się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛlʲit͡ɕ, AS: sṭšelʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzelce nmos., postrzał mrz., strzelanie n., strzelec mos., Strzelec mos., strzał m., strzałka ż., strzelnica ż., strzelanie n., strzelenie n., strzelanina ż.

 czas. strzelać ndk., wystrzeliwać ndk.

 przym. strzelecki, strzelnicowy

Wiktionary


strzeliński

1. przy­miot­nik od: Strze­lin;
2. przy­miot­nik od: Strzel­no; strze­leń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Strzel­na, zwią­za­ny ze Strzel­nem

 (1.2) do­ty­czą­cy Strze­li­na, zwią­za­ny ze Strze­li­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzelno n., strzelnianin m., strzelnianka ż., Strzelin m., strzelinianin m., strzelinianka ż.

 przym. strzeleński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzeleński

Wiktionary


strzeliściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: strze­li­sto, strze­li­ście


SJP.pl


strzelnianin

miesz­ka­niec Strzel­na


SJP.pl


strzelnianka

miesz­kan­ka Strzel­na


SJP.pl


strzelnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jar­marcz­ne miej­sce roz­ryw­ki, w któ­rym wy­gry­wa się na­gro­dy w za­mian za traf­ne strza­ły z wia­trów­ki

 (1.2) wojsk. miej­sce ćwi­czeń w strze­la­niu do celu

 (1.3) ar­chit. wojsk. otwór strzel­ni­czy w ścia­nie bu­dow­li obron­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strzel­ni­ca – teren lub obiekt słu­żą­cy do ćwi­czeń w strze­la­niu
  • strzel­ni­ca – sta­no­wi­sko strze­lec­kie w for­mie wą­skie­go okna, szcze­li­ny w mu­rach obron­nych, wie­żach i in­nych umoc­nie­niach.
  • strzel­ni­ca – hi­sto­rycz­na nazwa dzia­ło­bit­ni
  • Strzel­ni­ca – ra­dziec­ki film ani­mo­wa­ny z 1979 roku w re­ży­se­rii Wła­di­mi­ra Ta­ra­so­wa.
  • Strzel­ni­ca – skała wspi­nacz­ko­wa na Zwie­rzyń­cu w Kra­ko­wie
  • Strzel­ni­ca (Ko­ście­rzy­na)
  • Strzel­ni­ca – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Zwo­le­niu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój tata wy­grał misia na strzel­ni­cy w we­so­łym mia­stecz­ku.

 (1.2) Biat­lo­ni­sta był szyb­ki, ale stra­cił prze­wa­gę na strzel­ni­cy.

 (1.2) Na strzel­ni­cy na po­li­go­nie zda­rzył się nie­szczę­śli­wy wy­pa­dek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛlʲˈɲit͡sa, AS: sṭšelʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzelce nmos., strzelanie n., strzelec m., strzał m., Strzelec m., strzelectwo n., postrzał m., postrzeleniec m., strzała ż., strzałka ż., strzelanina ż.

 czas. strzelać ndk., strzelić dk., wystrzelić dk., postrzelić dk.

 przym. strzelniczy, strzelecki, strzelnicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szisbuda

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński szysztof

 (1.3) ambrazura

Wiktionary


strzelnicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze strzel­ni­cą, do­ty­czą­cy strzel­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzał mrz., Strzelec mos., strzelectwo n., postrzał mrz., postrzeleniec mos., strzała ż., strzałka ż., strzelanina ż.

 czas. strzelać ndk., strzelić dk., wystrzelić dk., postrzelić dk.

 przym. strzelniczy, strzelecki

Wiktionary


strzelniczy

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy do strze­la­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzał mrz., strzałka ż., strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzelanina ż.

 czas. strzelać, wystrzeliwać

 przym. strzelecki, strzelnicowy

Wiktionary


strzelno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Strzel­no (niem. "Strel­ne", "Stro­lin") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Strzel­no. Leży 25 km na po­łud­nie od Ino­wroc­ła­wia u zbie­gu dróg kra­jo­wych DK15, DK25 i DK62. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy, cen­trum hand­lo­wo-usłu­go­we dla oko­li­cy.

Wikipedia


strzelny

daw­niej:
1. do­ty­czą­cy strze­la­nia; strzel­ni­czy;
2. strze­li­sty, wys­mu­kły


SJP.pl


strzelóny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gwał­tow­ny, po­ryw­czy

Wiktionary


strzelęcin

Strze­lę­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych miej­sco­wość w XIX wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Stre­litz", "Neu Stre­litz", "Strzel­ce nowe", "Strzel­ce Nowe", w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku "Ne­u­stre­litz", "Neu Streh­litz", "Strze­lę­cin", "Neu Stre­litz", od 1967 roku "Strze­lę­cin".

Wikipedia


strzembkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


strzembosz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Strzem­bosz (1930–2025) – pol­ski praw­nik
  • Adam Strzem­bosz (star­szy) (1895–1968) – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, praw­nik
  • Ma­ciej Strzem­bosz (ur. 1960) – fil­mo­wiec
  • Ma­ry­la Strzem­bosz (1922–2007) – pie­lę­gniar­ka
  • Te­re­sa Strzem­bosz (1930–1970) – pol­ska dzia­łacz­ka ka­to­lic­ka
  • To­masz Strzem­bosz (1930–2004) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Wła­dy­sław Aloj­zy Strzem­bosz (1875–1917) – pol­ski bi­blio­te­karz

Wikipedia


strzemecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Strze­mec­ki (forma żeń­ska Strze­mec­ka; licz­ba mnoga Strze­mec­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Noszą je około 442 osoby. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka na te­re­nie mia­sta Łodzi, po­wia­tu przy­su­skie­go i mia­sta Kra­ko­wa. Strze­mec­cy na­le­żą do her­bow­nych uży­wa­ją­cych herbu Lu­bicz.

Wikipedia


strzemeszno

Strze­mesz­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Gąbin.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


strzemienne

sta­ro­pol­ski toast wzno­szo­ny przy od­jeź­dzie gości


SJP.pl


strzemiennego

sta­ro­pol­ski toast wzno­szo­ny przy od­jeź­dzie gości


SJP.pl


strzemienny

przy­miot­nik od: strze­mię (część rzędu koń­skie­go)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze strze­mie­niem, do­ty­czą­cy strze­mie­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przest. pot. ostat­nia po­da­wa­na seria al­ko­ho­lu przed ro­zej­ściem się grupy pi­ją­cych

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Potem była po­że­gnal­na wódka z Odes­sy, strze­mien­ny z Sa­cha­ro­wem, ostat­nie in­for­ma­cje i po­u­cze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzemię n., strzemienne n., strzemiączko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rozchodniak, rozchodniaczek; war. strzemienne; reg-pl|Podlasie|hołoblowe.

Wiktionary


strzemieszycki

→ Strze­mie­szy­ce Wiel­kie


SJP.pl

Patrz:

Strzemieszyce Wielkie

strzemionko

1. zdrob­nie­nie od: strze­mię;
2. część ucha środ­ko­we­go; strze­miącz­ko


SJP.pl


strzemiono

daw­niej, dziś uz­na­wa­ne za nie­po­praw­ne: uchwyt wy­gię­ty w kształ­cie li­te­ry U, słu­żą­cy jako opar­cie dla stopy; strze­mię


SJP.pl


strzemiączko

1. jedna z trzech ko­ste­czek słu­cho­wych w jamie bę­ben­ko­wej u ssa­ków
2. taśma u dołu spod­ni za­kła­da­na pod stopę
3. ręcz­ne na­rzę­dzie ogrod­ni­cze osa­dzo­ne na dłu­gim trzon­ku słu­żą­ce m.in. do spulch­nia­nia gleby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pasek, taśma lub gumka u dołu spod­ni, za­kła­da­ne pod stopę, za­po­bie­ga­ją­ce pod­cią­ga­niu się no­gaw­ki w górę

 (1.2) anat. ko­stecz­ka słu­cho­wa znaj­du­ją­ca się w uchu środ­ko­wym czło­wie­ka i ssa­ków;

 (1.3) ogrod. na­rzę­dzie ogrod­ni­cze w kształ­cie ma­łe­go strze­mie­nia osa­dzo­ne­go na dłu­gim trzon­ku, słu­żą­ce do spulch­nia­nia gleby i pie­le­nia chwa­stów

Wiktionary

Strze­miącz­ko ( sta­pes) – jedna z trzech (obok mło­tecz­ka i ko­wa­deł­ka) ko­ste­czek słu­cho­wych. Wraz z po­zo­sta­ły­mi ko­stecz­ka­mi słu­cho­wy­mi jest od­po­wie­dzial­ne za prze­ka­zy­wa­nie drgań błony bę­ben­ko­wej do ucha wew­nętrz­ne­go. Strze­miącz­ko jest najm­niej­szą ko­ścią ciała ludz­kie­go, ma­ją­cą dłu­gość około 3 mm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdy sły­szy­my dźwięk, układ ko­ste­czek słu­cho­wych – mło­te­czek, ko­wa­deł­ko i strze­miącz­ko – prze­ka­zu­je drga­nia z błony bę­ben­ko­wej do ucha wew­nętrz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇t͡ʃkɔ, AS: sṭšẽmʹi ̯õṇčko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzemię n., strzemienny mzw.

 przym. strzemiączkowy, strzemienny

Wiktionary


strzemię

część rzędu koń­skie­go; me­ta­lo­wy ka­błąk za­wie­szo­ny na skó­rza­nym pasie - pu­śli­sku, po jed­nym z obu stron sio­dła; ułat­wia do­sia­da­nie konia i jazdę wierz­chem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hipol. pa­rzy­sta część rzędu koń­skie­go w for­mie sta­lo­we­go ka­błą­ka i po­przecz­ki, słu­żą­ca do do­sia­da­nia wierz­chow­ca i ułat­wia­ją­ca utrzy­ma­nie się w siod­le;

 (1.2) uchwyt w kształ­cie li­te­ry U

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­mię (jeź­dziect­wo) – część rzędu koń­skie­go
  • Strze­mię (żel­bet) – ro­dzaj zbro­je­nia sto­so­wa­ne­go w żel­be­cie
  • Strze­mię (herb szla­chec­ki) – herb szla­chec­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ, AS: sṭšẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzemienne n., strzemienny mzw.

:: zdrobn. strzemiączko n.

 przym. strzemienny

Wiktionary


strzemiński

naz­wi­sko


SJP.pl


strzeniówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Strze­niów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Na­da­rzyn.

Wikipedia


strzepanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|strze­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzepać dk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


strzepnąć

trze­piąc, usu­nąć coś z cze­goś


SJP.pl


strzepotać

1. po­ru­szyć czymś szyb­ko w górę i w dół; za­trze­po­tać;
2. po­zbyć się cze­goś


SJP.pl


strzepowo

Strze­po­wo (do 1945 niem. "Strip­pow") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no.

Wikipedia


strzepywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|strze­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzepywać ndk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


strzeszaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od strze­szak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzeszak m.

Wiktionary


strzeszak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara. sno­pek da­cho­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzecha ż., strześniak m.

:: zdrobn. strzeszaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strześniak

Wiktionary


strzeszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Strze­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by
  • Strze­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Bie­żuń
  • Strze­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Śnia­do­wo
  • Strze­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko

Wikipedia


strzeszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


strzeszki

Strzesz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


strzeszowice

Strze­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Trze­biel.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


strzeszyce

Strze­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie La­sko­wa.

Wieś du­chow­na, włas­ność klasz­to­ru kla­ry­sek w Sta­rym Sączu, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


strzeszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­szyn – część mia­sta Poz­nań
  • Strze­szyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Strze­szyn – część ko­lo­nii Bo­le­sła­wo­wo w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no
  • Strze­szyn – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Strze­szyn – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca
  • Strze­szyn – dawna gro­ma­da

Wikipedia


strzeszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Strze­szów – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój

Wikipedia


strzewik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trze­wik

Wiktionary


strześniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od strze­śniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strześniak m.

Wiktionary


strześniak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara. sno­pek da­cho­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzecha ż.

:: zdrobn. strześniaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzeszak

Wiktionary


strzeżek

od­mia­na kraba


SJP.pl


strzeżenice

Strze­że­ni­ce (do 1945 Stre­itz) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no, przy dro­dze po­wia­to­wej nr 3509Z z Mścic do Miel­na.

Przy pół­noc­nej za­bu­do­wie wsi pły­nie stru­ga Strze­że­ni­ca. Na wschod­nim krań­cu miej­sco­wo­ści do Strze­że­ni­cy ucho­dzi stru­ga Strzeż­ka.

Wikipedia


strzeżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|strzec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sṭšežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzec

Wiktionary


strzeżewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strze­że­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski
  • Strze­że­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów

Wikipedia


strzeżony

mieć pod opie­ką, pil­no­wać, do­zo­ro­wać, opie­ko­wać się kimś lub czymś


SJP.pl


strzeżymir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Strze­ży­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Strze­ży-" ("strzec") oraz czło­nu "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Oz­na­cza "ten, który strze­że po­ko­ju".

Sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia: Strzeż, Strze­żak, Strze­żek, Strzeżk, Strzeż­ka (masc.), Strzeż­ko, Strze­żuch, Strze­żych, Strze­żyk; Strzech, Strzest­ko, Strzesz, Strze­szak, Strze­szek, Strzeszk, Strzesz­ka (masc.), Strzesz­ko.

Wikipedia


strzeżysław

imię żeń­skie


SJP.pl

Strze­ży­sław, Strzedz­sław, Strzec­sław, Strzec­ław, Strze­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Strze­ży-" ("strzec") oraz czło­nu "-sław" ("sława"). Oz­na­cza "tego, który strze­że sławy".

Wikipedia


strzeżysława

imię żeń­skie


SJP.pl

Strze­ży­sła­wa, Strze­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Strze­ży-" („strzec”) oraz czło­nu "-sława" („sława”). Oz­na­cza „tę, która strze­że sławy”. W źró­dłach poś­wiad­czo­ne w XII wieku.

Wikipedia


strzeżywoj

imię mę­skie


SJP.pl


strzikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kłu­cie, ból

Wiktionary


strzoda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. środa

Wiktionary

Strzo­da – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 766 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 951 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od ślą­skie­go wa­rian­tu "strzo­da" słowa "środa" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne na Gór­nym Ślą­sku.

Wikipedia


strzybnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część mia­sta Tar­now­skie Góry, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim;

Wiktionary

Strzyb­ni­ca (niem. "Friedrichshütte") – część mia­sta i dziel­ni­ca Tar­now­skich Gór po­ło­żo­na w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści mia­sta. Daw­niej osied­le, a także sa­mo­dziel­ne mia­sto.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cią­gły roz­wój osad­ni­czy Strzyb­ni­cy za­po­cząt­ko­wa­no w 1786 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzybniok mrz., strzybniczanin mos., strzybniczanka ż.

 przym. strzybnicki, strzybny

Wiktionary


strzybnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Strzyb­ni­cy, zwią­za­ny ze Strzyb­ni­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzię­li ślub w strzyb­nic­kim ko­ście­le pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Strzybnica ż., strzybniczanin mos., strzybniczanka ż.

Wiktionary


strzybniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nu­mizm. srebr­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzybło n., Strzybnica ż.

 przym. strzybny

Wiktionary


strzybny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jubil. srebr­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzybło n., Strzybnica ż., strzybniok mrz.

Wiktionary


strzybóg

bóg z mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej


SJP.pl

Strzy­bóg – w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej bóg wy­stę­pu­ją­cy w trzech źró­dłach wschod­nio­sło­wiań­skich, któ­re­go kult mógł ist­nieć także w Pol­sce. Źró­dła nie in­for­mu­ją o funk­cjach boga, lecz współ­cze­śnie naj­czę­ściej in­ter­pre­to­wa­ny jako bó­stwo wia­tru, które roz­dzie­la bo­gact­wa"".

Wikipedia


strzybło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sre­bro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzybniok mrz.

 przym. strzybny

Wiktionary


strzyc

1. ciąć, ob­ci­nać, ści­nać no­życz­ka­mi;
2. pod­ci­nać włosy no­życz­ka­mi lub ma­szyn­ką


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) skra­cać włosy, brodę lub sierść

 (1.2) ob­ci­nać futro zwie­rząt na wełnę

 (1.3) przy­ci­nać ro­śli­ny, np. trawę, ga­łę­zie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny strzyc się

 (2.1) pod­da­wać się strzy­że­niu

 (2.2) skra­cać włosy sa­me­mu sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­ber na rynku strzy­że do wie­czo­ra.

 (1.2) Ju­ha­si strzy­gą owce wczes­ną wios­ną.

 (2.1) Strzy­gę się raz na mie­siąc u fryz­jer­ki na­prze­ciw­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyża ż., strzyżenie n., postrzyżyny nmos., strzyżak mzw., strzyżarka ż., strzyżyk m., ostrzyżenie n., strzyże n., postrzyganie n.

 czas. postrzyc, ostrzyc dk., postrzygać ndk.

 przym. strzyżykowy, postrzyżynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstrzygać

Wiktionary


strzyga

1. we­dług sło­wiań­skich podań lu­do­wych: dusza dziec­ka, uro­dzo­ne­go z zę­ba­mi i wcze­śnie zmar­łe­go, przy­bie­ra­ją­ca różne po­sta­ci i stra­szą­ca ludzi;
2. w wie­rze­niach sło­wiań­skich: wam­pi­rzy­ca ży­wią­ca się ludz­ką krwią;
3. zjawa, widmo;
4. po­tocz­nie: o brzyd­kiej, mało in­te­re­su­ją­cej ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. upiór kar­mią­cy się ludz­ką krwią, przy­bie­ra­ją­cy m.in. po­stać dziec­ka lub ptaka;

Wiktionary

Strzy­ga (rza­dziej w mę­skiej po­sta­ci jako strzyg, strzy­goń) – demon z wie­rzeń sło­wiań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strzy­ga­mi zo­sta­wa­ły dusze ludzi, któ­rzy uro­dzi­li się z dwie­ma du­sza­mi, dwoma ser­ca­mi i pod­wój­nym sze­re­giem zębów, z czego ten drugi był słabo za­u­wa­żal­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɨɡa, AS: sṭšyga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyżak mzw.

Wiktionary


strzygonia

motyl nocny z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych; strzy­go­nia cho­i­nów­ka, sówka cho­i­nów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­no­lis flam­mea., owad z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciała strzy­goń są krępe i sil­nie owło­sio­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzygon mzw., strzygoń mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sówka choinówka, strzygonia choinówka

Wiktionary


strzygowski

naz­wi­sko


SJP.pl


strzygoń

demon z wie­rzeń sło­wiań­skich, męski od­po­wied­nik strzy­gi; strzyg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit­słow. męski od­po­wied­nik strzy­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzygonia ż., strzyżak mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzygon, strzyż, strzyg, strzigoń

Wiktionary


strzyk

u samic wielu ssa­ków: wy­ro­stek wy­mie­nia z uj­ściem gru­czo­łów mlecz­nych


SJP.pl

Strzyk – wy­dłu­żo­na bro­daw­ka sut­ko­wa o cy­lin­drycz­nym kształ­cie i jed­na­ko­wej gru­bo­ści na całej dłu­go­ści za­koń­czo­ny stoż­ko­wa­to z uj­ściem gru­czo­łów mle­ko­wych, któ­ry­mi za­koń­czo­ne jest wymię. W każ­dym ze strzy­ków prze­bie­ga kanał strzy­ko­wy, za­koń­czo­ny mię­śniem zwie­ra­czem pow­strzy­mu­ją­cym sa­mo­czyn­ny wy­pływ mleka. Mię­sień zwie­racz sta­no­wi rów­no­cze­śnie ba­rie­rę ochro­ną przed wni­ka­niem do wy­mie­nia drob­no­u­stro­jów ze śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go.

Wikipedia


strzykacz

1. strzy­kacz sarni - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny gzo­wa­tych;
2. strzy­kacz gwiazd­ko­wa­ty - ga­tu­nek grzy­ba nie­ja­dal­ne­go;
3. osoba zaj­mu­ją­ca się za­ka­ża­niem wszy w celu uzy­ska­nia pre­pa­ra­tu do pro­duk­cji szcze­pion­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba zaj­mu­ją­ca się za­ka­ża­niem wszy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mykol. grzyb z ro­dzi­ny gwia­zdo­szo­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strzy­kacz – osoba zaj­mu­ją­ca się za­ka­ża­niem wszy
  • strzy­kacz – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny gwia­zdo­szo­wa­tych
  • strzy­kacz sarni (Cep­he­ne­my­ia sti­mu­la­tor) – pa­so­żyt­ni­cza mu­chów­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strzy­ka­cze wpro­wa­dza­li bak­te­rie do je­li­ta wszy z uży­ciem spe­cjal­nej ka­pi­la­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɨkat͡ʃ, AS: sṭšykač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzykawka ż., strzykawa ż., strzykwa ż., strzykanie n., strzyknięcie n.

 czas. strzykać ndk., strzyknąć dk.

Wiktionary


strzykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|strzy­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzykać ndk.

 rzecz. strzykawka ż., strzykacz mos./mzw.

Wiktionary


strzykawa

zgru­bie­nie od: strzy­kaw­ka


SJP.pl


strzykaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: strzy­kaw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzykawka ż.

Wiktionary


strzykawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. na­rzę­dzie me­dycz­ne do wpro­wa­dza­nia płyn­nych leków pod skórę lub do mię­śnia albo do po­bie­ra­nia pły­nów ustro­jo­wych;

Wiktionary

Strzy­kaw­ka − in­stru­ment me­dycz­ny z po­jem­ni­kiem z po­dział­ką i tło­kiem, słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia za­strzy­ków lub do po­bie­ra­nia pły­nów ustro­jo­wych (naj­czę­ściej krwi).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strzykwa ż., strzykanie n., ostrzykanie n., strzykacz m., wstrzykiwanie n., wstrzyknięcie n.

:: zdrobn. strzykaweczka ż.

 czas. strzykać ndk., ostrzykać dk., wstrzykiwać ndk., wstrzyknąć dk.

 przym. strzykawkowy, zastrzykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpryca

Wiktionary


strzykawkowy

→ strzy­kaw­ka


SJP.pl

Patrz:

strzykawka

strzykocin

Strzy­ko­cin – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go. We­dług da­nych gminy z 5 czerw­ca 2009 osada miała 173 miesz­kań­ców.

Wikipedia


strzykowy

→ strzyk


SJP.pl

Patrz:

strzyk

strzykwa

przed­sta­wi­ciel jed­nej z gro­mad na­le­żą­cych do szkar­łup­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ho­lot­hu­ro­i­dea|ref=tak., zwie­rzę mor­skie z gro­ma­dy za­li­cza­nej do szkar­łup­ni;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzykawka ż., strzykacz mos./mzw., strzykanie n., strzyknięcie n.

 czas. strzykać ndk., strzyknąć dk.

Wiktionary


strzykwy

przed­sta­wi­ciel jed­nej z gro­mad na­le­żą­cych do szkar­łup­ni


SJP.pl

Strzyk­wy (Ho­lot­hu­ro­i­dea) – gro­ma­da mor­skich, głów­nie den­nych zwie­rząt za­li­cza­nych do szkar­łup­ni (Echi­no­der­ma­ta), cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wy­dłu­żo­nym cia­łem o mięk­kiej ścia­nie, wew­nętrz­nym szkie­le­cie zre­du­ko­wa­nym do ma­łych igieł oraz czuł­ka­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy.

Wikipedia


strzyż

1. ręcz­ne lub me­cha­nicz­ne zdej­mo­wa­nie runa z owiec;
2. wełna uzy­ska­na w wy­ni­ku strzy­że­nia owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak z ro­dzi­ny strzy­ży­ków wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: strzy­ża

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) rozk. 2 os. lp. zob. strzyc.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzy­że za­miesz­ku­ją suche i pół­su­che za­ro­śla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręgostrzyżyk mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary


strzyża

1. ręcz­ne lub me­cha­nicz­ne zdej­mo­wa­nie runa z owiec;
2. wełna uzy­ska­na w wy­ni­ku strzy­że­nia owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. strzy­że­nie owiec

 (1.2) zo­o­techn. nie­o­bro­bio­na, świe­żo ścię­ta wełna owiec

 (1.3) zo­o­techn. okres strzy­że­nia owiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzy­ża – stru­ga w Gdań­sku, do­pływ Mart­wej Wisły.
  • Strzy­ża – dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Gdań­ska.
    • Strzy­ża Dolna – ob­szar w Gdań­sku w dziel­ni­cy Wrzeszcz.
    • Strzy­ża Górna – ob­szar w Gdań­sku w dziel­ni­cach Strzy­ża i Wrzeszcz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɨʒa, AS: sṭšyža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyżarka ż., strzyżenie n., wystrzyganie n., wystrzyżenie n.

 czas. strzyc ndk., strzygnąć dk., wystrzyc dk., wystrzygać ndk.

 przym. wystrzyżony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) runo

Wiktionary


strzyżak

strzy­żak sarni - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny na­rzę­pi­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. zob. strzy­żak sarni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyżenie n., wystrzyżenie n., strzyże n., Strzyżaków m., strzyga ż., strzygoń m.

 czas. strzyc ndk., wystrzyc dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzyżak sarni, strzyżak jelenica; pot. jeleniówka, sarniak

Wiktionary


strzyżal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny strzy­ży­ków wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam strzy­ża­le w parku w Pa­na­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręgostrzyżyk mzw., strzyż mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary


strzyżarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. ma­szy­na do strzy­że­nia wełny, futer

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɨˈʒarka, AS: sṭšyžarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyża ż., strzyżenie n., wystrzyganie n., wystrzyżenie n.

 czas. strzyc ndk., strzygnąć dk., wystrzyc dk., wystrzygać ndk.

 przym. wystrzyżony

Wiktionary


strzyże

1. ręcz­ne lub me­cha­nicz­ne zdej­mo­wa­nie runa z owiec;
2. wełna uzy­ska­na w wy­ni­ku strzy­że­nia owiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzy­że – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Po­krzyw­ni­ca
  • Strzy­że – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów
  • Strzy­że – przy­sió­łek wsi Czer­ni­ki w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Budy-Strzy­że, Pień­ki-Strzy­że

Wikipedia


strzyżenie

1. ciąć, ob­ci­nać, ści­nać no­życz­ka­mi;
2. pod­ci­nać włosy no­życz­ka­mi lub ma­szyn­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|strzyc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɨˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sṭšyžẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc

 rzecz. strzyża ż., strzyżak mzw., strzyżarka ż.

Wiktionary


strzyżewice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzy­że­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Strzy­że­wi­ce
  • Strzy­że­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kluki
  • Strzy­że­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Świę­cie­cho­wa
  • Strzy­że­wi­ce – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim
  • Strzy­że­wi­ce – dawna gro­ma­da
  • Lot­ni­sko Lesz­no-Strzy­że­wi­ce

Wikipedia


strzyżewicki

przy­miot­nik od: Strzy­że­wi­ce


SJP.pl


strzyżewko

Strzy­żew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ra­cze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


strzyżewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzy­że­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Zbą­szyń
  • Strzy­że­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Strzy­że­wo – dawna gro­ma­da
  • Strzy­że­wo Ko­ściel­ne
  • Strzy­że­wo Pacz­ko­we
  • Strzy­że­wo Smy­ko­we
  • Strzy­że­wo Wą­sko­to­ro­we
  • Strzy­że­wo Wit­kow­skie

Wikipedia


strzyżewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Strzy­żew­ski (1777-1854) – puł­kow­nik
  • To­masz Strzy­żew­ski (ur. 1945) – pu­bli­cy­sta
  • Wło­dzi­mierz Strzy­żew­ski (1931-1901) – szer­mierz, dzien­ni­karz
  • Woj­ciech Strzy­żew­ski (ur. 1961) – hi­sto­ryk

Wikipedia


strzyżno

Strzyż­no ( Stre­e­sen) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

Osada leży nad rzeką Małą Iną, 7 km na po­łud­nie od Star­gar­du.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


strzyżony

1. ciąć, ob­ci­nać, ści­nać no­życz­ka­mi;
2. pod­ci­nać włosy no­życz­ka­mi lub ma­szyn­ką


SJP.pl


strzyżowianin

miesz­ka­niec Strzy­żo­wa


SJP.pl


strzyżowianka

miesz­kan­ka Strzy­żo­wa


SJP.pl


strzyżowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzy­żo­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn
  • Strzy­żo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. bę­dziń­skim, w gmi­nie Psary
  • Strzy­żo­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Strzy­żo­wi­ce – dawna gro­ma­da

Wikipedia


strzyżowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Strzy­żo­wiec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń
  • Strzy­żo­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce

Wikipedia


strzyżowski

przy­miot­nik od: Strzy­żów


SJP.pl


strzyżoń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak z ro­dzi­ny strzy­ży­ków wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łem strzy­żo­nie w lesie w Ni­ka­ra­gui.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyż mzw., pręgostrzyżyk mzw., strzyżal mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary


strzyżyczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: strzyż

 (1.2) ornit. mały ptak z ro­dzi­ny strzy­ży­ków wy­stę­pu­ją­cy w Be­li­ze, Gwa­te­ma­li, Hon­du­ra­sie i Mek­sy­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strzy­życz­ki za­miesz­ku­ją wil­got­ne lasy li­ścia­ste tro­pi­ku i sub­tro­pi­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyż mzw., pręgostrzyżyk mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyk mzw., strzyżyki lm nm.

Wiktionary


strzyżyk

ptak owa­do­żer­ny, po­dob­ny do wró­bla, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Eu­raz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały wę­drow­ny ptak z ro­dzi­ny strzy­ży­ków, po­dob­ny do wró­bla, za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Eu­raz­ję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na niek­tó­rych wy­spach strzy­ży­ki je za­miesz­ku­ją­ce są ciem­niej­sze i moc­niej prąż­ko­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyż mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyki lm nm.

 czas. strzyc

Wiktionary


strzyżyki

ptak owa­do­żer­ny, po­dob­ny do wró­bla, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Eu­raz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tro­glo­dy­ti­dae|Swa­in­son|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce i Eu­raz­ji;

Wiktionary

Strzy­ży­ki (Tro­glo­dy­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad dzie­więć­dzie­siąt ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie strzy­ży­ki są owa­do­żer­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręgostrzyżyk mzw., strzyż mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyk mzw.

Wiktionary


strzyżyno

Strzy­ży­no (kaszb. "Strzëżëno", Stre­sow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Dam­ni­ca. Leży nad rzeką Łu­pa­wą przy linii ko­le­jo­wej Gdańsk - Star­gard Szcze­ciń­ski, z przy­stan­kiem Strzy­ży­no Słup­skie. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


strzyżów

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny strzy­ży­ków


SJP.pl

Strzy­żów – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, na Po­gó­rzu Strzy­żow­skim, nad Wi­sło­kiem, 30 km od Rze­szo­wa. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Strzy­żów. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. rze­szow­skie­go. Strzy­żów sta­no­wi część daw­nej ziemi san­do­mier­skiej hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski; przed ro­zbio­ra­mi mia­sto było po­ło­żo­ne w po­wie­cie pilz­neń­skim w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim. Mia­sto po­wia­to­we w la­tach 1896–1932, 1954–1975 i od 1999.

Wikipedia


strządała

naz­wi­sko


SJP.pl


strząsanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zrzu­ca­nie cze­goś po­przez ener­gicz­ne po­ru­sza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otrząsnąć, otrząsać, strząsać ndk., strząsnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otrząsanie, obtrząsanie; reg. strząchanie

Wiktionary


strząsać

cza­sow­nik

 (1.1) zrzu­cać coś za pomcą po­trzą­sa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otrząsać, otrząsnąć

 rzecz. strząsanie n.

Wiktionary


strzęboszów

Strzę­bo­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Ruda Ma­le­niec­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Zwia­sto­wa­nia NMP w Ru­dzie Ma­le­niec­kiej.

Wikipedia


strzęp

oder­wa­ny frag­ment tka­ni­ny lub pa­pie­ru o po­szar­pa­nych brze­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­szar­pa­na reszt­ka cze­goś

 (1.2) pa­proch

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: strzę­pić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak cię dorwę, to ro­zer­wę na strzę­py!

 (1.2) Sprząt­nij te strzę­py z po­dło­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sṭʃɛ̃mp, AS: sṭšẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. strzępek

 czas. strzępić

 przym. strzępiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) białystok|farfocel.

Wiktionary


strzępek

1. nit­ko­wa­ta, roz­ga­łę­zio­na ko­mór­ka two­rzą­ca wraz z in­ny­mi we­ge­ta­tyw­ne ciało grzy­bów - grzyb­nię;
2. ro­śli­na lecz­ni­cza; skrzyp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od strzęp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzęp mrz.

Wiktionary


strzępia

cegły wy­sta­ją­ce co druga w murze, zo­sta­wio­ne tak spe­cjal­nie w ce­lach zdob­ni­czych; sztrab ; sztra­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ro­dzaj wią­za­nia mu­rar­skie­go; cegły wy­sta­ją­ce co druga w murze, zo­sta­wio­ne tak dla po­łą­cze­nia z murem do­bu­do­wa­nym póź­niej

 (1.2) daw. frędz­la

Wiktionary

Strzę­pia, strzę­pia ścia­ny – ele­ment po­łą­cze­nia mu­ro­wa­nych ścian, w któ­rej jedna ma być przy­łą­czo­na do dru­giej. Wy­róż­nia się za­zę­bie­nia czo­ło­we lub bocz­ne. Ścia­ny wy­ma­ga­ją trwa­łe­go i moc­ne­go wza­jem­ne­go po­łą­cze­nia i dla­te­go w ścia­nach no­śnych w miej­scu przy­le­ga­nia ścia­nek dzia­ło­wych wy­ko­ny­wa­ne są strzę­pia za­zę­bio­ne bocz­ne. Uzy­sku­je się to przez po­zo­sta­wie­nie w co dru­giej war­stwie muru no­śne­go wnęki o głę­bo­ko­ści 1/4 cegły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛ̃mpʲja, AS: sṭšẽmpʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztraba, sztrab

 (1.2) frędzla, frędzel, frędzelek

Wiktionary


strzępiak

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


strzępiakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl

Strzę­pia­ko­wa­te ("Ino­cy­ba­ce­ae" Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


strzępiakowaty

o ce­chach strzę­pia­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


strzępiarka

Strzę­piar­ka – urzą­dze­nie do roz­drab­nia­nia od­pa­dów pow­sta­łych w pro­ce­sie de­mon­ta­żu po­ja­zdów (głów­nie sa­mo­cho­dów) wy­co­fa­nych z ek­splo­a­ta­cji.

W do­ku­men­tach wy­ko­naw­czych za­war­to szcze­gó­ło­wy opis wy­mo­gów dla tego urzą­dze­nia. Po­win­no być usta­wio­ne na ut­war­dzo­nej, szczel­nej po­wierzch­ni wy­po­sa­żo­nej w sy­stem do­pro­wa­dza­nia od­cie­ków do se­pa­ra­to­ra sub­stan­cji ro­po­po­chod­nych i wy­po­sa­żo­ne w:

Wikipedia


strzępiastokory

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy strzę­pia­stą korę

Wiktionary


strzępiasty

na­stro­szo­ny, ster­czą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o nie­rów­nych brze­gach

 (1.2) biol. ma­ją­cy brzeg lub formę przy­po­mi­na­ją­cą strzę­py

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas su­chej po­go­dy może nie wy­dzie­lać cha­rak­te­ry­stycz­ne­go krwi­ste­go mlecz­ka, ale i wów­czas jest łatwa do odróż­nie­nia dzię­ki osz­ro­nio­ne­mu trzo­no­wi i strzę­pia­ste­mu zaz­wy­czaj brze­go­wi ka­pe­lu­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzęp mrz.

 czas. strzępić ndk., postrzępić dk.

Wiktionary


strzępiaty

prze­sta­rza­le: strzę­pia­sty


SJP.pl


strzępiel

ryba mor­ska z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych, ży­ją­ca w wo­dach cie­płych i go­rą­cych


SJP.pl


strzępiele

ryba mor­ska z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych, ży­ją­ca w wo­dach cie­płych i go­rą­cych


SJP.pl


strzępielowate

o ce­chach strzę­pie­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Strzę­pie­lo­wa­te, [] (Ser­ra­ni­dae) – ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych. Więk­sze ga­tun­ki po­ła­wia­ne jako ryby kon­sump­cyj­ne o smacz­nym mię­sie, a wiele spoś­ród mniej­szych spo­ty­ka się w ho­dow­lach ak­wa­rio­wych.

Wikipedia


strzępielowaty

o ce­chach strzę­pie­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


strzępić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­strzę­pić, wy­strzę­pić)

 (1.1) po­wo­do­wać nie­rów­ność brze­gów

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny strzę­pić się (dk. po­strzę­pić się, wy­strzę­pić się)

 (2.1) ni­szczyć się na brze­gach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsṭʃɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: sṭšẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzęp mrz.

 przym. strzępiasty

Wiktionary


strzępka

1. nit­ko­wa­ta, roz­ga­łę­zio­na ko­mór­ka two­rzą­ca wraz z in­ny­mi we­ge­ta­tyw­ne ciało grzy­bów - grzyb­nię;
2. ro­śli­na lecz­ni­cza; skrzyp


SJP.pl

Strzęp­ki (łac. "hyp­hae") – nit­ko­wa­te ele­men­ty, z któ­rych zbu­do­wa­na jest grzyb­nia (ple­cha), czyli ciało grzy­bów. Strzęp­ki mają po­stać nit­ko­wa­tych, pro­stych lub po­gię­tych rurek wy­peł­nio­nych cy­to­plaz­mą, w któ­rej znaj­du­ją się struk­tu­ry ko­mór­ko­we. Mogą skła­dać się z ko­mó­rek jed­no­ją­dro­wych lub wie­lo­ją­dro­wych zwa­nych ko­mór­cza­ka­mi.

Wikipedia


strzęplica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych


SJP.pl

Strzę­pli­ca ("Ko­e­le­ria" Pers.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 54 ga­tun­ki. Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy), sto­sun­ko­wo rza­dziej w stre­fie rów­ni­ko­wej. Do flory Pol­ski na­le­żą trzy ga­tun­ki: strzę­pli­ca na­dob­na "K. ma­crant­ha", strzę­pli­ca pi­ra­mi­dal­na "K. py­ra­mi­da­ta" i strzę­pli­ca sina "K. gla­u­ca". Wy­róż­nia­na cza­sem jest też strzę­pli­ca pol­ska "K. gran­dis", utoż­sa­mia­na jed­nak ze strzę­pli­cą pi­ra­mi­dal­ną.

Wikipedia


strzępolistny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma po­strzę­pio­ne li­ście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsṭʃɛ̃mpɔˈlʲistnɨ, AS: sṭšẽmpolʹistny

Wiktionary


strzęposkrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma po­strzę­pio­ne skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsṭʃɛ̃mpɔˈskʃɨdwɨ, AS: sṭšẽmposkšydu̯y

Wiktionary


strzępotek

ro­dzaj mo­ty­li dzien­nych z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


strzępy

oder­wa­ny frag­ment tka­ni­ny lub pa­pie­ru o po­szar­pa­nych brze­gach


SJP.pl


strój

ubra­nie; spe­cjal­ny ubiór (ze­staw gar­de­ro­by) no­szo­ny w pew­nych oko­licz­no­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­ślo­ny ro­dzaj ubio­ru

 (1.2) muz. od­po­wied­nie usta­wie­nie gi­ta­ry lub in­ne­go in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od stro­ić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strój – odzież, ubra­nie
  • strój lu­do­wy – ubiór cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­gio­nu ge­o­gra­ficz­ne­go lub okre­su w hi­sto­rii
  • strój li­tur­gicz­ny – ro­dzaj odzie­ży sto­so­wa­nej w cza­sie li­tur­gii
  • strój mu­zycz­ny – ter­min oz­na­cza­ją­cy sy­stem dźwię­ko­wy opar­ty na dźwię­ku a1
  • strój in­stru­men­tu – dźwięk lub zbiór dźwię­ków, na jakie są na­stro­jo­ne ele­men­ty dźwię­kot­wór­cze in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go
  • strój bo­bro­wy – wy­dzie­li­na gru­czo­łów skór­nych bobra eu­ro­pej­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wy­pa­da po­ja­wić się na stud­niów­ce w nie­od­po­wied­nim stro­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: struj, AS: strui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strojniś m., strojnisia ż., stroiciel m., stroicielka ż., strojenie n., wystrojenie n., przystrajanie n., przystrojenie n., strojność ż., ustrój m., rozstrój m., nastrój m., nastrojowość ż., nastrajanie n., nastrojenie n., przestrajanie n., przestrojenie n., rozstrajanie n., rozstrojenie n., ustrajanie n., ustrojenie n.

:: zdrobn. stroik m., stroiczek m.

 czas. stroić ndk., wystroić dk., przystrajać ndk., przystroić dk., nastrajać ndk., nastroić dk., przestrajać ndk., przestroić dk., rozstrajać ndk., rozstroić dk., ustrajać ndk., ustroić dk.

 przym. strojny, ustrojowy, nastrojowy

 przysł. strojnie, nastrojowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubiór, odzienie, ubranie

Wiktionary


stróka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. sroka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk stroka

Wiktionary


stróm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drze­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strómek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk strom

Wiktionary


strómek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drzew­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stróm mrz.

Wiktionary


strózik

naz­wi­sko


SJP.pl


stróż

1. ktoś, kto pil­nu­je cze­goś; do­zor­ca; straż­nik; war­tow­nik;
2. prze­no­śnie: nie­od­stęp­ny to­wa­rzysz, obroń­ca, opie­kun


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pil­nu­ją­ca np. bu­dyn­ku

Wiktionary

Stróż – obraz olej­ny na­ma­lo­wa­ny przez pol­skie­go ma­la­rza Hen­ry­ka Ro­da­kow­skie­go w 1868 roku, znaj­du­ją­cy się w zbio­rach Mu­ze­um Sztu­ki w Łodzi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: struʃ, AS: struš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stróża ż., stróżowa ż., stróżówka ż., stróżostwo n., stróżowanie n.

:: fż. stróżka ż.

 przym. stróżowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. cieć

Wiktionary


stróża

w daw­nej Pol­sce: obo­wią­zek pil­no­wa­nia grodu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stró­ża – część mia­sta Rud­nik nad Sanem
  • Stró­ża – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Miet­ków
  • Stró­ża – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Kra­śnik
  • Stró­ża – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie An­dre­spol
  • Stró­ża – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Stró­ża – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Stró­ża – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Stró­ża – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim
  • Stró­ża – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • Stró­ża – osada leśna w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • Stró­ża – góra w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Bardz­kich
  • Stró­ża – wznie­sie­nie w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Kot­li­nie Kłodz­kiej, na Wzgó­rzach Ro­gów­ki

Wikipedia


stróżewice

Stró­że­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież.

Pier­wot­na nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy wsi Stró­że­wo. We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych miej­sco­wość w XVIII wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Stró­żew­skie Olę­dry", "Stru­ze­wer Holl.", "Stru­ze­wer Holländerei", "Stro­se­wo Holl.", "Ho­len­dry Stru­zew­skie", "Stru­sze­wer Holländer", "Stru­sze­wo­er Holl.", w XIX wieku "Stru­ze­wer Hol.", "Stros­se­wer Holländer", "Stru­ze­wer-Ha­u­land", "Stro­ze­wer­ha­u­land", "Stro­ze­wer Hl.", "Stró­że­wo Ol.", "Stró­że­wo-Ha­u­land", "Stró­żew­skie Ho­len­dry", "Stro­ze­wo-Ha­u­land", w pier­wszej po­ło­wie XX wieku "Herm­stal", "Stros­che­wo Ha­u­land", "Stró­że­wi­ce", od 1967 roku "Stró­że­wi­ce".

Wikipedia


stróżewko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stró­żew­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Ra­dza­no­wo
  • Stró­żew­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież

Wikipedia


stróżewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stró­że­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą
  • Stró­że­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń
  • Stró­że­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Za­łu­ski
  • Stró­że­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież
  • Stró­że­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Py­rzy­ce
  • Stró­że­wo – dawna gro­ma­da w pow. cho­dzie­skim

Wikipedia


stróżewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stróżka

daw­niej:
1. ko­bie­ta stróż;
2. żona do­zor­cy domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta-stróż

 (1.2) daw. żona stró­ża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstruʃka, AS: struška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stróżowa ż., stróżówka ż., stróżowanie n., stróż mos.

Wiktionary


stróżostwo

praca osoby, która pil­nu­je po­rząd­ku na ja­kimś te­re­nie lub w ja­kimś bu­dyn­ku; do­zor­co­stwo, do­zor­stwo


SJP.pl


stróżowa

daw­niej: żona stró­ża; do­zor­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona stró­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wesz­li do domu. Pani z trwo­gą za­py­ta­ła stró­ża: co sły­chać? — i do­wie­dzia­ła się, że nic. W miesz­ka­niu, stró­żo­wa także po­wie­dzia­ła jej, że nic nie sły­chać, a chory drze­mał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stróż mos., stróża ż., stróżówka ż., stróżostwo n., stróżowanie n., stróżka ż.

 przym. stróżowski

Wiktionary


stróżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stró­żo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­ce są za­ko­do­wa­ne wy­łącz­nie na pracę. Są wie­lo­za­wo­dow­ca­mi. W za­leż­no­ści od ak­tu­al­nej po­trze­by zaj­mu­ją się sprzą­ta­niem, pie­lę­gno­wa­niem larw, bu­do­wą pla­ste­ra­strów, stró­żo­wa­niem u wej­ścia, zbie­ra­niem po­kar­mu etc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stróżowa ż., stróż m., stróżka ż., stróżówka ż.

 czas. stróżować ndk.

Wiktionary


stróżować

prze­sta­rza­łe:
1. peł­nić obo­wiąz­ki stró­ża, do­zor­cy;
2. pil­no­wać, strzec cze­goś (kogoś)


SJP.pl


stróżyk

w ło­wiect­wie: blasz­ka spu­sto­wa sideł kłu­sow­ni­czych (cewki, sa­mo­łów­ki itp.)


SJP.pl


stróżyński

naz­wi­sko


SJP.pl


stróżówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce pracy stró­ża

Wiktionary

Stró­żów­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy pot­wier­dzi­li, że w stró­żów­ce świe­ci­ło się całą noc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stróżowa ż., stróż ż., stróżka ż., stróżowanie n.

 czas. stróżować ndk.

Wiktionary


strąbiać

po­tocz­nie:
1. trą­biąc na kogoś klak­so­nem, wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie; ob­trą­biać, otrą­biać;
2. strą­biać się - upi­jać się; nach­le­wać się, schle­wać się


SJP.pl


strąbić

po­tocz­nie:
1. upom­nieć kogoś po­przez dłu­gie trą­bie­nie klak­so­nem;
2. okrzy­czeć kogoś;
3. wypić łap­czy­wie dużą ilość na­po­ju


SJP.pl


strącić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|strą­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasi ro­zbi­li w Poz­nań­skiem sto czoł­gów, sie­dem­dzie­siąt sa­mo­lo­tów strą­co­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strącanie n., strącenie n.

 czas. trącać

Wiktionary


strączek

zdrob­nie­nie od: strąk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: strąk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strąk mrz.

 przym. strąkowy, strączkowy

Wiktionary


strączkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem strą­czek, po­dob­ny do strącz­ka


SJP.pl


strączkowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych; bo­bow­ce, strą­kow­ce


SJP.pl


strączkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; bo­bo­wiec, strą­ko­wiec


SJP.pl


strączkowy

przy­miot­nik od: strą­czek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze strącz­kiem, do­ty­czą­cy strącz­ka

 (1.2) bot. taki, który jest za­li­cza­ny do ro­ślin strącz­ko­wych, czyli ta­kich, które wyt­wa­rza­ją strą­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Owoce ro­ślin strącz­ko­wych, wa­rzy­wa oraz orze­chy i na­sio­na po­win­ny mieć wię­cej miej­sca na ta­le­rzu, pod­czas gdy mniej miej­sca po­win­no być dla na­bia­łu oraz ryżu i ma­ka­ro­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strąk m., strączek m., strączyna ż., strączyniec m.

Wiktionary


strączyn

strą­czyn chiń­ski - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl

Strą­czyn ("Cla­dra­stis" Raf.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki. Jeden z nich – strą­czyn żółty "C. ken­tu­kea" – wy­stę­pu­je we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, po­zo­sta­łe w Chi­nach i Ja­po­nii. Są to drze­wa ros­ną­ce w zi­mo­zie­lo­nych la­sach gór­skich stre­fy umiar­ko­wa­nej oraz w la­sach mie­sza­nych i li­ścia­stych zrzu­ca­ją­cych li­ście zimą.

Wikipedia


strączyniec

drze­wo, krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; kasja; senes


SJP.pl

Strą­czy­niec ("Cas­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae") z po­dro­dzi­ny bre­zyl­ko­wych ("Ca­e­sal­pi­nio­i­de­ae"). Obej­mu­je 90 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w cie­płym kli­ma­cie. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Cas­sia fi­stu­la" L. – strą­czy­niec ce­wia­sty.

Wikipedia


strączyński

naz­wi­sko


SJP.pl


strąd

gwa­ro­wo: brzeg mor­ski, wy­brze­że


SJP.pl


strąga

bu­dy­nek go­spo­dar­czy przy ba­ców­ce, miej­sce schro­nie­nia owiec w cza­sie nie­po­go­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) góry. po­mie­szcze­nie ochron­ne dla owiec przy ba­ców­ce

Wiktionary

Strą­ga (lo­kal­nie w for­mie "stro­ga", "stru­on­ga", "pstrę­ga") – ape­la­tyw znany z ca­łych Kar­pat, ści­śle zwią­za­ny z se­zo­no­wym pa­ster­stwem owiec (sza­ła­śnict­wem), oz­na­cza­ją­cy usy­tu­o­wa­ną na hali 'prze­gro­dę z ot­wo­ra­mi, przez które prze­cho­dzi­ły owce do do­je­nia’, rów­nież 'otwór w prze­gro­dzie, przez który prze­cho­dzą owce do do­je­nia’.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃ŋɡa, AS: strõŋga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strążyski

Wiktionary


strąk

po­dłuż­ny owoc za­wie­ra­ją­cy kilka na­sion, pow­sta­ją­cy z jed­ne­go owo­co­list­ka, pę­ka­ją­cy wzdłuż szwów na dwie czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. suchy, pę­ka­ją­cy owoc cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­ślin z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wych;

 (1.2) przen. o kos­my­kach poz­le­pia­nych wło­sów

Wiktionary

Strąk ("le­gu­men") – owoc po­je­dyn­czy, suchy pę­ka­ją­cy, zwy­kle wie­lo­na­sien­ny. Wyksz­tał­co­ny jest z za­ląż­ni po­je­dyn­czej tj. ut­wo­rzo­nej z jed­ne­go owo­co­list­ka. Od po­dob­ne­go miesz­ka różni się tym, że ot­wie­ra się (pęka) dwu­stron­nie: wzdłuż szwu brzusz­ne­go (szwu zro­śnię­cia brze­gów owo­co­list­ków, tam gdzie przy­mo­co­wa­ne są na­sio­na) i szwu grzbie­to­we­go (żyłki środ­ko­wej owo­co­list­ka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Zie­lo­ne strą­ki gro­chu są bar­dzo smacz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: strɔ̃ŋk, AS: strõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strączkowe nmos., strączyna ż., strączyniec m.

:: zdrobn. strączek m.

 przym. strączkowy, strąkowy

Wiktionary


strąki

po­dłuż­ny owoc za­wie­ra­ją­cy kilka na­sion, pow­sta­ją­cy z jed­ne­go owo­co­list­ka, pę­ka­ją­cy wzdłuż szwów na dwie czę­ści


SJP.pl


strąkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem strąk, po­dob­ny do strą­ka


SJP.pl


strąkowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; bo­bo­wiec, strącz­ko­wiec


SJP.pl


strąkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; bo­bo­wiec, strącz­ko­wiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • strą­ko­wiec bo­bi­ko­wy (Bru­chus ato­ma­ri­nus)
  • strą­ko­wiec bo­bo­wy (Bru­chus ru­fi­ma­nus)
  • strą­ko­wiec chiń­ski (Cal­lo­so­bru­chus chi­nen­sis)
  • strą­ko­wiec czte­ro­pla­my, strą­ko­wiec 4-pIamisty (Cal­lo­so­bru­chus ma­cu­la­tus)
  • strą­ko­wiec fa­so­lo­wy (Acant­ho­sce­li­des ob­tec­tus)
  • strą­ko­wiec gro­cho­wy (Bru­chus pi­so­rum)
  • strą­ko­wiec prze­lo­to­wy (Bru­chus loti)
  • strą­ko­wiec spar­ce­to­wy (Bru­chi­dius uni­co­lor)
  • Strą­ko­wiec – część Ryb­ni­ka

Wikipedia


strąkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


strąkóweczka

pa­chów­ka strą­kó­wecz­ka - nie­wiel­ki motyl z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


strąpacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. luty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstrɔ̃mpat͡ʃ, AS: strõmpač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) styczeń, luty, sieczeń

Wiktionary


strąt

sub­stan­cja wy­dzie­lo­na z rozt­wo­ru, prak­tycz­nie nie­roz­pu­szczal­na; osad


SJP.pl


strążyski

przy­miot­nik

 (1.1) góry. do­ty­czą­cy strą­gi, zwią­za­ny ze strą­gą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strąga ż.

Wiktionary


strębski

naz­wi­sko


SJP.pl


stręczyciel

1. osoba, która trud­ni się ułat­wia­niem nie­rzą­du; su­te­ner;
2. daw­niej: poś­red­nik przy kup­nie lub naj­mo­wa­niu cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek trud­nią­cy się ułat­wia­niem nie­rzą­du

 (1.2) przest. hand. poś­red­nik przy kup­nie lub naj­mie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stręczenie n., stręczycielka ż., stręczycielstwo n.

 czas. stręczyć

 przym. stręczycielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rajfur, sutener, ciałokupiec

Wiktionary


stręczycielka

1. ko­bie­ta, która trud­ni się ułat­wia­niem nie­rzą­du;
2. daw­niej: poś­red­nicz­ka przy kup­nie lub naj­mo­wa­niu cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ułat­wia­ją­ca nie­rząd

Wiktionary

Strę­czy­ciel­ka ( De kop­pe­la­ar­ster) – obraz olej na desce pędz­la ho­len­der­skie­go ma­la­rza Ger­ri­ta van Hont­hor­sta z 1625 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cji udało się za­trzy­mać strę­czy­ciel­kę ze śród­mie­ścia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stręczycielstwo n., stręczenie n.

:: fm. stręczyciel m.

 czas. stręczyć ndk.

 przym. stręczycielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. rajfurka; stpol. baba

Wiktionary


stręczycielski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy strę­czy­ciel­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stręczycielstwo n., stręczyciel mos., stręczycielka ż.

 czas. stręczyć

Wiktionary


stręczycielstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na na­kła­nia­niu kogoś do nie­rzą­du;

Wiktionary

Strę­czy­ciel­stwo – na­kła­nia­nie in­nych osób do pro­sty­tu­cji, w wielu pań­stwach uz­na­ne za dzia­ła­nie ka­ral­ne w ro­zu­mie­niu prawa kar­ne­go.

W Pol­sce strę­czy­ciel­stwo jest prze­stęp­stwem, okre­ślo­nym w art. 204 § 1, a także § 3 Ko­dek­su kar­ne­go, za­gro­żo­nym karą do 3 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści. Kara su­ro­wsza (od roku do 10 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści) prze­wi­dzia­na jest w przy­pad­ku, kiedy osoba upra­wia­ją­ca pro­sty­tu­cję jest ma­ło­let­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stręczyciel m., stręczycielka ż.

 przym. stręczycielski

 czas. stręczyć

Wiktionary


stręczyć

1. czer­pać ko­rzy­ści z pro­sty­tu­o­wa­nia się przez inną osobę;
2. daw­niej: po­le­cać, re­ko­men­do­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) praw. ułat­wiać nie­rząd, na­ma­wiać do nie­rzą­du

 (1.2) przest. po­le­cać, re­ko­men­do­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiedz, że led­wie sia­dłeś w Ki­jo­wie na ki­bit­kę, już te łaj­da­ki, twoi przy­ja­cie­le, za­czę­li (…) strę­czyć kan­dy­da­ta na twoje miej­sce!

 (1.2) Radca strę­czył nam kupno tej ka­mie­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stręczenie n., stręczyciel mos., stręczycielka ż., stręczycielstwo n.

 przym. stręczycielski

Wiktionary


stręk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fry­de­ryk Stręk – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Paweł Stręk – pol­ski le­karz
  • Woj­ciech Stręk – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


strękowo

Strę­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Nur.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie nur­skim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


stręp

w bart­nict­wie: drze­wo bart­ne z odła­ma­nym wierz­choł­kiem


SJP.pl


strętwa

ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby pro­mie­nio­płet­wej, po­tocz­nie na­zy­wa­ny wę­go­rzem elek­trycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elec­trop­ho­rus elec­tri­cus|ref=tak., ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elec­trop­ho­rus|ref=tak. o po­dłuż­nym kształ­cie i zdol­no­ści ra­że­nia prą­dem elek­trycz­nym;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku stręt­wa (1.1)

Wiktionary

Stręt­wa ("Elec­trop­ho­rus elec­tri­cus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby pro­mie­nio­płet­wej z rzędu Gym­no­ti­for­mes, przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Elec­trop­ho­rus", kla­sy­fi­ko­wa­ny w ro­dzi­nie Gym­no­ti­dae, a wcze­śniej wy­o­dręb­nia­ny jako je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny stręt­wo­wa­tych (Elec­trop­ho­ri­dae). Po­tocz­nie na­zy­wa­ny jest wę­go­rzem elek­trycz­nym – nie jest spo­krew­nio­ny z wę­go­rzoksz­tałt­ny­mi. Nazwa "wę­gorz" na­wią­zu­je do wę­go­rzo­wa­te­go kształ­tu ciała ryby, a epi­tet ga­tun­ko­wy "elek­trycz­ny" – do obec­no­ści na­rzą­dów elek­trycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strętwowate nmos.

 przym. strętwowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. niepopr. węgorz elektryczny; przest. trzęsawiec

Wiktionary


strętwowate

o ce­chach stręt­wo­wa­tych (ro­dzi­na krę­gow­ców)


SJP.pl


strętwowaty

o ce­chach stręt­wo­wa­tych (ro­dzi­na krę­gow­ców)


SJP.pl


sts

Stu­denc­ki Teatr Sa­ty­ry­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • STS – Stu­denc­ki Teatr Sa­ty­ry­ków
  • STS – Space Tran­spor­ta­tion Sy­stem, ame­ry­kań­ski pro­gram lotów wa­ha­dłow­ców kos­micz­nych
  • STS – Sail Tra­i­ning Ship, ża­glo­wy sta­tek szkol­ny, np. STS Fry­de­ryk Cho­pin, STS Dar Mło­dzie­ży, STS Ka­pi­tan Bor­chardt
  • STS – Star-Typ Sport Sp. z o.o. (buk­ma­cher)
  • STS – Sa­noc­kie To­wa­rzy­stwo Spor­to­we, klub ho­ke­jo­wy z Sa­no­ka
  • STS – Skar­ży­skie To­wa­rzy­stwo Spor­to­we (klub siat­kar­ski ze Skar­ży­ska-Ka­mien­nej)
  • STS – ros. Сеть Телевизионных Станций (СТС), pol. „Sieć Te­le­wi­zyj­nych Sta­cji”, ro­syj­ski kanał te­le­wi­zyj­ny
  • STS – ser­wer ko­mu­ni­ka­tów, umoż­li­wia­ją­cy przet­wa­rza­nie ko­mu­ni­ka­tów po­mię­dzy apli­ka­cja­mi

Wikipedia


stuarkuszowy

skła­da­ją­cy się ze stu ar­ku­szy, wy­dru­ko­wa­ny na stu ar­ku­szach itp.


SJP.pl


stuart

[czy­taj: stju:art] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­ar­to­wie – dy­na­stia wład­ców Szko­cji i An­glii
  • M3/M5 Stu­art – ame­ry­kań­ski czołg lekki z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Stu­art – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Mar­tin
  • Stu­art – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Adair
  • Stu­art – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt
  • Stu­art – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Hug­hes
  • Stu­art – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Pa­trick
  • Stu­art (ang. Stu­art Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Guth­rie
  • Stu­art (ang. Stu­art Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt
  • Ste­wart

Wikipedia


stuartowie

szkoc­ka dy­na­stia


SJP.pl

Ste­wart lub Stu­art – dy­na­stia wład­ców Szko­cji od 1371 r., potem także An­glii od 1603 r.

Wikipedia


stuartowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Stu­ar­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


stubarwny

prze­no­śnie: ma­ją­cy wiele ko­lo­rów, uroz­ma­i­co­ny, róż­no­rod­ny


SJP.pl


stubienko

Stu­bien­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Stub­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

We wsi znaj­du­je się dawna grec­ko­ka­to­lic­ka cer­kiew pw.

Wikipedia


stubieński

przy­miot­nik od: Stub­no, gmina w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl


stubno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Stub­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Stub­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość liczy ok. 1500 miesz­kań­ców, jest sie­dzi­bą gminy Stub­no.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne – "Stad­ni­na Koni Stub­no". Po przeksz­tał­ce­niu w 1994 jako "Stad­ni­na Koni Skar­bu Pań­stwa Stub­no". W 1996 spry­wa­ty­zo­wa­na jako "Stad­ni­na Koni Stub­no Sp. z o.o.". Od 2003 w lik­wi­da­cji, od 2005 w upa­dło­ści.

Wikipedia


stubła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Po­le­siu na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Ho­ry­nia;

 (1.2) geogr. rzeka na Ukra­i­nie, pra­wo­brzeż­ny do­pływ dol­ne­go Styru

Wiktionary

Stu­bła ( Стубла) – rzeka na Po­le­siu, lewy do­pływ Ho­ry­nia. Dłu­gość – 62 km. Po­wierzch­nia zle­wi­ska – 593 km².

Wikipedia


stuchowo

Stu­cho­wo (nazwa obocz­na: Stu­chów, Stu­chow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Świerz­no, przy daw­nym trak­cie Ka­mień Po­mor­ski – Gry­fi­ce (dzi­siaj droga wo­je­wódz­ka nr 105).

We wsi znaj­du­je się szko­ła pod­sta­wo­wa im.

Wikipedia


stuczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


stud.

skrót od: stu­denc­ki


SJP.pl


studbaza

śro­do­wi­sko­wo:
1. stu­dia;
2. ogół stu­den­tów


SJP.pl


studenciaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od stu­den­ciak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studenciak m.

Wiktionary


studenciak

żar­to­bli­wie o stu­den­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. pot. żart. stu­dent (zwy­kle płci mę­skiej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­tę­chło-ugo­do­wy dom lo­jal­ne­go urzęd­ni­ka wpada we­so­ły stu­den­ciak uni­wer­sy­te­tu, nie­wąt­pli­wie ka­wa­larz, nie­wąt­pli­wie świ­szczy­pa­ła.

 (1.1) A stu­den­cia­ki to wy­ko­rzy­stu­ją tak­sów­kę na po­ca­łun­ki. Ale to młode… niech im tam… wy­ko­rzy­stu­ją do­ku­ment­nie nawet naj­krót­sze kursy, bo na krót­kich tylko jeż­dzą. Uda­je­my, że nie wi­dzi­my.

 (1.1) Wy­kła­dow­ca trak­tu­je ucz­nia bar­dziej jak ko­le­gę niż ko­lej­ne­go stu­den­cia­ka, który za­wra­ca mu głowę. Ten luz można było za­u­wa­żyć także na eg­za­mi­nach.

 (1.1) — To był stu­den­ciak z in­te­li­genc­kie­go domu. Jest szan­sa, że za­ło­ży­li mu tecz­kę. Nawet jeśli wiele nie ze­bra­li, to za­wsze może pan znaj­dzie naz­wi­ska lub adre­sy.

 (1.1) W każ­dym dzien­ni­ku ta sama ma­ni­fe­sta­cja i jakiś krzy­czą­cy stu­den­ciak.

 (1.1) Jaki tam nar­ko­tyk… To tylko „traw­ka”! Tro­chę moc­niej­szy pa­pie­ros i tyle. Wszyst­kie stu­den­cia­ki to biorą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studenciaczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) studencik

Wiktionary


studencik

zdrob­nie­nie od: stu­dent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: stu­dent

Wiktionary

Powiązane:

 przym. studencki

 rzecz. student mos., studentka ż.

 czas. studiować

Wiktionary


studencina

lek­ce­wa­żą­co, z po­li­to­wa­niem o stu­den­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekspr. stu­dent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wy­o­bra­ził sobie naj­śmiesz­niej­szą scenę, jaka mo­gła­by się na przy­kład wy­da­rzyć, gdyby ten ża­łos­ny stu­den­ci­na, na­dę­ty dzie­ciak, bro­da­ty ku­ter­no­ga (…) bła­gał o li­tość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. student mos.

Wiktionary


studencki

→ stu­dent


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy dla stu­den­tów

 (1.2) przez­na­czo­ny dla stu­den­tów

Wiktionary

Patrz:

student

Wymowa:

IPA: stuˈdɛ̃nt͡sʲci, AS: studẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studium n., student m., studencik m., studentka ż., studia nmos., studiowanie n.

 czas. studiować ndk.

Wiktionary


student

osoba, która stu­diu­je (w zna­cze­niu: po­bie­ra naukę na wyż­szej uczel­ni)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która stu­diu­je na wyż­szej uczel­ni;

Wiktionary

Stu­dent ( stu­de­re – sta­rać się, przy­kła­dać się do cze­goś) – w ję­zy­ku pol­skim w XXI wieku, osoba kształ­cą­ca się na stu­diach wyż­szych.

W daw­nej Ga­li­cji mia­nem stu­den­ta zwy­kło się okre­ślać ucz­nia gim­naz­jum; słu­cha­czy uni­wer­sy­te­tu na­zy­wa­no na­to­miast aka­de­mi­ka­mi. Daw­niej stu­den­tów na­zy­wa­no ża­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat Jacek jest stu­den­tem dru­gie­go roku fi­lo­lo­gii kla­sycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudɛ̃nt, AS: studẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studia nmos., studiowanie n.

:: zdrobn. studencik m.

:: zgrub. studencina m.

:: fż. studentka ż.

 czas. studiować, postudiować

 przym. studencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. żak, daw. akademik

Wiktionary


studentat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. pot. se­mi­na­rium du­chow­ne

 (1.2) rel. pot. część klasz­to­ru, w któ­rej miesz­ka­ją alum­ni

 (1.3) rel. pot. okres stu­diów se­mi­na­ryj­nych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klerykat

 (1.2) klerykat

 (1.3) klerykat

Wiktionary


studenteria

1. ogół stu­den­tów; stu­den­ci;
2. daw­niej: wy­bryk stu­denc­ki


SJP.pl


studentka

ko­bie­ta stu­dent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: stu­dent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra jest stu­dent­ką trze­cie­go roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈdɛ̃ntka, AS: studẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studia nmos., studiowanie n., studencik m.

:: fm. student

 czas. studiować ndk., postudiować dk.

 przym. studencki

Wiktionary


studentyfikacja

śro­do­wi­sko­wo: zmia­ny w sfe­rze pu­blicz­nej spo­wo­do­wa­ne po­trze­ba­mi stu­den­tów


SJP.pl


studia

1. nauka na wyż­szej uczel­ni
2. ba­da­nia na­u­ko­we nad ja­kimś za­gad­nie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. kształ­ce­nie się na uczel­ni wyż­szej, za­koń­czo­ne dy­plo­mem

 (1.2) nauk. dy­scy­pli­na badań na­u­ko­wych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: stu­dio

 (2.2) M., B. i W. lm. od: stu­dium

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stu­dia wyż­sze – pro­ces zdo­by­wa­nia wie­dzy, ucze­nie się na uczel­ni
  • Oś­ro­dek Do­ku­men­ta­cji i Stu­diów Spo­łecz­nych
  • Oś­ro­dek Stu­diów Wschod­nich
  • „Stu­dia BAS”
  • „Stu­dia Fi­lo­zo­ficz­ne”
  • „Stu­dia Lit­te­ra­ria Po­lo­no-Sla­vi­ca”
  • „Stu­dia Mat­he­ma­ti­ca”
  • „Stu­dia So­cjo­lo­gicz­no-Po­li­tycz­ne”
  • „Stu­dia z Fi­lo­lo­gii Pol­skiej i Sło­wiań­skiej”
  • „Ślą­skie Stu­dia Hi­sto­rycz­no-Te­o­lo­gicz­ne”
  • „To­ruń­sko-Płoc­kie Stu­dia Dy­dak­tycz­ne”
  • stu­dium

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­mie­rzam iść na stu­dia praw­ni­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲja, AS: studʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. student mos., studentka ż., studiowanie n.

:: przym. studencki

:: czas. studiować

 (2.1) przym. studyjny

 (2.2) czas. studiować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) studiowanie; daw. studja

 (1.2) daw. studja

Wiktionary


studialny

rzad­kie: przez­na­czo­ny na stu­dium, opar­ty na ba­da­niu; stu­dyj­ny


SJP.pl


studio

1. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do re­a­li­za­cji au­dy­cji ra­dio­wych, pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych, na­gry­wa­nia mu­zy­ki itp.;
2. pra­cow­nia ar­ty­sty pla­sty­ka;
3. pla­ców­ka zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią ar­ty­stycz­ną lub pro­jek­to­wą;
4. nie­wiel­kie miesz­ka­nie przez­na­czo­ne dla jed­nej osoby; ka­wa­ler­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do na­grań dźwię­ko­wych, au­dy­cji ra­dio­wych, te­le­wi­zyj­nych lub fil­mo­wych itp.

 (1.2) pra­cow­nia ar­ty­sty, np. ma­la­rza, fo­to­gra­fi­ka itp.

 (1.3) za­kład pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność usłu­go­wą, naj­czę­ściej opar­tą na sztu­kach pla­stycz­nych lub po­pra­wia­ją­cą wy­gląd ludzi, wnętrz itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­mie­szcze­nie:
    • pra­cow­nia ar­ty­stycz­na
    • stu­dio fil­mo­we
    • stu­dio fo­to­gra­ficz­ne
    • stu­dio na­gra­nio­we
    • stu­dio ani­ma­cji
    • stu­dio ra­dio­we
    • stu­dio te­le­wi­zyj­ne
  • in­sty­tu­cja kul­tu­ral­na:
    • stu­dio dźwię­ko­we
    • stu­dio mu­zycz­ne (wyt­wór­nia)
    • stu­dio fil­mo­we (wyt­wór­nia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­spół wszedł do stu­dia na na­gra­nie płyty.

 (1.3) Ona pro­wa­dzi stu­dio ma­ki­ja­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲjɔ, AS: studʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. studyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) atelier

 (1.3) salon

Wiktionary


studiowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stu­dio­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstudʲjɔˈvãɲɛ, AS: studʹi ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studium n., studia nmos., student mos., studentka ż.

 czas. studiować ndk.

 przym. studencki

Wiktionary


studiować

1. kształ­cić się na wyż­szej uczel­ni; być stu­den­tem;
2. grun­tow­nie, do­kład­nie poz­na­wać coś;
3. po­tocz­nie: zgłę­biać, wczy­ty­wać się w coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) eduk. uczyć się na uczel­ni wyż­szej; być na stu­diach

 (1.2) uważ­nie czy­tać, zgłę­biać temat

 (1.3) wpa­try­wać się uważ­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po skoń­cze­niu li­ce­um mam za­miar stu­dio­wać prawo.

 (1.2) Je­stem śpią­cy, bo wczo­raj do późna w nocy stu­dio­wa­łem po­dręcz­nik do ana­to­mii.

 (1.3) Przez dłuż­szą chwi­lę stu­dio­wał wyraz jej twa­rzy, za­sta­na­wia­jąc się, czy nie żar­tu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈdʲjɔvat͡ɕ, AS: studʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studia nmos., studium n., student m., studencik m., studentka ż., studiowanie n.

 przym. studencki

Wiktionary


studium

1. roz­pra­wa na­u­ko­wa na okre­ślo­ny temat;
2. dro­biaz­go­wa ana­li­za cze­goś przed­sta­wio­na w książ­ce lub fil­mie;
3. dzie­ło nie­ma­ją­ce cha­rak­te­ru wy­koń­czo­nej kom­po­zy­cji, bę­dą­ce pracą przy­go­to­waw­czą;
4. wy­dział wyż­szej uczel­ni; sa­mo­dziel­na szko­ła wyż­sza lub po­li­ce­al­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. nazwa uczel­ni, jej wy­dzia­łu, a także innej szko­ły lub jed­nost­ki ba­daw­czej albo ro­dzaj po­bie­ra­nej nauki

 (1.2) kom­po­zy­cja sza­cho­wa;

 (1.3) do­ku­ment, opra­co­wa­nie za­gad­nie­nia

 (1.4) przest. książk. od­cza­sow­ni­ko­wy od|stu­dio­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nazwa uczel­ni, jej wy­dzia­łu lub innej szko­ły albo ro­dzaj po­bie­ra­nej nauki
    • Stu­dium Bi­bli­cum Fran­ci­sca­num
    • Stu­dium Te­o­lo­gii Pra­wo­sław­nej
    • Stu­dium The­o­lo­gi­cum Je­ro­so­li­mi­ta­num
  • in­sty­tu­cja ba­daw­cza:
    • Kra­jo­we Stu­dium Pol­ski Po­dziem­nej
    • Stu­dium Pol­ski Po­dziem­nej
  • Stu­dium ge­ne­ra­le – ofi­cjal­na nazwa śred­nio­wiecz­nych uni­wer­sy­te­tów
  • stu­dium – do­ku­ment, opra­co­wa­nie za­gad­nie­nia
    • stu­dium uwa­run­ko­wań i kie­run­ków za­go­spo­da­ro­wa­nia prze­strzen­ne­go
    • stu­dium wy­ko­nal­no­ści
    • stu­dium przy­pad­ku (psy­cho­lo­gia) (por. case study)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Dzia­dek, jak zwy­kle krew­ki, dał się unieść fali elok­wen­cji i sze­ro­ko ko­men­to­wał nik­czem­ne po­czy­na­nia ce­sa­rza–mat­ko­bój­cy, na temat któ­re­go wła­śnie nie­daw­no prze­pro­wa­dził wni­kli­we stu­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲjũm, AS: studʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. student mos., studentka ż., studiowanie n.

 czas. studiować ndk.

 przym. studencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) etiuda

 (1.3) opracowanie, analiza, także. szkic (sztuka)

Wiktionary


studnia

1. otwór w ziemi z przy­rzą­dem do wy­do­by­wa­nia wody;
2. zstę­pu­ją­cy prąd po­wie­trza po­wo­du­ją­cy chwi­lo­we opa­da­nie sa­mo­lo­tu;
3. daw­niej: miej­sce oto­czo­ne wy­so­ki­mi bu­dyn­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) głę­bo­ki otwór w ziemi wraz z urzą­dze­niem do po­bie­ra­nia wody;

 (1.2) spe­le­ol. każdy pio­no­wy po­dziem­ny ko­ry­tarz lub sztol­nia

 (1.3) przen. miej­sce oto­czo­ne wy­so­ki­mi ścia­na­mi, np. domów albo skał

 (1.4) lotn. zstę­pu­ją­cy prąd po­wie­trza

Wiktionary

Stud­nia – pio­no­we (cza­sa­mi sko­śne) uję­cie wód po­dziem­nych, sztucz­ny otwór wier­co­ny lub ko­pa­ny, się­ga­ją­cy do po­zio­mu wo­do­no­śne­go.

Dzię­ki obec­no­ści urzą­dzeń tech­nicz­nych ta­kich jak obu­do­wa, ko­ło­wrót, pompa, ru­ro­ciąg itp. moż­li­wy jest stały pobór wody ze stud­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ma­łych drzwiach wy­bi­tych w bocz­nej ścia­nie do­mo­stwa uka­zy­wa­ła się cza­sem służ­ba w bar­wie ksią­żę­cej – i z wia­dra­mi lub ce­bra­mi na po­wer­kach bie­gła po wodę do stu­dzien.

 (1.1) Stud­nia na pod­wó­rzu była bar­dzo głę­bo­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstudʲɲa, AS: studʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studzienka ż., studniczek mzw., studniarz mos., studniarstwo n., Studnica ż.

 przym. studzienny, studniarski, studniowy

Wiktionary


studniarek

naz­wi­sko


SJP.pl


studniarski

przy­miot­nik od: stud­niarz


SJP.pl


studnica

1. daw­niej: stud­nia
2. prze­no­śnie: źró­dło, zdrój


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stud­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Mił­ko­wi­ce
  • Stud­ni­ca – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Stud­ni­ca – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny
  • Stud­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko
  • Stud­ni­ca – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Stud­ni­ca – je­zio­ro na Rów­ni­nie Draw­skiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Stud­ni­ca – je­zio­ro na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, gmi­nie Rymań
  • Stud­ni­ca – je­zio­ro na Rów­ni­nie Wa­łec­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, gmi­nie Wierz­cho­wo
  • Stud­ni­ca – rzeka, do­pływ Wi­da­wy
  • Stud­ni­ca – rzeka, do­pływ Wie­przy
  • Stud­ni­ca – nie­czyn­na sta­cja star­gardz­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Stud­ni­cy, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Nowa Stud­ni­ca

Wikipedia


studnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gi­zbert-Stud­nic­cy – pol­ska ro­dzi­na, z któ­rej wy­wo­dzi­li się praw­ni­cy, aka­de­mi­cy, ar­ty­ści i dzia­ła­cze spo­łecz­ni
  • Bo­gu­mi­ła Stud­nic­ka (ur. 1949) − kla­we­sy­nist­ka
  • Fran­ci­szek Stud­nic­ki (1914–1994) – praw­nik
  • Ja­ni­na Ko­złow­ska-Stud­nic­ka (1890–1971) – ar­chi­wist­ka i dzia­łacz­ka kul­tu­ral­na
  • Ju­liusz Stud­nic­ki (1906–1978) – ma­larz, ry­sow­nik, pe­da­gog
  • Kry­sty­na Łada-Stud­nic­ka (1907–1999) – ma­lar­ka
  • Mie­czy­sław Stud­nic­ki (1876–1929) – dzia­łacz spo­łecz­ny i ban­ko­wiec
  • Paweł Stud­nic­ki (1946–2007) – fizyk i przed­się­bior­ca
  • To­masz Stud­nic­ki (ur. 1948) – praw­nik i pra­woz­naw­ca
  • Wac­ław Stud­nic­ki (1874–1962) – hi­sto­ryk i ar­chi­wi­sta
  • Wła­dy­sław Stud­nic­ki (1867–1953) – po­li­tyk i pu­bli­cy­sta
  • Gu­staw Stud­nic­ki – pe­da­gog

Wikipedia


studniczek

ro­dzaj sko­ru­pia­ka z rzędu obu­no­gów


SJP.pl

Stud­ni­czek, ni­far­gus ("Nip­har­gus") – ro­dzaj ży­ją­cych w wo­dach po­dziem­nych sko­ru­pia­ków z rzędu obu­no­gów. Ciało przez­ro­czy­ste lub śnież­no­bia­łe. Oczy zu­peł­nie za­ni­kły lub za­cho­wa­ły się szcząt­ko­wo. Czuł­ki nie­zbyt dłu­gie, ostat­nia para od­nó­ży od­wło­ko­wych mocno wy­dłu­żo­na, roz­ga­łę­zio­na na dwie czę­ści i wy­gię­ta ku górze, płyt­ka ogo­no­wa czę­ścio­wo roz­szcze­pio­na. Ży­ją­ce w Pol­sce ga­tun­ki mają ok. 1 cm dłu­go­ści ciała.

Wikipedia


studniowaty

przy­po­mi­na­ją­cy bu­do­wą stud­nię, wąski i oto­czo­ny wy­so­ki­mi ścia­na­mi


SJP.pl


studniowy

trwa­ją­cy sto dni


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stud­nią, do­ty­czą­cy stud­ni

 (1.2) taki, który trwa sto dni

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. studnia ż.

 (1.2)

:: rzecz. studniówka ż.

Wiktionary


studniówka

za­ba­wa ucz­niów klasy ma­tu­ral­nej, or­ga­ni­zo­wa­na na sto dni przed ma­tu­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. bal, za­ba­wa od­by­wa­ją­ca się na ok. 100 dni przed eg­za­mi­nem ma­tu­ral­nym

 (1.2) żart. pier­wsze 100 dni trwa­nia cze­goś, czy­ichś rzą­dów itp.

Wiktionary

Stud­niów­ka – tra­dy­cyj­ny pol­ski bal, który od­by­wa się w przy­bli­że­niu sto dni przed roz­po­czy­na­ją­cy­mi się w maju ma­tu­ra­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­nie na stud­niów­ce ucz­nio­wie i na­u­czy­cie­le tań­czą po­lo­ne­za.

 (1.2) Z okaz­ji stud­niów­ki Tuska pre­zes ko­lej­ny raz bar­dzo ostro za­a­ta­ko­wał rząd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈdʲɲufka, AS: studʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studniówkowicz m., studniówkowiczka ż.

 przym. studniówkowy, studniowy

 przysł. studniówkowo

Wiktionary


studniówkowicz

uczest­nik stud­niów­ki


SJP.pl


studniówkowiczka

uczest­nicz­ka stud­niów­ki


SJP.pl


studniówkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stud­niów­ką, do­ty­czą­cy stud­niów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studniówka ż.

Wiktionary


studolarowy

ma­ją­cy war­tość stu do­la­rów


SJP.pl


studolarówka

po­tocz­nie: ban­knot o war­to­ści stu do­la­rów


SJP.pl


studukatowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość / li­czą­cy / wy­no­szą­cy 100 du­ka­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstudukaˈtɔvɨ, AS: studukatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. studukatówka

Wiktionary


studukatówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le 100 du­ka­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstudukaˈtufka, AS: studukatufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. studukatowy

Wiktionary


studwudziestoletni

ma­ją­cy sto dwa­dzie­ścia lat, trwa­ją­cy sto dwa­dzie­ścia lat itp.; stod­wu­dzie­sto­let­ni


SJP.pl


studwudziestominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sto dwa­dzie­ścia minut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwugodzinny

Wiktionary


studwudziestoośmiobitowy

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. taki, który za­wie­ra sto dwa­dzie­ścia osiem bitów

 (1.2) in­form. taki, który dzia­ła w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści stu dwu­dzie­stu ośmiu bitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstudvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔbʲiˈtɔvɨ, AS: studvuʒ́est•ośmʹi ̯obʹitovy

Wiktionary


studyjny

przy­miot­nik od: stu­dio


SJP.pl


studyta

czło­nek za­ko­nu kon­tem­pla­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek za­ko­nu ko­ścio­ła grec­ko­ka­to­lic­kie­go obrząd­ku bi­zan­tyj­sko-ukra­iń­skie­go;

Wiktionary


studytka

człon­ki­ni za­ko­nu kon­tem­pla­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni zgro­ma­dze­nia rzym­sko-ka­to­lic­kie­go ze wspól­no­ta­mi bi­zan­tyj­sko-ukra­iń­ski­mi

Wiktionary


studzianecki

przy­miot­nik od: Stu­dzian­ki


SJP.pl


studzianki

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­dzian­ki – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Za­krzó­wek
  • Stu­dzian­ki – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • Stu­dzian­ki – część wsi Pa­to­ki w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Stu­dzian­ki – przy­sió­łek wsi Mie­rzyn w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza
  • Stu­dzian­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz
  • Stu­dzian­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Sad­ko­wi­ce
  • Stu­dzian­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Czer­nie­wi­ce
  • Stu­dzian­ki – część wsi Chro­nów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Nowy Wi­śnicz
  • Stu­dzian­ki – część wsi Stań­ko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ło­so­si­na Dolna
  • Stu­dzian­ki – przy­sió­łek wsi Podsz­kle w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Stu­dzian­ki – przy­sió­łek wsi Oraw­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ja­błon­ka
  • Stu­dzian­ki – część wsi Za­dro­że w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Trzy­ciąż

Wikipedia


studzienica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­dzie­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Stu­dzie­ni­ca – ko­lo­nia w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce
  • Stu­dzie­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Sło­bo­da.
  • Stu­dzie­ni­ca – za­to­pio­na wieś (mia­stecz­ko) w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim
  • Stu­dzie­ni­ca – stru­ga w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, do­pływ Drawy
  • Stu­dzie­ni­ca – stru­ga, do­pływ Tanwi
  • Stu­dzie­ni­ca – rzeka, do­pływ Dnie­stru
  • Stu­dzie­ni­ce

Wikipedia


studzienice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­dzie­ni­ce – część wsi Ho­le­szów w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hanna
  • Stu­dzie­ni­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk
  • Stu­dzie­ni­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce
  • Stu­dzie­ni­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Ka­li­ska
  • Stu­dzie­ni­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Pszczy­na
  • Stu­dzie­ni­ce – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim
  • Stu­dzie­ni­ce – dawna gro­ma­da w pow. by­tow­skim
  • Stu­dzie­ni­ce – nie­czyn­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Stu­dzie­ni­cach, w po­wie­cie by­tow­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia


studzienicki

przy­miot­nik od: Stu­dzie­ni­ce


SJP.pl


studzieniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­dzie­niec – część mia­sta Mława
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Ko­żu­chów
  • Stu­dzie­niec – przy­sió­łek wsi Dą­bro­wa w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Pu­szcza Ma­riań­ska
  • Stu­dzie­niec – część wsi Prze­wrot­ne w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­ski, w gmi­nie Gło­gów Ma­ło­pol­ski
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca
  • Stu­dzie­niec – część wsi Łazy w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kor­sze
  • Stu­dzie­niec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież

Wikipedia


studzienina

re­gio­nal­nie: po­tra­wa z wie­przo­wych nóg w ga­la­re­cie


SJP.pl


studzienka

1. zdrob­nie­nie od: stud­nia;
2. właz ka­na­li­za­cyj­ny umoż­li­wia­ją­cy do­stęp do ka­na­łu ście­ko­we­go;
3. stu­dzien­ka ście­ko­wa - wy­be­to­no­wa­ny zbior­nik pod po­wierzch­nią jezd­ni lub chod­ni­ka, od­pro­wa­dza­ją­cy wodę ze ście­ków


SJP.pl


studzienkowy

→ stu­dzien­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stu­dzien­ką, do­ty­czą­cy stu­dzien­ki

Wiktionary

Patrz:

studzienka

Powiązane:

 rzecz. studzienka ż.

Wiktionary


studziennik

skrzyd­lik stu­dzien­nik - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny skrzyd­li­ko­wa­tych


SJP.pl

Stu­dzien­nik – przy­sió­łek wsi Po­lan­ka Wiel­ka w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Po­lan­ka Wiel­ka.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa biel­skie­go.

Wikipedia


studzienny

do­ty­czą­cy stud­ni


SJP.pl


studzień

Stu­dzień – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Cho­dów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy po­spo­li­tej "stu­dzień" wy­stę­pu­ją­cej w ję­zy­ku wschod­nio­sło­wiań­skim w zna­cze­niu ga­la­re­ta. We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych miej­sco­wość w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Stu­dzin", "Stu­dzi­na", "Stu­dzień", "Stu­dzień ho­len­dry", od 1890 roku "Stu­dzień".

Wikipedia


studzieński

naz­wi­sko


SJP.pl


studzionka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­dzion­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Krze­szy­ce
  • Stu­dzion­ka – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Pszczy­na
  • Stu­dzion­ka – dawna gro­ma­da w pow. pszczyń­skim
  • Stu­dzion­ka – dawna le­śni­czów­ka, była po­ło­żo­na w obec­nym, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim
  • Stu­dzion­ka – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim

Wikipedia


studziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Stu­dziń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • An­drzej Stu­dziń­ski – pol­ski en­to­mo­log
  • An­drzej Piotr Stu­dziń­ski – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny, wy­daw­ca, dzien­ni­karz
  • Bo­gu­mił Stu­dziń­ski – pol­ski praw­nik, dzia­łacz opo­zy­cji w PRL
  • Fran­ci­szek Stu­dziń­ski – pol­ski ofi­cer
  • Ja­nusz Stu­dziń­ski – pol­ski pił­karz
  • Karol Stu­dziń­ski – pol­ski kom­po­zy­tor i al­to­wio­li­sta
  • Leon Stu­dziń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Ma­te­usz Stu­dziń­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Piotr Łu­kasz Stu­dziń­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, or­ga­ni­sta i dy­ry­gent
  • Win­cen­ty Stu­dziń­ski – pol­ski kom­po­zy­tor i skrzy­pek
  • Wła­dy­sław Stu­dziń­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


studząco

ostu­dza­ją­co;
1. w spo­sób ob­ni­ża­ją­cy tem­pe­ra­tu­rę cze­goś; chło­dzą­co, ochła­dza­ją­co, schła­dza­ją­co, ozię­bia­ją­co;
2. w spo­sób zmniej­sza­ją­cy in­ten­syw­ność czy­je­goś za­an­ga­żo­wa­nia uczu­cio­we­go w coś;
3. w spo­sób wpły­wa­ją­cy na zmniej­sze­nie tempa roz­wo­ju cze­goś


SJP.pl


stueurowy

[czy­taj: stu-eł­ro­wy] ma­ją­cy war­tość stu euro


SJP.pl


stuff

[czy­taj: staf] po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ryś­ka, ma­ry­cha, staf


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stuff – mie­sięcz­nik
  • Stuff – ser­wis in­for­ma­cyj­ny
  • Stuff – film do­ku­men­tal­ny z 1993 roku
  • Stuff – po­wieść Jo­sep­ha Con­nol­ly’ego
  • Stuff – po­wieść Je­re­my’ego Stron­ga
  • Stuff – album Holly’ego McNarlanda
  • Stuff – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Chri­stian Stuff – nie­miec­ki pił­karz
  • He­ze­kiah Leroy Gor­don „Stuff” Smith – ame­ry­kań­ski skrzy­pek jaz­zo­wy
  • The Stuff

Wikipedia


stufrankowy

ma­ją­cy war­tość stu fran­ków


SJP.pl


stuglik

naz­wi­sko


SJP.pl


stugramowy

1. wa­żą­cy 100 gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 100 gra­mów cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który waży sto gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstuɡrãˈmɔvɨ, AS: stugrãmovy

Wiktionary


stugębny

1. rzad­kie: ma­ją­cy sto gęb;
2. stu­gęb­na plot­ka, fama itp. - plot­ka, fama itp. roz­gła­sza­na przez wiele osób


SJP.pl


stugłowy

ma­ją­cy sto głów


SJP.pl


stuhektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści stu hek­ta­rów;
b) po­sia­da­ją­cy sto hek­ta­rów ziemi (np. rol­nik stu­hek­ta­ro­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sto hek­ta­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze mia­sta na stu­hek­ta­ro­wym odło­gu wy­bu­du­ją domy miesz­kal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hektarowy

Wiktionary


stuhr

[czy­taj: sztur] naz­wi­sko


SJP.pl

Stuhr – gmina jed­nost­ko­wa (niem. "Ein­he­its­ge­me­in­de") w pół­noc­nych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, w po­wie­cie Diep­holz, w po­bli­żu Bremy. Liczy ok. 33,2 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


stujęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się stoma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w stu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się stoma ję­zy­ka­mi


SJP.pl


stuk

od­głos stu­ka­nia, ude­rza­nia twar­dy­mi przed­mio­ta­mi; stu­kot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­głos pow­sta­ją­cy przy zde­rze­niu twar­dych przed­mio­tów

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (2.1) dźwięk. wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos stu­ka­nia

Wiktionary

Stuk ( Стук) – utwór au­tor­stwa ra­dziec­kie­go ze­spo­łu Kino, wy­da­ny na al­bu­mie "Zwie­zda po imie­ni Sołn­ce". Zo­stał użyty w ścież­ce dźwię­ko­wej filmu "Córki mafii" z 2001 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stuk kół po­cią­gu nie poz­wa­lał mi zas­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuk, AS: stuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stukot m., stukanie n., stuknięcie n.

 czas. nastukać, stukać ndk., stuknąć dk.

 przym. nastukany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stukot

 (2.1) puk

Wiktionary


stuk-puk

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos stu­ka­nia; stuk puk, stuku-puku (stuku puku), stuku-puk (stuku puk)


SJP.pl


stuka

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: stu­kać

Wiktionary


stukacz

1. mały chrząszcz z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych;
2. śro­do­wi­sko­wo: do­no­si­ciel, de­nun­cja­tor


SJP.pl


stukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stu­kać.

 (1.2) dźwięk pow­sta­ją­cy, gdy ktoś stuka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈkãɲɛ, AS: stukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nastukać, stukać ndk.

 przym. nastukany

 rzecz. stuk mrz.

 wykrz. stuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pukanie

 (1.2) stukot

Wiktionary


stukanina

1. uciąż­li­we, gło­śne stu­ka­nie;
2. od­głos pow­sta­ją­cy przy stu­ka­niu


SJP.pl


stukartkowy

skła­da­ją­cy się ze stu kar­tek


SJP.pl


stukas

bo­jo­wy sa­mo­lot nur­ku­ją­cy marki Stu­kas, uży­wa­ny pod­czas dru­giej wojny świa­to­wej; Sztu­kas


SJP.pl


stukać

1. lekko ude­rzać czymś w coś twar­de­go, zwy­kle po­wo­du­jąc pow­sta­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su;
2. wy­da­wać od­głos pow­sta­ją­cy przy ude­rza­niu czymś w coś twar­de­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. stu­knąć)

 (1.1) po­wo­do­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk, ude­rza­jąc w twar­dą po­wierzch­nię

 (1.2) wy­da­wać od­głos będąc ude­rza­nym lub obi­ja­jąc się o coś

 (1.3) pot. ude­rzać kogoś lub coś

 (1.4) pot. pisać na kla­wia­tu­rze

 (1.5) pot. nie­zbyt mocno ude­rzać autem

 (1.6) wulg. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny stu­kać się (dk. stu­knąć się)

 (2.1) ude­rzać czę­ścią ciała w coś twar­de­go

 (2.2) ude­rzać o sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nastukać dk.

 rzecz. stuk m., stukanie n.

 wykrz. stuk

 przym. nastukany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołatać, pukać

 (1.3) bić, grzmocić, uderzać, walić

 (1.6) grzmocić, pieprzyć, pukać, posuwać, jebać, ruchać, walić

Wiktionary


stuki

od­głos stu­ka­nia, ude­rza­nia twar­dy­mi przed­mio­ta­mi; stu­kot


SJP.pl

Stuki ( Стукі; Стуки) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie we­re­now­skim, w siel­so­wie­cie Żyr­mu­ny.

W dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym le­ża­ły w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie no­wo­gródz­kim, w po­wie­cie lidz­kim, w gmi­nie Żyr­mu­ny.

Wikipedia


stukilogramowy

1. wa­żą­cy 100 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 100 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


stukilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość stu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy sto ki­lo­me­trów


SJP.pl


stukilowy

po­tocz­nie: stu­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


stuknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stu­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nastukać

 przym. nastukany

 rzecz. stuk mrz.

 wykrz. stuk

Wiktionary


stuknięty

po­tocz­nie: od­bie­ga­ją­cy od normy i świad­czą­cy o niez­rów­no­wa­że­niu; szur­nię­ty, wal­nię­ty, rąb­nię­ty, pu­knię­ty, kop­nię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. niez­rów­no­wa­żo­ny psy­chicz­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemądry, nienormalny, niespełna rozumu, porąbany, rąbnięty, szurnięty, trzepnięty, walnięty, zwariowany

Wiktionary


stuknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. stu­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|stu­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstuknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: stuknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nastukać

 przym. nastukany

 rzecz. stuk mrz.

 wykrz. stuk

Wiktionary


stukonny

skła­da­ją­cy się ze stu koni, np. sil­nik stu­kon­ny


SJP.pl


stukoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 100 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: stukorõnovy

Wiktionary


stukot

od­głos pow­sta­ją­cy przy ude­rza­niu twar­dy­mi przed­mio­ta­mi; stu­ko­ta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pow­ta­rza­ją­cy się ryt­micz­nie dźwięk pow­sta­ły przy ude­rza­niu o twar­de przed­mio­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­legł się usy­pia­ją­cy, nieco niew­praw­ny stu­kot kla­wi­szy ma­szy­ny do pi­sa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stuk mrz., stukotanie n., stukotliwość ż.

 czas. stukotać ndk.

 przym. stukotliwy

 wykrz. stuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) turkot

Wiktionary


stukoty

od­głos pow­sta­ją­cy przy ude­rza­niu twar­dy­mi przed­mio­ta­mi; stu­ko­ta­nie


SJP.pl


stukowy

spa­la­nie stu­ko­we - wy­bu­cho­we, nie­rów­no­mier­ne spa­la­nie paliw w sil­ni­kach tło­ko­wych; spa­la­nie de­to­na­cyj­ne


SJP.pl


stukołowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sto kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstukɔˈwɔvɨ, AS: stukou̯ovy

Wiktionary


stukrotność

→ stu­krot­ny; sto­krot­ność


SJP.pl


stukrotny

wy­stę­pu­ją­cy sto razy; sto­krot­ny


SJP.pl


stuku

od­głos stu­ka­nia, ude­rza­nia twar­dy­mi przed­mio­ta­mi; stu­kot


SJP.pl


stuku-puku

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos stu­ka­nia; stuku puku, stuk-puk (stuk puk), stuku-puk (stuku puk)


SJP.pl


stukułka

gra kar­cia­na


SJP.pl


stul

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp., rozk. od stu­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stul pysk!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stul, AS: stul

Wiktionary


stulatek

męż­czyz­na stu­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku przy­najm­niej 100 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca przy­najm­niej 100 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: stu­lat­ka

Wiktionary

Stu­la­tek – osoba, która osią­gnę­ła wiek 100 lat. Znacz­nie rza­dziej zda­rza­ją się przy­pad­ki su­per­stu­lat­ków, czyli osób, które do­ży­ły 110 lat. Sza­cu­je się[], że do tego wieku do­ży­wa 1 na 1000 stu­lat­ków. Naj­star­szym czło­wie­kiem w hi­sto­rii, któ­re­go wiek zo­stał do­sta­tecz­nie udo­ku­men­to­wa­ny, była Je­an­ne Cal­ment, w chwi­li śmier­ci ma­ją­ca 122 lata i 164 dni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uro­czy­stych ob­cho­dach rocz­ni­cy bitwy nad Bzurą wzię­ło udział dwoje stu­lat­ków, żoł­nierz i sa­ni­ta­riusz­ka.

 (2.1) Po babci zo­stał nam kre­dens – prze­pię­kny stu­la­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlatɛk, AS: stulatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stulecie n.

:: fż. stulatka ż.

 przym. stuletni

Wiktionary


stulatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sto lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sto lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sto lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: stu­la­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W uro­czy­stych ob­cho­dach rocz­ni­cy bitwy nad Bzurą wzię­ła udział stu­lat­ka, która była sa­ni­ta­riusz­ką.

 (1.2) Po babci zo­sta­ła nam szafa – prze­pię­kna stu­lat­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlatka, AS: stulatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stulecie n.

:: fm. stulatek m.

 przym. stuletni

Wiktionary


stulatki

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sto lat


SJP.pl


stulać

1. de­li­kat­nie zbli­żać do sie­bie, po­wo­du­jąc, że coś za­my­ka się lub zmniej­sza; sku­lać, kur­czyć;
2. stu­lać się - za­my­kać się; sku­lać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|stu­lić.

 (1.2) gw-pl|Pod­ha­le. sto­czyć, stur­lać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. gw. Dra­ga­no­wa po­stu­lać)

 (2.1) gw-pl|Za­gó­rze. ści­skać

 (2.2) gw-pl|Dra­ga­no­wa. kła­mać

 (2.3) gw-pl|Pod­ha­le. klu­czyć, uni­kać od­po­wie­dzi, owi­jać w ba­weł­nę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny stu­lać się

 (3.1) gw-pl|Pod­ha­le. sto­czyć się

 (3.2) gw-pl|Pod­ha­le. zwi­jać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię kwia­ty, które za­my­ka­ją się i ot­wie­ra­ją, tak jak tu­li­pa­ny stu­la­ją­ce płat­ki na noc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nastulać, postulać, ustulać

Wiktionary


stulecie

1. okres stu lat; wiek;
2. setna rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wiek, sto lat

 (1.2) setna rocz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto waza sprzed trzech stu­le­ci; jest bar­dzo cenna.

 (1.2) Dy­rek­cja prze­o­czy­ła stu­le­cie szko­ły i nie zor­ga­ni­zo­wa­ła żad­nej uro­czy­sto­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlɛt͡ɕɛ, AS: stuleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stulatek m., stulatka ż.

 przym. stuletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiek

Wiktionary


stulejarski

→ stu­le­jarz


SJP.pl

Patrz:

stulejarz

stulejarz

pe­jo­ra­tyw­nie: ży­cio­wy nie­u­dacz­nik, szcze­gól­nie w re­la­cjach dam­sko-mę­skich; prze­gryw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. pot. po­gard. czło­wiek płci mę­skiej po­pa­dły w stan ma­raz­mu ży­cio­we­go, ofia­ra losu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie stu­le­ja­rza to pasmo cią­głych po­ra­żek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stulejka ż.

Wiktionary


stulejka

wro­dzo­ne zwę­że­nie na­plet­ka człon­ka mę­skie­go; fi­mo­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wro­dzo­ne zwę­że­nie na­plet­ka unie­moż­li­wia­ją­ce jego ścią­gnię­cie poza żo­łądź prą­cia;

Wiktionary

Stu­lej­ka (łac. "phi­mo­sis") – mę­skie scho­rze­nie wro­dzo­ne lub na­by­te po­le­ga­ją­ce na zwę­że­niu uj­ścia na­plet­ka, które unie­moż­li­wia (stu­lej­ka cał­ko­wi­ta) lub utrud­nia (stu­lej­ka czę­ścio­wa) ścią­ga­nie na­plet­ka (we wzwo­dzie lub w sta­nie spo­czyn­ku pe­ni­sa). Ła­ciń­ska nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa φῑμός, czyli "ka­ga­niec".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stuˈlɛjka, AS: stulei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stulejarz m.

Wiktionary


stuletni

ma­ją­cy sto lat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy sto lat

 (1.2) trwa­ją­cy sto lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Pol­sce trwa już stu­let­ni wy­si­łek spo­łecz­ny ukie­run­ko­wa­ny na ochro­nę Tatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlɛtʲɲi, AS: stuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stulatek m., stulatka ż., stulecie n., stuletniość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sekularny; gw. Śląsk Cieszyński storoczni

Wiktionary


stulicha

ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych; stu­lisz wła­ści­wy


SJP.pl

Stu­li­cha ("De­scu­ra­i­nia" Webb & Bert­hel.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Liczy ok. 40–45 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (30 ga­tun­ków) i na wy­spach Ma­ka­ro­nez­ji (7 ga­tun­ków). Jeden ga­tu­nek – stu­li­cha psia ("D. sop­hia") jest kos­mo­po­li­tycz­ny i wy­stę­pu­je także we flo­rze Pol­ski jako je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju. Nazwa ro­dza­jo­wa upa­mięt­nia fran­cu­skie­go bo­ta­ni­ka i ap­te­ka­rza – François De­scu­ra­i­na (1658-1740).

Wikipedia


stulirowy

ma­ją­cy war­tość stu lirów


SJP.pl


stulistny

1. ma­ją­cy sto liści lub bar­dzo wiele liści, płat­ków;
2. róża stu­list­na - róża o ró­żo­wych lub czer­wo­nych kwia­tach, ozdob­na lub ho­do­wa­na do wy­ro­bu per­fum, kon­fi­tur; cen­ty­fo­lia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sto (wiele) liści/płat­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z obu stron każdéj drogi, szérokim pasem bie­la­ły bujne ru­mian­ki i wyż­sze od nich kwia­ty mar­chew­ni­ka, słały się po drze­wach fio­le­to­we ro­hu­le, żół­ty­mi gwiazd­ka­mi świéciły bro­daw­ni­ki i kurza śle­po­ta, li­lio­we ska­bio­zy polne wyléwały ze swo­ich stu­list­nych koron mio­do­we wonie, chwia­ły się całe lasy delikatnéj miet­li­cy, kos­ma­te kwia­ty babki stały na swo­ich wy­so­kich ło­dy­gach, ru­mia­no­ścią za­wa­diac­ką po­sta­wą stwier­dza­jąc, na­da­ną im nazwę ko­za­ków.

Wiktionary


stulisz

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych


SJP.pl

Stu­lisz ("Si­sym­brium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych ("Bras­si­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 41 do 48 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w stre­fach umiar­ko­wa­nych i sub­tro­pi­kal­nych na Sta­rym Świe­cie, poza tym w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne na in­nych kon­ty­nen­tach. W Pol­sce dwa ga­tun­ki rosną jako ro­dzi­me, a 7 dal­szych jako przy­by­sze za­do­mo­wie­ni lub przej­ścio­wo zaw­le­ka­ni.

Wikipedia


stulitrowy

a) ma­ją­cy po­jem­ność stu li­trów;
b) za­wie­ra­ją­cy sto li­trów cze­goś


SJP.pl


stulić

1. de­li­kat­nie zbli­żyć do sie­bie, po­wo­du­jąc, że coś się zam­knie lub zmniej­szy; sku­lić, skur­czyć;
2. stu­lić się - zam­knąć się; sku­lić się


SJP.pl


stulony

1. de­li­kat­nie zbli­żyć do sie­bie, po­wo­du­jąc, że coś się zam­knie lub zmniej­szy; sku­lić, skur­czyć;
2. stu­lić się - zam­knąć się; sku­lić się


SJP.pl


stumarkowy

ma­ją­cy war­tość stu marek


SJP.pl


stumetrowiec

bie­gacz spe­cja­li­zu­ją­cy się w bie­gach na dy­stan­sie stu me­trów


SJP.pl


stumetrowy

ma­ją­cy dłu­gość stu me­trów, wy­no­szą­cy sto me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sto me­trów dłu­go­ści, sze­ro­ko­ści, wy­so­ko­ści albo sto me­trów kwa­dra­to­wych po­wierzch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krót­ka, nie­speł­na stu­me­tro­wa ścian­ka jest przez swą znacz­ną stro­mość po­waż­ną przesz­ko­dą wspi­nacz­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstũmɛˈtrɔvɨ, AS: stũmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stumetrówka ż.

Wiktionary


stumetrówka

dy­stans o dłu­go­ści stu me­trów


SJP.pl


stumilionowy

a) li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 100 000 000;
b) li­czą­cy sto mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


stumilowy

ma­ją­cy dłu­gość stu mil, wy­no­szą­cy sto mil


SJP.pl


stuminutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sto minut

Wiktionary


stuningowany

[czy­taj: stju­nin­go­wać] zmo­dy­fi­ko­wać coś (np. kom­pu­ter, po­jazd) w spo­sób po­pra­wia­ją­cy wy­daj­ność lub od­po­wia­da­ją­cy czy­imś szcze­gól­nym po­trze­bom; po­dra­so­wać


SJP.pl


stuningować

[czy­taj: stju­nin­go­wać] zmo­dy­fi­ko­wać coś (np. kom­pu­ter, po­jazd) w spo­sób po­pra­wia­ją­cy wy­daj­ność lub od­po­wia­da­ją­cy czy­imś szcze­gól­nym po­trze­bom; po­dra­so­wać


SJP.pl


stunogi

ma­ją­cy sto nóg; stu­noż­ny


SJP.pl


stunożny

ma­ją­cy sto nóg; stu­no­gi


SJP.pl


stuoczny

ma­ją­cy sto oczu; ma­ją­cy wiele oczu


SJP.pl


stuoki

ma­ją­cy sto oczu


SJP.pl


stuosobowy

1. skła­da­ją­cy się ze stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla stu osób


SJP.pl


stupa

bu­dow­la sa­kral­na, głów­nie bud­dyj­ska


SJP.pl

Stupa (sanskr. स्तूप "stūpa"; pali थुप "thūpa", เจติย "czedi"; "that"; jap. 卒塔婆 "so­to­ba", ko­piec, szczyt) – naj­prost­szy typ bu­dow­li sa­kral­nej bud­dyj­skiej, rza­dziej dźi­nij­skiej, wy­wo­dzą­cej się z Indii, peł­nią­cej funk­cję re­lik­wia­rza. Ze wzglę­du na ar­chi­tek­tu­rę jest niez­wy­kle od­por­na na trzę­sie­nia ziemi.

Wikipedia


stupaj

sto­pień wy­rą­ba­ny w śnie­gu lub lo­dzie ułat­wia­ją­cy wspi­nacz­kę


SJP.pl


stupaja

daw­niej, po­gard­li­wie: po­li­cjant, bez­myśl­ny służ­bi­sta; stu­paj­ka


SJP.pl


stupajka

daw­niej, po­gard­li­wie: po­li­cjant, bez­myśl­ny służ­bi­sta; stu­pa­ja


SJP.pl


stupak

naz­wi­sko


SJP.pl


stupina

knot zło­żo­ny ze skrę­co­nych nitek ba­weł­nia­nych, wy­mo­czo­ny w wo­dzie z sa­le­trą i mącz­ką pro­cho­wą, dawny ro­dzaj za­pal­ni­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stu­pi­na – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Aluta, w gmi­nie Cârlogani
  • Stu­pi­na – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Kon­stan­ca, w gmi­nie Cru­cea
  • Stu­pi­na – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Vran­cea, w gmi­nie Măicănești

Wikipedia


stupiętrowy

ma­ją­cy sto pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki który ma sto pię­ter; wy­so­ki na sto pię­ter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na za­chód od rzeki Sac, gdzie wilki gra­so­wa­ły poś­ród ba­gien, stoi stu­pię­tro­wy bank LaSalle, perła ar­chi­tek­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: stupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary


stupięćdziesięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy 150 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka z ro­dzi­ną na stu­pięć­dzie­się­cio­let­niej far­mie w Alto w Mi­chi­gan, gdzie tnie drew­no, sadzi ro­śli­ny, pisze i karmi oko­licz­ne dzi­kie koty.

Wiktionary


stupkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


stupnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


stupniki

Stup­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Ko­ży­no.

Wikipedia


stupolowy

ma­ją­cy sto pól, np. war­ca­by stu­po­lo­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sto pól

Wiktionary


stupor

za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się znacz­nym za­ha­mo­wa­niem ru­cho­wym i ogra­ni­cze­niem re­ak­cji na bodź­ce zew­nętrz­ne; osłu­pie­nie, dręt­wi­ca


SJP.pl


stuposiany

Stu­po­sia­ny (w la­tach 1977–1981 Łu­ka­sie­wi­cze) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w po­bli­żu uj­ścia Wo­ło­sa­te­go do Sanu przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 896.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Stu­po­sia­ny, w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież wsie: Pro­cis­ne i Pszcze­li­ny, Mucz­ne i Tar­na­wa Niżna oraz opu­szczo­ne miej­sco­wo­ści Tar­na­wa Wyżna, Dy­dio­wa, Ło­kieć, Dźwi­niacz Górny, Bu­ko­wiec, So­ko­li­ki, Be­nio­wa i Sian­ki.

Wikipedia


stuprocentowy

sta­no­wią­cy sto pro­cent cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy 100% cze­goś

 (1.2) taki, któ­re­go jest się pewny w 100%

 (1.3) ty­po­wy, ma­ją­cy wszyst­kie cechy kogoś, cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pod­czas akcji był stu­pro­cen­to­wym gli­nia­rzem, a pi­ja­kiem sta­wał się do­pie­ro po pracy, pod­czas gdy Te­o­fil umie­jęt­nie po­tra­fił łą­czyć picie i obo­wiąz­ki służ­bo­we. Ale dziś jakoś nie po­łą­czył i teraz za­czy­nał od­czu­wać ne­ga­tyw­ne skut­ki nie­do­pi­cia.

Wiktionary


stuprocentówka

po­tocz­nie: stu­pro­cen­to­wa okaz­ja


SJP.pl


stupsk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Stupsk – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Stupsk.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Stupsk oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Woj­cie­cha.

Stupsk leży około 11 km na po­łud­nio­wy wschód od Mławy, przy tra­sie ko­le­jo­wej linii nr 9 (War­sza­wa-Gdańsk). Przy­sta­nek ko­le­jo­wy na­zy­wa się Stupsk Ma­zo­wiec­ki.

Wikipedia


stupski

przy­miot­nik od: Stupsk (miej­sco­wość)


SJP.pl


stuptut

po­tocz­nie: ochra­niacz prze­ciw­śnież­ny, za­po­bie­ga­ją­cy do­sta­niu się śnie­gu do wnę­trza buta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ochra­niacz na nogę ma­ją­cy kształt rurki, wy­ko­na­ny z wo­do­od­por­ne­go i od­por­ne­go na za­bru­dze­nia ma­te­ria­łu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po na­ło­że­niu na spod­nie stup­tu­ty po­kry­wa­ją nogi od kolan aż po kost­ki wraz z gór­ny­mi czę­ścia­mi butów.

Wiktionary


sturamienny

ma­ją­cy sto ra­mion, odnóg itp.


SJP.pl


sturczeć

stać się Tur­kiem, przy­jąć wiarę ma­ho­me­tań­ską; po­tur­czyć się, stur­czyć się


SJP.pl


sturczyć

1. skło­nić kogoś do przy­ję­cia is­la­mu (zro­bić go Tur­kiem); stur­czyć wielu; po­tur­czyć;
2. stur­czyć się - stać się Tur­kiem, przy­jąć wiarę ma­ho­me­tań­ską; po­tur­czyć się, stur­czeć


SJP.pl


sturisoma

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny zbroj­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Stu­ri­so­ma – ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych z ro­dzi­ny zbroj­ni­ko­wa­tych (Lo­ri­ca­rii­dae). Spo­ty­ka­ne w ho­dow­lach ak­wa­rio­wych.

Wikipedia


sturkać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trą­cać

Wiktionary


sturublowy

ma­ją­cy war­tość stu rubli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość / li­czą­cy / wy­no­szą­cy 100 rubli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mo­gło też że, nie­spe­cjal­nie kry­jąc się, w książ­kę na biur­ku wsa­dził stu­ru­blo­wy ban­knot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsturuˈblɔvɨ, AS: sturublovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sturublówka

Wiktionary


sturublówka

ban­knot o war­to­ści stu rubli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ban­knot o no­mi­na­le 100 rubli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja myślę, bez urazy ja­śnie pana, że prę­dzej w pań­skiej sa­dzaw­ce zdy­ba­li­by­śmy je­sio­tra ani­że­li jedną stu­ru­blów­kę w oko­li­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsturuˈblufka, AS: sturublufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sturublowy

Wiktionary


sturzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trą­cić

Wiktionary


stus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stos

Wiktionary


stustopniowy

1. ma­ją­cy sto stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy sto stop­ni, eta­pów


SJP.pl


stustronicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który liczy sto stron

Wiktionary


stuszować

sto­no­wać;
1. zmniej­szyć, zła­go­dzić ja­skra­wość, ostrość ry­sun­ku, ma­lo­wi­dła;
2. prze­no­śnie: zła­go­dzić ostrość, agre­syw­ny ton cze­goś


SJP.pl


stuszowywać

rzad­ko:
1. zmniej­szać, ła­go­dzić ja­skra­wość, ostrość ry­sun­ku, ma­lo­wi­dła; to­no­wać;
2. prze­no­śnie: ła­go­dzić ostrość, agre­syw­ny ton cze­goś


SJP.pl


stutonowy

a) wa­żą­cy sto ton;
b) mie­szczą­cy sto ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść sto ton


SJP.pl


stuttgarcki

[czy­taj: sztut­garc­ki] przy­miot­nik od: Stutt­gart, mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Nie­miec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stutt­gar­tem, do­ty­czą­cy Stutt­gar­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stuttgart m., stuttgartczyk mos., stuttgartka ż.

Wiktionary


stuttgart

[czy­taj: sztut­gart] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;

Wiktionary

Stutt­gart ("MAF:", ; szwab­ski "Schduágórd") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu le­żą­ce nad rzeką Nec­kar w Niem­czech, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, sie­dzi­ba re­jen­cji Stutt­gart oraz re­gio­nu Stutt­gart. 31 grud­nia 2022 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą 632 885, Stutt­gart zaj­mo­wał szó­ste miej­sce w Niem­czech pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ciąg je­dzie do­pie­ro ze Stutt­gar­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stuttgartczyk mos., stuttgartka ż.

 przym. stuttgarcki

Wiktionary


stuttgartczyk

[czy­taj: sztut­gart­czyk] miesz­ka­niec Stutt­gar­tu


SJP.pl


stuttgartka

[czy­taj: sztut­gart­ka] miesz­kan­ka Stutt­gar­tu (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl


stutthof

[czy­taj: sztut­hof] hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stutt­hof – nie­miec­ki obóz kon­cen­tra­cyj­ny
  • pro­ce­sy za­ło­gi Stutt­ho­fu
  • Sztu­to­wo – wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim
  • Stut­hof

Wikipedia


stutysięcznik

sta­tek o wy­por­no­ści stu ty­się­cy ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek o wy­por­no­ści sto ty­się­cy ton

Wiktionary


stutysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od sto ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była moja stu­ty­sięcz­na edy­cja w Wi­ki­pe­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstutɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: stutyśẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sto tysięcy m.

Wiktionary


stuwatowy

ma­ją­cy moc stu watów


SJP.pl


stuwierszowy

skła­da­ją­cy się ze stu wier­szy


SJP.pl


stuzłotowy

ma­ją­cy war­tość stu zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość stu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy sto zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tło ban­kno­tu stu­zło­to­we­go sta­no­wi siat­ka gi­lo­szo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stuzłotówka ż.

Wiktionary


stuzłotówka

ban­knot o no­mi­na­le stu zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta lub ban­knot któ­re­go war­tość wy­no­si sto zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstuzwɔˈtufka, AS: stuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stuzłotowy

Wiktionary


stuła

w li­tur­gii ka­to­lic­kiej: ro­dzaj szar­fy za­kła­da­nej przez ka­pła­na do mszy świę­tej i in­nych czyn­no­ści li­tur­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. szata li­tur­gicz­na pre­zbi­te­rów w for­mie wstę­gi sukna;

Wiktionary

Stuła od łac. "stola" (długa szata) – szata li­tur­gicz­na uży­wa­na w li­tur­gii wielu Ko­ścio­łów chrze­ści­jań­skich.

W li­tur­gii rzym­skiej ro­dzaj szar­fy za­kła­da­nej przez ka­pła­na (na szyję, końce zwi­sa­ją swo­bod­nie na pier­siach) i dia­ko­na (uko­śnie, na lewym ra­mie­niu) do mszy i wszel­kich in­nych czyn­no­ści li­tur­gicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­pra­wiał na­bo­żeń­stwo bez or­na­tu, w samej stule.

 (1.1) Różny spo­sób no­sze­nia stuły przez dia­ko­na i ka­pła­na wska­zu­je na różny za­kres obo­wiąz­ków.

 (1.1) Oj­ciec Mie­czy­sław ma stułę z San Gio­van­ni Ro­ton­do.

Wiktionary


stułbia

ga­tu­nek ja­mo­chło­nów


SJP.pl


stułbiopław

przed­sta­wi­ciel jed­nej z gro­mad na­le­zą­cych do pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl


stułbiopławy

gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­cych do pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl

Stuł­bio­pła­wy (Hy­dro­zoa) – gro­ma­da pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria), obej­mu­ją­ca około 3500 ga­tun­ków, w więk­szo­ści mor­skich, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sta­dium drob­nej me­du­zy z welum wzdłuż kra­wę­dzi, wicią ko­mór­ki pa­rzy­deł­ko­wej za­mie­nio­ną w kni­do­cyl oraz wy­stę­po­wa­niem prze­mia­ny po­ko­leń (me­ta­ge­ne­za).

Wikipedia


stułka

ro­dzaj ka­pe­lu­szo­wych grzy­bów z ro­dzi­ny szcze­ci­nia­ko­wa­tych


SJP.pl


stuświecowy

1. za­wie­ra­ją­cy sto świec;
2. ża­rów­ka stuś­wie­co­wa - ża­rów­ka ma­ją­ca moc stu watów


SJP.pl


stużno

Stuż­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no.

Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Stuż­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Do­ro­ty w Pe­try­ko­zach.

Wikipedia


stwardnienie

1. zgru­bia­łe, twar­de miej­sce na czymś;
2. stward­nie­nie roz­sia­ne - przew­le­kła cho­ro­ba oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go; scle­ro­sis mul­ti­plex


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stward­nie­nia roz­sia­ne­go (łac. scle­ro­sis dis­se­mi­na­ta)
  • stward­nie­nia gu­zo­wa­te­go (łac. scle­ro­sis tu­be­ro­sa)
  • stward­nie­nia za­ni­ko­we­go bocz­ne­go
  • stward­nie­nia kon­cen­trycz­ne­go (łac. scle­ro­sis con­cen­tri­ca)

Wikipedia


stwardnieć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|tward­nieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dwu­na­stu go­dzi­nach śli­mak wko­pał się pod po­wierzch­nię pia­sku, stward­niał i stra­cił barwy. Wy­da­wał się ni­czym wię­cej jak ciem­no­brą­zo­wym oto­cza­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. twardnieć

 przysł. twardo

 przym. twardy

 rzecz. twardziel mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary


stwardnióny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stward­nia­ły

Wiktionary


stwarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stwa­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stworzenie n., stworzonko n., stworzątko n., stworzeńko n., stworek m., stwórca m., Stwórca m., stwórczyni ż., stworzyciel m., Stworzyciel m., stworzycielka ż., stwór mzw.

 czas. stwarzać ndk., stworzyć dk.

 przym. stwórczy

Wiktionary


stwarzać

1. po­wo­ły­wać kogoś lub coś do ist­nie­nia; kre­o­wać, two­rzyć, robić;
2. po­wo­do­wać coś, np. stwa­rzać przy­chyl­ną at­mos­fe­rę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wo­ły­wać do ist­nie­nia

 (1.2) sta­wać się przy­czy­ną cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Bóg uśmie­chał się, stwa­rza­jąc ping­wi­na.

 (1.2) Zbyt bli­ska od­le­głość od sta­cji ben­zy­no­wej i re­sta­u­ra­cji stwa­rza­ła za­gro­że­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tworzyć, dk. stworzyć

 rzecz. tworzywo n., twórca mos., twórczyni ż., stwórca mos., stwarzanie n., stwór mzw.

 przym. wytwórczy

Wiktionary


stwierdzalny

da­ją­cy się stwier­dzić


SJP.pl


stwierdzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. stwier­dzić)

 (1.1) do­cho­dzić do wnio­sku

 (1.2) mówić z prze­ko­na­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ra­port stwier­dzał, że mię­dzy li­sto­pa­dem a koń­cem maja „szok sy­ste­mu” pow­ta­rzał się ośmio­krot­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stwierdzić, twierdzić

 rzecz. stwierdzanie n., stwierdzenie n., twierdzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowiadywać się, konstatować, przekonywać się, ustalać, uznawać

 (1.2) poświadczać, potwierdzać, przekonywać, świadczyć, zapewniać, zaświadczać

Wiktionary


stwierdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­po­wiedź stwier­dza­ją­ca coś, wy­po­wiedź wy­ra­ża­ją­ca prze­ko­na­nie o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lando chciał za­u­wa­żyć jego re­ak­cję na to ostat­nie stwier­dze­nie – ale wie­cie, tak żeby się z tym nie zdra­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: stfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwierdzanie n., twierdzenie n.

 czas. stwierdzić dk., stwierdzać ndk.

Wiktionary


stwierdzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. stwier­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|stwier­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O róż­nych już rze­czach sły­sza­łem, ale żeby ktoś prze­brał trupa i po­sta­wił na war­cie, żeby na mecz pójść, to naj­więk­szy idio­tyzm, z jakim mia­łem dotąd do czy­nie­nia – stwier­dził Fred Mar­cin­kow­ski, krę­cąc z nie­do­wie­rza­niem głową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: stfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwierdzenie n., stwierdzanie n., twierdzenie n.

 czas. stwierdzać ndk.

Wiktionary


stwiha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Pry­pe­ci;

Wiktionary

Stwi­ha (biał. Сцвіга, "Scwi­ha"; ros. Ствига, "Stwi­ga"; ukr. Ствига, "Stwy­ha") – rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, bę­dą­ca pra­wo­brzeż­nym do­pły­wem Pry­pe­ci.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 178 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 5440 km². Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na Po­le­siu Wo­łyń­skim (Ukra­i­na) w oko­li­cach wsi Budki Sno­wi­do­wic­kie - 60 km na wsch. od miej­sco­wo­ści Sarny. Uj­ście Stwi­hy znaj­du­je się w oko­li­cach wsi Pa­host - 10km na wsch. od Tu­ro­wa.

Wikipedia


stwolno

Stwol­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz.

Wikipedia


stwora

stwór, pocz­wa­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. osoba, po­stać

Wiktionary


stworek

zdrob­nie­nie od: stwór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: stwór

 (1.2) mała, nie­rze­czy­wi­sta isto­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstfɔrɛk, AS: stforek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwarzanie n., stwórca mos., stwór, stworzenie

Wiktionary


stworzenie

isto­ta żywa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwie­rzę lub czło­wiek

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stwo­rzyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To małe stwo­rze­nie jest pię­kne!

 (1.2) Stwo­rze­nie tego spisu za­ję­ło mi cały wie­czór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stfɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: stfožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stworek m., twór m., twórczość ż., twórca m., twórczyni ż., stwórca m.

:: zdrobn. stworzonko n.

 czas. tworzyć ndk., stworzyć dk.

 przym. twórczy, stwórczy

 przysł. twórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istota, kreatura, stwór

 (1.2) kreacja, utworzenie, zrobienie

Wiktionary


stworzonko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: stwo­rze­nie (dziec­ko lub zwie­rzę); istot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. istot­ka; czło­wie­czek, dzie­ciąt­ko, zwie­rząt­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż w tym wszyst­kim za­wi­nił synek, stwo­rzon­ko ma­leń­kie, kru­szyn­ka uro­cza.

 (1.1) Nagle z krza­ków wy­su­nę­ło się małe, ró­żo­wo­żół­te stwo­rzon­ko ze spi­cza­sty­mi usza­mi i kusym, graj­car­ko­wa­tym ogon­kiem.

 (1.1) A co by to była za sa­tys­fak­cja, panie, mieć w domu takie mi­luch­ne stwo­rzon­ko, taką … taką dzier­la­tecz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwarzanie n., stworzenie n., stwórca mos.

Wiktionary


stworzyciel

ten, kto stwo­rzył; stwór­ca


SJP.pl


stworzycielka

→ stwo­rzy­ciel; kre­a­tor­ka, stwór­czy­ni


SJP.pl


stworzyć

1. po­wo­łać kogoś lub coś do ist­nie­nia; wy­kre­o­wać, wy­ko­nać, zro­bić;
2. spo­wo­do­wać coś, np. stwo­rzyć przy­chyl­ną at­mos­fe­rę;
3. prze­no­śnie: nadać komuś lub cze­muś ja­kieś cechy, np. stwo­rzyć zu­peł­nie inną osobę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. stwa­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|stwa­rzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku Bóg stwo­rzył niebo i zie­mię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstfɔʒɨt͡ɕ, AS: stfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twórca m., tworzywo n., twórczość ż., twórczyni ż., stwórca mos., stworzenie n., stwarzanie n., stwór mzw.

 przysł. twórczo

 czas. stwarzać, tworzyć

 przym. wytwórczy

Wiktionary


stwór

isto­ta o dziw­nym, nie­sa­mo­wi­tym wy­glą­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) dziw­na, czę­sto odra­ża­ją­ca isto­ta

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. stwo­rze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto, ani mniej, ani wię­cej, tylko stwór naj­nie­bez­piecz­niej­szy i najsz­kod­li­wszy na ziemi, który się zwie: ba­zy­li­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stfur, AS: stfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwórca mos., stwórczyni ż., stworzyciel m., stworzycielka ż., stwarzanie n., stworzenie n.

:: zdrobn. stworek m.

 czas. stwarzać ndk., stworzyć dk.

 przym. stwórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwór, poczwara, stwora

Wiktionary


stwórca

w re­li­giach mo­no­te­i­stycz­nych: Bóg; Przed­wiecz­ny, Wszech­do­sko­na­ły, Wsze­chwi­dzą­cy, Wsze­chwie­dzą­cy, Wszech­mo­gą­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto coś stwo­rzył (zwy­kle coś z ni­cze­go)

 (1.2) rel. przy­do­mek boga, któ­re­mu przy­pi­su­je się stwo­rze­nie wszechś­wia­ta lub ludzi;

Wiktionary

Stwór­ca, Stwo­rzy­ciel, Bóg Stwór­ca – isto­ta (czę­sto Bóg), która zgod­nie z wie­rze­nia­mi po­wszech­ny­mi w wielu re­li­giach i mi­to­lo­giach miała po­wo­łać świat i ludzi do ist­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z ne­o­ro­man­tycz­ną ten­den­cją ar­ty­sta – czło­wiek wy­róż­nia­ją­cy się spoś­ród tłumu, inny – w po­zy­tyw­nym tego słowa zna­cze­niu, to świa­do­my swej god­no­ści i mocy stwór­ca.

 (1.2) Czyż jest jakiś inny stwór­ca niż Al­lach, który za­o­pa­tru­je was z nieba i z ziemi?

 (1.2) Czło­wiek za­le­ży od Stwór­cy i pod­le­ga pra­wom, na któ­rych tenże Stwór­ca oparł ład stwo­rzo­ne­go przez sie­bie świa­ta (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stwórca m., stwór m., stworzenie n., stworzonko n., stworzątko n., stworzeńko n., stwarzanie m., stworek m., stworzyciel m., Stworzyciel m., stworzycielka ż.

:: fż. stwórczyni ż.

 czas. tworzyć, stwarzać ndk., stworzyć dk.

 przym. stwórczy, twórczy, wytwórczy

 przysł. twórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stworzyciel

 (1.2) stworzyciel, pankreator, demiurg, najwyższy stwórca

Wiktionary


stwórczy

przy­miot­nik od: stwór­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy Stwór­cy: isto­cie bo­skiej

 (1.2) wła­ści­wy stwór­cy: oso­bie, która coś stwo­rzy­ła lub po­tra­fi stwo­rzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako siła stwór­cza [Kāne] był ojcem wszyst­kie­go, co żyje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwarzanie n., stworzenie n., stwór mzw., stwórca mos.

 czas. tworzyć

Wiktionary


stwórczyni

→ stwór­ca; twór­czy­ni, kre­a­tor­ka


SJP.pl


stychiczny

skła­da­ją­cy się z wer­sów, wier­szo­wa­ny


SJP.pl


stychometria

nu­me­ro­wa­nie wier­szy po­łą­czo­ne z umie­szcza­niem na mar­gi­ne­sach cyfr oz­na­cza­ją­cych ko­lej­ne wersy


SJP.pl

Sty­cho­me­tria – nu­me­ro­wa­nie wier­szy w danym tek­ście, po­łą­czo­ne z umie­szcza­niem na mar­gi­ne­sach cyfr, oz­na­cza­ją­cych ko­lej­ne wersy lub w przy­pad­ku prozy li­nij­ki druku.

Sta­ro­żyt­ni Grecy oraz Rzy­mia­nie mieli zwy­czaj mie­rzyć dłu­gość swo­ich dzieł li­te­rac­kich licz­bą linii. Prze­de wszyst­kim dzie­ła po­e­tyc­kie miały nu­me­ro­wa­ne i li­czo­ne wer­se­ty. W dzie­łach Ho­me­ra linia za­wie­ra­ła około 36 liter i 16 sylab. Tak od­mie­rzo­ne linie na­zy­wa­ne były στιχοι, albo επη.

Wikipedia


stychomytia

żywy dia­log w dra­ma­cie wier­szo­wa­nym, bę­dą­cy wy­mia­ną jed­no­wer­so­wych re­plik, za­cho­wu­ją­cych taki sam po­rzą­dek me­trycz­ny, a czę­sto rów­nież skład­nio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. dy­na­micz­ny, zbu­do­wa­ny z krót­kich, jed­no­wier­szo­wych re­plik dia­log w dra­ma­cie;

Wiktionary

Sty­cho­my­tia – w an­tycz­nym dra­ma­cie grec­kim ży­wio­ło­wy dia­log po­sta­ci sce­nicz­nych, zło­żo­ny z jed­no­wer­so­wych re­plik wy­po­wia­da­nych na­prze­mien­nie (wy­po­wiedź każ­dej z dwóch po­sta­ci skła­da się z jed­ne­go, peł­ne­go wier­sza).

W przy­pad­ku dwu­wier­szo­wych wy­po­wie­dzi sto­su­je się nazwę "dy­sty­cho­my­tia".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɨxɔ̃ˈmɨtʲja, AS: styχõmytʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. -stych

Wiktionary


styczeń

pier­wszy mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go);

 (1.2) stpol. luty

Wiktionary

Sty­czeń – pier­wszy mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni. Sty­czeń jest mie­sią­cem zi­mo­wym na pół­ku­li pół­noc­nej, a let­nim na po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy szy­fro­gra­my za­ko­do­wa­ne przy po­mo­cy Enig­my udało się roz­szy­fro­wać pol­skim kryp­to­lo­gom w grud­niu 1932 roku (lub stycz­niu 1933) w Pa­ła­cu Sa­skim w War­sza­wie, mie­szczą­cym sie­dzi­bę Biura Szy­frów Od­dzia­łu II Szta­bu Głów­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɨt͡ʃɛ̃ɲ, AS: styčẽń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. styczniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ledzień, tyczeń

 (1.2) luty, strąpacz, siecień

Wiktionary


styczka

1. w tech­ni­ce: część styku bez­poś­red­nio przy­le­ga­ją­ca do in­ne­go ele­men­tu in­sta­la­cji elek­trycz­nej;
2. daw­niej, rzad­ko: miej­sce dot­knię­cia się po­łą­cze­nia; styk, stycz­ność


SJP.pl


styczna

pro­sta stycz­na do krzy­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. linia pro­sta ma­ją­ca punkt wspól­ny z krzy­wą lub po­wierzch­nią, nie­prze­ci­na­ją­ca jej w tym punk­cie;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. od stycz­ny

Wiktionary

Pro­sta stycz­na for­mu­la_1 do krzy­wej for­mu­la_2 w punk­cie for­mu­la_3 to pro­sta, która jest gra­nicz­nym po­ło­że­niem siecz­nych for­mu­la_4 prze­cho­dzą­cych przez punk­ty for­mu­la_3 i for­mu­la_6 gdy punkt for­mu­la_7 dąży (zbli­ża się) do punk­tu for­mu­la_3 po krzy­wej for­mu­la_2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­rost­ki sta­wo­we usta­wio­ne są w pła­szczyź­nie czo­ło­wej, na stycz­nej do ob­wo­du koła, co znacz­nie ułat­wia ruchy skręt­ne w tej czę­ści krę­go­słu­pa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczność ż.

 czas. stykać się ndk.

 przym. styczny

 przysł. stycznie

Wiktionary


stycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób stycz­ny; do­ty­ka­jąc cze­goś w jed­nym punk­cie, bez prze­ci­na­nia tego w danym miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­sta stycz­nie do­ty­ka okrę­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczna ż., styk mrz.

 czas. stykać ndk.

 przym. styczny

Wiktionary


stycznik

elek­tro­me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie włą­cza­ją­ce i wy­łą­cza­ją­ce ob­wo­dy elek­trycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. urzą­dze­nie elek­tro­me­cha­nicz­ne do za­my­ka­nia i prze­ry­wa­nia ob­wo­dów elek­trycz­nych śred­niej mocy;

Wiktionary

Stycz­nik – elek­trycz­ny łącz­nik me­cha­niz­mo­wy, któ­re­go ze­sty­ki ro­bo­cze są za­my­ka­ne i ot­wie­ra­ne przy po­mo­cy zdal­nie ste­ro­wa­ne­go elek­tro­ma­gne­su. Stycz­ni­ki są po­wszech­nie sto­so­wa­ne w ukła­dach au­to­ma­ty­ki prze­my­sło­wej do za­łą­cza­nia ob­wo­dów głów­nych w nor­mal­nych wa­run­kach pracy ob­wo­du i przy prze­cią­że­niach. Ze wzglę­du brak za­bez­pie­czeń nad­mia­ro­wo­prą­do­wych, nie służą do ro­złą­cza­nia prą­dów zwar­cio­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɨt͡ʃʲɲik, AS: styčʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styk m., stykówka ż., stykanie n., tykanie n., tknięcie n., zestyk mrz.

 czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, stykać się ndk., tykać ndk.

 przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy

Wiktionary


stycznikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stycz­ni­kiem, do­ty­czą­cy stycz­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zestyk mrz., stycznik m., styk mrz., stykówka ż.

 czas. stykać, zetknąć

Wiktionary


styczniowy

→ sty­czeń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy stycz­nia, dzie­ją­cy się w stycz­niu

Wiktionary

Patrz:

styczeń

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty uczest­ni­czy­ły w pow­sta­niu stycz­nio­wym, peł­niąc funk­cje łącz­ni­czek, zwia­dow­czyń, ku­rie­rek, adiu­tan­tek, sa­ni­ta­riu­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨt͡ʃʲˈɲɔvɨ, AS: styčʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczeń m.

Wiktionary


styczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zet­knię­cie się z kimś lub czymś

 (1.2) cecha tego, co stycz­ne

 (1.3) geom. po­sia­da­nie wspól­nej stycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako na­u­czy­ciel i dy­rek­tor szko­ły wie­lo­krot­nie mia­łem stycz­ność z hej­tem wśród ucz­niów i od razu re­a­go­wa­łem z pełną sta­now­czo­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczna ż., styk mrz., stykanie n.

 czas. stykać ndk., styknąć dk.

 przym. styczny, stykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontakt

Wiktionary


styczny

sty­ka­ją­cy się z czymś w jed­nym punk­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sty­ka­ją­cy się w jed­nym punk­cie; taki, który przy­le­ga do cze­goś

 (1.2) zbie­ga­ją­cy się w danym za­gad­nie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczna ż., styczność ż., styk mrz.

 czas. stykać

 przysł. stycznie

Wiktionary


styczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


stydnąć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. sty­gnąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɨdnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: stydnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstyd

 czas. stygnąć

Wiktionary


styg

daw­niej: wy­so­ka czap­ka; kło­buk, koł­pak


SJP.pl


stygijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) poet. zwią­za­ny ze Styk­sem, do­ty­czą­cy Styk­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O małoś do sty­gij­skich nie za­niósł mnie błoni, • Żem przedw­cze­śnie nie uj­rzał Ko­cy­tu, Cha­ro­na • Że­gla­rza, trój­gło­we­go psa, sądu Mi­no­sa, • Gro­ma­dy cieni, co jest świa­tła po­zba­wio­na (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈɟijsʲci, AS: styǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Styks m.

 przym. styksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) styksowy

Wiktionary


stygimoloch

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów; ste­no­tol


SJP.pl

Sty­gi­mo­loch ("Sty­gi­mo­loch spi­ni­fer") – di­no­za­ur z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ri­dae); jego nazwa zna­czy "cier­ni­sty dia­beł".

Żył w epoce póź­nej kredy (68-65 mln lat temu) na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Dłu­gość ciała do 3 m, wy­so­kość ok. 1,7 m masa ok. 70 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w USA (stany Mon­ta­na, Wy­o­ming).

Wikipedia


stygmasterol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ste­ro­li


SJP.pl

Styg­ma­ste­rol, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ste­ro­li. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w ziar­nie soi. Jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym oraz przy syn­te­zie hor­mo­nów.

Wikipedia


stygmat

1. znak, któ­rym pięt­no­wa­no w sta­ro­żyt­no­ści nie­wol­ni­ków;
2. zna­mię, znak, pięt­no;
3. rana na ciele przy­po­mi­na­ją­ca rany z ukrzy­żo­wa­ne­go ciała Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przen. pięt­no, zna­mię, oz­na­ka

 (1.2) rel. rana po­ja­wia­ją­ca się na ciele mi­sty­ków chrze­ści­jań­skich prze­ży­wa­ją­cych w ek­sta­zie Mękę Pań­ską;

 (1.3) szt. przed­sta­wie­nie w sztu­ce rany w boku lub koń­czy­nie u świę­tych mi­sty­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • styg­mat – pięt­no, cecha cha­rak­te­ry­stycz­na, naz­na­cze­nie; w sta­ro­żyt­no­ści znak wy­pa­la­ny na ciele nie­wol­ni­ków lub prze­stęp­ców
  • styg­ma­ty – po­ja­wia­ją­ce się na ciele znaki (naj­czę­ściej rany), które świad­czyć mają o znaku danym przez Boga (głów­nie w chrze­ści­jań­stwie, lecz także w is­la­mie)
  • Styg­mat cza­sów – ja­kieś zja­wi­sko cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go okre­su
  • Styg­mat śmier­ci – szcze­gól­ny wy­gląd lub za­cho­wa­nie, wska­zu­ją­ce na zbli­ża­ją­cy się kres życia.
  • Styg­mat – no­we­la Cy­pria­na Ka­mi­la Nor­wi­da
  • styg­ma­ty­za­cja
  • Styg­ma­ty – film

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­nio­ne wy­da­rze­nia wy­ci­ska­ją pięt­no na oso­bo­wo­ściach ludzi i na­ro­dów, zo­sta­ją oni naz­na­cze­ni styg­ma­tem czasu.

 (1.2) Po śmier­ci świę­te­go styg­ma­ty w jego boku, na dło­niach i sto­pach prze­sta­ły być wi­docz­ne.

 (1.3) Wi­tra­ży­sta krwi­stą barwą wpra­wio­ne­go szkła zaz­na­czył styg­mat w boku świę­te­go Fran­cisz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɨɡmat, AS: stygmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stygmatyczka ż., stygmatyk mos., stygmatyzacja ż., stygmatyzowanie n.

 czas. stygmatyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odcisk, piętno, ślad, znak, znamię

 (1.2) rana, blizna

Wiktionary


stygmatyczka

ko­bie­ta, u któ­rej po­ja­wia­ją się styg­ma­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta ze śla­da­mi ran Chry­stu­so­wych na ciele

Wiktionary

Styg­ma­tycz­ka – spek­takl te­le­wi­zyj­ny Sceny Faktu Te­a­tru Te­le­wiz­ji z 2008 w re­ży­se­rii Woj­cie­cha No­wa­ka, opo­wia­da­ją­cy o lo­sach mi­stycz­ki chrze­ści­jań­skiej Wandy Bo­ni­szew­skiej, sio­stry z bez­ha­bi­to­we­go Zgro­ma­dze­nia Sióstr od Anio­łów.

Autor sce­na­riu­sza oparł się głów­nie na wspom­nie­niach zmar­łej w opi­nii świę­to­ści za­kon­ni­cy, ra­dziec­kich do­ku­men­tach są­do­wych, ope­ra­cyj­nych do­ku­men­tach pol­skich i ra­dziec­kich służb bez­pie­czeń­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W są­sied­niej wsi miesz­ka­ła styg­ma­tycz­ka ma­ją­ca wi­dze­nia Pana Je­zu­sa umę­czo­ne­go i świę­tych.

 (1.1) Zaś­wiad­czył, że nie­jed­no­krot­nie wi­dział, jak styg­ma­tycz­ce ot­wie­ra­ły się rany na dło­niach i sto­pach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stygmat mrz., stygmatyzacja ż., stygmatyzowanie n.

:: fm. stygmatyk mos.

 czas. stygmatyzować ndk.

Wiktionary


stygmatyczny

→ styg­mat, → styg­ma­tyzm


SJP.pl

Patrz:

stygmat, → stygmatyzm

stygmatyk

osoba, u któ­rej po­ja­wia­ją się styg­ma­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba ze śla­da­mi ran Chry­stu­so­wych na ciele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pu­szcza się, że pier­wszym styg­ma­ty­kiem był Paweł Apo­stoł.

 (1.1) W boku styg­ma­ty­ka wciąż ot­wie­ra­ła się rana, bro­cząc krwią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stygmat mrz., stygmatyzacja ż., stygmatyzowanie n.

:: fż. stygmatyczka ż.

 czas. stygmatyzować ndk.

Wiktionary


stygmatyzacja

1. pu­blicz­ne po­tę­pia­nie ja­kiejś osoby lub grupy; pięt­no­wa­nie;
2. w re­li­gii: po­ja­wie­nie się u kogoś styg­ma­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pu­blicz­ne po­tę­pia­nie danej osoby lub grupy

 (1.2) pro­ces na­da­wa­nia, czę­sto ne­ga­tyw­nych, okre­śleń oso­bom, gru­pom lub ka­te­go­riom spo­łecz­nym

Wiktionary

Zo­bacz też: styg­ma­ty­za­cja w re­li­gii

Styg­ma­ty­za­cja – ne­ga­tyw­ne iden­ty­fi­ko­wa­nie ja­kiejś osoby lub grupy osób i ste­re­o­ty­po­we odrzu­ca­nie ich (dy­skry­mi­no­wa­nie) w kon­tak­tach spo­łecz­nych. Styg­ma­ty­za­cja jest efek­tem po­sia­da­nie atry­bu­tu dy­skre­dy­tu­ją­ce­go, który może być wi­docz­ny i roz­poz­na­wal­ny od razu lub ukry­ty i wi­docz­ny do­pie­ro po cza­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Styg­ma­ty­za­cja is­la­mu w re­zul­ta­cie za­ma­chów ter­ro­ry­stycz­nych z 11 wrze­śnia 2001, 11 marca 2004, czy 7 lipca 2005 spra­wia, że bycie mu­zuł­ma­ni­nem w Eu­ro­pie (czy sze­rzej – na Za­cho­dzie) nie jest rze­czą łatwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨɡmatɨˈzat͡sʲja, AS: stygmatyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stygmat m., stygmatyzm m., stygmatyk m., stygmatyczka ż.

 czas. stygmatyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrzucanie, nękanie

 (1.2) naznaczanie

Wiktionary


stygmatyzm

1. wy­stę­po­wa­nie u kogoś styg­ma­tów;
2. w op­ty­ce: wła­ści­wość ukła­du so­cze­wek po­le­ga­ją­ca na sku­pia­niu się pro­mie­ni świa­tła wy­cho­dzą­cych z jed­ne­go punk­tu (nie­le­żą­ce­go na głów­nej osi ukła­du) rów­nież w jed­nym punk­cie


SJP.pl


stygmatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|styg­ma­ty­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stygmatyzować ndk.

 rzecz. stygmatyk mos., stygmat mrz., stygmatyczka ż.

Wiktionary


stygmatyzować

naz­na­czać, na­da­wać styg­ma­ty


SJP.pl


styk

1. miej­sce, w któ­rym do­ty­ka­ją się linie, po­wierzch­nie;
2. po­wią­za­nie róż­nych zja­wisk, za­zę­bia­nie się, po­gra­ni­cze dzie­dzin;
3. po­łą­cze­nie ele­men­tów ukła­du elek­trycz­ne­go za­pew­nia­ją­ce prze­pływ prądu;
4. część urzą­dze­nia do­brze prze­wo­dzą­ca prąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. ele­ment ob­wo­du, poz­wa­la­ją­cy włą­czać lub wy­łą­czać prze­pływ prądu

 (1.2) miej­sce, w któ­rym do­ty­ka­ją się dwie pła­szczyz­ny, fi­gu­ry itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨk, AS: styk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczność ż., stykówka ż., stycznik mrz., zestyk mrz., stykanie n., tykanie n., tknięcie n.

 czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać ndk., tykać ndk.

 przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy, styczny

 przysł. stycznie

Wiktionary


styka

przy­su­wać do sie­bie obiek­ty, aż do zet­knię­cia; przy­ty­kać; przy­kła­dać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Styka (ur. 1890, zm. 1959) – pol­ski ma­larz
  • Adam Styka (ur. 1940) – pol­ski ma­larz, gra­fik, pe­da­gog
  • Jan Styka (ur. 1858, zm. 1925) – pol­ski ma­larz
  • Ta­de­usz Styka (ur. 1889, zm. 1954) – pol­ski ma­larz

Wikipedia


stykać

przy­su­wać do sie­bie obiek­ty, aż do zet­knię­cia; przy­ty­kać; przy­kła­dać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zet­knąć)

 (1.1) przy­su­wać do sie­bie obiek­ty, aż do zet­knię­cia

 (1.2) po­wo­do­wać spot­ka­nie, zna­jo­mość dwóch lub wię­cej osób

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sty­kać się (dk. zet­knąć się)

 (2.1) przy­le­gać do cze­goś

 (2.2) wcho­dzić z kimś lub z czymś w bez­poś­red­ni kon­takt

 (2.3) są­sia­do­wać ze sobą, współ­wy­stę­po­wać z czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styczność ż., styk mrz., zestyk mrz., stykówka ż., stycznik mrz., przetykacz mrz., tknięcie n., tykanie n., zetknięcie n., stykanie n., wytknięcie n., wytykanie n., przetknięcie n., przetkanie n., przetykanie n., natknięcie n., natykanie n., potykanie n., potknięcie n.

 czas. tknąć dk., tykać ndk., zetknąć dk., wytknąć dk., wytykać ndk., przetknąć dk., przetkać dk., przetykać ndk., natknąć dk., natykać ndk., potykać ndk., potknąć się dk.

 przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy, styczny

 przysł. stycznie

Wiktionary


styknyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­star­czyć

Wiktionary


styknąć

1. w gwa­rze ślą­skiej: star­czyć, wy­star­czyć;
2. sty­knąć się - zet­knąć się, spot­kać się


SJP.pl


stykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


stykowy

→ styk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sty­kiem, do­ty­czą­cy styku

Wiktionary

Patrz:

styk

Powiązane:

 rzecz. styczność ż., zestyk mrz., styk m., stycznik mrz., stykówka ż.

 czas. stykać, zetknąć

Wiktionary


styks

mit. gr. jedna z rzek w Ha­de­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. głów­na rzeka Ha­de­su;

Wiktionary

Styks (gr. Στύξ Stýx, łac. Styx) – w mi­to­lo­gii grec­kiej głów­na spoś­ród pię­ciu rzek Ha­de­su, przez którą mu­sia­ła prze­pra­wić się każda dusza zmar­łej osoby w dro­dze do kra­i­ny zmar­łych. Przez Styks prze­wo­ził Cha­ron. Wy­pły­wa­ła z Oke­a­no­sa, a jej wody wpa­da­ły do Ko­ky­tos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cha­ron prze­wo­ził przez Styks zmar­łych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stygijski, styksowy

Wiktionary


styksowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mitgr. od­no­szą­cy się do Styk­su, do­ty­czą­cy Styk­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Styks m.

 przym. stygijski

Wiktionary


stykówka

sty­ko­wa od­bit­ka fo­to­gra­ficz­na, uzy­ski­wa­na w kon­sek­wen­cji po­ło­że­nia naś­wiet­lo­nej błony fo­to­gra­ficz­nej bez­poś­re­nio na pa­pier świa­tło­czu­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. od­bit­ka fo­to­gra­ficz­na słu­żą­ca do uzy­ska­nia wglą­dó­wek, wy­ko­na­na przez naś­wiet­le­nie pa­pie­ru świa­tło­czu­łe­go przez ne­ga­ty­wy po­ło­żo­ne bez­poś­red­nio na tym pa­pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈkufka, AS: stykufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styk m., stycznik m., stykanie n., tykanie n., tknięcie n., przetykacz mrz., zestyk mrz.

 czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, stykać się ndk., tykać ndk.

 przym. stykowy, stycznikowy, stykówkowy

Wiktionary


styl

1. cechy cha­rak­te­ry­zu­ją­ce sztu­kę ja­kiejś epoki, ja­kie­goś twór­cy lub re­gio­nu;
2. spo­sób bycia, ubie­ra­nia się cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ja­kiejś osoby;
3. w spor­cie: wy­ko­ny­wa­nie od­po­wied­nich ru­chów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej dy­scy­pli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób wy­ra­ża­nia się; spo­sób mó­wie­nia, pi­sa­nia;

 (1.2) spo­sób czy­je­goś po­stę­po­wa­nia, za­cho­wa­nia

 (1.3) ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla da­ne­go re­gio­nu, epoki itp.

 (1.4) sport. ruchy wła­ści­we danej dy­scy­pli­nie spor­to­wej

 (1.5) ro­dzaj sta­ro­żyt­ne­go przy­rzą­du do pi­sa­nia, rylec

 (1.6) in­form. wy­gląd ele­men­tu stro­ny HTML, na­da­wa­ny za po­mo­cą CSS

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • styl ję­zy­ko­wy
  • styl w kul­tu­rze
  • Styl – pro­gram te­le­wi­zyj­ny
  • styl – sty­li­sko, trzo­nek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ut­wo­rze tym styl pod­nio­sły spla­ta się ze sty­lem po­tocz­nym.

 (1.2) Ona ma włas­ny styl, po­nie­waż nie po­do­ba jej się ak­tu­al­na moda mło­dzie­żo­wa.

 (1.3) Ra­tusz zo­stał zbu­do­wa­ny w stylu go­tyc­kim w XV wieku.

 (1.4) Spor­to­wiec pły­nął 100 (= sto) me­trów sty­lem grzbie­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨl, AS: styl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stylistyka ż., stylista mos., stylistka ż., stylizacja ż., stylizatorstwo n., stylizator mos., stylizowanie n.

 przym. stylistyczny, stylowy

 przysł. stylowo

 czas. stylizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) rylec

Wiktionary


stylaria

pier­ście­ni­ca z gro­ma­dy ską­po­szcze­tów


SJP.pl

Sty­la­ria ("Sty­la­ria la­cu­stris" (Lin­na­e­us, 1767)) – ga­tu­nek wolno ży­ją­cej wod­nej pier­ście­ni­cy z ro­dzi­ny Na­i­di­dae z pod­gro­ma­dy ską­po­szcze­tów. Zwie­rzę można łatwo roz­poz­nać po dłu­gim, skie­ro­wa­nym do przo­du czuł­ku znaj­du­ją­cym się na głów­ce.

Wikipedia


stylben

wę­glo­wo­dór wie­lo­pier­ście­nio­wy sto­so­wa­ny jako scyn­ty­la­tor (sub­stan­cja emi­tu­ją­ca świa­tło pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go); stil­ben


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sub­stan­cja emi­tu­ją­ca świa­tło pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go;

Wiktionary

Styl­ben (stil­ben) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wie­lo­pier­ście­nio­wych wę­glo­wo­do­rów aro­ma­tycz­nych i nie­na­sy­co­nych. Wy­stę­pu­je w dwóch od­mia­nach izo­me­rycz­nych trans i cis (izo­stil­ben). Two­rzy be­zbarw­ne lub żół­ta­we krysz­ta­ły. Łatwo po­li­me­ry­zu­je two­rząc po­li­mer – po­li­stil­ben.

Wikipedia


stylbenowy

barw­nik stil­be­no­wy; barw­nik syn­te­tycz­ny do bar­wie­nia tka­nin lub pa­pie­ru


SJP.pl


stylbit

po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów; stil­bit, des­min


SJP.pl


stylik

1. po­tocz­ne zdrob­nie­nie od: styl (język);
2. ple­cha wtór­na niek­tó­rych po­ro­stów; trzo­ne­czek;
3. re­gio­nal­nie: małe sty­li­sko; rącz­ka, trzo­nek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sty­lik (trzo­nek) – grzbie­to­wa część ciała kie­li­cho­wa­tych słu­żą­ca przyt­wier­dze­niu do po­dło­ża
  • sty­lik (trzo­nek) – część ciała lej­ko­gęb­ców słu­żą­ca przyt­wier­dze­niu do po­dło­ża
  • sty­lik – prze­dust­na część ciała niek­tó­rych wą­so­no­gów słu­żą­ca przyt­wier­dze­niu do po­dło­ża
  • sty­lik (wy­ro­stek ryl­co­wy) – wy­ro­stek na od­wło­ku wi­dło­gon­ków i niek­tó­rych owa­dów
  • sty­lik (trzo­nek, po­mo­stek, pe­di­cel) – prze­wę­że­nie za pier­wszym seg­men­tem od­wło­ka trzon­kó­wek
  • sty­lik (łącz­nik) – prze­wę­że­nie pier­wsze­go seg­men­tu opi­sto­so­my (od­wło­ka) pa­ją­ków, łą­czą­ce go z pro­so­mą
  • sty­lik – po­dłuż­na struk­tu­ra łą­czą­ca ko­mór­ki mi­kro­sko­pij­nych glo­nów wza­jem­nie lub z po­dło­żem
  • go­no­sty­lik – sty­lik (sensu wy­ro­stek ryl­co­wy) owa­dów przeksz­tał­co­ny w część ge­ni­ta­liów
  • sty­lus
  • pe­di­cel
  • trzo­nek

Wikipedia


stylikowce

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du owa­dów z rzędu błon­kó­wek; trzon­ków­ka, sty­li­ków­ka


SJP.pl


stylikowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du owa­dów z rzędu błon­kó­wek; trzon­ków­ka, sty­li­ków­ka


SJP.pl


styling

[czy­taj: staj­ling]
1. sty­li­za­cja fry­zu­ry;
2. pro­jek­to­wa­nie mod­nych przed­mio­tów użyt­ko­wych


SJP.pl


styliolit

utwór ge­o­lo­gicz­ny o po­sta­ci nie­wiel­kich słup­ków, pi­ra­mi­dek lub stoż­ków, wy­stę­pu­ją­cy na pła­szczyź­nie warstw wa­pie­ni i do­lo­mi­tów; sty­lo­lit


SJP.pl


stylisko

drew­nia­ny, po­dłuż­ny uchwyt na­rzę­dzia ręcz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) drew­nia­ny, po­dłuż­ny uchwyt na­rzę­dzia

Wiktionary

Sty­li­sko – uchwyt ręcz­nych na­rzę­dzi go­spo­dar­skich, bu­dow­la­nych, ogrod­ni­czych, broni i sprzę­tu al­pi­ni­stycz­ne­go. Za­mien­nie sto­su­je się rów­nież nazwę – trzo­nek lub drzew­ce. Nazwa sto­so­wa­na także w od­nie­sie­niu do krót­kiej ręcz­nej broni obu­cho­wej.

Sty­li­sko wy­ko­na­ne jest w po­sta­ci drew­nia­nej be­lecz­ki, naj­czę­ściej o prze­kro­ju okrą­głym lub owal­nym, i wy­mia­rach za­leż­nych od na­rzę­dzia, do któ­re­go zo­sta­ło wy­ko­na­ne.

Wikipedia


stylista

1. pi­sarz lub mówca oce­nia­ny z punk­tu wi­dze­nia war­to­ści jego stylu;
2. osoba two­rzą­ca czyjś wi­ze­ru­nek po­przez dobór od­po­wied­niej fry­zu­ry, ma­ki­ja­żu, ubio­ru itp.;
3. pro­jek­tant mod­nych przed­mio­tów użyt­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pi­sarz, mówca oce­nia­ny ze wzglę­du na jego styl

 (1.2) osoba two­rzą­ca czyjś wi­ze­ru­nek, do­ra­dza­jąc od­po­wied­ni strój, ma­ki­jaż, fry­zu­rę itp.

 (1.3) pro­jek­tant mody, fry­zur, wnętrz itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈlʲista, AS: stylʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styl m., stylizacja ż., stylizowanie n.

:: fż. stylistka ż.

 czas. stylizować ndk., wystylizować dk.

 przym. stylistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wizażysta

Wiktionary


stylistka

→ sty­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kre­u­ją­ca czyjś wi­ze­ru­nek

Wiktionary

Sty­list­ka (oryg. "Per­so­nal Shop­per") – fran­cu­sko-nie­miec­ki thril­ler z 2016 roku w re­ży­se­rii Oli­vie­ra As­sa­y­a­sa. Głów­ną rolę w fil­mie za­gra­ła ame­ry­kań­ska ak­tor­ka Kri­sten Ste­wart. Zdję­cia krę­co­no w Pa­ry­żu, Pra­dze i Oma­nie (m.in. w Ma­ska­cie).

Pre­mie­ra filmu od­by­ła się 17 maja 2016 roku pod­czas 69. Mię­dzy­na­ro­do­we­go Fe­sti­wa­lu Fil­mo­we­go w Can­nes. Sie­dem mie­się­cy póź­niej, 14 grud­nia, obraz tra­fił do kin na te­re­nie Fran­cji.

Wikipedia

Patrz:

stylista

Przykłady

 (1.1) Za­pła­ci­ła sty­list­ce zde­cy­do­wa­nie za dużo kre­dy­tów i opu­ści­ła butik w nowej pe­le­ry­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styl mrz., stylista mos., stylizowanie n., stylówa ż.

 przym. stylistyczny

Wiktionary


stylistyczny

w ję­zy­ku, li­te­ra­tu­rze, sztu­ce: wy­ni­ka­ją­cy ze stylu, zwią­za­ny ze sty­lem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sty­li­sty­ką, do­ty­czą­cy sty­li­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ez­ji nurt im­pre­sjo­niz­mu był szcze­gól­nie istot­ny w okre­sie mło­do­pol­skim, sta­jąc się wtedy obo­wią­zu­ją­cą ma­nie­rą sty­li­stycz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stylistyka ż., stylista m., stylistka ż., stylizacja ż., stylizowanie n., wystylizowanie n., stylówa ż., styl mrz.

 czas. stylizować ndk., wystylizować dk.

 przym. stylowy

 przysł. stylistycznie, stylowo

Wiktionary


stylistyk

osoba zaj­mu­ją­ca się sty­li­sty­ką


SJP.pl


stylistyka

1. nauka o stylu; dział li­te­ra­tu­roz­naw­stwa i ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się opi­sem i ana­li­zą sty­lów ję­zy­ko­wych;
2. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­cy, dzie­ła lub epoki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. jęz. dział nauki zaj­mu­ją­cy się opi­sem i ana­li­zą sty­lów ję­zy­ko­wych

 (1.2) liter. ar­chit. muz. szt. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go twór­cy lub dzie­ła

Wiktionary

Sty­li­sty­ka – dy­scy­pli­na z po­gra­ni­cza nauki o li­te­ra­tu­rze i ję­zy­koz­naw­stwa, zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi ję­zy­ko­we­go uksz­tał­to­wa­nia wy­po­wie­dzi, ana­li­zu­ją­ca tekst pod wzglę­dem ce­lo­wo­ści, przy­dat­no­ści i sto­sow­no­ści uży­tych w nim środ­ków ję­zy­ko­wych.

Sty­li­sty­ka wy­ko­rzy­stu­je na swoje po­trze­by wszyst­kie dzia­ły nauki o ję­zy­ku: fo­ne­ty­kę, aby móc zba­dać war­tość brzmie­nio­wą tek­stu; mor­fo­lo­gię i sło­wot­wór­stwo, które mogą być po­moc­ne np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. styl mrz.

 czas. stylizować ndk.

 przym. stylowy, stylistyczny

Wiktionary


stylita

dawny, wschod­ni asce­ta, który spę­dzał życie na szczy­cie wy­so­kie­go słupa; słup­nik


SJP.pl


stylizacja

1. sty­li­stycz­ne opra­co­wa­nie tek­stu;
2. ce­lo­we wpro­wa­dze­nie do ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub dzie­ła sztu­ki cech okre­ślo­ne­go stylu; sty­li­zo­wa­nie;
3. w pla­sty­ce: de­ko­ra­cyj­ne kształ­to­wa­nie formy przed­sta­wio­nych po­sta­ci lub przed­mio­tów;
4. ze­sta­wie­nie róż­nych ele­men­tów tak, aby two­rzy­ły ca­łość jed­no­rod­ną sty­li­stycz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś pew­ne­go stylu

 (1.2) na­kła­da­nie ma­ki­ja­żu i przy­go­to­wa­nie mo­del­ki lub mo­de­la do zdjęć, po­ka­zu

Wiktionary

Sty­li­za­cja – prze­jaw in­ter­tek­stu­al­no­ści, ce­lo­we na­śla­do­wa­nie w wy­po­wie­dzi bę­dą­cej re­a­li­za­cją da­ne­go stylu wy­bra­nych cech stylu in­ne­go, wy­raź­nie od­ci­na­ją­ce­go się, da­ją­ce­go roz­poz­nać jako cudzy i zew­nętrz­ny. Styl ten jest tzw. wzor­cem sty­li­za­cyj­nym. Bu­do­wa ut­wo­ru sty­li­zo­wa­ne­go jest dwu­gło­so­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. styl mrz., stylista mos., stylówa ż.

 czas. stylizować

 przym. stylizowany, stylistyczny

Wiktionary


stylizacyjny

przy­miot­nik od: sty­li­za­cja


SJP.pl


stylizator

osoba sty­li­zu­ją­ca coś


SJP.pl


stylizatorka

ko­bie­ta sty­li­zu­ją­ca coś; sty­list­ka


SJP.pl


stylizatorski

→ sty­li­za­tor­stwo


SJP.pl

Patrz:

stylizatorstwo

stylizatorstwo

sty­li­za­cja, zwła­szcza prze­sad­na, fał­szy­wa lub nie­po­trzeb­na


SJP.pl


stylizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sty­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stylizować ndk.

 rzecz. stylista mos., stylistka ż., styl m.

 przym. stylistyczny

Wiktionary


stylizowany

1. upo­dab­niać wy­po­wiedź ustną lub tekst pi­sa­ny do za­ło­żo­ne­go stylu;
2. w pla­sty­ce: sto­so­wać or­na­men­ty­kę w przed­sta­wia­niu po­sta­ci lub przed­mio­tów, zmie­nia­jąc ich kształt i zdob­nict­wo;
3. sty­li­zo­wać się - na­śla­do­wać kogoś w za­cho­wa­niu lub ubio­rze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy cechy pew­ne­go stylu, przed­sta­wio­ny lub sfor­mu­ło­wa­ny na wzór okre­ślo­ne­go stylu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język po­sta­ci dra­ma­tu "Dzika ko­bie­ta" jest sty­li­zo­wa­ny na żar­gon śro­do­wi­sko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨlʲizɔˈvãnɨ, AS: stylʹizovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stylizacja ż.

 czas. stylizować ndk.

Wiktionary


stylizować

1. upo­dab­niać wy­po­wiedź ustną lub tekst pi­sa­ny do za­ło­żo­ne­go stylu;
2. w pla­sty­ce: sto­so­wać or­na­men­ty­kę w przed­sta­wia­niu po­sta­ci lub przed­mio­tów, zmie­nia­jąc ich kształt i zdob­nict­wo;
3. sty­li­zo­wać się - na­śla­do­wać kogoś w za­cho­wa­niu lub ubio­rze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­sty­li­zo­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać sty­li­za­cji

 (1.2) do­ko­ny­wać sty­li­stycz­ne­go opra­co­wa­nia tek­stu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sty­li­zo­wać się (dk. wy­sty­li­zo­wać się)

 (2.1) na­śla­do­wać kogoś w za­cho­wa­niu lub w wy­glą­dzie, ubio­rze itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stylistyka ż., stylizacja ż., stylizowanie n., stylizator m., stylizatorka ż., styl m., stylista mos., stylówa ż.

 przym. stylowy, stylizacyjny, stylizatorski, stylizowany, stylistyczny

Wiktionary


stylo

daw­niej: taśma do odt­wa­rza­nia i re­je­stra­cji dźwię­ków; stil, stilo


SJP.pl


stylobat

w sta­ro­żyt­nych świą­ty­niach grec­kich i rzym­skich: cokół sta­no­wią­cy pod­sta­wę ko­lum­na­dy


SJP.pl

Sty­lo­bat (gr. "στυλοβάτης" od "στῦλος" „filar, pod­po­ra, ko­lum­na” i "βαίνω" „stą­pać”) – górna po­wierzch­nia ka­mien­nej pod­sta­wy (kre­pi­do­my) an­tycz­nych bu­dow­li (głów­nie świą­tyń), naj­wyż­szy sto­pień ste­re­o­ba­tu. Dźwi­gał on całą kon­struk­cję bu­dow­li. W po­rząd­ku do­ryc­kim bez­poś­red­nio na nim stały ko­lum­ny. Po­wierzch­nia sty­lo­ba­tu była lekko wy­brzu­szo­na, co po­wo­do­wa­ło złu­dze­nie op­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na usu­nię­ciu po­zor­nej wklę­sło­ści pe­ry­sta­zy i jed­no­cze­śnie sprzy­ja­ło lep­sze­mu od­pro­wa­dza­niu wód opa­do­wych.

Wikipedia


stylofon

elek­tro­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny w for­mie nie­wiel­kie­go, pła­skie­go pu­deł­ka z umie­szczo­ną wzdłuż dłuż­sze­go boku kla­wia­tu­rą wy­ko­na­ną z me­ta­lo­wych pły­tek


SJP.pl

Sty­lo­fon – elek­tro­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny. Ma formę nie­wiel­kie­go, pła­skie­go pu­deł­ka z umie­szczo­ną wzdłuż dłuż­sze­go boku kla­wia­tu­rą wy­ko­na­ną z me­ta­lo­wych pły­tek. Kla­wia­tu­ra pier­wszych mo­de­li miała 20 kla­wi­szy (skala g–d2), ko­lej­nych – 44. Kla­wia­tu­rę ob­słu­gu­je się ry­si­kiem (sty­lu­sem). In­stru­ment po­sia­da dwa prze­łącz­ni­ki: za­si­la­nia oraz vi­bra­to, który zmie­nia cha­rak­te­ry­sty­kę wyt­wa­rza­ne­go przez ge­ne­ra­tor drgań dźwię­ku, de­ko­ru­jąc go efek­tem wi­bra­ta.

Wikipedia


stylolit

utwór ge­o­lo­gicz­ny o po­sta­ci nie­wiel­kich słup­ków, pi­ra­mi­dek lub stoż­ków, wy­stę­pu­ją­cy na pła­szczyź­nie warstw wa­pie­ni i do­lo­mi­tów; sty­lio­lit


SJP.pl


stylometria

me­to­da ba­da­nia stylu pi­sa­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­ty­stycz­na ana­li­za tek­stu pod wzglę­dem cech jego stylu w celu usta­le­nia jego au­tor­stwa lub chro­no­lo­gii;

Wiktionary

Sty­lo­me­tria (gr. στῦλος „słup” i μέτρον „miara”) – me­to­da ana­li­zy dzie­ła sztu­ki dla usta­le­nia sta­ty­stycz­nej cha­rak­te­ry­sty­ki stylu au­to­ra. Służy głów­nie roz­strzy­ga­niu kwe­stii au­tor­stwa dzieł ano­ni­mo­wych bądź chro­no­lo­gii prze­ka­zu. Za­ło­że­nia sty­lo­me­trii przed­sta­wił w roku 1890 Win­cen­ty Lu­to­sław­ski, w pracy „Prin­ci­pes de sty­lo­me­trie”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za po­czą­tek ery kom­pu­te­ro­wej w sty­lo­me­trii uważa się zwy­kle ba­da­nia atry­bu­cyj­ne nad no­wo­jor­ski­mi pis­ma­mi ulot­ny­mi z cza­sów kam­pa­nii o ra­ty­fi­ka­cję kon­sty­tu­cji USA.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stylometryczny

 przysł. stylometrycznie

Wiktionary


stylon

sti­lon (rza­dziej);
1. mocne włó­kno po­lia­mi­do­we;
2. tka­ni­na z włó­kna o tej samej naz­wie


SJP.pl


stylonowy

→ sty­lon; sti­lo­no­wy


SJP.pl


stylony

de­li­kat­ne dam­skie poń­czo­chy


SJP.pl


stylotwórczy

ma­ją­cy wpływ na two­rze­nie się stylu


SJP.pl


stylować

po­tocz­nie: na­da­wać tek­sto­wi styl gra­ficz­ny


SJP.pl


stylowość

→ sty­lo­wy


SJP.pl

Patrz:

stylowy

stylowy

1. po­sia­da­ją­cy usta­lo­ny styl, utrzy­ma­ny w ja­kimś jed­no­rod­nym stylu;
2. bę­dą­cy w do­brym stylu; gu­stow­ny;
3. od­no­szą­cy się do stylu w li­te­ra­tu­rze, sztu­ce, spor­cie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest utrzy­ma­ny w okre­ślo­nym stylu

 (1.2) taki, który jest w do­brym stylu

 (1.3) taki, który od­no­si się do stylu w li­te­ra­tu­rze, sztu­ce, spor­cie itp.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. styl.

Wiktionary


styloznawstwo

nauka, wie­dza o sty­lach


SJP.pl


stylus

1. pa­łecz­ka do ob­słu­gi urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych z ekra­nem do­ty­ko­wym; rysik;
2. rylec do pi­sa­nia na ta­blicz­kach pow­le­czo­nych wo­skiem, uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; styl


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sty­lus (rysik) – na­rzę­dzie przy­po­mi­na­ją­ce ołó­wek, słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia na ekra­nie (np. do ry­so­wa­nia).
  • Sty­lus – pro­gram umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę wy­glą­du stron in­ter­ne­to­wych.
  • sty­lus (l. mn. styli) – w ana­to­mii okre­śle­nie róż­nych krót­kich wy­rost­ków, np.:
    • sty­lus – część prą­cia ko­sa­rzy
    • sty­lus – pa­ra­me­ra woj­si­łek
    • sty­lus – ele­ment ge­ni­ta­liów pie­wi­ków
    • sty­lus – ogo­nek niek­tó­rych mszyc
    • sty­lus – część na­rzą­dów gę­bo­wych pcheł (sty­lus dor­sa­lis i s. ven­tra­lis)
    • sty­lus – część mę­skie­go na­rzą­du ko­pu­la­cyj­ne­go pier­wo­gon­ków
    • sty­lus ana­lis – go­no­sty­lus
    • sty­lus an­ten­na­lis – szcze­cin­ka na czuł­kach mu­chó­wek
    • sty­lus co­xa­lis – wy­ro­stek na bio­drach

Wikipedia


stylówa

po­tocz­nie: wi­ze­ru­nek, wy­gląd zew­nętrz­ny danej osoby; image, wizaż, out­fit, sty­lów­ka, look


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. sty­li­za­cja, ze­sta­wie­nie ele­men­tów ubio­ru, do­dat­ków, fry­zu­ry, ma­ki­ja­żu itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś Mi­chaś­kę? Nie­złą ma sty­ló­wę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stylizacja ż., stylista m., stylistka ż.

 czas. stylizować ndk.

 przym. stylistyczny

Wiktionary


stylówka

po­tocz­nie: wi­ze­ru­nek, wy­gląd zew­nętrz­ny danej osoby; image, wizaż, out­fit, sty­ló­wa, look


SJP.pl


stymulacja

1. za­chę­ca­nie do ja­kiejś ak­tyw­no­ści; bo­dziec, pod­nie­ta, po­bud­ka;
2. w bio­lo­gii: po­bu­dza­nie or­ga­niz­mu (np. jego na­rzą­dów, tka­nek) przez bodź­ce, np. che­micz­ne, fi­zycz­ne; sty­mu­lo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­bu­dza­nie do ak­tyw­no­ści, roz­wo­ju

 (1.2) biol. wy­wo­ły­wa­nie stanu po­bu­dze­nia w or­ga­niz­mie przez bo­dziec zew­nętrz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies, który otrzy­mu­je fi­zycz­ną i men­tal­ną sty­mu­la­cję, jest mniej skłon­ny do roz­wi­ja­nia pro­ble­mów be­ha­wio­ral­nych, ta­kich jak nad­mier­ne szcze­ka­nie, de­struk­cyj­ne za­cho­wa­nie i lęk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stymulator mrz., stymulowanie n., stymulant mrz.

 czas. stymulować ndk., wystymulować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywizacja, animacja, pobudka, pobudzanie, podnieta, stymulowanie

 (1.2) aktywacja, pobudzenie

Wiktionary


stymulacyjny

przy­miot­nik od: sty­mu­la­cja


SJP.pl


stymulant

w me­dy­cy­nie: śro­dek far­ma­ko­lo­gicz­ny przy­wra­ca­ją­cy pa­cjen­to­wi chęć dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bo­dziec wzma­ga­ją­cy pro­ce­sy ży­cio­we, zob. sty­mu­la­tor.

 (1.2) książk. bo­dziec, zob. sti­mu­lus.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­ty­zol jest sty­mu­lan­tem i nie poz­wo­li ci zas­nąć. Gdy w końcu ci się to uda, po prze­bu­dze­niu jego stę­że­nie bę­dzie o wiele niż­sze, niż po­win­no, a ty przez resz­tę dnia bę­dziesz się czuła zmę­czo­na.

 (1.1) (…) ma­ri­hu­a­na w ma­łych ilo­ściach, po­dob­nie jak w nie­wiel­kich ilo­ściach spo­ży­wa­ny al­ko­hol, jest tylko sty­mu­lan­tem.

 (1.2) Wy­ni­ka to stąd, że sek­tor usług ryn­ko­wych w Pol­sce po roku 1989 był głów­nym sty­mu­lan­tem wzro­stu go­spo­dar­cze­go (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stymulator m., stymulacja ż., stymulowanie n.

 czas. stymulować ndk.

 przym. stymulacyjny

 przysł. stymulacyjnie

Wiktionary


stymulanta

w me­dy­cy­nie: śro­dek far­ma­ko­lo­gicz­ny przy­wra­ca­ją­cy pa­cjen­to­wi chęć dzia­ła­nia


SJP.pl


stymulator

1. w me­dy­cy­nie: apa­rat po­bu­dza­ją­cy ko­mór­ki ży­we­go or­ga­niz­mu, po­wo­du­ją­cy wyt­wa­rza­nie okre­ślo­nych bodź­ców, np. sty­mu­la­tor (roz­rusz­nik) serca; po­bu­dzacz;
2. w bio­lo­gii: pre­pa­rat fi­zycz­ny lub che­micz­ny po­bu­dza­ją­cy pro­ce­sy ży­cio­we or­ga­niz­mu, np. sty­mu­la­tor wzro­stu ro­ślin;
3. książ­ko­wo: czyn­nik za­chę­ca­ją­cy do pod­ję­cia ja­kie­goś dzia­ła­nia, np. sty­mu­la­tor zmian, roz­wo­ju, po­stę­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­nik po­bu­dza­ją­cy dzia­ła­nie, bo­dziec, sty­mu­lant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­du­ży­cie kawy może stać się sty­mu­la­to­rem ten­den­cji sa­mo­bój­czych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stymulacja ż., stymulowanie n., stymulant m.

 czas. stymulować ndk.

 przym. stymulacyjny

 przysł. stymulacyjnie

Wiktionary


stymulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sty­mu­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨ̃mulɔˈvãɲɛ, AS: stỹmulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stymulować

 rzecz. stymulator mrz., stymulant m., stymulacja ż.

Wiktionary


stymulować

1. wzma­gać pro­ce­sy ży­cio­we or­ga­niz­mu po­przez bo­dziec, im­puls; po­bu­dzać, pod­nie­cać;
2. książ­ko­wo: po­bu­dzać do ja­kie­goś dzia­ła­nia, do wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści; za­chę­cać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) po­bu­dzać do dzia­ła­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨ̃muˈlɔvat͡ɕ, AS: stỹmulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stymulacja ż., stymulowanie n., stymulator mrz., stymulant m.

 przym. stymulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywizować, animować, dopingować, mobilizować, motywować, pobudzać, zachęcać, zagrzewać

Wiktionary


stymulujący

1. wzma­gać pro­ce­sy ży­cio­we or­ga­niz­mu po­przez bo­dziec, im­puls; po­bu­dzać, pod­nie­cać;
2. książ­ko­wo: po­bu­dzać do ja­kie­goś dzia­ła­nia, do wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści; za­chę­cać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. zwięk­sza­ją­cy ak­tyw­ność or­ga­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­bu­dzo­ny sty­mu­lu­ją­cym dzia­ła­niem al­ko­ho­lu, mo­głem dalej roz­my­ślać na temat mi­nio­nych cza­sów.

 (1.1) Ko­fe­i­na za­war­ta w kawie jest zwią­za­na z kwa­sem oc­to­wym i zo­sta­je uwol­nio­na do­pie­ro w cza­sie pra­że­nia zia­ren. Wła­śnie tej sub­stan­cji or­ga­nicz­nej na­le­ży przy­pi­sać wła­ści­wo­ści sty­mu­lu­ją­ce.

 (1.1) Środ­ki sty­mu­lu­ją­ce, po­pra­wia­ją­ce sa­mo­po­czu­cie, zmniej­sza­ją­ce po­trze­bę ła­knie­nia i snu, dają po­czu­cie więk­szej wy­dol­no­ści fi­zycz­nej i umy­sło­wej.

 (1.1) Nigdy nie za­czy­naj dnia od środ­ków sty­mu­lu­ją­cych (kawa, her­ba­ta[,] czy pa­pie­ros), po­nie­waż wy­wo­ła­ny przez nie stres ha­mu­je tra­wie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. stymulująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudzający

Wiktionary


stynka

ryba z ro­dzi­ny styn­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Os­me­rus eper­la­nus|ref=tak., mała ryba o du­żych łu­skach;

Wiktionary

Styn­ka ("Os­me­rus eper­la­nus") – ana­dro­micz­na ryba z ro­dzi­ny styn­ko­wa­tych (Os­me­ri­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstɨ̃nka, AS: stỹnka

Wiktionary


stynkokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Styn­koksz­tałt­ne (Os­me­ri­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii) z grupy przed­kol­co­płet­wych, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki ana­dro­micz­ne, tzn. spę­dza­ją­ce więk­szość życia w morzu, a na tarło wpły­wa­ją­ce do wód słod­kich. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są z po­kła­dów pa­le­o­ge­nu.

Wikipedia


stynkowate

o ce­chach styn­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Styn­ko­wa­te (Os­me­ri­dae) – ro­dzi­na nie­du­żych, ana­dro­micz­nych ryb styn­koksz­tałt­nych (Os­me­ri­for­mes). Są po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo. Naj­star­sze ślady styn­ko­wa­tych w za­pi­sie ko­pal­nym znane są z po­kła­dów pa­le­o­ce­nu ("Spe­ir­sa­e­nig­ma lin­do­ei").

Wikipedia


stynkowaty

o ce­chach styn­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


stypa

1. uczta po­grze­bo­wa;
2. u ludów pier­wot­nych: uczta obrzę­do­wa ku czci zmar­łe­go;
3. w gwa­rze miej­skiej: za­baw­na hi­sto­ria, heca;
4. w gwa­rze stu­denc­kiej: sty­pen­dium so­cjal­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. gastr. po­czę­stu­nek or­ga­ni­zo­wa­ny po po­grze­bie;

Wiktionary

Stypa (też "uczta po­grze­bo­wa, kon­so­la­cja", od con­so­la­tio – ulga, po­cie­cha) – u Sło­wian uro­czy­sta uczta or­ga­ni­zo­wa­na z po­wo­du śmier­ci kogoś bli­skie­go lub zna­nej osoby, wo­jow­ni­ka albo wodza. Uczty takie or­ga­ni­zo­wa­no na cmen­ta­rzach zwa­nych żal­ni­ka­mi, co u Sło­wian wschod­nich i po­łud­nio­wych przetr­wa­ło w po­sta­ci po­łą­czo­nych z ucz­to­wa­niem ob­cho­dów Za­du­szek.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) uczta pogrzebowa, konsolacja

Wiktionary


stypendialny

do­ty­czą­cy sty­pen­dium, zwią­za­ny ze sty­pen­dium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sty­pen­dium, do­ty­czą­cy sty­pen­diów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stypendium n., stypendysta mos., stypendystka ż.

Wiktionary


stypendium

pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na na jakiś czas stu­den­tom, ucz­niom, pra­cow­ni­kom na­u­ko­wym, ar­ty­stom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na oso­bom kształ­cą­cym się lub pro­wa­dzą­cym ba­da­nia na­u­ko­we

 (1.2) nauka, stu­dia lub ba­da­nia na­u­ko­we fi­nan­so­wa­ne przez daną in­sty­tu­cję

 (1.3) kośc. ofia­ra za od­pra­wie­nie mszy

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Sty­pen­dium – jed­no­stron­ne świad­cze­nie pie­nięż­ne ze stro­ny osoby fi­zycz­nej, osoby praw­nej lub jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej nie­po­sia­da­ją­cej oso­bo­wo­ści praw­nej, przyz­na­ne za osią­gnię­cie okre­ślo­ne­go wy­ni­ku w danej dzie­dzi­nie nauki lub sztu­ki albo w celu umoż­li­wie­nia kon­ty­nu­o­wa­nia nauki, pro­wa­dze­nia badań na­u­ko­wych lub prac w dzie­dzi­nie sztu­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli pla­no­wa­ća­nu­jesz nowe pro­jek­ty eko­lo­gicz­ne, mo­żesz ubie­gać się o sty­pen­dium.

 (1.2) Naj­wię­cej prak­tycz­nych umie­jęt­no­ści zdo­by­łam będąc na sty­pen­dium w Au­stra­lii.

 (1.3) Za przy­ję­te sty­pen­dium mszal­ne ka­płan wi­nien od­pra­wić mszę zgod­nie z in­ten­cją ofia­ro­daw­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈpɛ̃ndʲjũm, AS: stypẽndʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stypendysta mos., stypendystka ż.

 przym. stypendialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grant

 (1.3) ofiara

Wiktionary


stypendysta

osoba otrzy­mu­ją­ca sty­pen­dium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która otrzy­mu­je sty­pen­dium, jest na sty­pen­dium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym aka­de­mi­ku miesz­ka­ją sty­pen­dy­ści z Afry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stypendium n.

:: fż. stypendystka ż.

 przym. stypendialny

Wiktionary


stypendystka

ko­bie­ta otrzy­mu­ją­ca sty­pen­dium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na, ko­bie­ta, która otrzy­mu­je sty­pen­dium, jest na sty­pen­dium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na na­szym roku są trzy sty­pen­dyst­ki z Ukra­i­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stypendium n.

:: fm. stypendysta m.

 przym. stypendialny

Wiktionary


stypizować

ujed­no­li­cić, spro­wa­dzić do jed­ne­go typu


SJP.pl


stypka

naz­wi­sko


SJP.pl


stypulacja

daw­niej:
1. umowa, zo­bo­wią­za­nie opar­te na kon­trak­cie;
2. wa­ru­nek kon­trak­tu, umowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. polit. praw. umowa, ugoda lub inne zo­bo­wią­za­nie

Wiktionary

Sty­pu­la­cja (łac. "sti­pu­la­tio" – "przy­rze­cze­nie") – w pra­wie rzym­skim forma za­war­cia zo­bo­wią­za­nia, na­le­żą­ca do grupy kon­trak­tów wer­bal­nych (słow­nych, łac. "obli­ga­tio­nes ver­bis contractæ").

Jej isto­tą była wy­mia­na okre­ślo­nych formą pytań i od­po­wie­dzi po­mię­dzy dłuż­ni­kiem a wie­rzy­cie­lem ("sti­pu­la­tor").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌstɨpuˈlat͡sʲja, AS: stypulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stypulowanie n.

 czas. stypulować ndk.

Wiktionary


stypulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sty­pu­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨpulɔˈvãɲɛ, AS: stypulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stypulować

 rzecz. stypulacja ż.

Wiktionary


stypulować

za­strze­gać wa­run­ki w umo­wie, sta­wiać jako wa­ru­nek


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. praw. wy­ma­gać, okre­ślać, prze­wi­dy­wać, za­strze­gać, po­stu­lo­wać, na­ka­zy­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obo­wią­zu­ją­cy w Ka­li­for­nii wa­riant tego aktu nor­ma­tyw­ne­go sty­pu­lo­wał, że każda osoba wy­sta­wia­ją­ca czer­wo­ną flagę, sztan­dar lub odz­na­kę (lub flagę, sztan­dar, odz­na­kę bądź też ja­kie­kol­wiek inne urzą­dze­nie do­wol­ne­go ko­lo­ru) w ja­kim­kol­wiek miej­scu pu­blicz­nym bądź miej­scu spot­kań, pod­czas do­wol­ne­go zgro­ma­dze­nia pu­blicz­ne­go albo też na ja­kim­kol­wiek bu­dyn­ku, jako znak, sym­bol lub em­ble­mat sprze­ci­wu wobec zor­ga­ni­zo­wa­nej formy rządu, za­chę­tę lub sty­mu­la­cję dzia­łań anar­chi­stycz­nych albo pomoc wy­wro­to­wej pro­pa­gan­dzie, po­peł­nia zbrod­nię.

 (1.1) Po­stę­po­wa­nie karne to­czy­ło się dalej w opar­ciu o or­dy­nans St. Paul do­ty­czą­cy prze­stępstw mo­ty­wo­wa­nych uprze­dze­nia­mi, który sty­pu­lo­wał, iż za­ka­za­ne jest umie­szcza­nie tak na te­re­nie pu­blicz­nym, jak i pry­wat­nym sym­bo­li, przed­mio­tów, graf­fi­ti itp. (w szcze­gól­no­ści pło­ną­ce­go kru­cy­fik­su oraz na­zi­stow­skiej swa­sty­ki), od­no­śnie do któ­rych osoba do­pu­szcza­ją­ca się wspom­nia­ne­go czynu wie­dzia­ła lub miała ra­cjo­nal­ne po­wo­dy wie­dzieć, że wzbu­dza­ją one gniew, wzbu­rze­nie albo uczu­cie re­sen­ty­men­tu w in­nych oso­bach z po­wo­du rasy, ko­lo­ru skóry, wyz­na­wa­ne­go credo, re­li­gii lub płci.

 (1.1) Wszak nawet trak­ta­ty eu­ro­pej­skie, choć wzglę­dom mnie­ma­ne­go wiecz­ne­go po­ko­ju poś­wię­ci­ły ciało Pol­ski, i choć bez nas o nas sta­no­wi­ły – nie poś­wię­ci­ły nigdy jéj ducha, lecz sty­pu­lo­wa­ły Jego na­ro­do­we tchnie­nie we wszyst­kich trzech czę­ściach i żą­da­ły dla nas od­po­wied­nich temu du­cho­wi in­sty­tu­cyi.

 (1.1) Prze­ja­wia się w po­pie­ra­niu pre­fe­ren­cji, które dana osoba mia­ła­by w sy­tu­a­cji hi­po­te­tycz­nej, do­kład­nie tak, jak to sty­pu­lu­je wa­run­ko­wa re­flek­sja.

 (1.1) Je­że­li sprze­daw­ca znaj­dzie się w ko­niecz­no­ści sprze­da­nia nie­ru­cho­mo­ści za bez­cen, niéma innéj rady jak wa­ro­wać sobie moż­li­wość od­ku­pu; akcyi bo­wiem rescissyjnéj dla po­krzyw­dze­nia sty­pu­lo­wać nie można, a przynajmniéj by­ło­by nie­sto­sow­ne i nie­prak­tycz­ne (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstɨpuˈlɔvat͡ɕ, AS: stypulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stypulacja, stypulowanie

Wiktionary


stypuła

naz­wi­sko


SJP.pl


stypułkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


styr

rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Pry­pe­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si; prawy do­pływ Pry­pe­ci;

Wiktionary

Styr ( Стир "Styr", ros. i Стыр "Styr") – rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si; prawy do­pływ Pry­pe­ci.

Dłu­gość rzeki – 483 km, po­wierzch­nia zle­wi­ska – 13,100 km².

Źró­dła w po­bli­żu Bro­dów w ob­wo­dzie lwow­skim; prze­pły­wa przez ob­wo­dy ró­wień­ski i wo­łyń­ski; na Bia­ło­ru­si w re­jo­nie brze­skim wpada do Pry­pe­ci.

Wikipedia


styrak

drze­wo lub krzew wy­stę­pu­ją­ce w kli­ma­cie zwrot­ni­ko­wym i podz­wrot­ni­ko­wym w wielu ga­tun­kach, ży­wi­ca niek­tó­rych jest wy­ko­rzy­sty­wa­na w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym i per­fu­me­ryj­nym


SJP.pl

Sty­rak, sty­rak­so­wiec ("Sty­rax" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych. Obej­mu­je 126 ga­tun­ków. Są to drze­wa i krze­wy w więk­szo­ści ros­ną­ce w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


styrakowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów z rzędu wrzo­sow­ców; sty­ra­kow­co­wa­te, sty­rak­so­wa­te


SJP.pl

Sty­ra­ko­wa­te, sty­ra­kow­co­wa­te ("Sty­ra­ca­ce­ae") – ro­dzi­na drzew i krze­wów z rzędu wrzo­sow­ców. Obej­mu­je 11–12 ro­dza­jów li­czą­cych około 160–180 ga­tun­ków (ok. 80% ga­tun­ków na­le­ży do jed­ne­go ro­dza­ju – sty­rak "Sty­rax"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich oraz w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie.

Wikipedia


styrakowaty

o ce­chach sty­ra­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


styrakowcowate

o ce­chach sty­ra­kow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


styrakowcowaty

o ce­chach sty­ra­kow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


styrakowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych; sty­raks


SJP.pl

Sty­ra­ko­wiec ("Pte­ro­sty­rax" Sie­bold & Zucc.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji od Ban­gla­de­szu i Mjan­my, po­przez Chiny po Ja­po­nię. Są to drze­wa i krze­wy ros­ną­ce w gór­skich, ska­li­stych la­sach.

Wikipedia


styrakozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du ce­ra­top­sów


SJP.pl

Sty­ra­ko­za­ur ("Sty­ra­co­sa­u­rus") – ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z grupy ce­ra­top­sów ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie, w kam­pa­nie i ma­strych­cie (około 83,5–65,5 mln lat temu) na ob­sza­rze Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Jego ska­mie­nia­ło­ści były znaj­dy­wa­ne w ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Al­ber­ta. Miał od czte­rech do sze­ściu rogów wy­ra­sta­ją­cych z chro­nią­cej szyję kryzy, mniej­sze rogi na po­licz­kach oraz jeden róg no­so­wy, do­cho­dzą­cy do 60 cm dłu­go­ści i 15 cm sze­ro­ko­ści. Funk­cja rogów i kryzy była przed­mio­tem wie­lo­let­nich debat.

Wikipedia


styraks

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych; sty­ra­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ży­wi­ca po­zy­ski­wa­na z drzew z ro­dza­ju sty­rak (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sty­rax|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styrak m., stiraks m.

 przym. styrakowy, styraksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywica benzoesowa, benzoes, będźwin, benzoin, stiraks

Wiktionary


styraksowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów z rzędu wrzo­sow­ców; sty­ra­kow­co­wa­te, sty­ra­ko­wa­te


SJP.pl


styraksowaty

o ce­chach sty­rak­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


styrany

po­tocz­nie: bar­dzo zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny wy­ko­ny­wa­niem cięż­kiej pracy; wy­koń­czo­ny, ste­ra­ny, uty­ra­ny, za­ty­ra­ny, spra­co­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo zmę­czo­ny, prze­pra­co­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈrãnɨ, AS: styrãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tyrać

Wiktionary


styrać

1. po­tocz­nie: bar­dzo kogoś zmę­czyć;
2. daw­niej: zmar­no­wać, zni­szczyć, nad­we­rę­żyć coś głów­nie przez cięż­ką pracę, trudy, zmart­wie­nia itp.; ste­rać


SJP.pl


styrczula

naz­wi­sko


SJP.pl


styrczyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wło­żyć, wcis­nąć

Wiktionary


styren

zwią­zek aro­ma­tycz­ny z al­ke­no­wym łań­cu­chem bocz­nym, uży­wa­ny do pro­duk­cji po­li­sty­re­nu i ka­u­czu­ku syn­te­tycz­ne­go; wi­ny­lo­ben­zen


SJP.pl

Sty­ren ("wi­ny­lo­ben­zen") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny z al­ke­no­wym łań­cu­chem bocz­nym. Jest związ­kiem wyj­ścio­wym do pro­duk­cji po­li­sty­re­nu.

Wikipedia


styria

kraj związ­ko­wy w Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Eu­ro­pie, po­dzie­lo­na mię­dzy Au­strię i Sło­we­nię;

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej Au­strii ze sto­li­cą w Grazu;

Wiktionary

Sty­ria ( Ste­ier­mark, Štajerska) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Eu­ro­pie. Obec­nie więk­szość Sty­rii na­le­ży do Au­strii (zob. Sty­ria (Au­stria)), a po­łud­nio­wa część, zwana też Sty­rią Dolną – do Sło­we­nii (zob. Sty­ria (Sło­we­nia)).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Styryjczyk mos., Styryjka ż.

 przym. styryjski

Wiktionary


styrnadel

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. trzna­del

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sternal, sternadel

Wiktionary


styroboks

sty­ro­pia­no­we opa­ko­wa­nie do prze­wo­że­nia roz­ma­i­tych to­wa­rów; sty­ro­boks


SJP.pl


styrobox

sty­ro­pia­no­we opa­ko­wa­nie do prze­wo­że­nia roz­ma­i­tych to­wa­rów; sty­ro­boks


SJP.pl


styrodur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. po­li­sty­ren ek­stru­do­wa­ny; ma­te­riał izo­la­cyj­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bu­dow­nict­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­rów­na­niu ze sty­ro­pia­nem sty­ro­dur jest mniej na­sią­kli­wy i dużo tward­szy.

Wiktionary


styropian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. po­li­sty­ren o mi­kro­po­ro­wa­tej struk­tu­rze, naj­czę­ściej w for­mie kształ­tek, blo­ków lub płyt, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako ma­te­riał do izo­la­cji ciepl­nej, dźwię­ko­wej i elek­trycz­nej;

 (1.2) pot. po­gard. śro­do­wi­sko daw­nych dzia­ła­czy so­li­dar­no­ścio­wej opo­zy­cji w PRL, spra­wu­ją­cych wła­dzę w Pol­sce po prze­ło­mie 1989 roku

Wiktionary

Sty­ro­pian (pol­ska nazwa hand­lo­wa dla spie­nio­ne­go po­li­sty­re­nu, właśc. po­li­sty­ren ek­span­do­wa­ny, EPS) – po­ro­wa­te two­rzy­wo sztucz­ne, otrzy­ma­ne po­przez spie­nie­nie li­tych gra­nu­lek po­li­sty­re­nu, za­wie­ra­ją­cych roz­pu­szczo­ny po­ro­for (np. pen­tan). Struk­tu­rę spie­nio­ną uzy­sku­je się zaz­wy­czaj przez jed­no­krot­ne lub wie­lo­krot­ne pod­grza­nie gra­nu­lek parą wodną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­le­nie sty­ro­pia­nu w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze (…) po­wo­du­je pow­sta­nie związ­ków kan­ce­ro­gen­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. styropianowy

Wiktionary


styropianizacja

pe­jo­ra­tyw­nie: nie­e­ste­tycz­ne ocie­pla­nie ele­wa­cji bu­dyn­ków sty­ro­pia­nem


SJP.pl


styropianizować

ocie­plać bu­dy­nek sty­ro­pia­nem


SJP.pl


styropianowiec

po­gard­li­wie: czło­nek an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej, de­mo­kra­tycz­nej opo­zy­cji zwią­za­nej z "So­li­dar­no­ścią"


SJP.pl


styropianowy

przy­miot­nik od: sty­ro­pian


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy lub zro­bio­ny ze sty­ro­pia­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po uło­że­niu każ­dej war­stwy dla za­pew­nie­nia wła­ści­wej izo­la­cji ciepl­nej do płyt zew­nętrz­ne­go de­sko­wa­nia od stro­ny wew­nętrz­nej przy­mo­co­wu­je­my płyty sty­ro­pia­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. styropian m.

Wiktionary


styropianoza

nad­mier­ne sto­so­wa­nie sty­ro­pia­nu, osz­pe­ce­nie bu­dyn­ku ocie­ple­niem ze sty­ro­pia­nu


SJP.pl


styropor

ro­dzaj ma­te­ria­łu izo­la­cyj­ne­go, spie­nio­ny po­li­sty­ren


SJP.pl


styroporowy

→ sty­ro­por


SJP.pl

Patrz:

styropor

styryjczyk

miesz­ka­niec Sty­rii (kraju związ­ko­we­go w Au­strii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sty­rii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɨˈrɨjt͡ʃɨk, AS: styryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Styria ż.

:: fż. Styryjka ż.

 przym. styryjski

Wiktionary


styryjka

miesz­kan­ka Sty­rii (kraju związ­ko­we­go w Au­strii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sty­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Styria ż.

:: fm. Styryjczyk mos.

 przym. styryjski

Wiktionary


styryjski

przy­miot­nik od: Sty­ria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sty­rią, do­ty­czą­cy Sty­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Styria ż., Styryjczyk mos., Styryjka ż.

Wiktionary


styrzyniec

Sty­rzy­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Biała Pod­la­ska. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 453 miesz­kań­ców.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­ro­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Bia­łej Pod­la­skiej.

Wikipedia


stysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


styś

naz­wi­sko


SJP.pl


stóg

duży stos siana lub słomy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. duży stos siana, rza­dziej słomy lub zboża, ukła­da­ny zaz­wy­czaj wokół usta­wio­ne­go pio­no­wo drąga w kształt stoż­ka lub ko­pu­ły;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­piec (in­for­ma­ty­ka), ko­piec (lub ster­ta) – struk­tu­ra da­nych w in­for­ma­ty­ce
  • stóg (rol­nict­wo) – po­ję­cie z za­kre­su rol­nict­wa
  • Stóg (Góry Czyw­czyń­skie), Stoh – szczyt w Gó­rach Czyw­czyń­skich
  • Stoh (Mała Fatra), Stoh – szczyt w Małej Fa­trze
  • Stóg (Góry Izer­skie) – urzę­do­wa nazwa szczy­tu w Gó­rach Izer­skich, który po­tocz­nie zwany jest Stóg Izer­ski
  • Stóg (Góry By­strzyc­kie) – szczyt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spę­dzi­ła jed­nak przy stogu z go­dzi­nę czasu, tak że konie pod­ja­dły nieź­le, a i ona sama po­ży­wi­ła się sie­mie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuk, AS: stuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stogi nmos.

:: zdrobn. stożek m.

 przym. stożkowy, stożkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stożyna, gw. Górny Śląsk siabel

Wiktionary


stój

1. o isto­tach ży­wych: być na no­gach
2. o urzą­dze­niach: nie cho­dzić, nie wy­ko­ny­wać czyn­no­ści
3. nie po­ru­szać się
4. znaj­do­wać się, trwać
5. star­czać, nie bra­ko­wać


SJP.pl


stójka

1. sto­ją­cy koł­nie­rzyk;
2. część koł­nie­rza w ko­szu­li mę­skiej;
3. sta­nie bez ruchu sto­so­wa­ne jako kara;
4. po­zy­cja gim­na­stycz­na po­le­ga­ją­ca na sta­niu na rę­kach, na gło­wie itp.; sta­nie w miej­scu na ro­we­rze bez pod­pie­ra­nia się;
5. po­zy­cja przyj­mo­wa­na przez psy my­śliw­skie; wy­sta­wia­nie zwie­rzy­ny;
6. daw­niej: straż, warta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. sto­ją­cy koł­nie­rzyk

 (1.2) kraw. dolna część koł­nie­rzy­ka ko­szu­li mę­skiej przy­le­ga­ją­ca do szyi

 (1.3) kara wie­lo­go­dzin­ne­go sta­nia bez ruchu w obo­zach i ła­grach

 (1.4) sport. w gim­na­sty­ce: sta­nie na rę­kach, na gło­wie, na bar­kach itp.

 (1.5) sport. w za­pa­sach: po­zy­cja, w któ­rej za­wod­nik do­ty­ka maty tylko sto­pa­mi

 (1.6) łow. za­trzy­ma­nie się w bez­ru­chu psa my­śliw­skie­go przed zwie­trzo­ną zwie­rzy­ną

 (1.7) łow. nagłe za­trzy­ma­nie się zwie­rzy­ny pod­czas uciecz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stój­ka (ko­lar­stwo)
  • stój­ka (ky­no­lo­gia)
  • stój­ka (ubiór)
  • Stój­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Cze­mier­ni­ki
  • Stój­ka – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈstujka, AS: stui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stanie n., postój m., stójkowy m.

 czas. stać

 przym. stójkowy

Wiktionary


stójkowicz

w sztu­kach walki: za­wod­nik spe­cja­li­zu­ją­cy się w walce na sto­ją­co


SJP.pl


stójkowiczka

w sztu­kach walki: za­wod­nicz­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w walce na sto­ją­co


SJP.pl


stójkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stój­ko­wem, do­ty­czą­cy Stój­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stójków m.

Wiktionary


stójkowy

w za­bo­rze ro­syj­skim: sze­re­go­wy po­li­cjant; po­ste­run­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­li­cjant w stop­niu sze­re­gow­ca w Rosji i w za­bo­rze ro­syj­skim

Wiktionary

Patrz:

stójka

Przykłady

 (1.1) Przez rynek kro­czy z za­wi­niąt­kiem w ręku re­wi­ro­wy Oczu­mie­łow w nowym pła­szczu. Tuż za nim – rudy stój­ko­wy z rze­szo­tem peł­nym skon­fi­sko­wa­ne­go agre­stu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stujˈkɔvɨ, AS: stui ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stójka ż., stawanie n., stanie n.

 czas. stawać ndk., stać ndk.

Wiktionary


stópeczka

zdrob­nie­nie od: stóp­ka; sto­pecz­ka


SJP.pl


stópka

zdrob­nie­nie od: stopa (część ciała czło­wie­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: stopa

 (1.2) pot. mała, dzie­cię­ca stopa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstupka, AS: stupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stopa ż., stopka ż., stopień m., stopniowanie n., stopaż mrz.

 przym. stopniowy, stopowy

 przysł. stopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) stopka

Wiktionary


stópkara

→ stóp­karz


SJP.pl

Patrz:

stópkarz

stópkarz

po­tocz­nie: osoba ma­ją­ca fe­tysz stóp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fe­ty­szy­sta stóp

Wiktionary


stópki

zdrob­nie­nie od: stopa (część ciała czło­wie­ka)


SJP.pl


stówa

pot. 100 zło­tych (także o in­nych wa­lu­tach); stów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ban­knot o war­to­ści stu pod­sta­wo­wych jed­no­stek mo­ne­tar­nych

 (1.2) pot. pręd­kość 100 km/h

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­chał stówą, a ogra­ni­cze­nie było do pięć­dzie­się­ciu, więc wle­pi­li mu man­dat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstuva, AS: stuva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seta ż., stówka ż., stóweczka ż.

 przym. setny

 licz. sto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) setka, stówka

Wiktionary


stóweczka

zdrob­nie­nie od: stów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: stówa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seta ż., stówa ż., stówka ż.

 przym. setny

 licz. sto

Wiktionary


stówka

pot. 100 zło­tych (także o in­nych wa­lu­tach); stówa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: stówa

 (1.2) żart. o stó­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wi­si­cie mi je­szcze dwie stów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seta ż., setka ż., stówa ż., stóweczka ż.

 przym. setny

 licz. sto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stóweczka

Wiktionary


stół

1. mebel zbu­do­wa­ny z blatu i nóg;
2. ro­dzaj spo­ży­wa­nych po­sił­ków, np. jar­ski stół, szwedz­ki stół, wyk­wint­ny stół;
3. urzą­dze­nie tech­nicz­ne skła­da­ją­ce się z czę­sto ru­cho­me­go blatu, wy­po­sa­żo­ne w apa­ra­tu­rę tech­nicz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. mebel z pod­par­tym na no­gach bla­tem, słu­żą­cy zwy­kle do spo­ży­wa­nia po­sił­ków lub pracy;

 (1.2) po­si­łek z wielu dań wy­ło­żo­nych na stole (1.1) lub spo­sób odży­wia­nia się

 (1.3) karc. wyraz uży­wa­ny w sfor­mu­ło­wa­niach bry­dżo­wych do­ty­czą­cych par­tii lub ro­zda­nia, albo za­gryw­ki z wy­ło­żo­nych kart

 (1.4) urzą­dze­nie tech­nicz­ne o róż­nych za­sto­so­wa­niach, w for­mie blatu sto­ją­ce­go na kilku no­gach, bę­dą­ce osob­nym sta­no­wi­skiem pracy

 (1.5) spe­cjal­ny blat sto­ją­cy na no­gach, słu­żą­cy do pro­wa­dze­nia przy nim kon­kret­nej gry spraw­no­ścio­wej

Wiktionary

Stół – mebel z po­zio­mą po­wierzch­nią pod­trzy­my­wa­ną przez pod­sta­wę, zaz­wy­czaj z czte­re­ma no­ga­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gości za­sko­czył bo­ga­to za­sta­wio­ny stół.

 (1.2) Rano w ho­te­lo­wej re­sta­u­ra­cji do dy­spo­zy­cji gości jest stół śnia­da­nio­wy z da­nia­mi do wy­bo­ru.

 (1.4) Czy za­ją­łem miej­sce przy wła­ści­wym stole mon­ta­żo­wym?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuw, AS: stuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stołowy mrz., stolnica ż., stołówka ż., stolikowiec mos., stolarz mos., stołek mrz., stolec mrz., stolica ż.

:: zdrobn. stolik mrz., stoliczek mrz.

:: zgrub. stolisko n.

 czas. stołować, stać, ścielić, stołować się ndk.

 przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biurko, ława, konsolka

 (1.2) bufet

 (1.4) pulpit, konsola

Wiktionary


stąd

za­i­mek przy­słów­ko­wy za­stę­pu­ją­cy wy­ra­zy lub wy­ra­że­nia oz­na­cza­ją­ce m.in. okre­śle­nia miej­sca, przy­czy­nę, powód, źró­dło cze­goś


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) wyz­na­cze­nie miej­sca, w któ­rym znaj­du­je się osoba mó­wią­ca, z orien­ta­cją na zew­nątrz

 (1.2) z tego po­wo­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjdź stąd na­tych­miast!

 (1.2) Rząd na­dru­ko­wał pie­nię­dzy, i stąd mamy wy­so­ką in­fla­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔ̃nt, AS: stõnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński stela

 (1.2) dlatego

Wiktionary


stądże

wzmoc­nio­ny za­i­mek przy­słow­ny "stąd"


SJP.pl


stągiew

dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa ok. 200 li­trom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­ki dzban ka­mien­ny lub gli­nia­ny do prze­cho­wy­wa­nia wody albo wina, zwy­kle węż­szy górą, z jed­nym uchem

 (1.2) me­trol. dawna miara ob­ję­to­ści równa ok. 200 li­trom;

Wiktionary

Stą­giew – dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści, sto­so­wa­na w XIX wieku (po 1819 roku). Stą­giew od­po­wia­da­ła 50 garn­com no­wo­pol­skim, czyli ok. 200 li­trom.

Wikipedia


stąpanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stą­pać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɔ̃mˈpãɲɛ, AS: stõmpãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stąpać

Wiktionary


stąpać

sta­wiać kroki, kro­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wiać kroki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń ostroż­nie stą­pał po sku­tym lodem je­zio­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɔ̃mpat͡ɕ, AS: stõmpać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stąpanie n., przystęp m.

 czas. dostępować, następować, odstępować, przestępować, przystępować, rozstępować, wstępować, występować, zstępować, zastępować

 aspekt dokonany stąpnąć

 przym. wstępujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iść, kroczyć

Wiktionary


stąpić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. stą­pać)

 (1.1) przest. wejść, wstą­pić gdzie, przy­być dokąd, zro­bić gdzie pier­wszy krok

 (1.2) przest. po­sta­wić nogę, stopę idąc; zro­bić krok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z wy­nio­słych gór ojców two­ich, żad­ne­mi sic. [żad­ny­mi] bu­rza­mi nie wstrzą­śnio­nych stą­pi­łeś na nasze rów­ni­ny, [zni­szczo­ne wszel­kie­mi sic. [wszel­ki­mi] na­wał­no­ścia­mi, z któ­rych roje synów roz­sy­pa­ły się na cudze morze i skały, prze­stra­szo­ne cie­niem oj­czyz­ny, za­le­ga­ją­cym próż­ną krwią zlane sied­li­ska.]

 (1.2) Cóż to dzia­dzio­wi? — Nic, źle stą­pi­łem. — Za­wsze mówię, że Dzia­dzio za pręd­ko cho­dzi.

 (1.2) [Wy­wied­li ostat­nie­go; — zdało się, że wzbra­niał, / Lecz on bied­ny iść nie mógł, co chwi­la się sła­niał, /] Z wolna scho­dził ze scho­dów i led­wie na drugi / Szcze­bel stą­pił, sto­czył się i upadł jak długi; [/ To Wa­si­lew­ski, sie­dział tu w na­szym są­siedzt­wie; / Dano mu tyle kijów oneg­daj na śledzt­wie, / Że mu odtąd krwi kro­pli w twa­rzy nie zo­sta­ło.]

Wiktionary


stąpnięcie

po­sta­wić krok


SJP.pl


stąpnąć

po­sta­wić krok


SJP.pl


stąpor

rzad­ko: po­dłuż­ny tłu­czek do kru­sze­nia, miaż­dże­nia róż­nych sub­stan­cji lub ma­te­ria­łów albo do wbi­ja­nia cze­goś w po­dło­że; stę­por


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. stę­por.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stąpornia ż.

Wiktionary


stąporek

naz­wi­sko


SJP.pl


stąporkowianin

miesz­ka­niec Stą­por­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stąporkowianka

miesz­kan­ka Stą­por­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stąporkowski

przy­miot­nik od: Stą­por­ków


SJP.pl


stąporków

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Stą­por­ków – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, sie­dzi­ba władz miej­sko-wiej­skiej gminy Stą­por­ków. Miej­sco­wość leży nad rzeką Czar­ną Ko­nec­ką i jej do­pły­wem Mły­nów­ką.

Miej­sco­wość otrzy­ma­ła prawa miej­skie w 1967 roku. W la­tach 1969–1972 miej­sco­wość była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Stą­por­ków, ale nie na­le­ża­ła do niej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kie­lec­kie­go. We­dług da­nych z 2021 roku Stą­por­ków li­czył 5,274 miesz­kań­ców.

Wikipedia


stębark

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim


SJP.pl

Stę­bark (tuż po woj­nie Sztym­bark, Tan­nen­berg) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald.

W Stę­bar­ku znaj­du­je się Mu­ze­um Bitwy pod Grun­wal­dem. We wsi znaj­du­je się przy­sta­nek au­to­bu­so­wy PKS, oś­ro­dek zdro­wia, ap­te­ka, pocz­ta, dom wy­ciecz­ko­wy, schro­ni­sko PTSM, sklep, ko­ściół.

Wikipedia


stębarski

→ Stę­bark (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


stębnowanie

ozdob­ny ścieg two­rzą­cy po­je­dyn­czą linię na wierz­chu tka­ni­ny; steb­no­wa­nie, stęb­nów­ka


SJP.pl

Stęb­no­wa­nie (steb­no­wa­nie, steb­nów­ka) – prze­szy­cie ście­giem pro­stym po wierz­chu ma­te­ria­łu. Stęb­no­wa­nie wy­ko­rzy­stu­je się do wzmoc­nie­nia bocz­nych szwów je­an­sów, kie­sze­ni, koł­nie­rzy­ków, patek oraz obło­żeń.

Stęb­no­wa­nie sto­su­je się naj­czę­ściej na kra­wę­dziach odzie­ży, ta­kich jak de­kol­ty i ob­szy­cia, gdzie po­ma­ga po­zo­sta­wić okła­dzi­ny na miej­scu i za­pew­nia ostry brzeg.

Wikipedia


stębnować

szyć przy uży­ciu ście­gu two­rzą­ce­go po­je­dyn­czą, nie­przer­wa­ną linię; steb­no­wać


SJP.pl


stębnowy

ścieg stęb­no­wy - ozdob­ny ścieg na wierzch­niej stro­nie ma­te­ria­łu two­rzą­cy nie­przer­wa­ną linię; stęb­nów­ka, ścieg steb­no­wy, steb­nów­ka


SJP.pl


stębnówka

steb­nów­ka;
1. ozdob­ny ścieg na wierzch­niej stro­nie ma­te­ria­łu two­rzą­cy nie­przer­wa­ną linię; steb­no­wa­nie, stęb­no­wa­nie;
2. ma­szy­na kra­wiec­ka do szy­cia steb­no­wym ście­giem dwu­nit­ko­wym


SJP.pl


stęchlej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: stęch­le


SJP.pl


stęchlizna

za­pach cze­goś co stę­chło; za­pach cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wil­got­nych, nie­wie­trzo­nych po­mie­szczeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pach od­czu­wa­ny w wil­got­nych, nie­wie­trzo­nych lub za­grzy­bio­nych po­mie­szcze­niach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­ło się dusz­no, cuch­nie stęch­liz­ną, dymem, go­to­wa­nym go­dzi­na­mi je­dze­niem oraz ludz­kim potem, jak­by­śmy wstą­pi­li do pie­kiel­ne­go kręgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛ̃w̃xˈlʲizna, AS: stẽũ̯χlʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tęchnąć ndk., stęchnąć dk.

 przym. stęchły, zatęchły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaduch, odór

Wiktionary


stęchnięty

taki, który stęchł; stę­chły


SJP.pl


stęchnąć

1. zep­suć się pod wpły­wem wil­go­ci, przejść za­pa­chem wil­go­ci, ple­śni
2. po­tocz­nie, o obrzę­ku: zmniej­szyć się


SJP.pl


stęchłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest stę­chłe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stęchły

 przysł. stęchłie

Wiktionary


stęchły

taki, który stęchł


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o za­pa­chu pleś­ńe­śni, długo nie­wie­trzo­nych po­mie­szczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­trze w izbie było stę­chłe, prze­sy­co­ne smro­dem nie­my­tych ciał, nad pie­cem wi­sia­ły pot­wor­nie brud­ne onuce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stęchlizna ż., stęchłość ż.

 czas. tęchnąć ndk., stęchnąć dk.

 przym. zatęchły

Wiktionary


stęk

gło­śne, krót­kie westch­nie­nie wy­da­wa­ne z bólu lub przy wy­sił­ku fi­zycz­nym; stę­knię­cie


SJP.pl


stękacz

po­tocz­nie: osoba uskar­ża­ją­ca się na coś; na­rze­kacz, ma­ru­da


SJP.pl


stękać

1. wy­da­wać gło­śne westch­nie­nia;
2. uskar­żać się na coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. stę­knąć)

 (1.1) wy­da­wać cięż­kie westch­nie­nia

 (1.2) mówić za­ci­na­jąć się

 (1.3) uskar­żać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leży ciało, barzo stęka, / Du­szy­ca się barzo lęka, / Bog się z licz­by upo­mi­na, / Dy­ja­beł na grze­chy wspo­mi­na

 (1.1)  — Oj, doloż ty nasza! — mówił Ta­ra­daj — dru­gie­mu się wszyst­ko wie­dzie, jak po maśle, a tu człek ca­lu­sień­kie życie mę­czył się, bie­do­wał, pocił, stę­kał i na sta­rość nawet nic nie uciu­łał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: stẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stękanie n., stęknięcie n., stękała m., Stękała ż./mos.

Wiktionary


stękała

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzem. cze­lad­nik pie­kar­ski zaj­mu­ją­cy się na­dy­ma­niem cia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stękanie n., stęknięcie n.

 czas. stękać ndk.

Wiktionary


stęknięcie

gło­śne, krót­kie westch­nie­nie wy­da­wa­ne z bólu lub przy wy­sił­ku fi­zycz­nym; stęk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­głos stę­ka­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Angua usia­dła i za­pa­trzy­ła się w wodę, słu­cha­jąc głu­chych ude­rzeń ło­pa­ty i cza­sem stę­knię­cia, kiedy Mar­che­wa tra­fiał w ko­rzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stękać

 rzecz. stękała mos.

Wiktionary


stęp

naj­po­wol­niej­szy chód konia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. część ciała łą­czą­ca stopę z go­le­nią;

 (1.2) jeźdz. czte­ro­tak­to­wy, naj­wol­niej­szy chód konia, osła i muła;

 (1.3) zool. czte­ro­tak­to­wy wzór chodu zwie­rzę­cia czwo­ro­noż­ne­go;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: stę­pić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stęp – naj­wol­niej­szy chód konia (oraz osła i muła)
  • stęp – część ciała u krę­gow­ców, łą­czą­ca stopę z go­le­nią

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład stępu u czło­wie­ka wcho­dzi sie­dem kości.

 (1.2) Praca koń­czyn w stę­pie ze­bra­nym jest bar­dzo ener­gicz­na,

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. stępem, stępa, stępo

 rzecz. stępowanie n.

Wiktionary


stępa

dawne, pry­mi­tyw­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do obłu­ski­wa­nia i kru­sze­nia ziar­na na kaszę, zło­żo­ne z misy i ubi­ja­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kulin. urzą­dze­nie uży­wa­ne do obłu­ski­wa­nia i kru­sze­nia ziar­na na kaszę;

przy­słó­wek

 (2.1) daw. zob. stę­pem.

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od: stęp

Wiktionary

Stępa:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze stępy wy­sta­wał drew­nia­ny stę­por.

 (2.1) Szli­śmy stępa mię­dzy mie­dza­mi, ko­ni­ki nio­sły nas lekko, strzy­gąc usza­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. stępor mrz.

 (2.1)

 rzecz. stęp mrz.

 przysł. stępem, stępo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moździerz kaszarski

Wiktionary


stępak

koń po­ru­sza­ją­cy się w wol­nym tem­pie; czła­pak


SJP.pl


stępczak

naz­wi­sko


SJP.pl


stępem

przy­słó­wek

 (1.1) jeźdz. o biegu: wolno

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: stęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­cha­li­śmy stę­pem, przy­glą­da­jąc się opu­szczo­nym go­spo­dar­stwom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stęp mrz.

 przysł. stępa, stępo

Wiktionary


stępiać

1. spra­wiać, że coś prze­sta­je być ostre, staje się tępe;
2. stę­piać się - (o przed­mio­tach) prze­sta­wać być ostrym, sta­wać się tępym


SJP.pl


stępiały

1. po­tocz­nie: nie­o­stry
2. o zmy­słach: osła­bio­ny


SJP.pl


stępica

w ło­wiect­wie: po­trzask na zwie­rzy­nę; wnyki, szczę­ki, że­laz­ko


SJP.pl


stępienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stę­pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stɛ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: stẽmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tępić (się) ndk., stępić (się) dk.

 rzecz. tępienie ndk.

 przysł. tępo, tępawo

 przym. tępy, tępawy

Wiktionary


stępień

1. spra­wić, że coś prze­sta­nie być ostre, sta­nie się tępe;
2. stę­pić się - (o przed­mio­tach) prze­stać być ostrym, stać się tępym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stę­pień – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gm. Bra­nie­wo
  • Stę­pień – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Stęp­niu, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Stę­pień – pol­ska nazwa chrzą­szczy z ro­dza­ju Cy­chrus
  • Stę­pień – pol­skie naz­wi­sko

Wikipedia


stępin

Stę­pin (niem. "Stam­pen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

Wikipedia


stępiony

1. spra­wić, że coś prze­sta­nie być ostre, sta­nie się tępe;
2. stę­pić się - (o przed­mio­tach) prze­stać być ostrym, stać się tępym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który stra­cił ostrość, nie­o­stry

Wiktionary


stępić

1. spra­wić, że coś prze­sta­nie być ostre, sta­nie się tępe;
2. stę­pić się - (o przed­mio­tach) prze­stać być ostrym, stać się tępym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|tępić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: stẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tępić (się) ndk.

 rzecz. tępienie ndk., stępienie dk.

 przysł. tępo, tępawo

 przym. tępy, tępawy

Wiktionary


stępiński

naz­wi­sko


SJP.pl


stępka

wią­za­nie szkie­le­tu ka­dłu­ba stat­ku; kil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. techn. głów­na, po­dłuż­na belka kon­struk­cyj­na umie­szczo­na w osi na dnie ka­dłu­ba stat­ku wod­ne­go;

Wiktionary

Stęp­ka, kil – oś kon­struk­cyj­na szkie­le­tu stat­ku wod­ne­go, jest naj­niż­szym ele­men­tem kon­struk­cyj­nym jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, bie­gnie od dzio­bu do rufy, sta­no­wi pod­sta­wę wy­trzy­ma­ło­ści struk­tu­ral­nej ka­dłu­ba. Stęp­ka wy­stę­pu­je w po­sta­ciach bel­ko­wej i pła­skiej. Na stęp­ce opie­ra­ją się wręgi, a na ża­glow­cach w nad­stęp­kach także pio­no­we masz­ty. Po­ło­że­nie stęp­ki jest sym­bo­lem roz­po­czę­cia bu­do­wy jed­nost­ki pły­wa­ją­cej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do stęp­ki mo­co­wa­ne są wręgi (żebra) zwią­za­ne den­ni­ka­mi, które tuż przy stęp­ce mają ot­wo­ry – szpi­ga­ty (mysz­ki) poz­wa­la­ją­ce spły­nąć wo­dzie do naj­ni­żej po­ło­żo­nej czę­ści ka­dłu­ba, czyli zęzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstɛ̃mpka, AS: stẽmpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadstępka ż., stępa ż., stępnik m.

 przym. stępkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kil

Wiktionary


stępkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Stęp­kow­ski (forma żeń­ska: Stęp­kow­ska; licz­ba mnoga: Stęp­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 2142 osoby Wów­czas naj­wię­cej, 353, Stęp­kow­skich miesz­ka­ło w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim. Ród her­bo­wy no­szą­cy herb Su­che­kom­na­ty.

Wikipedia


stępkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze stęp­ką, do­ty­czą­cy stęp­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stępka ż.

Wiktionary


stęplewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stępniak

naz­wi­sko


SJP.pl


stępnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


stępniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


stępnik

naz­wi­sko


SJP.pl


stępo

przy­słó­wek

 (1.1) daw. zob. stę­pem.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadąc stępo, za­ob­ser­wo­wa­łem, że klacz lekko utyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stęp mrz.

 przysł. stępa, stępem

Wiktionary


stępocin

Stę­po­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Nekla.

Wieś du­chow­na "Stę­po­ci­no", włas­ność bi­skup­stwa poz­nań­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie pyzdr­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


stępor

po­dłuż­ny tłu­czek do kru­sze­nia, miaż­dże­nia róż­nych sub­stan­cji lub ma­te­ria­łów albo do wbi­ja­nia cze­goś w po­dło­że; stą­por


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ubi­jak do tłu­cze­nia ziar­na w stę­pie

 (1.2) techn. cięż­ki ubi­jak do wy­rów­ny­wa­nia ziemi lub wbi­ja­nia pali

 (1.3) górn. na­rzę­dzie do wpro­wa­dza­nia na­bo­ju w otwór strza­ło­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stęporek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. stąpor

Wiktionary


stęporek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od stę­por

 (1.2) mały stę­por

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stępor mrz.

Wiktionary


stępowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stę­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stęp m., stępak m.

 czas. stępować ndk.

Wiktionary


stępować

opro­wa­dzać konia


SJP.pl


stępowski

naz­wi­sko, np. Ja­re­ma Stę­pow­ski (1925-2001), aktor


SJP.pl


stępuchowo

Stę­pu­cho­wo – wieś pa­łuc­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Da­ma­sła­wek.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

W la­tach 1458–1523 Stę­pu­cho­wo po­sia­da­ło prawa miej­skie.

Wikipedia


stęskniony

książ­ko­wo: taki, który stęs­knił się za kimś lub za czymś, od­czu­wa tęs­kno­tę


SJP.pl


stęsknić

stęs­knić się - od­czu­wać dot­kli­wy brak kogoś pod­czas jego nie­o­bec­no­ści


SJP.pl


stęszew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Stę­szew – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Stę­szew, nad Sa­mi­cą Stę­szew­ską, ok. 23 km na po­łud­nio­wy za­chód od Poz­na­nia.

Wikipedia


stęszewianin

miesz­ka­niec Stę­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stęszewianka

miesz­kan­ka Stę­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


stęszewko

Stę­szew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Miej­sco­wość jest punk­tem po­cząt­ko­wym kon­ne­go Wil­cze­go szla­ku.

Wikipedia


stęszewski

przy­miot­nik od: Stę­szew


SJP.pl


stęszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stę­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Stę­szów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Stę­szów – dawna gro­ma­da w pow. wo­łow­skim

Wikipedia


stężacz

urzą­dze­nie do zwięk­sza­nia za­war­to­ści czyn­ni­ka w rozt­wo­rze lub mie­sza­ni­nie


SJP.pl


stężać

1. zmniej­szać ilość roz­pu­szczal­ni­ka w rozt­wo­rze;
2. po­wo­do­wać krzep­nię­cie


SJP.pl


stężałość

1. stan cze­goś, co ule­gło stę­że­niu;
2. w prze­no­śni: odręt­wie­nie, mart­wo­ta


SJP.pl


stężały

1. przejść ze stanu płyn­ne­go w stan pół­płyn­ny lub stały;
2. znie­ru­cho­mieć pod wpły­wem ja­kichś emo­cji


SJP.pl


stężenie

za­gę­ścić coś, zwła­szcza rozt­wór, przez zmniej­sze­nie ilo­ści roz­pu­szczal­ni­ka, np. przez jego od­pa­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. za­war­tość sub­stan­cji w mie­sza­ni­nie od­nie­sio­na do jed­nost­ki ob­ję­to­ści lub masy;

 (1.2) bud. ele­ment kon­struk­cyj­ny za­pew­nia­ją­cy usz­tyw­nie­nie kon­struk­cji bu­dow­la­nej;

 (1.3) med. stę­że­nie po­śmiert­ne

Wiktionary

Stę­że­nie – miara ilo­ści sub­stan­cji (pier­wiast­ka, związ­ku che­micz­ne­go, jonu bądź in­ne­go in­dy­wi­du­um che­micz­ne­go) w mie­sza­ni­nie. Po­ję­cie to sto­so­wa­ne jest naj­czę­ściej w przy­pad­ku rozt­wo­rów. We­dług de­fi­ni­cji Mię­dzy­na­ro­do­wej Unii Che­mii Czy­stej i Sto­so­wa­nej (IUPAC) ter­mi­nem tym okre­śla się je­dy­nie czte­ry spo­so­by wy­ra­że­nia ilo­ści sub­stan­cji, w któ­rych od­no­si się ją do ob­ję­to­ści mie­sza­ni­ny (są to stę­że­nia ma­so­we, mo­lo­we, ob­ję­to­ścio­we i licz­bo­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­ni we­e­kend zo­sta­ło prze­kro­czo­ne do­pu­szczal­ne stę­że­nie tlen­ku węgla w po­wie­trzu.

 (1.1) Do­wie­dzia­łem się od le­ka­rza, że mam zbyt wy­so­kie stę­że­nie glu­ko­zy we krwi.

 (1.2) Sztyw­ność żeber za­pew­nia­ją pier­ście­nie poś­red­nie z drew­na oraz stę­że­nie po­ła­cio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stężeć, stężać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncentracja

Wiktionary


stężeniomierz

przy­rząd do mie­rze­nia stę­że­nia rozt­wo­ru


SJP.pl


stężeć

1. przejść ze stanu płyn­ne­go w stan pół­płyn­ny lub stały;
2. znie­ru­cho­mieć pod wpły­wem ja­kichś emo­cji


SJP.pl


stężnica

Stęż­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Ba­li­gród. Znaj­du­je się ona w Bie­szcza­dach. Ma sta­tus so­łect­wa. Prze­wa­ża­ją tu pola, łąki i ra­czej po­je­dyn­cze domy. Miej­sco­wo­ści są­sia­du­ją­ce z osadą to: Ja­błon­ki, Ba­li­gród. Do­jazd jest drogą po­wia­to­wą.

Wikipedia


stężony

za­gę­ścić coś, zwła­szcza rozt­wór, przez zmniej­sze­nie ilo­ści roz­pu­szczal­ni­ka, np. przez jego od­pa­ro­wa­nie


SJP.pl


stężyca

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stę­ży­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Stę­ży­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Stę­ży­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Stę­ży­ca – gmina wiej­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim
  • Stę­ży­ca – gmina wiej­ska w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim
  • Stę­ży­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie kar­tu­skim
  • Stę­ży­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ryc­kim
  • Stę­ży­ca – to­wa­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa
  • De­ka­nat Stę­ży­ca
  • Stę­ży­ca Nad­wie­przań­ska
  • Stę­ży­ca Łę­czyń­ska
  • Stę­ży­ca-Ko­lo­nia

Wikipedia


stężycki

→ Stę­ży­ca


SJP.pl

Patrz:

Stężyca

stężyczanin

miesz­ka­niec Stę­ży­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


stężyczanka

miesz­kan­ka Stę­ży­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


stężyć

za­gę­ścić coś, zwła­szcza rozt­wór, przez zmniej­sze­nie ilo­ści roz­pu­szczal­ni­ka, np. przez jego od­pa­ro­wa­nie


SJP.pl


stłaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stła­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stwaˈt͡ʃãɲɛ, AS: stu̯ačãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stłaczać

Wiktionary


stłaczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|stło­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstwat͡ʃat͡ɕ, AS: stu̯ačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stłaczanie n.

Wiktionary


stłamsić

po­tocz­nie: zgnieść, zdu­sić, stłu­mić


SJP.pl


stłoczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stło­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stwɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: stu̯očẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stłoczyć

Wiktionary


stłoczyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) zgro­ma­dzić coś cias­no na re­la­tyw­nie małej prze­strze­ni, up­chać, zbić

cza­sow­nik zwrot­ny stło­czyć się

 (2.1) zgro­ma­dzić się w jed­nym miej­scu, cias­no sku­pia­jąc się; zbić się; sku­pić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstwɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: stu̯očyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stłoczenie n., tłok mrz.

Wiktionary


stłuc

1. ro­zbić na ka­wał­ki;
2. mocno ude­rzyć;
3. po­tocz­nie: zbić kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zni­szczyć jakąś kru­chą rzecz, ro­zbi­ja­jąc ją na ka­wał­ki

 (1.2) doz­nać stłu­cze­nia – drob­ne­go urazu wsku­tek ude­rze­nia o coś

 (1.3) zbić kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny stłuc się

 (2.1) roz­paść się na ka­wał­ki z po­wo­du ude­rze­nia

 (2.2) pot. zbić jeden dru­gie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek stłukł babci wazon piłką.

 (1.2) Jacek stłukł sobie ko­la­no pod­czas gry w piłkę.

 (1.3) Jacek stłukł ko­le­gę na dłu­giej przer­wie.

 (2.1) Wczo­raj stłu­kła się ko­lej­na fi­li­żan­ka z por­ce­la­no­we­go kom­ple­tu.

 (2.2) Moi sy­no­wie stłu­kli się po szko­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stwut͡s, AS: stu̯uc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stłuczenie n., stłuczka ż., tłuczek m., tłuczenie n., tłuczeń mrz.

 czas. tłuc, utłuc, obtłuc, wytłuc, przytłuc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozbić, roztrzaskać, potłuc

 (1.2) obić

 (1.3) zbić, obić, pobić

 (2.1) rozbić się, roztrzaskać się, potłuc się

 (2.2) pobić się

Wiktionary


stłuczenie

1. ro­zbić na ka­wał­ki;
2. mocno ude­rzyć;
3. po­tocz­nie: zbić kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|stłuc.

Wiktionary

Stłu­cze­nie, kon­tuz­ja (łac. "con­tu­sio") – jest to zam­knię­te usz­ko­dze­nie wew­nętrz­nej struk­tu­ry tkan­ki pow­sta­łe w wy­ni­ku urazu me­cha­nicz­ne­go po­le­ga­ją­ce na zgnie­ce­niu ko­mó­rek, ro­zer­wa­niu włó­kien sub­stan­cji mię­dzy­ko­mór­ko­wej, usz­ko­dze­niu na­czyń i ner­wów. Stłu­czo­na tkan­ka jest nie­zdol­na do peł­nie­nia swo­jej funk­cji. Ob­ja­wy za­le­żą od funk­cji usz­ko­dzo­nej tkan­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stwuˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: stu̯učẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stłuc, tłuc

 rzecz. tłuczenie n., tłuczeń mrz., stłuczka ż.

Wiktionary


stłuczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół szkla­nych po­zo­sta­ło­ści po stłu­czo­nych przed­mio­tach, re­cy­klin­go­wy su­ro­wiec szklar­ski

 (1.2) pot. nie­groź­ny wy­pa­dek, zaz­wy­czaj sa­mo­cho­do­wy

 (1.3) techn. pę­knięn­te, stłu­czo­ne na­czy­nie, zwy­kle w pro­ce­sie pro­duk­cji szkła użyt­ko­we­go

 (1.4) zo­o­techn. pę­knięn­te, stłu­czo­ne jajko w pro­ce­sie pro­duk­cji jaj spo­żyw­czych lub pis­kląt do chowu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stłucz­ka – od­pa­dy szkla­ne wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pro­ce­sie re­cy­klin­gu
  • Stłucz­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie drob­nej ko­liz­ji dro­go­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stłucz­kę szkla­ną można prze­to­pić w hucie i po­now­nie wy­ko­rzy­stać.

 (1.2) Po tej stłucz­ce nigdy już nie wsia­dła na motor.

 (1.3) Pięć stłu­czek na zmia­nę to górna do­pu­szczal­na ilość.

 (1.4) Od­po­wied­nia za­war­tość wap­nia i fos­fo­ru w kar­mie dla kur zmniej­sza ilość stłu­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstwut͡ʃka, AS: stu̯učka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuczeń m., tłuczka ż., tłuk m., tłuczek m., stłuczenie n., tłuczenie n., potłuczenie n., wytłuczenie n., utłuczenie n., tłukliwość ż.

 czas. stłuc dk., tłuc ndk., potłuc dk., wytłuc dk., utłuc dk.

 przym. tłukący, nietłukący, tłuczniowy, tłuczkowy, tłukliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuczka

 (1.2) kraksa, kolizja; pot. dzwon

Wiktionary


stłuczony

1. ro­zbić na ka­wał­ki;
2. mocno ude­rzyć;
3. po­tocz­nie: zbić kogoś


SJP.pl


stłuczyna

1. drob­ny ka­wa­łek cze­goś stłu­czo­ne­go;
2. rzad­ko: miej­sce stłu­czo­ne; stłu­cze­nie


SJP.pl


stłumiony

1. zlik­wi­do­wać coś, nie dać się cze­muś roz­wi­nąć; zdła­wić, zgnieść;
2. za­ha­mo­wać jakiś odruch, nie dając tym poz­nać cze­goś po sobie;
3. spo­wo­do­wać, że coś jest mniej sły­szal­ne


SJP.pl


stłumić

1. zlik­wi­do­wać coś, nie dać się cze­muś roz­wi­nąć; zdła­wić, zgnieść;
2. za­ha­mo­wać jakiś odruch, nie dając tym poz­nać cze­goś po sobie;
3. spo­wo­do­wać, że coś jest mniej sły­szal­ne


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tłu­mić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|tłu­mić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ża­czek stłu­mił chi­chot, cio­cia Wie­sia przy­gry­zła wargi, na­to­miast pan z PZU mil­czał, ob­mie­rza­jąc ścia­nę za po­mo­cą ni­klo­wa­nej, skła­da­nej mia­recz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tłumić

 rzecz. tłumik mrz.

Wiktionary


stłuszczać

na­tłu­szczać;
1. na­sy­cać tłu­szczem;
2. stłu­szczać się - na­sy­cać się tłu­szczem


SJP.pl


stłuszczenie

na­sy­cić tłu­szczem


SJP.pl

Stłu­szcze­nie, zwy­rod­nie­nie tłu­szczo­we – gro­ma­dze­nie się kro­pe­lek tłu­szczu w ko­mór­kach na­rzą­dów miąż­szo­wych: wą­tro­by, nerek, mię­śnia ser­co­we­go.

W za­leż­no­ści od me­cha­niz­mu i na­stępstw wy­róż­nia­ne są dwa typy stłu­szcze­nia: wła­ści­we zwy­rod­nie­nie tłu­szczo­we oraz na­cie­cze­nie tłu­szczo­we.

Wikipedia


stłuszczony

mocno obro­śnię­ty tłu­szczem, np. stłu­szczo­na wą­tro­ba


SJP.pl


stłuścieć

stać się tłu­stym lub tłust­szym; po­tłu­ścieć, otłu­ścieć


SJP.pl


stłuścić

na­sy­cić tłu­szczem


SJP.pl


su

dawna drob­na mo­ne­ta fran­cu­ska ma­ją­ca war­tość 1/20 fran­ka; sou


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. dawna drob­na mo­ne­ta fran­cu­ska o war­to­ści 1/20 fran­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su to skrót od Su­choj – nazwa ra­dziec­kich i ro­syj­skich sa­mo­lo­tów kon­struk­cji Pawła Su­cho­ja
  • su to skrót od su­pe­ru­ser – konto użyt­kow­ni­ka z nie­o­gra­ni­czo­ny­mi upraw­nie­nia­mi
  • su to skrót od ang. sub­si­tu­te user (pod­mień użyt­kow­ni­ka) – po­le­ce­nie w sy­ste­mach Unix i Linux poz­wa­la­ją­ce na zmia­nę ak­tyw­ne­go użyt­kow­ni­ka bez wy­lo­go­wa­nia się
  • su (sou) – drob­na mo­ne­ta fran­cu­ska równa 1/20 fran­ka
  • .su – kra­jo­wa do­me­na naj­wyż­sze­go po­zio­mu Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich.
  • Su – trzy­na­sty znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy hi­ra­ga­na (す) i ka­ta­ka­na (ス)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: su, AS: su

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sou

Wiktionary


suahili

język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny w kra­jach Afry­ki Wschod­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język uży­wa­ny we wschod­niej czę­ści Afry­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język su­a­hi­li jest ję­zy­kiem we­hi­ku­lar­nym w Afry­ce Wschod­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuwaˈxʲilʲi, AS: suu̯aχʹilʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. suahilijski

Wiktionary


suahilijski

zwią­za­ny z Su­a­hi­li, ludem afry­kań­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z su­a­hi­li, do­ty­czą­cy su­a­hi­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie ru­szy­ła su­a­hi­lij­ska Wi­ki­pe­dia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suahili n., suahilijskość ż.

 przysł. suahilijsko

Wiktionary


suahilista

fi­lo­log ję­zy­ka su­a­hi­li


SJP.pl


suahilistka

fi­lo­loż­ka ję­zy­ka su­a­hi­li


SJP.pl


suahilistyka

fi­lo­lo­gia ję­zy­ka su­a­hi­li


SJP.pl


suanpan

ro­dzaj li­czy­dła chiń­skie­go


SJP.pl

Su­an­pan (chin.trad.: 算盘, chin. upr.: 算盤, pi­ny­in: "suànpán") – chiń­ska od­mia­na eu­ro­pej­skie­go abaku. Każdy z dru­tów w su­an­pa­nie dzie­li się na dwie czę­ści: jedną z pię­cio­ma kul­ka­mi i drugą z dwoma każ­dym o "war­to­ści" pię­ciu kulek z pier­wszej czę­ści drutu. Na su­an­pa­nie można szyb­ko wy­ko­ny­wać: mno­że­nie, dzie­le­nie, do­da­wa­nie, odej­mo­wa­nie, pier­wiast­ko­wa­nie kwa­dra­to­we i sze­ścien­ne. Wy­na­le­zio­ne naj­póź­niej w XII wieku.

Wikipedia


suazi

[czy­taj: słaz-i] język urzę­do­wy Es­wa­ti­ni i RPA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. polit. dawna nazwa pań­stwa Es­wa­ti­ni;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dar­ka Suazi nie­mal cał­ko­wi­cie za­le­ży od rol­nict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suazyjka ż., Suazyjczyk m.

 przym. suazyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Królestwo Eswatini; hist. Ngwane

Wiktionary


suazyjczyk

1. przed­sta­wi­ciel ludu Suazi;
2. oby­wa­tel Suazi; Ngwa­nej­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Suazi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuwaˈzɨjt͡ʃɨk, AS: suu̯azyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suazi n.

:: fż. Suazyjka ż.

 przym. suazyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ngwanejczyk

Wiktionary


suazyjka

1. przed­sta­wi­ciel­ka ludu Suazi;
2. oby­wa­tel­ka Suazi; Ngwa­nej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Suazi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuwaˈzɨjka, AS: suu̯azyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suazi n.

:: fm. Suazyjczyk mos.

 przym. suazyjski

Wiktionary


suazyjski

przy­miot­nik od: Suazi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Suazi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuwaˈzɨjsʲci, AS: suu̯azyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suazi n., Suazyjczyk m., Suazyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. ngwanejski

Wiktionary


sub

1. śro­do­wi­sko­wo: sub­skryp­cja ka­na­łu w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym;
2. sub­wo­o­fer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. skr. sub­skryp­cja (np. ka­na­łu in­ter­ne­to­we­go, pod­ca­stu itp.)

 (1.2) pot. skr. sub­wo­o­fer

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sup, AS: sup

Wiktionary


sub-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na re­la­cję pod­le­gło­ści, przy­po­rząd­ko­wa­nia

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na dolne, ni­skie po­ło­że­nie, lub pod spo­dem cze­goś

 (1.3) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na na­stęp­stwo w ko­lej­no­ści

 (1.4) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na po­cho­dze­nie, po­tom­ność

 (1.5) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na mniej­szą, nie­wy­star­cza­ją­cą ilość

 (1.6) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na po­ło­że­nie w bli­sko­ści, przy gra­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) sub- + kon­ty­nent = sub­kon­ty­nent

 (1.2) sub- + so­nicz­ny = sub­so­nicz­ny

 (1.4) sub- + do­me­na = sub­do­me­na

 (1.6) sub- + po­lar­ny = sub­po­lar­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sup, AS: sup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pod-

 (1.2) pod-

 (1.5) niemal

 (1.6) pod-, przy-

Wiktionary


subadultus

ptak o upie­rze­niu zbli­żo­nym do szaty osta­tecz­nej, cha­rak­te­ry­stycz­nej dla da­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl


subagent

w in­for­ma­ty­ce: po­moc­ni­czy agent sztucz­nej in­te­li­gen­cji, któ­re­mu głów­ny sy­stem de­le­gu­je kon­kret­ne, mniej­sze za­da­nia; po­da­gent


SJP.pl


subalpejski

wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy górną gra­ni­cą lasu a pię­trem al­pej­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. taki, który znaj­du­je się w wy­so­kim pię­trze gór lub dla niego cha­rak­te­ry­stycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsubalˈpɛjsʲci, AS: subalpei ̯sʹḱi

Wiktionary


subalternacja

1. po­drzęd­ność, wtór­ność, pod­po­rząd­ko­wa­nie;
2. w lo­gi­ce: wy­wo­dze­nie sądu szcze­gó­ło­we­go z sądu ogól­ne­go, np. wczo­raj cały dzień pa­da­ło (sąd ogól­ny) => wczo­raj w po­łud­nie pa­da­ło (sąd szcze­gó­ło­wy);
3. w śred­nio­wiecz­nej fi­lo­zo­fii: kon­cep­cja zre­du­ko­wa­nia wszyst­kich nauk do te­o­lo­gii, a te­o­lo­gii do Pisma Świę­te­go


SJP.pl


subamunicja

mniej­sze ła­dun­ki bo­jo­we roz­pra­sza­ne z jed­ne­go po­ci­sku


SJP.pl


subantarktyczny

po­ło­żo­ny w oko­li­cach po­łud­nio­we­go koła pod­bie­gu­no­we­go, wła­ści­wy tym ob­sza­rom


SJP.pl


subarenda

od­da­nie w dzier­ża­wę ma­jąt­ku dzier­ża­wio­ne­go; pod­dzier­ża­wa


SJP.pl


subarktyczny

po­ło­żo­ny w oko­li­cach pół­noc­ne­go koła pod­bie­gu­no­we­go; pod­bie­gu­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ob­sza­rem wokół Ark­ty­ki, do­ty­czą­cy ob­sza­ru wokół Ark­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fauna Is­lan­dii na­le­ży do kra­i­ny su­bark­tycz­nej kró­le­stwa pa­le­ark­tycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Subarktyka ż.

Wiktionary


subaru

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Su­ba­ru

Wiktionary

Su­ba­ru (jap. スバル) – ja­poń­ska marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych pro­du­ko­wa­nych przez przed­się­bior­stwo Su­ba­ru Cor­po­ra­tion (do 2017 roku no­szą­ce nazwę Fuji Heavy In­du­stries), za­ło­żo­na 15 lipca 1953 roku. Nazwa "Su­ba­ru" oz­na­cza w ję­zy­ku ja­poń­skim Ple­ja­dy, które zo­sta­ły umie­szczo­ne w logo firmy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­row­cy su­ba­ru udało się ujść z ży­ciem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Subaru mzw.

Wiktionary


subatomowy

mniej­szy od atomu, bę­dą­cy czę­ścią atomu


SJP.pl


subcepcja

nieś­wia­do­me od­bie­ra­nie bar­dzo sła­bych bodź­ców, wpły­wa­ją­cych na za­cho­wa­nie się czło­wie­ka


SJP.pl

Sub­cep­cja (ang. "sub­cep­tion") – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na od­bie­ra­niu bodź­ców ze świa­ta zew­nętrz­ne­go, jed­nak ek­spo­no­wa­nych zbyt krót­ko lub zbyt sła­bych, aby mogły zo­stać świa­do­mie za­re­je­stro­wa­ne. Sub­cep­cja, zwana także „po­strze­ga­niem nieś­wia­do­mym”, ma wpływ na nasze za­cho­wa­nie, cho­ciaż nie zda­je­my sobie z tego spra­wy. W związ­ku z tym bywa wy­ko­rzy­sty­wa­na jako me­to­da psy­cho­ma­ni­pu­la­cji, np. w re­kla­mie.

Wikipedia


subdepresja

za­bu­rze­nie psy­chicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. za­bu­rze­nie o ob­ja­wach po­dob­nych de­pre­sji, ale o mniej­szym na­tę­że­niu

Wiktionary


subdepresyjny

→ sub­de­pre­sja


SJP.pl

Patrz:

subdepresja

subdermal

śro­do­wi­sko­wo: im­plant pod­skór­ny


SJP.pl


subdiakon

du­chow­ny ka­to­lic­ki niż­szy od dia­ko­na, speł­nia­ją­cy po­moc­ni­cze czyn­no­ści li­tur­gicz­ne


SJP.pl

Sub­dia­kon (łac. "sub­dia­co­nus"), w Ko­ścio­łach Wschod­nich: hi­po­dia­kon (gr.: "ὑποδιάκονος, hi­po­dia­kon" "ὑπο-" "pod-" i "διάκονος" 'sługa') – chrze­ści­ja­nin usta­no­wio­ny do bez­poś­red­niej po­mo­cy ce­le­bran­so­wi i dia­ko­no­wi pod­czas spra­wo­wa­nia li­tur­gii.

Pra­wo­sła­wie i Ka­to­lic­kie Ko­ścio­ły Wschod­nie.

Wikipedia


subdiakonat

świę­ce­nia du­chow­nych w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, upraw­nia­ją­ce do peł­nie­nie funk­cji sub­dia­ko­na


SJP.pl


subdomena

adres in­ter­ne­to­wy ut­wo­rzo­ny w ra­mach do­me­ny głów­nej lub do­me­ny wyż­sze­go po­zio­mu; pod­do­me­na


SJP.pl

Sub­do­me­na – adres in­ter­ne­to­wy, który przy­na­le­ży do do­me­ny głów­nej lub do­me­ny wyż­sze­go po­zio­mu

Sy­stem DNS zez­wa­la mak­sy­mal­nie na 127 po­zio­mów za­gnież­dże­nia, 63 znaki na ety­kie­tę jed­ne­go po­zio­mu z ogra­ni­cze­niem dłu­go­ści ca­łe­go adre­su do 255 zna­ków.

Wikipedia


subdominanta

Sub­do­mi­nan­ta (łac. "sub" = pod; "do­mi­nans" = pa­nu­ją­cy; skr. S) – czwar­ty sto­pień gamy du­ro­wej lub mo­lo­wej znaj­du­ją­cy się w od­le­gło­ści kwar­ty czy­stej w górę lub kwin­ty czy­stej w dół od to­ni­ki (dla­te­go zwana jest też do­mi­nan­tą dolną). Jeden z trzech głów­nych stop­ni gamy obok to­ni­ki i do­mi­nan­ty.

Wikipedia


subdominantowy

→ sub­do­mi­nan­ta


SJP.pl

Patrz:

subdominanta

subdukcja

zja­wi­sko na­su­wa­nia się na sie­bie płyt li­tos­fe­ry (oce­a­nicz­nej pod kon­ty­nen­tal­ną) czę­sto po­wo­du­ją­ce trzę­sie­nia Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pro­ces po­le­ga­ją­cy na wcią­ga­niu lub wpy­cha­niu jed­nej płyty li­tos­fe­rycz­nej pod drugą

Wiktionary

Sub­duk­cja – w te­o­rii tek­to­ni­ki płyt pro­ces po­le­ga­ją­cy na wcią­ga­niu lub wpy­cha­niu jed­nej płyty li­tos­fe­rycz­nej pod drugą (oce­a­nicz­ną lub kon­ty­nen­tal­ną). Stre­fy sub­duk­cji są jed­nym z ro­dza­jów gra­nic zbież­nych (kon­wer­gent­nych, ko­li­zyj­nych) płyt li­tos­fe­ry. Na ogół za­głę­bia się (czyli ulega sub­duk­cji) płyta oce­a­nicz­na, lecz w kilku przy­pad­kach ob­ser­wu­je się też sub­duk­cję płyty kon­ty­nen­tal­nej (np. pod Hi­ma­la­ja­mi).

Wikipedia


subdziedzina

węż­sza, wy­spe­cja­li­zo­wa­na część więk­szej dzie­dzi­ny; pod­dzie­dzi­na


SJP.pl


subekumena

ob­szar po­wierzch­ni ziemi za­miesz­ki­wa­ny przez ludzi je­dy­nie przez jakiś czas; pa­ra­e­ku­me­na


SJP.pl

Su­be­ku­me­na – ob­szar na kuli ziem­skiej za­miesz­ka­ny przez czło­wie­ka je­dy­nie okre­so­wo (np. pół­pu­sty­nie przez ko­czow­ni­ków czy też te­re­ny po­lar­ne przez po­lar­ni­ków) bądź nie­za­miesz­ka­ny, ale wy­ko­rzy­sty­wa­ny go­spo­dar­czo (np. ko­pal­nie cyny w Bo­li­wii na wy­so­ko­ści 5400 m n.p.m.).

Wikipedia


subekwatorialny

po­drów­ni­ko­wy


SJP.pl


subemisja

prze­ję­cie przez bank lub in­sty­tu­cję fi­nan­so­wą (su­be­mi­ten­ta) czę­ści lub ca­ło­ści emi­sji pa­pie­rów war­to­ścio­wych (akcji, obli­ga­cji) w celu ich dal­szej ods­prze­da­ży in­we­sto­rom


SJP.pl


subemitent

bank lub in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa, która przej­mu­je część lub ca­łość emi­sji pa­pie­rów war­to­ścio­wych (akcji, obli­ga­cji) i gwa­ran­tu­je jej po­wo­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. su­be­mi­tent in­we­sty­cyj­ny – pod­miot, który na pod­sta­wie za­war­tej z emi­ten­tem albo wpro­wa­dza­ją­cym zo­bo­wią­zu­je się do na­by­cia na włas­ny ra­chu­nek ca­ło­ści lub czę­ści pa­pie­rów war­to­ścio­wych ofe­ro­wa­nych w ofer­cie pu­blicz­nej, na które nie zło­żo­no za­pi­sów w ter­mi­nie ich przyj­mo­wa­nia

 (1.2) praw. su­be­mi­tent usłu­go­wy – pod­miot, który na pod­sta­wie za­war­tej z emi­ten­tem albo wpro­wa­dza­ją­cym zo­bo­wią­zu­je się do na­by­cia na włas­ny ra­chu­nek ca­ło­ści lub czę­ści pa­pie­rów war­to­ścio­wych danej emi­sji, ofe­ro­wa­nych wy­łącz­nie jemu w celu dal­sze­go ich zby­wa­nia w ofer­cie pu­blicz­nej

Wiktionary

Su­be­mi­tent in­we­sty­cyj­ny – pod­miot zo­bo­wią­zu­ją­cy się do kupna od emi­ten­ta na włas­ny ra­chu­nek ca­ło­ści lub czę­ści ofe­ro­wa­nych wa­lo­rów, na które sub­skry­ben­ci nie za­pi­sa­li się w wyz­na­czo­nym ter­mi­nie. Su­be­mi­tent speł­nia rolę gwa­ran­ta, iż okre­ślo­na ilość ofe­ro­wa­nych przez emi­ten­ta wa­lo­rów bę­dzie wy­ku­pio­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsubɛ̃ˈmʲitɛ̃nt, AS: subẽmʹitẽnt

Wiktionary


subendemiczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla su­ben­de­mi­tu


SJP.pl


subendemit

ro­śli­na lub zwie­rzę ma­ją­ce głów­ny oś­ro­dek wy­stę­po­wa­nia w okre­ślo­nej stre­fie ge­o­gra­ficz­nej albo oko­li­cy, lecz prze­kra­cza­ją­ce nieco swymi za­się­ga­mi ten ob­szar


SJP.pl

Su­ben­de­mit – ga­tu­nek or­ga­niz­mu, który wy­stę­pu­je głów­nie w okre­ślo­nej stre­fie ge­o­gra­ficz­nej lub oko­li­cy, jed­nak prze­kra­cza nieco swym za­się­giem ten teren i w mniej­szej ilo­ści osob­ni­ków lub na nie­wiel­kiej licz­bie sta­no­wisk można go spot­kać w bli­skich oko­li­cach swo­je­go głów­ne­go ob­sza­ru wy­stę­po­wa­nia.

Wikipedia


suberozja

eroz­ja wy­stę­pu­ją­ca pod po­wierzch­nią ziemi


SJP.pl


suberyna

sub­stan­cja peł­nią­ca funk­cję po­dob­ną do wo­sków, wy­stę­pu­ją­ca w ścia­nach ko­mór­ko­wych korka, eg­zo­der­my i w tzw. ścia­nach skor­ko­wa­cia­łych


SJP.pl

Su­be­ry­na – hy­dro­fo­bo­wa sub­stan­cja zło­żo­na prze­de wszyst­kim z dłu­go­łań­cu­cho­wych kwa­sów tłu­szczo­wych oraz ich estrów z al­ko­ho­la­mi ali­fa­tycz­ny­mi. W po­rów­na­niu do ku­ty­ny za­wie­ra kwasy o dłuż­szych łań­cu­chach wę­glo­wych (od 16 do 30 ato­mów węgla), a do­dat­ko­wo różne kwasy nie­na­sy­co­ne i di­kar­bok­sy­lo­we.

Wikipedia


subfundusz

Sub­fun­dusz – wy­dzie­lo­ny port­fel w fun­du­szu in­we­sty­cyj­nym z wy­dzie­lo­ny­mi sub­fun­du­sza­mi. Prak­tycz­nie jest to quasi-fun­dusz wy­dzie­lo­ny wew­nątrz głów­ne­go fun­du­szu in­we­sty­cyj­ne­go, nie po­sia­da­ją­cy oso­bo­wo­ści praw­nej, po­sia­da­ją­cy za to włas­ne ogra­ni­cze­nia in­we­sty­cyj­ne, cel in­we­sty­cyj­ny, wy­so­kość opłat, osob­no wy­ce­nia­ny (i wy­ni­ki pre­zen­to­wa­ne są w osob­nym spra­wo­zda­niu fi­nan­so­wych ‘jed­nost­ko­wym’, sta­no­wią­cym część spra­wo­zda­nia fi­nan­so­we­go ca­łe­go fun­du­szu) itp.

Wikipedia


subgradient

po­ję­cie uży­wa­ne w ma­te­ma­ty­ce przy ba­da­niu funk­cji wy­pu­kłych


SJP.pl


subha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­ski sznur mod­li­tew­ny, ro­dzaj ró­żań­ca

Wiktionary

Subha ( ‏سبحة‎ – ró­ża­niec) lub tas­bih (arab. ‏تسبيح‎) – mu­zuł­mań­ski sznur mod­li­tew­ny skła­da­ją­cy się z 33 pa­cior­ków lub z trzech czę­ści po 33 pa­cior­ki, po­ma­ga­ją­cy w wy­ma­wia­niu wszyst­kich 99 tzw. atry­bu­tów (imion) Al­la­ha. Subha jest uży­wa­na nie­kie­dy w cza­sie mod­lit­wy salat, szcze­gól­nie w cza­sie postu i hadż­dżu (piel­grzym­ki), gdy mod­lą­cy się mu­zuł­ma­nin wy­chwa­la 99 „pię­knych imion Boga” (Al­la­ha).

Wikipedia


subhastacja

daw­niej: po­stę­po­wa­nie eg­ze­ku­cyj­ne ma­ją­ce na celu sprze­daż dóbr dłuż­ni­ka w dro­dze li­cy­ta­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. praw. wy­wła­szcze­nie na mocy wy­ro­ku są­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może to był swo­je­go czasu jaki wiel­ki po­se­sjo­nat, który sku­po­wał dobra drogą li­cy­ta­cyj, sub­ha­sta­cyj, kom­pla­na­cyj, tran­sak­cyj i cesyj?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupxaˈstat͡sʲja, AS: supχastacʹi ̯a

Wiktionary


subiectum

[czy­taj: sub­jek­tum] w ję­zy­koz­naw­stwie: pod­miot (jako część zda­nia); su­biekt


SJP.pl


subiekcja

daw­niej: trud, kło­pot, pro­blem, za­mie­sza­nie


SJP.pl


subiekt

1. sprze­daw­ca w skle­pie; ek­spe­dient
2. w fi­lo­zo­fii: osoba poz­na­ją­ca i dzia­ła­ją­ca, prze­ciw­sta­wio­na świa­tu zew­nętrz­ne­mu jako przed­mio­to­wi poz­na­nia; pod­miot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. sprze­daw­ca w skle­pie

 (1.2) filoz. osoba poz­na­ją­ca i dzia­ła­ją­ca, prze­ciw­sta­wio­na świa­tu zew­nętrz­ne­mu bę­dą­ce­mu przed­mio­tem poz­na­nia

 (1.3) stpol. osoba

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) rzad. jęz. zob. pod­miot.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) stary su­biekt istot­nie był jakiś nie­wy­raź­ny i swemu pryn­cy­pa­ło­wi nie pa­trzył w oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsubʲjɛkt, AS: subʹi ̯ekt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspedient, sprzedawca

 (1.2) podmiot

Wiktionary


subiektka

→ su­biekt


SJP.pl

Patrz:

subiekt

subiektywistka

→ su­biek­ty­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

subiektywista

subiektywistyczny

→ su­biek­ty­wizm


SJP.pl

Patrz:

subiektywizm

subiektywizacja

1. uczy­nie­nie cze­goś su­biek­tyw­nym, stron­ni­czym;
2. uza­leż­nie­nie pro­ce­su poz­na­nia od in­dy­wi­du­al­nych spo­so­bów per­cep­cji


SJP.pl


subiektywizm

1. wy­ra­ża­nie wy­łącz­nie swo­je­go punk­tu wi­dze­nia, kie­ro­wa­nie się oso­bi­sty­mi prze­ko­na­nia­mi, upo­do­ba­nia­mi; stron­ni­czość, jed­no­stron­ność, ten­den­cyj­ność;
2. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny za­kła­da­ją­cy, że przed­miot poz­na­nia ist­nie­je za­leż­nie od umy­słu poz­na­ją­ce­go; ide­a­lizm su­biek­tyw­ny


SJP.pl

Su­biek­ty­wizm – sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne gło­szą­ce, że wszel­kie poz­na­nie za­le­ży od wła­ści­wo­ści umy­słu ludz­kie­go i jego spo­so­bu od­czu­wa­nia. Za­ło­że­nie przyj­mu­ją­ce doz­na­nie pod­mio­to­we (su­biek­tyw­ne), a nie obiek­tyw­ną rze­czy­wi­stość. Stron­ni­czość, kie­ro­wa­nie się oso­bi­sty­mi wzglę­da­mi, upo­do­ba­nia­mi, oba­wa­mi, uprze­dze­nia­mi i pra­gnie­nia­mi w oce­nie fak­tów i jako mier­nik dobra i zła.

Wikipedia


subiektywizować

1. oce­niać lub przed­sta­wiać coś su­biek­tyw­nie;
2. su­biek­ty­wi­zo­wać się - za­czy­nać być po­strze­ga­nym su­biek­tyw­nie


SJP.pl


subiektywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób su­biek­tyw­ny, nie­o­biek­tyw­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subiektywność ż.

 przym. subiektywny

Wiktionary


subiektywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: su­biek­tyw­nie


SJP.pl


subiektywniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: su­biek­tyw­ny; bar­dziej su­biek­tyw­ny


SJP.pl


subiektywność

wy­ra­ża­nie wy­łącz­nie swo­je­go punk­tu wi­dze­nia, kie­ro­wa­nie się oso­bi­sty­mi prze­ko­na­nia­mi, upo­do­ba­nia­mi; su­biek­ty­wizm, stron­ni­czość, jed­no­stron­ność, ten­den­cyj­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest su­biek­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są su­biek­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. subiektywny

 przysł. subiektywnie

Wiktionary


subiektywny

wy­ra­ża­ją­cy wy­łącz­nie swój punkt wi­dze­nia, kie­ru­ją­cy się oso­bi­sty­mi prze­ko­na­nia­mi, upo­do­ba­nia­mi; in­dy­wi­du­al­ny, stron­ni­czy, jed­no­stron­ny, ten­den­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stron­ni­czy, odz­na­cza­ją­cy się su­biek­ty­wiz­mem

 (1.2) psych. filoz. za­leż­ny od pod­mio­tu poz­na­ją­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­ce­sy orien­ta­cji mogą być roz­pa­try­wa­ne w wy­mia­rze zja­wisk za­rów­no obiek­tyw­nych, jak i su­biek­tyw­nych (psy­chicz­nych).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ, AS: subʹi ̯ektyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subiektywizm m., subiektywność ż., subiektywizm m.

 przysł. subiektywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieobiektywny, tendencyjny, jednostronny, uznaniowy

 (1.2) osobisty, indywidualny

Wiktionary


subindeks

su­bin­deks gieł­do­wy - in­deks gieł­do­wy obli­cza­ny dla spó­łek na­le­żą­cych do okre­ślo­ne­go sek­to­ra go­spo­dar­ki


SJP.pl


subintabulat

Su­bin­ta­bu­lat – za­bez­pie­cze­nie wie­rzy­tel­no­ści po­przez ob­cią­że­nie hi­po­te­ką innej wie­rzy­tel­no­ści za­bez­pie­czo­nej hi­po­tecz­nie. Wie­rzy­ciel upraw­nio­ny z ty­tu­łu su­bin­ta­bu­la­tu może do­cho­dzić za­pła­ty włas­nej wie­rzy­tel­no­ści bez­poś­red­nio od wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści (zaz­wy­czaj dłuż­ni­ka wie­rzy­tel­no­ści ob­cią­żo­nej) z po­mi­nię­ciem wie­rzy­cie­la wie­rzy­tel­no­ści hi­po­te­ko­wa­nej (wie­rzy­cie­la hi­po­tecz­ne­go, in­ta­bu­lo­wa­ne­go).

Wikipedia


subito

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nagle, szyb­ko


SJP.pl


subjekcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kło­pot

Wiktionary


subjądrowy

mniej­szy od jądra atomu, bę­dą­cy czę­ścią jądra


SJP.pl


subkarabin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. długa broń palna za­si­la­na amu­ni­cją ka­ra­bi­no­wą, ma­ją­ca lufę krót­szą niż 45 cen­ty­me­trów

Wiktionary

Sub­ka­ra­bin – ro­dzaj skró­co­ne­go ka­ra­bi­nu (naj­czę­ściej au­to­ma­tycz­ne­go) za­si­la­ne­go amu­ni­cją ka­ra­bi­no­wą, wy­po­sa­żo­ne­go w lufę o dłu­go­ści do 450 mm.

Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez Pol­ski Ko­mi­tet Nor­ma­li­za­cyj­ny w 2004 r. w ra­mach Pol­skiej Normy PN-V-01016 two­rzą­cej nowy sy­stem na­zew­nict­wa i kla­sy­fi­ka­cji broni strze­lec­kiej (mimo to jej sto­so­wa­nie jest do­bro­wol­ne a nie obo­wiąz­ko­we). Tra­dy­cyj­nie wobec tej klasy broni sto­so­wa­na jest nazwa ka­ra­bi­nek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupkaˈrabʲĩn, AS: supkarabʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karabinowy

Wiktionary


subkarabinek

ro­dzaj skró­co­ne­go ka­ra­bin­ka (naj­czę­ściej au­to­ma­tycz­ne­go) za­si­la­ne­go amu­ni­cją poś­red­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długa broń palna wy­po­sa­żo­na w krót­ką, krót­szą niż ka­ra­bi­nek lufę;

Wiktionary

Sub­ka­ra­bi­nek – ro­dzaj skró­co­ne­go ka­ra­bin­ka (naj­czę­ściej au­to­ma­tycz­ne­go) za­si­la­ne­go amu­ni­cją poś­red­nią, wy­po­sa­żo­ne­go w lufę o dłu­go­ści do 350 mm.

Sub­ka­ra­bin­ki po­ja­wi­ły się w wy­ni­ku po­szu­ki­wa­nia broni o wy­mia­rach zbli­żo­nych do pi­sto­le­tów ma­szy­no­wych, ale za­si­la­nych amu­ni­cją poś­red­nią i bę­dą­cych skró­co­ny­mi od­mia­na­mi ka­ra­bin­ków au­to­ma­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie sub­ka­ra­bin­ki coraz czę­ściej za­stę­pu­ją pi­sto­le­ty ma­szy­no­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupkaraˈbʲĩnɛk, AS: supkarabʹĩnek

Wiktionary


subkod

w ję­zy­koz­naw­stwie i te­o­rii in­for­ma­cji: po­stać tego sa­me­go kodu, ale prze­ka­zy­wa­na innym ka­na­łem in­for­ma­cji


SJP.pl


subkonto

konto po­moc­ni­cze, bę­dą­ce czę­ścią konta głów­ne­go


SJP.pl


subkontrakt

kon­trakt na prace pod­wy­ko­naw­cze


SJP.pl


subkontynent

1. masyw lądu wiel­kich roz­mia­rów, mniej­szy jed­nak niż kon­ty­nent, np. Gren­lan­dia, Au­stra­lia (bez wysp przy­brzeż­nych);
2. roz­le­gła, wy­o­dręb­nia­ją­ca się część kon­ty­nen­tu, np. Pół­wy­sep In­dyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. ląd wiel­kich roz­mia­rów, lecz mniej­szy niż kon­ty­nent lub sta­no­wią­cy jego wy­dzie­lo­ną, szcze­gól­ną część;

Wiktionary

Sub­kon­ty­nent, pod­kon­ty­nent – zwar­ta, duża po­wierzch­nia lą­do­wa, sta­no­wią­ca część kon­ty­nen­tu. Kry­te­rium poz­wa­la­ją­cym wy­róż­niać sub­kon­ty­nent jest jego pewna od­mien­ność w sto­sun­ku do ca­ło­ści kon­ty­nen­tu. Od­mien­ność tę okre­śla­ją czyn­ni­ki przy­rod­ni­cze, m.in. bu­do­wa ge­o­lo­gicz­na, obec­ność ba­rier na­tu­ral­nych (góry, morza), oraz ge­o­po­li­tycz­ne i spo­łecz­no-eko­no­micz­ne, np. od­mien­ność re­li­gij­na, kul­tu­ro­wa czy go­spo­dar­cza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: supkõntỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. subkontynentalny

 rzecz. kontynent mrz.

Wiktionary


subkontynentalny

do­ty­czą­cy ma­sy­wu lądu wiel­kich roz­mia­rów, mniej­sze­go niż kon­ty­nent


SJP.pl


subkowski

przy­miot­nik od: Sub­ko­wy (wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim)


SJP.pl


subkowy

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Sub­ko­wy (kaszb. "Subkòwë") – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim. Jest sie­dzi­ba gminy Sub­ko­wy. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś leży na tra­sie linii ko­le­jo­wej nr 131 Cho­rzów Ba­to­ry – Tczew, na któ­rej jest sta­cja ko­le­jo­wa Sub­ko­wy, i przy dro­dze kra­jo­wej nr 91. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Sub­ko­wy", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Małe Sub­ko­wy.

Wikipedia


subkultur

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|sub­kul­tu­ra.

Wiktionary


subkultura

1. normy zwy­cza­jo­we przy­ję­te w ja­kiejś gru­pie, od­mien­ne od przy­ję­tych przez ogół spo­łe­czeń­stwa; pod­kul­tu­ra;
2. grupa spo­łecz­na o nor­mach zwy­cza­jo­wych od­mien­nych od przy­ję­tych przez ogół spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. ze­spół zja­wisk kul­tu­ro­wych, czę­ścio­wo au­to­no­micz­ny wobec kul­tu­ry do­mi­nu­ją­cej two­rzo­ne przez jakąś grupę osób;

 (1.2) so­cjol. grupa osób przyj­mu­ją­ca za­sa­dy, normy i wzor­ce sub­kul­tu­ry (1.1)

Wiktionary

Sub­kul­tu­ra (z łac. m.in.: sub „pod”; „w obrę­bie” + kul­tu­ra) – ze­spół zja­wisk kul­tu­ro­wych, czę­ścio­wo au­to­no­micz­ny wobec kul­tu­ry do­mi­nu­ją­cej, jed­nak­że nigdy niez­ry­wa­ją­cy cał­ko­wi­cie związ­ków z tą kul­tu­rą.

Re­la­cje sub­kul­tu­ry z kul­tu­rą do­mi­nu­ją­cą (obec­nie naj­czę­ściej po­pu­lar­ną) oraz z in­ny­mi sub­kul­tu­ra­mi (np.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. subkulturowy

Wiktionary


subkulturowy

przy­miot­nik od: sub­kul­tu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do sub­kul­tu­ry, zwią­za­ny z sub­kul­tu­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subkultura ż.

Wiktionary


subletalny

w me­dy­cy­nie: po­wo­du­ją­cy stan zbli­żo­ny do śmier­ci


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. med. osła­bia­ją­cy znacz­nie ży­wot­ność or­ga­niz­mu, ale nie po­wo­du­ją­cy na­tych­mia­sto­wej śmier­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzrost i roz­wój ro­ślin psze­ni­cy może być także mo­dy­fi­ko­wa­ny przez za­sto­so­wa­nie niek­tó­rych związ­ków po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go oraz su­ble­tal­nych dawek niek­tó­rych her­bi­cy­dów.

Wiktionary


sublicencja

upo­waż­nie­nie do ko­rzy­sta­nia z ut­wo­ru, któ­re­go udzie­la li­cen­cjo­bior­ca, a nie twór­ca ut­wo­ru; pod­li­cen­cja


SJP.pl


sublicencyjny

→ su­bli­cen­cja


SJP.pl

Patrz:

sublicencja

sublimacja

1. przej­ście sub­stan­cji ze stanu sta­łe­go bez­poś­red­nio w stan ga­zo­wy
2. usz­la­chet­nie­nie, uwz­nio­śle­nie cze­goś
3. jeden z obron­nych me­cha­niz­mów oso­bo­wo­ści po­le­ga­ją­cy na prze­su­nię­ciu po­pę­du na inny, za­stęp­czy obiekt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zmia­na stanu sku­pie­nia ze sta­łe­go na ga­zo­wy, z po­mi­nię­ciem fazy cie­kłej;

 (1.2) psych. jeden z me­cha­niz­mów obron­nych po­le­ga­ją­cy na prze­su­nię­ciu celu nie­moż­li­we­go do za­spo­ko­je­nia po­pę­du na inny obiekt

 (1.3) książk. zmia­na cha­rak­te­ru na szla­chet­niej­szy lub wznio­ślej­szy, mniej bru­tal­ny

Wiktionary

Su­bli­ma­cja – prze­mia­na fa­zo­wa bez­poś­red­nie­go przej­ścia ze stanu sta­łe­go w stan ga­zo­wy z po­mi­nię­ciem stanu cie­kłe­go. Zja­wi­sko od­wrot­ne do su­bli­ma­cji to re­su­bli­ma­cja.

Po raz pier­wszy naj­do­kład­niej pro­ces ten opi­sał niez­na­ny al­che­mik śred­nio­wiecz­ny zwany pse­u­do-Ge­be­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suchy lód w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej ulega su­bli­ma­cji

 (1.3) Te­a­tra­li­za­cja za­cho­wań i su­bli­ma­cja oby­cza­jów tłu­mi­ły agre­sję i wo­jow­ni­czość oraz ka­na­li­zo­wa­ły na­mięt­ność, czyli poz­wa­la­ły za­pa­no­wać nad naj­bar­dziej do­kucz­li­wy­mi czyn­ni­ka­mi za­kłó­ca­ją­cy­mi po­rzą­dek i ład spo­łecz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublimowanie n., sublimat mrz., sublimator mrz., resublimacja ż.

 przym. sublimacyjny

 czas. sublimować ndk.

Wiktionary


sublimacyjny

przy­miot­nik od: su­bli­ma­cja


SJP.pl


sublimat

chlo­rek rtęci sto­so­wa­ny do de­zyn­fek­cji przed­mio­tów nie­me­ta­lo­wych, jako od­czyn­nik ana­li­tycz­ny, pe­sty­cyd, w fo­to­gra­fii i tech­ni­kach gra­ficz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwy­cza­jo­wa nazwa chlor­ku rtęci(II);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: subˈlʲĩmat, AS: sublʹĩmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublimowanie n., sublimacja ż.

Wiktionary


sublimator

Su­bli­ma­tor – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny lub urzą­dze­nie prze­my­sło­we słu­żą­ce do oczy­szcza­nia i wy­o­dręb­nia­nia związ­ków che­micz­nych za po­mo­cą su­bli­ma­cji.

Su­bli­ma­tor la­bo­ra­to­ryj­ny skła­da się ze zbior­ni­ka, w któ­rym się umie­szcza stałą mie­sza­ni­nę, chłod­ni­cy la­bo­ra­to­ryj­nej w kształ­cie palca, oraz oliw­ki lub kra­ni­ka, do któ­re­go przy­łą­cza się wąż od pompy próż­nio­wej.

Wikipedia


sublimit

limit usta­lo­ny na podz­biór cze­goś co łącz­nie pod­le­ga li­mi­to­wi wyż­sze­go rzędu


SJP.pl


sublimowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|su­bli­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublimacja ż., sublimat m.

 czas. sublimować ndk.

 przym. sublimacyjny, sublimatowy

Wiktionary


sublimować

1. w che­mii i fi­zy­ce: prze­cho­dzić ze stanu sta­łe­go w ga­zo­wy (z po­mi­nię­ciem stanu cie­kłe­go);
2. w psy­cho­lo­gii: prze­no­sić swoje pro­ble­my lub po­trze­by na za­stęp­czy obiekt, np. dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną;
3. udo­sko­na­lać, usz­la­chet­niać, uwz­nio­ślać


SJP.pl


sublitoral

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. geogr. stre­fa dna zbior­ni­ka wod­ne­go, po­ni­żej gra­ni­cy wy­stę­po­wa­nia ro­ślin­no­ści;

Wiktionary

Su­bli­to­ral (łac. "sub" „pod”) – stre­fa dna zbior­ni­ka wod­ne­go gra­ni­czą­ca z li­to­ra­lem, po­ni­żej gra­ni­cy wy­stę­po­wa­nia ro­ślin­no­ści. To stre­fa tuż po­ni­żej li­to­ra­lu, czę­sto w miej­scu gdzie za­czy­na się bar­dziej (niż w li­to­ra­lu) gwał­tow­ny spa­dek dna. Na tym stoku gro­ma­dzi się dużo szcząt­ków po­cho­dze­nia li­to­ral­ne­go - trud­niej roz­kła­dal­ne czę­ści ro­ślin­no­ści twar­dej, musz­le mię­cza­ków itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W odróż­nie­niu od li­to­ra­lu (stre­fa styku morza z lądem), dno su­bli­to­ra­lu jest za­wsze za­nu­rzo­ne pod wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sublitoralny

Wiktionary


sublitoralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. geogr. zwią­za­ny z su­bli­to­ra­lem, do­ty­czą­cy su­bli­to­ra­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublitoral m.

Wiktionary


sublokacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pod­dzier­ża­wa, pod­na­jem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsublɔˈkat͡sʲja, AS: sublokacʹi ̯a

Wiktionary


sublokator

osoba wy­naj­mu­ją­ca część miesz­ka­nia od głów­ne­go lo­ka­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec pod­naj­mu­ją­cy część miesz­ka­nia od go­spo­da­rza

Wiktionary

Su­blo­ka­tor – pol­ska czar­na ko­me­dia fil­mo­wa z 1966 roku w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Ma­jew­skie­go, na­krę­co­na na pod­sta­wie włas­ne­go sce­na­riu­sza. Film opo­wia­da hi­sto­rię ty­tu­ło­we­go su­blo­ka­to­ra z klasy in­te­li­genc­kiej (Jan Ma­chul­ski), osa­czo­ne­go w willi przez trzy ko­bie­ty re­pre­zen­tu­ją­ce różne po­ko­le­nia (Bar­ba­ra Lud­wi­żan­ka, Ka­ta­rzy­na Ła­niew­ska, Mag­da­le­na Za­wadz­ka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dy­wa­łam mo­je­go su­blo­ka­to­ra prak­tycz­nie tylko w we­e­ken­dy, bo wciąż ha­ro­wał w re­sta­u­ra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublokatorstwo n.

:: fż. sublokatorka ż.

 przym. sublokatorski

Wiktionary


sublokatorka

ko­bie­ta wy­naj­mu­ją­ca część miesz­ka­nia od głów­ne­go lo­ka­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka pod­naj­mu­ją­ca część miesz­ka­nia od go­spo­da­rza

Wiktionary

Su­blo­ka­tor­ka (oryg. "Sin­gle White Fe­ma­le") – thril­ler ame­ry­kań­ski z 1992 roku w re­ży­se­rii Bar­be­ta Schro­e­de­ra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sublokator mos.

Wiktionary


sublokatorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy su­blo­ka­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublokator mos.

Wiktionary


sublokatorstwo

bycie su­blo­ka­to­rem


SJP.pl


submarka

marka za­leż­na od marki głów­nej; pod­mar­ka


SJP.pl


submedianta

Sub­me­dian­ta (łac. sub 'przed', 'pod', ang. sub 'pod'; wł. me­dian­te z łac. me­dians, -ntis 'dzie­lą­cy na po­ło­wy'; ang. sub­me­diant) – zwana ina­czej me­dian­tą dolną lub me­dian­tą VI stop­nia; w skali du­ro­wej lub mo­lo­wej (sy­ste­mu dur-moll) nazwa VI stop­nia gamy.

Sub­me­dian­ta sta­no­wi po­ło­wę od­le­gło­ści mię­dzy to­ni­ką i jej dolną kwin­tą (stąd prze­dro­stek 'sub' – pod).

Wikipedia


submikron

cząst­ka o śred­ni­cy od 5*10^-7 do 2*10^-5 cm, mo­gą­ca być ob­ser­wo­wa­na za po­mo­cą ul­tra­mi­kro­sko­pu


SJP.pl


submikroskopowy

do­strze­gal­ny pod mi­kro­sko­pem; mi­kro­sko­pij­ny


SJP.pl


submisja

daw­niej:
1. pod­da­nie się przed­sta­wio­nym wa­run­kom, ofi­cjal­na ak­cep­ta­cja na­rzu­co­nych zasad;
2. uni­żo­ność, po­ko­ra, ule­głość


SJP.pl


submisyjny

→ sub­mi­sja


SJP.pl

Patrz:

submisja

subniwalny

znaj­du­ją­cy się bli­sko ob­sza­rów po­kry­tych wiecz­nym śnie­giem


SJP.pl


subnormalność

cecha ele­men­tów sub­nor­mal­nych


SJP.pl


subnąć

śro­do­wi­sko­wo: za­sub­skry­bo­wać kanał w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym; za­su­bo­wać


SJP.pl


subocz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim;

Wiktionary

Su­bocz ( Subačius) – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu po­nie­wie­skim, 14 km od Ku­pi­szek.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Su­bocz, po­ło­żo­na na linii Ra­dzi­wi­lisz­ki – Ra­kisz­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Su­bo­czy|Ms=Su­bo­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. subocki

Wiktionary


suboptymalny

nie­wy­star­cza­ją­cy, nie naj­lep­szy z moż­li­wych w ja­kichś wa­run­kach


SJP.pl


suborbitalny

prze­bie­ga­ją­cy po­ni­żej or­bi­ty


SJP.pl


subordynacja

pod­po­rząd­ko­wa­nie się dy­scy­pli­nie; dy­scy­pli­na, zdy­scy­pli­no­wa­nie, po­słu­szeń­stwo, po­słuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­po­rząd­ko­wa­nie się dy­scy­pli­nie, zdy­scy­pli­no­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subordynowanie n., subordynacjonizm m.

 czas. subordynować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuszeństwo, karność, uległość, przest. sforność, powolność

Wiktionary


subordynacjonizm

te­o­ria te­o­lo­gicz­na roz­po­wszech­nio­na w II i III wieku, we­dług któ­rej Logos, utoż­sa­mia­ny z Je­zu­sem, pod­po­rząd­ko­wa­ny Bogu, i Duch Świę­tych, pod­po­rząd­ko­wa­ny Bogu oraz Lo­go­so­wi, są bo­ski­mi si­ła­mi, za po­mo­cą któ­rych Bóg kie­ru­je świa­tem; te­o­rię su­bor­dy­na­cjo­niz­mu odrzu­co­no osta­tecz­nie na So­bo­rze Ni­cej­skim I


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. hist. po­gląd te­o­lo­gicz­ny, we­dług któ­re­go Syn Boży i Duch Świę­ty są pod­po­rząd­ko­wa­ni Bogu Ojcu;

Wiktionary

Su­bor­dy­na­cjo­nizm − po­gląd chrze­ści­jań­ski twier­dzą­cy, że Chry­stus jest pod­po­rząd­ko­wa­ny Bogu Ojcu. Wy­ni­knął on z za­sto­so­wa­nia fi­lo­zo­fii ne­o­pla­toń­skiej do dok­try­ny o Trój­cy Świę­tej – w su­bor­dy­na­cjo­niz­mie Oj­ciec ema­nu­je Syna, a Syn ema­nu­je Ducha Świę­te­go[]. Przez to Chry­stus jest pod­po­rząd­ko­wa­ny Ojcu i ma wobec niego niż­szą po­zy­cję, po­dob­nie jak Duch Świę­ty, który stoi niżej od Ojca i Syna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Który sobór po­tę­pił su­bor­dy­na­cjo­nizm?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subordynacja ż.

Wiktionary


subordynowany

taki, który prze­strze­ga służ­bo­wej dy­scy­pli­ny; zdy­scy­pli­no­wa­ny, po­słusz­ny


SJP.pl


subordynować

zmu­szać (zmu­sić) kogoś do prze­strze­ga­nia zasad dy­scy­pli­ny służ­bo­wej; dy­scy­pli­no­wać (zdy­scy­pli­no­wać), pod­po­rząd­ko­wy­wać (pod­po­rząd­ko­wać)


SJP.pl


subotić

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­ni­jel Su­bo­tić – szwaj­car­ski pił­karz
  • Igor Su­bo­tić – serb­ski siat­karz
  • Neven Su­bo­tić – serb­ski pił­karz

Wikipedia


subotnik

w Związ­ku Ra­dziec­kim: do­bro­wol­na praca spo­łecz­na wy­ko­ny­wa­na w dzień przedś­wią­tecz­ny, zaz­wy­czaj w so­bo­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn spo­łecz­ny w Rosji i kra­jach po­stra­dziec­kich, or­ga­ni­zo­wa­ny zwy­kle w so­bo­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. hist. czło­nek jed­ne­go z odła­mów pra­wo­sła­wia pow­sta­łe­go w XVI w.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Ukra­i­nie mamy taką tra­dy­cję su­bot­ni­ków… w so­bo­ty zbie­ra­li­śmy się i sprzą­ta­li­śmy nasze oto­cze­nie, bo lu­bi­my, jak jest czy­sto wokół nas.

 (2.1) Za­miesz­ku­ją Je­le­now­kę Ro­sja­nie na­le­żą­cy do sekty su­bot­ni­ków, a więc świę­tu­ją­cych so­bo­tę za­miast nie­dzie­li. Obie sekty, mo­ło­ka­nie i su­bot­ni­cy, utrzy­mu­ją mię­dzy sobą ozię­błe sto­sun­ki i nie za­wie­ra­ją mie­sza­nych mał­żeństw.

Wiktionary


subować

śro­do­wi­sko­wo: sub­skry­bo­wać kanał w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym


SJP.pl


subprime

[czy­taj: sab­prajm] kre­dyt ban­ko­wy o wyż­szym opro­cen­to­wa­niu, udzie­la­ny oso­bie o gor­szych moż­li­wo­ściach fi­nan­so­wych


SJP.pl


subregionalny

zwią­za­ny z ob­sza­rem mniej­szym od re­gio­nu, wy­o­dręb­nio­nym ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ny ze­spół cech


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z su­bre­gio­nem, do­ty­czą­cy su­bre­gio­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­pra­ca su­bre­gio­nal­na w Eu­ro­pie środ­ko­wej pod­kre­śla spe­cy­ficz­ność kul­tu­ry po­li­tycz­nej, aby nie po­wie­dzieć, kul­tu­ry w ogóle, państw bio­rą­cych w niej udział.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subregion mrz., subregionalność ż.

 przysł. subregionalnie

Wiktionary


subretka

1. ak­tor­ka gry­wa­ją­ca w ko­me­diach, far­sach, rolę spryt­nej po­ko­jów­ki;
2. daw­niej: po­ko­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. teatr. rola spryt­nej po­ko­jów­ki bę­dą­cej sprę­ży­ną in­tryg

 (1.2) przest. teatr. ak­tor­ka gra­ją­ca takie role

 (1.3) przest. po­ko­jów­ka

Wiktionary

Su­bret­ka (fr. "so­u­bret­te") – typ po­sta­ci wy­stę­pu­ją­cy w ope­ret­ce lub w ope­rze ko­micz­nej, przed­sta­wia­ją­cy spryt­ną po­ko­jów­kę, słu­żą­cą, po­słu­gu­ją­cą się in­try­ga­mi. Po­stać ta wy­wo­dzi się z ko­me­dii "dell’arte".

Wy­stę­pu­je m.in. w ope­ret­ce Jo­han­na Stra­us­sa "Zem­sta nie­to­pe­rza" (Adela). W "Don Gio­van­nim" Mo­zar­ta ty­tu­ło­wy bo­ha­ter pró­bu­je także uwieść su­bret­kę, jed­nak sama jej po­stać nie po­ja­wia się na sce­nie (spo­ra­dycz­nie, w niek­tó­rych przed­sta­wie­niach, jest to epi­zo­dycz­na rola niema).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: subˈrɛtka, AS: subretka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pokojówka

Wiktionary


subrogacja

su­ro­ga­cja;
1. na­by­cie praw wie­rzy­cie­la przez osobę, która za­pła­ci­ła cudzy dług;
2. za­sa­da mó­wią­ca, iż do ma­jąt­ku odręb­ne­go na­le­ży nie tylko to, co się w nim w chwi­li pow­sta­nia znaj­do­wa­ło, lecz rów­nież to wszyst­ko, co zo­sta­ło na­by­te póź­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. prze­ję­cie praw wie­rzy­cie­la przez tego, kto spła­ca jego długi;

 (1.2) za­sa­da, wedle któ­rej w skład ma­jąt­ku odręb­ne­go wcho­dzi oprócz tego, co się w nim znaj­do­wa­ło w chwi­li jego pow­sta­nia, także to, co póź­niej wesz­ło w jego skład

Wiktionary

Nie mylić z: su­ro­ga­cja.

Su­bro­ga­cja ( su­bro­ga­tio; ina­czej pod­sta­wie­nie) – in­sty­tu­cja prawa cy­wil­ne­go po­le­ga­ją­ca na wstą­pie­niu w prawa za­spo­ko­jo­ne­go wie­rzy­cie­la. Wie­rzy­tel­ność może być spła­co­na przez osobę trze­cią w ca­ło­ści lub do okre­ślo­nej wy­so­ko­ści. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną cesji usta­wo­wej jest na­by­cie praw przez osobę trze­cią tylko do wy­so­ko­ści do­ko­na­nej za­pła­ty. Su­bro­ga­cja re­gu­lo­wa­na jest prze­pi­sa­mi art. 518 usta­wy z dnia 23 kwiet­nia 1964 r. – Ko­deks cy­wil­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsubrɔˈɡat͡sʲja, AS: subrogacʹi ̯a

Wiktionary


subsaharyjski

1. zwią­za­ny z Afry­ką Sub­sa­ha­ryj­ską (Czar­ną Afry­ką);
2. pod­ko­wiec sub­sa­ha­ryj­ski - ga­tu­nek nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny pod­kow­co­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do te­re­nów Afry­ki na po­łud­nie od Sa­ha­ry, zwią­za­ny z tymi te­re­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko jedno afry­kań­skie pań­stwo sub­sa­ha­ryj­skie ofi­cjal­nie po­pie­ra uży­wa­nie środ­ka – jest nim RPA, które za­le­ga­li­zo­wa­ło go w 2001 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saharyjski

Wiktionary


subsekwentny

o rzece: taka, któ­rej bieg jest pro­sto­pa­dły do upadu warstw i rów­no­le­gły do biegu warstw


SJP.pl


subskrybencki

od­no­szą­cy się do sub­skry­ben­ta, zwią­za­ny z sub­skry­ben­tem, np. zo­bo­wią­za­nia sub­skry­benc­kie


SJP.pl


subskrybent

osoba ko­rzy­sta­ją­ca z sub­skryp­cji (na pu­bli­ka­cje, pa­pie­ry war­to­ścio­we lub me­cha­niz­mu na stro­nie WWW)


SJP.pl


subskrybentka

ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca z sub­skryp­cji (na pu­bli­ka­cje, pa­pie­ry war­to­ścio­we lub me­cha­niz­mu na stro­nie WWW)


SJP.pl


subskrybowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sub­skry­bo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. subskrybować

 rzecz. subskrypcja ż.

Wiktionary


subskrybować

1. urzę­do­wo: zo­bo­wią­zać się, zo­bo­wią­zy­wać się do kupna cze­goś, np. akcji, pu­bli­ka­cji;
2. w in­for­ma­ty­ce: sko­rzy­stać, ko­rzy­stać z sub­skryp­cji - usłu­gi poz­wa­la­ją­cej na re­gu­lar­ne otrzy­my­wa­nie okre­ślo­nych in­for­ma­cji


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) urz. zo­bo­wią­zy­wać się do kupna cze­goś, np. akcji, pu­bli­ka­cji

 (1.2) sko­rzy­stać, ko­rzy­stać z sub­skryp­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dawna sub­skry­bu­ję kilka ma­ga­zy­nów po­pu­lar­no­na­u­ko­wych.

 (1.2) Sub­skry­bu­ję news­let­ter skle­pu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subskrybowanie n., subskrypcja ż.

Wiktionary


subskrypcja

1. emi­sja włas­na pa­pie­rów war­to­ścio­wych, z prze­pro­wa­dze­nia przez wła­ści­cie­la za­pi­sów na zakup okre­ślo­nej licz­by ofe­ro­wa­nych pa­pie­rów, np. akcji, obli­ga­cji;
2. pi­sem­ne zo­bo­wią­za­nie do na­by­cia akcji, obli­ga­cji lub in­nych pa­pie­rów war­to­ścio­wych;
3. praw­ne zo­bo­wią­za­nie do na­by­cia okre­ślo­nej pu­bli­ka­cji, czę­sto po­łą­czo­ne z przed­pła­tą;
4. w in­for­ma­ty­ce: me­cha­nizm, który wy­sy­ła na po­bra­ne i ska­ta­lo­go­wa­ne uprzed­nio w bazie da­nych e-maile okre­ślo­ne in­for­ma­cje, np. news­let­te­ry, ofer­ty hand­lo­we, in­for­ma­cje o no­wo­ściach na stro­nie;
5. w in­for­ma­ty­ce: ko­rzy­sta­nie z ta­kie­go me­cha­niz­mu; sub­skry­bo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) for­mal­ne (pi­sem­ne lub elek­tro­nicz­ne) zo­bo­wią­za­nie do na­by­cia lub wy­ku­pie­nia cze­goś cy­klicz­nie wy­da­wa­ne­go

Wiktionary

Sub­skryp­cja – me­cha­nizm (ele­ment stron WWW) słu­żą­cy do po­bie­ra­nia od użyt­kow­ni­ków ich adre­sów e-mail, które są ka­ta­lo­go­wa­ne w ba­zach da­nych i uży­wa­ne do wy­sy­ła­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji (np. news­let­te­ra czy ofert hand­lo­wych).

Ele­ment skła­da się z for­mu­la­rza, w któ­rym użyt­kow­nik wpi­su­je swój e-mail oraz przy­ci­sku, który wy­sy­ła za­war­tość for­mu­la­rza do skryp­tu przet­wa­rza­ją­ce­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. subskrybent mos., subskrybentka ż., subskrybowanie n.

 czas. subskrybować

 przym. subskrypcyjny

Wiktionary


subskrypcyjny

do­ty­czą­cy sub­skryp­cji, zwią­za­ny z sub­skryp­cją, np. cena, umowa, przed­pła­ta sub­skryp­cyj­na


SJP.pl


subskrypt

mały znak po­ni­żej linii li­te­ry; in­deks dolny, frak­cja dolna


SJP.pl


subskryptor

w in­for­ma­ty­ce: pro­gram kom­pu­te­ro­wy do sub­skryp­cji


SJP.pl


subsoniczny

w fi­zy­ce: taki, któ­re­go pręd­kość jest mniej­sza od pręd­ko­ści dźwię­ku (roz­cho­dze­nia się fal dźwię­ko­wych), czyli mniej­sza niż 330 m/s; poddź­wię­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pręd­kość mniej­szą od pręd­ko­ści dźwię­ku w po­wie­trzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupsɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: supsõńičny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddźwiękowy

Wiktionary


substancja

1. jed­no­rod­na ma­te­ria o cha­rak­te­ry­stycz­nych wła­ści­wo­ściach fi­zycz­nych i che­micz­ny­mi;
2. isto­ta cze­goś, zbiór naj­waż­niej­szych cech okre­śla­ją­cych coś jed­noz­nacz­nie;
3. w fi­lo­zo­fii: sa­mo­ist­ny byt bę­dą­cy pod­mio­tem prze­mian i no­śni­kiem atry­bu­tów;
4. w pra­wie: nie­ru­cho­mość wraz z struk­tu­rą, przez­na­cze­niem i wa­lo­ra­mi użyt­ko­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. klasa przed­mio­tów ma­te­rial­nych, ma­ją­cych w da­nych wa­run­kach jed­na­ko­we wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne, mi­kro­sko­po­wo zaś - iden­tycz­ną bu­do­wę mo­le­ku­lar­ną (czą­stecz­ko­wą)

 (1.2) filoz. byt sa­mo­ist­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sub­stan­cja w na­u­kach przy­rod­ni­czych, tech­nicz­nych (w tym ochro­nie i in­ży­nie­rii śro­do­wi­ska) oraz me­dycz­nych, oz­na­cza ogól­nie to, co sub­stan­cja w fi­zy­ce – ma­te­rię o nie­ze­ro­wej masie spo­czyn­ko­wej, czyli ...
    • sub­stan­cja nie­bez­piecz­na (w ochro­nie i in­ży­nie­rii śro­do­wi­ska)
    • sub­stan­cja za­pa­cho­wa (nauki przy­rod­ni­cze, nauki tech­nicz­ne; zo­bacz też: odo­rant),
    • sub­stan­cja w ana­to­mii (hi­sto­lo­gii):
      • sub­stan­cja biała,
      • sub­stan­cja szara,
    • sub­stan­cja w che­mii – jed­no­rod­na che­micz­nie sub­stan­cja fi­zycz­na:
      • sub­stan­cja en­do­gen­na,
      • sub­stan­cja eg­zo­gen­na,
      • sub­stan­cja czyn­na,
      • sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na,
  • sub­stan­cja w fi­lo­zo­fii – nie­jed­noz­nacz­ne, lecz pod­sta­wo­we po­ję­cie me­ta­fi­zy­ki i on­to­lo­gii,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tych sub­stan­cji nie wolno ze sobą mie­szać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈstãnt͡sʲja, AS: supstãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. substancjalność ż.

 przym. substancjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materiał

Wiktionary


substancjalistyczny

do­ty­czą­cy sub­stan­cja­liz­mu


SJP.pl


substancjalny

1. do­ty­czą­cy ro­dza­ju danej sub­stan­cji;
2. prze­sta­rza­łe: istot­ny, za­sad­ni­czy, pełen tre­ści; tre­ści­wy, po­żyw­ny


SJP.pl


substandard

stan po­ni­żej stan­dar­du


SJP.pl


substandardowy

ni­skiej ja­ko­ści, pro­sty w wy­ko­na­niu


SJP.pl


substantivum

w ję­zy­koz­naw­stwie: rze­czow­nik; sub­stan­ti­wum


SJP.pl


substantiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: rze­czow­nik; sub­stan­ti­vum


SJP.pl


substantywacja

sub­stan­ty­wi­za­cja, urze­czow­ni­ko­wie­nie; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. uży­cie innej czę­ści mowy w funk­cji rze­czow­ni­ka;
2. przeksz­tał­ce­nie przy­miot­ni­ka, li­czeb­ni­ka lub za­im­ka dzier­żaw­cze­go w rze­czow­nik


SJP.pl


substantywizacja

sub­stan­ty­wa­cja, urze­czow­ni­ko­wie­nie; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. uży­cie innej czę­ści mowy w funk­cji rze­czow­ni­ka;
2. przeksz­tał­ce­nie przy­miot­ni­ka, li­czeb­ni­ka lub za­im­ka dzier­żaw­cze­go w rze­czow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. przej­ście ja­kiejś czę­ści mowy do ka­te­go­rii rze­czow­ni­ków, uży­cie innej czę­ści mowy w funk­cji rze­czow­ni­ko­wej

 (1.2) jęz. przeksz­tał­ce­nie przy­miot­ni­ka, li­czeb­ni­ka, za­im­ka dzier­żaw­cze­go w rze­czow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­nie „Na chod­ni­ku stał ślepy” jest przy­kła­dem sub­stan­ty­wi­za­cji przy­miot­ni­ka „ślepy”.

 (1.2) Przy­kła­da­mi sub­stan­ty­wi­za­cji są wy­ra­zy: le­ni­wiec (od „le­ni­wy”), czwar­tek (od „czwar­ty”).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupstãntɨvʲiˈzat͡sʲja, AS: supstãntyvʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) substantywacja, urzeczownikowienie

 (1.2) substantywacja

Wiktionary


substantywizować

sub­stan­ty­wi­zo­wać się - przeksz­tał­cać (przeksz­tał­cić) się w rze­czow­nik; rze­czow­ni­ko­wać się, sub­stan­ty­wo­wać się


SJP.pl


substantywny

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: od­no­szą­cy się do rze­czow­ni­ka, o funk­cji rze­czow­ni­ko­wej, odrze­czow­ni­ko­wy;
2. barw­nik sub­stan­tyw­ny - barw­nik przy­le­ga­ją­cy do po­dło­ża sa­mo­ist­nie, prze­de wszyst­kim dzię­ki ad­sorp­cji, bez po­mo­cy za­pra­wy; barw­nik bez­poś­red­ni


SJP.pl


substantywować

daw­niej:
1. przeksz­tał­cać w rze­czow­nik;
2. sub­stan­ty­wo­wać się - przeksz­tał­cać się w rze­czow­nik; rze­czow­ni­ko­wać się, sub­stan­ty­wi­zo­wać się


SJP.pl


substraktywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sub­strak­tyw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. substraktywny

Wiktionary


substrat

1. pod­sta­wa, pod­kład;
2. jedna z sub­stan­cji wyj­ścio­wych re­ak­cji che­micz­nych;
3. język lud­no­ści pier­wot­nej, na który na­war­stwia się język lud­no­ści na­pły­wo­wej; po­dło­że ję­zy­ko­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sub­strat (che­mia)
  • sub­strat (fi­lo­zo­fia)
  • sub­strat ję­zy­ko­wy

Wikipedia


substratowy

do­ty­czą­cy sub­stra­tu


SJP.pl


substyk

naz­wi­sko


SJP.pl


substytucja

1. re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na pod­sta­wie­niu atomu jed­ne­go pier­wiast­ka w miej­sce atomu in­ne­go pier­wiast­ka w związ­ku or­ga­nicz­nym;
2. za­stą­pie­nie cze­goś czymś, pod­sta­wie­nie;
3. w pra­wie: prze­nie­sie­nie peł­no­moc­nict­wa na inną osobę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­stą­pie­nie jed­nych rze­czy, pojęć, usług itp. in­ny­mi

 (1.2) wza­jem­na za­stę­po­wal­ność dóbr o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach

 (1.3) prze­nie­sie­nie peł­no­moc­nict­wa na inną osobę

 (1.4) psych. jeden z me­cha­niz­mów obron­nych, po­le­ga­ją­cy na za­stę­po­wa­niu nie­o­sią­gal­nych celów ce­la­mi łat­wiej­szy­mi;

 (1.5) chem. re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na wy­mia­nie jed­ne­go lub kilku ato­mów w czą­stecz­ce związ­ku che­micz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sub­sty­tu­cja (bio­che­mia)
  • sub­sty­tu­cja (che­mia)
  • sub­sty­tu­cja (eko­no­mia)
  • sub­sty­tu­cja (prawo)
  • sub­sty­tu­cja (psy­cho­lo­gia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsupstɨˈtut͡sʲja, AS: supstytucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. substytucyjny

 rzecz. substytut

 czas. substytuować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) przeniesienie, sublimacja, kompensacja

Wiktionary


substytucyjny

→ sub­sty­tu­cja; sub­sty­tu­tyw­ny


SJP.pl


substytuować

1. książ­ko­wo: za­stą­pić, za­stę­po­wać;
2. w pra­wie: wyz­na­czyć, wyz­na­czać sub­sty­tu­ta, osobę upo­waż­nio­ną przez peł­no­moc­ni­ka do za­stę­po­wa­nia go w ra­mach peł­no­moc­nict­wa, jakie uzy­skał od osoby, którą re­pre­zen­tu­je


SJP.pl


substytut

su­ro­wiec lub ma­te­riał za­stęp­czy sto­so­wa­ny w przy­pad­ku braku pro­duk­tu wła­ści­we­go; za­mien­nik; na­miast­ka; erzac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś sto­so­wa­ne­go za­stęp­czo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) praw. osoba upo­waż­nio­na przez peł­no­moc­ni­ka do za­stę­po­wa­nia go

Wiktionary

Sub­sty­tut (z sub­sti­tu­tio „pod­sta­wie­nie”), za­mien­nik – pro­dukt (lub usłu­ga) za­spo­ka­ja­ją­cy te same po­trze­by na­byw­cy, ale inny ze wzglę­du na tech­no­lo­gię wyt­wa­rza­nia. Przy­kła­do­wo sub­sty­tu­tem masła jest mar­ga­ry­na, a sub­sty­tu­tem par­kie­tu – wy­kła­dzi­na z two­rzyw sztucz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na trze­cio­rzęd­ne od­cin­ki po­sy­ła się trze­cio­rzęd­ne od­dzia­ły, wy­po­sa­żo­ne w zde­ze­lo­wa­ne sa­mo­cho­dy, ra­kiet­ni­ce jako sub­sty­tut ra­dio­sta­cji i bu­tel­ki z ben­zy­ną w za­stęp­stwie gra­nat­ni­ków.

 (1.1) Obec­nie me­ta­don naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest jako sub­sty­tut he­ro­i­ny pod­czas le­cze­nia od­wy­ko­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. substytucja ż., substytuowanie n.

 czas. substytuować ndk.

 przym. substytucyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamiennik, namiastka, surogat

 (2.1) zastępca

Wiktionary


substytutka

→ sub­sty­tut; za­stęp­czy­ni


SJP.pl


substytutywny

→ sub­sty­tu­cja; sub­sty­tu­cyj­ny


SJP.pl


subsumcyjny

do­ty­czą­cy sub­sum­cji


SJP.pl


subsumować

pod­po­rząd­ko­wy­wać (pod­po­rząd­ko­wać) szcze­gó­ły ogól­ne­mu po­ję­ciu, pod­cią­gać (pod­cią­gnąć) pod coś


SJP.pl


subsumpcja

w lo­gi­ce: pod­po­rząd­ko­wa­nie jed­ne­go po­ję­cia ogól­niej­sze­mu, pew­ne­go szcze­gól­ne­go przy­pad­ku ogól­nej re­gu­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. przy­po­rząd­ko­wa­nie stanu fak­tycz­ne­go pod ogól­ną normę praw­ną;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sub­sump­cja (ma­te­ma­ty­ka) – al­go­rytm eli­mi­na­cji re­dun­dant­nych kla­u­zul w re­zo­lu­cji,
  • sub­sump­cja (prawo) – ina­czej kwa­li­fi­ka­cja praw­na.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kwalifikacja prawna

Wiktionary


subsumpcyjny

→ sub­sump­cja


SJP.pl

Patrz:

subsumpcja

subsydialność

za­sa­da, we­dług któ­rej każdy szcze­bel wła­dzy po­wi­nien re­a­li­zo­wać tylko te za­da­nia, które nie mogą być sku­tecz­nie zre­a­li­zo­wa­ne przez szcze­bel niż­szy; za­sa­da sub­sy­dial­no­ści, po­moc­ni­czość (za­sa­da po­moc­ni­czo­ści), sub­sy­diar­ność (za­sa­da sub­sy­diar­no­ści)


SJP.pl


subsydialny

po­sił­ko­wy, po­moc­ni­czy, do­dat­ko­wy; sub­sy­diar­ny


SJP.pl


subsydiarnie

→ sub­sy­diar­ny


SJP.pl

Patrz:

subsydiarny

subsydiarność

za­sa­da, we­dług któ­rej każdy szcze­bel wła­dzy po­wi­nien re­a­li­zo­wać tylko te za­da­nia, które nie mogą być sku­tecz­nie zre­a­li­zo­wa­ne przez szcze­bel niż­szy; za­sa­da sub­sy­diar­no­ści, po­moc­ni­czość (za­sa­da po­moc­ni­czo­ści), sub­sy­dial­ność (za­sa­da sub­sy­dial­no­ści)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. za­sa­da, we­dług któ­rej de­cyz­je po­win­ny być po­dej­mo­wa­ne na naj­niż­szym moż­li­wym szcze­blu, a na wyż­szym tylko wtedy, gdy takie ich pod­ję­cie da o wiele lep­sze re­zul­ta­ty;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsupsɨˈdʲjarnɔɕt͡ɕ, AS: supsydʹi ̯arność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subsydialność ż., subsydium n.

 przym. subsydiarny, subsydialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) subsydialność

Wiktionary


subsydiarny

po­sił­ko­wy, po­moc­ni­czy, do­dat­ko­wy; sub­sy­dial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. po­sił­ko­wy, po­moc­ni­czy, do­dat­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spra­wa wró­ci­ła do pro­ku­ra­tu­ry, ale ta nie zna­la­zła pod­staw, by po­sta­wić za­rzu­ty człon­kom za­rzą­du Lux Ve­ri­ta­tis, więc Watch­do­go­wi po­zo­stał tylko sub­sy­diar­ny akt oskar­że­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subsydiarność ż., subsydialność ż., subsydium n., subsydiowanie n.

 czas. subsydiować ndk.

 przym. subsydialny

 przysł. subsydiarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praw. subsydialny; neutr. akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, poboczny, pomocniczy, pomocny, posiłkowy, uzupełniający, wspierający, wspomagający

Wiktionary


subsydiować

udzie­lać (udzie­lić) bezz­wrot­nej po­mo­cy fi­nan­so­wej in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji, przed­się­bior­stwu (rza­dziej oso­bie) w celu po­par­cia okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści; sub­wen­cjo­no­wać, do­to­wać, fi­nan­so­wać


SJP.pl


subsydium

bezz­wrot­na pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji, przed­się­bior­stwu (rza­dziej oso­bie) w celu po­par­cia okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści; do­ta­cja, sub­wen­cja, do­fi­nan­so­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. pomoc fi­nan­so­wa udzie­lo­na oso­bie praw­nej, jed­nost­ce or­ga­ni­za­cyj­nej lub oso­bie fi­zycz­nej przez­na­czo­na na kon­kret­ny ro­dzaj dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈsɨdʲjũm, AS: supsydʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subsydiarność ż., subsydialność ż., subsydiowanie n.

 czas. subsydiować ndk.

 przym. subsydiarny, subsydialny

 przysł. subsydiarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) subwencja, dotacja

Wiktionary


subtelnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sub­tel­ny, de­li­kat­ny; z tak­tem, z umia­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za okna­mi ostat­nia w tym roku biała noc prze­cho­dzi­ła sub­tel­nie, acz za­u­wa­żal­nie w szary świt zwy­kłe­go dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈtɛlʲɲɛ, AS: suptelʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. subtelny

 rzecz. subtelność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatnie, taktownie

Wiktionary


subtelniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sub­tel­nie


SJP.pl


subtelniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sub­tel­ny; bar­dziej sub­tel­ny


SJP.pl


subtelnisia

czło­wiek prze­sad­nie sub­tel­ny


SJP.pl


subtelniutki

zdrob­nie­nie od: sub­tel­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: sub­tel­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuptɛlʲˈɲutʲci, AS: suptelʹńutʹḱi

Wiktionary


subtelniś

czło­wiek prze­sad­nie sub­tel­ny


SJP.pl


subtelności

1. → sub­tel­ny;
2. drob­ny szcze­gół; niu­ans


SJP.pl


subtelność

1. → sub­tel­ny;
2. drob­ny szcze­gół; niu­ans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sub­tel­ne

 (1.2) nie­wiel­ka, drob­na róż­ni­ca

 (1.3) sub­tel­ny szcze­gół, dro­biazg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sub­tel­ność – ka­te­go­ria w este­ty­ce
  • Sub­tel­ność – fran­cu­ski dra­mat oby­cza­jo­wy w re­ży­se­rii i we­dług sce­na­riu­sza Chri­stia­na Vin­cen­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­dzia­łam, że Im­pe­ra­tor jest zdol­ny do strasz­nych rze­czy, ale spo­dzie­wa­łam się po nim choć odro­bi­ny sub­tel­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈtɛlnɔɕt͡ɕ, AS: suptelność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. subtelny

 przysł. subtelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łagodność, delikatność, wykwintność, finezja, wytworność

 (1.2) niuans

Wiktionary


subtelny

1. odz­na­cza­ją­cy się tak­tow­nym spo­so­bem bycia, umie­jęt­no­ścią nie­u­ra­ża­nia ludzi; wraż­li­wy, czuły, tkli­wy;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach;
3. odz­na­cza­ją­cy się de­li­kat­no­ścią bu­do­wy lub kształ­tów; kru­chy, de­li­kat­ny;
4. o nie­wiel­kiej in­ten­syw­no­ści lub na­si­le­niu; słaby, niez­nacz­ny, ła­god­ny;
5. do­strze­ga­ją­cy niu­an­se, wy­chwy­tu­ją­cy niez­nacz­ne róż­ni­ce; wraż­li­wy, wy­czu­lo­ny, wni­kli­wy;
6. wy­ra­żo­ny w oględ­nej i czę­sto wy­myśl­nej for­mie, wy­ra­fi­no­wa­ny;
7. o ja­kiejś spra­wie lub sy­tu­a­cji: wy­ma­ga­ją­cy de­li­kat­no­ści, dy­skre­cji i taktu; draż­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się de­li­kat­no­ścią (o czło­wie­ku)

 (1.2) tak­tow­ny

 (1.3) o de­li­kat­nym kształ­cie

 (1.4) o nie­wiel­kim na­tę­że­niu, niez­nacz­ny

 (1.5) wni­kli­wy, bio­rą­cy pod uwagę szcze­gó­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) Ge­o­fi­zy­cy i ge­o­lo­go­wie wy­my­śli­li je­szcze bar­dziej sub­tel­ną me­to­dę da­to­wa­nia skał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: supˈtɛlnɨ, AS: suptelny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. subtelnie

 rzecz. subtelność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatny

 (1.2) delikatny, wyszukany

 (1.3) filigranowy, delikatny

 (1.4) łagodny, delikatny, nieznaczny

 (1.5) wnikliwy, wyszukany, wyrafinowany

Wiktionary


subtraktor

układ li­czą­cy w aryt­mo­me­trze kom­pu­te­ra cy­fro­we­go słu­żą­cy do obli­cza­nia róż­ni­cy dwóch liczb


SJP.pl

Sub­trak­tor – cy­fro­wy układ kom­bi­na­cyj­ny, który wy­ko­nu­je ope­ra­cje odej­mo­wa­nia dwóch (lub wię­cej) liczb dwój­ko­wych.

Tak jak w przy­pad­ku su­ma­to­ra, w ogól­nych obli­cze­niach na wie­lo­bi­to­wych licz­bach, trzy bity biorą udział w wy­ko­ny­wa­niu odej­mo­wa­nia dla każ­de­go bitu róż­ni­cy: od­jem­na for­mu­la_1 od­jem­nik for­mu­la_2 i po­życz­ka od po­przed­nie­go (mniej zna­czą­ce­go) bitu for­mu­la_3 Wy­ni­kiem jest bit róż­ni­cy for­mu­la_4 i bit po­życz­ki (prze­nie­sie­nie) for­mu­la_5 Ope­ra­cję wy­ko­na­ną przez sub­trak­tor, czyli for­mu­la_6 można za­pi­sać jako for­mu­la_7 gdzie:

Wikipedia


subtropik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. stre­fa ge­o­gra­ficz­na i kli­ma­tycz­na na Ziemi po­ło­żo­na mię­dzy tro­pi­kiem i stre­fą umiar­ko­wa­ną, rów­no­le­gle na po­łud­nie oraz na pół­noc od rów­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzy­życz­ki za­miesz­ku­ją wil­got­ne lasy li­ścia­ste sub­tro­pi­ku i tro­pi­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tropik mrz.

Wiktionary


subtropikalny

znaj­du­ją­cy się w oko­li­cach zwrot­ni­ka; podz­wrot­ni­ko­wy, pół­tro­pi­kal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. podz­wrot­ni­ko­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stre­fa kli­ma­tów sub­tro­pi­kal­nych jest jedną z pię­ciu głów­nych stref kli­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tropikalny

Wiktionary


subtylina

po­li­pep­tyd pro­du­ko­wa­ny przez bak­te­rie


SJP.pl


suburbanizacja

roz­wój te­re­nów pod­miej­skich przy jed­no­czes­nym wy­lud­nia­niu się cen­trum mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urb. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na jed­no­czes­nym roz­ra­sta­niu się przed­mieść i wy­lud­nia­nia się cen­trów miast

Wiktionary

Su­bur­ba­ni­za­cja (od su­burb – przed­mie­ście) – jedna z faz roz­wo­ju mia­sta, po­le­ga­ją­ca na wy­lud­nia­niu się cen­trum i roz­wo­ju stre­fy pod­miej­skiej.

Wy­ni­kiem su­bur­ba­ni­za­cji jest roz­wój in­fra­struk­tu­ry (za­bu­do­wa miesz­ka­nio­wa, punk­ty hand­lo­wo-usłu­go­we, po­łą­cze­nia ko­mu­ni­ka­cyj­ne) na ob­sza­rach pod­miej­skich oraz two­rze­nie się tzw. miast-sy­pial­ni, któ­rych miesz­kań­cy do­jeż­dża­ją do pracy w cen­trum mia­sta.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. suburbium n., urbanizacja ż.

Wiktionary


suburbanizacyjny

zwią­za­ny z roz­wo­jem te­re­nów pod­miej­skich przy jed­no­czes­nym wy­lud­nia­niu się cen­trum mia­sta


SJP.pl


suburbium

dziel­ni­ca na krań­cach wiel­kie­go mia­sta; przed­mie­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. przed­mie­ście, zwła­szcza w ame­ry­kań­skiej wer­sji – ogrom­ne­go ob­sza­ru na obrze­żu wiel­kie­go mia­sta, za­bu­do­wa­ne­go jed­na­ko­wy­mi po­se­sja­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: subˈurbʲjũm, AS: suburbʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suburbanizacja ż.

Wiktionary


subwariant

wa­riant w obrę­bie in­ne­go wa­rian­tu; pod­wa­riant


SJP.pl


subway

[czy­taj: sa­błej] rzad­ko: po­dziem­ny śro­dek ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej; kolej po­dziem­na, metro


SJP.pl

Sub­way (wcze­śniej "Pete’s Super Sub­ma­ri­nes") – nazwa sieci fran­czy­zo­wych barów szyb­kiej ob­słu­gi, która ofe­ru­je prze­de wszyst­kim ka­nap­ki, sa­łat­ki oraz wrapy.

Marka na­le­ży do Doc­tor’s As­so­cia­tes, Inc. (DAI) i po­sia­da 42 500 barów w 111 kra­jach (stan na ma­rzec 2019).

Wikipedia


subwencja

bezz­wrot­na pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji, przed­się­bior­stwu (rza­dziej oso­bie) w celu po­par­cia okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści; do­ta­cja, sub­sy­dium, do­fi­nan­so­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pomoc fi­nan­so­wa, do­ta­cja, sty­pen­dium

Wiktionary

Sub­wen­cja ( sub­ven­tio „za­po­mo­ga”) – nie­od­płat­na i bezz­wrot­na pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na naj­czę­ściej przez pań­stwo okre­ślo­nym pod­mio­tom (np. par­tiom po­li­tycz­nym, jed­nost­kom sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go, pry­wat­nym przed­się­bior­stwom, or­ga­ni­za­cjom spo­łecz­nym i oso­bom fi­zycz­nym) dla wspar­cia ich dzia­łal­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój pro­gram otrzy­mał sub­wen­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: subˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: subvẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. subwencjonować

 przym. subwencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dotacja, subsydium

Wiktionary


subwencjonować

udzie­lać bezz­wrot­nej po­mo­cy fi­nan­so­wej in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji, przed­się­bior­stwu (rza­dziej oso­bie) w celu po­par­cia okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści; do­to­wać, sub­sy­dio­wać, fi­nan­so­wać


SJP.pl


subwencyjny

przy­miot­nik od: sub­wen­cja


SJP.pl


subwersja

dy­skre­dy­ta­cja do­mi­nu­ją­cych i zna­tu­ra­li­zo­wa­nych norm spo­łecz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sub­wer­sja (gen­der)
  • sub­wer­sja (sztu­ka)

Wikipedia


subwersyjny

→ sub­wer­sja; sub­wer­syw­ny


SJP.pl


subwersywność

→ sub­wer­syw­ny


SJP.pl

Patrz:

subwersywny

subwersywny

→ sub­wer­sja; sub­wer­syj­ny


SJP.pl


subwoofer

[czy­taj: sa­błu­fer] wy­spe­cja­li­zo­wa­ny gło­śnik przet­wa­rza­ją­cy naj­niż­sze czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) techn. gło­śnik słu­żą­cy do odt­wa­rza­nia dźwię­ków o bar­dzo ma­łych czę­stot­li­wo­ściach;

Wiktionary

Sub­wo­o­fer (gło­śnik su­per­ni­sko­to­no­wy) – do­dat­ko­wy gło­śnik w sy­ste­mach ste­reo lub w wie­lo­ka­na­ło­wych, naj­czę­ściej w ze­sta­wach kina do­mo­we­go, słu­żą­cy do odt­wa­rza­nia dźwię­ków o bar­dzo ma­łych czę­stot­li­wo­ściach (w gra­ni­cach 20–250 Hz). Sto­so­wa­nie sub­wo­o­fe­ra po­dyk­to­wa­ne jest wzglę­da­mi eko­no­micz­ny­mi (efek­tyw­ne odt­wa­rza­nie ni­skich dźwię­ków wy­ma­ga gło­śni­ków o bar­dzo dużej śred­ni­cy mem­bra­ny i du­żych mocy wzmac­nia­cza) i uza­sad­nio­ne wła­ści­wo­ścia­mi słu­chu (w za­kre­sie bar­dzo ma­łych czę­stot­li­wo­ści sły­sze­nie kie­run­ko­we jest ogra­ni­czo­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gło­śni­ki sa­te­li­tar­ne (…) też nie na­le­żą do najm­niej­szych, co w po­łą­cze­niu z do­sko­na­łym sub­wo­o­fe­rem daje dobre brzmie­nie ze­sta­wu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sabˈwufɛr, AS: sabu̯ufer

Wiktionary


subwulkaniczny

zwią­za­ny z pod­cho­dze­niem magmy tuż pod po­wierzch­nię te­re­nu i za­sty­ga­niem jej na bar­dzo ma­łych głę­bo­ko­ściach, bez wy­do­sta­nia się na po­wierzch­nię


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z za­sty­ga­niem magmy na nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści pod po­wierzch­nią ziemi, bez wy­do­sta­nia się na zew­nątrz; do­ty­czą­cy sub­wul­ka­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skały sub­wul­ka­nicz­ne mają zaz­wy­czaj struk­tu­rę poś­red­nią mię­dzy ska­ła­mi głę­bi­no­wy­mi a wy­lew­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. subwulkan mrz., wulkan mrz., wulkanizm mrz.

 przym. wulkaniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipabisalny

Wiktionary


succotash

[czy­taj: SAketasz] ame­ry­kań­ska po­tra­wa z fa­so­li i ku­ku­ry­dzy


SJP.pl

Suc­co­tash – danie po­da­wa­ne w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na Świę­to Dzięk­czy­nie­nia. W naj­prost­szej wer­sji jest to ku­ku­ry­dza z fa­so­lą.

Wikipedia


such

naz­wi­sko


SJP.pl


sucha

1. po­zba­wio­ny wil­go­ci, wody itp.;
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się rzad­kim wy­stę­po­wa­niem opa­dów at­mos­fe­rycz­nych;
3. bę­dą­cy prze­ja­wem czy­jejś nie­chę­ci; os­chły;
4. nudny;
5. o dźwię­ku: wy­da­wa­ny przez ła­mią­ce się, twar­de, wy­su­szo­ne przed­mio­ty;
6. po­tocz­nie: szczu­pły


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sucha – część mia­sta Zie­lo­na Góra
  • Sucha – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Leśna
  • Sucha – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Sucha – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo
  • Sucha – część wsi Rzą­śnia w woj. łódz­kim, pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Sucha – znie­sio­na nazwa wsi w woj. łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Sucha – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz
  • Sucha – przy­sió­łek wsi Bi­sku­pi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Iwa­no­wi­ce
  • Sucha – część wsi Swoj­cza­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Sucha – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Trzy­ciąż
  • Sucha – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Bia­ło­brze­gi
  • Sucha – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki

Wikipedia


suchacz

Su­chacz (do 1945 niem. "Suc­ca­se") – wieś w pół­noc­nej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Tolk­mic­ko.

Wikipedia


suchan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­sław Su­chan – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, kry­tyk i ku­ra­tor
  • (37788) Su­chan – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


suchanek

naz­wi­sko


SJP.pl


suchanianin

miesz­ka­niec Su­cha­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


suchanianka

miesz­kan­ka Su­cha­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


suchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. spo­wiedź

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchatelnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spowiydź

Wiktionary


suchanino

dziel­ni­ca Gdań­ska


SJP.pl

Su­cha­ni­no (daw­niej: "Zo­cha­ni­no", "Zo­cha­ni­ke", "Su­chan­ke", "Zian­ke", "Zi­chan­ke", "Cy­gan­ki", "Cy­gań­ska Góra", Cëgónczi lub też "Cëganczi", niem. "Zi­gan­ken­berg") – część mia­sta Gdań­ska, a także jego miesz­ka­nio­wa i ad­mi­ni­stra­cyj­na dziel­ni­ca, po­ło­żo­na na za­chód od Śród­mie­ścia.

Wikipedia


suchanówko

Su­cha­nów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Su­chań. Jest po­ło­żo­na na wschód od Su­cha­nia (sie­dzi­by gminy) i na po­łud­nio­wy wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


suchar

1. krom­ka wy­su­szo­ne­go pie­czy­wa, na­da­ją­ce­go się do prze­cho­wy­wa­nia przez dłuż­szy czas, za­le­ca­na przy do­le­gli­wo­ściach żo­łąd­ko­wych;
2. po­tocz­nie: osoba bar­dzo chuda; chu­der­lak;
3. po­tocz­nie: sucha gałąź, usch­nię­te drze­wo; susz­ka;
4. w slan­gu mło­dzie­żo­wym: nie­u­da­ny dow­cip, kiep­ski żart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. spe­cjal­nie wy­su­szo­ny ka­wa­łek pie­czy­wa, przy­go­to­wa­ny do dłuż­sze­go prze­cho­wy­wa­nia

 (1.2) slang. nie­śmiesz­ny żart

 (1.3) środ. prze­stęp­cze chleb

 (1.4) hy­drol. je­zio­ro po­li­hu­mu­so­we lub dy­stro­ficz­ne, zwy­kle po­zba­wio­ne do­pły­wów i od­pły­wów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. żart. o kimś wy­jąt­ko­wo szczu­płym, chu­dym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • su­char – typ je­zio­ra
  • su­char – pie­czy­wo
  • su­char – po­tocz­ne okre­śle­nie nie­śmiesz­ne­go żartu, dow­ci­pu
  • Ma­rian Su­char – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­cha­ni­ki te­o­re­tycz­nej i sto­so­wa­nej
  • Su­cha­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź na ten biwak pacz­kę su­cha­rów.

 (2.1) Przy­ję­li na moje miej­sce ta­kie­go su­cha­ra, nie wiem, czym on żyje.

 (1.4) W książ­ce znaj­dzie­my bo­wiem rów­nież roz­dzia­ły poś­wię­co­ne łąkom, rze­kom, ka­na­łom i je­zio­rom, wśród któ­rych szcze­gól­ne miej­sce zaj­mu­ją su­cha­ry, czyli be­zod­pły­wo­we je­zio­ra dy­stro­ficz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuxar, AS: suχar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. susza ż., suchotnik m., suchotnica ż., susz m., suszka ż., suchość ż., suszenie n., wysuszenie n., podsuszanie n., zasuszanie n., zasuszenie n., podsuszenie n., suszak m., suszarka ż.

:: zdrobn. sucharek m.

 czas. suszyć ndk., wysuszyć dk., podsuszać ndk., podsuszyć dk., zasuszać ndk., zasuszyć dk.

 przym. suchy, suszarkowy, suchotniczy, suszony

 przysł. sucho

Wiktionary


sucharek

zdrob­nie­nie od: su­char


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: su­char

Wiktionary


sucharowy

→ su­char


SJP.pl

Patrz:

suchar

sucharski

naz­wi­sko


SJP.pl


suchary

1. krom­ka wy­su­szo­ne­go pie­czy­wa, na­da­ją­ce­go się do prze­cho­wy­wa­nia przez dłuż­szy czas, za­le­ca­na przy do­le­gli­wo­ściach żo­łąd­ko­wych;
2. po­tocz­nie: osoba bar­dzo chuda; chu­der­lak;
3. po­tocz­nie: sucha gałąź, usch­nię­te drze­wo; susz­ka;
4. w slan­gu mło­dzie­żo­wym: nie­u­da­ny dow­cip, kiep­ski żart


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • su­cha­ry – ro­dzaj pie­czy­wa
  • su­cha­ry – je­zio­ra wy­stę­pu­ją­ce na Su­wal­szczyź­nie
  • Su­cha­ry – kom­pleks je­zior w Wi­gier­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Su­cha­ry – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Su­cha­ry – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wil­czyn
  • Su­cha­ry – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Su­cha­rach, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią, w po­wie­cie na­kiel­skim
  • Su­cha­ry – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim
  • Su­cha­ry – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie mo­hy­lew­skim
  • Su­cha­ry – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Lubań
  • Su­char

Wikipedia


sucharzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­cha­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa
  • Su­cha­rze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Su­cha­rze­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


suchatelnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. kon­fe­sjo­nał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łach fa­ro­rza iść do su­cha­tel­ni­cy. → Wi­dzia­łam, jak pro­boszcz szedł do kon­fe­sjo­na­łu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spowiydnica

Wiktionary


suchatówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Su­cha­tów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Su­cha­tów­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Gniew­ko­wo.

W la­tach 1950–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do tzw. du­że­go wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go, a w la­tach 1975–1998 do tzw. ma­łe­go wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


suchawy

tro­chę suchy


SJP.pl


suchań

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Su­chań ( Za­chan) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Su­chań.

Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny rol­ni­czej oko­li­cy. Dawny gród, osada i zamek ksią­żę­cy prze­ka­za­ny w XIII wieku jo­an­ni­tom na kom­tu­rię. Za­cho­wa­ny dawny układ ur­ba­ni­stycz­ny o kształ­cie wrze­cio­na (na starą za­bu­do­wę mia­sta skła­da­ją się domy wy­ko­na­ne w typie sza­chul­co­wym i muru pru­skie­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Su­chań jest mia­stem po­mor­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuxãɲ, AS: suχãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchanianin m., suchanianka ż., suchaniak m.

 przym. suchański

Wiktionary


suchański

przy­miot­nik od: Su­chań


SJP.pl


suchcice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Such­ci­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Such­ci­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win
  • Such­ci­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie beł­cha­tow­skim
  • Such­ci­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ostro­łęc­kim

Wikipedia


suchcicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Such­cic­ki – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ka­zi­mierz Such­cic­ki – ksiądz ka­to­lic­ki, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Zyg­munt Such­cic­ki – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


suche

1. po­zba­wio­ny wil­go­ci, wody itp.;
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się rzad­kim wy­stę­po­wa­niem opa­dów at­mos­fe­rycz­nych;
3. bę­dą­cy prze­ja­wem czy­jejś nie­chę­ci; os­chły;
4. nudny;
5. o dźwię­ku: wy­da­wa­ny przez ła­mią­ce się, twar­de, wy­su­szo­ne przed­mio­ty;
6. po­tocz­nie: szczu­pły


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) nmos. plu­ral|suchy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suche – część mia­sta Szczyrk
  • Suche – część wsi Obi­dza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Suche – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Po­ro­nin
  • Suche – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Pło­nia­wy-Bra­mu­ra
  • Suche – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Suche – część wsi La­li­ki w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka
  • Suche – część wsi Szare w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka
  • Suche – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Suche – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ja­now­skim
  • Suche – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie poł­taw­skim, w re­jo­nie poł­taw­skim
  • Bacze Suche, Da­ko­wy Suche, Glin­ki Suche, Góry Suche, Góry Suche (wo­je­wództ­wo łódz­kie), Ry­te­le Suche, So­kol­ni­ki Suche, Suche Lipie, Suche Łany

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsuxɛ, AS: suχe

Wiktionary


suchecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Su­chec­ki (forma żeń­ska: Su­chec­ka; licz­ba mnoga: Su­chec­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 5357 osób.

Wikipedia


suchedni

1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: pow­ta­rza­ją­cy się co kwar­tał trzyd­nio­wy okres słu­żą­cy od­no­wie du­cho­wej wier­nych po­przez ob­cho­dy li­tur­gicz­ne; suche dni;
2. daw­niej: za­pła­ta kwar­tal­na za coś


SJP.pl


suchedniowianin

miesz­ka­niec Su­ched­nio­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Su­ched­nio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­ched­nio­wia­nie uczest­ni­czy­li w miej­skim fe­sty­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suchedniów mrz.

:: fż. suchedniowianka ż.

 przym. suchedniowski

Wiktionary


suchedniowianka

miesz­kan­ka Su­ched­nio­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Su­ched­nio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już na po­cząt­ku wy­ści­gu su­ched­nio­wian­ka ob­ję­ła pro­wa­dze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suchedniów mrz.

:: fm. suchedniowianin mos.

 przym. suchedniowski

Wiktionary


suchedniowski

→ Su­ched­niów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Su­ched­nio­wem, do­ty­czą­cy Su­ched­nio­wa

Wiktionary

Patrz:

Suchedniów

Powiązane:

 rzecz. Suchedniów mrz., suchedniowianin mos., suchedniowianka ż.

Wiktionary


suchedniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Su­chy­mi dnia­mi, do­ty­czą­cy Su­chych dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli je­ste­śmy przy tra­dy­cyj­nych po­stach, oso­bi­ście od pew­ne­go czasu prak­ty­ku­ję m.in. posty su­ched­nio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suche dni nmos.

Wiktionary


suchedniów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Su­ched­niów – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim, po­ło­żo­ne na Pła­sko­wy­żu Su­ched­niow­skim. Jest sie­dzi­bą miej­sko-wiej­skiej gminy Su­ched­niów. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kie­lec­kie­go.

Na te­re­nie mia­sta znaj­du­je się pod­stre­fa Spe­cjal­nej Stre­fy Eko­no­micz­nej Sta­ra­cho­wi­ce, obej­mu­ją­ca ob­szar 6,7 ha i za­go­spo­da­ro­wa­na w 100%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Karol i je­stem miesz­kań­cem Su­ched­nio­wa.

 (1.1) Prze­cho­dzą­ca przez re­gion świę­to­krzy­ski burza spo­wo­do­wa­ła usz­ko­dze­nie pan­to­gra­fu w po­cią­gu to­wa­ro­wym, po­ru­sza­ją­cym się na tra­sie ko­le­jo­wej po­mię­dzy Ko­sto­mło­ta­mi i Su­ched­nio­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchedniowianin mos., suchedniowianka ż.

 przym. suchedniowski

Wiktionary


suchekomnaty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Su­che­kom­na­ty ("Go­łe­kow­na­ty, Kom­na­ty, Kow­na­ty, Suche Kom­na­ty, Su­che­kow­na­ty") – pol­ski i ta­tar­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


suchenek

naz­wi­sko


SJP.pl


suchleb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w po­wie­cie żar­skim;

Wiktionary

Such­leb – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Li­pin­ki Łu­życ­kie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


suchlica

Such­li­ca (niem. do 1945 r. "Neu Zi­cher") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno. We­dług da­nych z 2013 r. miej­sco­wość li­czy­ła 145 miesz­kań­ców.

Miej­sco­wość zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1. poł. XIX w. jako ko­lo­nia Sar­bi­no­wa pod nazwą "Stein Buch", na­stęp­nie do 1945 r. była ko­lo­nią wsi Cy­chry pod nazwą "Neu Zi­cher". Pol­ska nazwa "Such­li­ca" zo­sta­ła na­da­na w 1948 r.

Wikipedia


suchlin

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), rza­dziej z szar­ła­to­wa­tych (ama­ran­to­wa­tych), o su­chych kwia­tach, utrzy­mu­ją­cych się długo po ścię­ciu, upra­wia­na na ra­ba­tach, głów­nie do wy­ro­bu su­chych bu­kie­tów, de­ko­ra­cji, wień­ców itp.; nie­śmier­tel­nik, su­chok­wiat;
2. ro­dzaj ro­ślin ziel­nych lub pół­krze­wów z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), ma­ją­cych ko­szycz­ki kwia­to­we o kwia­tach rur­ko­wa­tych oraz o barw­nych, su­chych list­kach okry­wy; ko­can­ka, su­cho­łu­ska


SJP.pl

Such­lin ("Rho­dant­he") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 46 ga­tun­ków, wszyst­kie bę­dą­ce en­de­mi­ta­mi Au­stra­lii, w więk­szo­ści (36 ga­tun­ków) ros­ną­cy­mi w za­chod­niej czę­ści tego kon­ty­nen­tu. Ro­śli­ny sied­lisk pół­pu­styn­nych.

Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne, naj­czę­ściej such­lin Man­gle­sa "R.

Wikipedia


sucho

przy­słó­wek

 (1.1) bez wil­go­ci

 (1.2) przen. w spo­sób po­zba­wio­ny emo­cji, osch­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na grząd­ce było tak sucho, że wszyst­kie ce­bul­ki tu­li­pa­nów po pro­stu us­chły.

 (1.2) – Zo­sta­wiam cię i biorę Ku­bu­sia ze sobą – po­wie­dzia­ła sucho.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. suchy

 rzecz. suchar mos./mrz., suchość ż., suchoty lm.

 czas. suszyć, wysuszyć, zasuszyć, podsuszyć, przysuszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) beznamiętnie, oschle

Wiktionary


suchobieżny

o urzą­dze­niach: nie­ma­ją­cy kon­tak­tu z wodą


SJP.pl


suchocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­cho­cin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Su­cho­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Ja­błon­na

Wikipedia


suchocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Su­choc­ka-Ro­gu­ska (ur. 1948) – eko­no­mist­ka
  • Gra­ży­na Su­choc­ka (ur. 1954) – ak­tor­ka
  • Hanna Su­choc­ka (ur. 1946) – am­ba­sa­dor RP
  • Jerzy Su­choc­ki (1953–2026) – ke­y­bo­ar­dzi­sta
  • Ta­de­usz Su­choc­ki (1927–2015) – kom­po­zy­tor

Wikipedia


suchodolski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Su­cho­dol­ski – cho­rą­ży lu­bel­ski (1654-1656), sta­ro­sta ho­ro­del­ski (1648-1651)
  • An­to­ni Su­cho­dol­ski:
    • An­to­ni Su­cho­dol­ski – wo­je­wo­da gro­dzień­ski w 1794 roku, kasz­te­lan me­rec­ki w 1793 roku, kasz­te­lan smo­leń­ski (1790-1793)
    • An­to­ni Su­cho­dol­ski (zm. 1788) – sę­dzia grodz­ki lu­bel­ski przed 1776, re­gent grodz­ki lu­bel­ski (1765-1769), bur­gra­bia lu­bel­ski (1758-1760)
  • Bog­dan Su­cho­dol­ski – pol­ski fi­lo­zof, hi­sto­ryk nauki i kul­tu­ry, pe­da­gog, poseł na Sejm
  • Bo­le­sław Su­cho­dol­ski – pol­ski rol­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ed­mund Su­cho­dol­ski – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa, muzyk, ka­pel­mistrz i sa­mo­rzą­do­wiec, prze­wod­ni­czą­cy sej­mi­ku pod­la­skie­go (2001–2002)
  • Fran­ci­szek Su­cho­dol­ski:
    • Fran­ci­szek Su­cho­dol­ski (XVII wiek) – miecz­nik miel­nic­ki
    • Fran­ci­szek Su­cho­dol­ski (1782–1860) – skrzy­pek ama­tor
    • Fran­ci­szek Su­cho­dol­ski (1814–1895) – ge­ne­rał au­stro–wę­gier­ski
  • Grze­gorz Su­cho­dol­ski – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup po­moc­ni­czy sied­lec­ki od 2020

Wikipedia


suchodrzew

ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; wi­cio­krzew; lo­ni­ce­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. zdrew­nia­ły po­dro­dzaj wi­cio­krze­wu, w odróż­nie­niu od formy pną­cej, do któ­rej od­no­si się ogól­na nazwa ro­dza­ju wi­cio­krzew;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce dziko rosną dwa ga­tun­ki su­cho­drze­wów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈxɔḍʒɛf, AS: suχoḍžef

Wiktionary


suchodół

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­cho­dół – dziel­ni­ca Kros­na
  • Su­cho­dół – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody
  • Su­cho­dół – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Su­cho­dół – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • Su­cho­dół – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha
  • Su­cho­dół – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów
  • Su­cho­dół – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Gręb­ków
  • Su­cho­dół (Суходіл) – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie roż­nia­tow­skim
  • Su­cho­dół (Суходіл) – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie tłu­mac­kim
  • Su­cho­dół – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim
  • Su­cho­dół – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim
  • Su­cho­dół (rzeka) – ciek wodny koło Si­do­ro­wa

Wikipedia


suchodębski

przy­miot­nik od: Suchy Dąb (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


suchogrzybek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


suchoklates

żar­to­bli­wie: szczu­pła osoba, o drob­nej bu­do­wie ciała i małej mu­sku­la­tu­rze, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do klat­ki pier­sio­wej; chu­dzie­lec, chu­dzi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba z chudą klat­ką pier­sio­wą

Wiktionary


suchokwiat

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), rza­dziej z szar­ła­to­wa­tych (ama­ran­to­wa­tych), o su­chych kwia­tach, utrzy­mu­ją­cych się długo po ścię­ciu, upra­wia­na na ra­ba­tach, głów­nie do wy­ro­bu su­chych bu­kie­tów, de­ko­ra­cji, wień­ców itp.; nie­śmier­tel­nik, such­lin


SJP.pl

Su­chok­wiat, nie­śmier­tel­nik, kse­ran­te­mum ("Xe­rant­he­mum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 4 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, z czego 3 ga­tun­ki w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, jeden także w pół­noc­nej Afry­ce i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji.

Wikipedia


sucholaski

→ Suchy Las (wieś w Pol­sce); su­cho­le­ski


SJP.pl

Su­cho­la­ski (niem. "Su­cho­la­sken") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

W 1935 roku wła­dze nie­miec­kie zmie­ni­ły urzę­do­wa nazwę wsi na "Ra­us­chen­wal­de".

Wikipedia


sucholeski

→ Suchy Las (wieś w Pol­sce); su­cho­la­ski


SJP.pl


sucholub

1. wil­kosz su­cho­lub - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych;
2. groj­nik su­cho­lub - ga­tu­nek plusk­wia­ka


SJP.pl


sucholubny

1. o ro­śli­nach: przy­sto­so­wa­ny do życia w su­chach miej­scach; kse­ro­fil­ny;
2. konik su­cho­lub­ny - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. do­brze roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku su­chym

Wiktionary


suchomski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bert Su­chom­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Sła­wo­mir Su­chom­ski – pol­ski pił­karz i tre­ner

Wikipedia


suchona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji na wschód od je­zio­ra Ła­do­ga, two­rzy Dwinę po po­łą­cze­niu się z Ju­giem;

Wiktionary

Su­cho­na (ros. Сухона) – rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji na wschód od Je­zio­ra Ła­do­ga uwa­ża­na za górny bieg Dwiny, którą two­rzy po po­łą­cze­niu z rzeką Jug.

Nazwa tej rzeki, po­dob­nie jak rzeki Iżmy, po­cho­dzi od niez­na­ne­go ludu, który za­miesz­ki­wał pół­noc­ną Rosję i Sy­be­rię zanim po­ja­wi­ły się tam ludy sło­wiań­skie i ugro­fiń­skie. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla po­zo­sta­łej po nim naj­star­szej war­stwy na­zew­ni­czej, do­ty­czą­cej rzek, są nazwy za­koń­czo­ne na "-na", "-ma", "-ga", "-enga" i "-ksa".

Wikipedia


suchonos

duży, az­ja­tyc­ki ptak wodny z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; gęś ła­bę­dzio­no­sa, gęś gar­bo­no­sa


SJP.pl


suchora

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­cho­ra (Su­ho­ra) – po­la­na na szczy­cie Su­cho­ry w Gor­cach
  • Su­cho­ra (Su­ho­ra) – szczyt w Gor­cach

Wikipedia


suchorost

ro­śli­na su­cho­lub­na, przy­sto­so­wa­na do życia w wa­run­kach suszy; su­cho­rośl, kse­ro­fit


SJP.pl


suchorośl

ro­śli­na su­cho­lub­na, przy­sto­so­wa­na do życia w wa­run­kach suszy; su­cho­rost, kse­ro­fit


SJP.pl


suchorośle

ro­śli­na su­cho­lub­na, przy­sto­so­wa­na do życia w wa­run­kach suszy; su­cho­rost, kse­ro­fit


SJP.pl


suchorski

naz­wi­sko


SJP.pl


suchoryt

tech­ni­ka ryta, na­zy­wa­na ina­czej suchą igłą, która po­le­ga na żło­bie­niu igłą me­ta­lo­wej po­wierzch­ni


SJP.pl


suchorzewko

Su­cho­rzew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ra­cze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


suchorzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


suchorzów

Su­cho­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­no­brze­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów San­do­mier­ski. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Miej­sco­wa lud­ność wyz­na­nia ka­to­lic­kie­go przy­na­le­ży do Pa­ra­fii Ścię­cia św. Jana Chrzci­cie­la w Ba­ra­no­wie San­do­mier­skim.

Wikipedia


suchota

po­tocz­nie:
1. su­chość;
2. dłu­gotr­wa­ły za­stój lub brak cze­goś; po­su­cha;
3. to, że coś jest zbyt suche albo gdzieś jest zbyt sucho


SJP.pl


suchotnica

ko­bie­ta chora na su­cho­ty; gruź­licz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta chora na su­cho­ty

Wiktionary


suchotniczka

1. ko­bie­ta wy­chu­dzo­na, za­bie­dzo­na;
2. ko­bie­ta chora na gruź­li­cę


SJP.pl


suchotniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z su­cho­ta­mi (współcz. gruź­li­ca)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchar mos./mrz., suchoty nmos., suchotnik mos., suchotniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. gruźliczy; przest. tuberkuliczny

Wiktionary


suchotnik

1. osoba chora na gruź­li­cę;
2. po­tocz­nie: ktoś za­bie­dzo­ny, chudy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. med. męż­czyz­na cho­ru­ją­cy na gruź­li­cę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa su­chot­ni­ków sie­dzia­ła na le­ża­kach przed sa­na­to­rium.

 (1.1) Su­chot­ni­ki jedne, kasz­lą od rana do wie­czo­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈxɔtʲɲik, AS: suχotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchoty lm., suchar m., suchość ż., schnięcie n.

:: fż. suchotnica ż., suchotniczka ż.

 czas. schnąć ndk.

 przym. suchy, suchotniczy

 przysł. sucho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruźlik

Wiktionary


suchotraw

trawa wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach; naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny ga­tu­nek - su­cho­traw twar­dy (ros­ną­cy jako chwast przy­droż­ny)


SJP.pl

Su­cho­traw ("Scle­roch­loa") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Na­le­żą tu trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rze od po­łud­nio­wej Eu­ro­py do za­chod­niej Azji. W Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek in­tro­du­ko­wa­ny – su­cho­traw twar­dy "S. dura".

Wikipedia


suchoty

daw­niej: gruź­li­ca płuc, rza­dziej gar­dła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. med. gruź­li­ca

 (1.2) przest. ści­słe po­szcze­nie

 (1.3) przest. post­ne je­dze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszka ż., suszak mrz., suchotnik m., suchotnica ż., suchotniczość ż., suchość ż., suszarka ż., suszenie n.

 przym. suchotniczy, suchy

 przysł. suchotniczo, sucho

 czas. suszyć, wysuszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruźlica, przest. tuberkuloza, reg. śl. tubera

Wiktionary


suchowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


suchowice

Su­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Borów.

Wikipedia


suchowiej

go­rą­cy i suchy wiatr wie­ją­cy na ste­pach i ob­sza­rach pu­styn­nych Ukra­i­ny, Rosji i Ka­zach­sta­nu


SJP.pl

Su­cho­wiej – go­rą­cy i suchy wiatr po­łud­nio­wy, po­łud­nio­wo-wschod­ni lub wschod­ni; wie­ją­cy latem w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, na ste­pach Ukra­i­ny i w Ka­zach­sta­nie; jego pręd­kość do­cho­dzi do 20 m/s. Su­cho­wiej po­wo­du­je wzrost tem­pe­ra­tu­ry do 35–40 °C i spa­dek wil­got­no­ści względ­nej do 10–15%.

Wikipedia


suchowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­cho­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Su­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Ka­lisz Po­mor­ski
  • Su­cho­wo – wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek oso­bo­wy znaj­du­ją­cy się we wsi Ra­ko­we Pole w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Su­cho­wo – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia


suchowo-kobylin

naz­wi­sko


SJP.pl


suchowola

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi i ich czę­ści w Pol­sce;
3. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie


SJP.pl

Su­cho­wo­la – mia­sto w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Ol­szan­ką. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Su­cho­wo­la. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Su­cho­wo­la li­czy­ła 2034 miesz­kań­ców.

Su­cho­wo­la skła­da się z dwóch so­łectw: Su­cho­wo­la Bia­ło­stoc­ka (część po­łud­nio­wa) i Su­cho­wo­la Fa­brycz­na (część pół­noc­na). W gra­ni­cach Su­cho­wo­li znaj­du­ją się także Pod­ga­je.

Wikipedia


suchowolanin

miesz­ka­niec Su­cho­wo­li (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


suchowolanka

miesz­kan­ka Su­cho­wo­li (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


suchowolski

przy­miot­nik od: Su­cho­wo­la


SJP.pl


suchołuska

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych lub pół­krze­wów z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), ma­ją­cych ko­szycz­ki kwia­to­we o kwia­tach rur­ko­wa­tych oraz o barw­nych, su­chych list­kach okry­wy; ko­can­ka, such­lin


SJP.pl


suchoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Su­choń (niem. Dürre-Berg, 964 m n.p.m.) – naj­wyż­szy szczyt Kro­wia­rek, le­żą­cy w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka.

Wikipedia


suchościeralny

mo­gą­cy być wy­tar­tym na sucho


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ście­ral­ny na sucho, mo­gą­cy być wy­tar­tym bez uży­cia pły­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuxɔɕt͡ɕɛˈralnɨ, AS: suχośćeralny

Wiktionary


suchość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co suche

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. susza ż., susz m., suszka ż., suszonka ż., suchar m., sucharek m., suszarnia ż., suszarka ż., suszak m., suchoty nmos., suchotnik m., suchotnica ż., suszenie n.

 czas. wysuszyć, suszyć ndk.

 przym. suchy, suchutki, suchuteńki, suchusieńki, suchawy, suchotniczy

 przysł. sucho, suchutko, suchuteńko, suchusieńko

Wiktionary


suchożeberski

przy­miot­nik od: Su­cho­że­bry; su­cho­żebr­ski


SJP.pl


suchożebrski

→ Su­cho­że­bry; su­cho­że­ber­ski


SJP.pl


suchożebry

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Su­cho­że­bry – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Su­cho­że­bry. Ma sta­tus so­łect­wa. Po­ło­żo­na przy dro­dze kra­jo­wej nr 63.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Su­cho­że­bry, rzym­sko­ka­to­lic­kie­go de­ka­na­tu Su­cho­że­bry oraz pa­ra­fii św. Marii Mag­da­le­ny.

Wikipedia


suchszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: suchy; bar­dziej suchy


SJP.pl


suchta

naz­wi­sko


SJP.pl


suchumi

sto­li­ca Ab­chaz­ji, re­gio­nu au­to­no­micz­ne­go w Gruz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na wschod­nim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Su­chu­mi ( სოხუმი, "So­chu­mi"; Аҟәа, "Akła"; Сухум, "Su­chum") – "de iure" sto­li­ca re­pu­bli­ki au­to­no­micz­nej Ab­chaz­ji wcho­dzą­cej w skład Gruz­ji, jed­nak "de facto" sto­li­ca pań­stwa nie­uz­na­wa­ne­go.

Mia­sto jest ulo­ko­wa­ne w za­to­ce, na wschod­nim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go. Znane z sa­na­to­riów, źró­deł mi­ne­ral­nych i ła­god­ne­go, podz­wrot­ni­ko­we­go kli­ma­tu. W 2019 lud­ność mia­sta wy­no­si­ła nieco ponad 65 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: suˈxũmʲi, AS: suχũmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. suchumski

Wiktionary


suchumski

przy­miot­nik od: Su­chu­mi (sto­li­ca Ab­chaz­ji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Su­chu­mi (mia­stem w Ab­chaz­ji w Gruz­ji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suchumi n.

Wiktionary


suchusi

zdrob­nia­le: suchy; su­chut­ki, su­chuś­ki, su­chu­teń­ki, su­chu­sień­ki


SJP.pl


suchusieńki

zdrob­nie­nie od: suchy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: suchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuxuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: suχuśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszka ż., suchość

 przym. suchy, suchutki, suchuteńki

 przysł. sucho, suchutko, suchuteńko, suchusieńko

Wiktionary


suchuteńki

zdrob­nie­nie od: suchy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: suchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuxuˈtɛ̃ɲci, AS: suχutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszka ż., suchość

 przym. suchy, suchutki, suchusieńki

 przysł. sucho, suchutko, suchuteńko, suchusieńko

Wiktionary


suchutki

zdrob­nie­nie od: suchy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: suchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈxutʲci, AS: suχutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszka ż., suszenie n., suchość

 przym. suchy, suchuteńki, suchusieńki

 przysł. sucho, suchutko, suchuteńko, suchusieńko

Wiktionary


suchy

1. po­zba­wio­ny wil­go­ci, wody itp.;
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się rzad­kim wy­stę­po­wa­niem opa­dów at­mos­fe­rycz­nych;
3. bę­dą­cy prze­ja­wem czy­jejś nie­chę­ci; os­chły;
4. nudny;
5. o dźwię­ku: wy­da­wa­ny przez ła­mią­ce się, twar­de, wy­su­szo­ne przed­mio­ty;
6. po­tocz­nie: szczu­pły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie wil­got­ny; po­zba­wio­ny wil­go­ci

 (1.2) przen. pot. szczu­pły

 (1.3) przen. kulin. o chle­bie: bez masła/ oma­sty

 (1.4) me­te­o­rol. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się małą ilo­ścią opa­dów lub be­zde­szczo­wy

 (1.5) przen. pot. po­zba­wio­ny emo­cji

 (1.6) o dźwię­ku: muz. przy­po­mi­na­ją­cy w brzmie­niu trzask, ła­ma­nie cze­goś twar­de­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suchy – potok, do­pływ Mo­kre­go Po­to­ku
  • Suchy – potok, do­pływ Wisły, pły­ną­cy na te­re­nie Ustro­nia
  • Suchy – potok, do­pływ Za­ko­pian­ki
  • Suchy – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Suchy – gmina w kan­to­nie Vaud, w okrę­gu Jura-Nord va­u­do­is
  • Irene Suchy – au­striac­ka pu­bli­cyst­ka
  • Vik­tor Suchy – au­striac­ki pi­sarz
  • Suchy Bór
  • Suchy Dąb
  • Suchy Dwór
  • Suchy Grunt
  • Suchy Las

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­nie było suche po kilku go­dzi­nach.

 (1.2) Jejku, ale ta mo­del­ka jest sucha!

 (1.3) Podaj mi tę suchą krom­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuxɨ, AS: suχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszenie n., suszak m., susza ż., susz m., suszarka ż., suszarnia ż., suszka ż., suchar m., suchoty, suchotnik m., suchość ż., Suszyca ż.

 czas. suszyć ndk., wysuszyć dk., przesuszyć dk., przesuszać ndk.

 przym. suchotniczy

:: zdrobn. suchutki, suchuteńki, suchusieńki

 przysł. sucho, suchutko, suchuteńko, suchusieńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chudy, kościsty

 (1.5) beznamiętny, drętwy

Wiktionary


sucica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. sztucz­nie usy­pa­ne wznie­sie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. suć ndk.

 rzecz. sucie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kopiec

Wiktionary


suciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: suto


SJP.pl


sucre

[czy­taj: sukre] jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ek­wa­do­ru obo­wią­zu­ją­ca do 9 wrze­śnia 2000 roku, równa 100 cen­ta­vos


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bo­li­wii;

Wiktionary

Sucre – kon­sty­tu­cyj­na sto­li­ca Bo­li­wii i za­ra­zem sto­li­ca de­par­ta­men­tu Chu­qu­i­sa­ca. Jest 6. co do wiel­ko­ści mia­stem Bo­li­wii (351 917 osób w 2013 roku). W Sucre mie­ści się Sąd Naj­wyż­szy Bo­li­wii.

Sucre znaj­du­je się w środ­ko­wo-po­łud­nio­wej czę­ści kraju. Leży na wy­so­ko­ści 2700–2810 m n.p.m., u pod­nó­ży Kor­dy­lie­ry Środ­ko­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsukrɛ, AS: sukre

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukryjczyk mos., sukryjka ż.

 przym. sukryjski

Wiktionary


sucuk

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. sucha, pi­kant­na kieł­ba­sa wo­ło­wa (nie­kie­dy z ba­ra­ni­ny lub ko­ni­ny), tra­dy­cyj­nie wy­ra­bia­na w kuch­ni bał­kań­skiej i bli­skows­chod­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Tur­cji wy­stę­pu­ją trzy naj­po­pu­lar­niej­sze od­mia­ny su­cu­ka, róż­nią­ce się kształ­tem i ro­dza­jem uży­tych przy­praw.

Wiktionary


sucumin

Su­cu­min – wieś ko­ciew­ska na Po­je­zie­rzu Sta­ro­gardz­kim w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 22. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


sucz

suka, psica; pe­jo­ra­tyw­nie:
1. ko­bie­ta, dziew­czy­na;
2. ko­bie­ta zmie­nia­ją­ca czę­sto part­ne­rów sek­su­al­nych;
3. ko­bie­ta bezwz­ględ­na i zło­śli­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekspr. wulg. ko­bie­ta roz­wią­zła

 (1.2) ekspr. wulg. ko­bie­ta zło­śli­wa

 (1.3) ekspr. pot. zool. sa­mi­ca psa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ta ko­bie­ta to zimna sucz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sut͡ʃ, AS: suč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) suka

 (1.3) psica, suczka, sunia

Wiktionary


suczawa

1. mia­sto w Ru­mu­nii;
2. rzeka w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, w hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii, sto­li­ca okrę­gu Su­cza­wa;

 (1.2) geogr. rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii, w gór­nym od­cin­ku gra­nicz­na z Ukra­i­ną, prawy do­pływ Se­re­tu;

 (1.3) geogr. adm. okręg w pół­noc­nej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Su­cza­wa ( "Su­ce­a­va", "Сучава", ‏שאָץ‎ "Szoc") – mia­sto w hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii w Ru­mu­nii, sto­li­ca okrę­gu Su­cza­wa oraz Bu­ko­wi­ny ru­muń­skiej. W 2021 roku w Su­cza­wie miesz­ka­ło 84 322 osoby.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł drzew­ny, ce­lu­lo­zo­wo-pa­pier­ni­czy, spo­żyw­czy, włó­kien­ni­czy oraz me­ta­lo­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. suczawianin mos., suczawianka ż.

 przym. suczawski

Wiktionary


suczawica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie;

Wiktionary

Su­cza­wi­ca ( Sucevița) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Su­cza­wi­ca. W 2011 roku li­czy­ła 1471 miesz­kań­ców.

Jest po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści Moł­da­wii, na Bu­ko­wi­nie, przy dro­dze łą­czą­cej Kim­pu­lung i Ra­dow­ce.

W Su­cza­wi­cy znaj­du­je się obron­ny mo­na­styr z ma­lo­wa­ną cerk­wią pod wez­wa­niem Zmart­wychw­sta­nia z końca XVI w., ostat­nią ze słyn­nych ma­lo­wa­nych cerk­wi Bu­ko­wi­ny (fun­da­cja ho­spo­da­rów moł­daw­skich z rodu Mo­hy­łów).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. suczawicki

Wiktionary


suczawicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­cza­wi­cą, do­ty­czą­cy Su­cza­wi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suczawica ż.

Wiktionary


suczawski

przy­miot­nik od: Su­cza­wa (mia­sto w Ru­mu­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­cza­wą, do­ty­czą­cy Su­cza­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suczawa ż.

Wiktionary


suczecki

przy­miot­nik od: Sucz­ki (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl


suczka

zdrob­nie­nie od: suka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: suka

 (1.2) pot. sa­mi­ca psa

 (1.3) ładna ko­bie­ta

 (1.4) wulg. pejor. ko­bie­ta, zwła­szcza źle pro­wa­dzą­ca się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aza się oszcze­ni­ła i mamy teraz trzy małe pie­ski i czte­ry małe sucz­ki.

 (1.2) Po­je­cha­li­śmy do we­te­ry­na­rza z naszą sucz­ką, bo coś po­pi­sku­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suczysko n., suczynka ż., suka ż., sunia ż.

 przym. suczy, sukowaty

 przysł. suczo

Wiktionary


suczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób suczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suczka ż., suczynka ż., suczysko n., suka ż.

 przym. suczy, sukowaty

Wiktionary


suczou

mia­sto we wschod­nich Chi­nach; Suz­hou


SJP.pl


suczy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla suki (sa­mi­cy psa), na­le­żą­cy do suki, np. sucza głowa


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do suki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy suki, okre­śla­ją­cy sukę, uży­wa­ny przy suce

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla suki, ma­ją­cy cechy suki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suczynka ż., suczka ż., suczysko n., suka ż., sunia ż.

 przym. sukowaty

 przysł. suczo

Wiktionary


suczynka

pie­szczot­li­wie lub z po­li­to­wa­niem o suce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zdrobn. od: suka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psie we­se­le roz­pierz­cha się na wszyst­kie stro­ny, a su­czyn­ka, skam­ląc ża­ło­śnie i za­pa­da­jąc się po brzuch w śnież­nym pyle, pędzi do na­sze­go wy­kro­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suczka ż., suczysko n., suka ż.

 przym. suczy, sukowaty

 przysł. suczo

Wiktionary


suczysko

zgru­bie­nie od: suka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od suka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek trzy­ma dwa stare su­czy­ska, z któ­ry­mi wy­cho­dzi na spa­ce­ry do parku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sunia ż., suczka ż., suczynka ż., suka ż.

 przym. suczy, sukowaty

 przysł. suczo

Wiktionary


sud.

skrót

 (1.1) = su­dec­ki

Wiktionary


suda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji prze­du­ral­skiej, do­pływ Wołgi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suda – za­to­ka, gmina i miej­sco­wość na Kre­cie
  • Księ­ga Suda – en­cy­klo­pe­dia z cza­sów Bi­zan­cjum
  • Suda (rzeka) – rzeka w Rosji prze­du­ral­skiej, do­pływ Wołgi
  • Suda – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu w stre­fie Ma­ha­ka­li
  • Kenji Suda (ur. 1966) – ja­poń­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Ta­ka­hi­ro Suda (ur. 1981) – ja­poń­ski wio­ślarz
  • Lud­wik Suda (1883-1947) – pol­ski na­u­czy­ciel i po­li­tyk
  • Ma­rian Suda (1900-) – pol­ski ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


sudacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­da­kiem, do­ty­czą­cy Su­da­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudak mrz.

Wiktionary


sudafed

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­za­pal­ne­go i udraż­nia­ją­ce­go nos, za­wie­ra­ją­ce­go pse­u­do­e­fe­dry­nę


SJP.pl


sudak

naz­wi­sko


SJP.pl

Sudak (ukr. "Судак", krm. "Sudaq", ros. "Судак") – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Krymu nad Mo­rzem Czar­nym.

W 2007 roku kom­pleks for­tecz­ny Su­da­ku zo­stał wpi­sa­ny na ukra­iń­ską listę in­for­ma­cyj­ną UNESCO – listę obiek­tów, które Ukra­i­na za­mie­rza roz­pa­trzyć do zgło­sze­nia do wpisu na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia


sudamek

su­da­mek szcza­wiak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


sudan

1. re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Afry­ce;
2. Re­pu­bli­ka Su­da­nu; pań­stwo w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce;

 (1.2) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na w Afry­ce;

Wiktionary

Sudan, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Su­da­nu – pań­stwo po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Afry­ki nad Mo­rzem Czer­wo­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Su­da­nu jest Char­tum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsudãn, AS: sudãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudańczyk m., Sudanka ż., sudan m.

 przym. sudański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Sudanu

Wiktionary


sudanka

ga­tu­nek trawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Su­da­nu

 (1.2) oby­wa­tel­ka Su­da­nu Po­łud­nio­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy przed­tem ani też nigdy potem nie wi­dzia­łem ko­biet tak pię­knych jak Su­dan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdãnka, AS: sudãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudan mrz.

:: fm. Sudańczyk mos.

 przym. sudański

Wiktionary


sudańczyk

oby­wa­tel Su­da­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Su­da­nu

 (1.2) oby­wa­tel Su­da­nu Po­łud­nio­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W każ­dym razie nie był tak dziki jak inni Su­dań­czy­cy z dan­ga­lo­we­go ple­mię­e­mie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: sudãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudan mrz.

:: fż. Sudanka ż.

 przym. sudański

Wiktionary


sudański

zwią­za­ny z Su­da­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Su­da­nu, zwią­za­ny z Su­da­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz po obie­dzie wpa­ko­wa­no po dzie­sięć osób do trzech te­re­no­wych toyot, które cią­gnąc za sobą tu­ma­ny kurzu po­je­cha­ły w kie­run­ku gra­ni­cy su­dań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdãj̃sʲci, AS: sudãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudan mrz., Sudańczyk mos., Sudanka ż.

Wiktionary


sudecki

przy­miot­nik od: Su­de­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­de­ta­mi, do­ty­czą­cy Su­de­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ana­li­za lasów su­dec­kich wska­zu­je na bar­dzo niski sto­pień uroz­ma­i­ce­nia i duży (zbyt duży) udział świer­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdɛt͡sʲci, AS: sudecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudety nmos.

 przym. podsudecki, przedsudecki, śródsudecki, sudeckoniemiecki

Wiktionary


sudeckoniemiecki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Niem­ca­mi su­dec­ki­mi lub z Kra­jem Su­de­tów, do­ty­czą­cy Niem­ców su­dec­kich lub Kraju Su­de­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Niemiec sudecki

 przym. sudecko-niemiecki, sudetoniemiecki, sudecki

 przysł. po sudeckoniemiecku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sudecko-niemiecki, sudetoniemiecki

Wiktionary


suder

naz­wi­sko


SJP.pl


sudermania

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Szwe­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Södermanland, kra­i­na hi­sto­rycz­na w Szwe­cji;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sudermański

Wiktionary


sudermański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­der­ma­nią, do­ty­czą­cy Su­der­ma­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudermania ż.

Wiktionary


sudety

góry w Pol­sce, Cze­chach oraz w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski na po­gra­ni­czu Pol­ski i Czech, roz­cią­ga­ją­cym się po­mię­dzy Do­li­ną Łaby a Bramą Mo­raw­ską;

Wiktionary

Su­de­ty (332.2-6) – zrę­bo­wy łań­cuch gór­ski na ob­sza­rze po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­ski, pół­noc­nych Czech i wschod­nich Nie­miec; naj­wyż­szy szczyt Śnież­ka – 1603 m n.p.m.. Znaj­du­ją się w Po­za­al­pej­skiej Eu­ro­pie Środ­ko­wej, są naj­wyż­szą czę­ścią Ma­sy­wu Cze­skie­go oraz naj­wyż­szy­mi gó­ra­mi Czech.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­wyż­szym szczy­tem Su­de­tów jest Śnież­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdɛtɨ, AS: sudety

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sudecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kraina Sudecka

Wiktionary


sudnik

naz­wi­sko


SJP.pl


sudno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. łódź, czół­no

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbliż do lądu! Po­słu­chaj, jak śpie­wa­my cud­nie! / Nikt tu je­szcze na czar­nym nie przem­knął się sud­nie (…)

Wiktionary


sudocrem

[czy­taj: su­do­krem] marka kre­mów do pie­lę­gna­cji skóry firmy Teva


SJP.pl


sudoku

po­pu­lar­na licz­bo­wa gra lo­gicz­na, wy­wo­dzą­ca się z Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ja­poń­ska ła­mi­głów­ka, w któ­rej za­da­niem jest uzu­peł­nie­nie dia­gra­mu tak, aby w każ­dej ko­lum­nie, każ­dym wier­szu oraz każ­dym mniej­szym kwa­dra­cie zna­la­zło się po jed­nej cyf­rze od 1 do 9;

Wiktionary

Su­do­ku (jap. 数独 sūdoku; od "sūji wa do­kus­hin ni ka­gi­ru", czyli "cyfry muszą być po­je­dyn­cze") – ła­mi­głów­ka, któ­rej celem jest wy­peł­nie­nie dia­gra­mu 9 × 9 w taki spo­sób, aby w każ­dym wier­szu, w każ­dej ko­lum­nie i w każ­dym z dzie­wię­ciu po­gru­bio­nych kwa­dra­tów 3 × 3 (zwa­nych „blo­ka­mi” lub „podk­wa­dra­ta­mi”) zna­la­zło się po jed­nej cyf­rze od 1 do 9.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­chał zajął pier­wsze miej­sce w ogól­no­pol­skich za­wo­dach w su­do­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈdɔku, AS: sudoku

Wiktionary


sudolski

naz­wi­sko


SJP.pl


sudoma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w ob­wo­dzie pskow­skim Rosji, lewy do­pływ Sze­ło­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sudomski

Wiktionary


sudomski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­do­mą, do­ty­czą­cy Su­do­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sudoma ż.

Wiktionary


sudowski

kul­tu­ra su­dow­ska - kul­tu­ra ar­che­o­lo­gicz­na epoki że­la­za


SJP.pl


sudoł

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sudoł – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim
  • Sudoł – potok, do­pływ Bia­łej
  • Sudół, Sudoł – potok, do­pływ Prąd­ni­ka
  • Sudół Do­mi­ni­kań­ski – potok, do­pływ Prąd­ni­ka
  • Sara Sudoł – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Jan Sudoł – poseł II RP
  • Adam Sudoł – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fran­ci­szek Sudoł (1892–1940) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Grze­gorz Sudoł (ur. 1978) – lek­ko­at­le­ta, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Iwona Sudoł-Szo­piń­ska – pol­ska le­kar­ka, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych
  • Jerzy Sudoł – pol­ski tre­ner lek­kiej at­le­ty­ki, były wi­ce­pre­zes Pol­skie­go Związ­ku Lek­kiej At­le­ty­ki
  • Sta­ni­sław Sudoł – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia


sudzin

Su­dzin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wieś Su­dzin jest naj­bar­dziej od­da­lo­ną wsią ze wszyst­kich wsi wcho­dzą­cych w skład gminy Żytno (za­rów­no w linii pro­stej na mapie jak i ze wzglę­du na po­łą­cze­nia dro­go­we). Je­że­li cho­dzi o naj­krót­sze po­łą­cze­nia dro­go­we (cho­dzi o drogi o na­wierzch­ni as­fal­to­wej) wieś Su­dzin od Żytna dzie­li 18 km.

Wikipedia


sudzinek

Su­dzi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Do 1954 roku wieś znaj­do­wa­ła się w gmi­nie Ma­lu­szyn, a w la­tach 1954-1972 w gro­ma­dzie Ma­lu­szyn.

Wikipedia


sue

Sue (jap. 須恵町 Sue-machi) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Kiu­siu, w pre­fek­tu­rze Fu­ku­o­ka. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 28 628 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 1755,2 os./km².

Wikipedia


suehiro

skła­da­ny wach­larz ja­poń­ski, ogi, sensu


SJP.pl


sueski

przy­miot­nik od: Suez (mia­sto w Egip­cie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Su­e­zem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suez mrz., suezyjczyk mos., suezyjka ż.

Wiktionary


suez

1. mia­sto w Egip­cie;
2. pro­win­cja gu­ber­na­tor­ska w Egip­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we w Egip­cie;

Wiktionary

Suez ( ‏السويس‎, "As-Su­wa­ys"; egip. arab. "Is-Suwēs"; Κλῦσμα) – mia­sto por­to­we w pół­noc­no-wschod­nim Egip­cie, sto­li­ca mu­ha­fa­zy Suez. Po­ło­żo­ne jest na po­łud­nio­wym krań­cu Przes­my­ku Su­e­skie­go, nad Za­to­ką Su­e­ską, a w jego po­bli­żu znaj­du­je się wej­ście do Ka­na­łu Su­e­skie­go. Mia­sto zo­sta­ło kom­plet­nie zni­szczo­ne po woj­nie Iz­ra­el­sko-arab­skiej w 1967 roku, prze­bu­do­wa­no je po po­now­nym ot­war­ciu ka­na­łu, w 1975 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsuwɛs, AS: suu̯es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suezyjczyk mos., suezyjka ż.

 przym. sueski

Wiktionary


suezyjczyk

miesz­ka­niec Suezu (mia­sta w Egip­cie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Suezu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suez mrz.

:: fż. suezyjka ż.

 przym. sueski

Wiktionary


suezyjka

miesz­kan­ka Suezu (mia­sta w Egip­cie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Suezu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Suez mrz.

:: fm. suezyjczyk mos.

 przym. sueski

Wiktionary


sufata

ro­dzaj sieci ry­bac­kiej, roz­pię­tej na dwóch po­łą­czo­nych drą­gach, uży­wa­nej do odło­wu ryb ze sta­wów; szu­fa­ta


SJP.pl

Su­fa­ta – na­rzę­dzie ry­bac­kie wy­ko­na­ne z sie­cio­wej tka­ni­ny roz­pię­tej mię­dzy trzon­ka­mi, słu­żą­ce do odło­wu ryb ze sta­wów.

Wikipedia


sufczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suf­czyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Dębno
  • Suf­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel
  • Suf­czyn – dawna gro­ma­da w po­wie­cie brze­skim
  • Suf­czyn – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ot­woc­kim
  • Suf­czyn – ko­le­jo­wa sta­cja to­wa­ro­wa w Gadce, w gmi­nie Koł­biel, w po­wie­cie ot­woc­kim, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Suf­czy­na

Wikipedia


sufeta

jeden z dwóch naj­wyż­szych urzęd­ni­ków sta­ro­żyt­nej Kar­ta­gi­ny


SJP.pl


suffolk

[czy­taj: safek] an­giel­ska rasa owcy do­mo­wej


SJP.pl

Suf­folk – hrab­stwo ad­mi­ni­stra­cyj­ne (nie­me­tro­po­li­tal­ne), ce­re­mo­nial­ne i hi­sto­rycz­ne we wschod­niej An­glii, w re­gio­nie East of En­gland, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Pół­noc­nym, na ob­sza­rze kra­i­ny ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­nej zwa­nej An­glią Wschod­nią ("East An­glia").

Wikipedia


sufi

zwo­len­nik, pro­pa­ga­tor su­fiz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca su­fiz­mu, mi­styk mu­zuł­mań­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufʲi, AS: sufʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufizm m.

 przym. suficki

Wiktionary


suficik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sufit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sufit, lecz tylko mały su­fi­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufit m.

 przym. sufitowy

Wiktionary


suficki

→ sufi, → su­fi­ta, → su­fizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z su­fiz­mem

Wiktionary

Patrz:

sufi, → sufita, → sufizm

Przykłady

 (1.1) W każdy pią­tek, około go­dzi­ny 11:00, w sta­rym me­cze­cie w Duisi zbie­ra się ko­bie­ce bract­wo su­fic­kie na­le­żą­ce do wirdu Kunta-Hadżi Kis­szi­je­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈfʲit͡sʲci, AS: sufʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufizm m., sufi m.

Wiktionary


sufiks

cząst­ka sło­wot­wór­cza wy­stę­pu­ją­ca w for­ma­cjach sło­wot­wór­czych po rdze­niu; przy­ro­stek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. gram. afiks wy­stę­pu­ją­cy za rdze­niem; przy­ro­stek;

 (1.2) in­form. napis, który jest koń­ców­ką in­ne­go na­pi­su;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sło­wie „kotek” „-ek” jest su­fik­sem.

 (1.2) Aby po­łą­cze­nie dzia­ła­ło po­praw­nie trze­ba zmie­nić su­fiks DNS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufʲiks, AS: sufʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afiksacja ż., fiksacja ż., fiksat m., fiksum n., fiks mrz.

 przym. sufiksowy, sufiksalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyrostek, końcówka

Wiktionary


sufiksacja

two­rze­nie no­wych wy­ra­zów przy po­mo­cy su­fik­sów


SJP.pl


sufiksalny

ut­wo­rzo­ny za po­mo­cą su­fik­su; bę­dą­cy su­fik­sem; przy­rost­ko­wy


SJP.pl


sufiksoid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nie­sa­mo­dziel­na, pow­ta­rzal­na cząst­ka sło­wot­wór­cza o obcej ety­mo­lo­gii i cha­rak­te­rze lek­sy­kal­no-gra­ma­tycz­nym, wy­stę­pu­ją­ca w for­ma­cjach zło­żo­nych (jed­no­stron­nie mo­ty­wo­wa­nych) bez­poś­red­nio po rdze­niu lub po pod­sta­wie sło­wot­wór­czej, która pełni funk­cję środ­ka de­ry­wa­cyj­ne­go, a w pa­ra­fra­zie ana­li­tycz­nej za­stę­po­wa­na jest przez odręb­ny, niez­wią­za­ny z nią for­mal­nie lek­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za su­fik­so­i­dy uz­na­ję afik­so­i­dy, które zaj­mu­ją po­zy­cję po pod­sta­wie sło­wot­wór­czej (cza­sem rów­nież afik­so­i­dal­nej), por. -biont ‘or­ga­nizm’ w sło­wie ok­sy­biont [...].

 (1.1) Su­fik­so­i­dy wy­stę­pu­ją w for­ma­cjach sło­wot­wór­czych po rdze­niu, por. czło­ny typu: -bur­ger [...], np. gó­ral­bur­ger; -gate [...], np. dro­gów­ka­ga­te [...].

 (1.1) Ter­mi­ny pre­fik­so­id i su­fik­so­id wpro­wa­dza­ją jed­nak stre­fę przej­ścio­wą po­mię­dzy de­ry­wa­cją pro­stą a kom­po­zy­cją, stre­fę, w któ­rej nowe struk­tu­ry mogą być – w skraj­nych przy­pad­kach – two­rzo­ne bez te­ma­tów sło­wot­wór­czych, tylko z sa­mych -oidów [...].

Wiktionary


sufiksowy

przy­miot­nik od: su­fiks


SJP.pl


sufit

po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca po­mie­szcze­nie od góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. górna ścia­na po­mie­szcze­nia

Wiktionary

Sufit – dolna, wi­docz­na z po­mie­szcze­nia część stro­pu, wy­pra­wio­na naj­czę­ściej tyn­kiem lub po­kry­ta in­ne­go ro­dza­ju wy­koń­cze­niem.

Sufit pod­wie­sza­ny – sufit o lek­kiej kon­struk­cji, umie­szczo­ny po­ni­żej stro­pu, aby ut­wo­rzyć np. spe­cjal­ną prze­strzeń (tzw. "prze­strzeń tech­no­lo­gicz­na") na in­sta­la­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co dla cie­bie jest su­fi­tem, dla mnie jest po­dło­gą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufʲit, AS: sufʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufitówka ż., podsufitka ż., suficiarz m.

:: zdrobn. suficik m.

 przym. sufitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strop, sklepienie; daw. sklep

Wiktionary


sufita

wyz­naw­ca su­fiz­mu (kie­run­ku mi­stycz­no-asce­tycz­ne­go w is­la­mie)


SJP.pl


sufitologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­for­ma­cja trud­na do zwe­ry­fi­ko­wa­nia

Wiktionary


sufitować

śro­do­wi­sko­wo:
1. my­śleć; dumać, głów­ko­wać;
2. sza­leć, wa­rio­wać


SJP.pl


sufitowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z su­fi­tem, do­ty­czą­cy su­fi­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsufʲiˈtɔvɨ, AS: sufʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufit m., suficik m., sufitówka ż.

Wiktionary


sufizm

kie­ru­nek mi­stycz­no-asce­tycz­ny w is­la­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­ski mi­sty­cyzm;

Wiktionary

Su­fizm ( ‏تصوف‎ "taṣawwuf") – zbior­cze okre­śle­nie roz­ma­i­tych nur­tów mi­stycz­nych w is­la­mie. Jest on próbą osią­gnię­cia jed­no­ści z bo­skim Ab­so­lu­tem. W naj­po­wszech­niej­szej for­mie po­le­ga na re­gu­lar­nych mod­lit­wach, re­cy­ta­cji for­muł re­li­gij­nych i bo­skich imion, gru­po­wych śpie­wach (qaw­wa­li), stu­dio­wa­niu świę­tych pism is­la­mu, a prze­de wszyst­kim na wy­par­ciu się włas­ne­go ego. Jed­ny­mi z najz­nacz­niej­szych su­fich byli Rabia Al-Basri, Dżu­najd, Al-Hal­ladż, Al-Gha­za­li, Ibn ʾArabi i Rumi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez­spor­nie pod­sta­wą su­fiz­mu jest wła­ści­wie od­czy­ty­wa­ny, kon­tem­plo­wa­ny i in­ter­pre­to­wa­ny Koran. Z niego sufi czer­pią prze­de wszyst­kim in­spi­ra­cję dla wyz­na­wa­nej przez sie­bie fi­lo­zo­fii sza­cun­ku dla czło­wie­ka […], po­sza­no­wa­nia dla in­nych re­li­gii […], po­ko­ju […] oraz nie­posz­la­ko­wa­ne­go po­stę­po­wa­nia […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufʲism̥, AS: sufʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. suficki

 rzecz. sufi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistycyzm

Wiktionary


suflaki

rzad­ko: po­pu­lar­na po­tra­wa grec­ka w po­sta­ci szasz­ły­ka wie­przo­we­go, dro­bio­we­go lub ba­ra­nie­go; so­uv­la­ki, suv­la­ki


SJP.pl


sufler

osoba od­po­wia­da­ją­ca za ko­or­dy­na­cję i zgod­ność z pla­nem prze­bie­gu przed­sta­wie­nia, w szcze­gól­no­ści pod­po­wia­da­ją­ca ak­to­ro­wi zza kur­ty­ny lub ze spe­cjal­ne­go miej­sca na sce­nie w sy­tu­a­cji, gdy aktor za­pom­ni tek­stu pod­czas in­sce­ni­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. osoba pod­po­wia­da­ją­ca ak­to­rom tekst roli na pró­bach i pod­czas przed­sta­wień w spo­sób nie­wi­docz­ny dla widza;

Wiktionary

Su­fler – w te­a­trze lub ope­rze osoba pod­po­wia­da­ją­ca ak­to­ro­wi lub śpie­wa­ko­wi pier­wsze słowa tek­stu na kilka se­kund przed ich wy­po­wie­dze­niem. Obec­nie su­fler znaj­du­je się za ku­li­sa­mi, nie­wi­docz­ny dla wi­dzów; daw­niej miał swoje miej­sce w tzw. budce su­fle­ra, czę­sto usy­tu­o­wa­nej na pro­sce­nium, przy­kry­ty przed pu­blicz­no­ścią ozdob­ną musz­lą. Su­fle­rzy zaz­wy­czaj nie wy­cho­dzą na scenę. Czę­sto też su­fle­rzy za­sia­da­li na gór­nej czę­ści sceny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsuflɛr, AS: sufler

Wiktionary

Powiązane:

 czas. suflerować ndk., suflować ndk.

 przym. suflerski

Wiktionary


suflerka

→ su­fler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zawód su­fle­ra

Wiktionary

Patrz:

sufler

suflerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z su­fle­rem, do­ty­czą­cy su­fle­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufler mos.

 czas. suflerować ndk., suflować ndk.

Wiktionary


suflet

ro­dzaj de­se­ru przy­rzą­dza­ne­go z bia­łek ubi­tych na pianę i roz­tar­tych owo­ców lub wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. lekka pie­czo­na po­tra­wa przy­rzą­dza­na na bazie żół­tek utar­tych z cu­krem lub ma­słem oraz piany ubi­tej z bia­łek, po­da­wa­na na go­rą­co;

Wiktionary

Su­flet – ro­dzaj lek­kie­go, po­da­wa­ne­go na go­rą­co wy­pie­ku, przy­rzą­dza­ne­go na bazie utar­tych z cu­krem lub ma­słem żół­tek jaj oraz piany ubi­tej z bia­łek. Do­dat­ko­we skład­ni­ki masy na su­flet to np. bułka tarta, orze­chy, mig­da­ły, prze­cie­ry owo­co­we albo wa­rzyw­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wy­ję­ciu z pie­kar­ni­ka su­flet szyb­ko opada, na­le­ży go więc za­pie­kać tuż przed po­da­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuflɛt, AS: suflet

Wiktionary


sufletowy

→ su­flet


SJP.pl

Patrz:

suflet

suflować

wy­ko­ny­wać pracę su­fle­ra, pod­po­wia­dać ak­to­rom tekst


SJP.pl


sufozja

wy­płu­ki­wa­nie czą­stek mi­ne­ra­łów przez wody po­dziem­ne


SJP.pl

Su­foz­ja (ang. "pi­ping", "soil pi­ping", "tun­nel ero­sion") – pro­ces ge­o­lo­gicz­ny, ge­o­mor­fo­lo­gicz­ny i hy­dro­dy­na­micz­ny po­le­ga­ją­cy na me­cha­nicz­nym ewen­tu­al­nie che­micz­nym wy­płu­ki­wa­niu czą­stek gleby (mi­ne­ra­łów) lub skał przez wodę opa­do­wą oraz po­dziem­ną, która in­fil­tru­je po­przez glebę lub skałę.

Wikipedia


sufozyjny

→ su­foz­ja


SJP.pl

Patrz:

sufozja

sufragalny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z su­fra­ga­nią, od­no­szą­cy się do su­fra­ga­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufragan mos., sufragania ż.

Wiktionary


sufragan

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: bi­skup po­moc­ni­czy, pod­le­gły bi­sku­po­wi die­cez­ji lub me­tro­po­li­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. bi­skup die­cez­ji su­fra­gal­nej;

 (1.2) daw. pot. bi­skup po­moc­ni­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wych in­for­ma­cji do­star­czy­ła od­kry­ta nie­daw­no in­skryp­cja poś­wiad­cza­ją­ca, że ko­ściół był poś­wię­co­ny przez Ja­ro­sła­wa su­fra­ga­na dzia­ła­ją­ce­go w imie­niu bi­sku­pa kra­kow­skie­go Zbi­gnie­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufragania ż.

 przym. sufragalny

Wiktionary


sufragania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. die­cez­ja na­le­żą­ca do me­tro­po­lii, lecz nie­bę­dą­ca jej sto­li­cą;

Wiktionary

Su­fra­ga­nia – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim die­cez­ja, która na­le­ży do pro­win­cji (me­tro­po­lii), ale nie jest jej sto­li­cą. Su­fra­ga­nia­mi zaz­wy­czaj są zwy­kłe die­cez­je, jed­nak zda­rza­ją się też ar­chi­die­cez­je. Na czele su­fra­ga­nii stoi bi­skup su­fra­gan.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sufragan mos.

 przym. sufragalny

Wiktionary


sufrażysta

zwo­len­nik su­fra­żyz­mu


SJP.pl


sufrażystka

każda człon­ki­ni ko­bie­cej grupy pow­sta­łej w po­ło­wie XIX wieku, do­ma­ga­ją­cej się praw wy­bor­czych dla ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. dzia­łacz­ka wal­czą­ca o prawa wy­bor­cze dla ko­biet na prze­ło­mie XIX i XX wieku (głów­nie w kra­jach an­glo­sa­skich);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak an­giel­ska su­fra­żyst­ka Em­me­li­ne Pank­hurst po­pro­wa­dzi­ła marsz na par­la­ment i wraz ze swo­i­mi to­wa­rzysz­ka­mi sto­czy­ła kil­ku­go­dzin­ną bitwę z po­li­cją, było wia­do­mo, że ko­bie­ty już nie ustą­pią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufrażyzm m., antysufrażyzm m., sufrażetka ż.

:: fm. sufrażysta m.

 przym. sufrażystowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emancypantka, sufrażetka

Wiktionary


sufrażyzm

ruch dzia­ła­ją­cy na prze­ło­mie XIX i XX w. w Wiel­kiej Bry­ta­nii i USA, wal­czą­cy o prawa wy­bor­cze dla ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. pol. ruch ak­ty­wi­stycz­ny, wal­czą­cy o prawa wy­bor­cze dla ko­biet (głów­nie w kra­jach an­glo­sa­skich);

Wiktionary

Su­fra­żyzm ( suf­fra­gium – głos wy­bor­czy) – ruch ak­ty­wi­stycz­ny dzia­ła­ją­cy w Wiel­kiej Bry­ta­nii i Sta­nach Zjed­no­czo­nych wal­czą­cy o prawa wy­bor­cze dla ko­biet w końcu XIX i na po­cząt­ku XX wieku, zwła­szcza przed roz­po­czę­ciem I wojny świa­to­wej. Su­fra­żyst­ka­mi na­zy­wa­no w szcze­gól­no­ści człon­ki­nie za­ło­żo­nej w roku 1903 w Wiel­kiej Bry­ta­nii or­ga­ni­za­cji Women’s So­cial and Po­li­ti­cal Union.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. antysufrażyzm mrz., sufrażystka ż.

 przym. sufrażystowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emancypacja

Wiktionary


sug

skró­to­wiec

 (1.1) = Spe­cja­li­stycz­ny Urząd Gór­ni­czy

Wiktionary

SuG (jap. サグ Sagu) – ja­poń­ski roc­ko­wy ze­spół os­ha­re kei za­ło­żo­ny w 2006 roku. Ze­spół wydał dwa EPs, dwa pełne al­bu­my stu­dyj­ne oraz kilka sin­gli. Do 2009 roku ze­spół współ­pra­co­wał z Indie PSC, po­dod­dzia­łem PS Com­pa­ny. W 2010 roku pod­pi­sa­li kon­trakt z wyt­wór­nią Pony Ca­ny­on, i do­łą­czy­li do czo­łów­ki naj­waż­niej­szych ze­spo­łów w PS Com­pa­ny.

Wikipedia


sugajno

Su­gaj­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brzo­zie.

Wikipedia


sugalski

naz­wi­sko


SJP.pl


sugerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|su­ge­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuɡɛrɔˈvãɲɛ, AS: sugerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sugerować

Wiktionary


sugerować

pod­su­wać komuś nie wprost ja­kieś roz­wią­za­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­no­wić posz­la­kę dla ja­kie­goś wnio­sku

 (1.2) pod­su­wać komuś nie wprost ja­kieś roz­wią­za­nie

 (1.3) czy­nić aluz­ję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­kry­cie pew­nych an­ty­bio­ty­ków w żyw­no­ści dro­bio­wej sil­nie su­ge­ru­je dal­sze uży­cie tych leków po­mi­mo za­ka­zu wpro­wa­dzo­ne­go w życie w 2005 roku przez ame­ry­kań­ską Agen­cję Żyw­no­ści i Leków.

 (1.2) Rze­czy­wi­ście, prze­mil­cza­łem część in­for­ma­cji, ale, niech pan sobie przy­pom­ni, su­ge­ro­wa­łem, by za­czął pan po­szu­ki­wa­nia w war­szaw­skim WDM-ie.

 (1.2) Wła­dze oś­wia­to­we Łodzi su­ge­ro­wa­ły dy­rek­to­rom szkół, aby nie pła­ci­li za za­stęp­stwa do­raź­ne, tylko roz­li­cza­li je w ra­mach tzw. go­dzi­ny kar­cia­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuɡɛˈrɔvat͡ɕ, AS: sugerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sugestia ż., sugerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. kazać sądzić, podsuwać myśl, proponować, skłaniać ku, wskazywać

 (1.2) naprowadzać, poddawać, podpowiadać, pot. podrzucać, podsuwać, radzić, suponować

 (1.3) czynić aluzje, dawać do zrozumienia

Wiktionary


sugestia

1. wpły­wa­nie na czy­jeś po­stę­po­wa­nie, po­glą­dy;
2. pod­su­mo­wa­nie ja­kichś opi­nii;
3. po­tocz­nie: pro­po­zy­cja, na­mo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­ko­ny­wa­nie kogoś;

Wiktionary

Su­ge­stia – ro­dzaj bez­poś­red­nie­go prze­ka­zu, po­przez który dana osoba wy­wie­ra wpływ na de­cyz­je, prze­ko­na­nia, myśli, opi­nie i za­cho­wa­nie innej osoby lub grupy osób, nie od­wo­łu­jąc się do ra­cjo­nal­nej ar­gu­men­ta­cji i nie sto­su­jąc przy­mu­su.

Su­ge­stia psy­cho­lo­gicz­na to pro­ces, w któ­rym idea (myśl) jest in­du­ko­wa­na lub przy­ję­ta przez dru­gie­go czło­wie­ka, bez ar­gu­men­tów czy po­le­ce­nia lub przy­mu­su. W ko­mu­ni­ka­cji in­ter­per­so­nal­nej to sek­wen­cyj­ny pro­ces, w któ­rym jedna myśl lub wy­o­bra­że­nie pro­wa­dzi do dru­gie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: suˈɡɛstʲja, AS: sugestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sugerować

 przym. sugestyjny, sugestywny

Wiktionary


sugestywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób su­ge­styw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sugestywność ż.

 przym. sugestywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobitnie, jasno, wyraziście

Wiktionary


sugestywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: su­ge­styw­nie


SJP.pl


sugestywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: su­ge­styw­ny


SJP.pl


sugestywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest su­ge­styw­ne; cecha tych, któ­rzy są su­ge­styw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sugestywny

 przysł. sugestywnie

Wiktionary


sugestywny

sil­nie dzia­ła­ją­cy na myśli i wy­o­braź­nię; wy­ra­zi­sty, ek­spre­syw­ny, ek­spre­syj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­wie­ra­ją­cy silny wpływ na czy­jeś myśli i wy­o­braź­nię, na­rzu­ca­ją­cy komuś spo­sób my­śle­nia; bar­dzo prze­ko­nu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Afisz musi być przej­rzy­sty, za­wie­rać zatem tylko su­ge­styw­ne hasła, a nie wy­wo­dy czy uza­sad­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsuɡɛˈstɨvnɨ, AS: sugestyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sugestywność ż., sugestia ż.

 przysł. sugestywnie

Wiktionary


sugilit

mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. jubil. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, przyj­mu­ją­cy barwy w od­cie­niach różu i fio­le­tu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ju­bi­ler­stwie;

Wiktionary

Su­gi­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów; krze­mian pier­ście­nio­wy. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów wy­jąt­ko­wo rzad­kich, słabo zna­nych.

Nazwa po­cho­dzi od od­kryw­cy mi­ne­ra­łu – ja­poń­skie­go pe­tro­gra­fa Ken-ichi Su­gie­go (1901–1948).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iwona miała na sobie prze­pię­kny na­szyj­nik z su­gi­li­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈɟilʲit, AS: suǵilʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzemian pierścieniowy

Wiktionary


sugoj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ma­ga­dań­skim; prawy do­pływ Ko­ły­my;

Wiktionary

Sugoj, "Buk­sun­da" (ros. Сугой) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ma­ga­dań­skim; prawy do­pływ Ko­ły­my. Dłu­gość 347 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 26 100 km².

Źró­dła w Gó­rach Ko­łym­skich, opły­wa od wscho­du i pół­no­cy Góry Om­suk­czań­skie, pły­nie w głę­bo­kiej do­li­nie, dzie­ląc się na ra­mio­na. W do­rze­czu wy­stę­pu­ją złoża węgla ka­mien­ne­go.

Wikipedia


suhak

ga­tu­nek an­ty­lo­py wy­stę­pu­ją­cy w Azji, sumak;


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Saiga|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków ko­pyt­nych z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych;

 (1.2) zool. ko­pyt­ny z ro­dza­ju su­ha­ków (1.1)

 (1.3) kulin. mięso su­ha­ka (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W plej­sto­ce­nie su­ha­ki za­miesz­ki­wa­ły Ame­ry­kę Pół­noc­ną.

 (1.3) Nie wolno jeść su­ha­ka.

Wiktionary


suharto

Mo­ha­med Su­har­to (ur. 8 czerw­ca 1921 w Ke­mu­suk, zm. 27 stycz­nia 2008 w Dża­kar­cie) – po­li­tyk in­do­ne­zyj­ski, woj­sko­wy i pre­zy­dent In­do­nez­ji w la­tach 1967–1998.

Wikipedia


suiboku

ja­poń­skie ma­lar­stwo czar­no-białe, w któ­rym sto­su­je się tusz do ma­lo­wa­nia na pa­pie­rze lub jed­wa­biu, po­pu­lar­ne w XIV-XVII wieku


SJP.pl


suicydalny

do­ty­czą­cy sa­mo­bój­stwa; sa­mo­bój­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. zwią­za­ny z sa­mo­bój­stwem w uję­ciu na­u­ko­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wa­nia su­i­cy­dal­ne u osób osa­dzo­nych mogą mieć zwią­zek z próbą ma­ni­pu­la­cji ma­ją­cą na celu zdo­by­cie mak­sy­mal­nej kon­tro­li nad oto­cze­niem, w jakim się znaj­du­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsujit͡sɨˈdalnɨ, AS: sui ̯icydalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suicydolog mos., suicydolożka ż., suicydologia ż., suicydalność ż.

 przym. suicydologiczny

 przysł. suicydalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samobójczy

Wiktionary


suicydolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ba­da­nia sa­mo­bójstw i ich przy­czyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ek­spert w dzie­dzi­nie su­i­cy­do­lo­gii, spe­cja­li­sta od ba­da­nia i za­po­bie­ga­nia sa­mo­bój­stwom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy zatem media nie po­win­ny w ogóle po­ru­szać tego te­ma­tu? Wy­da­je się, że naj­lep­szy bę­dzie tu „złoty śro­dek”, czyli roz­sąd­na współ­pra­ca me­diów i su­i­cy­do­lo­gów ma­ją­ca na celu nie po­py­cha­nie do sa­mo­bój­stwa, ale od­wo­dze­nie od niego (przez np. po­pu­la­ry­za­cję in­for­ma­cji o pracy pla­ców­ka­a­có­wek po­ma­ga­ją­cych lu­dziom za­gro­żo­nych sa­mo­bój­stwem).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suicydologia ż.

:: fż. suicydolożka ż.

 przym. suicydologiczny, suicydalny

Wiktionary


suicydologia

in­ter­dy­scy­pli­nar­na nauka ba­da­ją­ca zja­wi­sko sa­mo­bój­stwa w róż­nych spo­łe­czeń­stwach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. in­ter­dy­scy­pli­nar­na nauka zaj­mu­ją­ca się pro­ble­ma­ty­ką sa­mo­bójstw i sze­ro­ko po­ję­tą au­to­de­struk­tyw­no­ścią;

Wiktionary

Su­i­cy­do­lo­gia – in­ter­dy­scy­pli­nar­na nauka zaj­mu­ją­ca się sa­mo­bój­stwa­mi, pró­ba­mi sa­mo­bój­czy­mi oraz sze­ro­ko po­ję­tą au­to­de­struk­tyw­no­ścią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsujit͡sɨdɔˈlɔɟja, AS: sui ̯icydoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suicydolog mos., suicydolożka ż.

 przym. suicydologiczny, suicydalny

Wiktionary


suicydologiczny

→ su­i­cy­do­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z su­i­cy­do­lo­gią, do­ty­czą­cy su­i­cy­do­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

suicydologia

Wymowa:

IPA: ˌsujit͡sɨdɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: sui ̯icydoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suicydologia ż., suicydolog mos.

 przym. suicydalny

Wiktionary


suicydolożka

→ su­i­cy­do­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ek­spert­ka w dzie­dzi­nie su­i­cy­do­lo­gii, spe­cja­list­ka od ba­da­nia i za­po­bie­ga­nia sa­mo­bój­stwom

Wiktionary

Patrz:

suicydolog

Powiązane:

 rzecz. suicydolog mos., suicydologia ż.

 przym. suicydalny

Wiktionary


suita

utwór mu­zycz­ny zło­żo­ny z kilku kon­tra­stu­ją­cych ze sobą czę­ści o cha­rak­te­rze ta­necz­nym, bie­siad­nym; par­ti­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wie­locz­ło­no­wy utwór zło­żo­ny z kon­tra­stu­ją­cych ze sobą ele­men­tów;

Wiktionary

Suita [z fr. na­stęp­stwo, ko­lej­ność] – cy­klicz­ny utwór in­stru­men­tal­ny zło­żo­ny z kilku sa­mo­dziel­nych czę­ści o cha­rak­te­rze ta­necz­nym.

Po­cząt­ki suity można zna­leźć w mu­zy­ce re­ne­san­su, jed­nak roz­wi­nę­ła się ona do­pie­ro w ba­ro­ku, uksz­tał­to­wa­na przez kla­we­sy­ni­stów fran­cu­skich. W róż­nych po­sta­ciach przetr­wa­ła do XX wieku.

Wikipedia


suitowy

przy­miot­nik od: suita (utwór mu­zycz­ny)


SJP.pl


suivisme

[czy­taj: suiWISM] z fran­cu­skie­go: skłon­ność do bez­kry­tycz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia po­le­ceń prze­ło­żo­nych, przy­wód­ców


SJP.pl


sujak

naz­wi­sko


SJP.pl


sujecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sujka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sujka – pol­ska mu­zycz­ka, właśc. Iwona Król
  • Krzysz­tof Sujka – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Piotr Sujka – pol­ski ba­si­sta roc­ko­we­go ze­spo­łu IRA
  • Sójka

Wikipedia


sujkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Suj­kow­ski – pol­ski ge­o­graf, po­li­tyk
  • Bo­gu­sław Suj­kow­ski – le­śnik, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go i autor po­wie­ści hi­sto­rycz­nych
  • Zbi­gniew Le­li­wa-Suj­kow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Zie­mo­wid Suj­kow­ski – pol­ski fizyk ją­dro­wy

Wikipedia


suk

bazar, hand­lo­wa dziel­ni­ca mu­zuł­mań­ska; czar­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. bazar w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du lub hand­lo­wa dziel­ni­ca mu­zuł­mań­ska, czę­sto pod da­chem;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: suka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cyril Suk – cze­ski te­ni­si­sta
  • Josef Suk – cze­ski kom­po­zy­tor
  • Gri­go­rij Suk – as lot­nict­wa ro­syj­skie­go
  • František Janda-Suk – cze­ski lek­ko­at­le­ta
  • Suk Ahras – mia­sto w Al­gie­rii
  • Suk Ahras – pro­win­cja w Al­gie­rii
  • Suk al-Gharb – miej­sco­wość w Li­ba­nie
  • Ha­u­mat as-Suk – mia­sto w Tu­nez­ji
  • Chu­raj­bat as-Suk – mia­sto w Jor­da­nii
  • Suk asz-Szu­juch – mia­sto w Iraku
  • suk – arab­skie tar­go­wi­sko
  • suk – cho­ro­ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suk to naj­waż­niej­sze miej­sce w każ­dym arab­skim mie­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suk, AS: suk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarszy

Wiktionary


suka

1. sa­mi­ca psa;
2. obraź­li­wie o ko­bie­cie;
3. po­tocz­nie o sa­mo­cho­dzie po­li­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca psa do­mo­we­go lub in­ne­go zwie­rzę­cia pso­wa­te­go

 (1.2) przen. wulg. pejor. ko­bie­ta, zwła­szcza źle pro­wa­dzą­ca się

 (1.3) przen. wulg. obraź. pejor. ko­bie­ta zimna, zło­śli­wa lub niew­dzięcz­na

 (1.4) przen. wulg. męż­czyz­na ule­gły sek­su­al­nie in­ne­mu męż­czyź­nie

 (1.5) etn. muz. sta­ro­pol­ski smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, z grupy chor­do­fo­nów lu­do­wych, przy­po­mi­na­ją­cy skrzyp­ce;

 (1.6) etn. odzież. duży koł­nierz opa­da­ją­cy na plecy w suk­ma­nie bę­dą­cej ele­men­tem mę­skie­go stro­ju Kra­ko­wia­ków wschod­nich

 (1.7) przen. slang. sa­mo­chód po­li­cyj­ny, szcze­gól­nie przez­na­czo­ny do prze­wo­zu więź­niów

 (1.8) przen. środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa spa­li­no­wa serii SU45 lub SU46

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sa­mi­ca psa do­mo­we­go, a także in­nych zwie­rząt z ro­dzi­ny pso­wa­tych
  • pe­jo­ra­tyw­na nazwa mi­li­cyj­nej i po­li­cyj­nej wer­sji sa­mo­cho­du Nysa i in­nych ra­dio­wo­zów
  • suka – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • duży koł­nierz opa­da­ją­cy na plecy w suk­ma­nie bę­dą­cej ele­men­tem mę­skie­go stro­ju kra­ko­wia­ków wschod­nich
  • żar­go­no­wa nazwa lo­ko­mo­tyw spa­li­no­wych SU45 i SU46
  • sukka (hebr. Suka) - sza­łas bu­do­wa­ny z okaz­ji świę­ta Suk­kot

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza suka i pies są­sia­da mają szcze­nię­ta.

 (1.3) Co za suka!

 (1.4) Dobra suka z niego, nikt tak nie cią­gnie lachy jak on!

 (1.7) Gliny wła­śnie zwi­nę­ły Józka do suki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuka, AS: suka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sucz ż.

:: zdrobn. suczka ż., sunia ż.

:: zgrub. suczysko n.

 przym. suczy, sukowaty

 przysł. suczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wulg. dziwka, kurwa, kurwiszcze, kurwiszon, lafirynda, lampucera, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara

 (1.3) sucz, suczysko, wredola, ropela

 (1.7) kabaryna

Wiktionary


sukarno

Su­kar­no, także "Bung Karno" (ur. 6 czerw­ca 1901 w Su­ra­bai, zm. 21 czerw­ca 1970 w Dża­kar­cie) – pier­wszy pre­zy­dent nie­pod­le­głej In­do­nez­ji.

Wikipedia


sukcedować

1. w pra­wie: dzie­dzi­czyć (odzie­dzi­czyć), otrzy­my­wać (otrzy­mać) w spad­ku;
2. daw­niej: na­stę­po­wać (na­stą­pić) po kimś lub po czymś


SJP.pl


sukces

1. po­myśl­ny wynik ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, osią­gnię­cie za­mie­rzo­ne­go celu
2. zdo­by­cie sławy, ma­jąt­ku, wy­so­kiej po­zy­cji itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­rzyst­ny wynik

 (1.2) osią­gnię­cie bo­gact­wa, sławy; zro­bie­nie ka­rie­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • suk­ces – dzia­ła­nie na naj­wyż­szym po­zio­mie moż­li­wo­ści jed­nost­ki
  • Suk­ces – film ra­dziec­ki z 1985 roku
  • Suk­ces – film pol­ski z 2003 roku
  • Suk­ces – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1995 roku
  • Suk­ces – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2000 roku
  • Suk­ces – pol­ski mie­sięcz­nik
  • Suk­ces – album Cze­sła­wa Nie­me­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ope­ra­cja usu­nię­cia wy­rost­ka ro­bacz­ko­we­go za­koń­czy­ła się suk­ce­sem.

 (1.2) He­le­na wy­je­cha­ła do Lon­dy­nu, by zro­bić tam ka­rie­rę, ale nie osią­gnę­ła suk­ce­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsukt͡sɛs, AS: sukces

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukcesik mrz.

Wiktionary


sukcesik

zdrob­nie­nie od: suk­ces


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od suk­ces

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie suk­ces, lecz tylko mały suk­ce­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukces m.

Wiktionary


sukcesja

1. dzie­dzict­wo, spa­dek;
2. prawo dzie­dzi­cze­nia tronu, jego na­stęp­stwo;
3. w bio­lo­gii: ukie­run­ko­wa­ny, roz­cią­gnię­ty w cza­sie pro­ces za­stę­po­wa­nia w danym miej­scu zbio­ro­wisk ro­ślin­nych przez inne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. upo­rząd­ko­wa­ny, stop­nio­wy pro­ces kie­run­ko­wych zmian bio­ce­no­zy, po­wo­du­ją­cych prze­o­bra­że­nie się pro­stych eko­sy­ste­mów w bar­dziej zło­żo­ne

 (1.2) praw. spa­dek po kimś; dzie­ła lub dobra kul­tu­ro­we po­zo­sta­łe po przod­kach

 (1.3) dzie­dzi­cze­nie praw do tronu

 (1.4) prze­ję­cie po kimś wy­so­kie­go sta­no­wi­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • suk­ce­sja – na­stęp­stwo praw­ne
  • suk­ce­sja tronu
  • suk­ce­sja apo­stol­ska
  • suk­ce­sja eko­lo­gicz­na:
    • suk­ce­sja wtór­na
    • suk­ce­sja pier­wot­na
  • Suk­ce­sja – cen­trum hand­lo­wo-roz­ryw­ko­we w Łodzi
  • Suk­ce­sja – se­rial sta­cji HBO

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Co do księ­stwa Dwóch Mo­stów, to drogą suk­ce­sji przy­pa­dło ono – jak już wspom­nie­li­śmy – Gu­sta­wo­wi Sa­mu­e­lo­wi Le­o­pol­do­wi z pa­la­tyń­skie­go rodu Wit­tels­ba­chów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sukcesyjny

 rzecz. sukcesywność ż.

Wiktionary


sukcesor

1. dzie­dzic, spad­ko­bier­ca;
2. po­to­mek, na­stęp­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przej­mu­ją­ca sta­no­wi­sko po kimś

 (1.2) osoba dzie­dzi­czą­ca tron

 (1.3) osoba dzie­dzi­czą­ca ma­ją­tek

 (1.4) osoba roz­wi­ja­ją­ca ideę po­przed­ni­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) następca

 (1.2) następca (tronu)

 (1.3) spadkobierca

Wiktionary


sukcesorka

1. spad­ko­bier­czy­ni
2. na­stęp­czy­ni, zwła­szcza na­stęp­czy­ni tronu


SJP.pl


sukcesorski

→ suk­ce­sor


SJP.pl

Patrz:

sukcesor

sukcesyjny

przy­miot­nik od: suk­ce­sja


SJP.pl


sukcesywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób suk­ce­syw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­my suk­ce­syw­nie do­ku­po­wać ko­lej­ne tomy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sukcesywny

 rzecz. sukcesywność ż.

Wiktionary


sukcesywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: suk­ce­syw­nie


SJP.pl


sukcesywność

do­ko­ny­wa­nie cze­goś eta­pa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest suk­ce­syw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukcesja ż.

 przym. sukcesywny

 przysł. sukcesywnie

Wiktionary


sukcesywny

na­stę­pu­ją­cy ko­lej­no, jeden po dru­gim lub fa­za­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ko­nu­je się eta­pa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz ze swym bli­skim krew­nia­kiem, do­brze zna­nym żółto kwit­ną­cym roz­chod­ni­kiem ostrym, roz­chod­nik biały sta­no­wi po­cząt­ko­we sta­dium w suk­ce­syw­nym roz­wo­ju ro­ślin­no­ści, któ­re­go ogni­wem koń­co­wym mu­siał być tu nieg­dyś, dziś już nie ist­nie­ją­cy, las dę­bo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukcesywność ż.

 przysł. sukcesywnie

Wiktionary


sukcynit

ko­pal­na ży­wi­ca drzew igla­stych z trze­cio­rzę­du; bursz­tyn, jan­tar


SJP.pl

Suk­cy­nit – od­mia­na bursz­ty­nu, ce­chu­ją­ca się za­war­to­ścią kwasu bursz­ty­no­we­go po­wy­żej 3%. Jak wszyst­kie bursz­ty­ny jest na­tu­ral­ną sub­stan­cją or­ga­nicz­ną, ży­wi­cą ko­pal­ną.

Suk­cy­nit cza­sa­mi utoż­sa­mia­ny jest z eo­ceń­skim bursz­ty­nem bał­tyc­kim, gdyż w re­jo­nie Bał­ty­ku są naj­więk­sze złoża i naj­licz­niej­sze wy­stą­pie­nia suk­cy­ni­tu.

Wikipedia


sukiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Świcy

Wiktionary

Su­kiel – je­zio­ro po­ło­żo­ne w Olsz­ty­nie na te­re­nie osied­la Li­ku­sy.

Wikipedia


sukienczyna

licha, marna su­kien­ka


SJP.pl


sukieneczka

zdrob­nie­nie od: su­kien­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: su­kien­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsucɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: suḱẽnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukienka ż., sukienkowy mos.

 przym. sukienkowy

Wiktionary


sukienka

lekki strój ko­bie­cy, okry­wa­ją­cy tułów i część nóg oraz ręce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: su­knia

 (1.2) kraw. ko­bie­ce ubra­nie, okry­wa­ją­ce tułów, czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie nogi, cza­sem też ręce, zaz­wy­czaj z lek­kie­go ma­te­ria­łu;

 (1.3) mała su­knia dla dziew­czyn­ki

 (1.4) pot. strój du­chow­ne­go przy­po­mi­na­ją­cy su­knię

 (1.5) szt. dro­go­cen­na na­kład­ka z dro­go­cen­nych krusz­ców i ka­mie­ni za­kła­da­na na ikonę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy nim dziew­czę, w zie­lo­nej su­kien­ce jak ruta

 (1.4) Na dzie­dzi­niec se­mi­na­rium wy­le­gli fa­ce­ci w su­kien­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈcɛ̃nka, AS: suḱẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukienczyna ż., sukno n., suknia ż., sukiennik ż., sukiennice nmos., sukienkowy m.

:: zdrobn. sukieneczka ż.

 przym. sukienkowy, sukniowy, sukienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. kiecka

 (1.4) habit, sutanna

Wiktionary


sukienko

lekki strój ko­bie­cy, okry­wa­ją­cy tułów i część nóg oraz ręce


SJP.pl


sukienkowy

→ su­kien­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­ma­tem su­kien­ki, do­ty­czą­cy su­kien­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. obraź. ksiądz, ka­płan, du­chow­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wiktionary

Patrz:

sukienka

Przykłady

 (2.1) […] ro­zu­miem na­bi­jać się, gdy coś do­ty­czy nas, na przy­kład gdyby jakiś roz­pa­sa­ny su­kien­ko­wy chciał zde­le­ga­li­zo­wać ate­izm — to tak. Ale śluby? Co nas to? To wew­nętrz­ny pro­blem su­kien­ko­wych i wier­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsucɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: suḱẽŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukienka ż.

:: zdrobn. sukieneczka

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) klecha

Wiktionary


sukiennica

daw­niej:
1. sklep, skład z su­knem;
2. fa­bry­ka sukna


SJP.pl


sukiennice

śred­nio­wiecz­ny bu­dy­nek hand­lo­wy, mie­szczą­cy kramy, skła­dy i kan­to­ry kup­ców hand­lu­ją­cych su­knem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. ar­chit. dawny miej­ski bu­dy­nek z pod­cie­nia­mi, gdzie hand­lo­wa­no m.in. su­knem;

Wiktionary

Su­kien­ni­ce – hand­lo­wy bu­dy­nek, w któ­rym znaj­do­wa­ły się kramy (lub skła­dy) naj­czę­ściej z su­knem (stąd nazwa). Zaz­wy­czaj umie­szcza­no je na środ­ku rynku w eu­ro­pej­skich mia­stach, które le­ża­ły na szla­kach hand­lo­wych. Czę­sto bu­do­wa­no je tuż obok lub w ra­mach bu­dyn­ku ra­tu­sza. Wzno­szo­no je od śred­nio­wie­cza do XVII wieku, do XVIII na Bia­ło­ru­si. Rów­nież póź­niej bu­do­wa­no obiek­ty wzo­ro­wa­ne na su­kien­ni­cach, mię­dzy in­ny­mi w Przy­staj­ni (około 1914 roku) i Ra­dym­nie (około 1918 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pod­cie­niach miej­skich su­kien­nic sprze­da­wa­ne są pa­miąt­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukiennik m., Sukiennik ż./mos., Sukiennicki mos., Sukiennicka ż.

 przym. sukienny

Wiktionary


sukiennictwo

zawód su­kien­ni­ka; wyrób sukna; han­del su­knem


SJP.pl

Su­kien­nict­wo – gałąź rze­mio­sła zaj­mu­ją­ca się prze­ro­bem wełny, wy­ro­bem tka­nin weł­nia­nych; rów­nież gałąź hand­lu obej­mu­ją­ca obrót su­knem. Osoba wy­ko­nu­ją­ca zawód to su­kien­nik. Obiek­tem, w któ­rym sprze­da­wa­no sukna, były su­kien­ni­ce.

Wikipedia


sukienniczka

→ su­kien­nik


SJP.pl

Patrz:

sukiennik

sukiennik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, ro­bot­nik, fa­bry­kant zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem sukna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukno n., suknia ż., sukiennice nmos., sukienka ż.

Wiktionary


sukienny

prze­sta­rza­łe:
1. do­ty­czą­cy sukna, wy­ko­na­ny z sukna;
2. do­ty­czą­cy pro­duk­cji lub sprze­da­ży sukna, np. fa­bry­ka su­kien­na


SJP.pl


sukienunia

zdrob­nie­nie od: su­knia; su­kien­ka


SJP.pl


sukienusia

zdrob­nie­nie od: su­kien­ka


SJP.pl


sukijaki

ja­poń­ska po­tra­wa z mięsa wo­ło­we­go, wa­rzyw i tofu; su­kiy­a­ki


SJP.pl


sukinkot

wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. posp. o męż­czyź­nie wzbu­dza­ją­cym nie­chęć, po­gar­dę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈcĩŋkɔt, AS: suḱĩŋkot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drań, bydlę, wulg. sukinsyn

Wiktionary


sukinsyn

wul­gar­ne wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. obraź­li­wie do męż­czyz­ny lub o męż­czyź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czego tu szu­kasz, su­kin­sy­nu? Wy­pie­przaj stąd!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈcĩw̃sɨ̃n, AS: suḱĩũ̯sỹn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. skurwysyn; posp. sukinkot

Wiktionary


sukiyaki

[czy­taj: su­ki­ja­ki] ja­poń­ska po­tra­wa z mięsa wo­ło­we­go, wa­rzyw i tofu; su­ki­ja­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ja­poń­skie danie jed­no­garn­ko­we z wo­ło­wi­ny, grzy­bów, ka­pu­sty pe­kiń­skiej, pora, tofu, sos so­jo­we­go, dashi i mirin;

Wiktionary

Su­kiy­a­ki (jap. 鋤焼 su­kiy­a­ki; czę­ściej すき焼き) – ro­dzaj po­pu­lar­nej, ja­poń­skiej po­tra­wy jed­no­garn­ko­wej typu "nabe-mono".

Wikipedia


sukka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pro­wi­zo­rycz­na bu­dow­la sta­wia­na na ży­dow­skie świę­to Suk­kot, Świę­to Sza­ła­sów

 (1.2) rel. stała al­tan­ka lub drew­nia­ny ganek przy boż­ni­cy, słu­żą­cy do ob­cho­dów świę­ta Suk­kot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsukːa, AS: su•ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sukkot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuczka

 (1.2) kuczka

Wiktionary


sukkot

ży­dow­skie świę­to dzięk­czy­nie­nia za ze­bra­ne plony zbóż i owo­ców, w póź­niej­szych cza­sach upa­mięt­nia­ją­ce wyj­ście Iz­ra­e­li­tów z Egip­tu i wę­drów­kę po pu­sty­ni; Sukot; Kucz­ki; Świę­to Na­mio­tów; Świę­to Sza­ła­sów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suk­kot – świę­to ży­dow­skie
  • Suk­kot – pier­wsze obo­zo­wi­sko Iz­ra­e­li­tów w cza­sie exo­du­su
  • Suk­kot – mia­sto bi­blij­ne na­le­żą­ce do po­ko­le­nia Gada

Wikipedia


sukkub

zły demon przy­bie­ra­ją­cy po­stać pię­knej, uwo­dzi­ciel­skiej ko­bie­ty, na­wie­dza­ją­cy męż­czyzn we śnie; sukub; suk­ku­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. ro­dzaj mi­tycz­ne­go de­mo­na pod po­sta­cią pię­knej ko­bie­ty ku­szą­ce­go ero­tycz­nie męż­czyzn we śnie;

Wiktionary

Suk­kub (śrdw.- suc­cu­bus, od łac. suc­cu­ba „na­łoż­ni­ca”, od suc­cu­ba­re „leżeć pod”) – w de­mo­no­lo­gii suk­ku­ba­mi na­zy­wa się de­mo­ny przy­bie­ra­ją­ce po­stać niez­wy­kle pię­knych ko­biet (czę­sto ob­da­rzo­nych rów­nież atry­bu­ta­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi dla de­mo­nów, np. ro­ga­mi albo ko­py­ta­mi), na­wie­dza­ją­ce męż­czyzn we śnie i ku­szą­ce ich współ­ży­ciem sek­su­al­nym (ze­spół „de­mo­na nocy”).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sukub, sukkubus

Wiktionary


sukkubus

zły demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią pię­knej, uwo­dzi­ciel­skiej ko­bie­ty, na­wie­dza­ją­cy męż­czyzn pod­czas snu; suk­kub; sukub


SJP.pl


sukman

dłu­gie mę­skie okry­cie wierzch­nie, no­szo­ne daw­niej przez chło­pów; suk­man


SJP.pl


sukmana

dłu­gie mę­skie okry­cie wierzch­nie, no­szo­ne daw­niej przez chło­pów; suk­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. dłu­gie mę­skie okry­cie wierzch­nie z sukna lub wełny, dołem roz­sze­rza­ne, daw­niej po­wszech­nie no­szo­ne przez chło­pów;

Wiktionary

Suk­ma­na (z węg. "szokmány" od tur. "çekman" – sukno, ubra­nie) – dawne mę­skie okry­cie wierzch­nie z sukna sa­mo­dzia­ło­we­go (pro­sta tka­ni­na z kros­na ręcz­ne­go), dłu­gie do ko­stek lub kolan, roz­sze­rza­ne po­ni­żej pasa, z dłu­gi­mi do nad­garst­ków rę­ka­wa­mi, do­pa­so­wa­ne na pier­siach. Rzad­ko bar­wio­ne, zwy­kle w ko­lo­rze na­tu­ral­nej, jas­nej wełny, sza­ra­we, bure lub brą­zo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ściusz­ko przed­sta­wia­ny był naj­czę­ściej jako bo­ha­ter spod Rac­ła­wic, w suk­ma­nie i czap­ce kra­ku­sce, czę­sto na ga­lo­pu­ją­cym koniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sukˈmãna, AS: sukmãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suknia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siermięga, reg. sierak

Wiktionary


sukmanczyna

licha, marna suk­ma­na


SJP.pl


sukmanek

zdrob­nie­nie od: suk­ma­na


SJP.pl


sukmaniarz

1. po­gard­li­wie: ksiądz; kle­cha, ka­ta­bas, su­kien­ko­wy, labuś;
2. daw­niej:
a) osoba no­szą­ca suk­ma­nę;
b) kra­wiec szy­ją­cy suk­ma­ny


SJP.pl


sukmanina

licha, nędz­na suk­ma­na


SJP.pl


sukmanka

zdrob­nie­nie od: suk­ma­na


SJP.pl


sukmanny

→ suk­ma­na; suk­ma­no­wy


SJP.pl


sukmanowy

→ suk­ma­na; suk­man­ny


SJP.pl


suknia

wierzch­ni strój ko­bie­cy, jed­no­czę­ścio­wy, okry­wa­ją­cy tułów i nogi, czę­sto także ręce; zwła­szcza strój uro­czy­sty, bo­ga­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. część ko­bie­cej gar­de­ro­by okry­wa­ją­ca tułów, czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie nogi, cza­sem też ręce, wkła­da­na zaz­wy­czaj na uro­czy­ste okaz­je;

 (1.2) łow. sierść zwie­rzy­ny pło­wej i dzika lub upie­rze­nie pta­ków

 (1.3) daw. ubiór, strój wierzch­ni męski albo ko­bie­cy, ubra­nie

Wiktionary

Su­knia (su­kien­ka) – wierzch­ni jed­no­czę­ścio­wy strój, okry­wa­ją­cy tułów z ra­mio­na­mi oraz część nóg, czę­sto także ręce. Daw­niej okre­śle­nie obej­mo­wa­ło także ubiór męski, współ­cze­śnie tylko ko­bie­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na krze­śle tuż obok Ma­riu­sza usia­dła kor­pu­lent­na, tle­nio­na blon­dyn­ka w zwiew­nej in­dyj­skiej sukni.

 (1.3) Był to wi­docz­nie żyd, ale ani sur­du­to­wiec ani cha­ła­ciarz, bo jego su­knia jed­wab­na miała formę ra­czej księ­żej su­tan­ny; nie nosił ani pej­sów ani jar­muł­ki na gło­wie, a brodę miał z rzym­ska przy­strzy­żo­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsucɲa, AS: suḱńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sukno n., sukiennik m., sukiennice nmos., sukiennictwo n., sukmana ż.

:: zdrobn. sukienka ż.

 przym. sukniowy, sukienny, sukienniczy

Wiktionary


sukno

gruba tka­ni­na weł­nia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gęsta, zgrzeb­na tka­ni­na weł­nia­na;

Wiktionary

Sukno – tka­ni­na weł­nia­na, zgrzeb­na, po­wierzch­nio­wo spil­śnia­na, dra­pa­na i strzy­żo­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mar­cin­kow­ski usiadł za sto­łem, który swym szczy­tem przy­le­gał do biur­ka szefa, two­rząc wraz z nim li­te­rę T. Jego blat był przy­kry­ty zie­lo­nym su­knem, a z każ­dej stro­ny przy­sta­wio­ne były po czte­ry drew­nia­ne krze­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsuknɔ, AS: sukno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suknia ż., sukienka ż., sukiennice nmos., sukiennik mos.

 przym. sukienny, sukienniczy

Wiktionary


sukot

ży­dow­skie świę­to dzięk­czy­nie­nia za ze­bra­ne plony zbóż i owo­ców, w póź­niej­szych cza­sach upa­mięt­nia­ją­ce wyj­ście Iz­ra­e­li­tów z Egip­tu i wę­drów­kę po pu­sty­ni; Suk­kot; Kucz­ki; Świę­to Na­mio­tów; Świę­to Sza­ła­sów


SJP.pl


sukowaty

po­tocz­nie: nie­mi­ły, wred­ny, zło­śli­wy; ję­dzo­wa­ty


SJP.pl


sukralfat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek o dzia­ła­niu ochron­nym na ślu­zów­kę żo­łąd­ka i jelit, jak rów­nież prze­ciw­dzia­ła­ją­cy hi­per­fos­fa­te­mii w mocz­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze mo­że­my za­or­dy­no­wać cho­re­mu su­kral­fat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈkralfat, AS: sukralfat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa handlowa: Venter

Wiktionary


sukraloza

po­chod­na sa­cha­ro­zy, sto­so­wa­na jako bez­ka­lo­rycz­ny sło­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. spoż. sub­stan­cja sło­dzą­ca, słod­sza 600 razy od zwy­kłe­go cukru, po­chod­na sa­cha­ro­zy o ze­ro­wej ka­lo­rycz­no­ści;

Wiktionary

Su­kra­lo­za, E955 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na sa­cha­ro­zy, w któ­rej trzy grupy hy­drok­sy­lo­we zo­sta­ły pod­sta­wio­ne ato­ma­mi chlo­ru. Jest sto­so­wa­na jako sło­dzik nie­do­star­cza­ją­cy do or­ga­niz­mu ka­lo­rii, gdyż nie jest me­ta­bo­li­zo­wa­ny. Na rynku spo­żyw­czym dy­stry­bu­o­wa­na pod nazwą hand­lo­wą "Splen­da", przy czym pro­dukt ten za­wie­ra 1,1% su­kra­lo­zy oraz mal­to­dek­stry­nę i glu­ko­zę jako wy­peł­nia­cze.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) E955

Wiktionary


sukryjczyk

miesz­ka­niec Sucre (kon­sty­tu­cyj­nej sto­li­cy Bo­li­wii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sucre; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sucre n.

:: fż. sukryjka ż.

 przym. sukryjski

Wiktionary


sukryjka

miesz­kan­ka Sucre (kon­sty­tu­cyj­nej sto­li­cy Bo­li­wii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sucre; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sucre ż.

:: fm. sukryjczyk mos.

 przym. sukryjski

Wiktionary


sukryjski

→ Sucre (kon­sty­tu­cyj­na sto­li­ca Bo­li­wii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sucre, do­ty­czą­cy Sucre

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sucre n., sukryjczyk mos., sukryjka ż.

Wiktionary


sukub

zły demon przy­bie­ra­ją­cy po­stać pię­knej, uwo­dzi­ciel­skiej ko­bie­ty, na­wie­dza­ją­cy męż­czyzn we śnie; suk­kub; suk­ku­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. demon, który pod po­sta­cią ko­bie­ty ob­cu­je z męż­czyz­ną pod­czas snu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsukup, AS: sukup

Wiktionary


sukulent

ro­śli­na o małej po­wierzch­ni pa­ro­wa­nia, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie na pół­pu­sty­niach stre­fy go­rą­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na przy­sto­so­wa­na do życia na go­rą­cych pół­pu­sty­niach, po­sia­da­ją­ca grube mię­si­ste pędy bądź li­ście, słu­żą­ce do gro­ma­dze­nia wody;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu przed­sta­wi­cie­li su­ku­len­tów ho­du­je się jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈkulɛ̃nt, AS: sukulẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sukulentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślina gruboszowata

Wiktionary


sukuri

wąż du­si­ciel z ro­dzi­ny boa; ga­tu­nek ana­kon­dy, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl


sukurs

daw­niej: pomoc, wspar­cie; od­siecz, ra­tu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. od­siecz, pomoc, po­sił­ki, wspar­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście w su­kurs nie­szczę­śni­ko­wi przysz­li dwaj re­zer­wi­ści, któ­rym udało się wejść z przed­sion­ka koło ła­zien­ki na ko­ry­tarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsukurs, AS: sukurs

Wiktionary


sulamita

imię żeń­skie


SJP.pl


sulamitka

zdrob­nie­nie od: Su­la­mi­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


sularz

naz­wi­sko


SJP.pl


sulawesi

wyspa w In­do­nez­ji; Ce­le­bes


SJP.pl


sulaweski

1. → Su­la­we­si (wyspa w In­do­nez­ji); ce­le­be­ski;
2. wyrak su­la­we­ski - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny wy­ra­ko­wa­tych;
3. fu­trzak su­la­we­ski - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­la­we­si, do­ty­czą­cy Su­la­we­si (ina­czej Ce­le­bes)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sulawesi n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebeski

Wiktionary


sulborowice

Sul­bo­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


sulechowianin

miesz­ka­niec Su­le­cho­wa


SJP.pl


sulechowianka

miesz­kan­ka Su­le­cho­wa


SJP.pl


sulechowski

przy­miot­nik od: Su­le­cho­wo, Su­le­chów


SJP.pl


sulechów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce;

 (1.3) geogr. adm. gmina w Pol­sce;

Wiktionary

Su­le­chów (daw­niej oraz tuż po II woj­nie świa­to­wej "Cy­li­chów"; niem. "Züllichau") – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Su­le­chów. Wcho­dzi w skład Lu­bu­skie­go Trój­mia­sta. 31 grud­nia 2025 w mie­ście za­miesz­ki­wa­ły 15 203 osoby.

Wikipedia


sulechówko

Su­le­chów­ko ( Klein Sol­ti­kow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie ko­sza­liń­skim.

Inne miej­sco­wo­ści z pre­fik­sem Su­lech: Su­le­cho­wo, Su­le­chów, Su­le­chó­wek

Wikipedia


sulecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sulej

naz­wi­sko


SJP.pl

Sulej – naz­wi­sko ro­dzi­me dla Pod­la­sia, z po­gra­ni­cza Lu­bel­szczyz­ny i Ma­zo­wsza a szcze­gól­nie ziemi łu­kow­skiej wy­wo­dzą­ce się naj­praw­do­po­dob­niej od nazwy miej­sco­wo­ści Su­le­je. Zo­sta­ło pier­wszy raz od­no­to­wa­ne w Łu­ko­wie w 1193 r. Przyj­mu­je się, że w in­nych re­jo­nach Pol­ski po­cho­dzi od imion zło­żo­nych typu Su­li­sław, Su­li­mir.

Wikipedia


sulejat

dawny cie­pły but pil­śnio­wy lub pod­bi­ty fu­trem


SJP.pl


sulejaty

dawny cie­pły but pil­śnio­wy lub pod­bi­ty fu­trem


SJP.pl


sulejewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­le­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Lipno
  • Su­le­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Su­le­je­wo-Fol­wark (daw­niej Su­le­je­wo) – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Brod­ni­ca

Wikipedia


sulejman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te mury po­cho­dzą z cza­sów Su­lej­ma­na Wspa­nia­łe­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Salomon ż./mos.

Wiktionary


sulejowianin

miesz­ka­niec Su­le­jo­wa


SJP.pl


sulejowianka

miesz­kan­ka Su­le­jo­wa


SJP.pl


sulejowski

przy­miot­nik od: Su­le­jów


SJP.pl


sulejów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Su­le­jów – mia­sto w po­wie­cie piotr­kow­skim, wo­je­wództ­wie łódz­kim, sie­dzi­ba gminy Su­le­jów, nad rzeką Pi­li­cą i stru­gą Ra­doń­ką. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. mia­sto li­czy­ło 6177 miesz­kań­ców. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj.

Wikipedia


sulejówczanin

miesz­ka­niec Su­le­jów­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sulejówczanka

miesz­kan­ka Su­le­jów­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sulejówecki

przy­miot­nik od: Su­le­jó­wek


SJP.pl


sulejówek

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Su­le­jó­wek – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim. Su­le­jó­wek na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 21 428 miesz­kań­ców, będąc 25. naj­lud­niej­szym mia­stem w wo­je­wództ­wie.

Wikipedia


suletyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Soule, do­ty­czą­cy Soule

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt ję­zy­ka ba­skij­skie­go uży­wa­ny w Soule

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soule n., Suletyjczyk m., Suletyjka ż.

Wiktionary


sulewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Su­lew­ski - ar­ty­sta ulicz­ny, „Gdań­ski Pirat”
  • Jan Su­lew­ski - żuż­lo­wiec
  • Mi­ko­łaj Su­lew­ski - ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


sulfadiazyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny przy le­cze­niu za­pa­le­nia płuc i czer­won­ki

Wiktionary

Sul­fa­dia­zy­na ( sul­fa­dia­zi­num) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sul­fo­na­mid o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wiet­na­mie fa­sze­ru­ją ryby sul­fa­dia­zy­ną.

Wiktionary


sulfadimetoksyna

che­mo­te­ra­pe­u­tyk o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym


SJP.pl

Sul­fa­di­me­tok­sy­na ( sul­fa­di­me­to­xi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy sul­fo­na­mi­dów, amid kwasu sul­fa­ni­lo­we­go i 2,6-di­me­tok­sy­pi­ry­mi­dy­ny. [].

Wy­stę­pu­je pod naz­wa­mi hand­lo­wy­mi "Ma­dro­xin", "Di-Met­hox" i "Albon". W Pol­sce w roku 2017 do­pu­szczo­na była do sprze­da­ży w po­sta­ci pre­pa­ra­tu zło­żo­ne­go "Po­li­sul­fa­lent" (sole so­do­we sul­fa­di­me­tok­sy­ny, sul­fa­di­mi­dy­ny i sul­fa­tia­zo­lu).

Wikipedia


sulfaguanidyna

Sul­fa­gu­a­ni­dy­na ( sul­fa­gu­a­ni­di­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, amid kwasu sul­fa­ni­lo­we­go i gu­a­ni­dy­ny. Sto­so­wa­na jako lek z grupy sul­fo­na­mi­dów.

Obec­nie bar­dzo rzad­ko sto­so­wa­ny w za­ka­że­niach bak­te­ryj­nych prze­wo­du po­kar­mo­we­go, nie­ży­cie żo­łąd­ka, za­pa­le­niu jelit.

Wikipedia


sulfametoksazol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk bak­te­rio­sta­tycz­ny


SJP.pl

Sul­fa­me­tok­sa­zol ( sul­fa­met­ho­xa­zo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów, lek bę­dą­cy an­ty­bio­ty­kiem bak­te­rio­sta­tycz­nym. Dzia­ła na za­sa­dzie in­hi­bi­cji kom­pe­ty­cyj­nej syn­ta­zy di­hy­drop­te­ry­nia­no­wej (po­przez po­do­bień­stwo do kwasu "para"-ami­no­ben­zo­e­so­we­go), co ha­mu­je u bak­te­rii bio­syn­te­zę kwasu di­hy­dro­fo­lio­we­go. []. Łączy się z biał­ka­mi oso­cza w 70%. []. Sto­so­wa­ny łącz­nie z tri­me­to­pri­mem jako pre­pa­rat zło­żo­ny – ko­tri­mok­sa­zol.

Wikipedia


sulfamid

śro­dek lecz­ni­czy, dzia­ła­ją­cy bak­te­rio­sta­tycz­nie i bak­te­rio­bój­czo sto­so­wa­ny w cho­ro­bach in­fek­cyj­nych do­ust­nie lub zew­nętrz­nie; sul­fo­na­mid


SJP.pl


sulfamidy

śro­dek lecz­ni­czy, dzia­ła­ją­cy bak­te­rio­sta­tycz­nie i bak­te­rio­bój­czo sto­so­wa­ny w cho­ro­bach in­fek­cyj­nych do­ust­nie lub zew­nętrz­nie; sul­fo­na­mid


SJP.pl


sulfanilamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, naj­prost­szy sul­fo­na­mid, uży­wa­ny jako śro­dek bak­te­rio­sta­tycz­ny


SJP.pl

Sul­fa­ni­la­mid ( sul­fa­ni­la­mi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, amid kwasu "p"-ami­no­ben­ze­no­sul­fo­no­we­go, naj­prost­szy sul­fo­na­mid sto­so­wa­ny jako lek bak­te­rio­sta­tycz­ny.

Po po­da­niu do­ust­nym łatwo wchła­nia się z prze­wo­du po­kar­mo­we­go, prze­ni­ka­jąc do tka­nek i płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go.

Wikipedia


sulfat

nawóz siar­ko­wy


SJP.pl


sulfatiazol

lek z grupy sul­fo­na­mi­dów sto­so­wa­ny w sta­nach za­pal­nych skóry i na za­ka­żo­ne rany


SJP.pl

Sul­fa­tia­zol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy sul­fo­na­mi­dów. Jest to kry­sta­licz­ny, bez­za­pa­cho­wy pro­szek, trud­no roz­pu­szczal­ny w wo­dzie.

Dzia­ła­nie: che­mio­te­ra­pe­u­tyk o sil­nym dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym z grupy sul­fo­na­mi­dów.

Wikipedia


sulfid

sul­fan, siar­czek or­ga­nicz­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną kwasu siar­ko­wo­do­ro­we­go, w któ­rym atomy wo­do­ru zo­sta­ły za­stą­pio­ne gru­pa­mi ali­fa­tycz­ny­mi bądź aro­ma­tycz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. tio­e­ter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sul­fi­dy są siar­ko­wy­mi ana­lo­ga­mi ete­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsulfʲit, AS: sulfʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tioeter, przest. siarczek

Wiktionary


sulfitacja

Sul­fi­ta­cja, siar­ko­wa­nie – spo­sób utr­wa­la­nia pulpy, prze­cie­rów owo­co­wych przez uży­cia ga­zo­we­go dwut­len­ku siar­ki lub rozt­wo­rem kwasu siar­ka­we­go lub soli tego kwasu w stę­że­niu nie wyż­szym niż 0,125%.

Sul­fi­ta­cję sto­su­je się pod­czas fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej dla za­ha­mo­wa­nia roz­wo­ju droż­dży i za­po­bie­ga­nia pro­ce­som ut­le­nia­nia i ciem­nie­nia.

Wikipedia


sulfochlorek

chlo­rek kwasu sul­fo­no­we­go sto­so­wa­ny w syn­te­zie or­ga­nicz­nej


SJP.pl


sulfon

zwią­zek che­micz­ny z grupy sul­fo­nów (związ­ków siar­ko-or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­cych grupę -SO2-)


SJP.pl


sulfonamid

syn­te­tycz­ny śro­dek lecz­ni­czy, dzia­ła­ją­cy bak­te­rio­sta­tycz­nie i bak­te­rio­bój­czo sto­so­wa­ny w cho­ro­bach in­fek­cyj­nych do­ust­nie lub zew­nętrz­nie; sul­fa­mid


SJP.pl


sulfonamidy

syn­te­tycz­ny śro­dek lecz­ni­czy, dzia­ła­ją­cy bak­te­rio­sta­tycz­nie i bak­te­rio­bój­czo sto­so­wa­ny w cho­ro­bach in­fek­cyj­nych do­ust­nie lub zew­nętrz­nie; sul­fa­mid


SJP.pl

Sul­fo­na­mi­dy (sul­fa­mi­dy) – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych bę­dą­cych ami­da­mi kwa­sów or­ga­no­sul­fo­no­wych. Wzór ogól­ny: R1SO2NR2R3 (gdzie R1 – do­wol­na grupa or­ga­nicz­na; R2, R3 – H lub grupa or­ga­nicz­na).

Wikipedia


sulfony

zwią­zek che­micz­ny z grupy sul­fo­nów (związ­ków siar­ko-or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­cych grupę -SO2-)


SJP.pl

Sul­fo­ny – grupa związ­ków siar­ko­or­ga­nicz­nych o ogól­nym wzo­rze R–SO2–R', gdzie R, R' to grupy al­ki­lo­we lub ary­lo­we. Sub­stan­cje che­micz­nie obo­jęt­ne, bez za­pa­chu, do­brze kry­sta­li­zu­ją­ce i od­por­ne na środ­ki re­du­ku­ją­ce.

Otrzy­my­wa­ne są zaz­wy­czaj po­przez ut­le­nia­nie od­po­wied­nich tio­e­te­rów lub sul­fot­len­ków, np.:

Wikipedia


sulfotlenek

zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w czosn­ku, rzod­kiew­ce i ro­śli­nach z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych


SJP.pl


sulfuracja

1. w che­mii: do­da­nie siar­ki lub łą­cze­nie z siar­ką;
2. po­kry­wa­nie ro­ślin cien­kim na­lo­tem siar­ki w celu ochro­ny przed cho­ro­ba­mi grzy­bo­wy­mi


SJP.pl


sulgostów

Sul­go­stów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Su­li­go­stów", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

Wikipedia


sulibor

imię mę­skie


SJP.pl

Su­li­bor – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Suli-" ("obie­cy­wać" albo "lep­szy, moż­niej­szy") i "-bor" ("wal­czyć, zma­gać się"). Może oz­na­czać "obie­cu­ją­cy walkę" albo "ten, który le­piej wal­czy".

Su­li­bor imie­ni­ny ob­cho­dzi 3 paź­dzier­ni­ka i 17 li­sto­pa­da.

Wikipedia


suliborostwo

Su­li­bor z żoną; Su­li­bo­ro­wie


SJP.pl


suliborowie

imię mę­skie


SJP.pl


suliborowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Su­li­bo­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sulica

1. lekka włócz­nia bę­dą­ca wy­po­sa­że­niem lek­kiej jazdy pol­skiej, uży­wa­na do XVI wieku;
2. broń my­śliw­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kopia (broń)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­ca – od­mia­na lek­kiej włócz­ni
  • Su­li­ca – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Su­li­ca – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia


sulice

1. lekka włócz­nia bę­dą­ca wy­po­sa­że­niem lek­kiej jazdy pol­skiej, uży­wa­na do XVI wieku;
2. broń my­śliw­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­ce – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no
  • Su­li­ce – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Sre­bre­ni­ca
  • Su­li­ce – miej­sco­wość i gmina w Cze­chach, w kraju środ­ko­wo­cze­skim, w po­wie­cie Praga-Wschód

Wikipedia


sulichna

imię żeń­skie


SJP.pl


sulichniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Su­lich­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sulicice

Su­li­ci­ce (kaszb. "Sëlëcëce", niem. "Su­litz", daw­niej "Su­li­ci­ce", "Su­li­ce") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 213 i w po­bli­żu skrzy­żo­wa­nia ww. drogi z drogą wo­je­wódz­ką nr 215. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


suliga

naz­wi­sko


SJP.pl


sulik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Sulik
  • Bo­le­sław Sulik
  • Fran­ci­szek Sulik
  • Iwona Sulik
  • Ni­ko­dem Sulik
  • Paweł Sulik

Wikipedia


sulikowianin

miesz­ka­niec Su­li­ko­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sulikowianka

miesz­kan­ka Su­li­ko­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sulikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Świerz­no
  • Su­li­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce
  • Su­li­ków

Wikipedia


sulikowski

→ Su­li­ko­wo, → Su­li­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Su­li­kow­ski – pol­ski praw­nik
  • Kon­stan­ty Su­li­kow­ski – pol­ski aktor
  • Ma­rian Su­li­kow­ski – pol­ski ar­chi­tekt i wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Mie­czy­sław Su­li­kow­ski – pol­ski oto­la­ryn­go­log
  • Sta­ni­sław Su­li­kow­ski – pol­ski bie­gacz

Wikipedia

Patrz:

Sulikowo, → Sulików

sulików

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­ków – część mia­sta Sie­wierz
  • Su­li­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Su­li­ków
  • Su­li­ków – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Rad­ków
  • Su­li­ków – dawna gmina w gu­ber­ni piotr­kow­skiej
  • Su­li­ków – dawna gro­ma­da w po­wie­cie lu­bań­skim
  • Su­li­ków – dawna gro­ma­da w po­wie­cie za­wier­ciań­skim
  • Su­li­ków – to­wa­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Su­li­ko­wie
  • Su­li­ko­wo

Wikipedia


sulima

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­ma – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Po­pie­lo­wie herbu Su­li­ma
  • Suł­kow­scy herbu Su­li­ma
  • Przy­łu­scy herbu Su­li­ma
  • Kra­siń­scy herbu Su­li­ma
  • Za­błoc­cy herbu Su­li­ma
  • Su­li­ma – mia­sto w po­łud­nio­wym Sier­ra Leone
  • Krzysz­tof Su­li­ma
  • He­le­na Su­li­ma
  • Hu­bert Su­li­ma
  • Anna Su­li­ma
  • Iwan Su­li­ma

Wikipedia


sulimierzyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl


sulimierzycki

przy­miot­nik od: Su­li­mie­rzy­ce


SJP.pl


sulimir

imię mę­skie


SJP.pl

Su­li­mir, Su­li­miar, Sul­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Suli-" ("obie­cy­wać" albo "lep­szy, moż­niej­szy") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "przy­no­szą­cy/obie­cu­ją­cy/lep­szy pokój".

Su­li­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 7 lu­te­go, 30 maja i 30 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


sulimirostwo

Su­li­mir z żoną; Su­li­mi­ro­wie


SJP.pl


sulimirowie

imię mę­skie


SJP.pl


sulimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Su­li­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sulina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. środ­ko­we ramię uj­ścio­we Du­na­ju

Wiktionary

Su­li­na – mia­sto w Ru­mu­nii, w okrę­gu Tul­cza, w re­gio­nie Do­bru­dży. Mia­sto leży u uj­ścia jed­nej z odnóg Du­na­ju o tej samej naz­wie. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2011 liczy 3663 miesz­kań­ców.

W mie­ście znaj­du­je się la­tar­nia mor­ska, cer­kiew i cmen­tarz osób zwią­za­nych z mo­rzem.

Wikipedia


sulinowo

Su­li­no­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin.

Wieś klu­cza żniń­skie­go ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go, po­ło­żo­na była w XVII wieku w po­wie­cie kcyń­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 244 miesz­kań­ców. Jest pięt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Żnin.

Wikipedia


sulirad

imię mę­skie


SJP.pl

Su­li­rad – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Suli-" ("obie­cy­wać" albo "lep­szy, moż­niej­szy") i "-rad" ("ra­dos­ny, za­do­wo­lo­ny"). Zna­cze­nie imie­nia: "obie­cu­ją­cy ra­dość".

Su­li­rad imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 maja i 23 sierp­nia.

Wikipedia


suliradostwo

Su­li­rad z żoną; Su­li­ra­do­wie


SJP.pl


suliradowie

imię mę­skie


SJP.pl


suliradowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Su­li­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


suliradzice

Su­li­ra­dzi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce.

Wikipedia


sulistrowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­stro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie So­bót­ka
  • Su­li­stro­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Chle­wi­ska

Wikipedia


sulisz

naz­wi­sko


SJP.pl


suliszewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­sze­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Su­li­sze­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez

Wikipedia


suliszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­sze­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Su­li­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Su­li­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Su­li­sze­wo – opu­szczo­na osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Dęb­ni­ca Ka­szub­ska
  • Su­li­sze­wo – dawna gmina wiej­ska w pow. cho­szczeń­skim
  • Su­li­sze­wo – dawna gro­ma­da w pow. cho­szczeń­skim

Wikipedia


suliszka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Su­lisz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go. 1 stycz­nia 2003 roku czę­ścią wsi Su­lisz­ka stała się ów­czes­na wieś Pod Lasem.

Wikipedia


suliszowice

Su­li­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim, w gmi­nie Żarki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Na wzgó­rzu koło wsi są po­zo­sta­ło­ści Straż­ni­cy Su­li­szo­wi­ce wcho­dzą­cej w skład śred­nio­wiecz­ne­go sy­ste­mu obron­ne­go Or­lich Gniazd.

Wikipedia


suliszów

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­szów – część mia­sta Jed­li­na-Zdrój
  • Su­li­szów – przy­sió­łek wsi Bia­ło­wie­ża w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ka­mien­nik
  • Su­li­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Su­li­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów
  • Su­li­sław

Wikipedia


sulisław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie
  • Su­li­sław – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Su­li­sław – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków
  • Su­li­sław – ko­lo­nia wsi Ró­żań­sko w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno
  • Su­li­sław – nie­ist­nie­ją­ca osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­ki, w gmi­nie Dobra
  • Su­li­sław – dawna gro­ma­da w pow. ostrow­skim
  • Su­li­sław – kasz­te­lan byd­go­ski
  • Su­li­sław (zm. 1241) – moż­no­wład­ca ma­ło­pol­ski
  • Su­li­sław – na­gro­da

Wikipedia


sulisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Su­li­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Suli-" („obie­cy­wać” albo „lep­szy, moż­niej­szy”) i "-sława". Może oz­na­czać „ta, która cie­szy się lep­szą sławą od in­nych”. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne jako Su­li­sła­wa (1228) i zdrob­nie­nie Su­lich­na (1136).

Wikipedia


sulisławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­li­sła­wi­ce – część mia­sta Ka­lisz
  • Su­li­sła­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Su­li­sła­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Su­li­sła­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Su­li­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • Su­li­sła­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów
  • Su­li­sła­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Su­li­sła­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie san­do­mier­skim
  • Su­li­sła­wi­ce – dawna wieś kró­lew­ska w obec­nym woj. lu­bel­skim, wzmian­ko­wa­na w 1383 roku
  • Su­li­sław

Wikipedia


sulisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Su­li­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sulisławostwo

Su­li­sław z żoną; Su­li­sła­wo­wie


SJP.pl


sulisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


sulisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Su­li­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


suliwoj

imię mę­skie


SJP.pl


suliński

naz­wi­sko


SJP.pl


sulka

naz­wi­sko


SJP.pl


sulki

dwu­ko­ło­wy, jed­no­kon­ny wózek wy­ści­go­wy; sulky


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sulki – po­jazd konny
  • Sulki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Wierzb­no
  • Sulki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Miast­ko­wo

Wikipedia


sulkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Sul­kie­wicz (1867–1916), dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny, żoł­nierz Le­gio­nów Pol­skich
  • Kon­stan­ty Sul­kie­wicz (ok. 1888–1940), praw­nik, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.
  • Leon Sul­kie­wicz (1897–1960), puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Mat­wiej Su­lej­man Sul­kie­wicz (1865–1920), pre­mier rządu Re­pu­bli­ki Krym­skiej

Wikipedia


sulkowo

Sul­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


sulkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sulky

[czy­taj: salki] dwu­ko­ło­wy, jed­no­kon­ny wózek wy­ści­go­wy; sulki


SJP.pl


sulla

Sulla, właśc. Lu­cjusz Kor­ne­liusz Sulla Felix ( Lu­cius Cor­ne­lius Sulla Felix; ur. 138 p.n.e., zm. 78 p.n.e. w Pu­te­o­li) – rzym­ski po­li­tyk i woj­sko­wy. Dwu­krot­ny kon­sul (88 oraz 80 p.n.e.). W la­tach 82–79 p.n.e. dyk­ta­tor Re­pu­bli­ki Rzym­skiej.

Wikipedia


sulmice

Sul­mi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Skier­bie­szów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 283 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sulmicki

naz­wi­sko


SJP.pl


sulmierzyce

1. mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl

Sul­mie­rzy­ce (niem. "Sulmirschütz") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim. Mia­sto sta­no­wi gminę miej­ską.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Były mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go, na­le­ża­ły do sta­ro­stwa odo­la­now­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ły w po­wie­cie ka­li­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


sulmierzycki

przy­miot­nik od: Sul­mie­rzy­ce


SJP.pl


sulmierzyczanin

miesz­ka­niec Sul­mie­rzyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sulmierzyczanka

miesz­kan­ka Sul­mie­rzyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sulmin

Sul­min (niem. "Richt­hof", ka­szub. Sul­mi­no) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo. Leży na tu­ry­stycz­nym Szla­ku Kar­tu­skim. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś po­sia­da po­łą­cze­nie au­to­bu­so­we z Kar­tu­za­mi przez Żu­ko­wo. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Klub Spor­to­wy Sul­min oraz jed­nost­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej. Na 2016 pla­no­wa­no re­wa­lo­ry­za­cję za­byt­ko­we­go parku pod­wor­skie­go.

Wikipedia


sulmów

Sul­mów (nazwa obocz­na: Su­li­mów) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów. Daw­niej Schu­ly­mo­wo, Su­li­mów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Miej­sco­wość ist­nie­je przy­najm­niej od XIII w.

Wikipedia


sulmówek

Sul­mó­wek (nazwa obocz­na: Su­li­mó­wek) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


sulnikowo

Sul­ni­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie no­wo­miej­skim ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W 1785 roku jako wieś du­chow­na wcho­dzi­ło w skład klu­cza czar­no­stow­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


sulnowo

Sul­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Świe­cie. Usy­tu­o­wa­na jest w pół­noc­nej czę­ści gminy Świe­cie. Ut­wo­rzo­na zo­sta­ła uchwa­łą nr 94/91 Rady Miej­skiej w Świe­ciu z 14 stycz­nia 1991 r. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 702 miesz­kań­ców. Jest trze­cią co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Świe­cie.

Wikipedia


sulowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sulphur

[czy­taj: sul­fur] z ła­ci­ny: siar­ka (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sulp­hur – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Cal­ca­sieu
  • Sulp­hur – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Mur­ray
  • Sulp­hur (ang. Sulp­hur Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mil­ler
  • Sulp­hur (ang. Sulp­hur Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Sulp­hur – bry­tyj­ski film w re­ży­se­rii De­re­ka Jar­ma­na z 1973 r.

Wikipedia


sulpicjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Sul­pi­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­nie naz­wi­sko. Jego ety­mo­lo­gia jest nie­jas­na, można przy­pu­szczać, że etru­ska.

Wikipedia


sulu

1. fi­li­piń­ski ar­chi­pe­lag;
2. morze w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Fi­li­pi­nach;
3. fi­li­piń­ska pro­win­cja;
4. lud au­stro­ne­zyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sulu – ro­dzaj spód­ni­cy no­szo­nej na Fidżi
  • Ar­chi­pe­lag Sulu, Fi­li­pi­ny
  • Morze Sulu, w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Fi­li­pi­nach
  • Sulu, fi­li­piń­ska pro­win­cja
  • Suł­ta­nat Sulu, Fi­li­pi­ny
  • Sulu (Suluk, Ta­u­sug) – lud au­stro­ne­zyj­ski
  • Hi­ka­ru Sulu, po­stać w se­ria­lu Star Trek
  • Sulu – wieś w pro­win­cji Tartu, w gmi­nie Kamb­ja
  • Sulu – wieś w pro­win­cji Rapla, w gmi­nie Märjamaa

Wikipedia


sulówka

dawna strzel­ba my­śliw­ska


SJP.pl


sulęcin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Su­lę­cin ( Zie­len­zig) – mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu su­lę­ciń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Su­lę­cin.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2021 r. mia­sto miało 9864 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sulęcinek

Su­lę­ci­nek (dawn. niem. "War­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy. Wieś za­miesz­ka­na przez 1534 miesz­kań­ców (stan na sty­czeń 2010 r.)

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Su­lę­ci­nek.

Wikipedia


sulęcinianin

miesz­ka­niec Su­lę­ci­na


SJP.pl


sulęcinianka

miesz­kan­ka Su­lę­ci­na


SJP.pl


sulęciński

przy­miot­nik od: Su­lę­cin


SJP.pl


sulęczynianin

miesz­ka­niec Su­lę­czy­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sulęczynianka

miesz­kan­ka Su­lę­czy­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sulęczyno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Su­lę­czy­no (ka­szub. Sëlëczëno; niem. "Sul­lens­chin lub Sul­len­czin", daw. "Su­le­czy­no") – duża ka­szub­ska wieś let­ni­sko­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Su­lę­czy­no. Leży na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim, nad rzeką Słu­pią, przy tra­sie drogi wo­je­wódz­kiej nr 228.

Wikipedia


sulęczyński

→ Su­lę­czy­no


SJP.pl

Patrz:

Sulęczyno

sum

1. dra­pież­na ryba o nagim ciele, pła­skiej gło­wie z dużym ot­wo­rem gę­bo­wym i cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi wą­sa­mi;
2. wa­lu­ta Uzbe­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. duża ryba dra­pież­na z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi wą­sa­mi;

 (1.2) monet. uzbec­ka jed­nost­ka mo­ne­tar­na;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: suma

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sum – ryba z ro­dzi­ny su­mo­wa­tych (Si­lu­ri­dae), naj­czę­ściej: sum eu­ro­pej­ski (= sum po­spo­li­ty)
  • sum – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Uzbe­ki­sta­nu
  • Sum – unik­so­wy pro­gram do obli­cza­nia sum kon­trol­nych pli­ków
  • Sum – wiersz Jana Brze­chwy
  • SUM – so­wiec­kie dzia­ło sa­mo­bież­ne
  • SUM – Ślą­ski Uni­wer­sy­tet Me­dycz­ny w Ka­to­wi­cach
  • PZL.46 Sum – pro­to­typ pol­skie­go lek­kie­go bom­bow­ca i sa­mo­lo­tu roz­poz­naw­cze­go
  • suma
  • sumik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tata w kółko opo­wia­da, jak dwa­dzie­ścia lat temu zło­wił dwu­me­tro­we­go suma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũm, AS: sũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumik m.

 przym. sumowy, sumiasty, sumokształtny

Wiktionary


suma

1. wynik do­da­wa­nia;
2. zbiór pew­nej licz­by rze­czy, zja­wisk; ogół;
3. jakaś ilość pie­nię­dzy; kwota;
4. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: głów­na, uro­czy­sta msza, od­by­wa­ją­ca się w nie­dzie­le i świę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. wynik do­da­wa­nia

 (1.2) pewna ilość pie­nię­dzy

 (1.3) zbiór pew­nej licz­by rze­czy, zja­wisk, wra­żeń

 (1.4) kośc. w li­tur­gii ka­to­lic­kiej: głów­na uro­czy­sta msza od­pra­wia­na w dni świą­tecz­ne

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: sum

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wynik do­da­wa­nia
  • suma sze­re­gu
  • znak sumy (Σ)
  • całka oz­na­czo­na – uo­gól­nie­nie sumy
  • suma zbio­rów
  • suma wek­to­rów
  • suma (al­ge­bra li­nio­wa)
  • summa – dzie­ło obej­mu­ją­ce ca­łoksz­tałt pew­nej dzie­dzi­ny wie­dzy
  • w ka­to­li­cyz­mie: uro­czy­sta msza od­pra­wia­na w nie­dzie­le i świę­ta
  • suma – sztucz­ny język stwo­rzo­ny przez Bar­net­ta Rus­sel­la
  • suma kon­trol­na
  • suma pro­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma 2 i 3 to 5.

 (1.2) W efek­cie zbiór­ki zgro­ma­dzo­no sumę stu ty­się­cy zło­tych.

 (1.4) Po sumie or­ga­ni­sta za­in­to­no­wał „Boże, coś Pol­skę”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũma, AS: sũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsumowanie n., podsumowywanie n., posumowanie n., resumowanie n., subsumowanie n., sumariusz mrz., sumator mrz., sumowalność ż., sumowanie n., zasumowanie n., zesumowanie n., zesumowywanie n., zsumowanie n., zsumowywanie n.

:: zdrobn. sumka ż.

 czas. podsumować dk., podsumowywać ndk., posumować dk., resumować ndk., subsumować ndk., sumować ndk., zasumować dk., zesumować dk., zesumowywać ndk., zsumować dk., zsumowywać ndk.

 przym. sumacyjny, sumaryczny, sumowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kwota

 (1.4) gw. Poznań wielka msza

Wiktionary


sumacja

ro­dzaj pu­en­ty, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla li­te­ra­tu­ry ba­ro­ko­wej


SJP.pl

Su­ma­cja – ro­dzaj pu­en­ty, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla li­te­ra­tu­ry ba­ro­ko­wej. Po­le­ga na ze­bra­niu wszyst­kich naj­waż­niej­szych ele­men­tów wier­sza, by po­przez po­my­sło­we ich po­łą­cze­nie wy­wo­łać nowy, za­ska­ku­ją­cy efekt. Wy­stę­pu­je jako na­gro­ma­dze­nie na końcu ut­wo­ru wy­ra­zów, które po­ja­wi­ły się wcze­śniej w wier­szu. Przy­kła­dem su­ma­cji jest wiersz Da­nie­la Na­bo­row­skie­go "Na oczy kró­lew­ny an­giel­skiej, która była za Fry­de­ry­kiem, falc­gra­fem reń­skim, obra­nym kró­lem cze­skim".

Wikipedia


sumacyjny

→ su­ma­cja


SJP.pl

Patrz:

sumacja

sumak

1. ga­tu­nek an­ty­lo­py z az­ja­tyc­kich ste­pów; suhak;
2. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych ros­ną­ce w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej i umiar­ko­wa­nej;
3. garb­nik z liści su­ma­ka gar­bar­skie­go;
4. ro­dzaj dy­wa­nu bez pu­szy­stej okry­wy, wy­ra­bia­ny prze­de wszyst­kim na Ka­u­ka­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rhus|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych i obej­mu­ją­cy ok. 250 ga­tun­ków;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­ma­ka (1.1) o kwa­śnym smaku

Wiktionary

Sumak ("Rhus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Obej­mu­je 51 ga­tun­ków ak­cep­to­wa­nych, przy czym w daw­niej­szym sze­ro­kim uję­ciu włą­cza­no tu ok. 250 ga­tun­ków. Więk­szość ga­tun­ków z ro­dza­ju wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (od Ko­sta­ry­ki po Ka­na­dę), jeden ro­śnie na Ha­wa­jach, 6 w Azji wschod­niej, jeden (sumak gar­bar­ski "R.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krze­wy su­ma­ka sy­ryj­skie­go do­ra­sta­ją do 3 m i nie mają spe­cjal­nych wy­ma­gań gle­bo­wych, jed­nak bar­dzo źle zno­szą ni­skie tem­pe­ra­tu­ry i naj­le­piej czują się w kli­ma­cie śró­dziem­no­mor­skim…

 (1.2) Sumak to kwa­sko­wa­ta przy­pra­wa o pię­knym ko­lo­rze, po­pu­lar­na w kuch­ni arab­skiej (zwła­szcza li­bań­skiej) i tu­rec­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũmak, AS: sũmak

Wiktionary


sumara

naz­wi­sko


SJP.pl

Su­ma­ra (także: "Si­ma­la", "So­e­ma­ra") – broń biała po­cho­dzą­ca z Ce­le­be­su w In­do­nez­ji.

Wikipedia


sumariusz

Su­ma­riusz (z sum­ma­rium) – prze­sta­rza­ły spis, re­jestr, wy­ciąg z aktów, do­ku­men­tów, ze zbio­rów ar­chi­wal­nych, z róż­nych dzieł. W su­ma­riu­szu ko­ściel­nym znaj­du­je się m.in. al­fa­be­tycz­ny spis osób ochrz­czo­nych lub tych, które za­war­ły mał­żeń­stwo.

Wikipedia


sumaryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest su­ma­rycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sumaryczny

 przysł. sumarycznie

Wiktionary


sumaryczny

pod­su­mo­wu­ją­cy wia­do­mo­ści z da­ne­go za­gad­nie­nia; za­wie­ra­ją­cy wszyst­kie ele­men­ty cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­ni­kiem su­mo­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suma ż., sumka ż., sumator m., sumowanie n., zsumowanie n., sumaryczność ż.

 czas. sumować ndk., zsumować dk.

 przysł. sumarycznie

Wiktionary


sumator

układ li­czą­cy w ma­szy­nie cy­fro­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • su­ma­tor – ma­szy­na biu­ro­wa
  • su­ma­tor – układ lo­gicz­ny

Wikipedia


sumatra

wyspa w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. in­do­ne­zyj­ska wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wiel­kich Wysp Sun­daj­skich;

Wiktionary

Su­ma­tra ( Su­ma­te­ra) – wyspa w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, w Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skim, w gru­pie Wiel­kich Wysp Sun­daj­skich; w ca­ło­ści na­le­ży do In­do­nez­ji. Na pół­noc­nym wscho­dzie Cie­śni­na Ma­lak­ka od­dzie­la Su­ma­trę od Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go; na po­łud­nio­wym wscho­dzie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­gę­ściej za­lud­nio­na jest pół­noc Su­ma­try oraz po­gó­rze za­chod­niej czę­ści wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũˈmatra, AS: sũmatra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumatryjczyk mos., Sumatryjka ż., Sumatrzanin mos., Sumatrzanka ż.

 przym. sumatryjski, sumatrzański

Wiktionary


sumatryjski

→ Su­ma­tra (wyspa w In­do­nez­ji); su­ma­trzań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­ma­trą, do­ty­czą­cy Su­ma­try

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumatra ż., Sumatryjczyk mos., Sumatrzanin mos., Sumatrzanka ż., Sumatryjka ż.

 przym. sumatrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sumatrzański

Wiktionary


sumatrzak

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny gu­ra­mio­wa­tych


SJP.pl


sumatrzański

→ Su­ma­tra (wyspa w In­do­nez­ji); su­ma­tryj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Su­ma­try, zwią­za­ny z Su­ma­trą, po­cho­dzą­cy z Su­ma­try

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsũmaˈṭʃãj̃sʲci, AS: sũmaṭšãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumatra ż.

 przym. sumatryjski

Wiktionary


sumer

część Me­zo­po­ta­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na le­żą­ca w po­łud­nio­wej Me­zo­po­ta­mii;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. etn. miesz­ka­niec Su­me­ru (1.1)

Wiktionary

Sumer ("Szu­mer", "Su­me­ria"; sum. 𒌦 𒊕 𒈪 𒂵 "Ki-en-gir", hebr. שִׁנְעָר "Szi­ne­ar" – por. Rdz 10:10) – sta­ro­żyt­na kra­i­na le­żą­ca w po­łud­nio­wej czę­ści Me­zo­po­ta­mii (dzi­siaj po­łud­nio­wy Irak). Za­miesz­ki­wa­li ją Su­me­ro­wie, któ­rzy stwo­rzy­li wy­so­ko roz­wi­nię­tą cy­wi­li­za­cję uz­na­wa­ną za ko­leb­kę kul­tur Bli­skie­go Wscho­du i Eu­ro­py. Wy­bu­do­wa­li na te­re­nie Me­zo­po­ta­mii sze­reg miast, z któ­rych naj­więk­sze to: Eridu, Ur, La­gasz, Umma, Uruk, Kisz, Sip­par.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Elam są­sia­do­wał z Su­me­rem.

 (2.1) Przy pró­bach usta­le­nia czasu po­ja­wie­nia się Su­me­rów nad Ty­gry­sem i Eu­fra­tem do­cho­dzi do ro­zbież­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũmɛr, AS: sũmer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumeryjczyk mos., Sumeryjka ż., sumeryjski mrz.

 przym. sumeryjski, sumerski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Sumeryjczyk

Wiktionary


sumera

naz­wi­sko


SJP.pl


sumerogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz su­me­ryj­ski użyty jako ide­o­gram w innym ję­zy­ku za­pi­sy­wa­nym pis­mem kli­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­pi­sie tym spo­ty­ka­my dwa ter­mi­ny, z któ­rych jeden jest nie­wła­ści­wie od­da­ny w po­sta­ci su­me­ro­gra­mu na wyraz aka­dyj­ski, a drugi błęd­nie prze­tłu­ma­czo­ny z ję­zy­ka aka­dyj­skie­go na pol­ski.

Wiktionary


sumerolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie su­me­ro­lo­gii


SJP.pl


sumerologia

Su­me­ro­lo­gia – dział asy­ro­lo­gii zaj­mu­ją­cy się od­czy­ty­wa­niem pisma kli­no­we­go za­pi­sa­ne­go w ję­zy­ku su­me­ryj­skim.

Do naj­star­szych na świe­cie obok sta­ro­e­gip­skie­go na­le­ży wła­śnie pi­śmien­nict­wo su­me­ryj­skie. Li­te­ra­tu­ra w tym ję­zy­ku po­ja­wi­ła się już na prze­ło­mie trze­cie­go i dru­gie­go ty­siąc­le­cia p.n.e. Nauka ta pow­sta­ła w XX wieku za spra­wą badań ar­che­o­lo­gicz­nych.

Wikipedia


sumerowie

naz­wi­sko


SJP.pl

Su­me­ro­wie (sum. 𒊕𒈪, "saĝ-ĝi6-ga", tłum. „czar­no­gło­wi”) – sta­ro­żyt­ny lud niez­na­ne­go po­cho­dze­nia, który pod ko­niec IV ty­siąc­le­cia p.n.e. stwo­rzył cy­wi­li­za­cję w po­łud­nio­wej Me­zo­po­ta­mii – Sumer. Po­słu­gi­wa­li się ję­zy­kiem su­me­ryj­skim i pis­mem kli­no­wym. Na po­cząt­ku II ty­siąc­le­cia p.n.e. Su­me­ro­wie zo­sta­li pod­bi­ci przez na­pły­wa­ją­cych Amo­ry­tów i wchło­nię­ci przez nowo pow­sta­łe pań­stwo – Ba­bi­lo­nię. Z cza­sem ule­gli se­mi­ty­za­cji.

Wikipedia


sumerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Su­me­rem albo Su­me­ryj­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Su­me­ru albo Su­me­ryj­czy­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumeryjczyk mos., Sumeryjka ż., Sumer mrz., sumeryjski mrz.

 przym. sumeryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sumeryjski

Wiktionary


sumeru

część Me­zo­po­ta­mii


SJP.pl


sumerycki

do­ty­czą­cy Su­me­ru


SJP.pl


sumeryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziw

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­mie­sza­nie

Wiktionary


sumeryjczyk

miesz­ka­niec Su­me­ru (czę­ści Me­zo­po­ta­mii); Sumer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. miesz­ka­niec Su­me­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­me­ryj­czy­kom przy­pi­su­je się wy­na­le­zie­nie brązu i koła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumer mos./mrz., sumeryjski mrz.

:: fż. Sumeryjka ż.

 przym. sumeryjski, sumerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sumer

Wiktionary


sumeryjka

miesz­kan­ka Su­me­ru (czę­ści Me­zo­po­ta­mii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. etn. miesz­kan­ka Su­me­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka Su­me­ry­jek scho­dzi­ło ku rzece.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumer mos./mrz., sumeryjski mrz.

:: fm. Sumeryjczyk mos.

 przym. sumeryjski, sumerski

Wiktionary


sumeryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Su­me­rem albo Su­me­ryj­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Su­me­ru albo Su­me­ryj­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język su­me­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumeryjczyk mos., Sumeryjka ż., Sumer mrz.

 przym. sumerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sumerski

Wiktionary


sumeryjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gi­wał się ję­zy­kiem su­me­ryj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gi­wa­li się ję­zy­kiem su­me­ryj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku su­me­ryj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsũmɛˈrɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: sũmeryi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


sumgait

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­nim Azer­bej­dża­nie, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Ka­spij­skim;

Wiktionary

Sum­ga­it (azer. "Sumqayıt"; ros. Сумгаит, "Sum­ga­it"; Сумгайыт, "Sum­ga­jyt") – mia­sto we wschod­nim Azer­bej­dża­nie, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Ka­spij­skim, u na­sa­dy Pół­wy­spu Ap­sze­roń­skie­go, na jego pół­noc­nym brze­gu. Leży w od­le­gło­ści 35 km na pół­noc od sto­li­cy kraju Baku. Współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne:. Lud­ność: 262,4 tys. (2003). Sum­ga­it to trze­cie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto kraju. Pod wzglę­dem ad­mi­ni­stra­cyj­nym Sum­ga­it jest jed­nym z je­de­na­stu miast wy­dzie­lo­nych ("şəhər").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sumgaicki

Wiktionary


sumiasty

o wą­sach: duży i długi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o wąsie) jak u suma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wiąc to, Ju­rec­ki spoj­rzał uważ­nie na ofi­ce­ra i uśmiech­nął się niez­nacz­nie pod su­mia­stym wąsem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sum mzw., sumik mzw./mrz.

Wiktionary


sumienie

świa­do­mość od­po­wie­dzial­no­ści mo­ral­nej za swoje czyny; zdol­ność oceny włas­ne­go po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wew­nętrz­ne od­czu­cie poz­wa­la­ją­ce roz­róż­niać dobro i zło;

Wiktionary

Su­mie­nie – w niek­tó­rych re­li­giach i nur­tach etycz­nych wew­nętrz­ne od­czu­cie poz­wa­la­ją­ce roz­róż­niać dobro i zło, a także oce­niać po­stę­po­wa­nie włas­ne i in­nych ludzi. Jest to zdol­ność poz­wa­la­ją­ca czło­wie­ko­wi uj­mo­wać swoje czyny pod kątem mo­ral­nym i od­po­wied­nio je oce­niać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci, któ­rych drę­czy głód, mogą li­czyć tylko na tych, któ­rych z tego po­wo­du drę­czy su­mie­nie.

 (1.1) Pod ha­słem „precz z ab­so­lu­tyz­mem” do­ma­ga­no się wol­no­ści zgro­ma­dzeń, su­mie­nia i wyz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sũmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumienność ż.

 przym. sumienny

 przysł. sumiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sumnienie; stpol. sąmnienie

Wiktionary


sumiennie

przy­słó­wek

 (1.1) z wiel­ką sta­ran­no­ścią w dzia­ła­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój szef uważa, że su­mien­nie wy­peł­niam swoje obo­wiąz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumienność n., sumienie n.

 przym. sumienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starannie, skrzętnie

Wiktionary


sumienniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: su­mien­nie


SJP.pl


sumienniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: su­mien­ny


SJP.pl


sumienność

→ su­mien­ny; skru­pu­lat­ność, rze­tel­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osoby, która rze­tel­nie wy­peł­nia swoje obo­wiąz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumienie n.

 przym. sumienny

 przysł. sumiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obowiązkowość, pieczołowitość, pilność, rzetelność, skrupulatność, staranność; książk. akrybia; przest. reg. akuratność

Wiktionary


sumienny

po­stę­pu­ją­cy zgod­nie z su­mie­niem; ucz­ci­wy; rze­tel­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) skru­pu­lat­nie wy­wią­zu­ją­cy się z pod­ję­tych obo­wiąz­ków

 (1.2) wy­ko­ny­wa­ny do­kład­nie, rze­tel­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumienie n., sumienność ż.

 przysł. sumiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) obowiązkowy, pieczołowity, pilny, rzetelny, skrupulatny, solidny, staranny; przest. reg. akuratny

Wiktionary


sumik

nazwa kilku ga­tun­ków ryb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od sum

 (1.2) icht. sum z ga­tun­ku o nie­wiel­kich roz­mia­rach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bud. po­zio­my ele­ment kon­struk­cyj­ny ścia­ny su­mi­ko­wo-łąt­ko­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sumik – ryba z ro­dzi­ny su­mi­ko­wa­tych
  • sumik szkli­sty (Kryp­top­te­rus bi­cirr­his) – ryba z ro­dzi­ny su­mo­wa­tych
  • sumik – ele­ment szkie­le­tu ścia­ny w kon­struk­cji su­mi­ko­wo-łąt­ko­wej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sum m., sumiątko n.

 przym. sumiasty

Wiktionary


sumikowate

o ce­chach su­mi­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Su­mi­ko­wa­te (Ic­ta­lu­ri­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych (Si­lu­ri­for­mes). Więk­sze ga­tun­ki są po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo jako ryby kon­sump­cyj­ne, a mniej­sze ho­do­wa­ne w ak­wa­riach.

Wikipedia


sumikowaty

o ce­chach su­mi­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


sumin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sumin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Sumin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Kikół
  • Sumin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Tar­na­wat­ka
  • Sumin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin
  • Sumin – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo
  • Sumin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski
  • Sumin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec
  • Sumin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Sumin – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Łę­czyń­sko-Wło­daw­skim
  • Sumin – dawna gro­ma­da w pow. lip­now­skim
  • Nowy Sumin, Stary Sumin

Wikipedia


sumita

za­wod­nik sumo; su­mo­ka, su­mo­to­ri


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy sumo

Wiktionary

Su­mi­ta (jap. 住田町 Su­mi­ta-chō) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Iwate. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 5 045 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 15,1 os./km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sumo n., sumotori m.

Wiktionary


sumitka

za­wod­nicz­ka sumo; su­mocz­ka


SJP.pl


sumitować

daw­niej: su­mi­to­wać się - tłu­ma­czyć się, uspra­wied­li­wiać się


SJP.pl


sumiątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. młody, nie­do­ro­sły sum

 (1.2) pot. iron. zdrobn. od su­mie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług moich ob­ser­wa­cji na rzece Siti, jed­nym z do­pły­wów rzeki Mo­ło­gi su­miąt­ka trzy­ma­ją się tutaj przez pier­wszy okres na by­strzy­nach, za ka­mie­nia­mi, w to­wa­rzy­stwie śli­zów, pi­sko­rzy i gło­wa­czy, któ­ry­mi po mie­sią­cu lub dwóch za­czy­na­ją się żywić.

 (1.2) Za­sta­na­wiam się, gdzie po­dzie­wa się tak wraż­li­we su­miąt­ko far­ma­ce­u­tów, kiedy bez opo­rów po­le­ca­ją bied­nym na oko eme­ry­tom cu­dow­ne pre­pa­ra­ty na serce.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. sum m., sumik m.

 przym. sumiasty

 (1.2)

 rzecz. sumienie n., sumienność ż.

 przym. sumienny

 przysł. sumiennie

Wiktionary


sumiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Le­szczyc-Su­miń­ski (1922-1999) – pol­ski oszczep­nik
  • Mi­chał Su­miń­ski (1915-2011) – pol­ski le­śnik, zo­o­log, dzien­ni­karz
  • Mi­chał Hie­ro­nim Le­szczyc-Su­miń­ski (1820-1898) – pol­ski bo­ta­nik
  • Ta­de­usz Su­miń­ski (1924-2009) – pol­ski fo­to­gra­fik
  • Zyg­munt Win­cen­ty Su­miń­ski (1845-1885) – se­kre­tarz wy­dzia­łu skar­bu Rządu Na­ro­do­we­go

Wikipedia


sumka

zdrob­nia­le: suma (pewna ilość)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pewna kwota

 (1.2) daw. skó­rza­na sakwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uzbie­ra­li­śmy nie­złą sumkę i mo­gli­śmy wresz­cie po­je­chać do We­ne­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. suma ż., sumowanie n.

:: czas. sumować ndk., sumować się ndk., zsumować dk., zsumować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwota

Wiktionary


summa

1. utwór ar­ty­stycz­ny bę­dą­cy pod­su­mo­wa­niem roz­wa­żań au­to­ra
2. w śred­nio­wie­czu: po­dręcz­nik obej­mu­ją­cy jakąś dzie­dzi­nę wie­dzy


SJP.pl

Summa (śr. łac. "suma", "ka­pi­tał", "treść") – śred­nio­wiecz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki cha­rak­te­ry­stycz­ny zwła­szcza dla śred­nio­wiecz­nej fi­lo­zo­fii i te­o­lo­gii scho­la­stycz­nej. Summa jest ca­ło­ścio­wym kom­pen­dium, po­dręcz­ni­kiem ma­ją­cym obej­mo­wać jakąś całą dzie­dzi­nę wie­dzy albo ca­łoksz­tałt myśli.

Wikipedia


sumnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. su­mie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sumnienny

Wiktionary


sumo

ro­dzaj za­pa­sów ja­poń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. ro­dzaj za­pa­sów, ja­poń­ski sport na­ro­do­wy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: suma

Wiktionary

Sumo (jap. 相撲; 角力) – ja­poń­ski sport na­ro­do­wy, ja­poń­ski od­po­wied­nik za­pa­sów, znany od po­cząt­ku VIII wieku. Za­wod­ni­cy na­zy­wa­ją się "ri­kis­hi" lub "sumō-tori". Walki w ra­mach sze­ściu wiel­kich tur­nie­jów sumo noszą nazwę "ō-zumō"

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsũmɔ, AS: sũmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumita m., sumotori m.

Wiktionary


sumoczka

za­wod­nicz­ka sumo; su­mit­ka


SJP.pl


sumoka

za­wod­nik sumo; su­mi­ta, su­mo­to­ri


SJP.pl


sumokształtne

rząd ryb kost­nosz­kie­le­to­wych, w więk­szo­ści słod­ko­wod­nych, o ciele nagim, po­kry­tym ślu­zem lub łu­ska­mi przeksz­tał­co­ny­mi w płyt­ki kost­ne


SJP.pl

Su­moksz­tałt­ne (Si­lu­ri­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), pier­wot­nie słod­ko­wod­nych, o dużym zróż­ni­co­wa­niu pod wzglę­dem mor­fo­lo­gicz­nym i bio­lo­gicz­nym. Obej­mu­je ponad 3700 ga­tun­ków, z któ­rych wiele ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze – więk­sze są po­ła­wia­ne w ce­lach kon­sump­cyj­nych, ko­mer­cyj­nie i spor­to­wo, a ga­tun­ki o nie­wiel­kich roz­mia­rach są po­pu­lar­ne w ak­wa­ry­sty­ce.

Wikipedia


sumokształtny

o ce­chach su­moksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. o kształ­cie suma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ki­ry­sek pstry jest rybką su­moksz­tałt­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sum mzw.

Wiktionary


sumotori

za­pa­śnik sumo; su­mi­ta, su­mo­ka


SJP.pl


sumowalność

cecha wielu wiel­ko­ści ma­te­ma­tycz­nych, fi­zycz­nych i che­micz­nych; ad­dy­tyw­ność


SJP.pl


sumowalny

da­ją­cy się su­mo­wać


SJP.pl


sumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|su­mo­wać.

Wiktionary

Su­mo­wa­nie – ite­ro­wa­na ope­ra­cja do­da­wa­nia ciągu liczb, któ­rej wy­ni­kiem jest suma. Jeśli licz­by są do­da­wa­ne ko­lej­no od lewej do pra­wej, to poś­red­nie wy­ni­ki na­zy­wa się su­ma­mi czę­ścio­wy­mi lub cząst­ko­wy­mi. Su­mo­wa­ne licz­by (zwane skład­ni­ka­mi) mogą być cał­ko­wi­te, rze­czy­wi­ste lub ze­spo­lo­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsũmɔˈvãɲɛ, AS: sũmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sumować

 rzecz. podsumowanie n., suma ż.

 przym. sumaryczny

Wiktionary


sumowate

1. taki jak u suma, o ce­chach suma; su­mia­sty;
2. rekin su­mo­wa­ty - ga­tu­nek ryby ak­wa­rio­wej; re­ki­nek su­mo­wa­ty, rekin su­mia­sty


SJP.pl

Su­mo­wa­te (Si­lu­ri­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych (Si­lu­ri­for­mes) obej­mu­ją­ca około 102 ga­tun­ków. Niek­tó­re mają duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze jako ryby kon­sump­cyj­ne.

Wikipedia


sumowaty

1. taki jak u suma, o ce­chach suma; su­mia­sty;
2. rekin su­mo­wa­ty - ga­tu­nek ryby ak­wa­rio­wej; re­ki­nek su­mo­wa­ty, rekin su­mia­sty


SJP.pl


sumować

cza­sow­nik

 (1.1) do­da­wać, pod­li­czać

 (1.2) uo­gól­niać

 (1.3) osią­gać kwin­te­sen­cję

cza­sow­nik zwrot­ny su­mo­wać się

 (2.1) dawać w re­zul­ta­cie sumę swo­ich skład­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Tagge spoj­rzał na nią bacz­nie, jakby była ar­ku­szem kal­ku­la­cyj­nym, a on chciał usta­lić, czy wszyst­kie ko­lum­ny się su­mu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũˈmɔvat͡ɕ, AS: sũmovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podsumowywać

 rzecz. podsumowanie n., suma ż., sumowanie n.

 przym. sumaryczny

Wiktionary

Synonimy:

dodawać

Wiktionary


sumowce

po­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu kar­pioksz­tałt­nych; Si­lu­ro­i­dei


SJP.pl


sumowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu kar­pioksz­tałt­nych


SJP.pl


sumowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­mo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Su­mo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny
  • Su­mo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Je­le­nie­wo
  • Su­mo­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Du­be­nin­ki
  • Su­mo­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny;
  • Su­mo­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Je­le­nie­wo;
  • Su­mo­wo Ba­ka­ła­rzew­skie – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Su­wal­skim, w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Ba­ka­ła­rze­wo;
  • Su­mo­wo – dawna gro­ma­da w pow. brod­nic­kim

Wikipedia


sumowy

→ sum


SJP.pl

Patrz:

sum

sumpt

daw­niej: na­kład pie­nięż­ny, koszt, wy­da­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wy­da­tek, koszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũmpt, AS: sũmpt

Wiktionary


sumsiod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. są­siad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sumsiada ż.

Wiktionary


sumski

1. → Sumy;
2. obwód sum­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Su­ma­mi, do­ty­czą­cy Sum (mia­sta na Ukra­i­nie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumy nmos., Sumszczyzna ż.

Wiktionary


sumy

1. wynik do­da­wa­nia;
2. zbiór pew­nej licz­by rze­czy, zja­wisk; ogół;
3. jakaś ilość pie­nię­dzy; kwota;
4. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: głów­na, uro­czy­sta msza, od­by­wa­ją­ca się w nie­dzie­le i świę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Ukra­i­nie;

Wiktionary

Sumy (ukr. Суми) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny nad rzeką Pseł, przy gra­ni­cy z Rosją, sto­li­ca ob­wo­du sum­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1877 r. do­tar­ła do Sum kolej. Po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu gu­ber­ni ro­syj­skich i ukra­iń­skich mia­sto miało duże zna­cze­nie hand­lo­we (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sumszczyzna ż.

 przym. sumski

Wiktionary


sumówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­mów­ko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Su­mów­ko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no

Wikipedia


sun

[czy­taj: san] dzien­nik bry­tyj­ski; The Sun


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sun – wieś w USA, w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • sun – jed­nost­ka miary
  • Sun Kwon – po­stać z se­ria­lu Lost („Za­gu­bie­ni”)
  • Sun Mi­cro­sy­stems – nie­ist­nie­ją­ca już firma in­for­ma­tycz­na
  • Sun Re­cords – firma fo­no­gra­ficz­na
  • The Sun – bry­tyj­ski dzien­nik
  • Sun – stu­dyj­na płyta ame­ry­kań­skiej wo­ka­list­ki Cat Power

Wikipedia


suna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, w na­le­żą­cej do tego pań­stwa Re­pu­bli­ce Ka­re­lii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suna – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie ki­row­skim, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu suń­skie­go
  • Suna – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej w Re­pu­bli­ce Ka­re­lii
  • Suna – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Suna, w re­jo­nie kon­do­poż­skim, w Ka­re­lii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsũna, AS: sũna

Wiktionary


sund

cie­śni­na Morza Bał­tyc­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. cie­śni­na łą­czą­ca Morze Bał­tyc­kie z Mo­rzem Pół­noc­nym przez cie­śni­ny Kat­te­gat i Ska­ger­rak, od­dzie­la­ją­ca duń­ską Ze­lan­dię od szwedz­kiej Ska­nii;

Wiktionary

Sund (duń. "Øresund" [ˈøːɐsɔnˀ], szw. "Öresund" [œrəˈsɵnːd]) – cie­śni­na na Morzu Bał­tyc­kim, na­le­żą­ca do Cie­śnin Duń­skich, od­dzie­la­ją­ca Ze­lan­dię (Dania) na za­cho­dzie od Ska­nii (Szwe­cja) na wscho­dzie. Łączy Morze Bał­tyc­kie z cie­śni­ną Kat­te­gat i dalej przez Ska­ger­rak z Mo­rzem Pół­noc­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pier­wszą wieść o mo­nar­chi­stycz­nym za­ma­chu stanu w Sztok­hol­mie Duń­czy­cy przy­stą­pi­li do ek­wi­po­wa­nia swo­jej floty w Sun­dzie i pod­nie­śli w stan po­go­to­wia od­dzia­ły woj­sko­we w Nor­we­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũnt, AS: sũnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sundzki

Wiktionary


sunda

cie­śni­na Oce­a­nu Spo­koj­ne­go; Cie­śni­na Sun­daj­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sunda (ląd)
  • Cie­śni­na Sun­daj­ska

Wikipedia


sundae

[czy­taj: san­dej] por­cja lodów z do­dat­kiem orze­chów, bitej śmie­ta­ny, sy­ro­pu itp.


SJP.pl


sundajczycy

lud za­miesz­ku­ją­cy po­łud­nio­wo-za­chod­nią część Jawy


SJP.pl

Sun­daj­czy­cy ( urang Sunda) – in­do­ne­zyj­ska grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca po­łud­nio­wo-za­chod­nią część Jawy. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem sun­daj­skim z ro­dzi­ny au­stro­ne­zyj­skiej. Są bli­sko spo­krew­nie­ni z Ja­waj­czy­ka­mi. Pod wzglę­dem li­czeb­no­ści sta­no­wią drugą grupę et­nicz­ną In­do­nez­ji po Ja­waj­czy­kach. Two­rzą znacz­ną część in­te­li­gen­cji Jawy. Od XV wieku wyz­na­ją islam w od­mia­nie sun­nic­kiej.

Wikipedia


sundajczyk

czło­nek ludu lud za­miesz­ku­ją­ce­go po­łud­nio­wo-za­chod­nią część Jawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go za­chod­nią część wyspy Jawy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sundajski mrz.

:: fż. Sundajka ż.

 przym. sundajski

Wiktionary


sundajka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go po­łud­nio­wo-za­chod­nią część Jawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go za­chod­nią część wyspy Jawy;

Wiktionary

Sun­daj­ka ("Sun­da­sciu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wiór­cza­ków (Nan­no­sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sundajski mrz.

:: fm. Sundajczyk mos.

 przym. sundajski

Wiktionary


sundajski

1. → Sunda;
2. no­sacz sun­daj­ski - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sun­daj­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Sun­daj­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sun­daj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sundajczyk mos., Sundajka ż.

Wiktionary


sundajskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem sun­daj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem sun­daj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku sun­daj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũnˈdajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: sũndai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


sunderland

[czy­taj: SANderland] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Sun­der­land – mia­sto prze­my­sło­we i por­to­we w pół­noc­no-wschod­niej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie Tyne and Wear, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Sun­der­land, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Pół­noc­nym, u uj­ścia rzeki Wear.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł stocz­nio­wy, ma­szy­no­wy, elek­tro­tech­nicz­ny, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, szklar­ski, ce­ra­micz­ny oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia


sundzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Sundu, zwią­za­ny z Sun­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­cu­je się, że zbu­do­wa­ny na prze­ło­mie XX i XXI wieku Most Sundz­ki, łą­czą­cy do tej pory Ko­pen­ha­gę z Malmö, osią­gnie swoją mak­sy­mal­ną prze­pu­sto­wość za kil­ka­na­ście lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũnt͡sʲci, AS: sũncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sund m.

Wiktionary


sung

naz­wi­sko; dy­na­stia chiń­ska pa­nu­ją­ca w la­tach 960-1279


SJP.pl


sungari

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Man­dżu­rii w Chi­nach, pra­wo­brzeż­ny i za­ra­zem naj­więk­szy do­pływ Amuru;

Wiktionary

Sun­ga­ri (chiń. upr. 松花江; pi­ny­in "Sōnghūa Jiāng"; Wade-Giles "Sung-hua Chiang") – rzeka w Man­dżu­rii w Chi­nach, pra­wo­brzeż­ny, naj­więk­szy do­pływ Amuru.

Wy­pły­wa z Gór Wschod­nio­man­dżur­skich (Chang­bai Shan) na po­gra­ni­czu Chin i Korei Pół­noc­nej, pły­nie na pół­noc przez Ni­zi­nę Man­dżur­ską; na­stęp­nie mię­dzy Małym Chin­ga­nem i Gó­ra­mi Wschod­nio­man­dżur­ski­mi prze­ła­mu­je się na Ni­zi­nę Dol­no­a­mur­ską, by wpaść do Amuru.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sungaryjski

Wiktionary


sungaryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sun­ga­ri, do­ty­czą­cy Sun­ga­ri

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sungari ż.

Wiktionary


suni

1. pie­szczot­li­wie: suka (sa­mi­ca psa);
2. mło­dzie­żo­wo: zgrab­na, atrak­cyj­na dziew­czy­na; laska, cizia, la­sen­cja, du­pen­cja, la­chon


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: sunia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Suni – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Sugny
  • Suni-Za­na­kia – wieś
  • Suni – gmina
  • An­nik­ki Suni – fiń­ska tłu­macz­ka
  • Tuomo Suni – fiń­ski wio­lo­ni­sta
  • suni – zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, Ne­o­tra­gus mos­cha­tus

Wikipedia


sunia

1. pie­szczot­li­wie: suka (sa­mi­ca psa);
2. mło­dzie­żo­wo: zgrab­na, atrak­cyj­na dziew­czy­na; laska, cizia, la­sen­cja, du­pen­cja, la­chon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. suka

Wiktionary

Sunia lub Całun – je­zio­ro w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. suka ż.

:: zdrobn. suczka ż.

:: zgrub. suczysko n.

 przym. suczy, sukowaty

Wiktionary


sunięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sunąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sunąć, zasuwać

 rzecz. osuwisko n., suwnica ż., suw mrz.

Wiktionary


sunna

w is­la­mie: zbiór opo­wie­ści do­ty­czą­cych wy­po­wie­dzi i spo­so­bu po­stę­po­wa­nia Ma­ho­me­ta, sta­no­wią­cy uzu­peł­nie­nie Ko­ra­nu; Sunna


SJP.pl

Sunna ( ‏السُنَّة‎ "as-sun­nah" „droga, ścież­ka”) – w is­la­mie sun­nic­kim jest to zbiór opo­wie­ści z życia Ma­ho­me­ta, jego opi­nie do­ty­czą­ce wiary oraz pro­wa­dze­nia życia. W in­nych odła­mach, np. w szy­iz­mie, do pod­sta­wo­wej sunny do­da­ne zo­sta­ły opo­wie­ści zwią­za­ne z jego na­stęp­ca­mi, uz­na­wa­ny­mi przez dany odłam is­la­mu. Ze wzglę­du na nie­chro­no­lo­gicz­ną struk­tu­rę Ko­ra­nu oraz za­sa­dę unie­waż­nie­nia (za­war­tą w Ko­ra­nie w wer­sie 2:106) zna­jo­mość sunny jest wy­mo­giem nie­zbęd­nym do zna­jo­mo­ści prawa is­la­mu.

Wikipedia


sunnici

czło­nek odła­mu wyz­naw­ców is­la­mu uz­na­ją­ce­go Sunnę za rów­no­rzęd­ne z Ko­ra­nem źró­dło ob­ja­wie­nia


SJP.pl


sunnicki

→ sun­ni­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z sun­ni­ta­mi lub sun­niz­mem

Wiktionary

Patrz:

sunnita

Wymowa:

IPA: sũɲˈːit͡sʲci, AS: sũ•ńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sunna ż., sunnizm m., sunnita m., sunnitka ż.

Wiktionary


sunnita

czło­nek odła­mu wyz­naw­ców is­la­mu uz­na­ją­ce­go Sunnę za rów­no­rzęd­ne z Ko­ra­nem źró­dło ob­ja­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca sun­nic­kie­go odła­mu is­la­mu - sun­niz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sũɲˈːita, AS: sũ•ńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sunnizm mrz., Sunna ż.

:: fż. sunnitka ż.

 przym. sunnicki

Wiktionary


sunnitka

→ sun­ni­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni sun­nic­kie­go odła­mu is­la­mu - sun­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

sunnita

Powiązane:

 rzecz. sunnizm mrz., Sunna ż.

:: fm. sunnita mos.

 przym. sunnicki

Wiktionary


sunnizm

odłam is­la­mu wier­ny or­to­dok­syj­nej tra­dy­cji Sunny


SJP.pl

Sun­nizm ( ‏أهل السنة‎) – jeden z trzech głów­nych odła­mów is­la­mu (po­zo­sta­łe to szy­izm i cha­ry­dżyzm) wier­ny or­to­dok­syj­nej tra­dy­cji Sunny, uz­na­ją­cy wszyst­kich ka­li­fów do 1258 r. za pra­wo­wi­tych na­stęp­ców Ma­ho­me­ta. Sta­no­wią oni 80–90% wszyst­kich mu­zuł­ma­nów. Sami sie­bie okre­śla­ją jako „lu­dzie tra­dy­cji i wspól­no­ty” (arab. أهل السنة والجماعة "Ahl al-Sunna wa’l-Dżama’ah").

Wikipedia


sunny

w is­la­mie: zbiór opo­wie­ści do­ty­czą­cych wy­po­wie­dzi i spo­so­bu po­stę­po­wa­nia Ma­ho­me­ta, sta­no­wią­cy uzu­peł­nie­nie Ko­ra­nu; Sunna


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Step­hen Sun­day, ps. Sunny – ni­ge­ryj­ski pił­karz
  • Sunny – mu­si­cal (mu­zy­ka: Je­ro­me Kern, li­bret­to: Oscar Ham­mer­ste­in II i Otto Har­bach)
  • Sunny – ame­ry­kań­ski film z 1930, adap­ta­cja mu­si­ca­lu
  • Sunny – ame­ry­kań­ski film z 1941, adap­ta­cja mu­si­ca­lu
  • Sunny – in­dyj­ski z 1984
  • Sunny – manga
  • Sunny – album Neila Se­da­ki
  • Sunny – album Towy Teia
  • Sunny – pio­sen­ka Mor­ris­se­ya
  • Sunny – pio­sen­ka ja­poń­skie­go ze­spo­łu Yo­rus­hi­ka

Wikipedia


sunselect

[czy­taj: san­se­lekt] hand­lo­wa nazwa tka­ni­ny blo­ku­ją­cej część pro­mie­nio­wa­nia UV i jed­no­cze­śnie prze­pu­szcza­ją­cej świa­tło wi­dzial­ne


SJP.pl


sunąć

1. po­ru­szać się płyn­nie, po­su­wi­ście;
2. pcha­jąc lub cią­gnąc, prze­su­wać po czymś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­ru­szać się płyn­nie, po­su­wi­ście

 (1.2) pcha­jąc lub cią­gnąc, prze­su­wać po czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­kro­bus sunie po­wo­li po wą­skich ulicz­kach przed­mieść Lon­dy­nu.

 (1.2) Wy­ci­nak su­nę­ło się po lo­dzie, nóż ści­nał trzci­nę równo z taflą lodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: sũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osuwisko n., suwak m., suwnica ż., przesunięcie n., sunięcie n., suw mrz.

 czas. suwać, posunąć, posuwać, przesunąć, przesuwać, wysunąć, wysuwać, zsunąć, zsuwać, zasuwać

 przym. posuwisty

 przysł. posuwiście

Wiktionary


sunża

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka za­chod­niej Rosji, na te­re­nie Ose­tii Pół­noc­nej, In­gu­sze­tii i Cze­cze­nii, prawy do­pływ rzeki Terek;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sunża – rzeka w Rosji
  • Sunża (do 2016 Or­dżo­ni­ki­dzew­ska­ja) – miej­sco­wość w Rosji, w In­gu­sze­tii
  • Sunża – wieś w Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim
  • Sunża – wieś w Rosji, w Ose­tii Pół­noc­nej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sunżeński

Wiktionary


sunżeński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sunżą (rzeką na Przed­ka­u­ka­ziu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sunża ż.

Wiktionary


suomenlapinkoira

rasa psa; fiń­ski lapp­hund


SJP.pl


suomi

język na­le­żą­cy do grupy ugro-fiń­skiej; urzę­do­wy język w Fin­lan­dii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fiń­skie słowo Suomi zna­czy Fin­lan­dia i język fiń­ski
  • Pi­sto­let ma­szy­no­wy Suomi – fiń­ska broń pro­du­ko­wa­na w la­tach 1931–1945
  • (1656) Suomi – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


suowacyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) reg. śl. geogr. polit. Sło­wa­cja

Wiktionary


sup

SUP;
1. deska do utrzy­my­wa­nia się na wo­dzie i po­ru­sza­nia się przy po­mo­cy wio­sła;
2. sport wodny wy­ko­rzy­stu­ją­cy taką deskę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chal Sup – cze­ski ho­ke­i­sta
  • sup – mat. su­pre­mum, kres górny
  • sup – sport wodny
  • SUP
  • Supp

Wikipedia


sup.

skrót od: su­pre­mum (w ma­te­ma­ty­ce: górna gra­ni­ca, kres zbio­ru liczb)


SJP.pl


supcio

super, ek­stra, hiper; po­tocz­nie:
1. w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym: wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny;
2. w uży­ciu przy­słów­ko­wym: wspa­nia­le, fan­ta­stycz­nie, zna­ko­mi­cie, świet­nie


SJP.pl


super

ek­stra, hiper;
1. w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym: wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny;
2. w uży­ciu przy­słów­ko­wym: wspa­nia­le, fan­ta­stycz­nie, zna­ko­mi­cie, świet­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. wspa­nia­ły, świet­ny, do­sko­na­ły

przy­słó­wek

 (2.1) pot. wspa­nia­le, świet­nie, do­sko­na­le

wy­krzy­knik

 (3.1) pot. en­tuz­ja­stycz­na zgoda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Super – in­dyj­ski film z 2005 roku
  • Super – ame­ry­kań­ski film z 2010 roku
  • Super (1, 2, 3) – sin­giel wło­skie­go DJ-a Gi­gie­go D’Ago­sti­no

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsupɛr, AS: super

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. superowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) pot. w dechę

Wiktionary


superagentka

→ su­pe­ra­gent


SJP.pl

Patrz:

superagent

superaktywny

po­tocz­nie: niez­wy­kle ak­tyw­ny, prze­ja­wia­ją­cy ini­cja­ty­wę ponad miarę; hi­pe­rak­tyw­ny


SJP.pl


superancki

po­tocz­nie: wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny; su­pe­ra­śny


SJP.pl


superaplikacja

ro­zbu­do­wa­na apli­ka­cja do klu­czo­wych za­sto­so­wań, ta­kich jak płat­no­ści, ko­mu­ni­ka­cja, za­ku­py itp.


SJP.pl


superarbiter

sę­dzia po­lu­bow­ny, roz­strzy­ga­ją­cy niez­god­ne opi­nie ar­bi­trów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. sę­dzia prze­wod­ni­czą­cy są­do­wi po­lu­bow­ne­mu, wy­bie­ra­ny przez ar­bi­trów obu stron sporu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­vo­tel rze­czy­wi­ście w ubie­głym roku odrzu­cił pro­po­zy­cję po­wo­ła­nia wspól­nych rze­czoz­naw­ców i su­pe­rar­bi­tra w celu do­ko­na­nia nie­za­leż­nej wy­ce­ny spor­ne­go grun­tu.

Wiktionary


superas

po­tocz­nie: mistrz, ek­spert, czem­pion


SJP.pl


superata

nad­wyż­ka to­wa­rów lub go­tów­ki, stwier­dzo­na przez po­rów­na­nie stanu rze­czy­wi­ste­go z ra­chun­ko­wo­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. nad­wyż­ka to­wa­ru lub pie­nię­dzy stwier­dzo­na na pod­sta­wie po­rów­na­nia stanu fak­tycz­ne­go i stanu wy­ni­ka­ją­ce­go z ewi­den­cji

 (1.2) ekon. nad­wyż­ka pie­nię­dzy w sto­sun­ku do bi­lan­su zy­sków i strat, jaki był prze­wi­dy­wa­ny

 (1.3) daw. nad­mier­na licz­ba lub ilość cze­go­kol­wiek lub ko­go­kol­wiek

Wiktionary

Su­pe­ra­ta – jest to okre­śle­nie zwią­za­ne z prak­ty­ką hand­lo­wą. Oz­na­cza sy­tu­a­cję, kiedy utarg w kasie w danym przed­się­bior­stwie jest wyż­szy, niż wy­ni­ka­ło­by to z sumy war­to­ści sprze­da­nych to­wa­rów czy usług. Jest to sy­tu­a­cja nie­po­żą­da­na prze­de wszyst­kim dla­te­go, że ilość to­wa­rów ulega zmniej­sze­niu bez za­re­je­stro­wa­nej sprze­da­ży i może to po­wo­do­wać pro­ble­my z wła­ści­wą ich ewi­den­cją. Kiedy po­ja­wią się ro­zbież­no­ści, na­le­ży wy­ko­nać re­ma­nent.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I – pa­ra­dok­sal­nie – le­piej mieć manko niż su­pe­ra­tę. Pier­wsze można zwró­cić z włas­nych pie­nię­dzy, ale dru­gie oz­na­cza, że albo oszu­ku­je się klien­tów, albo – nie daj Boże – wpro­wa­dza do skle­pu i sprze­da­je włas­ny towar.

 (1.2) Tylko Cze­chy miały lekką su­pe­ra­tę w bu­dże­cie, tzn. odro­bi­nę więk­sze wpły­wy niż wy­dat­ki.

 (1.3) […] Rze­wu­skie­go późne wieki wspom­ną jak do­pust Boży, kiedy w su­pe­ra­cie po tych wiel­mo­żach po­zo­sta­ją w kraju obce hordy, spro­wa­dzo­ne przez nich, wspa­nia­ło­myśl­na pro­tek­cja im­pe­ra­to­ro­wej i król pru­ski go­spo­da­rzą­cy w Wiel­ko­pol­sce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nadmiar

Wiktionary


superatom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. kla­ster ato­mów ma­ją­cy takie same wła­ści­wo­ści, jak atom pew­ne­go in­ne­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) C. lm. od su­pe­ra­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół­prze­wod­ni­ki są sto­so­wa­ne w każ­dej dzie­dzi­nie życia, a su­pe­ra­to­my mo­gły­by znacz­nie zwięk­szyć trans­fer elek­tro­nów.

Wiktionary